title: Hikmet-i Bedayie Dair 11: Gaye-i Hayali 3- Sanatın Ahlak ile Münasebeti
article: صنعتك طبيعتده کی نقصانی تلافی ابتديكى بوندن اول سويلم شدی . بعض موانع حيلو. لتيله اشيا واحوال حقیقیه ده کی اوصاف اساسيه نظر لردن مستور بر حالده قاله بيلير ؛ ايشته صنعتکار طبيعتك بونقصانني اكمال اتمك ، دوچار تعديل وتغيير اولمش اوصاف اساسیه یی بزه حقيله كوسترمك ايجون اثرنده حقیقتی بر از تعدیل ایله بواوصاف اساسيه نك تماميله تجلينه حاجز اولان احوال وشرائطی بر طرف، تجليسنه خادم اولانلری جمع الله به جك ، حاصلی تكميل غيرت ودقتى او اوصاف اساسيه لك تأثيري غالب قبله رق بونون نتایجنی ساحه بروزه چیقار منه صرف ایله به جکدر . بو حالده ، براترك كافة اقسامی ساعی او اوصاف اساسی بی اظهاره هب ببردن اولمالیدر ، ايجارندن بعضی ازو مستر 
  اولور ، یاخود نظر دقتى باشقه جهتلره جاب ایدرسه عکسی استقامتده استعمال ايدلمش بر قوت کی مضرت انتاج الر . ايشته وحدت موضوع دنيان خاصه بودرکه مثلا بر تابلوده ، بر هیکلده ، برشمرده ، بر بنـاده ، بر بسته ده بوتون تأثير لرك عينى نقطه به ، عینی نتیجه به واصل وخادم اولماسندن عبارتدر . 
  تأثيراتك بودرجه توافقی طبیعی هر انرده عينى مكملينده اوله ماز ، مضيسنده ناقص قاله لمير . ديمك اوليوركه آثار صنعت انچون بو صور تلهده بر سلسله مراتب . واردر . زیرا بدهیدرکه براثر صنعت بر طبیعت اساسیه ی ، بر وصف مهمی نه قدر مکمل ارائه ایدر سه غايه به او قدر تقرب اتمش ، بناء عليه اوقدر بوكسامش ، قوتلنمش اولور . بوايسه نه ایله ممکندر ؟ بر اترك كافة اقسامنك هب او طبیعت اساسیه یی اظهاره خادم اولماسیله ، دکلی ؟ او حالده ادبیاتی بیش تدقیقه آله رق (0) بواو چنجی سلسله مراتی ده تعيين وايضاحه چاليشه لم : عجبا بر رومانك ، بردرامك مختلف
  قسماری نه لردن عبارتدر ؟ اولا آبری آبری طبيعتلره مالك اشخاص وقايع وار . بر طبعتك بیله مختلف قسماری اوله بلير : هنوز دنيا به كان برجو جو قده بعض ملكات بعض سوائق طبيعيه موجوددر ؛ بدرندن ، والده سندن ، دیگر افراد عائله سندن، ودها عموميتله ، منسوب اولدینی عرقدن بعض اوصاف توارث اتمشـدر . قان ايله انتقال ایدن شو اوصاف ارنیه بیننده کی نسبت بر آدمی وطندارندن ، ابویندن تفريق وتميز ايدر . صرف مادرزاد اولان بو اساس معنوی بر مزاج جسمانی به مربوطدر . ایشته بوايكيسنك براش مهمی بر هیئت مجموعه ابتدائيه تشكيل ايدركه جوجوغك مؤخراً آله جنی تربیه ، کوره جکی مشاللر ، سلوك ایده جکی مسلك ، حاصلی برجوق احوال و حادثات یا بواسـاس واستعداد ابتدائی به موافق ظهور ایدوب اونى اكمال ايدجكدر، باخود مخالف كله جكدر . بومختلف قوتلر بویله بر برلری امحا به ساعی اولميوب ده هب عينى تأثيرى حصوله كتير مكه خادم اولورلرسه انسانده بونك درين بر نشانه سی قالير ، ميدانه متين برطاقم اوصاف وطبائع چیقار . قوتلرك بوصورته توافقه طبيعتده ، حقيقنده يك تصادف ايدلمز ؛ بويوك صنعتکار. لرك اثرلرنده ايسه عدم توافق اصلا كورلمز. ايشته بونك ايجوندر که