Trân trọng những gì có được từ sự nhạy cảm cao Hiểu người nhạy cảm cao Sống với tư cách là một người nhạy cảm cao Bình tĩnh khi bị choáng ngợp bởi cảm xúc
Nhờ khả năng phát hiện thay đổi một cách vô cùng nhanh chóng, người nhạy cảm cao thường đánh hơi thấy nguy hiểm trước tiên. Tiến sỹ Aron có trải nghiệm này khi cứu gia đình khỏi vụ cháy nhà: cô đã dễ dàng bị đánh thức bởi những tia lửa đầu tiên của đám cháy.  Để giúp khách hàng nghiệm ra giá trị của việc nhạy cảm cao, tiến sỹ Aron yêu cầu họ phản ứng nhanh với yêu cầu sau: “Hãy nghĩ về thời điểm sự nhạy cảm đã giúp bạn hoặc ai đó tránh được đau khổ, mất mát lớn lao hay thậm chí là cái chết”. Mỗi người đều có tính cách riêng và chẳng tồn tại một khuôn mẫu nào đối với cách thức cư xử hay cảm nhận. Sự thật là nhạy cảm hơn một vài người không hề khiến bạn trở nên thấp kém. Hãy chấp nhận điều đó. Thay vì coi đó là rối loạn hay trở ngại, xem nó là một phần tạo nên con người rất riêng có thể sẽ giúp được bạn. Rất nhiều người (không chỉ người nhạy cảm cao) liên tục bị chỉ trích bởi tiếng nói ở ngay trong đầu họ. Sự phán xét này cần được thách thức, chất vấn và cuối cùng là nó sẽ câm nín một khi bạn học được cách chấp nhận chính mình và biết trân trọng, ngừng xem bản thân như kẻ thù. Nó liên quan đến việc nhận diện ý nghĩ tiêu cực hiện hữu, dừng và sắp xếp lại suy nghĩ.  Ví dụ, tiếng nói bên trong có thể sẽ chỉ trích: “Thật đáng xấu hổ! Chỉ mày mới có thể khóc lóc ở nơi làm việc, trước mặt tất cả mọi người. Mày bị gì chắc rồi”. Bạn có thể dừng suy nghĩ tiêu cực đó và sắp xếp lại, chẳng hạn như:”Mình nhạy cảm và điều đó chẳng có gì sai trái. Dù hay mít ướt, mình cũng là người đồng nghiệp tìm đến mỗi khi muốn tâm sự hay cần lời khuyên cho những vấn đề riêng tư”. Lập danh sách những đặc điểm riêng, độc đáo đến từ sự nhạy cảm của bạn. Sau đó, dưới mỗi đặc điểm, liệt kê những điều tích cực và những giá trị mà nó mang lại. Rồi, bạn sẽ nhận ra bạn đặc biệt tới nhường nào.  Chẳng hạn, bạn có thể viết “nhận biết cảm xúc của người khác”. Ở dưới, có thể ghi những lợi ích của đặc tính này: bạn là một người bạn tốt, bạn cố gắng đối xử tốt với mọi người, nhận biết khi ai đó cần một cái ôm hay một nụ cười và có thể làm trung gian hòa giải khi có xích mích. Người nhạy cảm cao thường để ý đặc điểm tính cách của họ trong các hoàn cảnh xã hội và mối quan hệ cá nhân. Bạn có thể là một người nhạy cảm cao nếu trải qua những điều sau:   Tâm trạng của người khác có ảnh hưởng rất lớn với bạn. Bạn luôn đồng cảm sâu sắc với tất cả mọi người, từ quen biết cho đến hoàn toàn xa lạ. Bạn nhận thức rõ rệt cảm xúc, hành vi và lời nói của bản thân ảnh hưởng thế nào đến những người khác. Bạn cảm thấy căng thẳng khi bị quan sát trong lúc làm việc hay thi đấu. Bạn chú ý tới những khác biệt dù là nhỏ nhất ở môi trường xung quanh – điều người khác thường không để ý. Bạn bị kích thích quá độ trong những hoàn cảnh xã hội đông đúc, cảm thấy cần được rời đi và ở một