title: Resâil-i Mevkûtenin Muhassenâtı
article: رسائل موقوته نك محسناتى [*]
  
  شاهد خوش خرام ذكانك حد كماله طوغری ایلرولمسي انجق علامت فارقۀ انسان اولان قبای زیبای نطقی اکتسا ایمسنه
  متوقفدر . بوسوزك صحتی اعصار ماضيه ده ارباب علوم وفنونك ترتيب ايتمش اولدقاری مؤلفات متنوعهدن متأخرينك حصه ياب منفعت او لملری واولو جهله ترقى حاضرك حصولي اسبابني مستحضر بولملری قضیه سیله مثبت اولور . اصحاب كمالاتك همتيله قله النان مؤلفات جديه واسطه سیله علوم و معارف
  [*] بو مقاله یی باش مدعی عمومی معاونلرندن و - ادبیات عثمانيه نقطه نظر نجه - منسوب اولدقاری ملت ایجنده امثالی نادر اولان ارباب قلدن پورعلى افندی حضرتلری ارسال پیور مشر در
  
  عصردن عصره بالانتقال نوع بنى ادمك غبطه بخش جهان اولان سعۀ جالبه فکر یه سنی حاصل ايتمش وكرك متقدمينك وكرك متأخرينك اثار علميه الرى عمومك نظر تلفيسنده معروض بولنمش ایسه ده قائدی باحث اولدقاری علم مخصوص ار بابنه منحصر قالدیغی انکار اولنه ماز . زیرا علم حقوقه علم طبه فن تشريحه، هندسه به موسقی یه جراثقاله متعلق اولان كتب متعدده يى له الوب او قومق و او قو يوب اكلامق واكلايوب استفاده ايتمك علوم مذكوره الله متوغل اولان ذواتك كارى اولوب ساراری ایچون بوار كليد التنده کی جواهر قیمتداره تشبیه اولنه پلور . حالبوكه علم ومعرفت بد احتكار وانحصاره کیرر شیلر د کلدر . علم فريحه فکر و ذکایی اعاشه ایدر بر غدای معنویدر . نصلكه نانعزيز بتون عالمك مائده استفاده سنده موضوع بولنمق شرط حياتدر بعينه علم و معر فتدخي بالعموم حيوانات ناطقه نك صحنه استفاضه سنده مبذول اولمق لازمه عمر اندر . علمك شو صورت شامله سنه مبنيدر كه عقلا و متعلمين نوع بشرك صفحات علیا سندن طبقات سفلاسنه قدر بلا استثنا تعميمني بالالتزام او بولده مساعئ لا يحصى صرف ایده کلشکر در . بوغيرتك ثمره ی اولمق اوزره كتب و مدونات منتظمه دن ما عدا علمك ترقيات روزمره سنتی معلن بر چوق رسائل حکمیه و مجموعات عليه نشری تقرر ايلدى . وبناء على ذلك موقع انتشاره وضع اولنوب مقصد مشروحه خدمت ایدن
  
  اوراقك الك معتبرى وسائل موقوته اولديغي كما يليق تحقق ایتمکه باشلادی.
