Thiết lập ranh giới rõ ràng Quản lý cảm xúc Đối đầu với tình huống khó khăn
Trong bất kỳ một tình huống cụ thể nào, bạn vẫn có một số quyền. Đừng quên đi những quyền lợi đó chỉ vì bạn đang tiếp xúc với một người khó khăn. Những người hay kiểm soát có cách thâm nhập vào đầu bạn và làm bạn quên đi những quyền con người cơ bản. Nhắc nhở bản thân rằng bạn xứng đáng được đối xử tử tế.  Chúng ta đều có quyền được tôn trọng, được bày tỏ ý kiến cá nhân cũng như những quan điểm riêng biệt, được nói "không" mà không phải cảm thấy có lỗi. Đôi khi chúng ta quên mất mình có những quyền này khi phải đối mặt với một người thích kiểm soát trong thời gian dài. Trước khi tiếp xúc với ai bạn nên tự nhắc mình về những quyền ấy. Ghi nhớ nó trong đầu để thiết lập ranh giới cá nhân. Chẳng hạn, người bạn trai thích kiểm soát muốn bạn dành thời gian cho anh ta thay vì đi chơi cùng bạn bè. Nếu một buổi tối nào đó bạn không muốn ở nhà cùng xem phim với bạn trai, anh ấy sẽ làm cho bạn cảm thấy có lỗi về chuyện đó. Nếu bạn đã sẵn sàng để củng cố ranh giới cá nhân, hãy nghĩ rằng, "Mình có quyền từ chối mà không phải thấy có lỗi." Trước khi xác lập ranh giới cá nhân, bạn cần lấy lại sự tự chủ. Tuy chúng ta không thể điều khiển những hành vi tiêu cực của người khác nhưng lại có thể điều khiển được phản ứng của mình với họ. Về mặt tiếp cận ranh giới cá nhân, bạn có nhiều sự lựa chọn như:  Thông thường, đa số chúng ta chọn cách mỉm cười và chịu đựng khi tiếp xúc với những người thích điều khiển. Bạn cũng có thể làm như vậy để né tránh người đó. Chẳng hạn như hạn chế đi đến những cuộc họp mặt gia đình nếu bạn biết ông bố quyền lực của mình cũng ở đó. Thoát khỏi những khuôn khổ. Hãy nghĩ rằng, "Mình kiểm soát được mọi thứ đang diễn ra. Mình không muốn bị giam lỏng." Quyết định rằng bạn sẽ củng cố sự tự do của chính mình cũng như đòi hỏi sự tôn trọng. Người hay kiểm soát rất thích phá vỡ ranh giới của người khác. Cho họ biết đâu là giới hạn của bạn. Trình bày rõ ràng rằng những hành vi nào là chấp nhận được và hành vi nào là không thể khoan nhượng.  Nhận ra khi nào thì bạn đi đến giới hạn. Đối với một số chuyện nhỏ như quy định chỗ để bát đĩa hay quần áo bẩn, bạn có thể đồng tình được. Tuy nhiên, một số vấn đề khác có thể khiến bạn khó chịu. Nghĩ về những hành động vượt quá sự hợp lý thông thường. Chẳng hạn, bạn không phiền về việc cất điện thoại mỗi khi hẹn hò với bạn trai. Tuy nhiên anh ấy lại mong muốn bạn cắt đứt mọi liên lạc kể cả khi hai bạn chỉ đi dạo quanh công viên gần nhà. Lúc này bạn cần cho anh ấy biết rằng điều đó thật vô lý đối với bạn. Bạn cần rõ ràng trong vấn đề phân chia ranh giới cá nhân. Có lẽ việc viết ra giấy và đưa cho người thích kiểm soát xem là một cách hay. Làm cho những giới hạn của bạn càng rõ ràng càng tốt. Bằng giọng điệu dứt khoát, bạn hãy nói cho người đó biết những điều bạn có thể và không thể nhân nhượng trong tương lai.  