title: http://www.osmanlicahavadis.com/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84%DA%AD-%D9%81%D8%AA%D8%AD%D9%86%DA%AD-%D8%B3%D9%85%D8%A8%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C%DB%95/
article: استانبولڭ فتحنڭ أڭ أوڭملی سمبوللرندن بری اولارق أوڭ پلانە چیقان آیاصوفیە ، صنعتسال و معماری گوزللكلریلە أڭ چوق زیارت ایدیلن موزەلر آراسندە یر آلییور .
  عثمانلی ایمپراطورلغینڭ ٧ . پادشاهی فاتح سلطان محمدڭ ۲٩ مایس ۱٤٥۳دە استانبولی فتحیلە برلكدە جامعە چوریلن و یوز ییللرجە جامع اولارق خدمت ویرن آیاصوفیە ، فتحڭ گونمزە اولاشان أڭ أوڭملی سمبوللرندن بری اولارق أوڭ پلانە چیقییور .
  صنعت و معمارلق تاریخی باقیمندن دنیانڭ أوڭدە گلن یاپیلرندن اولان آیاصوفیە ، أڭ چوق زیارت ایدیلن موزەلر آراسندە یر آلییور .
  تاریخجیلر طرفندن " دنیانڭ ٨ . خارقەسی " اولارق نیتەلندیریلن یاپی ، ٩۱٦ ییل كلیسا اولارق قوللانیلیركن ، ۱٤٥۳دە فاتح سلطان محمد طرفندن استانبولڭ فتحیلە جامعە چوریلەرك ٤٨۲ ییل جامع اولارق خدمت ویردی .
  أوزللكلە عثمانلی دونمندە یاپیلان چالیشمەلرلە و معمار سنانڭ اكلەدیگی منارەلرلە گوچلندیریلن آیاصوفیە ، گونمزە قدر وارلغنی سوردیرەبیلدی .
  فاتح سلطان محمد وقف اونیورسیتەسی ( ف س م و ئو ) ركتور یاردیمجیسی پروف . در . فاهامدڭ باشار ، آە مخابرنە یاپدیغی آچیقلامەدە ، استانبولڭ مسلمانلر طرفندن فتح ایدیلمەسنڭ أوڭمنە اشارت ایدرك ، حضرت . محمّدڭ دە شهرڭ فتحنی مژدەلەدیگنی آڭیمساتدی .
  استانبولڭ اونلرجە دفعە قوشاتیلدیغنی آنجق فتحڭ ۲۱ یاشندەكی گنچ ترك حكمداری ۲ . محمدە نصیب اولدیغنی و فتحلە برلكدە سلطان محمدڭ " فاتح " عنوانیلە آڭیلمەیە باشلادیغنی آقتاران باشار ، شونلری آڭلاتدی :
  " استانبول ٥٦٥ ییل أوڭجە فتح ایدیلدی . فاتح سلطان محمد ، پیغمبریمزڭ مژدەسنە نائل اولمشدی . ۲٩ مایس گونی فاتح سلطان محمد شهردە سكونت صاغلاننجە شهرە گیردی و طوغریجە خرستیان اینانجینڭ طوغیدەكی مركزی طورومندە اولان آیاصوفیەنڭ بولندیغی موقعیە گلدی . قایناقلرڭ آقتاردیغی بیلگی یە گورە ، فاتح ، آیاصوفیەیی گورونجە چوق اتكیلنمش ، حتی قبەلرینە قدر چیقارق هم آیاصوفیەیی هم دە شهری اینجەلەمش و همان یانندە بولونان بریسنە اذان اوقومەسنی سویلەیەرك بورادە شكر نمازی قیلمشدی . "
  " استانبولدەكی ایلك جمعە نمازی آیاصوفیەدە قیلیندی "
  پروف . در . فاهامدڭ باشار ، فاتح سلطان محمدڭ فتحدن صوڭرەكی ایلك جمعە اولان ۱ حزیران ۱٤٥۳دە آیاصوفیەنڭ حاضرلانمەسنی ایستەدیگنی بلیرتەرك ، " فاتح ، شهری آلدقدن صوڭرە ایلك جمعە نمازنی آیاصوفیەدە قیلمش و آقشمس الدین خطبەیی اوقومشدی . " دیدی .
  باشار ، استانبولڭ فتحیلە دنیادە بر چوق دنگەنڭ دگیشدیگنی وورغولایارق ، " استانبولڭ فتحی و آیاصوفیەنڭ جامعە دونوشدیرولمسیلە برلكدە عثمانلی دولتی ، اسلام دنیاسنڭ لیدری اولدیغی گبی باتی دنیاسندە دە فرق ایدیلن بیوك بر دولت اولدی ، باتی خرستیان عالمی بو فتحدن صوڭرە بیوك خیال قیریقلغنە اوغرادی ، باتی بویلە بر فتحی هیچ بكلەمییوردی . فتح خبری پاپایە اولاشدیغندە ، پاپا بتون خرستیان دنیاسنی خاچلی سفری ایچون دعوت ایتدی آنجق بو دعوت هیچ بر زمان قارشیلق بولمادی . آیاصوفیەیە و استانبولە تكرار صاحب اولمق ، حاكم اولمق و عثمانلیلری چیقارمق ایچون دائما پلانلر یاپدیلر . " دیە قونوشدی .
  آیاصوفیەنڭ فاتح سلطان محمد طرفندن كندی وقفی اولارق اعلان ایدیلدیگنی قید ایدن باشار ، آیاصوفیەنڭ جامع اولارق خدمت ایتمەسی ایچون عثمانلی دولتی ایچریسندە بولونان چوق صاییدە ایشلتمەنڭ كراسنڭ بورایە آقتاریلدیغنی بلیرتدی .
  آلینتی(aa)
  https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/istanbulun-fethinin-sembolu-ayasofya/1158582