title: Malûmât-ı İlmiyyeden Mâbad
article: معلومات علميه دن  ما بعد 
  
  نه برکلید نه ده برا ناختار یا په بیلیر بركير متجى چاميرك برچوق خواصنه واقف او لمليدر بوریحی قورشونك يموشا قلغنى واكيله بيلمك خاصه سيله معتدل بر درجه حرارتده اريدیکنی بیلمزسه بربوری بیله یا په مز. ديمك كه هر صنعت ومعرفتك 
  ۱۱۹ 
  عليه 
  اجراسی ایچون طبيعته و طبیعت : بر از وقوف لازمدر ترقی ضايع مواد طبيعيه نك خواصندن كسب ایده جكمز معلوماته و بو خواصندن بالاستفاده طرز اعمال و استعمالنى 
  ادراکه تا بعدر 
  • 
  برچوق اشيا و اسباب و آثار طبيعيه اقتدار مزك خارجنده در 
  يوقار يده كورديكمز كي مواد طبيعيه دن برطاقنى اقتدار مزك يتديكي قدر استفاده عمومیه به وضع ايچون قوللانيورز. لكن طبيعتك اك چوق اقسامی و انلری ربط ایدن سلسله اسباب و آثار فهم وادراك وقوت واقتدار من خار جنده در کونش طلوع و غروب ايدر . قر وكواكب سمایی سير وقطع ايدر كوزل هوا ، فورطنه لری ؛ صيحاق صغوغی تعقیب ایلر . 
  دكز قوت روزکار ایله شدت پیدا ایتدیکی حالده بر از صکره كسب خفت وسكونت ايدر . 
  تعدادی قابل اوله میان نباتات و حیوانات آچیلوب قپانیر تولد ایدوب تلف اولور طبيعتك بو ایکی مولدنده کی توالى وتعاقب اوزرینه عجبا انسانك كجوك اولسون بر تأثيرى وارمیدر ؟ فورطنه بر محلی زلزله دیگر بریری ، اندفاعات بركانيه او چنجی بر موضعی خراب و خاك ايله يكسان ايدر . 
  ۱۲۰ 
  بوراده موسمك لطافت و اعتدال ایله مروری بركته و ثروته بادی اولدینی حالده او ته ده اوزون بر قورا قلق قحط وغلايي وبوصور تله فقر و ضرورتی انتاج ایدر . بویله حاللرده انسانك طوغریدن طوغریيه تأثير ونفوذى يوقدر بشر بویله جاهل قالد قجه طبيعتك قواى عظيمه سى النده 
  براویونجاق کی قاله جقدر 
  -- قوانين طبيعيه 
  قوانين اسباب دكلدر . 
  براثر و نتیجه دائما بر سبیدن بر مؤثردن نشئت ایلدیکنی یا خود بعض وقايعك عين نظامده جرياننى مشاهدات دقيقه ومكرره ایله کشف ایتدیک زده بویله جه مكشوف حقيقة « قانون طبیعی » تسميه ايدرز . ایشته ترك او لنمش بالجمله اشيانك یره دو شمسی ، شرائط عادیه ده قورشونك اغر ويموشاق وبلورك سرت و منکسر اولمسی قانون طبيعيدر . واقعا تجربه اشيانك دائما دو شديكني وشرائط عاديه ده قورشونك يموشاق وبلورك هر زمان سرت اولديغنی بزه کوسترر . في الحقيقه مواد طبيعيهنك خواصندن و انتظام طبيعتدن هرنه بیلور ایسه ك بونلرك هر برینه « قانون طبیعی » تسميه اولنه بیلور . قوانين طبيعيه انتظام طبيعتك اسبابی دکلدر بلکه بو 
  ۱۲۱ 
  انتظامدن کشف ایده بیلد یکمز خصوصاتك صورت وضع 
  و جریانی معلندر 
  قانون طبيعى طاشلرك سقوطنى باعث دکلدر بلکه سطح ارضده موجود اجسام ثقيله نك على حاله ترك اولنديغندن سقوطنى اثبات ایدر بر واسطه در بوحالده قوانين طبيعيه بين البشر انتظام معاملات ايچون وضع اولنان قانونلره مشابهدر. ويركو ومجر ملر ايچون قانونلر یا پیلور بوصورنده قانون انسانلرك رسومى تأدیه ایتملرینه یا خود افعال ممنوعه دن مجتنب ومحترز اولممرينه سبب دکلدر 
  قانون بر آدم ويركوسنی ادا ایتمديكي وسرقت وفعل قتله جرأت ایلدیکی حالده دو چار اوله جغى مجازاتك مخبريدر . ويركوسنى تأديه وجرم وقباحتدن احتراز ايتمسنك سبب حقیقیسی بویله برقانونه تابعيتنك اثر و نتیجه سی اولمق اوزره 
  صو کنده کی و خامتدن خوف وحشيتيدر بناء عليه قانون ،بشرى بعض احوالده جمعيت بشريه نك نه یا په جغنی نه حرکننده بولنه جغنی او لجه ارائه ایدر قانون طبیعی ایسه مواد طبيعيه نك نه آثار ده بولنه جغنی بزه افهام 
  ایدر . 
