title: Yeni Lisan
article: یکی لانه اك طبيعى لسان :  عجه جهدن ، عرج دن کله المقله اكتفا اتمهرك
  کلاه لرله برابر قاعد لرده قبولاندن مختلط وطبيعته کا مخالف اولان اسکی لسانه دنیاده کی دیلردن هیچ رى أش اولهماز . اوبر اعجوبه در ؛ اك بويوك  السنه، متخصصلر بنك أك مكمل برلسان اوله ق قبول ابتدکلری تورکجه بی تدریس و تحصيل انداز ، حتى ،اکلاشیله ماز برشکاه صوتشدر اسکی لسان امچون طبيعته مخالف ديدك ، ايضاح ايده لم :
  هر قومك فيزيونومیسی ناصل آیری ایسه فیزیو۔ لوژیسی ده آبریدر . چهره لر قدردماغلرده تبدل ايدر . بوتبدل أك جوق لسانده کورولور. سجيه لر عادتلر وبوزلره مماثل ديگر حاللر ایکنجی در جه ده قالير . قومارك لسانالرنده کی فرق بالكز كله لرده دکلدر ؛ حمله لرده، ترکیبلرده ؛ بونلرك انطباعلرنده در. مثلا توركلر لسانلرينك تشكلندن بری « صفت » ی اول « موصوف » ی صوكره سويلرلر : بیاض آن ...
  دیرلر . دماغلرده اولا « باضلق » انطباع ایدر صوکره آت ؛ دل بوکه بوترکیب فاریسی قاعده سیله
  افاده اولورسه :
  اسب سفید
  دينير . ايشته تورك دماغنه مخالف برحال ! بومخالفتی « عوام» اصلا قبول ایده مدکلری ایچوندرکه فارسی ، عربی قاعده لری بوزویورلر ، مثلا كين مقاله مزده سویلدیکمز کی ملازم ثانى يرينه ثاني ملازم ، ملازم اول برینه اول ملازم دبیورلر ؛ فقط فارسی قاعده سی بالكز تورك دماغنه دكل ؛ طبيعته ، فنهده مخالفدر . فارسی لساننده کی قاعده الله اولا موصوف ، یعنی مثلا « آت » انطباع ايدييور ، ناصل « آت » ؟ 2 باضمی ، سیاهمی ، فيرمزی می ؟ خابر هیچ بر رنکده دکل ؛ مبهم بر شکلده ؛ صوكره « صفت » کليور. « بياض ! ايلك انطباع الله ایکنجی انطباع قاريشيور. اويله وقوف پيدا اولویور . بو ،طبيعته ، فنه مخالف بر کیفیتدرکه فیزیولوژی بزه اوزون اورادی به ایضاح ايدييور . تورکجه ده كله لرك ، جمله لرك ، فيللرك ، فاعللرك برلری هپ طبیعی ویزه مخصوصدر
  ا بانی قاعده در تکلم و نور به لسانمزی آمیر پور
  حالبوكه لسانمزه آله بیلدیکنه اوزاق وقطع يابانجی و فارسیدہ کی کله لرك برلری ، تركيبلرك عربی اولان منطقلری باشـقه در . لسانمزه ، لسانمزك دماغمزدہ کی « ارثی » و « انتسالی » انطباع خصوصيتنه مخالفدر .
  بو مخالفت كيتدكجه تورکجه مزی ضعیفله تیور . ادبی بر ایجاد ظن ایتدیکمز کورونشده جیجیلی ، بیجیلی ، حقیقتده ایسه بوش ،صاحبه تركيبلرك چوغالماسنه رغماً « خلق » عصر لردن بری اونلری قبول ايتمـه مكده اصرار ايدييور . وتكلم لسانيله تحریر لسانی آره سنده دائما درینه شن بر اوچوروم حاصل اولویور .
