<!DOCTYPE html>

<html class="no-js" dir="ltr" lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8"/>
<meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>


<meta content="Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: 6-7 Eylül 1955. Başta Rumlar ve sonradan Ermeniler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü yıldönümünde, o gün yaşananların öncesi ve sonrası ile yaratılan derin tahribatın onarılması yönünde atılması gereken adımları Independent Türkçe için İstanbul Bilgi Üniversitesi" name="description"/>
<meta content="son,gündem,haberler,habertürk,haber,dakika,son dakika,emin,i̇stanbul,oldu,belli,nisan,ipucu,2019,oyuncuları,cevabı,onu,soru,zalim,oyuncu,belli oldu,cevabı 15,15 nisan,zalim i̇stanbul,cevabı 15 nisan,yaşam,ekonomi̇,sağlik,yazarlar,kültür,sanat,daki̇ka,son daki̇ka,magazin,ilk,spor,haberleri,burada,gül,zahid," name="keywords"/>
<meta content="Drupal 7 (https://www.drupal.org)" name="generator"/>


<meta content="804060108" property="fb:admins"/>
<meta content="285279088831155" property="fb:app_id"/>
<meta content="Independent Türkçe" property="og:site_name"/>
<meta content="article" property="og:type"/>
<meta content="“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”" property="og:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/68341/r%C3%B6portaj/%E2%80%9C6-7-eyl%C3%BCl-pogromu-kolektif-%C5%9Fiddettir-ve-ad%C4%B1n%C4%B1-do%C4%9Fru-koymak-gerekir%E2%80%9D" property="og:url"/>
<meta content="Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: 6-7 Eylül 1955. Başta Rumlar ve sonradan Ermeniler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü yıldönümünde, o gün yaşananların öncesi ve sonrası ile yaratılan derin tahribatın onarılması yönünde atılması gereken adımları Independent Türkçe için İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Doç. Dr. Ömer Turan ile konuştuk. Doç. Dr. Ömer Turan / Fotoğraf: Independent Türkçe Resmi verilere göre 11 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı, kadınlar tecavüze uğradı." property="og:description"/>
<meta content="2022-09-06T01:56:58+03:00" property="og:updated_time"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2019/09/06/164021-264695033.jpg?itok=gAh-zgnw" property="og:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2019/09/06/164021-264695033.jpg?itok=gAh-zgnw" property="og:image:url"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2019/09/06/164021-264695033.jpg?itok=gAh-zgnw" property="og:image:secure_url"/>
<meta content="summary_large_image" name="twitter:card"/>
<meta content="“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”" name="twitter:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/68341/r%C3%B6portaj/%E2%80%9C6-7-eyl%C3%BCl-pogromu-kolektif-%C5%9Fiddettir-ve-ad%C4%B1n%C4%B1-do%C4%9Fru-koymak-gerekir%E2%80%9D" name="twitter:url"/>
<meta content="Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: 6-7 Eylül 1955. Başta Rumlar ve sonradan Ermeniler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü" name="twitter:description"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2019/09/06/164021-264695033.jpg?itok=gAh-zgnw" name="twitter:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/article-author/bar%C4%B1%C5%9F-kop" property="article:author"/>
<meta content="2019-09-06T15:33:11+03:00" property="article:published_time"/>
<meta content="2022-09-06T01:56:58+03:00" property="article:modified_time"/>
<meta content="“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”" itemprop="name"/>
<meta content="Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: 6-7 Eylül 1955. Başta Rumlar ve sonradan Ermeniler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü yıldönümünde, o gün yaşananların öncesi ve sonrası ile yaratılan derin tahribatın onarılması yönünde atılması gereken adımları Independent Türkçe için İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Doç. Dr. Ömer Turan ile konuştuk. Doç. Dr. Ömer Turan / Fotoğraf: Independent Türkçe Resmi verilere göre 11 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı, kadınlar tecavüze uğradı." itemprop="description"/>

<meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/>
<meta content="width=device-width, initial-scale=1.0" name="viewport"/>
<title>“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir” | Independent Türkçe</title>




</head>
<body class="turkish-theme html not-front not-logged-in no-sidebars page-node page-node- page-node-68341 node-type-article page-taxonomy-term-1681">
<noscript><iframe height="0" src="https://www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-WTF89PZ" style="display:none;visibility:hidden" width="0"></iframe></noscript>
<div id="div-gpt-ad-1591009178281-0">
</div> <div id="main-wrap">
<a href="javascript:" id="return-to-top"><i class="icomoon-icon icon-arrow-up" style="vertical-align: middle;"></i></a>
<div class="container">
<header id="main-header">
<div id="sticky-header-waypoint">
<div class="main-header-before">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-stretch">
<div class="cell shrink">
<div class="logo">
<a href="/">
<img class="logo-txt" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-text.png"/>
</a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu align-stretch">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/68341/r%C3%B6portaj/%E2%80%9C6-7-eyl%C3%BCl-pogromu-kolektif-%C5%9Fiddettir-ve-ad%C4%B1n%C4%B1-do%C4%9Fru-koymak-gerekir%E2%80%9D" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-8X-XRTxRi12ex7kBI__gm3yxF0igrnqMQMTt9s2hm_M"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
<li class="toggle-menu">
<button aria-controls="navigation" aria-label="Menu" class="toggle-nav-panel" type="button"><i class="icomoon-icon icon-hamburger"></i></button>
</li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="main-header-inner show-for-large">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-middle">
<div class="cell auto">
<nav class="nav-container">
<ul class="menu"><li class="first expanded" wfd-id="8986"><a class="nolink" tabindex="0" title="">Seçim 2023</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="9971"><a href="https://www.indyturk.com/secim2023-2nd/" title="">2.Tur Seçimleri Anadolu Ajansı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="9976"><a href="https://www.indyturk.com/Anka-haber-2nd" title="">2.Tur Seçimleri Anka Haber Ajansı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="9981"><a href="https://www.indyturk.com/secim2023/" title="">1.Tur Seçimleri Anadolu Ajansı </a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9986"><a href="/Anka-haber" title="">1.Tur Seçimleri Anka Haber Ajansı</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="9781"><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1970"><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1973"><a href="/taxonomy/term/31" title="Bilim">Türkiye</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3821"><a href="/haber/e%C4%9Fitim" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4541"><a href="/haber/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7121"><a href="/haber/%C3%A7evre" title="">Çevre</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4556"><a href="/haber/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4561"><a href="/haber/hayvan-haklar%C4%B1" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7126"><a href="/haber/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3851"><a href="/haber/m%C3%BClteciler" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4566"><a href="/haber/medya" title="">Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4571"><a href="/haber/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3811"><a href="/haber/su%C3%A7" title="Suç">Suç</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4581"><a href="/haber/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1978"><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2462"><a href="/siyaset/ak-parti" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2461"><a href="/taxonomy/term/294" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2465"><a href="/siyaset/chp" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2463"><a href="/taxonomy/term/287" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2466"><a href="/siyaset/hdp" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2468"><a href="/siyaset/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2469"><a href="/siyaset/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2467"><a href="/taxonomy/term/293" title="Meclis dışı muhalefet">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3856"><a href="/siyaset/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3861"><a href="/siyaset/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3871"><a href="/siyaset/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4586"><a href="/siyaset/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4591"><a href="/siyaset/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4596"><a href="/siyaset/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1998"><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="3886"><a href="/d%C3%BCnya/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3891"><a href="/d%C3%BCnya/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4071"><a href="/d%C3%BCnya/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3896"><a href="/d%C3%BCnya/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3876"><a href="/d%C3%BCnya/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7186"><a href="/d%C3%BCnya/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7191"><a href="/d%C3%BCnya/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3991"><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="7131"><a href="/ya%C5%9Fam/moda" title="">Moda</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4021"><a href="/ya%C5%9Fam/seyahat" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7141"><a href="/ya%C5%9Fam/magazin" title="">Magazin</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4751"><a href="/ya%C5%9Fam/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7196"><a href="/ya%C5%9Fam/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7151"><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4031"><a href="/bilim/teknoloji" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7206"><a href="/bilim/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7156"><a href="/bilim/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7211"><a href="/bilim/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7161"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4026"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4046"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4741"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4036"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7286"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4041"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3901"><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="6376"><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6381"><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6386"><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6391"><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7106"><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6396"><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6401"><a href="/article-author/mark-steel" title="">Mark Steel</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6406"><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6411"><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6416"><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7171"><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="8981"><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Lucy Anna Gray</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="5611"><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7176"><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1979"><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4641"><a href="/ekonomi%CC%87/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2479"><a href="/ekonomi%CC%87/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2485"><a href="/ekonomi%CC%87/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2478"><a href="/ekonomi%CC%87/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2486"><a href="/ekonomi%CC%87/turizm" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2488"><a href="/ekonomi%CC%87/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3906"><a href="/ekonomi%CC%87/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4636"><a href="/ekonomi%CC%87/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7276"><a href="/ekonomi%CC%87/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7281"><a href="/ekonomi%CC%87/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4646"><a href="/taxonomy/term/3296" title="">Ulaşım</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1991"><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1992"><a href="/spor/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2476"><a href="/spor/basketbol" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1995"><a href="/taxonomy/term/181" title="Tenis">Tenis</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1997"><a href="/taxonomy/term/191" title="Golf">Golf</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2475"><a href="/spor/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2473"><a href="/spor/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4651"><a href="/spor/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2474"><a href="/spor/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="2472"><a href="/spor/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1977"><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2460"><a href="/sa%C4%9Flik/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4766"><a href="/sa%C4%9Flik/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3946"><a href="/sa%C4%9Flik/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3941"><a href="/sa%C4%9Flik/obezite" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4681"><a href="/sa%C4%9Flik/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3936"><a href="/taxonomy/term/1531" title="Kanser">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7271"><a href="/sa%C4%9Flik/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3931"><a href="/sa%C4%9Flik/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4691"><a href="/sa%C4%9Flik/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7181"><a href="/sa%C4%9Flik/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9776"><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="4056"><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="5491"><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9011"><a href="/video" title="">VİDEO</a></li>