  رسائل موقوته على الاطلاق اوج قسمه تقسيم اولنه يلور . قسم اول بعض علوم و یا فنون و یاخود صنایعه ابحاث ایدر که بو نلرك ناشر اولد قاری معلوماتك فوائد كلیه سی انکار اولنه ماز ایسه ده حال انحصارده فالدقاری جه له ار بابندن ما عد اسنك استفاده سنی موجب اوله میور . قسم ثانى رسائلی دخی بر طاقم مقالات مالا یعنی ابله اخلاقی مفسد اساطير غير مقبوله بی درج صحائف ابتدکاری جهتله نه بر صنف مخصوصه و نه ده عومه فائده بخش اولیور . بو قسم رسائله رومان و حکایه و رقباره ارندن بعضیاری دخی داخل ایسه ده بزم بوراجقده مراد من رومان مراقليرينه تعريض ايتمك دكلدر رسائل موقوته نك قسم ثالثى ايسه قار ينك تنشيط قلويله تهذيب اخلاقی و تنسيق اطوار و مشواريني مستلزم علوم و معارفدن وحرف و صنايعدن و ادبياب و حکمیاندن و اشعاردن و تراجم احوالدن والحاصل ادخار معلومات الله تزييد مكتسباته مدار اوله جق هر گونه مسائل نافعه دن برر نبذه درج حصر
  وتزبير ابدن رسائل وقوته معتبره در . بو مقاله حكمزده مانحن فيه اولان قسم ثالث رسائلى غير تلى و مقدم آر بلره بگزر که هر انتاجه هر داله هر چیچکه هر چالی و چر پییه قونارده بو نلردن انجق عمل شيريني و بره جك
  فواكه وحبوبات مستلزم العذو باقی دو شیروب كوتوررلر . انٹرکی رسائل مذکوره دخی قارئين كرامجه عسل خوشگوار معلوماتی حصوله کتورمك ايجون هر علمك هر فنك هر صنعتك هر اثر ترقينك برقسم منتخبندن بحث
  آچوب تزیین صحائف فوائد ابدرار . بر صحیفه سنده برییت ایله انى مفسر بر مقاله ادبیه دیگر صحیفه سنده صنایع نفیسه دن بر بحث دیگرنده اخلاقدن بر نبذه بعده مشاهير دن برينك ترجمة حالى و ياخود تواريخ عتيقه و يا جديده دن برصحیفه اقوام وحشيه ومتمدنه نك احوالندن ومالك بعيده ومجهوله به سیاحتدن و کشفیات جغرافيه وعليه دن برر فقره الى متعاقب حکایات لطیفه دن بر فصل کبی محتویاتی تنوع اولان بر اثر اله النسه هر صحیفه سی
  هر سطری، هر حرفی کمال خواهش ابله او قو نماز می ؟ قار يئندن شعر مراقلیسی اولنلر انشراح معنوی بولور رسا ملق و موسقی و نفایس ساره هو سکارانی حصه الهجق و هیچ اولماز ایسه توسیع معلوماتنه وسيله بوله حق بر فقره کورر علم اخلاقه و ادبياته ميل ايدنلر مسلكارينه موافق قمه النمش براثر اوقور تحريات تاريخيه ابله مشتغل اولنلر حل شبهه ایده جك و يا اشتغالات واقعه لرينه ضمیمه اوله جق بر بحثه مطلع اولور حكايات و لطائفدن محظوظ اولنار دی هر حالده پایلرینی الور ایسه ارتق او اترك انظار عامه ده. مقبول اولديغنده شبهه قالورمی ؟
  با خصو صكه محررينك احديغي بحشده بشريت حاليله بر ذهول و خطاسی اولور و یا خود افهام مرامده نقصان وقوعيله او محتدن لائق وجه اوزره استفاده اولنه مدیغی کور بلورده قار يدندن بری تصحیح و توضیح مسئله به ابتداوله مداوله افکاره تنزل بیوررسه فائده و استفاده دائره سنك
  قات قات توسع ایده جکننده تردد اوله پیلور می ؟ نه شبهه نه تردد اولور . تحری حقیقت بولی اچيق وكنيش بر طريق دکلدر هر خطوه ده سنکیاره اعتراضه تصادف ايتمك، خطا و نقصان چقور لرینه دوشمك ومداولة افكار بارد میله بلنی طوغرو لتوب يوريمك والحاصل دوشه قالفه ايلر ولمك اول طريقه سلوك ايدن غير تكشانك تحمل ايده جكى مشاق و مزاحم جمله سندندر . فقط او درلو مشکلات برطرف اولو بده سمت مقصوده واصل اولندقده اثنای را هذه اقتطاف اولنان ثمرات نافعه دن هم محررين هم قارئین و بلکه ده مستمعين حصه ياب منفعت اولور .
