<!DOCTYPE html>
<html class="no-js" lang="tr"><head><meta charset="utf-8"/><meta content="notranslate" name="google"/><meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/><title>Siyasi hiciv ustası bir 'yüce soytarı': Dario Fo</title><meta content="Siyasi hiciv ustası bir 'yüce soytarı': Dario Fo" name="title"/><meta content="2016-10-13T17:00:00+0300" name="datePublished"/><meta content="2016-10-13T17:00:00+0300" name="dateModified"/><meta content="https://t24.com.tr/haber/siyasi-hiciv-ustasi-bir-yuce-soytari-dario-fo,364859" name="url"/><meta content="news" name="articleSection"/><meta content="BBC" name="articleAuthor"/><meta content="Nobel ödüllü İtalyan tiyatro yazarı, yönetmen ve aktör bu sabah Milano'da hayatını kaybetti. Özellikle siyasi hicivleriyle bilinen Fo, eserleri en fazla sahnelenen oyun yazarlarından biriydi. Roma'dan Övgü Pınar'ın haberi." name="description"/><meta content="Turkish" name="language"/><meta content="width=device-width, initial-scale=1, shrink-to-fit=no" name="viewport"/><meta content="website" property="og:type"/><meta content="tr_TR" property="og:locale"/><meta content="T24" property="og:site_name"/><meta content="Siyasi hiciv ustası bir 'yüce soytarı': Dario Fo" property="og:title"/><meta content="Nobel ödüllü İtalyan tiyatro yazarı, yönetmen ve aktör bu sabah Milano'da hayatını kaybetti. Özellikle siyasi hicivleriyle bilinen Fo, eserleri en fazla sahnelenen oyun yazarlarından biriydi. Roma'dan Övgü Pınar'ın haberi." property="og:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/10/raw_siyasi-hiciv-ustasi-bir-yuce-soytari-dario-fo_312710172.jpg" property="og:image"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/10/raw_siyasi-hiciv-ustasi-bir-yuce-soytari-dario-fo_312710172.jpg" property="og:image:secure_url"/><meta content="https://t24.com.tr/haber/siyasi-hiciv-ustasi-bir-yuce-soytari-dario-fo,364859" property="og:url"/><meta content="321655424537296" property="fb:pages"/><meta content="summary_large_image" name="twitter:card"/><meta content="@t24comtr" name="twitter:site"/><meta content="Siyasi hiciv ustası bir 'yüce soytarı': Dario Fo" name="twitter:title"/><meta content="Nobel ödüllü İtalyan tiyatro yazarı, yönetmen ve aktör bu sabah Milano'da hayatını kaybetti. Özellikle siyasi hicivleriyle bilinen Fo, eserleri en fazla sahnelenen oyun yazarlarından biriydi. Roma'dan Övgü Pınar'ın haberi." name="twitter:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/10/raw_siyasi-hiciv-ustasi-bir-yuce-soytari-dario-fo_312710172.jpg" name="twitter:image"/><div>
</div><meta content="#ffffff" name="msapplication-TileColor"/><meta content="/favicons/ms-icon-144x144.png" name="msapplication-TileImage"/><meta content="#ffffff" name="theme-color"/><div>
</div><div>
</div></head><body><div>
<div class="interstitial-container">
<div class="interstitial-close" id="intclose" onclick="closeinterstitial()"></div>
<div id="interstitialSlotCustom"></div>
</div></div><div>
</div><div id="app"><div style="text-align:left"><div class="_3frbd"><div class="_2-Teu"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><a class="_1suLl" href="/" title="T24 Logo"><img alt="T24 Logo" class="_2MLZR" src="/assets/96718156.png" srcset="/assets/dffed3f4.png 2x"/><img alt="T24 Logo" class="_2g-Cz" src="/assets/f29b5a75.png" srcset="/assets/a08a028e.png 2x"/></a></div><div class="col-sm-2 hidden-xs"><div class="slick-slider _2-6cA slick-vertical slick-initialized"><div class="slick-list"><div class="slick-track" style="width:0%;left:NaN%"></div></div></div></div><div class="col-sm-6 hidden-xs"><ul class="_3iX5a"></ul></div></div></div></div><div class="_2Oij0"><div