</ul> </nav>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/68341/r%C3%B6portaj/%E2%80%9C6-7-eyl%C3%BCl-pogromu-kolektif-%C5%9Fiddettir-ve-ad%C4%B1n%C4%B1-do%C4%9Fru-koymak-gerekir%E2%80%9D" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama--2" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1--2">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1--2" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1--2" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-WWxJ3BIEdLm2E0XPGrx8buPg93QKfotWLw71TdkWnT4"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</header>
<div class="ad-block ad-block-header block-wrapper" data-duration="3" id="leaderboard">
<div class="block-wrapper__content">
<div class="ad-block__holder small text-center">
<div id="div-gpt-ad-1591009178281-1">
</div> </div>
</div>
</div>
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div id="nav-panel">
<ul class="topics menu vertical large-horizontal"><li><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/haber/e%C4%9Fitim" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li><a href="/haber/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li><a href="/haber/%C3%A7evre" title="">Çevre</a></li>
<li><a href="/haber/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li><a href="/haber/hayvan-haklar%C4%B1" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li><a href="/haber/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li><a href="/haber/m%C3%BClteciler" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li><a href="/haber/medya" title="">Medya</a></li>
<li><a href="/haber/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li><a href="/haber/su%C3%A7" title="Suç">Suç</a></li>
<li><a href="/haber/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/siyaset/ak-parti" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li><a href="/siyaset/chp" title="CHP">CHP</a></li>
<li><a href="/siyaset/hdp" title="HDP">HDP</a></li>
<li><a href="/siyaset/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li><a href="/siyaset/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li><a href="/siyaset/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li><a href="/siyaset/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li><a href="/siyaset/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li><a href="/siyaset/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li><a href="/siyaset/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li><a href="/siyaset/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/d%C3%BCnya/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/ya%C5%9Fam/moda" title="">Moda</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/seyahat" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/magazin" title="">Magazin</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/bilim/teknoloji" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li><a href="/bilim/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li><a href="/bilim/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li><a href="/bilim/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Mark Steel</a></li>
<li><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/ekonomi%CC%87/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/turizm" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/spor/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li><a href="/spor/basketbol" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li><a href="/spor/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li><a href="/spor/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li><a href="/spor/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li><a href="/spor/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li><a href="/spor/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/sa%C4%9Flik/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/obezite" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
</ul> </div>
</div>
</div>
<main>
<div class="breadcrumbs-wrapper hide-for-small-only">
<div class="grid-container">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<h2 class="element-invisible">Buradasınız</h2><div class="breadcrumb"><span class="inline odd first"><a href="/">Home</a></span> <span class="delimiter">»</span> <span class="inline even"><a href="https://www.indyturk.com/röportaj">Röportaj</a></span> <span class="delimiter">»</span> <span class="inline odd last">“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”</span></div> </div>
</div>
</div>
</div>
<section class="entry-article-topper">
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div class="entry-header clearfix has-avatar">
<div class="entry-title">
<h1>“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”</h1>
</div>
<div class="entry-subtitle">
<h2>Gayrimüslim toplumlara yönelik 6-7 Eylül’de yapılanları “kolektif bir şiddet” olarak niteleyen Doç. Dr. Ömer Turan, “‘Biz hep haklıydık’ hatasından kurtulmalıyız. Çare geçmişte yaşananları açıklıkla konuşmaktır” dedi</h2>
</div>
<div class="author-avatar">
<a href="/taxonomy/term/64886">
<img alt="" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x150/public/Bar%C4%B1%C5%9F%C5%9F2.png?itok=frWfizBd"/>
</a>
</div>
<div class="entry-meta-wrapper">
<div class="grid-x align-justify align-middle">
<div class="cell shrink">
<div class="entry-meta">
<div class="entry-meta-field entry-meta-author">
<a href="/taxonomy/term/64886">
Barış Kop </a>
<span class="author-twitter"><a href="https://twitter.com/baris_kop">@baris_kop</a></span>
</div>
<div class="entry-meta-field entry-meta-publish-date">
<time>Cumartesi 7 Eylül 2019 15:34</time>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell large-shrink">
<div class="share-block">
<div class="socials-btns share_tools a2a_kit" data-a2a-title="“6-7 Eylül Pogromu, kolektif şiddettir ve adını doğru koymak gerekir”" data-a2a-url="https://www.indyturk.com/node/68341">
<a class="social-btn a2a_button_facebook facebook-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-facebook"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_twitter twitter-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-twitter"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_whatsapp whatsapp-btn-bg round btn-whatsapp" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-whatsapp"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_envelope envelope-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-envelope"></span>
</a>
<a class="social-btn printer-btn-bg round print-btn" href="#" title="Print"><i class="icomoon-icon icon-printer"></i></a>
</div>
</div>
<div class="follow-block">
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="entry-media">
<div class="entry-media-inner-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content abs-element" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1368x911/public/article/main_image/2019/09/06/164021-264695033.jpg?itok=rlSOdoGQ" style=""/>
</div>
<div class="caption-field">
<p>Fotoğraf: Fahri Çoker Arşivi</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</section>
<div class="grid-container">
<article class="entry-article">
<div class="grid-x align-justify">
<div class="content-wrap-holder cell">
<div class="region region-content">
<div class="block block-system" id="block-system-main">
<div class="content">
<div class="content-wrap">
<div class="printable-area page-taxonomy-term-1681" dir="ltr">
<div class="entry-content" data-io-article-url="https://www.indyturk.com/node/68341/r%C3%B6portaj/%E2%80%9C6-7-eyl%C3%BCl-pogromu-kolektif-%C5%9Fiddettir-ve-ad%C4%B1n%C4%B1-do%C4%9Fru-koymak-gerekir%E2%80%9D">
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even" property="content:encoded"><p>Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: <a href="https://www.independentturkish.com/tags/6-7-eyl%C3%BCl">6-7 Eylül</a> 1955.</p>
<p>Başta <a href="https://www.independentturkish.com/tags/rumlar">Rumlar</a> ve sonradan <a href="https://www.independentturkish.com/tags/ermeni">Ermeni</a>ler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü yıldönümünde, o gün yaşananların öncesi ve sonrası ile yaratılan derin tahribatın onarılması yönünde atılması gereken adımları <em>Independent Türkçe</em> için İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Doç. Dr. Ömer Turan ile konuştuk.   <br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="ömer turan" height="601" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/163836-1232973078.jpeg?itok=gYQLN-a2" title="ömer turan" typeof="foaf:Image" width="800"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Doç. Dr. Ömer Turan / Fotoğraf: Independent Türkçe</div>
</div></div>
<p><br/>
Resmi verilere göre 11 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı, kadınlar tecavüze uğradı.</p>
<p>Bunun yanında 4 bin 214 ev, 1.004 işyeri, 73 kilise, 2 manastır, 1 sinagog, 26 okul ile fabrika, otel ve bar gibi yerlerin bulunduğu toplam 5 bin 317 mekân da saldırıya uğradı.</p>
<p>6-7 Eylül 1955 tarihi için isim doğru koyulmalı diyor Turan; <em>“Pogrom”</em></p>
<p><strong>“Etnik bir gruba yönelik kolektif şiddet: Pogrom”</strong></p>
<p><br/>
<strong>- 6-7 Eylül Pogromu’nun 64’üncü yılında, yaşananları ve nedenlerini bir kez daha konuşmak istiyorum. Katliam ve yağma girişiminin fitili İstanbul Ekspres gazetesinin ikinci baskısıyla beraber ateşleniyor fakat olayların nedeni salt bu değil tabii. </strong></p>
<p><strong>Siz, 6-7 Eylül’ü, o güne giden süreci ve sonrasında yaşananları nasıl görüyor, değerlendiriyorsunuz?</strong></p>
<p>Sanırım kelime tercihiyle başlamamız lazım. Siz sorunuzu sorarken 6-7 Eylül Pogromu dediniz. Kesinlikle olan biteni bir pogrom olarak adlandırmak gerekli. Genel olarak Türkiye’de “6-7 Eylül Olayları” kalıbı kullanılıyor.</p>
<p><em>Olaylar</em> dendiğinde birincisi, yaşananın boyutları azımsanmış oluyor. İkincisi, olay kelimesi sanki kendiliğinden olmuş gibi bir izlenim veriyor.</p>
<p><em>Pogrom</em> Rusça kökenli bir kelime. İlk olarak 19. yüzyılda <a href="https://www.independentturkish.com/tags/yahudiler">Yahudiler</a>e yönelik şiddeti adlandırmak için kullanılmış. Ama artık sadece Yahudilerin başına gelenler için kullanılmıyor bu kelime.</p>
<p>Pogromu nasıl tanımlayabiliriz? En kısa tanımını etnik bir gruba yönelik kolektif şiddet şeklinde yapabiliriz. Kitlenin şiddet uygulayıcısı olarak seferber edilmesi pogromun temel özelliği. Bu kolektif şiddetin içinde, yağma olabilir, linç olabilir, hırsızlık, tecavüz ya da cinayet olabilir. </p>
<p>6-7 Eylül 1955’te olan kolektif şiddeti kesinlikle İstanbul Rumlarını hedef alan bir pogrom olarak adlandırmak gerek.</p>
<p>Hemen bir parantez açalım, elbette ana hedef Rumlardı ama Ermeniler ve Yahudiler de bu şiddetin hedefi oldular.</p>
<p>Diplomatların hazırladıkları raporlar bize şu bilgileri veriyor:</p>
<p>Rumlara ait takriben 2 bin 500 iş yeri ve 670 ev tahrip edildi. Ayrıca Ermenilere ait takriben bin iş yeri, 150 ev saldırıya uğradı. </p>
<p><strong>“6-7 Eylül sadece yağmalanmış mağazalar olarak hatırlanmamalı”</strong></p>
<p>İlk önce tahrip edilen mülklerden söz ettik. Hataya düşmemek için kolektif şiddetin hem nedenlerine, hem de sonuçlarına değinmemiz gerekmekte.</p>