صنعتکارار طرفندن میدانه چیقار یلان طبيعتلر طبايع حقيقيه و طبيعيه ك مركب اولد يغني عناصردن تشكل اتمش اولمقله برابر بنه او نلردن متين وقويدر ؛ چونکه توافق تأثيرات واردر . بويوك صنعتکارلر اشخاص وقعه لرینی تا اوزاقدن وكمال دقتله حاضر لارلر . اونلری بزه ارائه ابتدکاری وقت بزده حس ایدرزكه حقيقة بو آدملر باشقه در لواوله مازلر . هیچ کیمسه بو موهبه فطرته شكسییهر قدر مالك اولمامشدر ؛ مشاراليهك انرلری دقتله او قونورسه مطلقا اشخاص وقايع:دن برينك برسوزنده ، بر طورنده ، بر حالنده ، بر خیالنده ، بر بریشانی فکرنده، بر افاده سنده او شخصك تكميل احوال روحیسنی ، تکمیل ماضیسنی ، استقبالنی کوسترر بردلیل ، براشارت بولونور . او شخصك مزاج جسمانیسی، تمایلات وقابليات فطريه ومكتسبه سی ، افکاری ، اعتيادات جديده وعتیقه سی ، حاصلی بوتون هویت بشر به سی او بادینی افعالى يامغه ، او سویلدیکی سوزلری سویله مکه کندیسنی سوق التمشدر . ماقبت ، هاملت ، اوتلو کی اشخاصی عادنا جانلاند بر وب كوزمزك اوکنده باشـانمق ايجون بوتون بوقوتلرك توافق اتمه لري، عينى نتيجه به خادم اولمالری اقتضا ایدردی . ایشته شکسپهر بوكا موفق اولمشدر . شکسپیه ردن صـوكره متأخرين ادبا آره سنده طبیعت معنويهنك خزائن بی پایانی اك زياده قار يشد بران بر محرر وارسه بالزاقدر. هیچ کیمسه انسانك تشكلني ، قرابتك ، ايلك تأثرانك ، محاوراتك ، مطالعه لرك . دوستلقلرك ، مسلكك ، مسكنك ، حاصلی هركون روحمز اوزرینه اجرای تأثیر ابله اوكا بر شكل وقوام ويرن لايعد نشانه لراك نتایج و عكس نتايجنى بالزاق قدر مكمل كوستر ...شدر . فقط بالزاق شكسپهرکی فاجعه نويس وشاعر دکل ، رومانجي وعالمدر. بونك ايجون اشخاص و قايمنك احوال روحیه سنی افعال ، اطوار ، وكلمات آلتنده اخفا ايده جك برده آچیقدن آچینه میدانه بابار . اوزون اوزون توصیفات ایله بونلری مثلا بر أوك ، بر چهرهنك ، برلباسك حالي شکانی ، رنگی برر برر تعداد ایدر ؛ بر اختراءدن ، بر دعوادن بحث ایتدیکی زمان بر جوق تفصیلات فنيه وعدليه ويرمكدن چکنمز . مع مافيه بنه مقصد بنی اونوتماز ؛ بارون اولو ، باباغرانده كى نمونه لر ..دانه قویدانی زمان قابل اولدینی قدر چوق عناصر وتأثيرات معنويه طو پلامش، ه--فى عينى مجراده، عينى سماح مائل اوزرنده مزج وتوحيد ايلمشدر . صانكه بونار عینی جریان تزيد وتشديد ايجون براشن بر طاقم كوجوك ابرماقلر در . آثار ادبیه ده ایکنجی بر هیئت مجموعه عناصر : احوال وحادثاتدر . --كارك كوسترمك ايسته ديكى طبيعتك انرده تما..له تجلى انتمى ايجون اشخاص وقــه لك سرگذشتی و کندیسنی احاطه ابدن حادثات او طبیعی اظهاره غابت مساعد اولمق لازمدر. بو نقطه ده رخی صنعت طبيعته تفوق الدر . چونکه شئون حقیقت اوصاف و طبايعك بوصورته تجليسه هر زمان خادم اولماز ؛ نه قدر عالى ومتين طباع واردرکه فرصت ظهور ایتدیکی انچون عاطل ومجهول قالمشلر در . فرومول ، انكلتره اغتشاشانی آره سنده بولو تمامش اوله ابدی هیچ شبههسز فرق باشنه قدر عائله ی میاننده کچیردیکی حیات ساده ده دوام ايلاردى . فرانسه ده ۱۷۸۹ وقوعانی اوج سنه اول ظهور ايتسه ايدى ، ميرابو موقعـدن دو شمش ، سرسری وسفیه براهیمزاده اولوب قالير دى . دیگر طرفدن بعض احوال مهمه وفجعه به مقاومته مقتدر اوله میان طبایع ضعیفه اصحابی عادی زمانلر  ده کی احوال وحادثاته يك كوزل كفايت ایده بیلیرلر دی ؛ مثلا اون التنجي لوئی اورته حالی بر عائله آره سنده تولد ابنه ابدی ، راحت و محترم ياشار کی دردی . طبيعتك گردباد شئون آره سنده بر اقدامی انسانلر قزاقدن دکره اين كاره كزرار + اوفاق یاخود بوبوك برركمى اولوشلرینه کوره آز ياخود چوق روزگاره محتاجدرلر . بويوك بركينك يولى تزيد ايدن فيرطنه كوچوك بر صندالی غرق ايده بيلير . طبيعتده بویله بر طاقم نواقص بولوندینی حالده بويوك صنعتکاراراء اثرلرنده بوقدر . اونلر بر طبیعت تصور ايدنجه بوطبيعتك  كافة اقسامتك ظاهره چيق ماسنه خادم اوله جق نه کي وقايع بولونمق قابل ايسه شخص وقعه لرنی او بله حادثات ايجنده باشـاتيرلر . فرضا ابنای نوعنه قارشی صـوك درجه ده محبته وفدا كار لغه مساعد بر آدم تصویر ایتدکاری زمان او شخصی بو استعداد نی كوستر هميه جك بر طاقم وقوعات آره سنده باشا تميوب بالعكس طبیعتنده کی استعدادی تقويه ايده جك، آرتيره حق حادثات آره سنده باشانيرلر . بر صنعتکار بويله اك اوفاق بر وقعه ی به حساب ایدر ، دوشونور ، همسنی بر نتیجه به خادم اولاق ايچون ترتیب ایلر و او نتیجه : اشخاص وقعه ده طبیعت اساسيه نك تجايسيدر . بوندن سوکره اسلوب کليور . آثار  ادبوده اصل کوزه چارپان اسلوب در . بو، دیگر اقسامی اور تر . بر کتاب محررك تلفظ ایتدیکی بر طاقم مجالرك تواليسندن عبارندر . قارء بو هجالر واسطه سیله دیگر لرينه انتقال ایدر . اوجه له اسلوبك اهميتي يك زياده در. بونك وبره جكى تأثيرده ديگر تأثير لره توافق  ايتمليدركه نتیجه مطلوبه بحق استحصال ايديله بياسين . فقط بالكز باشنه اله آلان بر حمله مختلف شكالر اكتسابنه وبناء عليه مختلف تأثيرلر ايقاعنه مساعد در . بو جمله یا بر مصراع اوله بيلير ؛ ياخود عينى طولده ويا مختلف طوللر ، مختلف صورتلرده موضوع قافيه لری ، مختلف اوزانی حاوی میتر اولور . بر جمله .::ورده اولور . منشور جمله لر ده اوزون ، قصه ، كسيك يازيله - بيلير . جمله لری تركيب ايدن كله لركه ذانند. بر طبیعتی واردر ، اشتقاقلريه واستعمالارينه كوره بعضيلرى اصيل وتجيب ، بعضیاری مستهجن ، ياخود علمي وبارد و يا ملون وبارلا قدر . حاصلی تلفظ اولوبان بر جمله قارنده حس منطقی ، استعداد موسیقی بی ، خاطراتی ، اعصابی ، حواسی ، اعتباراتی تحریکه ، بوتون انسانی صارهم مستعد بر هیئت مجموعه قوادر . بو ساله اسلوب اترك موضوعيله وسال اقسامیله توافق اتمليدر . بويوك صنعتكار لري بونده کوستر دکلری اقتدار شايان حيرتدر . اونلرده بروزن ، بر حمله ، بركله ، بر صدا ، بر ارتباط کلمات ، بر آهنگ، بر جمله بولو نماز که حاصل ایده جکى تأثير اولدن دوش و نامش ، آرزو ابدلش اولماسين . صنعت بو نقطه ده ينه طبيعته فالقدر ؛ چونکه آثار ادبه دهکی اشخاص وقایع اشخاص حقية هدن