title: https://gunturkbetikevi.wordpress.com/2011/03/06/%d8%a7%d9%88%d9%84%d9%88%d8%ba-%d8%aa%d9%88%d8%b1%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%a7%d8%ac%d8%b9%d9%87-%d8%b3%d9%89/
article: شمالى قفقاس نینگ مشهور مجاهدى امام شامل نینگ تورونى الاستاذ المحترم سعيد شامل بيگ افندينى قلميله تقدمه
  توركستان طوپراق لرينڭ فوق العاده بركتى، تورك تاريخينه يايديغى تأثير قدر اسلام تأريخينده ده تدقيقه شايان درين ايزلر براقدى، هركسدن اوكچه بيگير دينلن حيوانى كندينه رام ايدن، سوتندن، ايتندن فايده لنديغى گبى اوستنه بينه رك آسيا اولكه سنڭ قوزه ينى آورپا نڭ دوغوسنى باشدن باشه سوردره ن عامل لردن برى شبهه يوق كه توركستانڭ چوق ويرملى طوپراغى اولمشدر.
  اگر تورك اقوامى حاكم اولدوق لرى ديگر واسع اولكه لرده، تجارى مبادله لر ايچون تأسيس ايتديك لرى مركزلرده توركستانده ياپديقلرى گبى طوپراغه باغلانب كوكلنمسينى بيلسه لردى، نفوسى اعتباريله بوگونكى ساييلرى چينليلردن چوق دها قالابالق، حيات باقمندن نفوذ منطقه لرى اسلاولره نظراً پك چوق دها گينش اولاجقدى.
  گيرك آسياده گيركسه آورپاده جنگاور توركلرڭ حاكميتى اوزون عصرلر دوام ايتدى.
  وقتاكه بارود كشف اولندى، بالخاصه باطى ده بر پاطلايجى ماده يه دايانان بر حرب صنايعى قورولدى، بو يڭى بولوشلر ايسكى صاواش تعبيه لرينى آلت اوست ايتدى.
  يرده سپرله نن پياده لرڭ قورشون ياغمورنه هدف اولمق آتلى آقينجيلر ايچون آغير گلدى. چيكيلمه مجبوريتى بو صورتله باشلاندى.
  اگر بو تورانى وارلقلر باطيده حاكم اولدوقلرى دينيه ستر، دينيير، دون وايدل حوضه لرينده آتلردن اينوب طوپراغه صيمصيقى باغلانه بيلسه ايدى لر، نه جرمن لرڭ قارپات عمليه سى، نه ده اسلاولرڭ اورالره قدر ياپديقلرى ياييلمه حمله سى تحقق ايده بيليردى. تورك عنصرڭ توركستان طوپراق لرنده جفالى ده اولسه ثباتى بزلر ايچون بو باقمدن تحليل وتدقيقه شايان بر واقعه در.
  وقتيله باطى ليلرڭ يارديميله ايوان لرڭ ياپديقلرى قورقونج استيلا عمليه سينى اللى يل لق قيزيل حاكميت دورنده ماركسسيت قيزيل روس لر عيناً تطبيق ايتمكدن چكينمدى لر. سيبيريا وقازاغستان فاجعه لرى بونڭ مشخص برر دليل لريدر. بوڭا راغماً وحشى روس لق حالا تورانى عنصرلرى ازمك وقانلرينى هدر ايتمكدن وازگيچميور، نته كيم، سرمايه دارلرله آڭلاشمق صورتيله دوغو سيبيريا وياقوتستان ده يڭى صنايع مركزلرى قورمق هوسنده درلر.
  اوزاق دوغوده كى تورانى اقوامڭ فلاكتيله نتيجه لنه جك اولان بو عمليه ايله روس لق استيلا پلاننڭ اڭ صوڭ مرحله سينى تحقيق ايتدرمش اولاجقدر. بوڭا راغماً خاموش تورك دنياسندن هيچ بر اعتراض يوكسلمه مكده در.
