title: Tekamül-i Tenkit: On Dokuzuncu Asır
article: مارام در سال ـ نانو بر بام - رام [0]
  روسسونك فلسفه سندن استنتاج ايد لمسی ممكن اولان نظريات ادبيه تماميله نمایاب انتشار اولق ايچون اینجه زمان بكلهمك ، تا اون طقوزنجى عصرك مبدأنى ادراك اتمك لازم كلمشدر. بو نظریات ادبیه بی اصل عرض ومدافعه ايدن مادام دوستانه ل در : ادبيات و المانيا نامنده کی ایکی اثر نده مومی الیها بونلرى يك موشکافانه وموضحانه بسط وتعريف الله اون طقوزنجى عصر تنقیدی هان هان تأسيس المشدر . بو اثرلردن برنجينك اصل اسمی 
  و مؤسسات اجتماعيه ایله مناسباتی نقطه نظر ندن ادبیات، اولوب بونده محررينك اثبات اتمك ايستدیکی شودر : ادبیات باشلی باشنه برشی اولميوب بر طاقم مؤثراندن تولد ایدر بومؤثرات دين، اخلاق وقوانيندر. اخلاق، دين ، قوانينده بالاخره ادبيالك تحت تأثيرنده درلر . موی الیها مشہور ادبیاتلری تفسير وتشريح ايله برجوق مثاللر كتيرهرك بو نظر یه سنی محاكمه واثبات ابدر . فرانسز لسانند. صنعت تحريره وقواعد ذوق سليمه دائر ـدها زیاده نه احتیاج قالمیه حق در جه ده در سد ، انرلر واركن فکر ادیانی بویله تعديل ايدن اسباب اخلاقيه وسياسيه نك لزومی در جه ده تحلیل ایدله. سندن ، اوزمانه قدر انتشار ایدن آثار ایله ملكات بشريه بك درجه درجه فصل تأثرياب نما اولديغنی هیچ كيمسه نك ملاحظه و تدقيقه تصدى اتمه مسندن شكايتلر ايدهرك بونلرى تدقيق الله فكر بشرك فلسفه ده کی بطی فقط دوالی روشنك، صنايعده سريع فقط متمادي موفقيتلرينك حد و مقداريني تعيين اتمك ايستر. ايتاليان ، انكليز ، آلمان، فرانسز انرلری اره سنده موجود اولان با شليجه اختلافاتی مطالعه وتتبع ايدهرك بو اختلافاتك وجودينـه باشـايجه سبب مؤسسات سياسيه ودينيه اولديغنی سويلر . مادام دوستانه لك بايديني شيلردن بریده فرانسزلره اجنبی ادباتلريني طائتمقـدر : بونلرى منين وصائب حاكمانيله تشریح ايدهرك فرانسزلری دقت ومقايسه به سوق ایلمشدر . واقعا اون سكزنجي عصرده فرانسزلر انكليز ادبياتنه براز تمایل کوستر مشار سهده انكليزلردن بالكز كنديلرينه بكره بن شیلری تقلید ایله دیگر لرينيا كلامغه جاليشما مشلر ، یعنی فرانسز ادباسی انگلیز ادبانی کندی قواعد قديمة ادبيه لرندن تجريد فكر ايله تدقيق اتمه مشلر دی . ایشته مادام دوستانهل بونی بایدی ، اوزمانه قدر بابيله باله اوقودينى المسان وانكليز اثرلرندن باسله باسله بحث ابتدى . هم مثلا شکسپهرده فرانسزلرك موجود ومعلوم اولان نظريات ادبيه سنه مخالف ، تماماً بر انكليز اولمق حيثيتيله مخالف نه وارسه اونلرى، كذا وهر ته ر ده هپ آلمان مخصوصانی عرض وافاده ومدافعه به چالیشدی . بو ارلرك صنايع خصوصیه سی المان وانكليزلره مخصوص نه وارسه اوكا ، یعنی طبیعته ابتنا اید بیوردی . مومى اليها ونلرك او بله اولمو فنا اولملمرندن دکل اوايكى ملتك تأثيرات احوال اجتماعيه سندن ایمری کلدیکنی ، وبوضروری اولديغنی بیان ایلدی . مادام دوستانه لك بونشریاتی اوزرینه قارئلرجه فلاسيك تنقيدك اسكى تجارب ادیه به بنا ايد لمش قاعده لرندن شبهه حاصل اولمغه باشلامشدر. او نارجه كوزل اثر وجوده كتيرمك ايجون مطلقا بوقاعده لره رعایت لازم ایکن انكليزلر ، المانلر طرفندن او قواعده رعایت ايدلميهرك يازلش اثرلرك بنه كوزل ، هم دها باشقه بر كوز للكله كوزل اولمسنى نه به حمل اتملى ؟ ديمك بو قاعده لرك معناسى بوقدر ، لزومي يوقدر . مادام دوستانهل اوزمانه قدر بريكمش قواعدی هرج ومرج ايله حكمت بدايعده اعطای حکم ايچون نه قدر كيزلى ، نه قدر محتاج تدقيق نسبتلر كوزه تلمك لابد اولديغنى اثبات اتم که چاليشه رق اكلاتيركه: انكليزلرك، فرانسزلرك ذوق ادبیلر بی ارتق ارسطونك و يا بو آلونك بر قاعده سیله تحليل ممكن اولميوب بونك ايجون دها باشقه مسئله لرك ، ايكى ملتك مسائل اجتماعيه سنك تدقيق و تشریحی لازمدر . یعنی اوزمانه قدر بر اثر ادبی باشلى باشنه بر حادثه کی . هانکی اراضیده و نصل نشو و نما بولديغي مراق ايدلمين بر ميوهنك طادیلیشی کی مطالعه ايديليركن بوقادين اصل تدقیقی لازم كلن جهتلری آراشدیره رق ادبيانك اخلاق ایله ، دین ایله ، قوانين ایله مناسباتی کوسترمش ، بویله جه بر اثر ادبی ده باشلی باشنه متحصل بر شی اولیوب بر چوق مؤثرانك ثمرة ضرور یه سی اولديغنی آکلا نمشدر . ايجون مؤلفك منسوب اولدینی ملتان اخلاق وقوانين واعتقاداتی تدقیق ضروريدر ؛ يعني المان وانكليز اثرلری ده ـ قلاسيك ادیانی قواعديه موافق اولمامقله برابر كوزل اوله بيلير . هرشی نسبیدر ، تنقیدده دستور وضع اتمك مشكل ، هان محالدر ؛ بر حکم و برلدیکی زمان اهم اولان شنی او حكمك اعطاسی دكل لازم كان اسبابك صورت تدقيقيـدر . بو اسباب اوللری قواعدادبيه ایله منطقدن استخراج ايديليردي، یوندن صوكر. باشقه برلرده آرانه جقدر   مادام دوستائل دساتير موضوعه ادبیه بی بو غیر قابل جرح اثباتلر له رد ايده رك صنعتی هر درلو قیود دن آزاده کوسترمش وبويله يا يمقله فلسفه ادبیه یی ده قور نارمش اولدی ٬ اوزمانه هیچ بر فرانسز منقدی كوروله مشدی که بو آلونك نفوذندن قور. تولسونده اوياه بيان فكر ومحاكمه ايتسين . تنقيدك بونوعي اون طقوزنجى عصرده تجلی اتمشـدر : بر تنقيدكه حكم اتمكدن زياده اكلامغه چالیشور و قطعی نتیجه لردن ، مطلق نظریه لردن ، قيود عتیقه دن واز كچهرك بتون وظیفه سنى ايضاح وتفسيره 
  حصر ايدييور . مادام دوتا مدل « المانيا » نامنده کی اثرینی بواصول تنقيده رعايتله ترتيب ايدر، المان ادبیاتی بو آلت ايله تدقيق وتوضيح ایلر ، اوزمانه قدر فرانسزلرك المان ادبیاتی بك حقسنز اوله رق و ذوقسز ، وفلسفه لری و مجنونانه ، ده یاد اتمارينه تعريض ابله يونك هيچ دوغرو اولمديغنی کوسترر ، اور وبانك اك متفكر آدملری اولان آلمانلرك اديات وفلسفه سی انجون درکه : برادبيات بزم قواعد منه موافق اولميه رق تشكل اتمش اوله بيلير ؛ برطاقم یکی فکر لر کورولور که بزم ايجون غریبدر ؛ بر چـوق پر ارده کندیلر ندن آبريليرز؛ فقط بونلر حقنده راست کله حكم ويره جکمزه اسبابی آرایه لم . بيلبرم که هر برده