title: Hürriyetin Mahiyeti Hakkında Hükemanın Hülasa-i Efkârı
article: بر وقتدنيري ملتمرك باخصوص ملتمن اننده کنجلر يمزك اغزنده برایكی كلاسه کز بور که اوکله نره لرده تلفظ اولنور ايسه هر کس در حال اوطرفه نظر دقتنى توجيه اتمکده و بوکله لری سعادت وسلامت مضبطه سنك صانکه مهر و با امضالری ایمش کی تلقی ایمکده اولد قاری کور بله پوره ام بوکله لر « ملت » « مدنیت » ربستی » و « حریت، کلاه لریدر . بو و بوکی سوزلرك افكارده حاصل اید جسکی تأثيرات سلامت و سعادتی محافظه ك اك بوك مداری اوله بله جکی جهت له ترقی پرور اولنلر بوناري خلقك ورد زبان ابتدکلرینی کورسه پك زياد، ممنون ومستريحا وله جقلری در کار اولوب انجق خلقه بوکله لری اوکرتن و بونلرك اوزرینه درس وبرن غزته لر دائما « هرغرته حر يتـك ماه تندن خبر ويرمك ايسته پور ايسه ده انار باکلش خبر و بره بورار بن طوغر بسی خبر و بره حکم » دیو سوزه باشلادینی حالده انلرك دخی باکلاش خبره بردکاری کوربورلر که افکار ترقی پرورانك بوحاندن متأثر قالاجنى در کار در
  بن بونلرك ياكلش خبر و بردکلر بنی اثبات ایده بیلورم . اولا بازدقلری شيلرك اساسی فن اوزر بنه مبنى اولمدینی میدانده اولوب ثانيا بداهة دخی ثبات ایده بیلورم که و بردگاری خبرار باکلشدر ، ز برابر غزه نك سو بله دایکی سوزل ديكر بنك سو بله دیکی
  سوزلره او بدا مقده در . بو پله روايتلر بر بر بنی نقض ابتد كدن صكره جمله سی ياكلش اولدیغنی هر کس حکم ایده بيلور . حریت حقنده شمدی به قدر غزته لرك و بردکاری معلومات فنه موافق دکلدر زیرا بر کره بو بابده بند قله الانلر يمرك هر بری کندیلری برر فیلسوف اولوب اصلا حريته تعلق اولان ( فیزیولوژی ) و ( پسیقولوژی ) کی فنلره مراجعته حاجت كورمكسزن واساسنی بونلر اوزرینه بنا ايدرك فن حقوق فن سیاست و سائرہ کی فنونی میدانه چیقارمش اولان کرچکدن فيلسوفارك فكرلر بنی موازنه به دخی تنزل ور مفسرین کندیلوندن بر ( حریت ) میدانه چیقاروب آنان اوزرینه بر چوق قاعده لر قانونلر قونقده درلر . . بونلرك ايجنده بعض كتاب ديباجه لر بنی
  اوقونانلر دخی وار اولمليـدر . زیرا كاه اولیور که فیلسوف مشهور هولاندالی اسپینوزا افکارینه مبانی فکرلروكا اولیورکه مشاراليهك مقابلي بولنان قلارق وسأر فيلسوفلرك اعتقـادلر بنه مبتنى اعتقـادر نشر اولنور . طالبوكه (حریت) مسئله سی كبى بيوك مسئله ده باشلوجه واساسلى فكرار جمع ومحاكمه ايدلزده بالكزبر فيلسوفك فکر بند بناء ايراد افکار اولنور ايسه خلق
  ايجون فائده سندن زیاده مضرتی اولور. اولور با " برغرته حربه هیج برفیدله مقيد اولمامق معناسى و يرهرك حالبوكه حریت بوندن عبارت اولور ایسه عالم فنایه واراجغندن بحاله انسانلر ايجون حريت
  لازم اولمديننـدن بحث ايدبور - اوته کی بر غزنه ايسه حر یتی اول قدر قيود ايله تقیید ایدیور که حريتك ضمنندن قوجه بر اسارت چیقارارق افکار حریت پرورانی مأيوس ايدبور . بعضیسی برقاعده حريته تمسك ايدرك پارسـده (قومون ) ناميـله ظهور ايدن حریت طرفدارلرینی ذم تقبيح وحتى تلعين ايدبور - بعضسی بونلري بك اعلا بولارق مدخنده درجه افراطة
  وار پور . شمـدی بو قدر اختلاف افکار اراسنده حريتك اسمنى هنوز ایشتمش بولنان برملت نه اولور ؟
  ماهیت حریت چیفسه چیقسه حكمانك خلاصه افکارندن چیقار . بو بله اولمزده بالكز بر مذهبه ذاهب اولان حكماتك فكرى النور وياز بلور واوته کی مذهب صاحبلر بنك فكرى بالمزايسه (لا اله) بی اوقو يوب و بازوب ( الا الله ) ی اوقومامغه ويازما منه بكر .
