title: Büyük Bir Tehlike: Çocuk Vefatı
article: بويوك بر تهلكه : چوجوق وفياتى
  
  جهان حربی ، پریوزنده انسانلرك عدديني آز التدقجه بوتون ملتلر نفوس مجادله سنه آتیلیور ؛ متمادياً اولن محار بلوك يرينه يكي نسللر يتشدير مكه چاليشيود و در لودر لو تدبير لره ، تشکیلاته مراجعت ایدییور . چونکه حدندن فضله بر سرعتله ضايع اولان عنصر لو يرينه يكيلوني يتشدیر مه ین ، نفوسنده هیچ اولمازسه بر توازن حصوله كتيره مه ین ملتلر آتی یه اندیشه ایله با قمه ليدو لر بونفوس مسئله ی بالخاصه بزده ، مملكتك استقبالى ایچون بر حیات و ممات مسئله سی حكمنه كير مشدر . بناء عليه بو مسئله ایله جدی بر صورتد. او فراشمق زمانی جو قدن کلمشدر. نفوسك آز المه سنه سبب اولان عاملار آراسنده حرب زماننه مخصوص اولان طوب وتفنك ويومبادن ، حربك سببيت ویردیکی مادی و معنوی سفالتلر ، ساری ، مستولی
   خسته لقلردن
  ما عدا عمومی و دواملي بر عامل واردرکه ، بر سنه ظرفنده ملتك نفوسی ایچنده آچدینی بوشاق عددی اعتباريله الا مدهش قولرا آفتلرندن، آرا میرا ظهور ايدن حرب تلفاتندن هر حالده داها بويوكدر جوجوق وفاتی یکی دو غانلرده و بالخاصه ایکی، اوچ پاشنه قدر چو جو قارده حصوله كلى وفيات بك مد هشدر مملکت مزده ايستائیستیق موجود او لما مقله برابر، هر كسك ، محطده کی مشاهده لری بو خصوصده بر فکر ویره بیلیر ؛ اقرباسی، احبابلری، قومشولری آراسنده بر آی ظرفده هیچ اولمازه بر ايكيتك كوچوك بر ياورو غائب ابندكاري ايشتمه ين يك نادر در بوتون مملكتلرده، نفوسك تكثرى ايجون اداری ، اجتماعی بر طاقم تشکیلات اجراسنه تشبت ايد لديكي ميراده قورقونج بر سرعتله آزالان نفوسمزه بوجاره بولاق ايجون بابيلان ايلك ايش فکر مزه کوره، نفوسی جو غالته حق ما اللر آرامق دکل نفری آزاستان ها مالمری و بونلر آراسنده اك قوتليسی اولان جوجوق وفیاتی دور دير مقدر ؛ چونكه جو جوق وفياتنك اوكى النيروبو وفيات معتدل پر حده ایند پر پلیر سه نفوس طبیعی بر صورنده آرتاد اجتماعی و اقتصادی احو المز، عائله الرمزك، ازدواجك شرائطى، وبالخاصه قاد ينلر مزك بدنی و روحی قابلیتلری دوشونيله جك اولورسه، هر عائله به معتادندن فضله چو جوق میدانه کثیر منی تکلیفد نسه ، شيمد يلك، بوكونكي حاليله دوغان جو جو قاری اولودن وقایه چاره لرینی آرامق داعا معقول اولور ظننده یز. چونکه دوغان جو جو قلرندن لااقل برایكیسی فدا ایتمه مش عائله لره يك نادر تصادف اولنيور. بناء عليه بوتون قوتلر من غير تار مز اول مرده چو جوق و فیاتی از العممه معطوف او لمليدر.