عقل وحس بردر فكرينى الان بسلين آدملر واردر ؛ بودوغرو ایسه ده او ایكی قوتك هربرده آبری آیری افاده حال ایندیکی ده اونو تماملی . انسانلرك هر مملکنده ایکی کوزی ، بر برونی ، بر اغزی وارسه ده مجموع اعضای وجهيه لرندن تشكل ايدن ملاحتلر هر مملکنده باشنه درلو تلقى ايديلير ؛ بوراده كوزل اولان شرقده اوبله عد انداز ، نه كيم بر شرق كوزلي ده چينده عینی تلقی به دوچار اولور . مادام که طبیعت بوقدر متخالفدر ، عادتك ، یعنی قرار سر لغك النده بولونان صنایی نصل عمومی ودائمی قوانينه ربط ايدرز ؟ بوصنايع حقنده وسعتلي بر وقوف حاصل ايك ايسترسه بونلری مختلف ماتلوك تصل وجوده كتير دكارني تدقيق ايته من اقتضا ايدر ؛ « تراژه دی » نك نه اولديغنى بيلمك ايجون فلاسكلرك بايديني کې بالکن اسکی یونان هائله نويسلرینی اوقومت الوبر من : دها بويوك كوزاكار بولاق ايچون هر منبعه مراجعت ايملي يز؛ انكليزلر، المانلر بزم کی قدمايي تقليد التمدكاری حالده دها باشقه كوزلاکی حائز اثرلر وجوده كتير مشلر در ؛ بونلره امتثال ايده لم. مادام دوستائل ، بو له جه ، اجنبی ادیانلرنده فرانسزلرك لاقيد قالدقارندن ، حس انتمدکارندن طولانی دو چار خلل اوليه حق كوز للكلر بولو نه بيله جكني سويليه رك بونلری طانيق لازم اولديغنی ادعاده دوام ایلر : فرانسز ملتی رومالیلری، یونانیاری تقلید ايدهرك قلاسيك شعره تمايل ايدركن انكليزلر روماتيتك شعرى سووب بومسلكده وجوده كتير دكلری اثر لوله افتخار الديبورلر، بن بوراده بونلرك هانكیسی مرجح اولديغنی تدقيق ايتميه حكم. بوذوق اختلافنك اويله تصادفی اسبابه انحصار اتيوب قوة مفكره ومخيلتك تا اساسنه تعلق اولديغنى كوسترسهم الوبرر . مادام دوستانه ل بوانرنده اثبات ایدرکه تنقيدك موضوعى دكيششدر ؛ ارتق ازاری کندیلر مچون دکل محصول طبیعیسی بولوند قارى مدنيتلر له اولان منا بتلرينه كوره تلقى اتمك ، دها عمومی بر افاده ایله ، ادبیاتی هيأت اجتماعيهتك افادة احوالى عد ايلمك لازمدر . مادام دوستاهل الله برابر شانو برسيان، اون طقو زنجى عصرك بوايلك ادى ده تنقيده متعلق بازدانی از پرده سرد ابتدیکی افکار وملاحظات ایله و فلسفه صنعتك ترقيته خدمت المشدر . انکلز شاعری ميلتك اثر مشهو . رینی ترجمه ایله بوكا انكليز دبیاننه دائر علاوه ایتدیکی اوزون بر مقدمه ودیگر بر انرينك قسم مخصوصنده کی مطالعات، تنقید حقنده کی آثارینی تشکیل ایدر . شاتو بربانك مادام دوستانه لايله بعض نقاط تاليه ده تخالفلری کور  لمكله برابر اساساً ایکیسی ده عینی نقطه نظره توجه ایدرلر، بوندن باشقه شانو بر بيان بيوك بر ادیب اولوب اثرلريله ده جلب قلوب ايده رك افکارني حسن قبول ايتديرر ، بو ابکی ادیب شو قطه لر ده متحدالرأيدرلر : هر هیئت اجتماعيه لك آيري برادبیاتی اولور ، شیمدی به قدر صنعت خارجنده براقيـلان دینی اهال اتمیوب اورادن الهام آراما.در ؛ ارتق خرا. فات يونانيه به لزوم قالمامشدر ، هر کس کندی. روحتی باز مالیدر . بركره بر اساس قورلد قدن موكره
  روحتی باز مالیدر .