  بر افترافرن مینار بلاد تیر :
  اسکی لسانك تكلم لسانيله تحریر لسانی بر برندن ابدیا ابرماسندن بز ایکی نتیجه چیقارییورز : بری، کورولیور که یکی لسانی تورکلره قازاندیرمق ايستهين بش اون کنج ایجاد التمبور ؛ اواسـاسـاً واردر ؛ او کنجلر یکی لسانك اساساً وار اولدیغنی كوسترمك ايسته يورلر ؛ كيفيت بوقدر صريح، بوقدر طبیعی ایکن یکی لسانی يوقدن وار اوله جق ظن اتمك ، واونك سائقلرينى غریب بر آرزونك اسيرى طانيمق اك بويوك برزوالليلق ، برغفلت ، بر هیچ بر ه شی بیلمه مزلكدر . او تهکی ، تكلم لسانيله تحرير لسانك بربرندن بویله آبری بولونماسی معارفك توركلر بیننده انتشار ایده مه مسنی موجب اولمش و حالااواقدهدر. وايشته بونتيجه اك بويوك ضرردر . یکر منجی عصر بزدن دیو آدیملری بکلیور . بو آديملرك ممكن اولدیغی قدر چابوق آتیلاسیده بولونديغمز محیط ، تعقیب ایمکه مجبور اولديغمز سیاست امر ايدييور . بونى تأمين ايجون تكلم وتحرير لسـاتى برلشـديرمك ، معارفی توركلر بیننده تعميم ايتمك لازمدر ؛ بوده یکی لسانك قبولنه متوقفدر .
  یکی لسانه هر ملنك آراريفى شياره والكور : او هیچ ملیتمزی دوشونميه رك ، بنلكمزى تحقير ایدنلر طرفندن ایجاداولنمش صاحبسز وملتسر، اوکنه كلن كله وقاعده يي آلان اسكي لسانك غرابي صا۔ ييلمقله بيتمز . تركيبلر ، اجنبی ترکیب قاعده لری بوتون ضررلرندن باشقه ، شکللري وكلمه لرك يرلرى اعتباريله دماغمزه، انطباع فعاليتنه ، حسمزك مقانيز ماسنه مخالفدر . اجنبی قاعده لری ایله بابيلان جمعلوه کلنجه ، بونار داها مدهشـدر . باقيكز ، نيجون : بوكون  غریدہ کی لسـان عالملری آوازلری چیقدینی
  قدر هايفيرييور ، هیچ بر معنا ومناسبتى اولمايان « مؤنثلك » و « مذكرك ، دن شکايت ايدييورلر . حتى اك محافظه کار اولاد انكليزلر بيله : « يومؤنثلك، مذكرلك نه معناسز ، ه مناسبتسر شي ! . . ہونی قالدیر مالی ، لسانمزی طبیعی برحاله افراغ ایتملییز . دييورلر . بومؤنثلك مذكر لكك تطابق قاعده لری عادتا اولسانلرده بر انگزيسيون. زوالليلر ايكليورلر. هیچ بوتون عالملری دوشوندگلری حالده كله لرده کی برمعنا واساسه استناد اتمه بن بو ديشيلك وارككلكك سبينى بولاميورلر . حتى بعضیلرنده بو ديشيلك وارككلكدن باشقه دیگر بر جنس وار : خشالق . آکلاشیله آلمانجه ده اولدینی کی، ایشته بوسبی مایان چیلغنجه وهان عمر می معناسزلق بزم اوزدیلمز ه، یکی لسانزده يوندر . غريك بومعناسز لقدن ده ، فریادی ایشیدن ، بوناليته، لسانمزك بوخصوصيته، بوطبيعيلكنه ، هر ملتك آرادينى شيلره مالك اوليشنه متشكر وحيران قالير . حالبوكه عربی جمع قاعده لرینی آنماز سه ق بوبلا بزم باشمزه ده كله جك ؛ دوشونكـز : عر بجهده هر کلمه یا دیش، ياارككدر . جمع ايديلير كن کندی خصوصی ونهايتسز قاعده لرینه رعایت ایجاب ايده جك . مثلا جمع مكسرلر ، فلانلر ، وفلانلر... عربجهنك يالكز جمع قاعده لری بزم بوتون صرف قاعده لرمزك يدى مثلنه مساوی حالبوکه تورکجه ده ... شرطسز وقيدسر جمع قاعده سی اوقدر قيصه وقطعی۔ در که او ته کی لسانلرده بوقدر ساده لکه مساوی برشی بولمق امكان خار جنده در. ایشته : . تورکجه اسملرك، صفتلرك ، فعللرك ، حاصلی بوتون كله لرك صوكلرينه شو ادات علاوه ايدلمه جمع حاصل اولور : لر . صوكره ، بوديشيك ارككلكه بزم دماغمز ، بزم
