title: Avrupa Kıtasının Mevkii, Coğrafyası ve Ahval-i Tarihiyyesine Dair Bazı Malumat-ı Mücmeledir
article: اوروپا قطعه سی قطعات خس کرہ ارضك وستجد الك كوچكی ایسه ده مدنیت و معموریت جهتیله برنجیسی عد اولنور • عرضی اوتوز التي درجه يكرمی دقیقه عرض شماليدن بدأ ايله يمش التي درجه اللي سکن دقیقه به و طولی یکرمی یدی درجه بش دقیقه طول غربيدن بدأ ايله التمش درجه طول شرقی به قدر ممند اولور (۱) شما لأ بحر محيط (۱) هندسه جه هر دائرهنك محيطی اوچ یوز التمش قسم مساوی به تقسیم اوله رق هر قسم بر درجه اعتبار اولند بغى مثلو هر درجه التمش دقيقه و هر دقيقه التمش ثانیه و هر ثانيه التمش ثالثه وقس على هـذا اعتبار اولندیغندن و ارض دخی مدور اولمغله تقسيم و مساحه سی بر طاقم داره لر واسطه سیله اولق امر طبیعی بولندیغندن کره ارضك اوزرنده مرکز و محورندن مرور ايتمك وكړه یی ایکی قسم مساوی به تقسيم ايلك شرطيله بر چوق دوائر عظيمه مفروضد ر . بو دائره اردن كرهنك هم مرکزندن و هم قطب جنوبی و شمالېسندن یعنی محورندن مروری فرض اولنان دوائر كثيره به نصف النهار دائره لری وكره نك نصفی قطب شمالی و نصف آخری قطب جنوبی طرفنده قالق اوزره قطبين مذكورينه مساوى بعدده اولدرق و مرکزدن مرور ايدرك كروبي تنصیف ایدن دائرة واحدة مفروضه به خط استوا تعبير اولنور ، کرۂ ارضده واقع بر محلك عرضي محل مذكورك خط استوایه اولان بعدی و طـولى دائرة نصف النهاره اولان اوزاقلـنى ديمسك اولوب خط استوانك طرف جنوبیسته عرض جنوبی و جانب
  منجمد و غربأ بحر محبط غربی و جنوبا بحر سفید و شرقا قا را چایی و اورال طاغلری و اورال نهری و بحر حرز و جبل قافقاس و قره دکر و مرمره دکری و آق دکز ایله محدود اولوب بر وجه طولا درت ميليون سكريوز يتمش بيـك و عرضاً اوچ ميليـون اوچبوز يمش بيك ارشون مسافه امتدادی وار در . اهالی متمکنه سی ایکبوز اللي ميليون نفوس تخمين اولنور . .
  علم جغرافياجه اوروپا قطعه سی اون التي قطعه صغيره به منقسم اولوب بونلرك دردی طرف شمالبسنده و بدیسی وسطنده و دردی جهت جنوبیه سنده واقعدر • طرف شمالیده بولنان درت قطعـه لك برنجېسى بریتانیا اطهاریكه بيوك بريتانيا و ايرلانده جزیره لريله ديگر بعض كوچك اطه لردن عبارت اوله رق جمله سی انکلیزه دولتك تحت تصرفنده در . شمالېسنه عرض شمالی و نصف النهار دائره سنك طرف شرقېسنه طول شرقي وجانب غربيسنه طول غربی اطلاق اولنور · خط استوا دائره سی متغير اولمبوب هر بر محل و ملت ايجون بردر . فقط هر ملت بشقه بر نصـف النهار دائره سی اعتبار ايدرك خريطه لر ينك حسابي اكا اویدرمشاردر . مثلا انكليزلر لوندرهده واقع قرینویج رصدخانه سندن و فرانسزلر پارس رصد خانه سندن مروری مفروض دائرۂ عظیمه یی نصف النهار دائره سی اعتبار المشاردر - بزم شمدیکی خریطه لرده پارس رصد خانه سندن کچن نصف النهار دائره سی معتبر در . کره ارضك حساب اولنان جسامتی اقتضاسنجه بر درجه اعتبار اولنان محل تخمينا بوز اللي بيك ارشون مسافه دن عبارت اولغله سير معتدل ايله بر ساعت وقتده التي بيك ارشون مسافه قطعی فرض اولندقده هر درجه یکرمی بش ساعتلك مسافه اولش اولور .