Về bản chất, những người thích kiểm soát thường rất khó tính. Họ sẽ làm mọi cách để phớt lờ hay hiểu sai về ranh giới của bạn. Vì thế bạn phải hết sức rõ ràng khi đặt ra giới hạn cá nhân. Nếu như bạn trai của bạn rất thích kiểm soát, bạn cần vạch ra ranh giới cá nhân bằng cách nói điều gì đó như, "Em sẽ không tắt điện thoại phần lớn thời gian chúng ta gặp nhau, bởi vì em sang nhà anh chơi còn nhiều hơn là ở nhà mình. Em sẵn sàng cất điện thoại sang một bên những khi em và anh hẹn hò hay xem phim, nhưng không phải là lúc nào cũng vậy. Thống nhất là vậy nha." Người thích kiểm soát sẽ không dễ dàng chấp nhận ranh giới ngay. Họ sẵn sàng đẩy người khác ra khỏi vùng an toàn của người đó để họ được cảm thấy an toàn. Vì vậy, bạn phải nhắc nhở họ về quyền cá nhân của mình khi cần thiết. Hãy thật rõ ràng và cương quyết nếu ranh giới cá nhân của bạn bị xâm phạm.  Tỏ ra cương quyết không có nghĩa là hung hăng. Cương quyết nghĩa là bạn cho người đó biết một cách tôn trọng rằng họ đang xâm phạm ranh giới cá nhân của bạn. Giữ sự bình tĩnh và nhắc nhở bản thân mỗi khi có vấn đề phát sinh. Chẳng hạn, bạn và bạn trai đang ngồi xem tivi trong phòng. Điện thoại bạn có tin nhắn, bạn bèn trả lời và thế là anh ta nổi giận. Anh ấy nói kiểu như, "Em thật bất lịch sự. Anh ngồi ngay đây mà." Đừng nóng nảy phản ứng lại. Trả lời đại loại như, "Anh làm sao thế, em chỉ nhắn tin thôi mà" sẽ càng khiến sự việc căng thẳng. Thay vào đó hãy bình tĩnh và nói một cách tôn trọng, "Chúng ta đã nói về chuyện này rồi mà. Bây giờ anh đâu có cần em tập trung hoàn toàn, vậy nên em có quyền trả lời tin nhắn chứ. Nhắn xong tin này rồi em sẽ xem tiếp chương trình với anh." Người khó tính và thích kiểm soát thường cực kỳ khó thay đổi. Mặc dù đã củng cố ranh giới cá nhân, bạn vẫn thấy mình thường xuyên rơi vào những cuộc chiến tranh giành quyền lực. Hy vọng càng nhiều, thất vọng càng cao. Chúng ta luôn có những vấn đề với người hay kiểm soát, vì vậy đừng mong đợi sự thay đổi lớn lao nào. Bạn không thể thay đổi người khác. Cho dù bạn nhận diện được hành vi xấu xa của họ thì một người thích kiểm soát không dễ dàng gì thay đổi trừ khi họ muốn. Vậy nên khi tiếp xúc với người đó, đừng quên xác lập lại ranh giới cá nhân và bỏ ngoài tai những lời khó nghe. Người thích điều khiển có những vấn đề riêng tiềm ẩn, chẳng hạn như xu hướng bất an thể hiện rõ ở nhu cầu kiểm soát người khác. Mỗi khi đối phó với một người thích kiểm soát, hãy nhắc nhở bản thân rằng điều này không liên quan đến bạn. Bạn rõ ràng không làm gì sai cả. Chỉ là người này có nhu cầu kiểm soát quá mãnh liệt mà thôi.  Trong trường hợp bạn biết nguyên nhân khiến người ấy muốn kiểm soát thì hãy nhắc nhở bản thân mình để nhớ rằng vấn đề xuất phát từ ai. Chẳng hạn, "Khi xưa ông nội rất khắt khe với bố, vì thế bố không tin tưởng vào định hướng nghề nghiệp của mình. Vấn đề không phải ở mình mà là ở bố." Điều này đặc biệt quan trọng nếu như bạn phải tiếp xúc thường xuyên với một người thích kiểm soát. Chẳng hạn, nếu bạn yêu hoặc sống chung với một người như vậy, tự nhắc nhở rằng bạn cần quan tâm đến bản thân mình nhiều hơn. Đôi khi bạn mải ưu tiên cho nhu cầu của người hay kiểm soát mà quên đi chính bản thân mình.  