mình. Người nhạy cảm cao thường bị ảnh hưởng bởi những cảm xúc của chính mình hơn người khác. Một số đặc điểm cảm xúc đặc trưng gồm:   Xu hướng thu mình vào thế giới bên trong. Kết nối sâu sắc với nghệ thuật và âm nhạc. Dễ dàng lo sợ hoặc giật mình. Thiếu khả năng thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống. Dễ dàng bị áp đảo bởi nhiệm vụ hay thời hạn. Dù có nhiều đặc điểm cảm xúc hay xã hội đặc trưng nhưng đồng thời, ở người nhạy cảm cao cũng có một vài đặc điểm thể chất riêng. Có lẽ đó là bởi họ thường có hệ thần kinh nhạy cảm hơn và do đó, cả thể chất lẫn tinh thần đều khác biệt. Nếu là người nhạy cảm cao, bạn có thể gặp các triệu chứng thể chất sau:   Vô cùng mẫn cảm với đau đớn. Cảm thấy bị choáng ngợp bởi âm thanh lớn, ánh sáng hay mùi mạnh. Bị tác động mạnh bởi thuốc, chất kích thích (cà phê) hay rượu. Phản ứng mạnh với cơn đói (giảm sự tập trung hay kiệt quệ cảm xúc) Người nhạy cảm cao có những đặc tính rất quý giá cần được trân trọng. Khi là người nhạy cảm cao, bạn có những khả năng mà người khác không có. Bạn có thể tránh hoặc phát hiện những lỗi mà người khác bỏ sót, tập trung trong một khoảng thời gian dài, thể hiện bản thân một cách sáng tạo và thực hiện những cử động tinh vi rất tốt.  Ngoài ra, nhiều người nhạy cảm cao có kỹ năng tự nhìn nhận và đánh giá, hiểu được nhu cầu và cảm xúc của người khác một cách tự nhiên và dễ dàng nhận biết ẩn ý ngôn từ hay phi ngôn từ trong giao tiếp xã hội. Chúng là những kỹ năng trong mơ của rất nhiều người. Là người nhạy cảm cao, khả năng nhận thức cũng như hệ thần kinh nhạy cảm khiến bạn dễ căng thẳng hơn những người khác và do đó, bạn cần kiểm soát nó một cách hiệu quả.  Bạn có thể sẽ cảm nhận được ảnh hưởng của nó khi cố bắt kịp yêu cầu ở thế giới bên ngoài dù cơ thể mách bảo bạn cần nghỉ ngơi để sắp xếp và phục hồi.   Căng thẳng gây ra phản ứng sinh lý trong cơ thể. Nó làm tăng lượng cortisol và epinephrine, đưa bạn vào trạng thái “bay bổng”. Ngoài ra, căng thẳng khiến gan sản xuất nhiều glucose hơn, làm tăng nhịp tim, giãn mạch máu, tăng nhịp thở, căng cơ bắp và có thể gây khó chịu cho dạ dày đến mức nôn mửa.   Căng thẳng kéo dài hoặc không được chữa trị có thể dẫn đến nguy cơ tăng huyết áp, đau tim, đột quỵ, đau đầu kinh niên và mệt mỏi dai dẳng. Những người nhạy cảm cao có xu hướng hoặc xã hội hóa quá mức hoặc xã hội hóa chưa đủ.   Điều quan trọng là phải tìm được sự cân bằng giữa việc ra khỏi nhà (ra khỏi vùng thoải mái!) và cho phép bản thân được một mình nghỉ ngơi ở nơi quen thuộc.   Nếu tiêu tốn quá nhiều thời gian bên ngoài, có thể bạn đang đặt yêu cầu từ xã hội trên nhu cầu bản thân và do đó, thường xuyên trở nên quá tải hoặc bị kích động quá mức. Điều này dẫn đến các triệu chứng thể chất của trầm cảm như đau đầu, mệt mỏi, căng cơ bắp và thậm chí mất ngủ.   