<p>Yoksa <a href="https://www.independentturkish.com/tags/6-7-eyl%C3%BCl">6-7 Eylül</a>’ü herkesin görmüş olduğu İstiklal Caddesi’nde yağmalanmış lüks mağazalara ait fotoğrafla hatırlama yanılgısına düşeriz.</p>
<p>Oysa cinayetler söz konusudur. Kaynaklarda öldürülenlerin sayısı 13 ila 17 arasında değişiyor. 200’den fazla Rum kadına tecavüz ediliyor. Resmi açıklamalara göre 30’dan fazla Rum ağır yaralanıyor. Gayri resmi kaynaklara göreyse bu sayı 300 civarında.</p>
<p>Linç güruhu kimi Rum erkekleri zorla sünnet ediyor. Zorla sünnet edilenler arasında papazlar da var.</p>
<p>Söylediğim gibi, yıllarca 6-7 Eylül belleğimizdeki görüntüler hep dükkânlara yönelik saldırıların görüntüleriydi. </p>
<p>Ama 2015’te Serdar Korucu’nun editörlüğünde hazırlanan <em>Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955</em> isimli kitapla Patrikhane fotoğrafçısı Dimitrios Kalumenos’un çektiği fotoğrafları gördük.</p>
<p>Ve anladık ki aslında dükkânlar kolektif şiddete maruz kalan hedeflerden sadece biri.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="67eylul.png" height="450" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/164016-1595021305.png?itok=De8tGRAw" title="67eylul.png" typeof="foaf:Image" width="690"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Fotoğraf: Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955</div>
</div></div>
<p><br/>
Kiliseler, okullar ve mezarlıklar da hedef alınıyor. 73 kilise, 26 okul bu pogromda zarar görüyor.</p>
<p>Kalumenos’un çektiği fotoğraflar şiddetin boyutunu çok güçlü şekilde yansıtıyor bize: Mezarların bile nasıl kırıldığını, nasıl açıldığını görüyoruz.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955 6.jpg" height="450" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/164301-535257452.jpg?itok=zwgPjZzW" title="Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955 6.jpg" typeof="foaf:Image" width="690"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Fotoğraf: Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955</div>
</div></div>
<p><br/>
İşte bu kapsamda bir şiddetten bahsettiğimiz için <em>pogrom</em> kelimesini kullanmamız gerek. Bu ölçekte bir şiddet için <em>olaylar</em> kelimesinin hafifletici etkisi yetersiz kalır. </p>
<p><strong>- Peki, amaç neydi? </strong></p>
<p>İki amaçtan söz etmek gerek. Birincisi, 1910’lardaki İttihatçı dönemden beri süregelen toplumu ve ekonomiyi Türkleştirme amacı.</p>
<p>İkinci amaç ise, 1955 bağlamında daha spesifik bir amaç: Dönemin DP hükümeti Londra’da toplanmış olan Kıbrıs Konferansını dağıtmaya yönelik bir hamle düzenlemek istiyor.</p>
<p>Bu hamleyi hazırlayan unsurlar arasında Türkiye’nin <a href="https://www.independentturkish.com/tags/kibris-meselesi">Kıbrıs meselesi</a>nde sert bir tutum almasını isteyen Britanya diplomasisinin yol göstericiliğinin de payı olması mümkündür. </p>
<p>Sonuçta <a href="https://www.independentturkish.com/tags/selanik">Selanik</a>’te <a href="https://www.independentturkish.com/tags/atat%C3%BCrk">Atatürk</a>’ün doğduğu eve Türk istihbarat birimlerince tahrip gücü düşük dinamitler yerleştiriliyor. Ve bu haber İstanbul basınında oldukça abartılarak, küçük olay büyütülerek veriliyor.</p>
<p>Atina’daki AA muhabirinin <em>“Bahçede bir iki dinamit lokumu patladı” </em>şeklinde geçtiği haber <em>“Atamızın Evi Bomba İle Hasara Uğradı”</em> şekline dönüşerek manşete taşınıyor.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="yıldırım baskı.jpg" height="477" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/06/163366-78753485.jpg" title="yıldırım baskı.jpg" typeof="foaf:Image" width="594"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Kâğıt kıtlığı olan bir dönemde gazetelerin ikinci baskıyı yapmaları önceden bir tertibat olmaksızın imkânsız gözükmektedir.</p>
<p>Sonrası da önceden seferber edilmiş güruhun kamyonlarla saldırıların gerçekleşeceği semtlere taşınması, bir örnek sopalarla kolektif şiddetin başlaması.</p>
<p><br/>
<strong>Fuat Köprülü: Ata’nın Selanik’teki evini Menderes bombalatmıştır</strong></p>
<p><strong>- Türkiye toplumu 6-7 Eylül devlet eliyle organize edildiğini nasıl öğrendi? </strong></p>
<p>1990’ların başında emekli orgeneral Sabri Yirmibeşoğlu’nun verdiği bir söyleşi kritik.</p>
<p>Yirmibeşoğlu “özel harp” kökenli bir subay. Söyleşisinde "<em>6-7 Eylül’ün muhteşem bir özel harp örgütlenmesi" </em>olduğunu söyledi. Ve <em>"amacına ulaştığını" </em>da belirtti. </p>
<p>Aslında özel harp biriminin rolü dışında bir tertip olduğu çoktan beri biliniyordu. DP hükümetinin panikle ortaya attığı <em>“Komünistler yaptı”</em> tezi kimseyi ikna etmemişti.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="AdnanMenderes_FuatKöprülü.JPG" height="470" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/05/162801-686604119.JPG?itok=AuEOGmbC" title="AdnanMenderes_FuatKöprülü.JPG" typeof="foaf:Image" width="617"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Adnan Menderes (ortada) ve Fuat Köprülü (sağda) / Fotoğraf: Twitter</div>
</div></div>
<p><br/>
DP’nin kurucularından <a href="https://www.independentturkish.com/tags/fuat-k%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC">Fuat Köprülü</a>’nün <a href="https://www.independentturkish.com/tags/27-mayis">27 Mayıs</a>’tan hemen sonra verdiği bir söyleşi var. Biliyorsunuz Köprülü, DP kurucularından, ama 1957’de istifa etmişti.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="yeni sabah -.jpg" height="346" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/07/164006-1854328543.jpg" title="yeni sabah -.jpg" typeof="foaf:Image" width="789"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Fuat Köprülü o söyleşide şöyle diyor:</p>
<blockquote>
<p><em>Hadiseler Fatin Rüştü Zorlu’nun ilhamı ile Menderes ve Gedik tarafından tertiplenmiştir. </em></p>
<p><em>Ata’nın Selanik’teki evini Menderes bombalatmıştır. </em></p>
<p><em>Meselenin tahkik edilmesini, mesullerini bir an evvel meydana çıkartılmasını istedikçe Menderes’in işi kapatmaya çalıştığını gördüm.</em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Yani bir grup insanın kendi kendilerine <a href="https://www.independentturkish.com/tags/k%C4%B1br%C4%B1s">Kıbrıs</a>’ı bahane edip <a href="https://www.independentturkish.com/tags/rumlar">Rumlar</a>a saldırmış olmadığı hep biliniyordu.</p>
<p>Tabii bu açıklamaların yapılmış olması 6-7 Eylül’ün bir kolektif şiddet vakası, bir devlet organizasyonu olarak toplumsal bellekte yer ettiği anlamına gelmiyor.</p>
<p><br/>
<strong>“Oktay Engin sonradan Nevşehir Valiliğine kadar yükseliyor”</strong></p>
<p><strong>- Devlet tarafından organize edildiğine yönelik başka hangi bilgiler var elimizde? </strong></p>
<p>Her şeyden önce Selanik’teki evin bahçesine dinamit lokumlarını koyan kişi hakkında epeyce bilgi var.</p>
<p>Adı Oktay Engin.</p>
<p>O dönemde Yunanistan vatandaşı bir Batı Trakya Türkü ve Türk istihbaratına çalışıyor.</p>
<p>Yunanistan’da hapis cezasına mahkûm ediliyor. Çıkınca Türkiye’ye gelip hukuk eğitimini tamamlıyor.</p>
<p>Oktay Engin sonraları Türkiye’de Nevşehir valiliğine kadar yükseliyor.</p>
<p>Başka bir bilgiye ise hasar görmüş ve hasar görmemiş binalara bakarak ulaşıyoruz.</p>
<p>Kitle kendiliğinden hareket etse ilk tahribat muhtemelen Fener Patrikhanesi ve İstiklâl caddesindeki Yunan konsolosluğunda olurdu.</p>
<p>Fakat bir organizasyon söz konusu, bu iki kritik yeri jandarma kuvvetleri korumaya alıyor.</p>
<p>Diğer yerlerde ise polis tedbir almıyor.</p>
<p>Sonradan kimilerinin <em>“Bugün polis değiliz, Türküz” </em>dediklerini öğreniyoruz. </p>
<p><strong>Dönemin AA muhabiri Selçuk Emre’nin raporu</strong></p>
<p>İlgi duyanlar, bu hafta <a href="https://www.independentturkish.com/tags/agos">Agos</a>’ta yer alan <a href="http://www.agos.com.tr/tr/yazi/22859/vur-dediler-vurduk-kir-dediler-kirdik">rapor</a>a bakabilirler. O dönemde raporu AA muhabiri Selçuk Emre, İstanbul Valisi’nin talebi üzerine hazırlıyor.</p>
<p>Rapor açıkça <em>güvenlik güçlerinin uzun süre saldırılara müdahale etmediğini, dönemin İçişleri Bakanı Namık Gedik’in “göstericilere” yumuşak davranılması talimatını verdiğini </em>aktarıyor.</p>
<p>Elbette pogrom dediğimiz gibi göstericiler değil saldırganlar demeliyiz.</p>
<p>Selçuk Emre’nin raporundaki en önemli detay ise İstanbul’da kitle içinde, kitleyi yönlendiren hava değişimli Topçu Kıdemli Yüzbaşı Hamdi Özkanlı isimli bir subay ile birlikte dört sivil daha olduğu.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="selçuk emre rapor.jpg" height="740" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/163786-1335246758.jpg?itok=Zo-TC8fH" title="selçuk emre rapor.jpg" typeof="foaf:Image" width="500"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Dönemin AA muhabiri Selçuk Emre'nin raporunun ilk sayfası / Agos</div>
</div></div>
<p><br/>
Bu beş kişi tespit ediliyorlar ve tutuklanıyorlar; ama tutuklular formalite icabı bir sorgulamadan geçirildikten sonra aynı gece serbest bırakılıyorlar.</p>
<p>Selçuk Emre’nin raporuna Atatürk Kitaplığı’nda ulaşan Hüsnü Gürbey ve Mahsuni Gül bu bilgiyi <em> “İstanbul Merkez Kumandanlığı”</em> tarafından tutulan tutanağa dayandırıyorlar. </p>
<p><strong>“Öncelik tahribat ve vandalizm”</strong></p>
<p>Bir de konuya dair en önemli çalışmalardan biri olan Dilek Güven’in <em>"6-7 Eylül Olayları" </em>isimli kitabında karşımıza çıkan bir detay var. Bu da hırsızlık konusu.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955 4.jpg" height="450" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/164306-890217142.jpg?itok=GyLb_-12" title="Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955 4.jpg" typeof="foaf:Image" width="690"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Fotoğraf: Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955​​​​​​​</div>
</div></div>
<p><br/>
Güven, 6 Eylül akşamının ilk anlarında saldırgan grupların liderlerinin hırsızlığı engellemeye çalıştıklarını aktarıyor.</p>
<p>Hatta bazı liderler kimi kavşaklarda yoldan geçenlerin üzerlerini arayarak hırsızlığı önlemeye çalışıyorlar.</p>
<p>Güven, bunu <em>"organize grupların önceliğinin tahribat ve vandalizm olduğu" </em>şeklinde yorumluyor.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Fahri Çoker Arşivi 1.png" height="410" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/164026-211623004.png?itok=fMX0EBPz" title="Fahri Çoker Arşivi 1.png" typeof="foaf:Image" width="620"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<p>Fotoğraf: Fahri Çoker Arşivi</p>
</div></div>
<p><br/>
Bunu da saldırgan kitlenin kendiliğinden harekete geçmediği, bir merkezi talimatla hareket ettiği şeklinde değerlendirebiliriz.</p>
<p>Gecenin ilerleyen saatlerinde ise hırsızlık vakaları çoğalıyor.</p>
<p><strong>- Bu tarz olayların yıl dönümlerinde genelde yapılanlara baktığımızda; kınama, anma metni yayımlama ve bir/iki tweet atmanın ötesine geçmiyor. Bunun ötesine geçmemiz için ne yapılmalı? Özür ve yüzleşmenin önemi nedir? Bu süreç nasıl yürütülmelidir?<em> </em></strong></p>
<p>Geçmişe dair bilginin demokratikleşmesi ve çoğulculaşması çok önemlidir.</p>
<p>Bir ulusun geçmişinde sorunlu, utanılacak hiçbir şey görmemek, önyargılı bir tutumdur.</p>
<p><em>“Biz hep haklıydık” </em>hatasından kurtulmak gerekiyor.</p>
<p>Maalesef Türkiye’de bu hatanın sıklıkla yapıldığını görüyoruz.</p>
<p>Çare nedir peki?</p>
<p>Çare geçmişte olanları açıklıkla konuşmak. Yapılan hataları dillendirmek.</p>
<p><em>“Geçmişte bazı acı olay yaşanmış” </em>tarzı yaşananların üstünü örtmeyi öneren bakıştan uzak durmak lazım.</p>
<p>Çünkü bundan uzak durmazsak ne geçmişteki kolektif hataların detaylarını öğrenebiliriz, ne de bunlarla hesaplaşmak mümkün olur. </p>
<p><strong>“Yüzleşmenin ilk adımı: kolektif şiddetin adını koymak”</strong></p>
<p>Hesaplaşma dediğimiz şey de ilgili literatürde yüzleşme diye adlandırılan süreç.</p>
<p>Farklı unsurları var yüzleşmenin.</p>
<p>İlk adım olarak geçmişteki bir kolektif şiddetin, utanılacak bir sürecin adını koymak önemli.</p>
<p>Kötüye kötü demek, suçlamak, utanılması gerektiğini söylemek önemli bir başlangıç noktasını oluşturuyor.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Fahri Çoker Arşivi 2.png" height="411" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/07/164031-254132809.png?itok=o03nmGKQ" title="Fahri Çoker Arşivi 2.png" typeof="foaf:Image" width="620"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Fotoğraf: Fahri Çoker Arşivi</div>
</div></div>
<p><br/>
O nedenle az önce 6-7 Eylülün bir pogrom olduğunu vurgulamanın önemine değindim.</p>
<p>Yüzleşmenin bir diğer unsuru hesaplaşılan olayın hatırlanma biçimlerini dönüştürmek.</p>
<p>Bunun içinde anma mekânlarının oluşturulması da olabilir, ders kitaplarındaki bilgileri yüzleşme perspektifiyle yeniden yazmak da olabilir. </p>
<p><strong>“Yüzleşmenin başarılı olabilmesi için hem devletin, hem de toplumun bunu önemsemesi gerekir”</strong></p>
<div class="simplebox injected-block-holder" style="direction:ltr">
<h1 class="box-title">fazla oku</h1>
<p>Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)</p>
</div>
<p>Bir diğer unsur resmi bir özür ifadesinin paylaşılmasıdır. Ayrıca yüzleşme sürecini onarıcı adalet mekanizmalarıyla birlikte düşünmek gerekiyor.</p>
<p>Yani bir yandan mutlak adaletin sağlanamayacağını akılda tutarken, diğer yandan mağdurlara tazminat ödemeyi gündeme almak gerekiyor.</p>
