title: Fevaid-i Turuk
article: بر ما کنده بولارك حالى اهـالبسنك درجة مدنيتلرينى بيلك ایجون بر مقیاس صحیح اولوب بونارك تعدد و انتظامی سکند سنك ثروت
  و سعادت حالارینه دلالت ایدر - بناء عليه يوللرى اولسان وباخود اولوېده اويغونسز حالده بولان برمملکت اعظم وسائل معموریندن محروم فالمش اولور چونکه یوالر جسم مملكتك ماية نمو وحياتى اولان عروقى ديمك اولوب تانی مشابه سند: اولان محصولات ارضيه وصناعيه
  انلردن جریان ایدر جسم مملكتك نما وتقويتيون اقتضا ایدن ماده حيـاتيهنك قلب منزله سنده اولان مقر حكومتدن اك متباعد اعضاسته سرعت و سهولتله مواصلتى يوللرك كفايت ايدهجك درجه ده متعدد و استقامتلرينك وجه مناسب اوزره منتظم اولمسته و ممكن مرتبه موانع طبیعیه دن سالم بولنمسنه متوقف اولوب ماده حبـاتـه مزبوره دائما كثرت اوزره جولان ایتمد كجه جسم مملکت بهمه حال هلاك وياخود بی مجـال اولور -
  يوللر حیفا که نوع انسان حقتده درجه منفعت و اهمیتی لايقبله بیلنمامش شیلردن اولوب جسم مملكتك باعث حيات وعافيتي اولمق حسبیله درکار اولان منافع عظمهمی هر برده کثرت اوزره بولنديرلمسنى استلزام ايمس ايسه ده ابتدا ایجاد و انشالری اسباب وتاريخي تحقيقاتنك اهمال اولنوب اونودلسنه دخی بنه بو ماده سبب اولمشدر في الحقيقه بر شبئك بني آدم حقنده فائدهسی نقدر
  زیاده اولور ایسه اول شبنك اصل وحققت وفائده سه دار معلوماك تحصيلنده اولقدر تکامل اولوب تحقیق و تفحص اواندا نی قضای مسله دندر هلا اجسام عضويه لك حيــات ونشوونماسی مطلقا صو رهوا وضيـا وحرارته محتاج اولديني حالده اکثر ناس بونارك تقديرفيت وتحقيق ماهيندن غفلت ارزره بولورار -
  بوقدر فوائد كله بی متضمن اولان يوللرك قدر وقيـت سهل المرور يوارى اولميان مملکت که سيله متعدد و منظم یواری بولان ممالك اهـالبستك رفاه و راحت و ثروت و ...ادت جه لریله بیارنده مشهود اولان فرق عظيم مطـالــه ارادانی حالـده کرکی کی اکلاشياور وطرقـك فوا ئدى هیچ بریولی اولادق اوزره فرض اولان برمملکت اهالبنك حاله نظراً دها این میدانه چقـه جنـندن بودجی بروجه آتی بر مثال ابله بیان اولور -
  بالفرض بركسته استا بولد ن ودينه كتك مراد ایدوب حال بوکه اشبو ایکی محل بیننده اصلا بريول بولسه اول امرده عجبا بوادم نوج له يولنى بولـوب محل مقصودينه واصل اوله . سله جاك سؤالی خاطره خطور ایدر وحی شوهة صدك حصول غير مكدر افکار بنه ذهاب اولنور اگر فرض ايلـديكمن يولجى حركت ایده جکی استقامتك غربي شمالی اولد بنده معلوماتی اوله بله اکثر یاکوندز وکواکب دخی که حساب ایله مستور اولدیغندن ومحلين مفروضين بیننده اصلا بر پول اولمامق مناسبتيله كرك مهندس وكرد بر موصله نك دني موجود اولاسی
  ايجاب حادن بوله جنسندن ينه منزل مقصودينه واصل اوله دیه جنی درکار در : فرض ايده لمكه يولجى برقاح كون حرکت امش اولسون وكندوسنك دخی اور ما تحلق فشنده مهارت کامله نمی اوله ر ق براور مانه تصادف ایلدیکی حالده گرچه اغاجارك شمال طر فلرنده تكون ايدن يوصون کندو سند ممكن مرتبه برقلاغوز حکمنده اوله بیلور ایساده بونك دخی بر مدت کشت وگذاردن صکره براعانه سی اوله ميه جغندن نهایت شول مرتبه
