title: Medhal-i İlm-i Jeoloji
article: اجسام غير كثيفه * اجسام صلبه و ما یعه و غازيهنك غيرى اوله رق حواس بشريه ايله ادراك اولنور بر طاقم جسملردها واردرکه اجسام کثیفه مثلو نه وزنی و نه ده بر قاب دروننه وضعی ممکن اولهمز . بونارضيا و حرارت و الكتريق و غالوانيزمه و مانیترمه اولوب اجسام سیاله تسمیه اولنورلر ضيانك منبعى شمس اولوب طبيعتك مابه الحياتيدر . و تأثيرات واقعه سی جهتيله وجودی حسا معلـوم ایسه ده ماهیت وحقیقتی الان میدانه چیقار بله مامشدر ضيانك شمسدن کرۂ ارضه سرعت ورودی عقل و تصورك مافوقنده اولوب شوله که حكماتك حساب و تدقیقلرينه کوره شمسدن کره ارضه طوب ایله برکله انداخت اولنسه تمام اوتوز سنـه مدتده کره ارضه
  وصول بولوب ضبای شمس ايسه کما ل سرعتی جهتیله مسافه مزبوره یی بالكن سكن دقيقه ده قطع ایلمکله بر ثانیه ظرفنده طقوز يوز فرق بر مليون قدم مسافه قطع ایلدیکی تبين ايدر ال و الا
  جميع اجسام تسخين اولندقده لمعان ایدوب تبرد ايله کيفيت مذکورہ زائل اولور • حتى تيمور چبوقلری آنشده قیر دیرلدینی حالده بر محل مظلمده اشیای موجوده كورينه جك قدر نشـر ضبا ایلدیکی جمله نك معلوم و مشهودیدر • ضيانك خواص وكيفيا تى كثير و مسائل متفرعهسی مهم و دقیق اولوب جمله سنك بيانى عـلم حكمت طبيعه کتابرنده مسطور اولدیغندن و بزایسه علم ژئولوژی مسائلينك حلنه مدار اوله جق مباديسنك بياننى التزام ايلش اولديغمزدن خـواص مذکوره دن بالکن بعضيلري بالانتخاب شرح و تسطیر قلندی جمله نك معلوميد ركه بلا ضیا هیچ برشی مربی اولوب مثلا ضبا سحاب اوزرینه ورود ايتد كده اندن منعكس اولدرق سحاب رؤيت اولنور . واجسام اوزرینه تصادف ايدرك صور مختلفة مخصوصه کسب ایدر . مثلا ضيا مص.قل و غير شفاف اجسامدن منعكس اولدقده متنوع الالوان مشاهده اولنور . ومصيفـل و شفاف اولان اجسامدن انعكاس ايتميه رك خط مستقيم اوزره بلا مانع مرور ایدر ایسه اکثرا انعطاف ایدوب استقامتی منحرف اولور . و معادندن بعضیاری ضیای مورودك بر قسمنى ردو عکس ایدوب بر مقدا رینی جذب و حفظ ایدر . و بو مثلاو اجسامه غیر شفاف تسمیه اولنور . ميقا تعبير اولنان معدن بو قبیلدن اولوب بعضأ بيوجك صفايح لامعه هیننده بولنور . وحتىجام استعمالتك انتشارندن اول سیبرده و امر یقای جویده واقع پرو مملکننده جام برينه قوللا نیلسور ایدی . و حالا برلرده استعمال اوانان ريك ميقاتوزندن عبارتدر 
  نام شفاف اولمیان معدنك اوته طرفنده اولان اشيا لا يقبله رؤيت و تميز اولنه يوب بعضیاری دخی بتون بتون غير شفاف اولدقاری حالده شفافه قريب ايسه لرده اونه طرفلرنده بولنان اشیا هیچ کورنمز . بوم للواجسامـه شبه شفاف تسمیه اولور. چاقق طاشی و امثالی بو قبیلدندر .