  مینی مينى لرمزك بو قدر صيق صيق ضايع اولماسته سبب اوله رق خاطره كلن ايلك شي طبيعي «جوجوق با قمه علمي لك مملک مزده کی نقصانیدر. بالخاصه قادينلر مزك بو خصوصده کی جهالتي، ملته يك بهالى به ، بر حرب فلا کندن، بر خسته لق مصیندن داها فضله به مال اولویور د جو جوق بويوتمك ) علمی ( Puericulture [۱] ) زده همان همان مجهول علملردندر بر صنف خلق من جوجو قلری لا يقبله بويو تمك حتى ميدانه كتير مك ايجون خصوصی قاعده لر تدبيرار موجود اولديغنی بیله بیلمور . مود صنف ديديكمز قسم ده ، بعض صحى قاعده لرك موجودیتی بیام کله برابر او نلر كده بو خصوصده کی معلومات و قابلیتلرى يك ايلرى كده ميور؛
  ***
   [1] دولنور ) بنار ) : Puricultureی شوصور تله تعریف ايدييور : «كرك بدنا وكرك معناً جو جو المرى ميدانه كتير ماك ، وقایه
  اينك ويويوفك على در.
  ***
  و عمومیت اوزره بو علیه ماند تدبیرلر ، قاعده لر آنجق چو جو قلر خسته لاندندن صوكرا تطبيق ايديليور؛ وطبيعي نادراً مثمر اولويور . حال و كه جوجو قاری ، محتلری نام اوله رق بو يو تمك ، ایکی باشته قدر يك صبق اولان اولوم نه که سندن قور نارمق ايجون جو جوق باقه علمنك بالكرد وغد قدن صوكرا دکل ، اولده موجود اولمسی ، « اولا زوج وزوجه نك بر طاقم قواعده رعایت ایتمسي ، ثانياً حامله لك زماننده و ثالثاً وضع حملان صوكر . بر طاقم حفظ صحت قاعد لرينك جاری او لمسی لازمدر [۱] . چونکه بر چوق چوجو قارك آنی بر خسته اقله ضایع اولمی او خسته لغك تأثيرندن و خسته اق اثناسنده کى تدبيرك عدم كفايتندن زیاده ماضی یه ، حامله لك زماننه وحتى داها اوله عائد خط الرك نتيجه سيدر. جرجوق دو غد قدن موكرا اجرای لازم كلن تقيدلر ، برجو قلرنجه معلوم اولدینی حالده بوندن اولکی زمانلره عائد افعال وحركاتك اهميتى حقنده همان همان عمومی بر جهالت حکمفر مادر .
  زوج وزوجه نك دوغه حق جوجق اوزرینه اولان تأثیرلرینی آرتق بوكون كمسه انکار ایده میور . دوقتور پینار ديبورکه : « بوكون قطعياً امینم که زوج وزوجه دن برينك و یا هر ايكينك هر دو لو مرضى حالاری ، بدنی و معنوی ضعف و تردیلری خلاصه هر دو لو فيزيولوژيك سقوطلرى، دوغا جق جوجوق اوزرینه وبونك استقبالده کی انکشاف و تنميسته يك بارز بر تأثير اجرا ايدو د [۲] يوكون مرضى حادث لرك وبرجوق عضوی خسته لقلوك ارتاً انتقال ایتدیکی معلوم در فرنگیلی ورعلی بابا و آنالردن نه قدر معلول جو جوقار دوغيورا نه قدر بچار دار با بالوينك عياشافته قربان اولویور !
  بناء عليه كنجلك سيئاتيله معلول، برجوق فجاء لم نتیجه . سنده عضوتى عادتا منقرض كمسه لرك آنا بابا اولغه ناری اولمادینی آرتق او كره تلملی در بابانك بو نوع خسته لقدره معروض ، سرخوش بولونديني صير الرده دوغه حق جو جو قلر ، البت جوق باشا به من . بالكز باباسى ورم اولان جوجو قاردن بوزده فرق ایکیسی اولویور !