  اسلام فتوحات تأريخى تدقيق ايدلديگى زمان، عرب مجاهدلرينڭ ايرانى استيلا ايدوب خراسانه گلديكلرينده، هم حدود تورك وارلق لرينى تحريكه وسيله ويرممك ايچون بر چوق تسهيلاته گيتديكلرى گورولدى فقط خرسان ده كى تورك لرڭ اسلاميتى خواهشله بنمسه مه لرى زمانله امويه رجالى نڭ مطامعنى تحريكه وسيله اولدى، بونڭ نتيجه سى زنگين توركستان اراضى سينڭ استيلاسى فكرى اورته يه چيقدى.
  نوقت چينليلرله توركلر آراسنده عنعنوى صواش يڭى دن علو لندى، بو فرصتى قاچرمامق ايچون قتيبه بن مسلم ڭ امرينه يوزبيڭ كشيلك بر قوت ديريله رك خرسانه گوندريلدى، بو قورناز قوماندان درحال خرسان توركلرينى سفربر ايتدى، اون لرى اردوسنه اوڭجو ياپارق جيحون نهرينى گچدى، بو صورتله توركستانڭ درين لكلرينه دالدى پلانى توركستانڭ مركزى شهرلرينى اله گچرمكدى، چوق خشين اجرااته باش وره رق بونى تحقق ايتديرمگه موفق اولدى.
  اوزمان بو تدهيش توركستان خلقنه چوق آغير گلدى، اگر عمر بن عبد العزيز خلافت مقامنه گچوب اسلامى عدالتى بوتون ايجاباتيله تطبيق ايتمسه يدى اموى هيگه مونيه سى اسلام تأريخنده دها فجيع صوڭوجلره منجر اوله بيليردى، واقعا بو بويوك انسانڭ اداره دورى قيصه سوردى، فقط بو قيصه سوره توركستان ده روحى باقمدن درين بر انقلابه قاپو آچدى، بو سايه ده توركستان باشدن باشه تام معناسيله مسلمان بر اولكه حالنه گلدى.
  اسكيدن نيل وادى سى عربستانڭ زخيره انبارى صايليردى، توركستانڭ فتحندن صوڭره وريم باقمندن مصر ديارى ايكنجى صفه دوشدى، طوپوغرافيك باقمدن عراق اراضى سينڭ توركستانه بڭزه مسى، خليفه المهدى نڭ عقللى وزيرى ابو عبيده اللهڭ وقتنى جلب ايتمش اوله جق كه توركستان دن تجربه لى اكينجيلر گيتره رك عراقه اسكان ايتديردى، دجله وفرات دن قناللر آچديردى، نهايت عباسيلر دورنده ياپيلان بو همت لر عراقى اوچونجى زخيره انبارى درومنه گيتردى.
  عباسى لر دورنده توركستانڭ عظمتى يتشديرديگى رجالڭ قدسال دينى اساسلرڭ توثيقينده تجلى ايتدى، دينى اينانجلرينى گليشديرمك ايچون اسلام اولكه لرينڭ اڭ هجراكوشه لرينه قدر گيده رك، قرآن كريمڭ اسرائيلياتدن عارى تفسيرينى ياپانلر، احاديث نبويه نڭ صحيحينى موضوعندن ايرانلر وعقيده وى قونولرده اڭ مغلق مسئله لره چوزوم يولو بولنانلر هپ توركستانڭ يتشديرديگى بو اصيل شخصيت لردر، بوگون دخى اسلامى اثرلرڭ تدقيقى ياپلديغى زمان اڭ بويوك آنا مؤلفاتڭ توركستانلى علمانڭ قلمندن چيقديغى گورولور.
  بو مناسبتله شونى ده بليرتمك گيرك كه، بو بيلگينلرڭ علمى احاطه سى يالڭز دينى موضوعاته انحصار ايتميوردى، او دورك، رياضيات، فلكيات، فيزيك، طب، فلسفه گبى بر چوق موضوعاتنه ده شامل اولدى، نته كيم براقديقلرى بوكر انبها علمى ميراث دن بالآخره دوغو قدر باطى ده استفاده ايتمه احتياجينى دويدى، بو ايشڭ اڭ غريب طرفى بو بيلگينلرڭ كنيه لرى تورك اوغلى تورك اولدوقلرينى توثيق ايتديگى حالده، شمدى يتيشه ن عرب منوّرلرى، هرنه دنسه بونلرى فارسى گوسترمكدن ذوق دويمقده درلر.