  ایک جیسی دانیمارقه اوچنجېسی اسـوج و نوروج قراللغی دردنجېسی روسیه دولتك اورو ياده واقع ممالكيدر وسطده بولنان يدى قطعه لك برنجیسی فرانسه ایمپراطورانی ایک نجېسى بلجيقا اونجېسسى فلك دردنجبسی پروسيا قراللغی بشنجېسی اوستريا ايمبراطورلـغى التنجيسي اسویچره مملکتدر که بر جمهوريت صغیره مستقله در . بدنجیسی الامانيا قطعه سیدر که متعدد قراللـق وبيوك و كوچك دوقه لـق و پرنسلکی حاوی ا وله رق حكومات متحده جرمانيا اطلاق اولنور . جهت جنوبیهده واقع بش قطعـهتك برنجبسی پورتکیر ایکنجیسی اسپانیا قراللغی اوچنجېسی ایتالیا قطعه سیدر که ایتالیا قراللغيله اوستريا دولتی بدنده بولنان ونديك ايالتنی و پاپا حکومتنی حاوید ر • دردنجېسی دولت عليه عثمانيهنك اوروپاده واقع ممالکی بشنجېسسی یونانستان قطعه سیدرکه یونان دولتيله جزایر سبعه جمهورینی حاویدر . مذکور جمهوريتك اسويحره جمهوری کی استقلالیت کامله سی اولمیوب انكلتره دولتك تحت حمایه سنده در . اشبو اون التي قطعه نك تفاصيل احوالی ابلروده بیان اولنمق اوزره شهديلك بو محلده اوروپاتك هيئت عموميه سنه دائر بعض مواد تاريخيه نك تسطيرينه ابتدار اولنور •
  آسیا و افریقا قطعه لری اوروپا قطعه سندن اول مسكون و معمور اولهرق بوكا اهالی انلردن منتشر اولشدر ، قطعتين مذكور تينده حائز درجه علیای مدنیت و معموریت نیجه دولت و ملتلر موجود ایکن اوروپا قطعه سی بر طاقم اقوام وحشیه ایله مملو ا ولوب بوراده اك اول طريق تمدنه سالك اولمرق علوم و فنـون ايله اشتغاله باشليان ودولت هیئننده بر اداره منتظمه صورتنه كيرن اسکی رومـردرکه یونانستان قطعه ساله دولت عليه ممالکندن قطعه مذکوره به همحدود بولنان
  یانیه و ترحاله وسلانيك طرفلرنده متمكن اولمرق كوچك كوچك متعدد قراللق و جمهورلغه منقسم ايديلر. بونارك ميلاد حضرت عیسی علیه السلامدن تقريبا ايكى بيك سنه مقدم مصـردن یونا نستانه هجرت ایتمش اولان بعض طوائف متمدنهدن اکتساب تربیه و مدنیت ایلدگالری رهين مرتبه تحقيق در • حكومات مذكورهنك بعضېسی میلاد حضرت عبسادن بيك طقوز یوز و بعضېسى بيك يدي بوز و بعضیلری بيكدرت یوز سنه مقدملری تأسس ايدوب بونارك علوم رياضية و فنون حکمیه به يك جوق خدمتلری سفت ايمش واليوم اوروپالولر علوم و فنونده فـوق الغايه ايلرولمشيكن حالا اثرلرندن استفاده اولنان فيثاغورس و بقراط و سقراط و افلاطون وارستو و جالینوس وامثالي فيلسوفار ملت مرقومه بیننده ظهور ایلسدر .
  حكومات مذكورهنك ثروت و مدنيتجه اك زياده اپلرولمش اولنلری آننه جمهور یتیله اسبارطه ( 1 ) قراللغى اولوب بونلر حكومات صغيرة سائره به مرجع اولق مقصدينه مبنى دائما يكديگر بنه رقابت ایدوب بو کیفیت اکثريا بينلرنده منتج حرب و جدال اولورایدی - شو حال خیلی زمان ممتد اولوب شيمه انسانيتـه تا چسبان نيجه حالات مکدره
  سرزده ساحه وقوع اولشدر . . . اليوم سلانيك طرفى ديمك اولان ماقدونيا قراللغى ديكرلرينه نسبة علوم و مدنیتجه كيروده بولمغله حكومات سائره نزدنده دائما محقر ایکن ( 1 ) آننه شهری الان بیلدیکم، آننه اولوب فقط اولوقت غايت جسیم و منتظم بر شهر ایدی • اسبارطه دخی مـوره نيم جزيره سنك طرف جنوبیسنده واقع كذلك غايت جسيم و منتظم بر شهر ایدیسه ده صکره لری خراب اولمشدر .