  جامله لك زماننده جنيتك احوال صحیه سی صیفی بر صورتده والده سنك احوال بدنیه و روحيه سنه تابعدو حامله جوهری بر غدا آلبر، ويوروجی ایشلره ، مادی و معنوی سفالتلره محکوم اولمازسه چو جوق حال طبیعیده انکشاف ایدییور و او زمان عمومیتله صاغلام برجوجوق دوغبور؛ فقط اكر 
   والده  ، كافي بر غدا بولاماز و متمادياً چاليشمق - همه آياقده چاليشق 
  ***
   [1] Bulletin medic. 11 fev. 1901
  [*] D.Ollive et Shmitt Bulletin medical 2 oct.
  ***
  مجبور بتنده قاليرسه ، چو جق دوشمه سه بیله دوغان جوجوق ثقلت وقوت اعتباريه وسطى دن بك آشافي قالبور . دو فتور پینار ، حامله لك زماننده استراحت ایدن و چالیشان قادینلردن دوغان جو جو قاری نقلت اعتبار بله مقایسه ایتمش. ایلكلر. دن دوغان جو جو قلر ك ثقاتی ایکی یوز فرامی جدیکی حالده دیگر لری دائما بوندن آشاغی قالبور . فقير عائله لرده اولو دوشن و يا ايلك آلتی آی ظرفنده اولن چوجو قارك عددى بوزده اوتوزی، عمله قادینلرده بوزده آلتمش بشی بولویور اولو اوله رق دوغان جو جو قارك عددی ، فرانسه د ٤٠,۰۰۰ ی بولو یورمش . طبیعی مملكتمزك تفوسی وایکی مملکت آرا سنده کی سویه عرفان فرقی نظر دفته آلنپرسه بزده کی احوال ده تقریبی بر صورنده اکلا شاید. بوكا هر هانکی صورتله دوشن و يا وتتستر دوغان چو جو قارك عددی اولان (۸۰,۰۰۰):ه علاوه ایدیلیرسه، آکاد. شیلیر که فرانسه داها د و غمه مش جو جو قاردن هرسته ۱۲۰,۰۰۰ فی غائب ايدييور بناء عليه حامله لك زماننه عائد تقيداتك، احتما مارك ، صحی، اجتماعی شرائطك نه قدر مهم اولديني بورقکردن بك اعلا آکلا شيليور . ديمك او لويوركه جوجوق وفياتنك تنقيصى دوشو نو لديكي بر ميراده، حامله لك زمانته عائله احوال وشر الطاك ده کمال اهمیته نظر دقت النمسى ايجاب ابدو .
  شمدى حيانده ونسبة محتلي اوله رق دوغان چو جو قلری نظر دقته آلانم، بوچو جو قلر دو غد قاری آندن اعتباراً تابع اولد قاری شرائطدن ما عدا ، رحم مادرده کیر مش اولدقاری طرز حیاتدن ، اوراده آلمش اولدقاری تأثیر لردن قالمه بر طاقم بدنی و روحی نتیجه لری ده حائز دوار ، بناء علیه ایکی باشنه قدر جو جوق وفياتنده بو مختلف تأثیرلری کورويورز يووفيات مدهشدر، بزده نه قدر اولدیغنی پیلمبورم ، فقط فرانسه ده هر سینه ایکی یوز بيك جوجوق اولوبور . وفات ايدن بيك جوجو قدن اوچ یوز سکسان دردی اسهالدن، یوز تمشی ارثی ضعفاردن ، یوز فرق يدينى جگر خسته لقدرندن ، يكرمى دردی ورمدن ، الليسی ساری خسته لقلردن وايكيوز يكرمى ایکیسی اسباب سائره دن اولويور . [۲]
  منه أمن چو جو قارده وفيات يوزده ٢٧ الى ٣٥ وسوت ايله بويوين جو جو قلرده بوزده ایکی اولویور فقط عینی زمانده وت تنه لك صنعتی چوغالان بر لرده جوجوق وفیاتی ده جو غالیور چونکه سوت تنه لكه كيدن قادينلرك جوجو قاری یوزده [۲] مخالف ممالک تلرده، وفات ابدن بوز نمرس ایچنده، بر پا شدن
  آشاغی ہو جو قبرك عددی :
  ماتو نیاده ٤٢ ، باویا واده ۳۱، آل زیاده ۲۵ ، پروسیاده ۲۳ ، آوستر یاده ۳۱ هو للانداده ۲۷، ایتالیاده ۲۰ ، دا باری ده ۲۲ اسو مجره ده ۲۲ آمریقاد ه ۱۹ اسوم جده ۱۷، فرانسه ده ۱۵ Annuaire de statistique de l'Empire allemand (1905)
  ***
  طقسان بش موته محكوم اولويور. اك چوق سوت تنه چیقاران ولا بتارده وفيات ديگر لرينه فائق بولونيور .
