title: Medhal-i İlm-i Jeoloji
article: (سيال الكتريق بيسانند، در ) كهربانك ذلك ايله اجسام خفینه یی جذب ایلدیکی متقدمينك معاوى اولوب یونان اساننده جسم مذكورك اسمى ايلكرو اولمسی كيفيت مذكورهنك الكتراق تسمیه سنه بادی اولمشدر ايكيوز سنه دنيرو متأخرين بو خصوصده صرف افكار وهمت ايليه رك خاصه مزبوره ایله متصف اولان اجسامی تحرى و تجربه ایدوب يك جوق جسارده وذيقيت احجارك أكثر يسنده وزجاج ومهر مومى وكوكرد و با لحمله اجسام زجاجيه وكافه انواع رجند ده خاصه مذكورهنك وجودي تحقيق واثبات اولندر اجسام مذکوره دن هر قیسی رطو بتدن عاري ال ایله طلا وباخود چوقه پارچه سی و پاکدی بوسيله ذلك اولنسه جزئی و پاكلى مادة السكتريقيه ظاهر اولور یعنی اجسام مذکوره کاغد پارچه لرینی و توی و اینجـه التون توزی و چوپ پارچه لرینی
  جذب وبعضیاربني بالعكس دفع ورد ايدر حکمای طبيعيون بو بايد يك جوق تجربه لر اجراسيله سيال الكتريفك نجد كيفيات غربه کسب اطلاع و آثار و خواصی
  اثبات ايجون ایده آلات مخصوصه اختراع ايتار ایده بونارك تعریف و بیانندن صرف نظر له خواص واناردن با شلوجه ارينسك بو محلده ذکر بله اكتفا اولندی - - ون السلع
  زجاجدن ۶۰، ول بر تكراك دوندريله رك يوك وحرير ومشين و با خود بوناره مسائل دیگر برشی ایله على التوالى ذلك اواوب الايله و یا بر تحاق اوجيله طوق لمسه شرارة الكترية يه نشر ایدر و باروت واسيرتو وامالي قابل اشتعال اولان شلرائش الور وحتى بوطريق ایله معادن دخی اذابه ايلك ممكن اراه ... اور اگرچه اجسامدن يك جونی الکتریقی ایسه ده بر طاهنده دخی دلك ايله مادة الكتريفيه تحصیل اوله ما مشـدر مثلا يمور و نحاس چبوقلرى بوك وكدى پوستی ومواد الكتريقيه سائره ایله خيلى دلك اولنوب بركونه اثار الكتريق به حس ومشاهده اول نام شدر مع مافيه اجسام مذکوره ماد الکتريقيه یی تحصیل ایتمش اولان جسمه تماس ايله الكتراقي اوله سلدکاری تبین ايتندر صروكافة معادن و واد سائره بو مناسبه ماده الكتريقه یی تحصیل ایله سا راز بند دخی اعطا ایلدکاری جهتله بوناره ناقل الكتريق وبعض اجسام دنى دلك الله مادة الكتريقه يي جذب وتحصيل الرايسه ده اجسام سـاره به اعطا ابادکلرندن اناره دخی غير ناقل الكتريق نسمه اولندر مع مافيه غير ناقل اولان اجسام بعض احوال مخصوصدده بالدول ناقل الكتريق اولور تتكه تلسم اولان هوا رطو بنـدن عارى اولدینی حالده غير ناقل الكتريق أكن غليظ ورطو بتلى بولندقده بالعكس ناقل اولور بعض اجسامك دلك ايله الكتراق كسب ايده وب تمامیماس بلیله سیال مذکوری تحصیل ایلدکاری آنقـاذكر اولش ایسته ده بو مطلق دکلدرزيرا ذلك اولند دارنده حاصل اولان مادة الكلتريقه لك محووازاله سنى مع ايلك ايجون اجسام مذکوره بی غیر ناقل اولان اجسام ايله ستر و محافظه الليدرك سيال مذکور کسب ایتدير بله بلور و بوطريق ايله مادة