  و غلوب ، عن ته سنده، تنقیدات ومناقشات باشلادی . رومانتيكار ايلك انرلرینی هپ اوا۔ اس اوزرینه مدافعه استدیلر. سنت بو وايلك تنقیداتی بوغز ته ايله نشر ایتدی. رومانتيزمت بر مدافعه نامه متينی اولان فرومومل مقد . مهمی بتون مادام دوستانهل وشانو بريانك فكر لريله مالامالدر . بوفلسفه ادبيه المله اجني ادبياتلربنك كوز للكار في حس و تاقی به آلیشان فرانسزلر انكليز والمسن ادبا سنك انرلرندن فوق العاده متحسس اولديار . بوناره فرانسزلرك ، ايجنده باشا . دقاری مؤثرات محمله ده علاوه ابدیل جه و رومانتيك ، ادبيانك خطوط اساسیا سی میدانه چية وبرر . اوصبره ده ظهور ایدن ومادام دوست . تهلك تعبيرى وجهله و عصر ينك رنگی آلان، ايلك منقد بارانت در که بو تحول ادبی اننا۔۔ندہ کی کو روانلری، با برديلري واك اول صرف و نحو مسئله لرینی برطرف ايده رك فکرلری بیطرفانه تدقيق التمش ، مادام دوستانه لك عموم ادبیاتلر حقنده بسله دیکی تصوری ، بنی بر ادبیات هیئت اجتماء انك افادۂ احوالى اولديغنى اثبات ايجون ادبيات عموما بی تدقیق بیت عظیمه-نیاوں کزنی عصره تطبیق ایلشدر . بارانت .:لا شيالاردن بحث ايدركن ، مادام دوستاا لك قوللانديني ودوكره عصرك نصف اخيرنده «تن» ك قوللانه جنی لسانی استعمال ابله  درکه : مقصد من بو فاجعه لری بزم اعتیاد ایتدیکهز وسوديكمز برط قم قاعده لره ، شكاره نسبت و مقايسه ايد درك ابي ويافا اولدقلرینی آرامق دکلدر ، بویله بر امتحانده بولونق معناسر وعقيم برايشدر : بالعكس شيللرك اثر لريله اونك طبيعتتى، موقعنی ، افكاريني وكندنی محیط اولان احوالی توحيد ابدن مناسباتي تجرى اتمك دها فائده لى اولور. بونقطه نظر دن باقار سه ق تنقيد نكر بشرك ترقيسي تعقيبه ، بشری تدقيقه دها زياده ياقلا شدير لمش اولور بونارك يا بمق ايستد کالری شی ، تنقیده ويرمك ايستد کاری حال شودر : آثار ادبی تحليل ايدركن هم مؤلفارك ش خصلرینی ، هم محیط اجتماعیاری تع اتمك . ايشته رومانتيزم بو عاليجنابانه . مدققانه نتبعاتك تحت حمايه-نده تشکل المشدر . ادبیات در هیئت اجتماعيه نك افادة احواليدر، ديمك دائما دكيش بر د: کدر ؛ فرانسزلرك هيئت اجتماعیه ی اوزمان عصر سابقده کندن كايا باشقه اولديغندن فرانسه انچون یکی برادبیات ظهوری ضروری ایدی. غلوب غزنه -ى التى نه بو فکری مدافعه ابتدى . بوندن باشقه او زمانك معلمين ادبيه و فلسفه سی ، دارالفنونلرده عمومی در سلر وبرن قوزهن، كيزو ، ويلمن کي بويوك حكما وبردکاری فلسفه ، تاریخ در سارنده هپ بو نقطه نظری کوزه ته رك اداره مطالعات ابتدکارندن یکی فکر هر طرفه انتشار ابتدى. بونلردن تنقيده اك زياده [*] ويلمنك خدمتی سبق اتمشـدر . بومؤلفك باشليجه اثری « اون سکز نجی عصر ادبیانی » درکه تنقيدك