title: Bu Makaleye Karşı Ziya Paşanın Yazdığı Reddiye
article: بو مقاله به قارشی ضیا پاشانک یاز دینی ردیه در
  
   
  اگرچه پلوتارقك شو مقاله بليغه سی او قوندقده وهله اولاده چایرده کندی حالیله او تلایان قوز يلرك ايرتسى كونى قصاب دکانلرنده اصیلی طور شلری کوز اوکنه کلوب انسان همان ات يمكدن و از کچه جکى کاور لكن مسئله اطرافیله دوشو نلد کده بوكور لديلرك جمله سی سفسطه 
  ۲۷ 
  فيلسوفانه و مجرد بلاغب اظهاری ایچون اتخاذ او لنمش بر فکر شاعرانه دن عبارت اولدینی ظاهر اولور . چونكه كرك فيثاغورك كرك اندن مقدم كلان زردشتك اكل لحوماندن اجتنابلری پلوتارقك بو مقاله ده مایوب دو کدیکی و جهله طبیعت انسانيه يه صحيحاً موافق او لمديغنى جزم ایتد کارندن اولميوب بلکه بر جسددن ازاله روح اتمك مذهلرنجه مناسب او لمديغندندر چونکه بونلر هر جدده کی روحی بذاته قائم بر جوهر منفرد غير متعقل زعم ایدوب هر نه زمان بر جمدن مفارقت ايدرسه استعدادينه موافق ديگر. بر قالبه حلوله مجبور در اعتقاد ایدرلر بونده کی بطلان ایسه محتاج بیان او لمديغندن مسئله نك بو جهتندن صرف نظر له بالكزات ييمك انسان ايچون طبیعی اولوب او لمدينى بخشنده خاطر قاصره كلان بعض مطالعاتی ایراد ایده ام : 
  فيثاغورك مذهبنى ترويج ايدنلر حيوانى اولديرمك ياخود لحمنى يمك مغاير طبيعت انسانيه اولديغنى ادعا ايدوب خلاصه برهان اوله رق رقت مرحمت شفقت رعایت حقوق شکر نعمت کی صفات مخصوصۀ انسانیه بی سند موقصده شفیع طوتيورلر و چونکه سائر سباع كي بز حیواناتی کندی پنچه مزله يرتمد يغمز وقصاب واشجى اللرندن کد کدن مكره يديكمز و مذبوح ایله مینه یی تفریق ایتدیکز جهتله بونك انساندن و قوعنی طبیعی دکلدر ديمك استيورلر ظن اولنور که بوكروه حكما طبيعته ما وضع لهندن غيرى 
  ۲۸ 
  مشر يلرنجه بر معنی ویروب اندن طولایی با کیلیورلر . جمله دن اول بونلره سؤال اولنور كه انسانك بواوصاف ایله اتصافى بالكز ذوى الارواحك اعدام و استهلاکی امرینه می منحصر در ؟ اللى اياقلی قاشلى كوزلي ماشي متحرك اجسامدن بسته حیات یعنی روح صاحبي مخلوق يوقيدر؟ تحقيقات اخيره علميه نباتاتك و بلکه بزه جماد کورینان نیجه اجسام صلبه نك كندى استعداد لرینه مخصوص برروح برحيات وقابل ممات اولد قلرینی اثبات ايتقدیمی ؟ ایمدی قو بونلرك قوزيلرك صحر الرده ملدكارینی ایشدوب کزد کلرینی او تلاد قلرینی کوروب سود الرندن یوکرندن استفاده اولندیغنی ملاحظه ایدوب ارتق بوقدر الطافنه مظهر اولنديغمز بر جانلی مخلوقی بوغازلاق و صکره پریان ایدوب يمك مرحمته وشكر نعمته و رعایت حقوقه یعنی وظائف انسانیه به مغاير اولديغي كوريلورده يا ترلالرده التون كي صرارمش ورنك ولطافتیله صحرالره زیب و رونق و پرمش اولان وقوزى نصل طوغوب تدريجله بيورسه او دخی دانه دن چیقد قده ابتدا يشيل براق صکره دن زمردین ساق و عاقبت بر ترتیب و انتظام حيرت بخشا اوزره ایچی صره صره دانه لوله مملو باشاق حالنه کیرن بو غدايلرى و انا جلرك برسنه زجت و امك چكه رك يتشدير دکاری کوناکون میوه لری اوراق بچاق ابله هیچ مرحمت اينمكسزين كسوب بجمكده بو انصاف بو اوصاف نیچون خاطره کلیور اما سر نباتاتی 
  ۲۹ 
  ذوى الارواحدن عد ايتمامك ايستيه جكسكز يعنى ترتيب طبایع اجسامده اختلاف اولسونده روحك اجسام متنوعه به تعلقنده مراتب و درجات او لمسون دیه جکسکز بوتصور ايسه قدرت ازلیه یي تحديد دكليدر ؟ حيواناتك صور خلقتلرينه کوره تناسللری بر تخم واسطه سیله و ازدواج طریقيله اولنلری و عناصردن مرکب بر جسمده قان و اخلاط ايله يسلنه رك بيويوب مكره بر دلیکدن یاخود ممرطه دن چیقانلری و سود و اوت و ات ایله متعش اوله رق تدريجاً بیویانلری ذی روح طانيو بده نباتات که انلرده بر تخمدن و ارککلی دیشی بر نوع ازدواجدن حصوله كلور و كنديلر ينه مخصوص دیگر عناصر ايله تركب ايدوب طراق دنیلان بررحم عنصریدن هنوز حل وكشف اولنميان بر طاقم مواد نامیه ایله بسلند کدن صکره میدانه چیقار لر و انلرده اجسام سائره یی هم افنا هم احیا ایدن عناصر واهی به ایله پرورش بولوب ترقب عمر وحياتد کی طفولیت و شباب و شيخوخته او غرايه رق اكمال مدت ایدرلر و هر نه وقت مدار حیاتلری اولان اصلدن منفك اولور لرسه حيوانلرك قتلى حالندہ کی کی موته او غرایوب اثر حیات کندیلرندن زائل اولور سز بونلره ذی روح دیمکه ندن جسارت ایتمز سکز ؟ انبارده ییخیلی طوران ذخایر یکز رو حلری زائل اولمش بر طاقم اجساد میته د كليدر لو ؟ سز انلری دکر منلرده از وب اتشارده طبع ایدوب نصل اكل ايديورسكز ؟ كوريليور كه سز قوزينك باغر ديغنى 
  ۳۰ 
  ایشیدییور سکزده انکچون اکا مرحمت ايديورسكز يوفسه يد قدرتك بو قدر صنعت وكمال اوزره تكوين ابتديكي بربنانك هدمندن متأثر اولديغنكزدن طولایی دکل زیرا بویله اولسه اغاجدہ کی میوه لرده سز قوپار برکن لسان حال ايله باغروب امان بكا طوقنمه بن طبيعتك تزين حديقة كائنات ايجون يتشدیر دیکی بر مخلوق ذی روحم دیدیکنی ده ايشتملى و اجسام حيواناتده كوروب تقدير ايتد يككز قدرت ربانیه یی بر المده بر او زمده بر بوغدای دانه سنده برصاری چیچکده دنی کور ملی و بوقاريده صايد يفكز صفتار صحيحاً سزده وارسه ارتق طرفدار لغی براقوب حیوانه نصل اجیر سه کز نباته ده او يله اجمالى ولحم يمديككزكي نبات میوه دخی یکی طبیعت انسانیه به موافق كورما ملى ايديكز. 