Nếu dành quá nhiều thời gian ở một mình, bạn có nguy cơ bỏ lỡ những trải nghiệm và hoạt động quý giá. Ngoài ra, vì không quen với hoàn cảnh xa lạ, không thoải mái nên có thể việc ra ngoài sẽ ngày càng khó khăn. Nếu cảm thấy bồn chồn và cô đơn, có lẽ bạn nên thúc đẩy bản thân tham gia nhiều hoạt động xã hội hơn. Để khỏe mạnh, ai cũng cần ngủ nhiều. Thế nhưng, với người nhạy cảm cao, nó còn quan trọng hơn. Ngủ giúp cơ thể hồi phục trở lại và điều chỉnh cảm xúc một cách hiệu quả. Người nhạy cảm cao có thể tệ hơn những người khác trong việc làm đêm hay phục hồi sau một chuyến bay dài mệt mỏi.   Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, dẫn đến tâm trạng xấu, phán đoán kém và các vấn đề sức khỏe mãn tính.   Thiếu ngủ cũng liên quan đến căng thẳng thường xuyên hay thiếu khả năng đối phó với căng thẳng một cách hiệu quả. Nhiều người nhạy cảm cao có chủ nghĩa cầu toàn và không cho phép bản thân nghỉ ngơi, thư giãn. Hãy thêm thời gian giải trí, “vui chơi” vào lịch trình để quản lý và giảm bớt căng thẳng của bạn.  Người nhạy cảm cao có thể tham gia một vài hoạt động như đọc sách, làm vườn hay nấu ăn. Tiến sỹ  Aron gợi ý người nhạy cảm cao nên tìm tới những hình thức nghỉ ngơi thông qua “siêu nghiệm”- kết nối với những điều lớn hơn bản thân họ.  Đó có thể là thiền, yoga, cầu nguyện hay trầm ngâm chiêm nghiệm. Với những phương pháp này, tâm trí được nghỉ ngơi mà vẫn duy trì tỉnh táo, căng thẳng được kiểm soát và tâm hồn tìm thấy sự bình yên.  Thiền giúp bạn ý thức hơn về suy nghĩ, cảm xúc và hành động trong hiện tại. Nó cũng có thể góp phần làm hạ huyết áp, giảm căng thẳng và giúp bạn biết quan tâm, chăm sóc bản thân hơn. Nhiều người nhạy cảm cao gặp khó khăn trong việc thiết lập ranh giới cá nhân và do đó, can thiệp quá nhiều vào cuộc sống của người khác, trở nên thân thiết quá nhanh và bị chi phối quá mức bởi cảm xúc của người khác.  Ranh giới cá nhân có thể được điều chỉnh một cách linh hoạt, cho phép chia sẻ những gì bạn muốn và giữ lại những gì bạn cần. Đừng nản chí khi gặp khó khăn trong việc thiết lập ranh giới cá nhân: hãy xem nó là một quá trình thay vì coi đó là cái đích cụ thể.   Thiết lập ranh giới cá nhân:  Cho phép xác định mức độ thân thiết hay gắn bó thoải mái với bạn. Giúp xác định tầm quan trọng của nhu cầu bản thân khi giải quyết nhu cầu của những người khác.   Một số ví dụ về thiết lập ranh giới cá nhân gồm: Nói với đồng nghiệp rằng bạn không muốn nghe những câu chuyện tầm phào ở văn phòng hay cho một người bạn biết khi cần thời gian nghỉ ngơi một mình.  Chẳng hạn, có thể nói với đồng nghiệp : “Mình cảm kích vì cậu cho mình biết chuyện đó, nhưng mình thích được nói về những chủ đề không liên quan đến cuộc sống cá nhân của những người trong công ty”. Chẳng hạn như, bạn có thể nói: “Mình biết cậu đang có khoảng thời gian tồi tệ với cuộc ly hôn và rất muốn có thể ở bên giúp cậu. Nhưng hiện giờ, mình thật sự mệt mỏi và cần nghỉ ngơi đôi chút. Sáng mai tụi mình cà phê nhé? Và khi đó, mình sẽ hoàn toàn là của cậu”. Nhắc nhở bản thân về những khía cạnh tích cực khi là người nhạy cảm cao (xem