  پوسوت ننه مسئله سی نفوس مسئله سندن فضله بر اجتماعی اخلاق مسئله سی در آنا سودی امن جو جو قلرده و قياتك ديگر لرينه نسبتله يارى یاری به اولدینی ده نظر دقته آلنیو سه بوتون آنالرك طبیعی خسته تر مستنا - جوجو قلرینه ممه ويرمكه سوق و تشویق اولو نه لری ایجاب ایدر. ژان ژاق روصویه امتثالاً صوك زمانلرده بك زیاده رواج بولان بو فکر لرك بزده ده انتشارینه چالیش مه لی یز [۱]
  کور ولیور که جوجوق وفياتنه سبب اولان عامللر آراسنده بر قسمی اجتماعی در محققدر که قادینلوك تابع بولوند قاری اجتماعی شرطلر، اقتصادی و اخلاقی حاللر، تولدات ایله صیقی بر صورتده علاقه دار در . مثلا جو جوق دو شورمك خصوصنده کی میل و استعدادده یاواش يا واش تعمم ایتمکده و حتى بعض محيط لرده عادت حکمنه کیر مکده در صاغ دوغان جو جو قلرده، ایکی باشته قدر و بالخاصه بوندن اول وقوع بولان مدهش وفياتك اك مهم عاملي ، جوق چوجوق صاحبي اولان فقير قادينلرك فقر و ضرورتی در . جوهری ، بسله يجى برغدا آلامیان لحوسه لرده طبیعی اوله رق سوت یا اولمپور و يا مواد غدائيه اعتباريله غايت فقیر اواریور؛ وبو بنوی سفالت نتیجه نده بلنمه ین نوزاد هر دو لو خسته لقاره معروض قاله رق اوفاق بر وسيله ايله ضايع اولوپور . بالخاصه حال حربك توليد اينديكى مادى و معنوی ضرورتلر سفالتلر بو وفیاتی طبیعی بر صورنده تزیید ایتمکده در . فقط اجتماعی ضرور تلوك تولید ایتدیکی حاللر قارشیسنده ناجار قالان بو قادیناریاننده برده جو جو قارك وفائندن دو غریدن دو غربی به وبالذات مسئول اولان بر قسم واردر که او نلرده اهمال نتیجه می ، تقبلك نتیجه ی باور ولرينك اولومنه سبيت و برن والده لر در محی هیچ بر مجبوريت اولمه دن صرف معناسر بركبارلق ، واهى برمودا سوقبله جوجو قلری دوغار دوغماز جاهل دادیلر ، قابا سودنته لر الله تسليم ایدن آثار هیچ بر زمان معذور طوتيله نازلر . الك طبيعي والك يوكك وظيفه لرينه فارشی بوصور تله استغنا کوسترن قادینلر، بر طرفدن جو جو قلرینه ما هينى مجهول بر يابانجي قادينك سودني امدير مكده بأس کورمسه از پیله ، صرف کندی استراحتلر في تأمين ايجون جو جو قرینه سوت ننه طوتار کن، او نه طرفده دیگر بر بی گناه یا و رویی آنا سونندن ، اصل حقندن محروم ايدرك ، آج وا كثريا اولومه محکوم براند قلری دوشو نمليدرار . صوكرا
  ***
  [1] Poericulture بدنى قمى، داها زیاده حفظ صحت
  و طبابت مسئله ی اولبر مندن، چوچوق حسن الفارى متخصصريته
  عاش در بز، بونك بالكز الميتندن و تقمانندن بحث ابتدك .