class="container"><div class="row"><div class="col-xs-12"><ul><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/haber/euro-2024" title="EURO 2024">EURO 2024</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/haftalik" title="T24 Haftalık">T24 Haftalık</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class="_1g2zN" role="presentation"><p>Diğer</p><ul><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></li></ul></div></div></div></div><div class="_2iETE" role="presentation"><div class="_3CNoF"></div><ul><li class=""><a href="/" title="Anasayfa">Anasayfa</a></li><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/haber/euro-2024" title="EURO 2024">EURO 2024</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/haftalik" title="T24 Haftalık">T24 Haftalık</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></div></div><div><div class="container"><div class="_1_jxt DewCi"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div><div class="_1MVhA" style="position:fixed;right:0px;z-index:99999999;bottom:0px;width:320px;height:250px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div class="_3amny"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div><div><div class="row"><div style="overflow:hidden;margin-bottom:40px;display:block"><div class="_1Pydp row"><div class="col-md-8 col-xs-12"><div class="_2hwRY" id="364859" property="articleBody"><div class="d0FP9"><a href="/haber/gundem">Gündem</a><div class="nFvWg"><a href="https://www.bbc.com/turkce" rel="noopener noreferrer nofollow" target="_blank" title="BBC Türkçe"><img alt="BBC Türkçe" src="/assets/8b787c59.png"/></a></div><h1>Siyasi hiciv ustası bir 'yüce soytarı': Dario Fo</h1><h2>Nobel ödüllü İtalyan tiyatro yazarı, yönetmen ve aktör bu sabah Milano'da hayatını kaybetti. Özellikle siyasi hicivleriyle bilinen Fo, eserleri en fazla sahnelenen oyun yazarlarından biriydi. Roma'dan Övgü Pınar'ın haberi.</h2></div><div class="_1d1Rj"><div class="_1XNyq"><div class="_2l0_f"><div class="_2PzRZ"><div class="_392lz"><p>13 Ekim 2016 17:00</p></div><div class="_1-oTk"><ul><li><button>-</button></li><li><button>A</button></li><li><button>+</button></li></ul></div></div></div><div class="_1Y_Ag"><div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--facebook" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--twitter" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--whatsapp" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--email" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div></div></div></div></div><div class="_3QVZl" style="font-size:16px"><div><p>Siyasi ve toplumsal hiciv üslubuyla İtalyan tiyatrosunun en özgün isimlerinden olan, Nobel Edebiyat Ödüllü tiyatro yazarı, oyuncu, yönetmen ve aktivist Dario Fo, 90 yaşında hayatını kaybetti.</p><p>Akciğer rahatsızlığı nedeniyle yaklaşık 10 gündür Milano'daki Sacco di Milano hastanesinde tedavi altında olan Dario Fo'nun bu sabah yaşamını yitirdiği açıklandı. </p><p>Fo'nun son dönemde sürekli eleştirdiği İtalya Başbakanı Matteo Renzi, ölüm haberinin ardından yaptığı açıklamada "İtalya Dario Fo'nun şahsında tiyatro, kültür ve sivil toplumun en büyük kahramanlarından birini yitirmiştir" dedi.</p><p>İtalyan basını da Fo'yu "Ölümsüz soytarı", "Yüce soytarı öldü" gibi ifadelerle selamladı.</p><p>Dario Fo son olarak, Türkiye'de Devlet Tiyatroları'nın yeni sezonu Türk yazarların oyunlarıyla açması tartışmasına da dahil olmuştu. </p><p>İtalyan basınında "Türkiye Dario Fo'nun da aralarında olduğu yabancı yazarları yasakladı" şeklinde duyurulan haberlere ilişkin olarak Fo, "Bu benim için büyük bir onur. İkinci kez Nobel almak gibi" demişti.