  قانون بشری بر تعليما ندركه بوكا مأمورین اجرائیه اطاعت وعدم اطاعتده مختار در 
  قوانين طبيعيه بالعكس او امردن عبارت اولميوب بلکه طبيعتك انتظام دائميسنك ايجاباتيدر . 
  ۱۲۲ 
  قانون طبیعی به مخالفته قالقشمق عقلمز لقدن نشأت ايدر قوانين بشريه جمعيت بشريه نك وجوديله دائمدر. قوانين 
  طبيعيه ايسه كائناتك وجوديله قائمدر ! 
  -.9 
  انتظام طبیعت . 
  معلومات طبيعيه عمليا تمزك رهبر يدر . 
  عالم امکانده طبیعتی مدققانه مطالعه به باشلاد قلرنده انسانلرك اك اول تحصيل وادراك ايتدكلرى شى بعض وقايع واثارك بر انتظام تحتنده جريانى و بعض اسبابك عين اثارى توليد ايتد يكيدر. كونش دائما سمانك برطرفندن طلوع ديكر جهتندن غروب ایدر صفحات قرعين نظام و انتظامده تعاقب ايلر. بعض كواكب يشاد يغمز يرك افقندن هیچ اشاغی دوشمز مواسم آز و یا چوق برحال انتظامده جریان ایدر صودائما اك اسفل نقاطی انتخاب ایلر آتش هر زمان یاقار. کور ديكمز قوجه قوجه اغاچلر كچوك كجوك تخملردن يتيشمش و بواغا چلرده بقای نوعلری ایچون یکی یکی تخمر تولید ایتمکده بولمشدر . 
  حيوانات عين طرزده طوغار ،بیور نشو و نما بولور ونهايت اولور . 
  ما دامکه هرشی بر انتظام تحتنده جربان ایدر و مادامکه قوانين طبيعيه طبيعتك انتظامندن ادراك ايلديكمز حقيقت لسانك بر تعبیری بر افاده سیدر بزم ایچون بوقوانينه اطلاع اهمدر. 
  ۱۲۳ 
  بر شهر ده هر کیم توطن ایدر ایسه كند وسنك فلاكته دو چار 
  . 
  اولمامسي ايچون اولمحلك قوانيني بيلسي لازمدر طبيعتك قوانینه دقت ایتمیه رك يريوزنده بشامق ايستيان ادمك عمری غایت قیصه اولدیغی کی اکثريا حياتي يك فنا مرور ایدر . قانون بشرى قانون طبیعیدن شو جهتله ایریلورکه قانون طبیعی رعایتنده قصور ایدنلری نه تحری نه تفتیش نه تعقیب ایدر و نه ده اجراسی ایچون اجبار ایدر في الحقيقه قوانين طبيعيه به عدم رعايتله نصف . يوم بيله يشامق عديم الامكاندر مليونلرله ادملوك برحال سفالت اشتمالده امرار اوقات ایتملرى ونهايت الامر بورعا يتسز لكدن طولايي قربان اولوب کیتملری محضا دستور طبیعی به اشنا اولمقلغه جهد وسعی ایتما ملرندن نشئت ایدر صنايعمزك دوام و ترقيسي، فابريقه لر يمزك فعاليتده بولنمسى ايدند يكمز مواد طبيعيه نك وقوف خواصنه وابسته بولنديغنى بالاده عرض وبيان المشيدك . هر نقدر مواد طبيعيه نك اقسام كبيره سنك خواصنه و اسباب و نتايجك توالى وتعاقبنه بحق واقف اوله رق تدقیقات مستقیمه ده بولنه میور ایسه کده خواص طبیعیه یه بر از وقوف وبعض احوالك انتظام عاديسنه جزئی بر اطلاع سایه سنده مضراتدن اجتناب ایله مساعد احوالدن استفاده ايدييورز . 
  هر نقدر بنی بشر مواسمی یا خود نباتاتك صورت تنمويني تحويل و تبدیله مقتدر اوله میورسه ده بونلرك انتظامنه اطلاع 
  ١٢٤ 
  كسب ايلد کد نصكره نباتاتك زرع وحصاديني مواسمك تأثيرينه تطبيق ايدرك استفاده ايدر قدرت بشرك روز كار لرك هبوبني منع ايتمكده عجزى وارسه ده ينه بو عجز ایله برابر انسان دکر من چرخطرينك دورى سفينه لوك تحريك وسوقى ايجون قوت و استقامت ریاحدن هر زمان استفاده ایدییور شمشکه ممانعت المزدن کلز ایسه ده بونی حاصل ايدن الكتريقك خواص وقوانينه واقف اولديغمز حالده ایراث خسار و زیاندن پارا تو نر لوله تخلیص کریبان ایدرز «کله جکی بیللی » دیه بر ضرب مثل واردر قوانین طبیعیه به براز واقف اولديغمز حالده بزه متعلق اشیا و موادك ايلروده نه لر ميدانه كتوره جکنی کشف ایده بیلورز . ( ما بعدى كله جك جزؤده