<p>İlaveten sorumluların yargılanmaları da yüzleşmenin kilit unsurları arasında yer almakta.</p>
<p>Gördüğünüz gibi, yüzleşmek için ne devletin çabası yeterli, ne de resmi girişimler olmadan toplumun çabası yeterli.</p>
<p>Sürecin bir ölçüde başarılı olabilmesi için, hem devletin, hem de toplumumun yüzleşmeyi önemsemesi gerekiyor. </p>
<p><strong>- 6-7 Eylül ile yüzleşebildik mi?</strong></p>
<p>Bu unsurlar çerçevesinde Türkiye toplumu 6-7 Eylül ile yüzleşebildi mi? Maalesef bundan oldukça uzağız.</p>
<p>50. yılda, yani 2005’te <em>Karşı Sanat</em>’ın, <em>Tarih Vakfı</em> ile ortaklaşa düzenlediği 6-7 Eylül ile ilgili fotoğraf sergisini hatırlayalım.</p>
<p>Serginin açılışı <em>“Türkiye Türktür, Türk kalacak”</em>, <em>“Hainlere Ölüm”</em>, <em>“Ya Sev Ya Terk Et”</em>, <em>“Neden Kıbrıs’taki fotoğrafları değil de, bu fotoğrafları asıyorsunuz”</em>, <em>“Atatürk’ün evini yakanları savunmayın” </em>sloganlarını atan bir grup tarafından basılmıştı.</p>
<p>Fotoğraflara yumurta attılar, fotoğrafları yırttılar.</p>
<p>Tam da Elhamra Pasajı’nın üçüncü katında oldu bunlar.</p>
<p>50 yılda geldiğimiz noktanın özeti gibi adeta.</p>
<p>Maalesef 6-7 Eylül’ün şiddeti ve trajedisi beyaz perdeye taşındığında da geçmişle yüzleşmeye katkı sağlayacak bir filmle karşılaşamadık, çünkü konu hakkında en bilinen film azınlıklar hakkındaki kalıp yargılara fazlasıyla yaslanan bir film.</p>
<p><strong>“Pogromun faturası ilk olarak komünistlere çıkarılmak isteniyor”</strong></p>
<p>6-7 Eylül bağlamında tazminat ödemeleri ve yargı süreçlerini de görmekteyiz.</p>
<p>1955 ve sonrasında yapılan tazminat ödemelerinde toplanan bağışların da rolü olduğunu görüyoruz.</p>
<p>Yargılama sürecinin ilk aşaması 6-7 Eylül’den hemen sonra ilan edilen sıkıyönetimin mahkemelerinde gerçekleşiyor.</p>
<p>İlk olarak komünistleri tutuklayan bu mahkemeler sonuçta yüzlerce saldırganı küçük cezalara mahkûm ediyorlar ve pogromun tertiplenişi hakkında hiçbir hüküm kurmuyorlar.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="5.jpeg" height="414" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2019/09/06/163291-1620992661.jpeg?itok=NiR2cwAN" title="5.jpeg" typeof="foaf:Image" width="609"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Fotoğraf: Akis, 17 Ekim 1960</div>
</div></div>
<p><br/>
İkinci aşama, 27 Mayıs sonrası <a href="https://www.independentturkish.com/tags/yassiada">Yassıada</a>’da açılan 6-7 Eylül Olayları Davası. Fuat Köprülü’nün açıklamaları ihbar kabul edilerek açılmıştı bu dava.</p>
<p>Bir darbe sonucu kurulan özel mahkemeden de adalet beklemek gerçekçi değil zaten. </p>
<p><strong>“Yassıada’daki mahkeme, askerin rolünü ve eksik müdahalesini görmezden geliyor”</strong></p>
<p>Bu davadaki iddianame ile dönemin bürokrasisinin pogromun tertiplenmesindeki rolü hakkında yeni bilgiler edinmek mümkün oldu. Ama bu dava da ciddi bir sonuç doğurmadı.</p>
<p>Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve dönemin İzmir Valisi Kemal Hadımlı hakkında verilecek kararın Anayasayı ihlâl davası ile birleştirilmesine karar verilirken, dönemin İstanbul Valisi Fahrettin Kerim Gökay ve Oktay Engin gibi isimler içinse beraat kararı verildi.</p>
<p>Gerekçeli kararı okuduğumuzda yaşananların sadece yağma ve mallara zarar gibi gösterildiği, cinayet ve ölümlere hiç değinilmediği, dönemin istihbarat örgütü MAH (Milli Emniyet Hizmetleri) ile Oktay Engin’in ilişkisinden ve onun dinamitleri yerleştirmesi fiilinden bahsedilmediği görüyoruz.</p>
<p>Elbette Yassıada’daki gerekçeli karar kolektif şiddetin seyrinde askerin rolüne ve eksik müdahalesine de hiç değinmez. </p>
<p><strong>“Geçmişteki utançların konuşulması ‘kaba’ ve ‘yaralayıcı’ olarak niteleniyor”</strong></p>
<p>6-7 Eylül ile bir türlü yüzleşemediğimizi söylerken geçen yıl HDP milletvekili <a href="https://www.independentturkish.com/tags/garo-paylan">Garo Paylan</a>’ın Meclise verdiği araştırma önergesini de hatırlamak lazım:</p>
<blockquote>
<p><em>6-7 Eylül Pogromu; İstanbul ve İzmir başta olmak üzere birçok yerde, Rumların, Ermenilerin, Yahudilerin ve diğer Hristiyanların mallarının yağmalanmasını, kadınlara tecavüz edilmesi, din adamlarının darp edilmesi, mezarlıkların talanı ve cinayetlerin işlenmesiyle Türkiye’nin utanç tarihine yazılmıştır.</em></p>
<p><em>...<br/>
Bu Pogrom’un failleri Cumhuriyet tarihindeki pek çok menfi olay gibi ceza almamışlardır.</em></p>
<p><em>...<br/>
6-7 Eylül 1955’te yaşanan Pogrom’un faillerinin ortaya çıkarılması, yaşanan can ve mal kayıplarının tespit edilmesi, mağdur olan kişilerin ve/veya ailelerinin maddi ve manevi kayıplarının tazmin edilmesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin geçmişle yüzleşme adına atacağı önemli bir adım olacaktır.</em></p>
<p><em>...<br/>
Bu sebeple bir Meclis Araştırması açılmasını talep ediyoruz</em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Paylan’ın önergesinde yer alan bunun gibi cümleler TBMM başkanı <a href="https://www.independentturkish.com/tags/binali-y%C4%B1ld%C4%B1r%C4%B1m">Binali Yıldırım</a> tarafından kaba ve yaralayıcı bulundu ve bu mazeret ile önerge işleme konmadı. </p>
<p><strong>“Ermeni Soykırımı’ndan Roboski’ye kadar yüzleşmemiz gereken uzun bir liste var”</strong></p>
<p>Lütfen dönün bakın, nesi kaba bu cümlelerin?</p>
<p>Sabri Yirmibeşoğlu gibi organizatörlere kendi yaptıklarından övgü duyarak bahsetmeleri serbest, ama iş meclis araştırma önergesi gibi makul bir öneriye gelince geçmişteki utançların konuşulması <em>“kaba” </em>ve <em>“yaralayıcı”</em> olarak niteleniyor.</p>
<p>Ortak kitabımızda inkârda ortaklaşmak kavramını ortaya attık. Bu kavramı esas olarak 1915’e dair bilginin devlet aklı tarafından nasıl regüle edildiğini ve devlet ile toplumun nasıl inkâr ortak paydasında buluştuklarını anlatmak için kullanıyoruz. Ama elbette inkârda ortaklaşma 6-7 Eylül bahsinde de karşımıza çıkıyor.</p>
<p>Toplum olarak yüzleşmemiz gereken şeylere dair “Ermeni Soykırımı”ndan <a href="https://www.independentturkish.com/tags/roboski">Roboski</a>’ye uzanan uzun bir liste var elimizde.</p>
<p>Ve elbette 6-7 Eylül Pogromu da bu listede önemli bir yer tutuyor.</p>
<p><strong>- İstanbul’daki olayların başlamasında öne çıkan gazete manşetini göz önüne alırsak, geçmişten günümüze çeşitli çevrelerin medyanın kamu algısının şekillenmesindeki rolünü kendi çıkarları doğrultusunda kullanması hakkında neler söylemek istersiniz? </strong></p>
<p>Her şeyden önce 1950’lerin ortamı soğuk savaş ortamı.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="cumhuriyet.jpg" height="229" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/07/163816-457711855.jpg" title="cumhuriyet.jpg" typeof="foaf:Image" width="596"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Ana akım gazetelerde istihbarat birimlerine yakın gazetecilerin olduğunu biliyoruz.<em> Hürriyet, Yeni Sabah</em> gibi gazeteler kitlede bir Kıbrıs Türkleri duyarlılığı yaratmayı önemsiyorlar.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="vatan.jpg" height="283" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/07/163811-1502641280.jpg" title="vatan.jpg" typeof="foaf:Image" width="609"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Tek parti döneminin son Dışişleri Bakanı Necmettin Sadak <em>“Kıbrıs sorunu diye bir şey yoktur, çünkü ada Britanya'nın egemenliği ve yönetimi altında”</em> diyordu.<br/>
 </p>
<p>DP döneminin başında da bu tavrı değişmedi. </p>
<p>Dolayısıyla resmi tutum böyleyken kitleyi Kıbrıs konusunda ajite etmek basının üstlendiği bir roldü.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="cumhuriyet 2.jpg" height="244" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/07/163821-483057403.jpg" title="cumhuriyet 2.jpg" typeof="foaf:Image" width="601"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Bir yandan Patrikhane’nin ekümenik konumu reddediliyor, diğer yandan Patrik Athenagoras sessiz kalarak Rum lider Makarios’u desteklemekle suçlanıyordu.</p>
<p>Gazetelerin kendi çıkarları nerdedir bu resimde?<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="1.jpg" height="2048" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/thumbnails/image/2019/09/07/163831-1564658286.jpg" title="1.jpg" typeof="foaf:Image" width="1529"/></div>
</div></div>
<p><br/>
Muhtemelen <em>Hürriyet </em>milliyetçi rüzgârların tiraja destek sunmasından memnundur. Ama 6 Eylül gününü <em>İstanbul Ekspres</em>’in ilave baskılarını bu tür bir ticari çıkar kaygısı çerçevesinde görmemek gerek.</p>
<p>Kâğıt kıtlığı döneminde yaklaşık 30 bin tirajlı gazetenin ilave baskılarla 200 binden fazla basılması doğrudan bir istihbarat operasyonu.</p>
<p><strong>- Sizce medya, içine düşürüldüğü bu karanlık durumdan nasıl kurtulur? </strong></p>
<p>Eleştirel akademisyenler olarak yıllarca ana akım medyayı eleştirdik. Haklıydık da, çünkü ana akım medyanın sorunları normal gösterme, büyük dertleri kitlelere yansıtmama, cinsiyetçi söylemleri yeniden üretme gibi özellikleri söz konusu.</p>
<p>Ama Türkiye medya özgürlükleri bakımından öyle bir dönemden geçiyor ki… Bu dönemin temel özelliği ortada bir ana akım medyanın kalmamış olmasıdır.</p>
<p>Evet, alternatif mecralar güçleniyor, bu elbette olumlu bir gelişme, ama ana akımın gücünü yadsımak olmaz.</p>
<p>Ben derslerimde Türkiye’nin otoriterleşme sürecini özetlerken öğrencilerime, <em>“Düşünün arkadaşlar, merkez-sağ perspektiften bakan köşe yazarları bile Hürriyet’te yazmaya devam edemediler” </em>diyorum.</p>
<p>Durum bu şekilde özetlenebilir sanırım. </p>
<p><strong>“Linç atmosferi sürüyor”</strong></p>
<p>6-7 Eylül 1955’ten konuşurken, 6-7 Eylül 2015’ten söz etmek gerekmekte.</p>
<p>2015’te, tam da 6 Eylül’ü 7 Eylül’e bağlayan gece, içlerinde bir iktidar partisi milletvekilinin de bulunduğu bir grup, <em>Hürriyet</em> gazetesine saldırdı.</p>
<p>İzleyen günlerde HDP’ye yönelik çok geniş çaplı bir linç dalgası oldu.</p>
<p>İstanbul’da 21 yaşındaki Sedat Akbaş telefonda Kürtçe konuştuğu için öldürüldü.</p>
<p>Beypazarı’nda Kürt tarım işçilerinin çadırları yakıldı.</p>
<p>Bu dehşet görüntüleri 6-7 Eylül’den günümüze ulaşan bir linç atmosferini akla getiriyor.</p>
<p>Bu linç atmosferi ile de hesaplaşmadık henüz.</p>
<p>Bunları da yüzleşme gerektiren kolektif şiddetler listesine eklemek gerek. </p>
<p><strong>- Medya bu karanlık durumdan nasıl kurtulur? </strong></p>
<p>Sanırım öncelikle gereken gazeteciliği suç olarak görmeyen bir yaklaşımın tüm kurumlarca benimsenmesi.</p>
<p>Konvansiyonel mecrada hükümet ile mesafeli olmayı önemseyen basın ve yayın kuruluşları gerek.</p>
<p>Muhabirliğin güçlenmesi, muhabirlerin kanaat önderi rolünü üstlenmeden gazetecilik yapabilmeleri lazım.</p>
<p>Televizyonlarda yeniden farklı fikirlerin diyaloğunu görmemiz lazım.</p>
<p>Ne zaman ki ana akım televizyonlar HDP’lilerin olmadığı HDP tartışmalarından, kadınların olmadığı kadın cinayeti tartışmalarından vazgeçer, içinden geçtiğimiz karanlık hafiflemiş demektir.</p>
<p> </p>
<p><em><strong>Ömer Turan hakkında</strong></em></p>
<p><em>Doç.Dr. Ömer Turan İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi. Güven Gürkan Öztan ile ortak kitapları "Devlet Aklı ve 1915: Türkiye’de 'Ermeni Meselesi' Anlatısının İnşası 2018’de İletişim Yayınları tarafından 2018’de yayımlandı. </em></p>
<p><em>Editörlerinden olduğu "The Dubious Case of a Failed Coup: Militarism, Masculinities, and 15 July in Turkey" başlıklı derleme 2019’da Palgrave Macmillan’dan çıktı. </em></p>
<p><em>"1968: İsyan, Devrim, Özgürlük" başlıklı derlemesi geçtiğimiz ay Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından basıldı. </em></p>
<p><em>Dr. Turan 2019-2020 akademik yılında İsveç Enstitüsü araştırmacısı olarak, Lund Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Merkezi’nde çalışmalarına devam ediyor. </em></p>
<p> </p>
</div></div></div> <p dir="rtl"> © The Independentturkish</p> </div>
</div>
<div class="injected-block injected-block-read-more hide">
<div style="direction:ltr">
<h6 class="box-title">DAHA FAZLA OKU</h6>
<ul>
<li>
<div>
<a href="/node/68451">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2019/09/06/163776-641242223.jpg?itok=b4FHwv3J" typeof="foaf:Image" width="150"/> </a>
</div>
<a href="/node/68451">
KONDA araştırdı: 6-7 Eylül, Roboski, Dersim ve Madımak için halk ne diyor? </a>
</li>
<li>
<div>
<a href="/node/68306">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2019/09/06/163411-711177405.jpg?itok=wVgl7HYm" typeof="foaf:Image" width="150"/> </a>
</div>
<a href="/node/68306">
6-7 Eylül’ün 64 yıldır dinmeyen acısı; “Ya canınızı ya malınızı” </a>
</li>
<li>
<div>
<a href="/node/68161">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2019/09/06/163356-1294928865.jpeg?itok=82_PPcBK" typeof="foaf:Image" width="150"/> </a>
</div>
<a href="/node/68161">
6-7 Eylül Olaylarından Yassıada’ya... Cumhuriyet’in ilk 40 yılında Türkiye Yahudileri (2) </a>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="entry-tags">
<span>Hakkında daha ayrıntılı:</span>
<a href="/taxonomy/term/82071">6-7 EYLÜL</a><a href="/taxonomy/term/82241">DOÇ. DR. ÖMER TURAN</a><a href="/taxonomy/term/82246">ERMENİLER</a><a href="/taxonomy/term/82191">RUMLAR</a><a href="/taxonomy/term/82316">KIBRIS MESELESİ</a><a href="/taxonomy/term/273221">pogrom</a>