الكتريقه سی محافظه اولش اولان جسمه اصطلاح مخصوص اوله رق فرانزجه ایزوله یعنی منفرد تعبير اولنور بر جسمی منفرد فلمق ایچون برجر برا بریشمه تعلیق و با خود جام وكوكردوكور ومهرهومى وا مثالی اجسام الكترانی بالذات استعمال اولور مثلا میداندن ،ول حبوقار بر صورته منفرد قانوب اولحالده ذلك اولنسه اجسام مذکورہ خاصة الكتريقية بي کسب ايليوب فقط ال ایله و با خود بر جسم معدنی ایله تماس اولنسه اول انده اشـبوخاصه زائل اولور استه بوندن مسیتان اولورکه بالاده بیان اراندیغی اوزره دلك ايه سيال الكلتر بق پی تحصیل ایده میان معدنی چبوقار منفرد قيلندقده الكلتر بقى اوله بيلورومنفرد اولدتیجه دخی ماده مذکوره یی محافظه به قابلدرنر - معلوم اوله که اجسام مرقومه منفرد اولمدقجه سيال الکتریق بی حفظ ایده ماهلری كيفيتى اطارافلرنده واقع اجسام، وعلى التوالی کره ارضه اعطا وايصال
  ایلدیکنه مبنيدر آكابناء منفرد بولندفعه یعنی بر جسم غير ناقل ايله اجسام سائرہ دن مفصل اولمدقعه الكتريقي ضايع ايدر حدك اولنده اشارت اولندینی اوزره الكتريقك باشلوجه خاصه لری جذب و دفع كيفيتى اولوب برنج سنه الكتريق زجاجي وباخود الکتريق مثبت و دیگر بنه دخی الکتریق رچنوی و با خود الكتريق منفی اطلاق اولنور واثار الكتريقيددن بالتجربه استنتاج اولنديغنه نظر أذكر اولان
  ایکی درلوالکتريقدن برینی حاوی اولان جسل بر برینی دافع و بالعکس مختلف الكتريقلى بولنان جه لر بربرینی جاذب اولور یعنی ایکی جسم الكتراق مثبت و یا خود الكتريق منفى الله الكر بقلمش اولسـدلر قريب وضع اولسند قده بربرینی جذب ايار و العكس جسمين مذكوريندن بری الكتريق مثبت وديگر يدخى الكثر بق منو بی حاوی اولسه لر اول حالده بر برینی دفع ایارل كا 1 لر ایلارلر بعض اجسام بالتدريج تسنحين و يا تضييق ايله وبعض مايعات حين تصل لرنده و بعضا دجي تبخر واشتعا للرنده الكتريق اولورلر لكن صور مختلفة مذكوره ده حاصل اولان الكتريق ذلك ايله تحصيل وجمع اولان الكتريقدن اقل ودر ندر. جواهر معتبره دن طوباز و طور مالين قرسا لارى وسائر بعض معادن تسخين اولندقده مادة الكتريفيه انهـار ايدر لرحتی امورمستغر به دن او له رق اوجـارنده اولان الكتريق مختلف الجنس یعنی براوجی جاذب و دیگری دخی دافع ارلو رواسلانداقر ستالى قسميه اولان ملح قار بونكاس ال ايله مس اولنسه الكتريق مثبت اظهار ايدوب خیلی زمان حفظ واجسام خفیفه یی جذب ایدر - و برمیدن دخی واردر كه دلك وتسخينه محتاج اولمیوب طبیعی اوله رق حال الكتريقبـده بولنور اکا حض توتيـا دينور که تو تيـامـد نــدر اشو معدن اولد قحه کثرت اوزره بولور. (سيال غالوانيزمه راننده در ) ایتالیاده واقع بولونياشهرنده غالوانی نام اوستادل: درسخا نه سنده برالکتریق آلی بولنوب بركون انكله شراره الكتريقيه حاصل ایتدير بلور ایکن اتفاآلت.ذکوره بهقریب محلده بر قاچ قور بغه بولنوب هر برشمرر الكتر يقينـك
