<!DOCTYPE html>
<html class="no-js" lang="tr"><head><meta charset="utf-8"/><meta content="notranslate" name="google"/><meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/><title>Hoş geldin Metaverse</title><meta content="Hoş geldin Metaverse" name="title"/><meta content="2022-02-09T00:00:00+0300" name="datePublished"/><meta content="2022-02-09T00:00:00+0300" name="dateModified"/><meta content="https://t24.com.tr/yazarlar/hayri-cem-haftalik/hos-geldin-metaverse,34141" name="url"/><meta content="columnist" name="articleSection"/><meta content="Hayri Cem | Haftalık" name="articleAuthor"/><meta content="Pek çok kişi Metaverse'i tek bir platform zannediyor. Bu çok yanlış; Metaverse tek bir platform değil bir kavramdır. Metaverse pek çok ayrı platformdan oluşabilir. Teorik olarak bu platformlar arasında gezinebilir, faaliyetlerinizi birden fazla platform üzerinde sürdürebilirsiniz." name="description"/><meta content="Turkish" name="language"/><meta content="width=device-width, initial-scale=1, shrink-to-fit=no" name="viewport"/><meta content="website" property="og:type"/><meta content="tr_TR" property="og:locale"/><meta content="T24" property="og:site_name"/><meta content="Hoş geldin Metaverse" property="og:title"/><meta content="Pek çok kişi Metaverse'i tek bir platform zannediyor. Bu çok yanlış; Metaverse tek bir platform değil bir kavramdır. Metaverse pek çok ayrı platformdan oluşabilir. Teorik olarak bu platformlar arasında gezinebilir, faaliyetlerinizi birden fazla platform üzerinde sürdürebilirsiniz." property="og:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2020/04/1586193200228-hayri-cem.jpg" property="og:image"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2020/04/1586193200228-hayri-cem.jpg" property="og:image:secure_url"/><meta content="https://t24.com.tr/yazarlar/hayri-cem-haftalik/hos-geldin-metaverse,34141" property="og:url"/><meta content="321655424537296" property="fb:pages"/><meta content="summary" name="twitter:card"/><meta content="@t24comtr" name="twitter:site"/><meta content="Hoş geldin Metaverse" name="twitter:title"/><meta content="Pek çok kişi Metaverse'i tek bir platform zannediyor. Bu çok yanlış; Metaverse tek bir platform değil bir kavramdır. Metaverse pek çok ayrı platformdan oluşabilir. Teorik olarak bu platformlar arasında gezinebilir, faaliyetlerinizi birden fazla platform üzerinde sürdürebilirsiniz." name="twitter:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2020/04/1586193200228-hayri-cem.jpg" name="twitter:image"/><div>
</div><meta content="#ffffff" name="msapplication-TileColor"/><meta content="/favicons/ms-icon-144x144.png" name="msapplication-TileImage"/><meta content="#ffffff" name="theme-color"/><div>
</div><div>
</div></head><body><div>
<div class="interstitial-container">
<div class="interstitial-close" id="intclose" onclick="closeinterstitial()"></div>
<div id="interstitialSlotCustom"></div>
</div></div><div>
</div><div id="app"><div style="text-align:left"><div class="_3frbd"><div class="_2-Teu"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><a class="_1suLl" href="/" title="T24 Logo"><img alt="T24 Logo" class="_2MLZR" src="/assets/96718156.png" srcset="/assets/dffed3f4.png 2x"/><img alt="T24 Logo" class="_2g-Cz" src="/assets/f29b5a75.png" srcset="/assets/a08a028e.png 2x"/></a></div><div class="col-sm-2 hidden-xs"><div class="slick-slider _2-6cA slick-vertical slick-initialized"><div class="slick-list"><div class="slick-track" style="width:0%;left:NaN%"></div></div></div></div><div class="col-sm-6 hidden-xs"><ul class="_3iX5a"></ul></div></div></div></div><div class="_2Oij0"><div class="container"><div class="row"><div class="col-xs-12"><ul><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/haber/euro-2024" title="EURO 2024">EURO 2024</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/haftalik" title="T24 Haftalık">T24 Haftalık</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class="_1g2zN" role="presentation"><p>Diğer</p><ul><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></li></ul></div></div></div></div><div