  سود خصوصنه کانجه سز بوندنده اجتناب اینملی ایدیکز زیرا بونده کی غدر و ظلی و شعار انسانیته مغایر اولان احوالى كور ملی ایدیکز قویونلری نه استحقاق ایله اغلاره طولد يروب حبس ايدييورسكز ؟ قوزيلرك بوزاغيلرك حق طبیعیاری اولان سوداری نیچون غصب ايدييورسكز ? اكر سنز چوجعكزك والده سی ایله برابر سزدن دها قوتلی بر مخلوقك النه اسير دوشه کز سزی فرار ايدميه جاك و جهله تحت نظارتنده طوته لر و خاتونك سودینی بوسبتون چوجغنه و برميوب جبراً صاغسه لر حتى سودينى ويرمامك خاتونك النده اولسه ده هانی بزده 
  ۳۱ 
  سودینی و بر میان اینکلری الدائمق ايجون بوزاغیلری یا نلرینه کتور الدیکی و او لو جهله سودی صاغلدیغی کی چوجغنی کوستروب صکره ایچمکه بر ا قفسر بن کیر و چکه لر و خاتونی صاغه لر خوشکزه کیدرمی؟ انلرك كسوه لرى اولان يوكلری انلرك صير تندن صویوب کندی صیر تكزه نه حقله اكتسا ايديورسكز ؟ اوکوزی نچون حبس ايدوب بويونديرغه قوشيور سكز انك اغزينه نيچون كم ايا غينه د موردن نمل اوروب اوستنه بینز صير تنه بوك يوكالدرسكز عربه به قوشار سکز ؟ بو حق و اهلیتی و بوحيوانلرك اوزر لرينه تغلب و استیلا صلاحیتنی سزه کیم توجیه ایتدی ؟ ديه جکسکز که یا بز بو حیوانلری حاللرینه براقه ق بيرتيجي حيوانلر انلری تلف ایدرلر عجایبینه مرحمت ! يا بو حالی انلری خلق ایدن ذات باری هیچ دوشو نمدیمی ؟ وانلری براتمق مراد ايتدكده انسانلری چاغروب « ايشته بن شو مخلوقاتی یا راده جغم فقط انلر ضعيف اولدقارندن يرتجى حيوانلردن کندیلرینی قور به مزار سزا نلرك محافظه سنه تكفل ايدك » کی بر شرط تکلیف ایتدیمی ؟ طاغلرده ملیونلرجه سوری سوری کزن یبانی قیونلر کچیلر وحشی اوکوزلر آتلر اشکار نصل يشايور لر ؟ بونلرى يرتيجيلر نيجون بترميورلر ؟ نیچون سلاله لرى كسليور ؟ بونلرك صاحباری چو بانلری کوپکاری وارمی ؟ اما بونلر ) خانگی ( اولدقارندن وحشيلر كي قوشوب قاچه مزار دیر سه کز انلری خانگی ایدن ینه بزد کمیز ؟ 
  ۳۲ 
  هله برکره یا قه لرینی براقه لم بر قاچ بطن حال حر يتده تناسل ايتونلر با قالم انلرده کی بطائت قالیر می اخورده بسلنان آتلرله پایلاده بیو یان خر كله لرك بیننده کی فرق بوحالی اثبات ایمزمی ؟ طاوشان قدر ضعیف و نازك ومعصوم برحيوان يو قدر و هر پرتیجی حیوان انسان ده برابر اولدینی حالده ) ا کا دشمندر طاغلرده ازاده کزوب بقای نسلنی محافظه ایدییورده قیوناندن يك چوق قوی ایکن نیچون نفسی وقایه ایده مسون ؟ ثانياً انسانك اغزنده قارشولقلى درت عدد سیوری دیشر كوريليور كه ازى ديشلرينك اللى اوستلی یانلرنده در قیون کچی آت صغر طاوشان کی تعيشلرى بالكز نباتاته منحصر اولان حيوانلرده بودیشر کورلمز بالعکس ارسلان قورت كو پك كدى كي لحم ايله متعيش اولنلرده بونلرك امثالی مشاهده اولنور بوناره با قلد قده انسانی خلق ایدن واجب الوجود دها اتى اوتى بیلمزدن اول انى ات يمك ايجون براتمش وات از مکه اولان التلريده اغزينك ايجنه قو يمش اولديغی استدلال ايديلور ایمدی بودلیل کوز اوکنده دكل بلكه اغزك ایچنده میچلی طور يركن ارتق فيثاغوره فلانه تقليد غرضيله خلقتك بر جهتنی معطل می بر اقلی؟ ثالثاً طبعتك اشياى سائره ده جاری اولان عادت عموميه وقاعده كليه سنه 
  نظر وتطبيق اولدقده دخی بونده خلاف طبیعت بر حال 
  ( ما بعدى كله جك نسخه ده )