  ظهورنده مذكور قور بعدارك بجاقلرينه رعشه ایران ایلدیکی مشاهده اولنش اولمغله اشو كيفيت غريبـه حكيم مومى اليهك بو بابده بعض تجارب اجراستنی مستدعی اولوب بوتجار بدن استنتاج ایلديكنه نظراً برحيوان مينك عضلاتی وباخود اعصابی معدنی اجسام ایله تماس ايلدکده رعش اباروقوت مذکوره یی حیواناته مخصوص یعنی برنوع الكتراق حیوانی طن وقياس ایلیوب کند و اسمله غالوانيزمه تسميه المشدر لكن ينـه ایتالیاده واقع پاوییا شهرنده حكماء طبيعيوندن مشهور ولطه قوت مزبوره ماده الكترينيددن بشقه برماده اولمديننى اثبات ایدر مومى اليهك تجارب عديده سته نظاراً مختلف الجنس ایکی جسم معدنی بر برینه تماس ایلسه برنده الكتريق مثبت و برنده الکتريق منفی حاصل اولور وتوتيا ايله کشدن و یاخود توتیا ایله نحاسـدن كوچك ويدى ومدور تكر لكلر اعمال اولنوب بری توتیا و بری نحاس اوارق وهر چفتك اراسنده مقوا و ياخود ایصلاق چوقه پارچه سی وضع اولنسه شدتلى الكثريق غالوانی حاصل ايندير بلور ومذكور تكرلكار هرنقدر چوق وةالين اولسه اولقدر قولك زياده اوله جنی درک اردر غالوانير مهلك آثار وحاد ثاني غريب ومعتنـا اولوب علم ژئولوژید . مناسبن کلد که بیان اولنه چقدر ( ماتزمه باننده در ) اشبوکله یونانجـددن مأخوذ اولوب قوه مقناطسه یه اطلاق اولورومقناطيس تعبيراولتان حجر دخی بر نوع تمور معدن در که خواص معنویه سی تیمور اکدیسی ایجنـه براقلدقده اشواكندي سطح ك هر طرفته با پشور فقط خاصة مذکوره جمله اطرافئده على السويه اوليوب ایکی اوجنده زیاده در
  وتيمور اکنـدیاری سول وجهاله پایشور که جمله سی بربرینـه امین وموازي اولور انك ايجون مقناطيسك ايكى اوجنسه بووجه له متراكم اولان اوفق تیمورلره ریش و یاخود لحيه واتارك اولديني نهایتـاره مقناطیسك قطباری اطلاق اونور واکر بر مقناطیس افقه موازی اوله رق وسطلندن تعليق اولنسه و اخود برنقطه اوزرنده حرکت ایتدیراسه نهايتار ينك يعنى قطبلرينك برى كره ارضـك قطب شمالبسنه قريب وبری دخی قطب جنوبی قریب استقامته متوجه اولدیغندن مقناطبسك قطب شماله طوغری متوجه اولان نهايتنه قطب شمالی ودیگرينه دخی قطب جنوبی و وایکی نهایتـارى وصل ابليـان خط مستقيم هوهوه محور
  مقناطيس سعيد اونور - برهنوال محرر محور مقناطیس دائرة نصف نهارا ستقامتنده اولمبوب بیارنده حاصل اولان زاویه به انحراف مقناطیسی اطلاق اولنور وهر محلده وهر زمان محور مقناطيسك انحرافی مساوی اولمدین:دن سيرسفاين ايجون استعمال اولان خريطهارده انحراف مذکور كوستريلور وجوق دفعه انحرافك تعييننده سهو و خطا وقوع بولدرق سفاينـك قره به جاندقاری واردر حتی قره دکرده دومانلی هوانرده كميلرك سنوب جوارنده قره به تصادفلري پك چوق دفعه وقوع بولديفنه مبنى اورانك مقناطيس انحرافی استا بوله نسبت اول: كلوب حالبوكہ درجه انحرافده چوق دفعه تفاوت بوافق احتمالته ذهاب اولنمش وفى الواقع بيك ايكيوز نقش درت سـنه سـنده قره دكر سواحلنده اجرا اولنان تجارب و تحقيقاته كوره درجات انحراف مقناطیسی زیرده بان اولدیغی اوزره
  