class="_2iETE" role="presentation"><div class="_3CNoF"></div><ul><li class=""><a href="/" title="Anasayfa">Anasayfa</a></li><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/haber/euro-2024" title="EURO 2024">EURO 2024</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/haftalik" title="T24 Haftalık">T24 Haftalık</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></div></div><div><div class="container"><div class="_1_jxt DewCi"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div><div class="_3amny"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div><div><div class="row"><div style="overflow:hidden;margin-bottom:40px;display:block"><div class="col-md-8 col-sm-12 col-xs-12"><div class="_2teaB"><div class="_3KaMw"><div class="_3vZoO"><p class="ebzgI"><a href="/haftalik/yazarlar">T24 Haftalık Yazarı</a></p><a alt="Hayri Cem | Haftalık Yazıları" class="_1SB4i" href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik"><h1>Hayri Cem | Haftalık</h1></a><a href="/cdn-cgi/l/email-protection#f29a938b809b91979fb29a938b809b91979fdc919d9f" title="Email"><span><span class="__cf_email__" data-cfemail="c9a1a8b0bba0aaaca489a1a8b0bba0aaaca4e7aaa6a4">[email protected]</span></span></a></div></div><div class="_1XNyq"><div class="_2l0_f"><div class="_2PzRZ"><div class="_392lz"><p>09 Şubat 2022</p></div><div class="_1-oTk"><ul><li><button>-</button></li><li><button>A</button></li><li><button>+</button></li></ul></div></div></div><div class="_1Y_Ag"><div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--facebook" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--twitter" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--whatsapp" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--email" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div></div></div></div><h1>Hoş geldin Metaverse</h1><h2>Pek çok kişi Metaverse'i tek bir platform zannediyor. Bu çok yanlış; Metaverse tek bir platform değil bir kavramdır. Metaverse pek çok ayrı platformdan oluşabilir. Teorik olarak bu platformlar arasında gezinebilir, faaliyetlerinizi birden fazla platform üzerinde sürdürebilirsiniz.</h2><div class="_1NMxy" style="font-size:16px"><div><html>
<head>
</head>
<body>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bundan önceki yazılarımda, Metaverse'e giden yolda yaşanan teknolojik evrimi ve Metaverse'in öncülerinden olan Second Life'ı anlatmıştım. Bu hazırlık çalışmalarından sonra artık Metaverse dünyasına girmeye hazırız.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Kelime anlamını ele alırsak; 'Evren Ötesi' (meta – ötesi, verse – evrenin kısaltılmışı) olarak Türkçeleştirebiliriz. Mataverse'in öncülerinden <strong>Mark Zuckerberg</strong> ise, onu, "İnternetin yerini almayı, sanal hayatı gerçek hayatla birleştirmeyi ve herkes için sonsuz yeni oyun alanları yaratmayı amaçlayan bir sanal gerçeklik yapısı" olarak tanımlıyor.<a href="#_ftn1">[1]</a></span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Metaverse'i, reel dünyanın sanal dünyaya bir ayna vasıtasıyla yansıtılması olarak tanımlayanlar da var, yeni bir yaşam anlayışı gelişmesine neden olacağını iddia edenler de. Bu ayrımları yazının devamında ele alacağız.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;"><img alt="" height="366" src="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2022/02/1644337365175-hayri-cem.png" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;" width="650"/></span></p>
<h3 style="text-align:center;">* * *</h3>