زياده طبيعتلرينه موافق صورنده اداره كلام ايدر . راسين شكسيبهرك اسلونی آسه . با خود شکسه ر راسينك اسلوبی ابله اثر لر بنی باز سه بدی هر ایکیسی ده کولونج اولورلردی . خلاصه ، بر صنعتکار اتريده واقسام مختلف ملك تأثيراتي هي بر نقطه به نه درجه خادم ايده بيليره كوسترمك ابنه دیکی طبیعت او قدر اساسلی اولور . شیدی بو اسامه کورده آثار ادبیه به برر مرتبه تعیین اولو نه بيلمير : عينى شرائطى جامع ایکی اثردن هانكيسنده بو توافق تأثيرات دها مكمل ايسه او اثر دیگر بنه راجح وفا قدر . هر دور اديك بدايتنده بر عجميلك فصلى كورولور . اوزمان صنعت دها دوبر طفوليد. در . چونکه توافق تأثيرات غير كافيدر . سبیده ستكارك جهالتيدر . واقعا اوزمانلرده استعداد صنعتکارانه مفقود دكلدر ، حتى مع زيادة موجوددر  لكن بو استعدادی اظهار اتمكی بیان بوقدر . قرون وسطاده ايلك فرانسز ادبياتنك قصوری ایشته بو ایدی .  
  Chanson de Roland 
  او قونوركن اوزمانکی آدملرك کندیلرینه مخصوص بر طاقم حسيات قويه ی اولدینی آ كلاشيلبر : یکی بر هیئت اعتماعيه تشكل التمشدی و اصيلزادكانك استقلال متعظما نه لری ، متبو على بنه قارنی کوستر . دکاری صداقت متينه ، اعتمادات عسکریه و قهرمانانه لری شمر ايچون لازم اولان اوصاف وطبيعي بك كوزل احضار ايده .. بیلبردى ، لكن اوزمانك ادبیاتی بوندن لا يقبله استفاده اید..همش ، بونده کی كوز للكلري بلکه حس اتمش ، فقط تبليغه موفق اوله مامشدر . اون آلتنجي عصرده صنعت تكرار تولد ایندیکی زمانده بنه بو توافق تأثيراتك فقدانندن ناشى عينى موفقيتسز لكك يوز کو ستر دیکی کورولور . ايلك انكليز فاجعه - نویسی مارلو و شبستر برداه.در ؛ فقط بر نیاتر و بازمنی بیامد یکی ايجون بوكون اثر لري او قو نماز . شکسپهر ایسه ابتدا بر از سنده له دكدن سوکره دهای حیرت . فرمودني اظهار التمش و الى الابد ابدئ مطالعه ده كزه جك اثرلر ميدانه كتير مشدر. دیگر طرفدن، هر دور ادبينك موكلرنده بر آن انحطاط مشاهده اولونور و صنعت بوزولور ، اختيارلار . توافق تأثيرات بونده ده مفقوددر . فقط بونك سبي جهالت دكلدر و بالعکس هر در لو اصول اوقدر معلوم اولمشدركه آرتق كيم ايسترسه موفق اوله بيلير. اك عاجز بر محرر بیله و حمله نك أصـل فور له جغنی ، ایک قافيه نك نصل بان بانه كتير بله حکنی ، بر خاتمهنك نصـل ترتيب الدلمك لازم كله چکنی سیلبر . وراده صنعتی دو چار ضعف ایدن شی -سیانده کی قوتز لكدر . وولتر زماننده فرانسز فاجعه . نويسلكنك حالى بو مرکزده ایدی . اشکال خارجيه اولکی کمی پایدار اولدینی حالده ارلرك اصل روحی او چوب كيتم شدی . وولتر راسينك ، قورنه يك تيكميل اصـولار في محافظه واستعمال اتمكله برابر انكليز تيانرولرنده کوروان انتريقه لرى آله رق از لرنده بوناره برجـلای تاریخی وبرمش ، بر قصد فلسفي تعقيب اتمشدی . فقط اسکی اتوابلر آلتنده بویکی حسیات راحتجه تظاهر ايده ميور ، هانکی عالمه عائد اولدقاری مشكوك قاليوردي . وقارئلر بو مصنوع تصویر لردن بةهرق متين ، مکمل انرلر آرا بورلردی . انرلرك بویله لرينه