  درجه ذققه
  ۳۱
  مدخل ع زنولوژی متفاوت و مختلف بولنمندر
  به غاز ايجنده اوره کوی 6 بوغازه قريب. ولليان 6
  وب
  طر بزن
  بوغاز
  قلفره برونی
  ۳۷
  07
  ما
  هو جديك
  یلان اطه سی واســول
  .6
  کرج
  اشبو درجات ذکر اوانان محلارده محور مقناطيك نصف نهار دائره سيله غربه طوغی احداث ایلدیکی زاریه در قوه مقناطسيهلك درجه سی مختلف اواوب شويله که بعضا مقناطيسك كوچك پارچداری كندويه نسب له قوت عظیه سیاولوب اغر جساری جذب ايله قالدیرر و هر نقدر تیموری اوزاقدن جذب ایدر وجذب ایندیکی تیموری دخی کندندن تفريقه هر نقدر مقاومت ایراث ایدر ایسه اولقدر قونده زیاده اولمش اواور و معلوم اول که قوه مقناطسیه به اجسام سائره نك توسطي بعنى حامل اولمسيله تناقص ايليوب حي قوه مذكوره صــودن 
  وجام وكاغد دن وعلـودن بــله مرور ایدوب
  تأثيردن خالی اولمز وحتی بوندن چند سند اقدم دکزارده سیر و سیاحت ايدن بعض كسندلرك كشف وتحقيقلرينه کوره افریقای شمالیده کلیتلو مقناطيس معدنی حاوی بر كوچك اله كشف اولنوب اوجیوز متر مسافه سندن تأثيرات غریبه سی حس و رؤیت
  اولور - مقناطيسك قوتى تيموره وچليكه نقل واعطا اوانه بيلور ومقناط.... مهذب تیمور اکندیسی بیله خاصه مذکوره یی تحصیل ایلدیکندن بر برلرینی جذب وجلب ايدرلر وجليك پارچه لری بر مدت مقناطيسه با بشق طور دقده كندیلری دخی مقناطیس اولوب تیموری وباخود عادی جلیکی جذب ايدوب حتى قوت عظیم سی اولان برمقناطسه مدت مدیده ایکنه منجذب اولد قدن مكره وسطلرنده تعليق اولندقده نهایت اردن بری جهت شمالی ارائه ایدر وبويله بالعمل بعض اجسامه خاصة مقناطيسيه اعىلاسنك علوم و صنايعده وعلى الخصوص بحار وسیمه ده سیروسفـائن ايجون منافع كثيره سی در کاردر طبیعی مقاطبسارك قوة جاذبه لری اوروپا اهـا لبستك من القديم معلوماری بولنمش ايسدده فقط بوصله تسميد اولنان التك ايجـاد واستعمالی ایکوز سنة ميلاديه سنده وقوع ولمشـدر آسيا اهالیسی ايسه پك چوق اول مقناطیسی ابرهنك قطاری جهته متوجه اولسی خاصه سنی بیلوب حضرت عبسـادن بيك بشيوز سنه اقدم یعنی بوندن اوجبيـك اوحيوز اللى بش سنه اول چين اهـالبسك بوصله کپی برآلت قوللانمش اولدقاری ثابت اولم شدر و حتی لگتارنده واقع صحاري وس...عدده كشت وگذارايجون استعمال انتشار در و اوروپا بحرازنده اوصله لك استه ساندن بدی روز سه اقدام
  بحر هند ده چين كيلرنده الت مذكوره مستعمل بولنديغنه نظراً
  زمان مزبورده چین جغرافيونك يونان وروما جغرافيوننه
  فائق اولدقاری اکلاسیلور و اورو با خلق بخرده پوصله استعمالتی
  عر بلردن اوکرنمشار در .