  ***
  سوس، اکلنجه الخ.. كي بوش مشغولیت لردن اصل وظیفه لرینه وقت بولامیان ، جوجوغه باقی ، بولوند قلری اجتماعی موقع ايله تأليف ايده مه ین ، بوسبوتون كولونج فقط حقيقتاً ألبم بر ذهنیتده بولونان قادینلر مزده جو قدر ! نهایت عمومیئله بوتون خطالر مزك منشأی اولان جهالت
  بو راده ده کندیسنی کوس ترییور قادینلو منك بويوك براكثريني جو جوق باقق، جوجوق بويومك ايجون لازم كان معلوماتى حائز بولو نمبورلو . كنج قيزلر مزه اك آز اوکره تیلن وحتى اکثر با هیچ اوکره تیلمه بن قادینلق آنالق وظیفه لری آراسنده بوده داخلدر ، نسبة منور صنفره منسوب قادينلر من ناقص بر صورنده و تجربه سایه سنده ،ایکنجی، ارجنگی جوجونلری لا يقبله بويوته بيليور لر سه ده ، خلق اك سطحی و عادی حفظ صحت قواعد ندن ، الكوجوك را حتسز لقلرك تداوی طر زندن بی خبر در
  حفظ صحت ، طبابت هم وخسته اقلردن سوكرا واكثريا بك كيج اوله رق أواره كيربيور؛ تحفظى تدبيرلر، الاكوجوك غدا ، تميز لك شر طاری زاواللی نوزاد اردن بك اوزاق قالپور بناء عليه جوجوق وفياتنه مانع اولمق ، سقط ، معلول
  جو جو نامرك جو غالمسنى منع ايتمك ايجون يا بيله حق ايلك تدبير تدريسي و تربیوی در بر طر فدن كله بك نسلی اساسلی بر صورنده وظیفه لرینه حاضر لامق ايجون كنج قبزاره آنالق وظائفنى او كره تمك و بوتون قير مكتبلرینه مجرد نظریه او پرینه عملی Puericulture در ساری قویمق و دیگر طرفدن قونفر افسار، تلقينلر، نصیحتار عوامه مخصوص طبی و صحی نشریات ایله بوکونکی نقصانی از اله به چاليشق لازمدر. حماية اطفال ، هلال احمر و داها سائر انسانی جمعيترك اك مهم وظيفه لوندن بریده، اللرنده کی وسائط ایله خسته و عاجز حامله لر، ضرورت ایجنده چیرينان الحوسه لره سود سر لكدن ، باقيمسز لندن اولن نوزاداره يارديم ايتمك او لمليدر. بونك ايجون ده فقير محله لرده لخوسه أولريني كزه رك مجاناً طبي معاينه لر اجرا ايتدير . جك، علاج توزيع ايده جك، ارشاد و نصیحتلرده بولونه ،حق معین بر لرده صحی بر صورتده احضار ایدلش سوت و سائر لوازمانی او جوز برفانله صانديره حق وسائطى حائز تشکیلات وجوده كثير لمليدر. جوجرق متخصصی طيبلرمي ، منور خانعلوم ، بو خصو صده اك متمر مي شدلك وظیفه سنی کوده بیلیرلر ، غزته لر بو مسئله لره اهمیت عطف ایتملید لو بوکونكى حربك بوشلقلري دولديرمق، مملکتی قورتارمق ايجون يارتكي نسلى حاضر لامق لازمدر. نفوسمز درلود رلو سبلوك تأثيريل متمادياً آز المقده در بوکا چاره ساز اولمق ایجون يا بيله حق ايلك ايش هر سه بیگلرجه اوان و بیهوده پره اولن مینی
  مینی لری قور تار مقدر ؛ یوقسه آتی به بو بوك بر اندیشه ایله با عملی یزد
  
  نجم الدين صادر