  شونى كيمسه انكار ايده كزكه، عباسى خليفه لرنڭ انحطاط دورنده توركستان دن قوپوپ گلن سلچوقليلر دورمه حاكم اولماسيديلر تشيعه قايان طوائف ملوكڭ كيفى طوتوملرى نتيجه سى اسلاميتڭ حقيقى چهره سى تشوشه اوغريه جقدى، نهايت باطيليلرڭ خاچليلرله باشلايان تعرضلرينه قارشى اولا سلچوقيلر، اونلرى تعقيباً مملوكلر دها صوڭره ده عثمانليلر گوكسلرينى گيروب توقوز عصر مقاومتده بولنمه سيديلر يقين دوغونڭ اتنيك درومى بوگون بامباشقه بر منظره عرض ايده بيليردى.
  بوگون آرتق تأريخه مال اولان بو شانلى غزالرڭ اڭ حزين طرفى بو تورك قهرمان لر وطن لريندن بيڭ لرچه فرسخ اوزاقده، آق دڭز، قيزيل دڭز، هند دڭزى قييلرنده دينى وجيبه لرى اوغرنده مجاهده ده بولنوركن، توركستان ده داخل بوتون تورك يورد لرى، چين وروس گبى امانسز ايكى خصم طرفندن قانلى وفجيع بر شكلده استيلايه اوغرامه سيدر.
  بو وسيله ايله شونى ده اعتراف ايتمه ليز كه، تورك دنياسنڭ جومردليگه يتيشديرديگى بو بيلگينلرآراسنده تواضع اثرمى ندور بيلمم ملّى تأريخ لرندن وارلقلرى تهديد ايدن تهلكه لردن وبالخاصه باشلرينه چوكن فلاكت لردن بحث ايدنلرى يوق دينه جك درجه ده آز چقمشدر، فارس وعرب مؤرخ لرى ده آنجق كنديلرينى علاقه دار ايدن خصوصاتله اكتفا ايتديكلريندن، ايستراليسته مز ماضيمزنى چين منابعندن، حالمزى روس مؤلفاتندن اوگرنمه مجبوريتنده قاليورز، اورده باطى لى معقبلرڭ نقل ايتديكلرى معلومات لر چرچوسنده قالمقده در، خصملر ارتكاب ايتديكلرى جنايتلرڭ وتطبيقنى روا گوردوكلرى فجايعڭ دهشت نى تشهير ايتميه جكلرينه گوره توركلر باشلريندن گچن مصيبت لردن عادتابى خبردرلر، بوندنطولايى تورك گنجلكى گنيش وطنى مفكوره دن محروم قالمقده، هله مقدّس صاييلان انتقام دويغوسندن بى شعور ياشامقده در.
  بوندنطولايى صاين استاد موسى تركستانى حضرتلرينڭ وقتيله روس لرڭ مظالمنه معروض قالان توركستان لى لرڭ احوال پرملال لرينى تفصيلاتيله بيان ايتدگى گبى، قيزيل روس انقلابى صره سنده توركستانڭ غربنده وشرقنده گوردوكلرينى ويا محلنده بالفعل ياشاديقلرينى عيناً تثبيت ايدوب ياينلامالرينى تقدير وتبجيل ايله قارشيلامقده يم، خاصةً فرغانه مجاهدلرينڭ، دينى وملّى وظيفه لرينڭ ايفاسنده اويناديقلرى رول لرى، شايان ذكر فعاليات لرى لايقيله تصوير وافاده ايدن آنايورتده ياپيلان، قيامڭ قيصه بر تأريخچه سينى اولدوغو گبى گوسترن ،، تركستان فاجعه سى،، اسملى بو كتابى گنج لره توصيه ايدر وگيلاجك نسل لره بالوكاله فايده لى بر ارمغان اولماسنى ديلرم.
  آيريجه صاين استاده ياپديقلرى بو تأريخى همتدن طولايى تشكرى كنديمه وظيفه صايارم.
  سعيد شامل