  میلاددن اوچيوز التمش سنه مقدم مذكورة اللي تخته جلوس امش اولان مشهور اسكندر يونانينـك پدری بولیان ایک نجی فليبوس غايت فطين و حیله کار برحکمدار اولغله ذکر اولنان اتنه و اسبارطه حکومتلری بالمحاربه يكديگرینه ایراث ضعف و فتور ایلدگالری مدتجه کندوسی مملکتنی حسن اداره و معلم و منتظم عسكر تداركنه سعی و اقدام ايليه رك يونانستانجه کسب نفوذ و اقتدار و حكومتين مذكورتينـك اتفاقسزانندن بالاستفاده ارهصره بعض وسيله لرله امورلرینه مداخله ايد رك كاه ارائه قوة جبريه وكاه اعمال حبله و دسیسه ایله نهایت الامر كرك بونلرى وكرك حكومات صغيرة سائره یی جمله حوزه تصرف و اطاعته ادخال الدي . وفانند نصکره اوغلى بيوك اسكندر يكرمي جلوس ایدوب مومى اليه صاحب شجاعت سلطنته و حریص شان و شهرت بر حکمدار پر اقتدار اولدیغندن پدرينـك وفاتی مناسبتیله کند وسنی طانيامق استيان بعض مملكتلری قوه باشنده سریر جبریه ایله تکرار دائره انقياده ادخال و دیگر بعض برلری دخی ضبط و تسخير الله مملكته الحاق ایلد کدن صكره معاصری اولان دولتمرك اك قوتلوسی اولوب یونانستان ایله اړه سره محارب، بولنان عجم دولته اعـلان حرب ايله حكمداری بولنان مشهور دارایه غلبـه ايدرك مدت قليله ظرفـده آسیا قطعه سندن هنده قـدر و آفریقا قطعه سنك معمور و مسكون اولان برلرینی ضبط و تسخير ايدوب بر حکومت جسمیه تشکیل ایلدی . فقط مومى اليه صكره لری مشروبات و مكيفاته زياده سيله منهمك اولدیغندن مجرد بونك سـؤ تأثير يله اوتوز ایکی باشند. اولدیغی حالده وفات ايمش و حیاتنده برولی عهد تعيين اتمامش اولمغله قبضة تصرفه کچمش اولان او قدر ممالك وسبعه يي
  معیننده بولنان امرای عسکریه متحيراني بينلرنده تقسيم ايدرك طوائف ملوك ظهوره کلشدر .
  میلاد حضرت عبسـادن تقريباً سكز يوز سنه مقدم رومالوارك برنجی قرالی اولان روملوس ( ١ ) الان پاپا نک پای تختی اولان روما شهری بنا ایدوب بونی متعاقب رومالـوار ظهـور ايله بالتدريج بتون ایتالیایی فتح وتسخير ابتدكدن و فرانسه و اسپانیا قطعه لرنی و ببوك بريتانيا اطهارى و الامانيانك بر از محلنی و یونانستانی خلاصه همان بتون اوروپایی قبضه تصرفه الدقدن بشقه آسیا و آفریقا قطعه پرندن دخی خیلی برلر ضبط و استيلا ايلديلر.
  روما دولتي حين تشکلندن ایکی یوز قرق درت سنه مرورینه یعنی میلاد دن بشيوز سكن سنه اوله کلنجه به دكين قراللـق صورتيله اداره اولا وب تاریخ مذکورده جمهوریته تحول و بو دخی تقریبا در تیوز سکسان سنه ممتد اولوب ميلاددن يكرمى سكن سنه مقدم مشهور اغسطوسك زماننده ایمیرا طورلغه تبدل ایتدى - ميلادك اوجوز اوتوز بی سنه سی
  (۱) روملوسك اصلى حقنده روایات مختلفه اولوب بونك حقيقت . حالی مستور پرده شكوك و ظنون ايسه ده اك زياده اعتماده شایان اولان مومی الیه بیاغی بر آدم اولوب باشنـه بر طاقم سرسری مقوله سنی طويليه رق حیدودلقله تعبش و روما شهری موقعنده کند ولرينه ملجأ اولمق اوزره بر قريه انشا ایدوب اوراده تحصن ایله اطرافه صارقنديلغه باشلامش و بو مقولهاره رفيق چوق بولنه جنی درکار اولمغله رفته رفته رفقاسی جوغالدیغندن قریه مذکوره یی توسيع ايدرك بر قصبه و مؤخراً بر شهر حکمنه قویوب کندوسی دخی اکا حكمدار أوله رق قرالق نامنى حاز اولمشدر 