  دماغمزك تلقيسيده يايانجيدر. اسکی لساني ، حقيقة" ياشايه حق برلسان عد ايده رك اونكله بزه حكمتلر يازان ، ومطلقا متفكر اولديغنه شبهه ايدلمه بن أسـكى برشاعرمز ، قوجه راغب باشا بیله تورکجه ده اولمايان بومناسبتسز لكله آلای انتشدر . دنیاده کی بوتون لسان عالملری کندی لسالمربی ساده لشد بر مکه، قاعده لرینی آزالتمنه ، طبيعيله شـدير مكه چاليشيركن بزم بو ، قاعده الرينك طبيعيلكي ، ساده لکی ، آزلفی ایله مشهور
  اولان زواللی اوزد ملزى تشويش وتخريب اتمه مزه ، وبو غرابتدن لذت آلمامزه نه معنا ويرملی ؟ .. یوز ميليون تورك بربرى طـانميور ؟ سجون ؟ . دیللرینی غائب اتمشـار ؛ اوندن ! .. عثمانلی تورکلری براز آجیلمش فکر لريله بوتورك لسانك ايجنه كيرمش اجنبی قاعده لر ی آنمازسه صوكره نه اوله جق ؟ خلاصه یکی لسانی قبول ، داها دوغریسی اوزدیلمزی احیا اتمك بويوك ومقدس بروظیفهد
  یکی لسان هم بر علم ، هم به صنعت لسانيده :
  یکی لسان ایچون ایکنجی بر روایت وار ؛ دنییورکه: د بواسان بر علم لسانی اوله بيلير؛ فقط بر صنعت لسانی
  اصلا ! » بور  خطا بويوك برخطا ، قوجه مان بر
  صاحبه در . هرشیدن اول ، دنیاده هیچ بر قوم کوستر ۔ یله من که ایکی لسانه صاحب اولسون ، علمی کتابلرینی بر نجیسیله، ادبی کتابلری ایک جیسيله ازسين ... وبو صاحبه با ده ، هر صاحبہ کی ، آرتیق اور تادن قالقمش بر منطقله ، كهنه برق اسله حكم ايديلور ؛ یکی لسائله هنوز برچـوق منظومهار باز بادی که اونك بر صنعت لسانی اولوب اولمادینى استقرا ابله میدانه چیقمش اولسون ، « باطل ، صفتنك بيله ايضاح ایده میه جکی جاهلا كلر کور بر آبشقانلغاك ،ظالم بر محافظه كاراك اتريدر ؛ باشـقه هیچ برشی دکل فقط مادامكه صاف وطبیعی برجریان ، یکی لسان ایچون بر حرکت حاصل اولدی ، آره صره تصادف ایده جگمز بوش اعتراضلرك هيچ بر حکمی اوله ماز ؛ چونكه هر يكيلك قوتلی بر سیل در که نهایت عنعنه لری قبر اماديغنه ،اور ته دن قالدير ماديغه دنيانك هيچ بریرنده هیچ برزمان بر مثال كوستريله من . فضولي بيله اوچ یوز بوقدر پیل اول ، ياشاديني محيطك متهادي تأثيرلرينه رغماً أسكى لسانك  مناسبتسز لكني آكلامش :
  اول سبیدن فارسی لفظیله چوقدر نظم کیم
  نظم نازك تورك لفظيله ايکن دشوار اولور ؛ بنده توفیق اولسه بودشواری آسان ایلرم نوبهار اولنج دیکندن برك كل اظهار اولور . دیمشدر . کندی ملیتیه مخالف اولان باده وساقی بی ترنمه تنزل اتمه بين تورکجهنك اوزمانكی داهـا ساده
  حالته رغماً بنه « ديكندن برك كل اظهار اولمق ايجون بودشواری آسان ، ايتمك ايسته مش، فقط باده وساقی ترنمدن قورتيله مادینی ايجون عجملردن آیریله مامش ، آرزوسته موفق او له مامشدر ! ..