<h3 class="p1">Metaverse nasıl bir dünya vaat ediyor?</h3>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Aşağıdaki satırlarda anlattıklarım, Metaverse'in, gerçekleşmesi hayal edilen faaliyetlerine aittir. Bu faaliyetlerin önemli bir bölümü, halen birer proje olarak rafta beklemektedir. Bu projelerin gerçekleşme olasılıklarını ise daha sonraki bölümlerde tartışamaya açacağım.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Öncelikle bir yanlış anlamayı düzeltmekle sohbetimize başlayalım. Pek çok kişi Metaverse'i tek bir platform zannediyor. Bu çok yanlış; Metaverse tek bir platform değil bir kavramdır. Metaverse pek çok ayrı platformdan oluşabilir. Teorik olarak bu platformlar arasında gezinebilir, faaliyetlerinizi birden fazla platform üzerinde sürdürebilirsiniz. Bu konuya ileride tekrar değineceğim.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bir başka yanlış anlama ise Metaverse'ün 2021 yılında Zuckenberg tarafından yaratılan çok yeni bir platform olduğudur. Bu yanlış inanç, Zuckenberg'in Facebook ve Instagram gibi uygulamaların yer aldığı şirketinin adını Meta olarak değiştirmesinden kaynaklanıyor. Oysa pek çok metaverse şirketi yıllardır faaliyet gösteriyor.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Metaverse platformlarını yaratanların amacı, kullanıcıları, yaşadığımız gerçek dünyaya çok benzer bir dünyanın içine çekip, güncel faaliyetlerinin önemli bir kısmını bu sanal dünyada yaptırmaktır. Zuckerberg'in de tanımladığı gibi, günümüzde mobil internet ile yapabildiğimiz her şeyi ve daha fazlasını bu yeni sanal evren içerisinde, üç boyutlu olarak yapabilmemiz hedeflenmektedir.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bu yeni evrende öncelik, dijital teknolojilerin gelişmesine önemli katkılar sunan oyun sektöründe olacaktır. Sanal oyunlar dijital teknolojilerin kullanımını yaygınlaştırmıştır. Paylaşmakta bulunduğum videoyu izleyecek olursanız, 3d oyunların geliştirilmelerinde kullanılan Unreal oyun motorunun, gerçekçi dünyalar yaratmak konusunda ne denli başarılı bir yazılım olduğunu görebilirsiniz.<a href="#_ftn2">[2]</a> </span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bazı araştırmacılara göre Metaverse, "Köprü trafiği çekmeden, tek mouse tıklaması ile ofise gidebilmektir. Metaverse, coğrafyayı kader olmaktan çıkaran, eğitim, iş ve sosyalleşme ihtiyaçlarımızı sınırlara bağlı kalmadan sürdürebilme şansıdır. Metaverse, dünyadaki tüm dilleri sanki anadiliniz gibi anlayabileceğiniz ve toplumlararası iletişimi güçlendirecek sanal dünyalara verilen isimdir."</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Elbette Metaverse oyun ile sınırlı kalmayacak; insanlar arası iletişimi yepyeni bir boyuta taşıması, aile bireylerimizle ve arkadaşlarımızla, mesafe tanımaksızın, gelişmiş hologram kopyalarımızı bir araya getirip, sohbet edebilmemiz amaçlanıyor. İş toplantılarımızı da artık bu sanal ofislerde, iş arkadaşlarımızın hologramları ile gerçek dünyadaki gibi karşı karşıya yapabileceğiz. Bunun ilk adımları Telepresence adlı uygulama ile atıldı. (Bu uygulama ile ilgili daha fazla bilgi için dipnottaki Artırılmış Gerçeklik başlıklı yazımı tekrar okuyabilirsiniz).<a href="#_ftn3">[3]</a></span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bugün mobil internet ile yaptığımız alışverişlerin tamamını, hatta daha fazlasını, Metaverse içerisinde üç boyutlu ortamlarda yapabileceğimiz vadediliyor.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Sanatsal ve kültürel faaliyetlerin büyük bir kısmının Metaverse içinde yürütülmesi planlanıyor. Pandemi döneminde pek çok sanatçı, yeni çıkan albümlerinin lansmanını bu platformlar üzerinde yaptılar bile. Hem de reel dünyada hayal bile edemeyecekleri büyüklükte hayran kitlelerine ulaştılar. Sanatsal sergiler de çok büyük kitlelere ulaşmaya başladı. Metaverse bu tür faaliyetlerin uluslararası bir kimlik kazanmasına çok olumlu katkıda bulunuyor.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Yeniçağın ihtiyacı olan uzmanlık konularında alınacak olan kurs ve sertifika programları, klasik üniversite eğitiminin yerini alacak. Bu yeni evrenin, bahsedilen yeni eğitim düzeni için de çok güzel bir ortam yaratması bekleniyor.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bu evrenin müdavimleri, yaratıcı faaliyetlere yönelip, yeni iş alanları ve yeni ürünler yaratacaklar. Bunların bir kısmından Second Life ile ilgili yazımda bahsetmiştim. Üç boyutlu olarak tasarlanmakta olan bu evrende, üç boyutlu modelleme işinin çok aranılan bir meslek olacağını söylemek için fütürist olmaya gerek yok.