  ر بوراده مرادم دعوای علویت دکلدر. حریت اوزر بنـه بنـدلر یازان محررلر يمزه اعتراض ایدو بده کندی فکریمی میدانه قو به حق دكلم . زيرا فنونك هر طرفدن قارشومه چية ديغنى وانلری اقتحام ا يمك ممكن اولدیغنی کوروب طورر ایکن بنته کندی فکر خود سرانه می ترویجه چالشمق عبث اولدیغنى بليه جـك قدر احمق دكلم سة حول ا . حالة ملا طن ايدرم
  مرادم عالم مدينده حكمانك حريت
  حقنده کی افکاری نه دن عبارت اولدیغنی
  اخوان وطنمك نظر اطلاعنه عرض يتمكدر. تا که کندیلری محاكمه ايدرك ايسته دکاری نتیجه بی استنتاجاتسونلر . مع هذا بن دخي محاکمه ایدهجكم . كائنات اسميله بازمقده اولديغم تاريخ عمومينك مقدمه سنده باش اولدين قدر محاکمه اندو حکم فقطا بندیکر محاكمه لك افكار حكمـا اولیوب اولدیغنی کوسستر جكم . حتى كندي لك بعض فكریمی دخی درمیان ایدهجكم . انجق بونلری دخی افکار حكمادر دبه یورونیوب کندی فكر مخصوصم اولديغنى محاکمه قيد ايدهجكم -
  بو خلاصه بی بو محاکمه بی بابمغه مجبورم . زیرا هر ملت ایچون اولدیغی کی منسوبی اولمقله مفخر بولنديغم ملت مر حومه ايجون دخی سعادت وسلامتی متکفل اوله له جك برشی وار ایسه اوده انجق (افكار حریت) اولديغي حالده بونك برجوق اختلا فلرايجنده یوارلاتوب کمسنی کورمکه کوزارم و بونك سوء تأثير بنه بوركم تحمل ايده من " به لمعه
  مقصوده باشلا مقسز بن شونی ده در میان ایده بم که اشــو خلاصه وخلاصه بی محاکمه و کندی طرفدن علاوه ایده جکم افکاراوزرینه اعتراض وقوعندن هيج متأسف اولم. حتى وقوعيله ممنون اولورم . چونکه مقصد مسئله نك بالتصفيه صرمه کومشی کی میدانه چیقسی قضیه سی اواوب بوقضيه كرك بنم طرفدن حل اولنمش اولسون وكرك معترضم طرفنـدن حل اولنسون بوراسی مقصدی بوزمن بالعكس حاصل ایدر 
  اوزر ينـه بنا اولنمش وقانونلری دخی کا کوره با پلشدر .
  حکمادن بعضلری حریت ايجون بنه بوتعريفي تصديق وقبول ابتديلر فقط كو يا بو تعريف يك متسلسل اولدیغی ایچون آنی قيصـالتق وحريت حقنـده فکراره بر زیده کوسترمك ايجون دیدیلر که : د حریت آرزو ومراددن عبارت اولوب آرزو ومراد ایسـه حدود قبـول ايمز برشيدر . صاحب فكر هر شئ آرزو ایده پیلور . ايش ته بو بله هر شـی آرزويده بيلك حر يتدر . و بو بله هرشی آرزو ایدن آدم حردر »
  لكن جمهور بوكا مختلفتده بولندی زیرا پسینولوزی یعنی علم معرفة الروح اقتضاسنحه هر نقدر انسانی اجرایه سوق ایدن شی آرزو ومراد ایسه ده فزیولوژی يعنى علم معرفة الطبايع بوبانده بر چـوق ممانعتلر كوستر بور . مثلا انسان برشی مراد ایدر . حالبوكه قلبك بينك برمطالعه سی انی اولجه کوزل کورمش اولدیغی مرادندن درحال جايديرر. حريت ایسه بذاتها بوقدر مغلوب اوله من - غایتی جمهور شونی قبول ایتمشدرکه: - رحمی و یاخود
  د حریت آرزو ومراددن عبارت دکلدر . اواسه اولسه آرزو ومراد حر يتك ايجنده اوله بیلور . حریت برماده اوزر بنه بالكن دوشونم كله بالكن قرار وير.كله قالمز . اجرایه قدر وارر · حتى اجرا ایند کدنصکره محاکمه دخی ابتدبرر مثلا بن اغاجدن بر با ستون ک ن کسی که قرار