</div>
<div class="section-title has-dot"><h4>DAHA FAZLA HABER OKU</h4></div>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="671911" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/671911">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">Çeviri Röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/04/1210321-580119037.jpeg?itok=aaIBUMhW" src=""/>
<a href="/node/671911"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/671911/r%C3%B6portaj/r%C4%B1za-pehlevi-independent-fars%C3%A7aya-konu%C5%9Ftu">
Rıza Pehlevi, Independent Farsça'ya konuştu </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Rıza Pehlevi, Independent Farsça'ya konuştu" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="665641" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/665641">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/10/07/1199211-640289866.jpg?itok=ZE1nVlvp" src=""/>
<a href="/node/665641"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/665641/r%C3%B6portaj/gazzede-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1n-orta-yerinde-kalan-aktivist-i%CC%87srailliler-esir-al%C4%B1n%C4%B1yor">
Gazze'de saldırıların orta yerinde kalan aktivist: İsrailliler esir alınıyor çünkü onların hapishanelerindeki Filistinli kardeşlerimizi huzura kavuşturmalıyız </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Gazze'de saldırıların orta yerinde kalan aktivist: İsrailliler esir alınıyor çünkü onların hapishanelerindeki Filistinli kardeşlerimizi huzura kavuşturmalıyız" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="657896" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/657896">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">1 YÜZ 1 İNSAN</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/08/30/1186841-1195304323.jpg?itok=j2xYoJU2" src=""/>
<a href="/node/657896"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/657896/r%C3%B6portaj/zafer-bayram%C4%B1nda-bir-ba%C5%9Fka-zafer-hikayesi-aysu-t%C3%BCrko%C4%9Flu">
Zafer Bayramı'nda bir başka "zafer" hikayesi: Aysu Türkoğlu </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Zafer Bayramı'nda bir başka &quot;zafer&quot; hikayesi: Aysu Türkoğlu" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="654136" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/654136">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/08/11/1180741-1085405018.jpg?itok=8yNI5Q6N" src=""/>
<a href="/node/654136"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/654136/r%C3%B6portaj/son-%C5%9Fam-b%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7isi-%C3%B6nhon-esad%E2%80%99%C4%B1n-s%C3%B6zleri-yeni-de%C4%9Fil">
Son Şam Büyükelçisi Önhon: Esad’ın sözleri yeni değil </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Son Şam Büyükelçisi Önhon: Esad’ın sözleri yeni değil" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="653476" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/653476">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/08/08/1179336-704520537.jpg?itok=OU7AAwWE" src=""/>
<a href="/node/653476"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/653476/r%C3%B6portaj/afrikada-darbeler-d%C3%B6nemi%E2%80%A6-do%C3%A7-bayram-k%C4%B1tadaki-yeni-cuntac%C4%B1lar-rus-ve-%C3%A7in">
Afrika'da darbeler dönemi… Doç. Bayram: Kıtadaki yeni cuntacılar Rus ve Çin yanlısı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Afrika'da darbeler dönemi… Doç. Bayram: Kıtadaki yeni cuntacılar Rus ve Çin yanlısı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="651496" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/651496">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/07/31/1176276-4785662.jpeg?itok=FCDp8gK1" src=""/>
<a href="/node/651496"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/651496/r%C3%B6portaj/uluslararas%C4%B1-%C3%B6d%C3%BCll%C3%BC-mimar-emre-arolat-t%C3%BCrkiyede-cami-mimarisi-bug%C3%BCn-h%C3%A2l%C3%A2-tabu">
Uluslararası ödüllü mimar Emre Arolat: Türkiye'de cami mimarisi bugün hâlâ tabu olarak görülüyor </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Uluslararası ödüllü mimar Emre Arolat: Türkiye'de cami mimarisi bugün hâlâ tabu olarak görülüyor" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="649021" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/649021">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/07/22/1171896-200200911.png?itok=DckJ2ZIz" src=""/>
<a href="/node/649021"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/649021/r%C3%B6portaj/zelenskinin-dan%C4%B1%C5%9Fman%C4%B1-k%C4%B1r%C4%B1mda-kal%C4%B1c%C4%B1-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCm%C3%BCn-anahtar%C4%B1-askeri-de%C4%9Fil-uluslararas%C4%B1">
Zelenski'nin danışmanı: Kırım'da kalıcı çözümün anahtarı askeri değil uluslararası hukuk </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Zelenski'nin danışmanı: Kırım'da kalıcı çözümün anahtarı askeri değil uluslararası hukuk" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="648426" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/648426">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÖZEL</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/07/19/1171176-533286996.jpg?itok=e9EFNbge" src=""/>
<a href="/node/648426"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/648426/r%C3%B6portaj/bae-ticaret-bakan%C4%B1-t%C3%BCrkiye-baenin-d%C3%BCnyadaki-en-b%C3%BCy%C3%BCk-10-ticaret-orta%C4%9F%C4%B1ndan-biri">
BAE Ticaret Bakanı: Türkiye, BAE'nin dünyadaki en büyük 10 ticaret ortağından biri </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="BAE Ticaret Bakanı: Türkiye, BAE'nin dünyadaki en büyük 10 ticaret ortağından biri" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="648221" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/648221">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/07/17/1170486-1325419804.png?itok=AFU-rhUx" src=""/>
<a href="/node/648221"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/648221/r%C3%B6portaj/profes%C3%B6r-mazis-uluslararas%C4%B1-sistem-de%C4%9Fi%C5%9Firken-t%C3%BCrk-yunan-ili%C5%9Fkileri-hayati">
Profesör Mazis: Uluslararası sistem değişirken Türk-Yunan ilişkileri hayati önemde </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Profesör Mazis: Uluslararası sistem değişirken Türk-Yunan ilişkileri hayati önemde" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="643906" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/643906">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/30/1163481-1034928746.jpg?itok=502b6Jlf" src=""/>
<a href="/node/643906"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/643906/r%C3%B6portaj/eski-abdnin-ukrayna-b%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7isi-pifer-putin-wagner-ile-bo%C4%9Fu%C5%9Furken-rus">
Eski ABD'nin Ukrayna Büyükelçisi Pifer: Putin, Wagner ile boğuşurken Rus oligarklar ve Çin'in olay günü sessizliği dikkat çekici </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Eski ABD'nin Ukrayna Büyükelçisi Pifer: Putin, Wagner ile boğuşurken Rus oligarklar ve Çin'in olay günü sessizliği dikkat çekici" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="643636" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/643636">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/29/1163011-374033251.png?itok=jUwysnKT" src=""/>
<a href="/node/643636"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/643636/r%C3%B6portaj/t%C3%BCrkiye-ve-yunanistan%C4%B1n-yeni-d%C3%B6neminde-neler-ya%C5%9Fanacak-abdnin-ili%C5%9Fkilere-etkisi">
Türkiye ve Yunanistan'ın yeni döneminde neler yaşanacak, ABD'nin ilişkilere etkisi ne? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Türkiye ve Yunanistan'ın yeni döneminde neler yaşanacak, ABD'nin ilişkilere etkisi ne?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="643341" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/643341">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/28/1162671-422048145.jpg?itok=mLz-k1ei" src=""/>
<a href="/node/643341"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/643341/r%C3%B6portaj/i%CC%87lke-ve-demokrasi-hareketi-%C3%BCyelerinden-prof-tolga-yarman-k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7daro%C4%9Flu-kal%C4%B1rsa">
İlke ve Demokrasi Hareketi üyelerinden Prof. Tolga Yarman: Kılıçdaroğlu kalırsa CHP irtifa kaybeder </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="İlke ve Demokrasi Hareketi üyelerinden Prof. Tolga Yarman: Kılıçdaroğlu kalırsa CHP irtifa kaybeder" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="641301" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/641301">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">MEVZU NEDİR?</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/20/1158801-129947909.png?itok=B5O6jp_F" src=""/>
<a href="/node/641301"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/641301/r%C3%B6portaj/profes%C3%B6r-g%C3%BCrsel-enflasyonu-s%C3%BCratle-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCrmek-deh%C5%9Fet-bir-daralmayla-olur-%C5%9Fim%C5%9Feke">
Profesör Gürsel: Enflasyonu süratle düşürmek dehşet bir daralmayla olur, Şimşek'e kısıtlı zaman verilmiş </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Profesör Gürsel: Enflasyonu süratle düşürmek dehşet bir daralmayla olur, Şimşek'e kısıtlı zaman verilmiş" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="638301" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/638301">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/09/1153871-275422699.png?itok=gj19cww5" src=""/>
<a href="/node/638301"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/638301/r%C3%B6portaj/kaderimize-art%C4%B1k-abbas-karar-vermemeli-diyen-adnan-mjalli-gelece%C4%9Fimiz-neden-bu">
"Kaderimize artık Abbas karar vermemeli" diyen Adnan Mjalli: Geleceğimiz neden bu insanların elinde? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content='"Kaderimize artık Abbas karar vermemeli" diyen Adnan Mjalli: Geleceğimiz neden bu insanların elinde?' property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-f7fe68df07cc2fd5a4d9ad5f8289b178">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="635971" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/635971">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/06/01/1149816-881096129.jpg?itok=QZnzAROs" src=""/>
<a href="/node/635971"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/635971/r%C3%B6portaj/k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7daro%C4%9Flu-neden-yine-kaybetti-erdo%C4%9Fan-nas%C4%B1l-yeniden-kazand%C4%B1">
Kılıçdaroğlu neden yine kaybetti, Erdoğan nasıl yeniden kazandı? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Kılıçdaroğlu neden yine kaybetti, Erdoğan nasıl yeniden kazandı?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="635946" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/635946">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">röportaj</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/r%C3%B6portaj" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Röportaj</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/05/31/1149616-1361836536.png?itok=-eNzOj_M" src=""/>
<a href="/node/635946"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/635946/r%C3%B6portaj/t%C3%BCrkiye-bir-cemaatler-tak%C4%B1m-adas%C4%B1-milliyet%C3%A7ilik-ise-bu-se%C3%A7imde-ortaya-%C3%A7%C4%B1kmad%C4%B1">
"Türkiye bir cemaatler takım adası, milliyetçilik ise bu seçimde ortaya çıkmadı zaten hep vardı" </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content='"Türkiye bir cemaatler takım adası, milliyetçilik ise bu seçimde ortaya çıkmadı zaten hep vardı"' property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="sidebar-wrap-holder cell">
<div class="sidebar-wrap">
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009178281-2">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>EN ÇOK OKUNANLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="objects-list" id="mostread_today">
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009178281-3">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>SON HABERLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-a4836eab694ad76f8723a97a92c834c5">
<div class="view-content">
<div class="object-item" data-nid="678151" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678151">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678151">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221666-1685407967.jpg?itok=ASjI7ZZV" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678151">
DeepMind'ın yapay zeka aracı, "insanlığı 800 yıl ileriye attı" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678146" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678146">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678146">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221661-1379150436.JPG?itok=GD7PcnbF" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678146">
Birkaç hafta önce affedilen Katalan liderden İspanyol hükümetini devirme tehdidi </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678136" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/678136">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678136">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221651-215751411.jpeg?itok=JKz3Egad" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678136">