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bunun yanı sıra, çok fazla büyük marka da bu evrene gireceğinden, tanıtım için içerik yaratıcılarına çok ihtiyaç olacak. İçerik yaratıcılığının, reel evrendeki gibi, çok prestijli mesleklerden biri olacağını iddia edebilirim.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;"><img alt="" height="326" src="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2022/02/1644337414426-2.png" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;" width="650"/></span></p>
<h3 class="p2" style="text-align:center;">* * *</h3>
<h3 class="p1">Metaverse teknolojisi hazır mı?</h3>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bu üç boyutlu sanal evrene girebilmek için Sanal Gerçeklik (VR) gözlükleri ve ek cihazlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak günümüzde bu gözlük ve cihazlar oldukça pahalıdır ve yeterince yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu nedenden dolayı Metaverse uygulayıcıları, oyunlar dışındaki faaliyetlerin önemli bir kısmını üç boyutlu olarak değil, iki boyutlu, normal ekran görüntüsü olarak tasarlamaktadırlar.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Metaverse uygulayıcılarının amaçlarına ulaşabilmesi için VR teknolojisinin ucuzlaması ve herkesin rahatlıkla alabileceği VR gözlüklerinin üretilmesi gerekmektedir. Bu aşamaya gelinmeden, Metaverse'in amaçladığı sanal dünyanın yaratılması mümkün görünmemektedir.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bir diğer konu da, mevcut VR gözlüklerinin kullanımının oldukça rahatsız olmasıdır. Uzun süreli kullanımlarda burnunuza binen yük ciddi rahatsızlık yaratıyor. Hatta burun kemiğinde geçici travmaya neden olduğu bile söyleniyor. Bunun dışında, uzun süreli kullanımın, baş dönmesi, mide bulantısı gibi yan etkileri de mevcut.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Ancak büyük teknoloji firmaları bu cihazları, hafif, günlük hayatımızda kullandığımız, cebe sığabilen gözlükler boyutlarında dizayn etmekte olduklarını duyurmaya başladılar bile. Bu yeni nesil gözlüklerin çok yakın zamanda piyasaya çıkacağına inanmaktayım.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Burada da bir parantez açmak istiyorum; üretilecek yeni nesil gözlükler de tek başına hayal edilen Metaverse'in ortaya çıkmasına yetmeyebilir. Zira Metaverse içinde yaratılmaya çalışılan platformlar çok yüksek çözünürlükte olduğundan, bu platformları kullanacağımız VR gözlüklerin ya da bilgisayarların, hafıza ve işletim sistemi kapasitelerinin de çok büyük ve hızlı olması gerekmektedir.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Şahsen, kuantum bilgisayarları kullanılmaya başlanmadan, VR/AR gözlük ve aparatlarında kullanılan hafıza disklerinin, sensörlerin ve çiplerin nano teknolojiyle üretilenlerine geçmeden, hayal edilen Metaverse ortamının gerçekleşemeyeceğini düşünüyorum.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;"><img alt="" height="430" src="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2022/02/1644338203776-3.png" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;" width="650"/></span></p>
<h3 style="text-align:center;"><span style="font-size:12.0pt;">* * *</span></h3>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Metaverse yaratıcılarının bir iddiası da söz konusu platformların merkezi bir alt yapısının olmayacağı, Blockchain mantığı ile, merkeziyetsiz (decentralisation) çalışacağıdır. Bu sayede, platformlar bir yandan demokratik bir ortam yaratacak, bir yanda da sistemlerin güvenliğini sağlayacaklardır.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bu iddialar aslında Metaverse fikrinin çok kısa zamanda gerçekleşmeyeceği izlenimini doğurmaktadır. Gelin nedenlerine birlikte bakalım; güvenlik açısından baktığımızda, sistemin merkeziyetsiz olması sürekliliği sağlayabilir. Kimse sistemin fişini çekerek faaliyetlerine son veremez.