  جلوس ایدن ایمبراطور قسطنطين زمانـدن او وقته کلنجه دكين بير الديوس اسمیله مسمى بركوچك قصبه اولوب الاوم مشبوع مفخممن دولت عليه عثمانيهنك پای تختی بولان استانبول شهری مقر سلطنت اتخاذ ا ولنه رق ایمبراطورا بوراده اقامته رومایه طرفارندن بر حکمدار نصب اولنوردی • اشو حكمدارلر مؤخراً استقلاليت سوداسنه دوشهرك نهايت الامر روما دولتی ممالکی شرق و غرب ایمبراطورلقاری عنوانیله ایکی حکومت مستقله به تقسیم اولنوب، حکومت شرقيه ايجون استانبول و حکومت غربیه ایچون روما شهری پای تخت اتخاذ اولندي. رومالوارك مدنيت و قوتجه درجه کاله وصوللری جمهوریت زماننده در. صکره لری مایه ثروت و اقتدا رلری اولان اخلاق و عادات مليه لرینه رفته رفته فساد طاری اوله رق سفاهت و احتشامه میل ایندکارندن دولتاری انحطاطه بوز طووب شو حالاری نهایت الامر انقراضلری استلزام ایلش وکره ارضك اولوقت مكشوف و معلوم اولان يرلرينك همان کافه سنده نافذ الحكم بر دولت قوى الشكيمه ايكن بالاخره كليا محـو و مضمحل اولشاردر • Teils
  بالاده ذکر اولندیغی اوزره اوروپانك اكثر محلى رومالـورك تحت ضبطنده اولوب فقط الامانياده واقع رين نهرينـك اونه طرفـارنده اکثریسی اسیا طرفندن کلمه تا با ر جنسند ن بولنان خیمه نشین بر طاقم اقوام وحشيه متمكن اوله رق بونار رومالورك انحطاطه يوز طوتدقلرینی حس ایتدکاری وقتدنبرو اره صره فرصت بولدتجه روما ايالتلرينه تجاوز ايله غصب و غارته جسارت ایدر لر و بوجه:له دائما روما ایمبراطورلر يله محاربه و مقاتله ده ولورار ايدى - ميلادك بشوز سند سنده اقوام وحشيه مذکورہ دن غوت طائفه سنك استيلا سيله روما حکومت غربیه سی منقرض
  اولوب(۱) اوروپا قطعه سندن آثار علم ومدنیت رومالولرله برابر محواولش و قطعه مذکوره اقوام وحشيه مختلفه ايله مالامال اوله رق خیلی رفت بر فترت عظيه ايجنده فالمشدر ، قطعه مذکوره بی استیلا ایدن اقوام مذكوره ملل متعدده وقبائل كثيره يه منقسم اولدرق حقیقت حاللری بروجه صحت معلوم اولميوب فقط بونلرك اك مشهوري غوت و ویزینوت و فرائق و لومبار و آوار و ساقسون و آنکل اسملریله مسمى ايديلر . بونلر كيد رك اولدنجه کسب مدنیت اید وب اسپانیول ملتك اصلى اولان ويزينوت قومی اسپانیاده و فرانسزلك اصلى اولان فرانق ملتی فرانسه ده و لومبارلر ایتالیاده و آنكل و ساقسون طائفه لرى الامانيانك طرف شمالېسنده و آوار قومی جهت جنوبیه سنده برر حکومت تشکیل ایلدیلر . اشبو آوار قومنك تحت تصرفند ه بولنان قطعهده مؤخراً اوستريا دولتي تشكل ايمشدر . وبرارالق الامانيانك شمال طرفنده متمكن آنکل و ساقسون طائفه لرندن قبائل متعدده بيوك بريتانيا اطه نرینه کجوب اوراده اوچ حکومت مستقله تشكيل ايلديلر. مؤخراً بوحكومتار براشوب شمدیکی انگلتره دولتي وجوده كلمشدر . ميلادك سكرنيجي قرنی اواخرنده . ظهور ایتمش اولان فرانسه قرالی مشهور شارلمان اوروبالك خيلى براری ضبط و تسخير ايله حكومات مشروحدتك اكثریستی حوزه تصرفه (۱) اوروپا مؤرخاری علم تاریخی اوچ قسمه تقسيم ايله خلقت دنيادن روما حكومت غربيه سنك انقراضى زمانه دكين مضبوط کتب تواریخ اولان وقوعاته تاريخ متقدمين و اولوقندن استانبولك فتح اولنديغي زمانه دكین نکاسته صحائف روزگار اولان روایات و اخباره تاریخ متوسطين و بوند نصکره سرزده ساحه ظهور اولان احوال عمومی به تاریخ متأخرين اطلاق ایدرا
  المش ايسه ده ابو حکومت جديده جسمه مدت مدیده پایدار اوله مبوب یوز سند مرور ايتمزدن اول اقسام:هدده به منقسم اولهرق انقاضندن اصل فرانسه دولتيله الامانيا و ايتالياده و محال سائره ده متعدد دولت و حکومتلر تشكل ايتمندر مجلس والا مترجلرندن 
  ( بقیه سی صکره )