İsrail'in Gazze'nin geleceği için iki planı var </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678131" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/678131">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678131">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221641-1261258465.JPG?itok=gM8gkvy8" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678131">
Papa Francis kendisini eleştiren kardinali evinden kovuyor </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678126" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/678126">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678126">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221621-1397975422.JPG?itok=IULmGA73" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678126">
Eski İsrail Başbakanı'ndan "Gazze'ye NATO güçleri getirilsin" önerisi </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> </div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009178281-4">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>YAZARLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-a4836eab694ad76f8723a97a92c834c5">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677861" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677861">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677861/yazarlar/biden%C4%B1n-i%CC%87srail-ve-gazze-aras%C4%B1ndaki-denge-aray%C4%B1%C5%9F%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Eric%20Garcia.png?itok=YzZpWPmQ" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Eric Garcia </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677861">
Biden'ın İsrail ve Gazze arasındaki denge arayışı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677496" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677496">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677496/yazarlar/hollandal%C4%B1-trump%C4%B1n-y%C3%BCkseli%C5%9Finden-ne-kadar-korkmal%C4%B1y%C4%B1z">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mary_Dejevsky.png?itok=47veirEC" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mary Dejevsky </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677496">
"Hollandalı Trump"ın yükselişinden ne kadar korkmalıyız? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677196" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677196">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677196/yazarlar/i%CC%87talyada-kad%C4%B1nlar-kendilerini-g%C3%BCvende-hissetmiyor-ve-art%C4%B1k-%C3%B6fkelerini">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/9b74483b-951d-484b-a55f-462eafa2e106-removebg-preview.png?itok=RxmLQ2B2" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Francesca Casonato </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677196">
İtalya'da kadınlar kendilerini güvende hissetmiyor ve artık öfkelerini gösteriyorlar </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="676436" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/676436">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/676436/yazarlar/kalbi-k%C4%B1r%C4%B1k-bir-adamd%C4%B1m-ve-taylor-swift-beni-kurtard%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Headshot_Mike-Bedigan.png?itok=74rnycah" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mike Bedigan </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/676436">
Kalbi kırık bir adamdım ve Taylor Swift beni kurtardı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="676571" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/676571">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/676571/yazarlar/b%C3%BCy%C3%BCk-feminist-andrew-tate-olmasayd%C4%B1-kad%C4%B1nlar-ne-yapard%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Katie%20Edwards%20headshot.png?itok=h0QQBYFh" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Katie Edwards </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/676571">
Büyük "feminist" Andrew Tate olmasaydı kadınlar ne yapardı? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>TÜRKİYE'DEN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-a4836eab694ad76f8723a97a92c834c5">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677936" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677936">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677936/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/milei-fa%C5%9Fist-mi">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/%C3%96zg%C3%BCr%20Uyan%C4%B1k.png?itok=Q9PGnZwe" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Özgür Uyanık </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677936">
Milei faşist mi? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677906" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677906">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677906/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/william-faulkner-son-eserimin-ad%C4%B1-alt%C4%B1n-diyar%C4%B1m-yoknapatawpha-olacak">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mayis%20Alizade%20%282%29.png?itok=fjR8MWJL" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mayis Alizade </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677906">
William Faulkner: Son eserimin adı "Altın Diyarım Yoknapatawpha" olacak, ondan sonra kalemimi kırıp bir daha yazmayacağım </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677926" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677926">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677926/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/carl-schmittte-egemenlik-%C3%B6l%C3%A7%C3%BCt%C3%BC-egemen-istisnai-duruma-karar-verendir">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/r%C4%B1fat%20%C3%B6zcan.png?itok=DXhDDBts" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Rıfat Özcan </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677926">
Carl Schmitt'te egemenlik ölçütü: "Egemen, istisnai duruma karar verendir" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677731" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/677731">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677731/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/rus-bas%C4%B1n%C4%B1nda-gazze-sava%C5%9F%C4%B1-filistinlilerin-gazze-%C5%9Feridi-d%C4%B1%C5%9F%C4%B1na-g%C3%B6%C3%A7">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mayis%20Alizade%20%282%29.png?itok=fjR8MWJL" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mayis Alizade </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677731">
Rus basınında Gazze savaşı: "Filistinlilerin Gazze Şeridi dışına göç ettirilmesini desteklemiyoruz" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677706" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/677706">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677706/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/tanzanya-maasaileri-zorunlu-g%C3%B6%C3%A7le-kar%C5%9F%C4%B1-kar%C5%9F%C4%B1ya">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/sare-sanli.png?itok=7XJu9_gq" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Sare Şanlı </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677706">
Tanzanya Maasaileri zorunlu göçle karşı karşıya </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>DÜNYADAN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-08c61181d70fca05fe3d9fa5b7e424d1">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677916" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677916">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677916/d%C3%BCnyadan-sesler/hamas%C4%B1n-%C3%B6n%C3%BCndeki-%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F-yolu-%C5%9Fayet-isterse">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Bekir%20Uveyda.png?itok=tg61hFSo" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Bekir Uveyda </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677916">
Hamas'ın önündeki çıkış yolu: Şayet isterse! </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677921" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677921">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677921/d%C3%BCnyadan-sesler/gazze-ve-siyasetin-poetikas%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/mi%C5%9Farizeydi%20%281%29.png?itok=h5c1UXNE" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mişari Zeydi </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677921">
Gazze ve siyasetin poetikası </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677726" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677726">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677726/d%C3%BCnyadan-sesler/libya-ve-arzu-edilen-h%C3%BCk%C3%BCmet-sistemi-%C3%BCzerinde-uzla%C5%9F%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Cibril_Ubeydi.png?itok=KB7DA2i9" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Cibril Ubeydi </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677726">
Libya ve arzu edilen hükümet sistemi üzerinde uzlaşı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677681" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/677681">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677681/d%C3%BCnyadan-sesler/gazzeyi-kim-y%C3%B6netecek">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/abduraaa.png?itok=AdzfPsbz" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Abdurrahman Raşid </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677681">
Gazze'yi kim yönetecek? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677676" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/677676">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677676/d%C3%BCnyadan-sesler/opecte-karar-alma-s%C3%BCreci-ve-suudi-arabistan-enerji-politikas%C4%B1-i%CC%87%C3%A7eriden">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Velid%20Haduri%20%282%29.png?itok=1MeYr2pp" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Velid Haduri </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677676">
OPEC'te karar alma süreci ve Suudi Arabistan enerji politikası: İçeriden bir bakış </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</article>
</div>
</main> <footer id="main-footer">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="main-footer-inner">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify">
<div class="cell shrink">
<div class="logo-footer">
<a href="#"><img alt="Logo" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-icon.png"/></a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="socials-area">
<h6>Bizi takip edin:</h6>
<div class="socials-btns">
<a class="social-btn facebook-btn-bg-hover round" href="https://www.facebook.com/Independent-Turkish-336214887203607" target="_blank" title="Facebook"><i class="icomoon-icon icon-facebook"></i></a>
<a class="social-btn twitter-btn-bg-hover round" href="https://twitter.com/TurkishIndy" target="_blank" title="Twitter"><i class="icomoon-icon icon-twitter"></i></a>
<a class="social-btn instagram-btn-bg-hover round" href="https://www.instagram.com/turkishindy" target="_blank" title="Instagram"><i class="icomoon-icon icon-instagram"></i></a>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell medium-auto large-shrink large-8">
<ul class="footer-links">
<li><a href="/node/13201" title="">Kullanıcı Politikaları</a></li>
<li><a href="/node/13206" title="">Gizlilik Bildirimi</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
<div class="main-footer-after">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="copyright">
Türkçe tüm hakları Media Arabia'ya aittir 2023 ©
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</footer> </div>
</div>
</body>
</html>

Türkiye tarihinin karanlık ve utanç sayfalarından biri: 6-7 Eylül 1955.
Başta Rumlar ve sonradan Ermeniler olmak üzere gayrimüslim toplumuna yönelik gerçekleştirilen linç ve yağma hareketinin 64’üncü yıldönümünde, o gün yaşananların öncesi ve sonrası ile yaratılan derin tahribatın onarılması yönünde atılması gereken adımları Independent Türkçe için İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Doç. Dr. Ömer Turan ile konuştuk.
Resmi verilere göre 11 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı, kadınlar tecavüze uğradı.
Bunun yanında 4 bin 214 ev, 1.004 işyeri, 73 kilise, 2 manastır, 1 sinagog, 26 okul ile fabrika, otel ve bar gibi yerlerin bulunduğu toplam 5 bin 317 mekân da saldırıya uğradı.
6-7 Eylül 1955 tarihi için isim doğru koyulmalı diyor Turan; “Pogrom”
“Etnik bir gruba yönelik kolektif şiddet: Pogrom”
- 6-7 Eylül Pogromu’nun 64’üncü yılında, yaşananları ve nedenlerini bir kez daha konuşmak istiyorum. Katliam ve yağma girişiminin fitili İstanbul Ekspres gazetesinin ikinci baskısıyla beraber ateşleniyor fakat olayların nedeni salt bu değil tabii.
Siz, 6-7 Eylül’ü, o güne giden süreci ve sonrasında yaşananları nasıl görüyor, değerlendiriyorsunuz?
Sanırım kelime tercihiyle başlamamız lazım. Siz sorunuzu sorarken 6-7 Eylül Pogromu dediniz. Kesinlikle olan biteni bir pogrom olarak adlandırmak gerekli. Genel olarak Türkiye’de “6-7 Eylül Olayları” kalıbı kullanılıyor.