  صوكره ، بوادعاده، یکی لسانك برصنعت لسانی اوله میاجنی ادعاسنده بولونانلر ، يك بوش و« بداعت Esthetique ،كيكى نظريه لرندن غافل اولانلردر؛ بداعت بزه يك كوزل اثبات ايدييوركه صنعتده كوزللكي تأمين ایدن شرطلردن برنجیسی « شکل ، ده يكيلكدر . شکلده یکی اولان برشی، مطلقا « اساس » دهده یکی اوله جقدر . چونکه «هر یکی شکل بریکی معنا دوغورور .» اونلر بر برندن قطعياً آيريله ماز . وايشته يكي لسانك كنج شاعر لرمز طرقندن قبوليله - که بوکا هیچ شبهه ایتمیورز ، بويك طبيعي شكل يك صمیمی برادبيات يارا تاجقدر. ایکی سنهلك مشرو.. طيت تاريخمزك ادبى صحيفه لرینی دولدیران یکی اثرلری تدقيق ايده لم ، بوتون دوندن آيرلق اجتياجنه رغماً ینه بر آز اوکا ، اوماضیه مربوط اولمقدن بوس بوتون قورتیله میورز :
  أسيور آتشامك ابيك نفسى كي پك تازه، دونكيلكدن هیچ برقوقو حس ايدله۔ بن باكر شيلر يازاركن :
  زلف شب طاقدی اختر الماس ده کی د زلف شب » و « اختر الماس ، کی بلکه بر اولکی کونکیلکدن قورتيله مايشـمز هپ بوندن ، اسکی لسانی بوس بوتون ترك ايده مه مكدن متولددر. و السنه ، عالملوندن و شلهيههر ، يك كوزل آكلاتيوركه هر لسان وهر لسانك كله لریده فانی برر موجوددر ؛ دوغارلر ، ياشارلر ، پولورلر ... قوقمنه باشلايان كله لرى زورله يكيلتمك قابل دكلدر؛ بوكله لر، بعض كوزلره آلدا تيجى بريكيلك، بر پودرهلى، دوزکونلی چهره کوسترسه لر بيله موقتدر ؛ بر آز دقت ایدرسه کز کورورسكزكه سوك نفسنده در ؛ چونکه اوچ صفحه دن کچمش ، دوغمش ، ياشامش، اولمشدر ؛ مثلا بوتون مريض حساسیتی افشا ایدن بر کنج شاعر:
  بن بر نیاز عشقی فیصیلدار کن ای قادین
  « قلبكده وارمی یم ؟ »ديه صوردك وخنده کار، ابتدك نم جوابمه برلحظه انتظار کی کو زلجه شعر لر بازارکن « خنده کار » ی، بوشعر لسانمزده آرتیق اولمش « ترکیبی وصف » ی مزارندن چیقاره رق متفسح حاليله تشهیر ایدینور. ایشته اوده یکی لسانی قبول ایتسه آرتیق کلمه لرى قوللانيركن دوشونه جك، قيصقانجا وله حق ويكيلرى بوله جقدر. یكی شكلك يكى معنالر دوغورديغي يك چابوق آکلا۔ تبله بيلير : فرانسه ده لوقونت دوليلك اطرافته طوپلا۔ نان پارناس شاعر لری « معنايه اهميت ويرميه لم ،. هر شیدن اول شعر لر مزده برطونج کی قوتلى سسلر چیقار دلم ! » ديديلر ويازمغه باشلاديلر ؛ بوشكل اسکی رومانتيكلرك ضررينه او له رق باشقه بر معناد وغور۔ دی : گريه و نمادی انسان سی ایشیدلز اولدی . خلاص و شعر زمندن سایه سیقدی . . . بونلری تعقیب ایدن «سنه لیست ،تمنالحی » لرده « خايير غازه بر ديديلر بزه موسیقی لازمدر، انجه ، صانکه ایله اورتولمش سیسلی کلمه لره احتياجمز واردر » وبونلرده يازمغه باشلاديلر ؛ نهایت کو رولدي که بوتون بوكنجلرك اثرلری وكدرلی اقشاملر . توزلو ويورغون ... مبهم يوللر . . درینلکلری اولچولمز كوزلر در ؛ چونکه او اینجه ، سيسلي كلمه لرك مسعود و آتشلی کونلری . . يوكسك فريادلری؛ خلاصه قوتلی شیلری آکلاتمغه قدرتي يوقدر. ايشته بونك ايجون شعر پريسنك يوزينه ألملى بركوزللك ويردى وياشاندى. . اسکی ریکی لسانجیل