  كل رسائل موقوته دن اولنه جق استفاده به دیگر بر نقطه نظر دنده با قه لم : رسائل موقوته محتویاتی متنوع اولمسيله دخی بشقه جه برلذت ايله مطالعه او لنفق طبيعيدر چونکه مجر باندندر كه انسانك هر حالده مادى و معنوى محطوطيتني موجب اولان تنوع و تجدد در .
  موسقیده اهنگی اجرا ایدن سازلرك تنو عيدر . دماغه لذت
  ويرن اطعمه نك انواعيدر . برسیر انکاهده انبساط درونی مورث اولان منظره لرك ايكيده بوده د کشمسیدر .
  هله حبر تبخش عقول و شعور اولان مصنوعات طبيعيه نك هر بری طرز دیکرده اولدیغنی کیم انکار ایدر ؟ طاغلرك ، بالفانلرك ، صحر الرك، اووه لرك ، چايلرك ، نهر لرك ،
  كوللرك، دكزلرك هانکیی ها نگینه بگزر ؟ طاغلرك بعضیسی سن شيخوخته واروب صاحي صقالي اغارمش بر پیر عظمت میر کی بیاض قارلر ایچنده یا صلنوب ياتمقده اولدینی حالده دیگر لری دلیفانليلق بلایاسنه دویا ما مشجه سنه بالقان ايكن وولقان اولوب دهان گلخانندن
  اتش فشان اولمقده دكليدر ؟ نهرك برى عندلیب خوش آواز مثالی نعمات متنوعه ایله سامعة محظوظیتمزی او تشابه رق ترنمات حياتى اكديروب طورر ایکنن بر دیگری کفن بارد انجماده بورينه رك سكوت مماته
  دلالت ایتمکده دکملیدر ؟ دختر عصمت سيرك كيسوى زرین فامی لطافته مسابقه ایدر صورنده نور شفق ایله بالديزلنوب پارلیان تپه جکاره قارشو اووه و او چور مارك ارامل نومیدکی سیه پوش ماتم اولدقاری
  انکار می اولنور ؟ دكزك برى سينۀ بلورينى اچوب سود لیما نلغنده صید ماهی
  ? ایدن بحريلرى بسلمکده اولدینی حالده ديكرينك اساطيرده مروی پری مرد مخوار کی سمتنه او غرایان شجیعان ملاحينی لقمه غدا ایتدیکی نادر ميدر
  فقط تنوعات طبيعيه نك بر قسم جرؤينی بیله تعداده قالقشه حق اولسه ق بو رساله نك صحائف محدوده سنی طولد يرمق دکل بلکه جلد ار ایله کتاب یا زمق لازم کله جکندن صدد بحمزه رجوع و ادعای واقعده اصرار ایله تکرار ایدرز که لذت و لطافت امر تنو عده مرکوز در .
  بناء عليه رسائل موقوته دخی مندرجات متنوعه لری حسبیله مرغوب عالم اوله رق نفع کلی بی موجب اولدقاری شبهه دن
  وارسته در اسباب مبسوطه به مبنی و طنزده ارباب قلمك همت و غير تيله اره صره میدانه کشوریلان بو مقوله اثار نافعه به عطف نظر اولندقجه صاحبلريني تبريك ايله دوام انتشار لرینی از دل و جان آرزو اتمامك الدن كلمز . آثار مذکوره مطالعه سندن حاصل اوله جق فوائد حد تعداد دن بیروندر دینلسه مبالغه دکلدر . اولاد وطنك دخى اشبو فوائد معنویه یی کوز او کنده طوته رق مطالعه آثار نافعه دن خالی قالمیه جقلرینه اميد من يك قويدر زیرا شعرا دخی تصدیق ایتمشلر در که
  
   هر کجا چشمه بود شیرین
   مردم و مرغ و مور کرد آیند