Bạn có quyền chăm sóc bản thân. Bạn được phép cho mình thời gian tập thể dục, ăn uống đúng cách, thực hiện những sở thích thú vị và làm những điều khiến bạn vui. Dành ra thời gian cho những nhu cầu cá nhân, kể cả khi bạn phải làm trái ý người thích kiểm soát bạn. Chẳng hạn, bạn cần ngủ đủ giấc vì phải đi làm sớm vào sáng mai. Thế nhưng người yêu của bạn lại muốn bạn thức cùng trong khi anh ấy ngủ rất muộn. Mặc cho anh ta kì kèo, bạn cứ việc đi ngủ và hãy nhắc cho anh ấy nhớ rằng bạn còn phải dậy sớm để đi làm. Đôi khi cách dễ nhất để đối phó với một người thích kiểm soát là tránh xa họ. Hãy tìm cách để hạn chế sự tương tác với người đó. Điều này sẽ làm cho cuộc sống của bạn dễ chịu hơn.  Nếu bạn sống chung với một người thích kiểm soát, chỉ cần gặp họ trong bữa ăn và giao tiếp những câu đơn giản cần thiết. Nếu bạn có một người đồng nghiệp như vậy, cố gắng hạn chế tiếp xúc với họ ở nơi làm việc. Ví dụ, bạn chỉ cần giao tiếp ngắn gọn và cố gắng chọn những dự án không phải chung nhóm với người này. Nếu đó là một người thân trong gia đình, hạn chế tương tác với người ấy trong sinh hoạt. Chẳng hạn như nếu phải nghe điện thoại, giữ cho cuộc nói chuyện nhanh gọn hết sức có thể. Khi một mối quan hệ khiến cho bạn bị thua thiệt thì bạn nên từ bỏ nó. Có những người quá độc đoán và không bao giờ chịu thay đổi. Nếu như họ liên tục xâm phạm ranh giới cá nhân của bạn, hãy chấm dứt mối quan hệ đó. Cuộc sống này vốn dĩ quá ngắn để phí thời gian cho những người chỉ biết gây tổn thương và kiểm soát bạn. Thứ mà người thích kiểm soát muốn chính là phản ứng của bạn. Và cho dù bạn có phản kháng hay chỉ trích, họ cũng không cư xử tốt hơn. Trái lại, nếu bạn nổi giận hay cũng đáp lại bằng thái độ hung hăng, ngọn lửa sẽ bùng lên. Thay vì cả hai bên đều nóng giận vô ích, bạn nên cố gắng giữ bình tĩnh.  Chẳng hạn, bạn sống chung với bạn trai và một ngày nọ bắt đầu nảy sinh vấn đề vì khi tắm xong bạn không treo khăn ngay vị trí mà anh ấy quy định, bạn cần phải lên tiếng một cách cương quyết và mở đầu một cuộc nói chuyện về vấn đề này. Chỉ cần giữ cho không khí ôn hòa. Bạn có thể nói rằng, "Em biết là anh muốn khăn của anh được treo phía trước. Nhưng mà em muốn treo nó ở đây vì _____. Anh đổi cho em nha, hay em sẽ treo nó ở nơi khác tiện cho em và nhường chỗ này lại cho anh." Tuy nhiên, bạn cần phải bình tĩnh giữ vững lập trường nếu người đó cố gắng thay đổi ranh giới đã thiết lập. Chẳng hạn, "Chúng mình đã thỏa thuận rằng _______ hồi tuần trước, anh có nhớ không?" Tuy rằng chúng ta không cần phải biện hộ cho hành vi xấu của người khác, nhưng sẽ tốt hơn nếu ít nhất bạn biết nguyên nhân của nó. Những người có vấn đề về sự kiểm soát thường có những nỗi niềm chôn giấu. Bạn sẽ tìm ra cách hiệu quả nhất để tiếp cận họ nếu thấu hiểu được điều này. Thử tìm hiểu xem điều họ thật sự nhận được khi điều khiển người khác là gì.  Ví dụ, bạn sống chung với một cô bạn gái vốn rất thích kiểm soát. Một hôm cô ấy nhìn thấy bạn để lại vài mẩu rác trên bếp vì bận nghe điện thoại. Cô nàng sẽ hỏi, "Sao anh không dọn bãi chiến trường của mình rồi hãy nghe điện thoại?" Sự bừa bộn không phải là vấn đề thật sự ở đây. Nguyên nhân thường sâu xa hơn thế, liệu cô ấy có bố hoặc mẹ mang tính kiểm soát, hoặc lo âu, hoặc gia đình cô ấy coi trọng những giá trị biểu hiện ở hành vi nào đó, nếu có thì chắc chắn đây là cội nguồn của hành vi ấy. Thử hỏi xem tại sao trình tự các hành động của bạn lại trở nên to tát với cô ấy như thế, điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ vấn đề hơn và cung cấp kịp thời thông tin cần thiết. Có thể người khác không thấy được những điều mà bạn cho là hiển nhiên. Chẳng hạn bạn có thể nói, “Có chuyện gì đặc biệt mà em muốn anh phải dọn dẹp trước khi nghe điện thoại vậy?” Hay, "Anh biết là em không thích bày bừa. Đột nhiên điện thoại reo nên anh phải nghe. Anh sẽ dọn dẹp sau khi nghe điện thoại xong." Người thích kiểm soát rất thích cãi vã. Họ không muốn gì hơn là đưa người khác vào một cuộc khẩu chiến dường như chẳng đi đến đâu. Họ cần cảm giác chiến thắng. Bằng cách tránh mọi cuộc cãi vã với họ, bạn sẽ không cho họ thỏa mãn.  Đơn giản bạn chỉ cần từ chối tranh cãi. Chẳng hạn, nếu người yêu chuẩn bị cãi nhau với bạn thì hãy nói, “Đúng là anh với em cần nói về chuyện này, nhưng có lẽ không phải lúc cả hai đang nóng giận. Tối mai mình nói chuyện được không?” Còn về lâu dài, bạn cần phải xác định những vấn đề tiềm ẩn trong mối quan hệ và thiết lập ranh giới cá nhân. Điều duy nhất bạn không nên làm với một người độc tài là tỏ vẻ khó chịu hoặc tức giận. Người hay kiểm soát thích đánh vào điểm yếu của người khác, khiến người ta suy sụp để đạt được điều mình muốn. Hạn chế đến mức tối đa việc biểu lộ cảm xúc với họ. Phản ứng mạnh của bạn càng khiến họ kích động hơn.  Cố gắng hít thở sâu khi phải tương tác với một người thích kiểm soát. Trong lúc họ đang nói bên tai bạn, lờ đi bằng cách thử nghĩ về điều gì đó dễ chịu, như một bãi biển đẹp tuyệt vời chẳng hạn. Nếu buộc phải phản ứng, nói những câu lấp lửng để câu giờ. Ví dụ, "Mình không chắc về chuyện đó. Để mình nghĩ xem."
Bạn nên nhớ rằng bạn cũng có những quyền cơ bản. Nói với bản thân rằng bạn làm chủ được tình thế. Vạch rõ những giới hạn. Vạch rõ ranh giới của bạn một cách thẳng thắn. Kiên định khi cần thiết. Đừng nên có kỳ vọng không thực tế. Nhắc nhở bản thân rằng đó không phải vấn đề của bạn. Chăm sóc bản thân. Hạn chế sự tiếp xúc. Bỏ đi nếu cần thiết. Không nên phản ứng lại với hành vi tiêu cực của họ. Cố gắng đồng cảm. Hạn chế tranh cãi. Duy trì vẻ điềm tĩnh hết mức có thể.
https://www.wikihow.com/Cope-With-a-Controlling-Person https://www.wikihow.com/Cope-With-a-Controlling-Person https://www.wikihow.com/Cope-With-a-Controlling-Person
Establishing Clear Boundaries Managing Emotionally Dealing with a Difficult Encounter