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Ama sistemin sürekliliği, kişilerin ya da toplumların sistemi kesintisiz kullanacağı anlamına gelmiyor. Zira demokratik olmayan iktidarlar sistemi engelleyemezler ama istedikleri zaman bu platformlara ulaşımı engelleyebilir. Sistem devam ediyor olmasına rağmen, bir ülkenin tamamı sistemin dışına itilebilir.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bunun dışında, Metaverse platformları içinde yer alan uygulamaların da tüm platformlar tarafından destekleniyor olması gerekir. Örneğin, benim bir platformda kullandığım avatarımın ya da giydiğim elbiselerimin, başka platformlarda da destekleniyor olması gerekir. Çünkü bunların tamamı birer NFT'dir ve tamamı tüm platformlarda geçerli değildir.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Böyle bir durumda, platformlar arasında dolaşmak ve iş yapmak çok mümkün görünmüyor. Diyelim ki, avatarınıza giydirdiğiniz bir kazağı, bir Metaverse platformundaki uygulamadan 2 USD'ye aldınız. Başka bir platforma geçerek aynı kazağı 5 USD'ye satmanızın önünde, gerçek hayatta bir sorun olmadığı gibi, Metaverse içerisinde de bu tip arbitraj şanslarından faydalanmak mümkün olabilecektir. </span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Bu açıdan baktığımızda, Metaverse platformlarının aynı teknolojik alt yapıyı kullanmaları, kullanılan uygulamaların, tüm Metaverse platformlarında faaliyet göstermesi gibi sorunları gidermesi gerekmektedir. Günümüz dijital dünyasında faaliyet gösteren şirketlerin, böyle bir ortamın doğmasına kısa vadede izin vereceklerini zannetmiyorum. Buna rağmen, sanal dünya konseptine sahip, çok-oyunculu pek çok platform kendilerini Metaverse projesi olarak tanımlamaya şimdiden başladılar.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;">Metaverse'e nasıl girildiğini, neler yapılabildiğini ve özellikle de çok popüler olan arsa alım satım konularını bir sonraki yazıda anlatacağım.</span></p>
<p><span style="font-size:12.0pt;"><img alt="" height="391" src="https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2022/02/1644338233670-4.png" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;" width="650"/></span></p>
<hr/>
<p><a href="#_ftnref1">[1]</a><a href="https://www.youtube.com/watch?v=Uvufun6xer8" rel="noopener" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=Uvufun6xer8</a></p>
<p><a href="#_ftnref2">[2]</a><a href="https://youtu.be/EVw3BTN2QRQ" rel="noopener" target="_blank">https://youtu.be/EVw3BTN2QRQ</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=BVvAY2gImjc" rel="noopener" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=BVvAY2gImjc</a></p>
<p><a href="#_ftnref3">[3]</a><a href="https://t24.com.tr/yazarlar/hayri-cem-haftalik/artirilmis-gerceklik,27213" rel="noopener" target="_blank">https://t24.com.tr/yazarlar/hayri-cem-haftalik/artirilmis-gerceklik,27213</a></p>
</body>
</html></div></div><div class="_3dwxM"><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik" title="Hayri Cem | Haftalık Yazıları">YAZARIN TÜM YAZILARI</a></div><div class="_1ys-q"><a href="/etiketler/Hayri Cem">Hayri Cem</a><a href="/etiketler/Metaverse">Metaverse</a></div></div></div><div class="col-md-4 col-sm-12 col-xs-12"><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div>
<ins class="adsbygoogle" data-ad-client="ca-pub-575524068446" data-ad-slot="7646923440" style="display:inline-block;width:333px;height:517px"></ins>
</div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div>
<div id="taboola-below-article-stream-thumbnails"></div>