  یکی لسانك يكي معنالر ياراته جمعنی ایجه آکلاتان شـو سـوزلردن داها بويوك برحقیقت واردر که هر اعتراض صاحبنی صوصديرر : دنيانك هيچ برنده بزم اسکی لسانمز کی برغریبه يوقدر ؛ ومادامكه اونك تخفلفی هر کسجه قبول ايديليور، بچون ایکی لسان صاحبي اوله لم ؛ قطعياً علم لسانى باشقه ، صنعت لسانى باشقه اوله ماز. بویله برشی بوش وصاحبه در ، طبیعته مخالف هرشی کی بزم « قوزمو
  پولیت » اسکی لسانمزده ياشاماز ؛ پولور . . . شه سر هیچ برلمان تأسيس ايديله ماز ، اوده بر موجوددر ، کندی کندینه تأسس ايدر ، بزی « یکی لسان » ى تأسيس ايتمك ايستيور ظن ايدنلر، نهايت بك معصوم بر جوجو قدر ؛ احتیاج بزی سوق ايدييور. نته کیم بونی کچن مقاله مزده اکلا تمشدق. اساساً كائناتده يالكز قور قوری مادی بر معینیت و هم ايتمك يك كولونج ، يك زواليلقدر. بزده برطاقم و قوت فکر »لر واردر ؛ بونرده طبیعی اویله سپیسز وجوده كماش شيلر دکلدر . ثلا شیمدی شو بزده ، مهم ده دوغان و تصفیه » بريكون تشكيل ايدز كنجلرد فکری کی . . بو كا ذهن صرف ايدنلرله اتمه ينلر آره سنده حياته اهمیت ویرنلرله ويرميه نلر آره سندہ کی فرق قدر ويوك بر فرق واردر. برنجيلر : « أوت ، دييورلر، اسکی لسان اور تادن قالقاليدر : چونکه وطنى يوقدر ؛ اونی نه عربلر، نه عجملر نه تورکلر ، خلاصه کیسه قبول ايتمز . . .« بوفكر سیسر تحصل ايهدى ؛ اون تموز هيمزه سنه لرجه نسيانه اوغراديش بنلكمزی خاطر لاتدى ، وبو یورودی ، هر شیئه،ادبياته قدر رکت ایدی که رحر ایلریله دی : تورکلره ملی بر لسـان ، ملی برادبیات لازمدر» فکری اویاندی .ایشته یکی لسان طرافداری کنجلر بویله طبیعی اوله رق دوغمش برفکری حائز درلر.
  ايكنجيلر ، هنو ماضينك، اوقارا كلق كيجه نك کولکه لری آره سنده بوفکری بوله ميورلر .. برنجیلر احتياجلر بی حس ايدنج.. بواحتیاج نهایت بر «قوت_فکر» حاصل ايدييور. واوقون فکر بوتون بویا زیلری یازدیر بیور: «بابا جغز ، تورکلره حقیقی سانلری قازاندیره جغز.»ديورلر ؛ او ته کیلردن اساساً «محافظه کار » و « کهنه بينلى لرمستينا بر قسمی او قومش ذکی کنجلر در ؛ نه چاره که بالكز مادی بر معينيته قائل ، داخلي وارلغه بيكانه :« لسانمز کندی کندینه تأسس و تكمل ایدر ، بز اسکی طرزده دوام ايده لم ! » دیه اصرار ايدييورلر... بيلميورلر که لسانلری اصلاح ايدنلر ، Energie
  قدرت صاحبی اولانلر ، وولترلر ، دانته آلیکیه زیلر،
  شناسی ، یعنی بنه انسانلر در . خلاصه « ياپارم ! » ديينلرله « ياپامام ، دينلر آره سنده بر اوچوروم واردر