  مادام که بحثمر حریت اوزرینه در - اولا حريت نه اولدیغنى اكلایه لم . حریت نه درد دیگر زمان حریت اصلاً واساسا نه در ديمـك اواور . بو تعريفـه حريتك فروعاتنى قاتمق ايجاب ايمز . حكما همان بالاتفاق حربتی اصلا واساسا شوصورتله تعريف الدبورار -
  د حریت برانسانك كنديسنه صاحب اولمسيدر . حریت کندیسنه صاحب اولان انسانك هر ماده اوزرینه ایسته دیکی وجهله دوشونمشيدر · حریت کندیسنه صاحب اولوب هر ماده اوزرینه ایسته د یکی وجهله دوشونان انسـانك بر ماده اوزر نه دوشونوب دوشونوبده ایسته یکی کبی قرار ويرمسيدر · خریت کندسنه صاحب اولو بده هر ماده اوزرینه ایسته دیکی کی دوشونان و برماده اوزر : ایسته دیکی کی قرار و برن انسانك او ماده بی ایسته دیکی کی اجرا اتمسيدر - حریت کند بسته صاحب اولو بده هر ماده اوزرینه ایسته دیکی کی دوشونه رك و برماده یی ایسته دیکی کی قرارلشديره رق ايسته دیکی کپی اجرا ایدن آدمك مؤخرا او پاپمش اولديغي ايشـك حسن و قبحني دخی ایسته دیکی کی محاکمه اتمسيدر ،
  ايشته حریت بونلر ايمش . یعنی بواحكامك ايجنده بولنان انسانه حردینلور امش . بوتعريف حريتك، اك مرغوب اولان یعنی جمهور حكمانك حريت تعريفي بوندن عبارتدر دیدکلری تعریف اولوب حريتك نه قدر فروعاتی وار ایسه بواساس
  حالبوكه حريت قانونيجه باستونی ايجنسه كيرر و بنه بوراده نهایت بولور .وير برم ایشته آرزو بوراده ايشـك
  کسمکه قرار و بردیکم آنده کسرم . کسدکدن صکره با ستونی کسد یکمه ایی می بندم فنامی ابتدم محاکمه ایدوب حکمنی دخی و بربرم » شوحاله کوره ديمك اوليور كه «حریت
  آرزو ومراددن عبـار تدر» ديان حكماتك فكرى جمهورك قرار ينه نسبتله ضعيف قاليور . فقط اونوتماملی . بوفاروده دخی ديمش اولديغمز وجهله بوحكما هر حالده جمهورك اولكى تعريفنى قبول ايمشلر در شمدی برده جمهوره بتون بتون مخالف
  اولان كروه واردر . بونلر جمهورايله جمهوردن بعضلری میاننده حریت آرزودن عبارتميدر يوقسه آرزو حریت ایچنده می داخلدر دعواسنى نظر دقته الميـوب وحريت الكاول انسانك كنديسند صحابتندن باشلادیغنی دخی مبـدأ طوتيوب آخر بر پوله کیدرلر . شویله که : العالم
  ند حریت هر ایسسته دیکنی بابابیلکدر برآدم هر ایسته دیکنی باپا بیله جك اولد قدن صكره نه بايمن ايجون قرار و رمکه نه قرار ایچون دوشونمکه محتاج اولمز . ايشته حریت بودر بو له هر ایستدیکنی بابابیلان آدم حر اوله جغندن وحراولدقدن صکره طبیعی کندیسـنه صاحب ومالك ديمكا ولديني كور بله جکندن ارتقا و آدمك کندیسنه صاحب ومالك اولمسنى بتكرار
  دوشونمك اقتضا ايمز . براز دوشونبله جك اولسه حريتك
  بو تعريفي بوفاروده کوسترديكم جمهورك تعريفي قدر شایان قبول اولدیغی کور بلور. فقط مخالفين بو تعريفي حريتـك ماهيتني تعيين ايدرك آنك وجوديني اثبات ايجون بامامش اولدقاری جهتله تعر یفلری نه قدر شایان قبول ایسه بوتعريفله تعيين ابتدکاری حریت اوزرينه بنا الدکاری فروعات اول قدر ضعیفدر .