</div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div></div></div></div><span style="font-size:0"></span><div><h2 style="display:block;font-size:18px;margin-top:0px;margin-bottom:20px">Yazarın Diğer Yazıları</h2><div class="_3NZI4"><div class="row"><div class="_1X_p_ col-sm-1 col-xs-12"><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/metaverse-platformlarinin-doguracagi-yeni-meslekler,44451" title="Metaverse platformlarının doğuracağı yeni meslekler"><div class="lazyload-placeholder" style="height:50px"></div></a></div><div class="_374Nj col-sm-11 col-xs-12"><h3><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/metaverse-platformlarinin-doguracagi-yeni-meslekler,44451" title="Metaverse platformlarının doğuracağı yeni meslekler">Metaverse platformlarının doğuracağı yeni meslekler</a></h3><p>Metaverse'in iş dünyasında daha fazla etkisi olacağı ve bu yeni dijital dünyada çeşitli mesleklerin doğacağı öngörülmektedir</p></div></div></div><div class="_3NZI4"><div class="row"><div class="_1X_p_ col-sm-1 col-xs-12"><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/blockchain-ve-kripto-para-teknolojilerinin-doguracagi-yeni-meslekler,44123" title="Blockchain ve kripto para teknolojilerinin doğuracağı yeni meslekler"><div class="lazyload-placeholder" style="height:50px"></div></a></div><div class="_374Nj col-sm-11 col-xs-12"><h3><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/blockchain-ve-kripto-para-teknolojilerinin-doguracagi-yeni-meslekler,44123" title="Blockchain ve kripto para teknolojilerinin doğuracağı yeni meslekler">Blockchain ve kripto para teknolojilerinin doğuracağı yeni meslekler</a></h3><p>Blockchain teknolojisi, finans sektöründen tedarik zinciri yönetimine, dijital kimlik doğrulamadan oylama sistemlerine kadar geniş bir yelpazede sektörleri dönüştürme potansiyeline sahiptir. Bu dönüşüm, teknolojiyi anlayan ve uygulayabilen, aynı zamanda sektörel zorlukları ve fırsatları değerlendirebilen yeni mesleklerin ortaya çıkmasına yol açacaktır. İşte Blockchain teknolojileriyle ilişkili bazı yeni meslekler</p></div></div></div><div class="_3NZI4"><div class="row"><div class="_1X_p_ col-sm-1 col-xs-12"><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/muhendislik-alanindaki-yeni-meslekler,44122" title="Mühendislik alanındaki yeni meslekler"><div class="lazyload-placeholder" style="height:50px"></div></a></div><div class="_374Nj col-sm-11 col-xs-12"><h3><a href="/yazarlar/hayri-cem-haftalik/muhendislik-alanindaki-yeni-meslekler,44122" title="Mühendislik alanındaki yeni meslekler">Mühendislik alanındaki yeni meslekler</a></h3><p>Geleneksel mühendislik alanlarına, dijital teknolojilerdeki gelişmelere paralel olarak yeni alt dallar eklenmektedir</p></div></div></div></div><div style="margin-bottom:40px;padding-bottom:20px;border-bottom:1px solid #f1f1f1"><div class="_1MVhA"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div></div></div><span style="font-size:0"></span><div class="_1_jxt _1bh6e"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div></div></div><div class="_2ys1j"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="IQGHv"><img alt="T24 Logo" src="/assets/02db4bb2.png" srcset="/assets/d9739021.png 2x"/><p>© Tüm hakları saklıdır.</p></div><ul><li><a href="https://facebook.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Facebook</a></li><li><a href="https://twitter.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Twitter</a></li><li><a href="https://instagram.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Instagram</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/c/t24comtrwebtv/videos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">YouTube</a></li><li><a href="https://www.dailymotion.com/t24comtr/videos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Dailymotion</a></li><li><a href="https://www.linkedin.com/company/t24comtr/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Linkedin</a></li><li><a href="https://flipboard.com/@t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Flipboard</a></li><li><a href="/rss-listesi" title="RSS Listesi">RSS Listesi</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><h3>Yazarlar</h3><ul><li><a href="/yazarlar/adnan-ekinci" title="Adnan Ekinci Yazıları">Adnan Ekinci</a></li><li><a href="/yazarlar/ahmet-sever" title="Ahmet Sever Yazıları">Ahmet Sever</a></li><li><a