  معادن شفافه لك جمله سنده ضیای مورود صور واحده ده متحول اولمزايسه ده جمله سنده استقامتندن انحراف و انصراف ایدوب منكسر اولور ، و انعکاس دخی مگر رو مضاعف اولديغنه مبنى معادن مذکوره ایله باقیلان شی چفته رؤیت اولنور. حادثه مذکوره اسلاندا قرستانی تسمیه اولنان معدنده يك اعلا تجربه و مشاهده اولنور
  شعاعاتك مجموعنی عکس ایتديرن جسم جسم ابيض و شعاعانك هیچ برینی عکس ایتدیرمیان جسم جسم اسود یعنی اجسامك سوادي لون مستقل اولمبوب كافة الوانك انسلا بندن عبارتدر . لكن هر جسم اسود بعض شعاعات ضعیفه یی عکس ایتدیرمکله جسم اسود تام يوقدر و بعض اجسامـك اجزا سی شکلا و ثخنا وعظـما و وضعا مختلف اوللريله شعاعاتی اختلاف اوزره عکس اينديرهرك الواني مختلف کوسترر و بوندن ناشی بر جسم خشين اولدقجه اولى بشقه و املس یعنی دوز اولدفيجه بشقة كورينـور و جمله اجسام مثلو معادنك رنگاری دخی شعاعاندن بعضيسنك عكسندن حاصل اولور . بعض معادن ترکیب كيمبويه لرینه نظرا صاف و نقى اولمق لازم كلوب لكـن اكثريا مواد اجنبيه ايله مخلوط بولندقلرندن مواد مذكورهتك الوانيله متلوندرلر. مثلا بلوره مشابه اولان نجف طاشی که فرستال دوروش تعبیر اولنور بالك صافی سلیس یعنی حض سیلیسیومدن عبارت اولوب دائما صاف ونق
  اولمسی لازم كلور ايكن يك چوق دفعه کلی و یا جزئی تیمور و معادن سائره یی حاوی بولنديغنه بناء صاری و قرمزی و سنجابی و سیاه رنگارده بولنور
  معادندن بعضيلرينك پارلقلغی شعاعات ضبائيهتك انعكاسندن نشأت ایدر - معدنه مخصوص بر جنس پارلقلق و لمعان واردركه جلای معدنی تعبیر اولنور . ومعادنده ضيانك تأثيراتيله ظهور ایدن احوال و كيفياندن بریدخی فوسفوريت اولوب كيفت مذكوره مواد معدنیه یی بر برندن تمبیر و تفريقه بعضاً بك اعلا بر واسطـه اولور بعض اجسام لمس ايله و ياخود بلا لمس لمعان و نشر و ضيا ايليوب خاصه مذکوره فوسفور دينلان جسم بسيطده جمله دن زیاده اولمغله على العموم كيفيت مذکوره به فوسفوريت اطلاق اولنمشدر
  ایتالیاده واقع بولونیا شهرنده بر خفاف حجر بولونيا تسميه اولنان طاش که کیا اصطلاحنيجه ملح كبريت باریتدر ظلمنده بر از وقت لمعان ایلديكنى بالتصادف مشاهده ایاش اولمغله بو كيفيت خاصـه مذكوره حقنده اربابنك دقتنی جلب اينمش و اجسام جامهتك اكثريسى لمس و یاخود شمسه و با حرارته ارائه اولندقدنصکره ضیای فوسفوری به مشابه شماعات ضيائيه نشر ایلدیکی و حتى الماس طاشی ضیای شمسی زیاده جذب ایلمكله ظلمتده لمعان ایلدیکی اثبات اولنمشـدر . و احجار جيريه یعنی کرج طاشاری جنسندن و غره تعبیر اولنان احجارر ملیه دن بعضیلری دخی جسم خشين اوزرينه دلك اولندقده كفيت فوسفورتی حاصل ایدرار . و قوارس پارچه لری بربری اوزرینه سوريلوب بعده صويه القا اولنسه نشر ضيا ايارلز - بیان حرارت * اجسام سیاله دن بریدخی حرارتدر که عـلم
  ژئولوژ