  معلوم اراك، مقناطيس بالكز تيمور وچاکی جذب ايتموب
  قوبالت ونيكل وقروم ومانمانز معد لرینی دخی جذب ايدر وحتى
  بوندن برقاچ سنه اول برلین شهرنده موسیو دوو نام کسسنه
  جمله معادلك مقناطيس ايله جذب اولنديفنی تجر بلا مخصوصه سله
  انبات الشدر
  بر جنس الكتريقي حاوی جسار متدافع و مختلف الكتر بفاری
  حاوی اولانلر بالعكس اتجاذب اولدقارت ماللو مغناط سارده دخی
  قطب شمالی دیگر مقناطيسك قطب جنو بیسته تقريب اولنسه
  بری برینی دافع اولورلر یعنی مشابه قطار بری برینی دفع وغيره شابه
  اوار بری برینی جذب ایلر و بوسسببه مینی اش و مقنا طبسارك
  مایه قطارينه قطبين خصمين وغيره شاید اولان قطارینه دخی
  قطبين محبين اطلاق اولور معلوم اوله که مقناطیس ابره سی دائما نصف نهار اوزرینه تماما منطبق اولمبوب ابرهنك قلي صاغ وصول طرفه محل وزمانه کوره جزئی مائل اولورق اشو ميله انحراف مقناطیسی و یاخود انحراف بوصله نسمه اولنور واسوانحراف بوصله بی ابتدا امريغا قطعه سنی کشف الان مشهور قودان قرستوف قولونب مشاهده المشدر شو بله که افريقا يهايلك فرنده فروه نام جزیره دن ای کوزه ل شوری مسافه ده بواندانی و اوراده بوه له سنك ابرهمی
  قطب شمالی به متوجه اولسی لازم کلدیکی حالده بش الى درجة شمال غربي طرفه توجه وانحراف ایلدیکنی و بركون مكره انحراف مذكورك تزايد ایدوب سفينه سی دی غربه طوغری يول الدقه دها زياده الشديکني رؤيت وتحقيق المشيدى . قوه الكتروفيه ايله قوه مقناطة ...يه نت براشم سندن حاصل اولان قوته الكتروما نرمه نده به اولور و بوناره متعلق دیگر بر قوته دستی ترمومانيسترمه و ترمو الكتريق دينور که بونار ایله بکرمی سند دنیم و تلغراف الكتريق اختراع اولشدر ، ابو قوتارك تعریف و بیانی و آثار غر بیداری کتب خصومه ده مکرر در ( تشبیه ) قوه الكتريقه وقوة غالوانيزمه وقوة مقناط به مسائل را بودن ایسه ده بوراده بعض خواص و آثار ينك مختصراً ذكر بله النا اولندی خنی اولیه که قوای مذکوره ناك حقيقتارى مالا لاية له معلوم اولوب حكمـا بوخصوصده سمی ایتمکده ایسه رده اسباب اساسيه سنی کشف ایده بیله کاری دی هولدر - (نتیجه ) کره ارضنك حدث اصلیسنده وسطك قشر اس جله اسباندن زیاده حرارتك تأثيران وقوع بولمش ایدوی اسکار ایسه ده او بایده قوای مـا نرهنك دن بعض مرتبه مدخلی اولوب حتى الآن دعى بعض أخفيف وبعضأ شديدا واسرق تأثيراری محسوس وثابتدر وحرارت ايله ضيـانك اجسام نامه جوانه وسساتید به طرق مخافه کثیره ایله تأثیراتی در کاردرو محلنده ذکر اولئه جنی وجهله حادثات ژئولوژ به دن بعضیارنده ضبانك مدخل واردر و حرارتك تأثيرات اجسامى اذا به ایله تغییر و حالات ساره به تحویل ايدرب قوه مذکوره قوای سارہ دن زیاده شدیدا ان دروجی
  ارضات حركه وراما ترك فوران واشتعاله والحـامل کره ارضده وقوع ولان انقلاباتك يك جوغنه باسلوجه سبب بودر وحادثات غربيه نك أكثر اسی دن الكتريق وغاوان رهه ومانينرمه قونار يله ظهور و حدوث ايدر والكتريق وغالوانير مه آلاريله اجسام هید به یی اذابه وصوبي واجسام مركبة سائره یی تحلیل ایده ساله جات درجه ده حرارت حاصل ایندیر به باور ایسه ده حرارت شديده مذكوره ك س سبب ظهوری هنوز مجهولد ر و سیالات مذكوره لك تحدث ارضده وتكونات و تعینات سائره ده بوه لاو تأثیرات کلیه وجرائیه سی وقوعب ولمش اولمسی امر مستبعد دکلدر