href="/yazarlar/ahmet-talimciler" title="Ahmet Talimciler Yazıları">Ahmet Talimciler</a></li><li><a href="/yazarlar/akdogan-ozkan" title="Akdoğan Özkan Yazıları">Akdoğan Özkan</a></li><li><a href="/yazarlar/alex-akimoglu" title="Alex Akimoğlu Yazıları">Alex Akimoğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/ali-akay" title="Ali Akay Yazıları">Ali Akay</a></li><li><a href="/yazarlar/atilla-dorsay" title="Atilla Dorsay Yazıları">Atilla Dorsay</a></li><li><a href="/yazarlar/aydin-engin" title="Aydın Engin Yazıları">Aydın Engin</a></li><li><a href="/yazarlar/ayfer-feriha-nujen" title="Ayfer Feriha Nujen Yazıları">Ayfer Feriha Nujen</a></li><li><a href="/yazarlar/aysel-sagir" title="Aysel Sağır Yazıları">Aysel Sağır</a></li><li><a href="/yazarlar/ayse-acar" title="Ayşe Acar Yazıları">Ayşe Acar</a></li><li><a href="/yazarlar/barcin-yinanc" title="Barçın Yinanç Yazıları">Barçın Yinanç</a></li><li><a href="/yazarlar/bekir-agirdir" title="Bekir Ağırdır Yazıları">Bekir Ağırdır</a></li><li><a href="/yazarlar/candan-yildiz" title="Candan Yıldız">Candan Yıldız</a></li><li><a href="/yazarlar/cemal-tunc" title="Cemal Tunçdemir Yazıları">Cemal Tunçdemir</a></li><li><a href="/yazarlar/cagnur-ozturk" title="Çağnur Öztürk Yazıları">Çağnur Öztürk</a></li><li><a href="/yazarlar/cigdem-anad" title="Çiğdem Anad Yazıları">Çiğdem Anad</a></li><li><a href="/yazarlar/deniz-can" title="Deniz Can Yazıları">Deniz Can</a></li><li><a href="/yazarlar/dogan-akin" title="Doğan Akın Yazıları">Doğan Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/emrah-akin" title="Emrah Akın Yazıları">Emrah Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/ercan-uygur" title="Ercan Uygur Yazıları">Ercan Uygur</a></li><li><a href="/yazarlar/erdogan-iscan" title="Erdoğan İşcan Yazıları">Erdoğan İşcan</a></li><li><a href="/yazarlar/erdogan-saglam" title="Erdoğan Sağlam Yazıları">Erdoğan Sağlam</a></li><li><a href="/yazarlar/faruk-bildirici" title="Faruk Bildirici Yazıları">Faruk Bildirici</a></li><li><a href="/yazarlar/fulya-cansen" title="Fulya Canşen Yazıları">Fulya Canşen</a></li><li><a href="/yazarlar/fusun-sarp-nebil" title="Füsun Sarp Nebil Yazıları">Füsun Sarp Nebil</a></li><li><a href="/yazarlar/gokcer-tahincioglu-yuzlesme" title="Gökçer Tahincioğlu / Yüzleşme Yazıları">Gökçer Tahincioğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/gonenc-gurkaynak" title="Gönenç Gürkaynak Yazıları">Gönenç Gürkaynak</a></li><li><a href="/yazarlar/hakan-aksay" title="Hakan Aksay Yazıları">Hakan Aksay</a></li><li><a href="/yazarlar/hande-cayir" title="Hande Çayır Yazıları">Hande Çayır</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-cemal" title="Hasan Cemal Yazıları">Hasan Cemal</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-gogus" title="Hasan Göğüş Yazıları">Hasan Göğüş</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-servet-oktem" title="Hasan Servet Öktem Yazıları">Hasan Servet Öktem</a></li><li><a href="/yazarlar/irfan-yalin" title="İrfan Yalın Yazıları">İrfan Yalın</a></li><li><a href="/yazarlar/iskender-aruoba" title="İskender Aruoba Yazıları">İskender Aruoba</a></li><li><a href="/yazarlar/leyla-alp" title="Leyla Alp Yazıları">Leyla Alp</a></li><li><a href="/yazarlar/m-k-perker" title="M. K. Perker Çiziyor">M. K. Perker</a></li></ul><ul><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz" title="Mehmet Y. Yılmaz Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-futbol" title="Mehmet Y. Yılmaz | Futbol Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Futbol</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-hafta-sonu" title="Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-yalcin" title="Mehmet Yalçın Yazıları">Mehmet Yalçın</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-bati" title="Murat Batı Yazıları">Murat Batı</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-belge" title="Murat Belge Yazıları">Murat Belge</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-bjedug" title="Murat Bjeduğ Yazıları">Murat Bjeduğ</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-sabuncu" title="Murat Sabuncu Yazıları">Murat Sabuncu</a></li><li><a href="/yazarlar/mustafa-durmus" title="Mustafa Durmuş Yazıları">Mustafa Durmuş</a></li><li><a href="/yazarlar/oguz-demiralp-x" title="Oğuz Demiralp Yazıları">Oğuz Demiralp</a></li><li><a href="/yazarlar/orhan-tekelioglu" title="Orhan Tekelioğlu Yazıları">Orhan Tekelioğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/oya-baydar" title="Oya Baydar Yazıları">Oya Baydar</a></li><li><a href="/yazarlar/pinar-dogu" title="Pınar Doğu Yazıları">Pınar Doğu</a></li><li><a href="/yazarlar/ridvan-akar" title="Rıdvan Akar Yazıları">Rıdvan Akar</a></li><li><a href="/yazarlar/riza-turmen" title="Rıza Türmen Yazıları">Rıza Türmen</a></li><li><a href="/yazarlar/selcuk-demirel" title="Selçuk Demirel Yazıları">Selçuk Demirel</a></li><li><a href="/yazarlar/sencer-ayata" title="Sencer Ayata Yazıları">Sencer Ayata</a></li><li><a href="/yazarlar/seyfettin-gursel" title="Seyfettin Gürsel Yazıları">Seyfettin Gürsel</a></li><li><a href="/yazarlar/suheyl-aygul" title="Süheyl Aygül Yazıları">Süheyl Aygül</a></li><li><a href="/yazarlar/senay-tanrivermis" title="Şenay Tanrıvermiş Yazıları">Şenay Tanrıvermiş</a></li><li><a href="/yazarlar/sengun-kilic" title="Şengün Kılıç Yazıları">Şengün Kılıç</a></li><li><a href="/yazarlar/sirin-payzin" title="Şirin Payzın Yazıları">Şirin Payzın</a></li><li><a href="/yazarlar/sukru-hatun" title="Şükrü Hatun Yazıları">Şükrü Hatun</a></li><li><a href="/yazarlar/talat-kiris" title="Talat Kırış Yazıları">Talat Kırış</a></li><li><a href="/yazarlar/tan-oral" title="Tan Oral Yazıları">Tan Oral</a></li><li><a href="/yazarlar/tolga-sardan-buyutec" title="Tolga Şardan Yazıları">Tolga Şardan</a></li><li><a href="/yazarlar/tolga-sirin" title="Tolga Şirin Yazıları">Tolga Şirin</a></li><li><a href="/yazarlar/tugce-tatari" title="Tuğçe Tatari Yazıları">Tuğçe Tatari</a></li><li><a href="/yazarlar/tugrul-aksar" title="Tuğrul Akşar Yazıları">Tuğrul Akşar</a></li><li><a href="/yazarlar/tugrul-eryilmaz-duzeyli-magazin" title="Tuğrul Eryılmaz Yazıları">Tuğrul Eryılmaz</a></li><li><a href="/yazarlar/turkay-demir" title="Türkay Demir Yazıları">Türkay Demir</a></li><li><a href="/yazarlar/ugur-gurses" title="Uğur Gürses Yazıları">Uğur Gürses</a></li><li><a href="/yazarlar/umut-ozan-darici" title="Umut Ozan Darıcı Yazıları">Umut Ozan Darıcı</a></li><li><a href="/yazarlar/yalcin-dogan" title="Yalçın Doğan Yazıları">Yalçın Doğan</a></li><li><a href="/yazarlar/yilmaz-murat-bilican" title="Yılmaz Murat Bilican Yazıları">Yılmaz Murat Bilican</a></li><li><a href="/yazarlar/yusuf-nazim" title="Yusuf Nazım Yazıları">Yusuf Nazım</a></li><li><a href="/yazarlar/zeynel-lule" title="Zeynel Lüle Yazıları">Zeynel Lüle</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="_3nJ61"><h3>Kategoriler</h3><ul></ul><ul></ul></div><div class="_3nJ61"><h3>T24</h3><ul><li><a href="/kunye">Künye</a></li><li><a href="/hakkinda">Hakkında</a></li><li><a href="/reklam">Reklam</a></li><li><a href="/kullanim-ve-gizlilik">Kullanım ve Gizlilik Şartları</a></li></ul></div></div></div></div></div><div>
</div></div><div style="overflow:hidden;position:relative"><div><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div></div><div>
</div><div>
</div><div>
</div></body></html>
Metaverse'in iş dünyasında daha fazla etkisi olacağı ve bu yeni dijital dünyada çeşitli mesleklerin doğacağı öngörülmektedir
Blockchain teknolojisi, finans sektöründen tedarik zinciri yönetimine, dijital kimlik doğrulamadan oylama sistemlerine kadar geniş bir yelpazede sektörleri dönüştürme potansiyeline sahiptir. Bu dönüşüm, teknolojiyi anlayan ve uygulayabilen, aynı zamanda sektörel zorlukları ve fırsatları değerlendirebilen yeni mesleklerin ortaya çıkmasına yol açacaktır. İşte Blockchain teknolojileriyle ilişkili bazı yeni meslekler
Geleneksel mühendislik alanlarına, dijital teknolojilerdeki gelişmelere paralel olarak yeni alt dallar eklenmektedir