</p><p>Dedesinden öğrendiği hikaye anlatma geleneğini, popüler kültür, dini metinler ve Ortaçağ gizemleriyle bir araya getirerek bir saray soytarısı üslubuyla siyasi, dini ve toplumsal eleştiri yapmasıyla tanınan Dario Fo, "yüce soytarı" olarak anılıyordu. </p><p>80'in üzerinde tiyatro oyunu yazan, eserleri yaklaşık 30 dile çevrilen Dario Fo'nun "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü",  "Ödenmeyecek, ödemiyoruz" gibi oyunları, Türkiye'de de tiyatroların sıklıkla sahnelediği metinler arasında yer alıyor. </p><p>Dario Fo, 1997 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü almış ve bu ödülü alan son İtalyan olmuştu. </p><p>Fo, Nobel Ödülü'nü kabul konuşmasında, "Bazı arkadaşlarım, yazarlar, meşhur sanatçılar, 'Bu yıl en büyük ödülü, bir soytarıya Nobel verme cesaretini gösteren İsveçli Akademi üyeleri hak ediyor' dediler" diye konuşmuştu.</p><p>24 Mart 1926'da İtalya'nın kuzeyindeki Sangiano kasabasında dünyaya gelen Dario Fo, sosyalist fikirlerle anne-babası aracılığıyla tanıştı. Demiryolu istasyon şefi olarak çalışan, amatör aktörlük de yapan babası Felice Fo ile ailesinin çiftçilik geçmişini bir kitapta anlatan annesi Pina Rota, 2. Dünya Savaşı yıllarında direniş hareketinde yer alıyordu. </p><p>Dario Fo hikaye anlatıcılığıyla ise ilk olarak, at arabasıyla sebze satan ve müşterileri çekmek için haberler, hikayeler anlatan büyükbabası sayesinde tanışmıştı. Doğduğu kasabadaki cam fabrikasının işçilerinin de birbirlerine kendi memleketlerinden hikayeler anlattığını gören Dario Fo, çocukken onları dinleyerek hikaye anlatmanın gücünü öğrendiğini söylemişti.</p><p>Milano'da güzel sanatlar akademisinde eğitim alan Dario Fo, ordudan kaçarak katılmayı reddettiği 2. Dünya Savaşı'nın ardından tiyatrolarda çalışmaya başladı. Sahne tasarımcılığı ve aktörlük yapan Dario Fo'nun hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri de 1951'de, 3 yıl sonra evleneceği oyuncu Franca Rame ile tanışmasıydı.</p><p>Dario Fo, 2013'te hayatını kaybeden karısı Franca Rame ile birlikte siyasi hiciv ağırlıklı eserleri ve performanslarıyla İtalya'da ve ardından tüm dünyada tanınır oldu.</p><p>Fo-Rame çifti, halka yakın ve toplumsal misyon üstlenen bir tiyatro topluluğu kurarak tiyatro salonlarının yanı sıra grevdeki işçilerin işgal ettiği fabrikaları, öğrenci gösterilerinin yapıldığı üniversiteleri, meydanları ve cezaevlerini sahne olarak kullanmaya başladı.</p><p>İtalyan komedi sanatı "Commedia dell'Arte" geleneğini ve Ortaçağ saray soytarısı tarzını, siyasi ve toplumsal hicivde birleştiren Dario Fo'nun gittikçe popülerleşen gösterileri, kurumların ve muhafazakar kesimlerin tepkisini çekiyor, tehdit ve sansürlere maruz kalıyordu. </p><p>Karısı Rame ile birlikte devlet kanalı Rai'de yaptıkları "Canzonissima" programına sansür uygulanmasının ardından kanaldan ayrılan çifte, devlet kanalı tarafından 15 yıla yakın bir süre ambargo uygulanmıştı.</p><p>Franca Rame 1973'te, güvenlik güçleriyle bağlantılı olduğu iddia edilen faşist bir grup tarafından kaçırılarak işkence ve tecavüze uğramıştı.</p><p>Dario Fo ve Franca Rame'nin sol görüşleri nedeniyle 1980'de ABD'ye girişine izin verilmemişti.</p><p>Hristiyan geleneğindeki hikayeleri yeniden yorumladığı 1969 tarihli "Mistero Buffo" (Komik Gizem) adlı oyunu da Katolik Kilisesi'ni kızdırmış, Vatikan bu oyunun "dine hakaret" teşkil ettiğini savunmuştu.</p><p>Dario Fo son yıllarda, İtalya'da sistem karşıtı 5 Yıldız Hareketi'ne güçlü destek veriyor, Renzi hükümetini de ağır şekilde eleştiriyordu.  </p><p>Kendisini ateist, Marksist-Leninist olarak tanımlayan Fo son yıllarda siyaset dünyasında da aktifti. İtalya'daki "değişim hareketi" 5 Yıldız Hareketi'ne güçlü destek veren Dario Fo, hareketin bir mitinginde yaptığı konuşmada "Her şeyi altüst edin! Biz yapamadık, siz yapın!" demişti.</p><p>5 Yıldız Hareketi'nin lideri Beppe Grillo 2013'te Dario Fo'nun ülkenin yeni cumhurbaşkanı olmasını önermişti. </p><p>Fo ise ilerleyen yaşı ve halen yapacak çok şeyi olduğu gerekçesiyle bu öneriyi reddetmişti.</p></div></div><small><b>Haber, değiştirilmeden kaynağından otomatik olarak eklenmiştir</b></small><div>