Olaylar dendiğinde birincisi, yaşananın boyutları azımsanmış oluyor. İkincisi, olay kelimesi sanki kendiliğinden olmuş gibi bir izlenim veriyor.
Pogrom Rusça kökenli bir kelime. İlk olarak 19. yüzyılda Yahudilere yönelik şiddeti adlandırmak için kullanılmış. Ama artık sadece Yahudilerin başına gelenler için kullanılmıyor bu kelime.
Pogromu nasıl tanımlayabiliriz? En kısa tanımını etnik bir gruba yönelik kolektif şiddet şeklinde yapabiliriz. Kitlenin şiddet uygulayıcısı olarak seferber edilmesi pogromun temel özelliği. Bu kolektif şiddetin içinde, yağma olabilir, linç olabilir, hırsızlık, tecavüz ya da cinayet olabilir.
6-7 Eylül 1955’te olan kolektif şiddeti kesinlikle İstanbul Rumlarını hedef alan bir pogrom olarak adlandırmak gerek.
Hemen bir parantez açalım, elbette ana hedef Rumlardı ama Ermeniler ve Yahudiler de bu şiddetin hedefi oldular.
Diplomatların hazırladıkları raporlar bize şu bilgileri veriyor:
Rumlara ait takriben 2 bin 500 iş yeri ve 670 ev tahrip edildi. Ayrıca Ermenilere ait takriben bin iş yeri, 150 ev saldırıya uğradı.
“6-7 Eylül sadece yağmalanmış mağazalar olarak hatırlanmamalı”
İlk önce tahrip edilen mülklerden söz ettik. Hataya düşmemek için kolektif şiddetin hem nedenlerine, hem de sonuçlarına değinmemiz gerekmekte.
Yoksa 6-7 Eylül’ü herkesin görmüş olduğu İstiklal Caddesi’nde yağmalanmış lüks mağazalara ait fotoğrafla hatırlama yanılgısına düşeriz.
Oysa cinayetler söz konusudur. Kaynaklarda öldürülenlerin sayısı 13 ila 17 arasında değişiyor. 200’den fazla Rum kadına tecavüz ediliyor. Resmi açıklamalara göre 30’dan fazla Rum ağır yaralanıyor. Gayri resmi kaynaklara göreyse bu sayı 300 civarında.
Linç güruhu kimi Rum erkekleri zorla sünnet ediyor. Zorla sünnet edilenler arasında papazlar da var.
Söylediğim gibi, yıllarca 6-7 Eylül belleğimizdeki görüntüler hep dükkânlara yönelik saldırıların görüntüleriydi.
Ama 2015’te Serdar Korucu’nun editörlüğünde hazırlanan Patrik Fotoğrafçısı Dimitri Kaloumenos’un Objektifinden 1955 isimli kitapla Patrikhane fotoğrafçısı Dimitrios Kalumenos’un çektiği fotoğrafları gördük.
Ve anladık ki aslında dükkânlar kolektif şiddete maruz kalan hedeflerden sadece biri.
Kiliseler, okullar ve mezarlıklar da hedef alınıyor. 73 kilise, 26 okul bu pogromda zarar görüyor.
Kalumenos’un çektiği fotoğraflar şiddetin boyutunu çok güçlü şekilde yansıtıyor bize: Mezarların bile nasıl kırıldığını, nasıl açıldığını görüyoruz.
İşte bu kapsamda bir şiddetten bahsettiğimiz için pogrom kelimesini kullanmamız gerek. Bu ölçekte bir şiddet için olaylar kelimesinin hafifletici etkisi yetersiz kalır.
- Peki, amaç neydi?
İki amaçtan söz etmek gerek. Birincisi, 1910’lardaki İttihatçı dönemden beri süregelen toplumu ve ekonomiyi Türkleştirme amacı.
İkinci amaç ise, 1955 bağlamında daha spesifik bir amaç: Dönemin DP hükümeti Londra’da toplanmış olan Kıbrıs Konferansını dağıtmaya yönelik bir hamle düzenlemek istiyor.
Bu hamleyi hazırlayan unsurlar arasında Türkiye’nin Kıbrıs meselesinde sert bir tutum almasını isteyen Britanya diplomasisinin yol göstericiliğinin de payı olması mümkündür.
Sonuçta Selanik’te Atatürk’ün doğduğu eve Türk istihbarat birimlerince tahrip gücü düşük dinamitler yerleştiriliyor. Ve bu haber İstanbul basınında oldukça abartılarak, küçük olay büyütülerek veriliyor.
Atina’daki AA muhabirinin “Bahçede bir iki dinamit lokumu patladı” şeklinde geçtiği haber “Atamızın Evi Bomba İle Hasara Uğradı” şekline dönüşerek manşete taşınıyor.
Kâğıt kıtlığı olan bir dönemde gazetelerin ikinci baskıyı yapmaları önceden bir tertibat olmaksızın imkânsız gözükmektedir.
Sonrası da önceden seferber edilmiş güruhun kamyonlarla saldırıların gerçekleşeceği semtlere taşınması, bir örnek sopalarla kolektif şiddetin başlaması.
Fuat Köprülü: Ata’nın Selanik’teki evini Menderes bombalatmıştır
- Türkiye toplumu 6-7 Eylül devlet eliyle organize edildiğini nasıl öğrendi?
1990’ların başında emekli orgeneral Sabri Yirmibeşoğlu’nun verdiği bir söyleşi kritik.
Yirmibeşoğlu “özel harp” kökenli bir subay. Söyleşisinde "6-7 Eylül’ün muhteşem bir özel harp örgütlenmesi" olduğunu söyledi. Ve "amacına ulaştığını" da belirtti.
Aslında özel harp biriminin rolü dışında bir tertip olduğu çoktan beri biliniyordu. DP hükümetinin panikle ortaya attığı “Komünistler yaptı” tezi kimseyi ikna etmemişti.
Fuat Köprülü o söyleşide şöyle diyor:
Hadiseler Fatin Rüştü Zorlu’nun ilhamı ile Menderes ve Gedik tarafından tertiplenmiştir.
Ata’nın Selanik’teki evini Menderes bombalatmıştır.
Meselenin tahkik edilmesini, mesullerini bir an evvel meydana çıkartılmasını istedikçe Menderes’in işi kapatmaya çalıştığını gördüm.
Tabii bu açıklamaların yapılmış olması 6-7 Eylül’ün bir kolektif şiddet vakası, bir devlet organizasyonu olarak toplumsal bellekte yer ettiği anlamına gelmiyor.
“Oktay Engin sonradan Nevşehir Valiliğine kadar yükseliyor”
- Devlet tarafından organize edildiğine yönelik başka hangi bilgiler var elimizde?
Her şeyden önce Selanik’teki evin bahçesine dinamit lokumlarını koyan kişi hakkında epeyce bilgi var.
Adı Oktay Engin.
O dönemde Yunanistan vatandaşı bir Batı Trakya Türkü ve Türk istihbaratına çalışıyor.
Yunanistan’da hapis cezasına mahkûm ediliyor. Çıkınca Türkiye’ye gelip hukuk eğitimini tamamlıyor.
Oktay Engin sonraları Türkiye’de Nevşehir valiliğine kadar yükseliyor.
Başka bir bilgiye ise hasar görmüş ve hasar görmemiş binalara bakarak ulaşıyoruz.
Kitle kendiliğinden hareket etse ilk tahribat muhtemelen Fener Patrikhanesi ve İstiklâl caddesindeki Yunan konsolosluğunda olurdu.
Fakat bir organizasyon söz konusu, bu iki kritik yeri jandarma kuvvetleri korumaya alıyor.
Diğer yerlerde ise polis tedbir almıyor.
Sonradan kimilerinin “Bugün polis değiliz, Türküz” dediklerini öğreniyoruz.
Dönemin AA muhabiri Selçuk Emre’nin raporu
Rapor açıkça güvenlik güçlerinin uzun süre saldırılara müdahale etmediğini, dönemin İçişleri Bakanı Namık Gedik’in “göstericilere” yumuşak davranılması talimatını verdiğini aktarıyor.
Elbette pogrom dediğimiz gibi göstericiler değil saldırganlar demeliyiz.
Selçuk Emre’nin raporundaki en önemli detay ise İstanbul’da kitle içinde, kitleyi yönlendiren hava değişimli Topçu Kıdemli Yüzbaşı Hamdi Özkanlı isimli bir subay ile birlikte dört sivil daha olduğu.
Bu beş kişi tespit ediliyorlar ve tutuklanıyorlar; ama tutuklular formalite icabı bir sorgulamadan geçirildikten sonra aynı gece serbest bırakılıyorlar.
Selçuk Emre’nin raporuna Atatürk Kitaplığı’nda ulaşan Hüsnü Gürbey ve Mahsuni Gül bu bilgiyi “İstanbul Merkez Kumandanlığı” tarafından tutulan tutanağa dayandırıyorlar.
“Öncelik tahribat ve vandalizm”
Bir de konuya dair en önemli çalışmalardan biri olan Dilek Güven’in "6-7 Eylül Olayları" isimli kitabında karşımıza çıkan bir detay var. Bu da hırsızlık konusu.
Güven, 6 Eylül akşamının ilk anlarında saldırgan grupların liderlerinin hırsızlığı engellemeye çalıştıklarını aktarıyor.
Hatta bazı liderler kimi kavşaklarda yoldan geçenlerin üzerlerini arayarak hırsızlığı önlemeye çalışıyorlar.
Güven, bunu "organize grupların önceliğinin tahribat ve vandalizm olduğu" şeklinde yorumluyor.
Bunu da saldırgan kitlenin kendiliğinden harekete geçmediği, bir merkezi talimatla hareket ettiği şeklinde değerlendirebiliriz.
Gecenin ilerleyen saatlerinde ise hırsızlık vakaları çoğalıyor.
- Bu tarz olayların yıl dönümlerinde genelde yapılanlara baktığımızda; kınama, anma metni yayımlama ve bir/iki tweet atmanın ötesine geçmiyor. Bunun ötesine geçmemiz için ne yapılmalı? Özür ve yüzleşmenin önemi nedir? Bu süreç nasıl yürütülmelidir?
Geçmişe dair bilginin demokratikleşmesi ve çoğulculaşması çok önemlidir.
Bir ulusun geçmişinde sorunlu, utanılacak hiçbir şey görmemek, önyargılı bir tutumdur.
“Biz hep haklıydık” hatasından kurtulmak gerekiyor.
Maalesef Türkiye’de bu hatanın sıklıkla yapıldığını görüyoruz.
Çare nedir peki?
Çare geçmişte olanları açıklıkla konuşmak. Yapılan hataları dillendirmek.
“Geçmişte bazı acı olay yaşanmış” tarzı yaşananların üstünü örtmeyi öneren bakıştan uzak durmak lazım.
Çünkü bundan uzak durmazsak ne geçmişteki kolektif hataların detaylarını öğrenebiliriz, ne de bunlarla hesaplaşmak mümkün olur.
“Yüzleşmenin ilk adımı: kolektif şiddetin adını koymak”
Hesaplaşma dediğimiz şey de ilgili literatürde yüzleşme diye adlandırılan süreç.
Farklı unsurları var yüzleşmenin.
İlk adım olarak geçmişteki bir kolektif şiddetin, utanılacak bir sürecin adını koymak önemli.
Kötüye kötü demek, suçlamak, utanılması gerektiğini söylemek önemli bir başlangıç noktasını oluşturuyor.
O nedenle az önce 6-7 Eylülün bir pogrom olduğunu vurgulamanın önemine değindim.
Yüzleşmenin bir diğer unsuru hesaplaşılan olayın hatırlanma biçimlerini dönüştürmek.
Bunun içinde anma mekânlarının oluşturulması da olabilir, ders kitaplarındaki bilgileri yüzleşme perspektifiyle yeniden yazmak da olabilir.
“Yüzleşmenin başarılı olabilmesi için hem devletin, hem de toplumun bunu önemsemesi gerekir”
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bir diğer unsur resmi bir özür ifadesinin paylaşılmasıdır. Ayrıca yüzleşme sürecini onarıcı adalet mekanizmalarıyla birlikte düşünmek gerekiyor.