  زیرا بونلر دیرلر که : ا ایشته حریت بویله هر شی پاپابیات اولوب انجق بوحريت قـوه اجرائيه عمومیه دن بشقه هيج برشيئه مخصوص دکلدر . قوه اجرائيه عموميه ايسه جهـانی پاردن وحکمای طبعيه عندنده «طبیعت» دينلان قوت وحکمای دینه عندنده (خدا ) ديلان ذات حد يتدر . بالكزا ودرکه هر ایسته دیکی شی با پار بالکن اودر که با پاجعی شی اوزرینه قرار و برمكه وقرار و برمك ايجون دوشونمکه محتاج دکلدر . بنابربن بالكز اودرکه کندی کندیس:ه صاحبدر . باقی عالمده هر نه که موجود ایسه جمله سی حتی (ذات) بيله اعتبار اولنميوب ( اشيا ) نوعندن قالور - موجودات آنك امر له فلدارآنك امريله طورر . پاپان ده او در بامیان ده». ايشته كورديكرمى ؟ مخالفينك ?
  قو بدقلری بودستوردن اورته ده حريتك فقداننه حكم ايتمك لازم كليور • ايشك ك مهم جهتی شوکه حگهای دينيه نك دخی اغلبى بوفكرك ايجنده در . امدی جمهور ایله مخالفينك شوایکی
  فکری اراسندن بر بيوك مسئله چقبور اولا آنی حل ایملی بزه اومساله ایسه «حریت واميدر يوقيدر » قضيه سيدر - -
  ( حريت وارميدر بوقيدر) بزم ســو بله مكلكمزه حاجت قالمديني حالده دخی قارئین کرام حکم ایده سلور که بز «حریت واردره د به جکز . او بله ایسه اولا « يوقدر» ديانلرك فكرينى كوره لم و آنى بالمحاك، در تمری مدافعه ایده لمده حريت يزم اليمرده قالدقدن صكره آنك اوزرینه ایسته دیگر کی اور افکار ايد لم .
  جمهوره مخالف اولالر ديمشلر آیدی که!
  «حريت يا كزذات احديثه مخصوصدر.
  آندن غيريده حريت بوقدر . زيرا قوه اجرائيه عموميه هر شنی همان یابی و برر . اجرا ایچـون دوشونمکه محتـاج دکلدر . اجرادن صكره محاکمه به محتاج اولمز» ال حکمای اسلامدن برفرقه دخی بوفكره مشترکدر . بونلرده دیرلر که : لا ولد اوت جناب حق هر شه قادردر - هم ده قادر مطلقدر. اجرا ايجون قرارو برمكه قرار ایچون دوشونم که محتاج دکلدر . د کن ، دیدیکی کبی اولور . واجرادن صکره اجرا آتنی محاک، به مجبور دکلدر .
  زیرا با پدیغندن مسئول اولهمز » ن بوافكار حضورنده ساراحرار شو بله طورسون انسان بیله اول قدر كوچك قالوركه تعريفه صيغمز . كوچك ديمكدن مقصد حريتدن محروم ديمكدر . یعنی اسیر قالورنبوفکرده بولنان حکمای طبیعت هم علم معرفة الروحي وهم ده علم معرفة الطبايعي مزج ايدرك ديرلر كه :
  ن انسان کافه قوا وحسي، تبله برابر قورولمش بر ما کند به بگزر . دوشیجه آلتلری قرار آلتاری اجرا آلتلری محاکمه آلتلری هب حاضر واماده بولنـور . فقط بونلر خارجـدن برقوه محرکه اولمدقدن صكره خدمثلر بنی کورمزلر . برما کنه فصل که قوه محركه لك اسير در انسان دخی بعینه او بله در . نه زمان قوة محركه تحريك ايدر ایسه آلتلر او زمان خدمتلرینی کوررلر » با طنزه قالور ايسه مولانای رومی دخی دودهان داریم کو یا هم چوبی نام یکدهان پنهانست درابهای وی ن**
  ايك دهان نالان شده سویا
  بایل های وهویی درفکنده درسما ن افكار حکمت دثار بني قوة محركه خارجیه به اسناد ايدرك ايراد بورمشدر .. واقعا حكمت دينيه كنديسك برنجی درجه ده توصیه ایده جکی برشی ديمك اولان افكار تسلیمی تقویه خصوصند، اساس مسئله بی حکمت طبيعيه اوزر بنه تأسيس ايمكله پك چوق قوت بواور . انجق ظنه قالور ايسه ذكر اولنان افكار تسليمه برقائدها قوت ويرمك ايجون حكمت دينيه بالكن مخالف اولان حكما به محتاج اولمز . جمهور دخی افکار تسليمه اول قدر و بلکه جهوره
  دها زیادہ قوت و پره بیلور همده جمهور ایستر ایسه مخالفینی جرح ایده بله جکی کی حکمت دینیه ابله دخی