<noscript><img alt="" border="0" height="1" src="//ssc.api.bbc.com/?ns_site=bbc&amp;c1=2&amp;c2=19999701&amp;b_code_ver=non-js&amp;b_site_channel=partners&amp;b_vs_un=ws&amp;ns_c=UTF-8" width="1"/></noscript></div><div class="_1MVhA"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div class="_1ys-q"><a href="/etiketler/Nobel">Nobel</a><a href="/etiketler/Milano">Milano</a><a href="/etiketler/Fo">Fo</a><a href="/etiketler/Roma">Roma</a><a href="/etiketler/Pınar">Pınar</a><a href="/etiketler/Nobel Edebiyat">Nobel Edebiyat</a><a href="/etiketler/Dario Fo">Dario Fo</a><a href="/etiketler/Milano Sacco">Milano Sacco</a><a href="/etiketler/Başbakanı Matteo Renzi">Başbakanı Matteo Renzi</a><a href="/etiketler/Türkiye Devlet Tiyatroları">Türkiye Devlet Tiyatroları</a><a href="/etiketler/Türk">Türk</a><a href="/etiketler/Ortaçağ">Ortaçağ</a><a href="/etiketler/Anarşistin Kaza Sonucu">Anarşistin Kaza Sonucu</a><a href="/etiketler/Türkiye">Türkiye</a><a href="/etiketler/Akademi">Akademi</a><a href="/etiketler/Mart">Mart</a><a href="/etiketler/Sangiano">Sangiano</a><a href="/etiketler/Demiryolu">Demiryolu</a><a href="/etiketler/Felice Fo">Felice Fo</a><a href="/etiketler/Pina Rota">Pina Rota</a><a href="/etiketler/Dünya">Dünya</a></div><div>
<div id="taboola-below-article-stream-thumbnails"></div>
</div><div class="row"></div></div></div><div class="col-md-4 col-xs-12"><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div class="nts-video-meta-wrapper T24_VIDEO"></div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div>
<div id="taboola-homepage-widget"></div>
</div><div>
<div id="taboola-right-rail-thumbnails"></div>
</div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div></div></div></div></div><div style="margin-bottom:40px;padding-bottom:20px;border-bottom:1px solid #f1f1f1"></div></div><div class="_1_jxt _1bh6e"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div><div style="overflow:hidden;position:relative"><div><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div></div></div></div><div class="_2ys1j"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="IQGHv"><img alt="T24 Logo" src="/assets/02db4bb2.png" srcset="/assets/d9739021.png 2x"/><p>© Tüm hakları saklıdır.</p></div><ul><li><a href="https://facebook.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Facebook</a></li><li><a href="https://twitter.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Twitter</a></li><li><a href="https://instagram.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Instagram</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/c/t24comtrwebtv/videos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">YouTube</a></li><li><a href="https://www.dailymotion.com/t24comtr/videos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Dailymotion</a></li><li><a href="https://www.linkedin.com/company/t24comtr/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Linkedin</a></li><li><a href="https://flipboard.com/@t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Flipboard</a></li><li><a href="/rss-listesi" title="RSS Listesi">RSS Listesi</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><h3>Yazarlar</h3><ul><li><a