Yani bir yandan mutlak adaletin sağlanamayacağını akılda tutarken, diğer yandan mağdurlara tazminat ödemeyi gündeme almak gerekiyor.
İlaveten sorumluların yargılanmaları da yüzleşmenin kilit unsurları arasında yer almakta.
Gördüğünüz gibi, yüzleşmek için ne devletin çabası yeterli, ne de resmi girişimler olmadan toplumun çabası yeterli.
Sürecin bir ölçüde başarılı olabilmesi için, hem devletin, hem de toplumumun yüzleşmeyi önemsemesi gerekiyor.
- 6-7 Eylül ile yüzleşebildik mi?
Bu unsurlar çerçevesinde Türkiye toplumu 6-7 Eylül ile yüzleşebildi mi? Maalesef bundan oldukça uzağız.
50. yılda, yani 2005’te Karşı Sanat’ın, Tarih Vakfı ile ortaklaşa düzenlediği 6-7 Eylül ile ilgili fotoğraf sergisini hatırlayalım.
Serginin açılışı “Türkiye Türktür, Türk kalacak”, “Hainlere Ölüm”, “Ya Sev Ya Terk Et”, “Neden Kıbrıs’taki fotoğrafları değil de, bu fotoğrafları asıyorsunuz”, “Atatürk’ün evini yakanları savunmayın” sloganlarını atan bir grup tarafından basılmıştı.
Fotoğraflara yumurta attılar, fotoğrafları yırttılar.
Tam da Elhamra Pasajı’nın üçüncü katında oldu bunlar.
50 yılda geldiğimiz noktanın özeti gibi adeta.
Maalesef 6-7 Eylül’ün şiddeti ve trajedisi beyaz perdeye taşındığında da geçmişle yüzleşmeye katkı sağlayacak bir filmle karşılaşamadık, çünkü konu hakkında en bilinen film azınlıklar hakkındaki kalıp yargılara fazlasıyla yaslanan bir film.
“Pogromun faturası ilk olarak komünistlere çıkarılmak isteniyor”
6-7 Eylül bağlamında tazminat ödemeleri ve yargı süreçlerini de görmekteyiz.
1955 ve sonrasında yapılan tazminat ödemelerinde toplanan bağışların da rolü olduğunu görüyoruz.
Yargılama sürecinin ilk aşaması 6-7 Eylül’den hemen sonra ilan edilen sıkıyönetimin mahkemelerinde gerçekleşiyor.
İlk olarak komünistleri tutuklayan bu mahkemeler sonuçta yüzlerce saldırganı küçük cezalara mahkûm ediyorlar ve pogromun tertiplenişi hakkında hiçbir hüküm kurmuyorlar.
İkinci aşama, 27 Mayıs sonrası Yassıada’da açılan 6-7 Eylül Olayları Davası. Fuat Köprülü’nün açıklamaları ihbar kabul edilerek açılmıştı bu dava.
Bir darbe sonucu kurulan özel mahkemeden de adalet beklemek gerçekçi değil zaten.
“Yassıada’daki mahkeme, askerin rolünü ve eksik müdahalesini görmezden geliyor”
Bu davadaki iddianame ile dönemin bürokrasisinin pogromun tertiplenmesindeki rolü hakkında yeni bilgiler edinmek mümkün oldu. Ama bu dava da ciddi bir sonuç doğurmadı.
Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve dönemin İzmir Valisi Kemal Hadımlı hakkında verilecek kararın Anayasayı ihlâl davası ile birleştirilmesine karar verilirken, dönemin İstanbul Valisi Fahrettin Kerim Gökay ve Oktay Engin gibi isimler içinse beraat kararı verildi.
Gerekçeli kararı okuduğumuzda yaşananların sadece yağma ve mallara zarar gibi gösterildiği, cinayet ve ölümlere hiç değinilmediği, dönemin istihbarat örgütü MAH (Milli Emniyet Hizmetleri) ile Oktay Engin’in ilişkisinden ve onun dinamitleri yerleştirmesi fiilinden bahsedilmediği görüyoruz.
Elbette Yassıada’daki gerekçeli karar kolektif şiddetin seyrinde askerin rolüne ve eksik müdahalesine de hiç değinmez.
“Geçmişteki utançların konuşulması ‘kaba’ ve ‘yaralayıcı’ olarak niteleniyor”
6-7 Eylül ile bir türlü yüzleşemediğimizi söylerken geçen yıl HDP milletvekili Garo Paylan’ın Meclise verdiği araştırma önergesini de hatırlamak lazım:
6-7 Eylül Pogromu; İstanbul ve İzmir başta olmak üzere birçok yerde, Rumların, Ermenilerin, Yahudilerin ve diğer Hristiyanların mallarının yağmalanmasını, kadınlara tecavüz edilmesi, din adamlarının darp edilmesi, mezarlıkların talanı ve cinayetlerin işlenmesiyle Türkiye’nin utanç tarihine yazılmıştır.
...
Bu Pogrom’un failleri Cumhuriyet tarihindeki pek çok menfi olay gibi ceza almamışlardır....
6-7 Eylül 1955’te yaşanan Pogrom’un faillerinin ortaya çıkarılması, yaşanan can ve mal kayıplarının tespit edilmesi, mağdur olan kişilerin ve/veya ailelerinin maddi ve manevi kayıplarının tazmin edilmesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin geçmişle yüzleşme adına atacağı önemli bir adım olacaktır....
Bu sebeple bir Meclis Araştırması açılmasını talep ediyoruz
Paylan’ın önergesinde yer alan bunun gibi cümleler TBMM başkanı Binali Yıldırım tarafından kaba ve yaralayıcı bulundu ve bu mazeret ile önerge işleme konmadı.
“Ermeni Soykırımı’ndan Roboski’ye kadar yüzleşmemiz gereken uzun bir liste var”
Lütfen dönün bakın, nesi kaba bu cümlelerin?
Sabri Yirmibeşoğlu gibi organizatörlere kendi yaptıklarından övgü duyarak bahsetmeleri serbest, ama iş meclis araştırma önergesi gibi makul bir öneriye gelince geçmişteki utançların konuşulması “kaba” ve “yaralayıcı” olarak niteleniyor.
Ortak kitabımızda inkârda ortaklaşmak kavramını ortaya attık. Bu kavramı esas olarak 1915’e dair bilginin devlet aklı tarafından nasıl regüle edildiğini ve devlet ile toplumun nasıl inkâr ortak paydasında buluştuklarını anlatmak için kullanıyoruz. Ama elbette inkârda ortaklaşma 6-7 Eylül bahsinde de karşımıza çıkıyor.
Toplum olarak yüzleşmemiz gereken şeylere dair “Ermeni Soykırımı”ndan Roboski’ye uzanan uzun bir liste var elimizde.
Ve elbette 6-7 Eylül Pogromu da bu listede önemli bir yer tutuyor.
- İstanbul’daki olayların başlamasında öne çıkan gazete manşetini göz önüne alırsak, geçmişten günümüze çeşitli çevrelerin medyanın kamu algısının şekillenmesindeki rolünü kendi çıkarları doğrultusunda kullanması hakkında neler söylemek istersiniz?
Her şeyden önce 1950’lerin ortamı soğuk savaş ortamı.
Ana akım gazetelerde istihbarat birimlerine yakın gazetecilerin olduğunu biliyoruz. Hürriyet, Yeni Sabah gibi gazeteler kitlede bir Kıbrıs Türkleri duyarlılığı yaratmayı önemsiyorlar.
Tek parti döneminin son Dışişleri Bakanı Necmettin Sadak “Kıbrıs sorunu diye bir şey yoktur, çünkü ada Britanya'nın egemenliği ve yönetimi altında” diyordu.
DP döneminin başında da bu tavrı değişmedi.
Dolayısıyla resmi tutum böyleyken kitleyi Kıbrıs konusunda ajite etmek basının üstlendiği bir roldü.
Bir yandan Patrikhane’nin ekümenik konumu reddediliyor, diğer yandan Patrik Athenagoras sessiz kalarak Rum lider Makarios’u desteklemekle suçlanıyordu.
Gazetelerin kendi çıkarları nerdedir bu resimde?
Muhtemelen Hürriyet milliyetçi rüzgârların tiraja destek sunmasından memnundur. Ama 6 Eylül gününü İstanbul Ekspres’in ilave baskılarını bu tür bir ticari çıkar kaygısı çerçevesinde görmemek gerek.
Kâğıt kıtlığı döneminde yaklaşık 30 bin tirajlı gazetenin ilave baskılarla 200 binden fazla basılması doğrudan bir istihbarat operasyonu.
- Sizce medya, içine düşürüldüğü bu karanlık durumdan nasıl kurtulur?
Eleştirel akademisyenler olarak yıllarca ana akım medyayı eleştirdik. Haklıydık da, çünkü ana akım medyanın sorunları normal gösterme, büyük dertleri kitlelere yansıtmama, cinsiyetçi söylemleri yeniden üretme gibi özellikleri söz konusu.
Ama Türkiye medya özgürlükleri bakımından öyle bir dönemden geçiyor ki… Bu dönemin temel özelliği ortada bir ana akım medyanın kalmamış olmasıdır.
Evet, alternatif mecralar güçleniyor, bu elbette olumlu bir gelişme, ama ana akımın gücünü yadsımak olmaz.
Ben derslerimde Türkiye’nin otoriterleşme sürecini özetlerken öğrencilerime, “Düşünün arkadaşlar, merkez-sağ perspektiften bakan köşe yazarları bile Hürriyet’te yazmaya devam edemediler” diyorum.
Durum bu şekilde özetlenebilir sanırım.
“Linç atmosferi sürüyor”
6-7 Eylül 1955’ten konuşurken, 6-7 Eylül 2015’ten söz etmek gerekmekte.
2015’te, tam da 6 Eylül’ü 7 Eylül’e bağlayan gece, içlerinde bir iktidar partisi milletvekilinin de bulunduğu bir grup, Hürriyet gazetesine saldırdı.
İzleyen günlerde HDP’ye yönelik çok geniş çaplı bir linç dalgası oldu.
İstanbul’da 21 yaşındaki Sedat Akbaş telefonda Kürtçe konuştuğu için öldürüldü.
Beypazarı’nda Kürt tarım işçilerinin çadırları yakıldı.
Bu dehşet görüntüleri 6-7 Eylül’den günümüze ulaşan bir linç atmosferini akla getiriyor.
Bu linç atmosferi ile de hesaplaşmadık henüz.
Bunları da yüzleşme gerektiren kolektif şiddetler listesine eklemek gerek.
- Medya bu karanlık durumdan nasıl kurtulur?
Sanırım öncelikle gereken gazeteciliği suç olarak görmeyen bir yaklaşımın tüm kurumlarca benimsenmesi.
Konvansiyonel mecrada hükümet ile mesafeli olmayı önemseyen basın ve yayın kuruluşları gerek.
Muhabirliğin güçlenmesi, muhabirlerin kanaat önderi rolünü üstlenmeden gazetecilik yapabilmeleri lazım.
Televizyonlarda yeniden farklı fikirlerin diyaloğunu görmemiz lazım.
Ne zaman ki ana akım televizyonlar HDP’lilerin olmadığı HDP tartışmalarından, kadınların olmadığı kadın cinayeti tartışmalarından vazgeçer, içinden geçtiğimiz karanlık hafiflemiş demektir.
Ömer Turan hakkında
Doç.Dr. Ömer Turan İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi. Güven Gürkan Öztan ile ortak kitapları "Devlet Aklı ve 1915: Türkiye’de 'Ermeni Meselesi' Anlatısının İnşası 2018’de İletişim Yayınları tarafından 2018’de yayımlandı.
Editörlerinden olduğu "The Dubious Case of a Failed Coup: Militarism, Masculinities, and 15 July in Turkey" başlıklı derleme 2019’da Palgrave Macmillan’dan çıktı.
"1968: İsyan, Devrim, Özgürlük" başlıklı derlemesi geçtiğimiz ay Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından basıldı.
Dr. Turan 2019-2020 akademik yılında İsveç Enstitüsü araştırmacısı olarak, Lund Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Merkezi’nde çalışmalarına devam ediyor.
© The Independentturkish