تاريخ تكاملجه مهم براثر در ، عادتا تنقيدك بر خطوه سيدر . بونده اون سكز نجی عصر ایچنده اوروبا ادبياتلرينك بر برلرینه قارشى تأثير وتأثرلری تدقيق ابديليور. برنجي يكيلك شوكه انرلرك ايضاح وتحليلته يارديم اتمك ، بوناره جان ويرمك ايجون خصوصی و عمومی تواريخه مراجعت اولونيور ؛ اوصورته تنقيد کر چکدن تاریخی اولیور ، یعنی اون سکز نجی عصر ادبیاتی اون سكز نجی عصر احوال اجتماعيه سيله ايضاح اوله رق يازيليور ؛ مانکه جانلانور ، يوروبور . ويلمن اثار ادبیه بر صنایع نفیسه موزه سنده کی تابلولر کی منسوب اولدقاری مؤلفلره ، صنفره كوره تضيف ايله اكتفا التميوب بربرينه نصل تأثير ايندكارنی ، بر برلريله نه کې علاقه لری اولديغنی ، بری دیگرینی نصل تعقیب ایتدیکی ، یاخود فصل تقابل ايليه رك – اختلاط اتمه مكله برابر - نصل بر لشدكلرینی و بو براشمه دن نه بولده انرلر چیقدیغنی ، افکار واخلاقك يعني تاريخ عمومی عصرك روشنی تعقیب انتمكله برابر مختلف اديانمرك بربرلرينه نه لر علاوه ایدوب صوكره هر ادبیات منسوب اولديغي ملتك احوال خه وصيه-نه کوره نصـل دیگر لرندن تخلف ایلدیکنی، كوستريور وبونلرك اسبانی آبری آبرى تعيين وايضاح اید بیوردی . ويلمنك بواثرنده اون سكزنجي عصرك بالكنز تاریخ ادبیاتی دکل ، اساس فکری كورولور . بومنقدك تنقيده حدمتى تنقيده تاريخك داخل اولمسيدر . اونك نظرنده ادبيات بالذات فكر بشردن عبارتدر ؛ قواعده معنالر وبركاه، حسن تبلیغ خواصی طانيةله ، مفكره ابله احتساسان آنات نارکه سیاره سنده کی فرقلری آرامقله مشغول اولميه رق، بوناری تدقیقات ادبیه به برر آلت مقامند. قوللانه رق هېندن بر طاقم معلومات تاريخيه آلمق ، ياخود ادبیاتی برفن اجتماعی در جه سنه چیقارمق ايستر؛ محررلرك زمانه، زمانك محررلره نصل تأثير ابتديكنى ايضاح ايدر ؛ براری محررك ترجمة حاليله اكلاتير ؛ چونکه بر ملتك ادبياتى اكلامق انجون اوملتك تاريخي نصل لازم التدقيق ایسه براثری اکلامق ايجونده محررك تاريخ حیاتی ، یعنی ترجمه حالی اویله جه معلوم  اولمق لازم كلديكنه قائلدر . اونك ايجون تاریخ ادبیات تاريخ عمومی مدنی:در . عصرك ابتداسندن بر ربعنه قريب مدت ظر فده کی بواجتهادات نتیجه سنده اکلا ۔ شيابركه : انار ادبيهنك سیاسی ، اجتماعی بر چوق احوال وخارجي تأثيرات واعمال ايله يك صديقى رابطه لری ، عادنا علاقه لری واردر ؛ ارتق منبتدركه اثر ادبی ـ اثردن مؤثره انتقال صورتيله - اولا محررنی ، صـوكره اونی تقدیر ایدنلری کوسترر ؛ بونلرى كوسترمك ديمك منسوب اولدقاری زمانی کوسترمك ديمكدر ، كذا براثر ادبی بر زمانه دلالت ایتدیکی کی تاریخ صنعت وافكارك بويوك بر آنیده ارائه ايده بيلير . حاصلی برادبیات برهیئت اجتماعيه نك افادة احوالبدر