  شاشوررکه شمسی غرب طرفندن طلوع وشرق طرفندن غروب ایدوب نصف النهارده دخی جهت معالده درظن ایدر - اشبويولجينك بالفرض طالعی باور اوله رق استقامت مطلوبه می جهتنه بر مدت دوام ایتمش اواسه بله دائما بواستقامت اوزره کسی غیر ممکندر چونکه فرض اولنـان يولجينك اوکنه براور مان تصادف ایلدیکی حالده برنمر بولمق غرضيله اغاجلرك ارالرندن اوته یه بر و به طولاشور ایکن اول کی استقا متنی دخی غائب ايدوب سرگشته وادی حیرت اوله جنی بی اشنبا هدر مذكوبولجينك اوکنه بر بطـاقلق تصادف اينسه عجبـا نه با پسم وقنغى طرفدن کسمدیو برزمان متحير ومضطرب قالد قدن صكره چاهورژه بانه رق وهزار محنت و مشقت چكه رك نفسنى تهلكه به القا ایله مرور ایمکه مجبور اولور - واکر انشای راهده اوکنه برطـاغ تصادف ایدوب کند وسنك
  دخی فنطوغرافيـاده معلوما تي اولد ینی حالده جبل مفروض
  انکارندن طولا شلق وصول سر منزل مرامه اسهل طريق
  اولاندن بی خبر اولوب بو جهله اولا هزار زحمتله رأس جبله
  صودوينه براوقدر مشقتله نزول ایدر و بوندن صرف نظر برا وجورم تصادفنده انی دخی اشعه مجبور اوله رق انواع مخاطراته دوچار اولور .
  وگذرگاهنه برابرمق وباخود بر جای تصادف ايدو بده بونلرك برچید محلی اولمدینى و كندوسی دخی يوزمك بتديكى حالده قرشـويقه يه كحيله جك بريول بوالنجه به قدر منبعی جانبنه متوجها خیلی مسافه قطع ایدوب قرشـو طرفه مرور ایندکدن صكره رخی استقامت اصلیه سی اوزره پوله دوام اينمك ايجون كيرويه عودت ایمکه واشبو مشكلاندن بشقه پول اولميان مملکنده بالطبع خان وامثالی لوازم ضروريه تداركنه مخصوص محلار دخی بولنه میه جغندن دفع جوع ايجون اتمك بوله مبوب خدایی نابت نباتات وصيـدايده بيله حكى بعض حيوانات ايله تهبش ایمکه مجبور اولور اگرچه حركت ایلدیکی محلدن بر مقدار آزیق المش اواسـه بله نهایت اون کونلکدن زیاده اوله ميه جفنـدن بونی صرف واستهلاك ايلد كدن صكره اكله صالح نبات وحيوان بوله مدینی حالده اثنای راهده اجلقدن تلف اولمسی احتمالی
  دخی اشکار در اشته بویله اصلا یولی اولمان برمملکنده گشت و گذار ایدن يولجي ايله يوللری غایت منتظم واخصوص تیمور یولاری اولان بر مملكت يو لجاری بيننده سرعت و استراحت جهتلریله درکار اولان فرقك به مرتبه عظیم اولدينى تعريفدن مستغنيدر لكن هرنقدر مشاهير حكمادن دوقتور جونسون ( بركوزل يول اوزرنده سريع السير برعر به ايله كتك كي روحه ذوق اولمز )
  دنش ايسدده او لجاره مخصوص اولان اشو ذوق روحانی يولارك عموم اهالى حقنده مشمول اولان منافع مادیه بی نهایه سنه قياسا لاشی حکمنده قالور چونکه بر مملکنده اصول مستحسنه اوزره پولار انشا اولانه رق وسائط نقلیه استحصال اولندینی صورنده جناب حقك نوع بنی آدمه احسان پورش اولدینی غير متناهيه حصوله کامکاری محلارده چورو بوب محو وتلف
  اوور روم ایلی و اناطولينك اكثر محارنده وعلى الخصوص ساحله بعدینی اولان بولرنده جقان هر درلو حاصلاتك بالسهوله محال ساره به نقل اولنقی اوزره مناسب بولار بولندیغی جهتـله مارنده بی اعتبار قالدينى وبوكفيت يك جوق اراضی منبتهلك حرانندن خالی براغاسنه سبب مستقل اولدیغی جمله مزك معلومدر -