phần “Trân trọng những gì có được từ sự nhạy cảm cao”). Tự nhủ rằng với người vô cùng nhạy cảm, phản ứng của bạn trong tình huống nhất định là hoàn toàn bình thường và không có gì phải e sợ cả. Hãy cố để ý và tập trung vào những thứ thân thuộc quanh bạn. Mật chú là từ hay cụm từ giúp bạn bình tâm. Đó có thể là một trích dẫn truyền cảm hứng, một cụm từ đầy ý nghĩa hay một lời cầu nguyện. Tập trung vào mật chú sẽ đem lại sự thư thái trong tâm hồn, giúp cơ thể thả lỏng và hướng đến thực tại.  Chẳng hạn như: “Hãy là chính mình”, “Mình có thể làm chủ cảm xúc” hay “Điều này cũng sẽ qua thôi”. Người nhạy cảm cao thường rất kết nối với âm nhạc. Âm nhạc khơi gợi cảm xúc trong họ và do đó, nghe những bản nhạc êm dịu trong thời điểm quá kích thích sẽ có thể giúp họ bình tĩnh lại. Khi nghe nhạc, hãy tập trung vào thế giới nội tâm cũng như giai điệu của bản nhạc, tách hẳn khỏi những tác nhân gây căng thẳng bên ngoài. Dù có vẻ ngớ ngẩn, khi cảm thấy choáng ngợp, đôi khi bạn sẽ cần nhắm mắt để không bị áp đảo bởi những kích thích thị giác và cách li với những căng thẳng bên ngoài. Đồng thời, hít thở sâu trong lúc ấy cũng có thể giúp bạn cảm thấy bình tĩnh hơn. Nếu là người nhạy cảm cao, hãy đưa thời gian nghỉ ngơi vào lịch trình, đặc biệt là khi có nhiều nhiệm vụ để hoàn thành hoặc ở môi trường đông đúc.  Bạn thậm chí có thể đặt lịch nghỉ ngơi sau từng khoảng thời gian nhất định. Điều này giúp ngăn ngừa cảm xúc bị choáng ngợp và kích thích quá mức. Đi dạo có hai lợi ích: vừa là hình thức thể dục làm giảm căng thẳng cơ bắp và giải tỏa đầu óc, vừa giúp bạn thoát khỏi những kích thích gây căng thẳng.  Nếu có thể, hãy ra ngoài.   Bên ngoài thường ít áp lực hơn môi trường đông đúc bên trong và thiên nhiên có thể đem lại sự khuây khỏa trong tâm hồn bạn. Nếu cảm thấy hơi thở bắt đầu dồn dập (thở hổn hển), hãy kiểm soát bằng cách hít sâu 5 giây, giữ 5 giây và rồi thở ra cũng trong 5 giây. Sau đó, thở 2 nhịp bình thường và lặp lại chu trình trên.  Nhờ đó, cơ thể hiểu rằng sẵn sàng cho việc “chiến đấu hay trốn chạy” là hoàn toàn không cần thiết.
Đừng quên thời điểm mà ở đó, tính nhạy cảm cao đã thật sự giúp bạn hay người khác. Dừng so sánh với người khác. Đừng để tâm đến “giọng nói phán xét bên trong”. Tập trung vào những khía cạnh tích cực của việc là người nhạy cảm cao. Nhận biết đặc trưng xã hội của người nhạy cảm cao. Đánh giá đặc điểm cảm xúc của bạn. Tìm biểu hiện về mặt thể chất. Cân nhắc lợi ích của việc là người nhạy cảm cao. Chế ngự căng thẳng. Hòa nhập xã hội một cách phù hợp. Ngủ thật nhiều. Cho phép bản thân nghỉ ngơi. Tìm đến siêu nghiệm. Thiết lập ranh giới cá nhân. Nhìn nhận lại tình hình. Liên tục niệm mật chú. Lắng nghe những bản nhạc êm dịu. Giảm kích thích. Cho bản thân thời gian nghỉ ngơi. Đi dạo. Điều chỉnh hơi thở.
https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person
Valuing HSP Characteristics Understanding HSP Living as an HSP Calming Down when Overwhelmed