  ژئولوژيجه بونك ضيادن زیاده لزوم و اهمیتی واردر . معنای لغویسی بر جسم محرقك اعضای لمسیه اوزرینه اولان تأثیرى یعنی اتشه تقرب ابندی کرده و یاخود شمسه تارشو طورديغمزده حس اولنان كيفيتدر. ونار اجسامه تأثیر ایدوب انلرده تغيرات عديده حاصـل ايدر . مثلا بعضېسنی کاملا احراق و بعضېسنی درجه احراره ايصال و بعضېسنی حالت مایعه به و ياخـود غازيته تحويل ايلر و آثار عـديده مزبوره اجسام ساخنه ده كان بر قوتدن نشأت ايدوب قوت مذكـوره دخی حس اولنان اثرك غيرى اولمغين علت ايله معلول تمبير اولمق ايجون مؤثره قالوريق یعنی نار طبیعی و اثره دخی حرارت تسميه اولمشدر. نار ایله ضیا بیننده اکثریا جهت و حـدت و مقارنت وار ایسه ده غير متجانسدرار . و هر ضيا و علوحرارتی انتاج ايتمز . یعنی برجسك ضیاسی زیاده اولدقجه حرارت محسوسه سی اولمق لازم كلز - قرده مشهود اولدیغی کی بعض ضبا حرارتدن عاری اوله بیلور . نته که ضيادن عاری حرارت شدیده واقع اولور. شویله که صـو درونند . ذوبان ایاش اولان قورشـون علـو و ضيادن عاری اولوب حالبوکه قلای و کوکرد و مواد ساره بی اذابه به و شمع عسلی احراق و ایقاده و تغلی و تخبره کافی حرارتی بولندینی تجربه ایله اثبات اولنور و قینار صودن وقبل الاحرار شدتلوجه قزمش تموردن و بونلره مماثل اجسامـدن
  ضیا صادر اولمديني هر كسك معلوم و مجربيدر. . اجسامك جمله سند . یعنی اجسام صلبه و مائيه و هوائيه نك بلا استثنا کافه سنده و حتی قوه لامسه ایله برود تلری اولنانلرده بیله حرارت موجود در و بو خصوص تجارب كيمبويه وسائره ایله تحقیق و اثبات اولنور • شويله كه من القديم معلوم اولدیغی اوزره صلابت
  و خشوننده مختلف ایکی اناج پارچه سی سرعت و شدت ایله یکدیگره دلك اولندرق نار حاصل ایتديره بيلور . واتشك بو صورته حصولی كافة اهل عالمك معلومی اولوب حتى قدمای یونان آتشك بو وجهله ایجادی زمان جاهلیتلرنده جمله الهدلندن مرکور نام معبوده اسناد ایتمشار ایدی . و بو تجربه دن بشقه بر مقدار تیمور اکنٹیسی کو کر دو صو ایله قارشد برلسه بر نوع تخلل ظهور ایدوب حرارت ناریه پیدا اولور و حتى كيفيت مذكوره علم ژئولوژينك بحث ایلدیکی حادثات حکمیه ارضیه به تطبيق اوله رق كرك حركت ارضك وكرك حادثات والقانيهنك سیاری بو مقوله تأثيرات كيميويه به عزو اسناد و بو وجهـله بعـض مسائل مشكله توجیه اولنمش ايسه ده رأی مذكـور مؤخراً ابطال قلندى . كذلك حامض كبريت یعنی زاج باغی صـوايله قارشد براسه التهاب و اشتغال ظهور ایدر و بونلردن بشقه الكتريق وغالوانيزمه قوتلريله غايت شدتلی حرارت حاصـل ایندیرلدیکی معلوم و مجربدر اصـل منبع حرارت شمس اولـوب حيوانات و نباتاتك حيات و نشو و نمازینه لازم و لابد اولان حرارت کرۂ ارضه اندن كالـور و ضيالك دخی منبعی شمس بولندیغندن ضيا ايله حرارتك شيء واحد اولديغنه ذهاب اولنمشیدی . لكن شمسك بر جسم نارمحض اولدینی اعتقادی بی اساس اوله رق مشهور رصاد موسیو هر شلك كشف و استخراجندن برو جسم مذكور قابل تمکن بر عالم اعتبار اولوب ورود ایدن ضیا و حرارتی بوند نصکره ذكر ايده حكمـن سیالات الاستيقيه لك تخللندن حاصل اولدیغی ظن اولنور