  امر افاده نبورق ابالتنك سمال طرفده واقع معادن دنی بوقبیلدن اولورق ثمره سر قالش کـدر . چونکه طاغار ارالرندن مرور ايدن يوللرك زياده صرب واويغونسز اولمسندن ناشی معادل مصارف نقلیه می کند و بهاسنی تجاوز ايدر . واسبانياده دسی اجرت نقليه لك قيمت اشبادن زیاده اولمسی جهتـله برقاج سنه متوالا محصولات ارضيه نك عادتا بولندینی محلده چوریدیکی كور لشدر وينه بوسببه مینی مملکت مذكوره ك بعض دارنده قيونلر بالکن ساغبسی ایچون كسلوب اتاری انور و برازیلیاده دخی بعض حيوانات مجرد در پاری النفق ايجون بوغازاور ذکر اولان مشکلات واتلافات براکنده همان هیچ
  بول بولنا مسندن نسأت ایدن آثار اراوب فقط موجود بولندقاری صورنده دخی ازارك امر انشالرنده درجات مختلفه اوزره صرف اوانان مساعی ودقته نسبة امور نقليه ده حاصل اوله حق سرعت و سهولت را هونیت جهتار پله بینلرنده بولنان فرق على الخصوص اصحاب زراعته كوره اكثریا ظن و تصور اولان درجه نك مافوقنده در -
  ایمدنی اشو فرقاردن اك منهم اولانى بريولك طولا اولان میانده بولنوب چونکه بالفرض بر طریق ایکی بيسك ذراع امتدادنده و یوز ذراع ارتفعنده اولسه اواطريقك على بكره يده بر اولمغله طريق مغروض اوزرنده میلی جهتنه جراولنان بر نقلتك يكرمى جزلندن بر جزئنك يوز ذراع ارتفاعنده اولان محله حقیقت حالده عموداً رفع اولنمش اولدیغی براهين جر انقال الله البـاب اولنـور . لكن بو درجه ده اولان بر میل اوزرنده بر باركر افقه موازی بر طريق ده جرایده بله جکى نقلتك النجق نصفى جرايده لديكي بالتجربه معلوم اولدیغندن طريق «فروض اوزرنده افقی بر یولده بر باركيرك جر ایده جکی ثقـات ايجون ايكى باركيرك ايجاب اللديكي وبوجهته اگر طریق مذكورك انشاسي بر مهندس کامل عهده سنه حواله اولنهرق طـاغ و تـه مثلاو مرتفع محالر اوزرندن مرور ایکدن ايسه انارك اطرافـدن طولاشديريله رق با خود آخر صورتله ممكن مرتبه قويه يعنى میلی تقلیل اولنسه بو هه لو طریق اوزرنده مصارف نقليهلك مارالذكر شیولی اولان طریق اوزرنده واقع اوله جق مصارف نصفته تهزل ایده جکی تجربه و ساب اولشدر
  يولار بيننده واقع اولوب شایان دقت اولان فرقاردن براسی دخی سطیولری ماهیننده اولوب چونکه بر طريقك سطیحی سرت ومستوى و ديكرينك يوم شاق و غیر مستوى اوله بلور شویله که گوشه لو اولمق اوزره قبرلمش طاشلر ايله لايقيله انشا اولنمش بر يولك سطيحى سرت اولغله بو مثللو طريق او زرنده بر بارگیر مدور واوفق طاشلر بسطيله سطحی اوقدر سرت اولیان برطریق اوزرنده جرایده بیله جکی ثقلتك اوچ مثلني جر ایده جکی با تجربه معلوم اولوب اشبو ایکی نوع یوللردن برنجیسی بر قانون مخصوصه تطبيقا انشا اولندینی حالده اجرت نقلیه ایکنی نوع یعنی سطحی سرت اولمیان طریق اوزرنده لازم اوله حق اجرتك بر ثلثه تنزل ايده جکندن اشبو مصارفك ایکی ثلثی قزانمش و استعمال اولان باركبرزك دخي ثلثاني فضله قالمش اولور
  اسپانياده منتظم يوللر اولمدينندن حکومت محلیه بر دفعه اسکی قاستيلدن مادریده بغدای کوندرمکه مجبور اوله رق 480 طونيلاته يعنى تقريبا 380760 قيه بغـدايك نقلى ايجون 30 بارگیر واستر استكرا ایلدیکی معلومدر لكن كوشه لو قرلمش طاشلردن غایت اعلااولمق اوزره انشا اولنمش بر پول اوزرنده عدد مذكورك یوز جزئندن برجزئی قدر باركير وباخود استرا ایله ذکراولنان مقدار بغدايك بالسهوله تقلى ممكن اوله جنى مجزومدر .