ادوار ادبيه نك  اواسطنده ، تامر گزنده تصادف اولونور . اوزمان توافق تأثيرات مكملدر . شایان حيرت بر آهنك طبایعی ، اسلوبي ، وقعه بي توازنده بولوندبرر . راسینده ، شکسپیه رده بوتوازن مكملاً موجوددر  محررلرك قوللاند قاري اصولار نه قدر مختلف اولورسه اولسون بو تأثيرات اقسام بیننده کی توافقه هیچ بروقت خلل كلمز . اخلاف استادلرك بايد قلرينه باقه رق شویله براسلوب ، شویله بر شكل قبول ايديله جکدر دبيه جبر طبیعت اتمه مليـدر ؛ بری بواصول الله موفق اولمشه دیگری باشقه بر بولده مقصوده واصل اولمشدر . بالكز بر نقطه به دقت انتملیدر که اوده بر اثر ده كافة اقسامك عينى طريقدن بورومه . سیدر؛ براثر بوتون قوتیله بر غابه به طوغرو ايلريله مليدر. صنعت ده طبیعت کی ایجاد ایلدیکی شيلرك عينى قاللرده اعمال ایدر ، فقط بونار بر حيات قاله بيلمك ايجون ـ بنه طبيعتده اولدینی کی – صنعتدهده بتون اقسامك بركل وجوده كتير مسى واك اوفاق جزئك بيله بوكلك خادمی اولماسي الزمدر . ايشته و حكمت بدايع ، ، حقنده تندن آلمغه لزوم كور ديكنز مقالات شو يوقار یکی سطر لرله ختام بوليور . بوکی مباحثه مراقی اولان قارئلرمك بوخلاصه لرله اكتفا اميه رك مشار اليهك مأخذ من اولان  
  Philosophie de l'Arts
  = فلسفه صنعت ، عنوانلی اثرینه مراجعت ایله مارینی توصیه ایدرز . بوراده خلاصة بيان ايديكمز 
  قواعدك اثر مذكورده يك چوق وبك كوزل تطبيقاتنی بولورلر .
  حکمت بدايع کې واسع بربحث بويله متفرق مقالات شکلنده يازيلنجه بالطبع ناقص اولیور . هله صنعتك نرمدن نشئت ایتدیکی حقنده هربرت سپنسر ، كوبو وسائر حكما آره-نده بر طاقم اختلافات واردرکه اهمیت وفائده سیله برابر بالضرورهترك ايتدك، چونکه اوکی تفصیلاته طاله حق اولورسه ق نتیجه بی نظر دن غیب ایده جكدك . خصوصیله حکمت بدايه دائر وبرمك ايستديكنز معلومات غايت عمومی نقطه لره عائد ایدی ؛ هيكلتراشلق، رسم کی صنعتلر بزده هنوز مجهول اولديغندن بونلر حقنده نه-ویلنسه آكلاتيله .یه جنی ، اکلاشيله - میه جنیده بدیهى ايدى . بناء عليه ممكن اولدینی قدر بوخصوصی قواعدی انیاندن اجتناب اتمك مقتضيدي ؛ واويله بايدق . بعض رفيقلرم بوم احتك فرانسزجه دن آلمه اعتراض ایتديار ؛ مرمات ايجون حکمت بدایع آری اولمالیدر ، بناء عليه فرانسز جهدن اقتباسده اصابت يوقدر ، دیدیلر . حالبوكه بزم فرانسز جهدن نقل ايديكمز قواعد بوتون ملتلره قابل تطبيق ملاحظات عمومیه دن عبارت اولدینی ايجون بواعتراض حةسردر . شو مطالعات عمومیه دن سوکره «دها» حقنده ده براز معلومات وبرهرك نظر مزی شعر وادبياته ، شعرك وعلى العموم صنعتك علوم وفنون ایله اولان مناسباتنه توجيه ایده جکز. چونكه بعض آدملر كوروليوركه حالا و بزه شعرك لزومي يوقدر ... زمان زمان ترقی ، جهان جهان علوم ! ، ترانه غر بديله مترنم اوليورلر . بونك ايجون شعرك نصل بر احتياج روحیدن نشئت ایتدیکنی ، شعر له علوم وفنونك بربرینه هیچ بروقت ضد اولمادیغنی - بنه اوروبا حكماسنك انرلرينه استناداً ـ اثباته ويوافكار سخیفه ی ازاله به غيرت ايده جكز .