  بوتقديرجه اگر اويغونسز و فنـا حالده بولنان برطريقك برمبلغ صرفیله سرت و مستوى اولمق اوزره تنظیمی ممکن اولور ایسـه اول مبلغـك فائضی بر سنه ظرفنده كرك زحمت و مشقت وكرك نقلیه اجرتندن حاصل اوله جق منافعدن دها دون اولمغله طريق
  مزبورك تسويه سى ايجون اول باول صرفی انجاب ايدن الحد مقدار اولور ایسه اولسون هر حالده منفعتلو و قاعده تصرفيه يه موافقدر چونکه بر طريقك انشاسيجون صرف اوانه حق الفمنك فائضی ایله بولدن حاصل اوله جق منافعی یکدیگر بله ابتدا موازنه ايتمك اقتضا ایدوب حالبوكه بو مثلو تشيشانده دائما فائده الحمنك فائضندن زیاده اوله جغندن مصارفدن احترازا انشـا و یا اصلاح طرقدن صرف نظر اولنمسی اصلا جائز اوله من منتظم بر يولدن حصوله كلان فوائد الكز انشاسيون اقتضاايدن سرمایه بی تدارك ايدنلره عائد اولیوب بلکه عموما اهالی یه راجعدر اهالی و یاخود بر قومپانیه معرفتیله انشا اولنان طريقدن مرور ايدهجك اشيـالك طبيعت و ثقلتنه کوره بر مقدار ضروری مروریه انجوسی اخذ اولمق اقتضا ایدوب بودخی مزبور يولك انشاسته صرف اولنـان الجهنك فائضـنه وحسن اداره سی ایچون صرف اولنه جق مبلغه مقابل طویلوراشته بو وجهله حاصل اولان فائده اعمار اراضی و بوسیله ثروت و استراحت اهالی حصولی جهتلریله اولان فوائد يول صاحبلرينه منحصر اولیوب بلکه اشبوتسهيلاتدن . كرك محصلين وكرك مستهلكين كافة افراد اهالی حصہ دار منفعت اولورلر فرضـا بركيله بغـدايك قيمتى بر شهرده اوتوز غروش اولوب واول شهره بغدايك محلندن اجرت نقلیدسی دخی بهر کیله ده دش غروش اولسه بركيله بغدي بهـاسی صاحبنه نسبته يكرمى بش غروش ديمك اولور ايمدى اشبو بغدايك امرار اولنديغي طريقك اصلاحيـله نقل اجرتی ایکی بحق غروشـه تنزل ايلسه يولك او 
  لکی حالنده اقتضا ايدن اجرتك بهر کیله ده ایکی بحق غروش
  زیادہ لکي طريق مزبورك اصلاحی ايجون صرف اولنان مبلغك فائض له موازنه اولنسه ینه اصلاح صورت عموم اهالی حقنده فائده او اوله جنی اکلاش اور چونکه امر مذكوره صرف اوانسان الجهنك اقتضا ايدن فائضندن طولایی فرضا بهر کیله به يگرمی پاره ضمی لازم کلسه بركيله نك اجرت تقلیدسی يكرمي پاره ديمك او له جندن مارالذکر ایکی محق غروش زیاده لگدن به کیله ایچون باقی قلان ایکی غروش محصلين الله مستهلكين بيننده تقسیم اوله جق برکار اولدیغندن محصلين محصولات ارلکندن دهاز یاده بهـا ایله فروخت ومستهلكين دخی دها دون بها ايله اشترا ايدرك طرفينك دخی استفاده ایمـش اوله حنی نمایان اواور
  بنابرین امر زرا عتك ترقبسيله بالواسطه و بلاواسطہ معموریت ملك قضيه مطلوبه سنك حسن حصولی مطلقا منتظم يوللره موقوف اولوب شویله که آنها بیان اولندینی اوزره برمملکنده یولار نقدر زیاده انتظام بولسه اولقدر سهوات واهونيت ايله محصولات ارضيه نك شهراره و شهراردن بونلره بدل الات وادوات وسائر محصولات صناعيه نك قريه لره تقلانه واسطه اوله جنـندن يوللرك اصلاحی امر زراعتـك توجهله توسع اينسنی و اعمـار اراضی ایچـون صرف اولنان مسای دخی بیهوده کنيدرك محصولاتنك كسب قیت ایمنی موجب اوله چغندن معموریت ملك بلا واسطه پولاره متوقف ديك اولور اهالى وفيره وصنابع متنوعه سی اولان بيوك وكوچك شهرز حاصلات زراعته اله اعلا بازار اولدیه ندن بو 
  مثلاو شهرار الحق يوللر مناسبتیله کسب جسامت واهالبسى
  استحصال وسائل رفاه وثروت ايدر والمرانهار متاه:د قائم اولوب يول موجود اولمدینی تقدیرده بود او جسیم شهر از تشکلی مطلقا ساحل دریاده و یا خود انهار اوزونده بولنفه محتاجدر - اشته اوسببه مینی دخی زراعتك اينر ولمسيله حصوله کلان موریت ملكات بالواسطه بوله متوقف اولدینی ثابت اولور -
  اشبومباحثدن اکلا شيلورکه بربر بله جزئی تجارت و یا خود مناسبتری اولان ایکی کوچک شهر بینده کای مصارف الله ول انـا يقـك بيهوده اتلاف مال ديمك المدينى ماللو برجسیم شهر ایله اول شهرارزاق يوميه سنك كلدیکی وکند و محصولات صناعه سنك نقل اولنديني نواحی بیننده واقع طرقی حال مارنده ترك ايقك واخود اصول مقبوله به تط.. تا اصلاح انتماءك اهالي مملكتك سعادت حالرينك مين عليهنى بيلامك
  ديك اولور يوللرك انسا وحسن تنظيـدن حاصل اولان منافع بی نهایه دن بعضیلری انکلزهده واقع طرقات اصلاحی حقنده پارلمنت و اعضای عاديه سندن مرکب برقومیته معرفتیله بایلان بولا يحدده است و بان اولنمش اولدیغندن لایحه مزبوره ترجمه سنك بروجه آنی تسطیری مناسب مقام عد اولمشدر
  مملکتمزده بولنان يوللر اصلاحك زراعت و تجارت وصناعتك توسع وترة بسى حقنده تأثيرات حنه سی اولدینی مسلمدر - شهر و بازاره کشور بلان كافة اسيانك بهاسي تنزل والرك نقلى ايجون استعمال اولا باركيرلرك عددي تناقص ايدرك بوندن واسالي النفاذ  اوانان دیگر بعض تدابير تصرفه دن ناشی ماند سنوی
  بش مليون ليرا فائده كوستر لمش وعر به لركت بری دخی خیلی تناقص ایدوب شد یه قدر حاصلاتی باركيررك اداره سنه مخصوص اولان شوقدر بيك دونم اراضی دخى من بعد منافع انسانیه به منحصر اولشدر -
  والحاصل بوماده مهمه نك يعنى طرق عادية مزك حسن تنظيمندن حصوله كله جك فوائد عموميه وخصوصيه لايعد ولا شخصی اولوب فقـط شـو قدركه يوللر برسطح واسع اوزرنده منتشر وفوائدی وجوه عديده ايله اعم اولدیغندن شوفوائد عمومیه قابل ترقی اولو بده منافعی خصوصی اولان منابع سائرہ دن حاصل اولان فوائدقدر محسوس اولدیغندن اكثر ناس يوللرك محسنات واهمينندن - غفلت اوزره درار