href="/yazarlar/adnan-ekinci" title="Adnan Ekinci Yazıları">Adnan Ekinci</a></li><li><a href="/yazarlar/ahmet-sever" title="Ahmet Sever Yazıları">Ahmet Sever</a></li><li><a href="/yazarlar/ahmet-talimciler" title="Ahmet Talimciler Yazıları">Ahmet Talimciler</a></li><li><a href="/yazarlar/akdogan-ozkan" title="Akdoğan Özkan Yazıları">Akdoğan Özkan</a></li><li><a href="/yazarlar/alex-akimoglu" title="Alex Akimoğlu Yazıları">Alex Akimoğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/ali-akay" title="Ali Akay Yazıları">Ali Akay</a></li><li><a href="/yazarlar/atilla-dorsay" title="Atilla Dorsay Yazıları">Atilla Dorsay</a></li><li><a href="/yazarlar/aydin-engin" title="Aydın Engin Yazıları">Aydın Engin</a></li><li><a href="/yazarlar/ayfer-feriha-nujen" title="Ayfer Feriha Nujen Yazıları">Ayfer Feriha Nujen</a></li><li><a href="/yazarlar/aysel-sagir" title="Aysel Sağır Yazıları">Aysel Sağır</a></li><li><a href="/yazarlar/ayse-acar" title="Ayşe Acar Yazıları">Ayşe Acar</a></li><li><a href="/yazarlar/barcin-yinanc" title="Barçın Yinanç Yazıları">Barçın Yinanç</a></li><li><a href="/yazarlar/bekir-agirdir" title="Bekir Ağırdır Yazıları">Bekir Ağırdır</a></li><li><a href="/yazarlar/candan-yildiz" title="Candan Yıldız">Candan Yıldız</a></li><li><a href="/yazarlar/cemal-tunc" title="Cemal Tunçdemir Yazıları">Cemal Tunçdemir</a></li><li><a href="/yazarlar/cagnur-ozturk" title="Çağnur Öztürk Yazıları">Çağnur Öztürk</a></li><li><a href="/yazarlar/cigdem-anad" title="Çiğdem Anad Yazıları">Çiğdem Anad</a></li><li><a href="/yazarlar/deniz-can" title="Deniz Can Yazıları">Deniz Can</a></li><li><a href="/yazarlar/dogan-akin" title="Doğan Akın Yazıları">Doğan Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/emrah-akin" title="Emrah Akın Yazıları">Emrah Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/ercan-uygur" title="Ercan Uygur Yazıları">Ercan Uygur</a></li><li><a href="/yazarlar/erdogan-iscan" title="Erdoğan İşcan Yazıları">Erdoğan İşcan</a></li><li><a href="/yazarlar/erdogan-saglam" title="Erdoğan Sağlam Yazıları">Erdoğan Sağlam</a></li><li><a href="/yazarlar/faruk-bildirici" title="Faruk Bildirici Yazıları">Faruk Bildirici</a></li><li><a href="/yazarlar/fulya-cansen" title="Fulya Canşen Yazıları">Fulya Canşen</a></li><li><a href="/yazarlar/fusun-sarp-nebil" title="Füsun Sarp Nebil Yazıları">Füsun Sarp Nebil</a></li><li><a href="/yazarlar/gokcer-tahincioglu-yuzlesme" title="Gökçer Tahincioğlu / Yüzleşme Yazıları">Gökçer Tahincioğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/gonenc-gurkaynak" title="Gönenç Gürkaynak Yazıları">Gönenç Gürkaynak</a></li><li><a href="/yazarlar/hakan-aksay" title="Hakan Aksay Yazıları">Hakan Aksay</a></li><li><a href="/yazarlar/hande-cayir" title="Hande Çayır Yazıları">Hande Çayır</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-cemal" title="Hasan Cemal Yazıları">Hasan Cemal</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-gogus" title="Hasan Göğüş Yazıları">Hasan Göğüş</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-servet-oktem" title="Hasan Servet Öktem Yazıları">Hasan Servet Öktem</a></li><li><a href="/yazarlar/irfan-yalin" title="İrfan Yalın Yazıları">İrfan Yalın</a></li><li><a href="/yazarlar/iskender-aruoba" title="İskender Aruoba Yazıları">İskender Aruoba</a></li><li><a href="/yazarlar/leyla-alp" title="Leyla Alp Yazıları">Leyla Alp</a></li><li><a href="/yazarlar/m-k-perker" title="M. K. Perker Çiziyor">M. K. Perker</a></li></ul><ul><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz" title="Mehmet Y. Yılmaz Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-futbol" title="Mehmet Y. Yılmaz | Futbol Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Futbol</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-hafta-sonu" title="Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-yalcin" title="Mehmet Yalçın Yazıları">Mehmet Yalçın</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-bati" title="Murat Batı Yazıları">Murat Batı</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-belge" title="Murat Belge Yazıları">Murat Belge</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-bjedug" title="Murat Bjeduğ Yazıları">Murat Bjeduğ</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-sabuncu" title="Murat Sabuncu Yazıları">Murat Sabuncu</a></li><li><a href="/yazarlar/mustafa-durmus" title="Mustafa Durmuş Yazıları">Mustafa Durmuş</a></li><li><a href="/yazarlar/oguz-demiralp-x" title="Oğuz Demiralp Yazıları">Oğuz Demiralp</a></li><li><a href="/yazarlar/orhan-tekelioglu" title="Orhan Tekelioğlu Yazıları">Orhan Tekelioğlu</a></li><li><a href="/yazarlar/oya-baydar" title="Oya Baydar Yazıları">Oya Baydar</a></li><li><a href="/yazarlar/pinar-dogu" title="Pınar Doğu Yazıları">Pınar Doğu</a></li><li><a href="/yazarlar/ridvan-akar" title="Rıdvan Akar Yazıları">Rıdvan Akar</a></li><li><a href="/yazarlar/riza-turmen" title="Rıza Türmen Yazıları">Rıza Türmen</a></li><li><a href="/yazarlar/selcuk-demirel" title="Selçuk Demirel Yazıları">Selçuk Demirel</a></li><li><a href="/yazarlar/sencer-ayata" title="Sencer Ayata Yazıları">Sencer Ayata</a></li><li><a href="/yazarlar/seyfettin-gursel" title="Seyfettin Gürsel Yazıları">Seyfettin Gürsel</a></li><li><a href="/yazarlar/suheyl-aygul" title="Süheyl Aygül Yazıları">Süheyl Aygül</a></li><li><a href="/yazarlar/senay-tanrivermis" title="Şenay Tanrıvermiş Yazıları">Şenay Tanrıvermiş</a></li><li><a href="/yazarlar/sengun-kilic" title="Şengün Kılıç Yazıları">Şengün Kılıç</a></li><li><a href="/yazarlar/sirin-payzin" title="Şirin Payzın Yazıları">Şirin Payzın</a></li><li><a href="/yazarlar/sukru-hatun" title="Şükrü Hatun Yazıları">Şükrü Hatun</a></li><li><a href="/yazarlar/talat-kiris" title="Talat Kırış Yazıları">Talat Kırış</a></li><li><a href="/yazarlar/tan-oral" title="Tan Oral Yazıları">Tan Oral</a></li><li><a href="/yazarlar/tolga-sardan-buyutec" title="Tolga Şardan Yazıları">Tolga Şardan</a></li><li><a href="/yazarlar/tolga-sirin" title="Tolga Şirin Yazıları">Tolga Şirin</a></li><li><a href="/yazarlar/tugce-tatari" title="Tuğçe Tatari Yazıları">Tuğçe Tatari</a></li><li><a href="/yazarlar/tugrul-aksar" title="Tuğrul Akşar Yazıları">Tuğrul Akşar</a></li><li><a href="/yazarlar/tugrul-eryilmaz-duzeyli-magazin" title="Tuğrul Eryılmaz Yazıları">Tuğrul Eryılmaz</a></li><li><a href="/yazarlar/turkay-demir" title="Türkay Demir Yazıları">Türkay Demir</a></li><li><a href="/yazarlar/ugur-gurses" title="Uğur Gürses Yazıları">Uğur Gürses</a></li><li><a href="/yazarlar/umut-ozan-darici" title="Umut Ozan Darıcı Yazıları">Umut Ozan Darıcı</a></li><li><a href="/yazarlar/yalcin-dogan" title="Yalçın Doğan Yazıları">Yalçın Doğan</a></li><li><a href="/yazarlar/yilmaz-murat-bilican" title="Yılmaz Murat Bilican Yazıları">Yılmaz Murat Bilican</a></li><li><a href="/yazarlar/yusuf-nazim" title="Yusuf Nazım Yazıları">Yusuf Nazım</a></li><li><a href="/yazarlar/zeynel-lule" title="Zeynel Lüle Yazıları">Zeynel Lüle</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="_3nJ61"><h3>Kategoriler</h3><ul></ul><ul></ul></div><div class="_3nJ61"><h3>T24</h3><ul><li><a href="/kunye">Künye</a></li><li><a href="/hakkinda">Hakkında</a></li><li><a href="/reklam">Reklam</a></li><li><a href="/kullanim-ve-gizlilik">Kullanım ve Gizlilik Şartları</a></li></ul></div></div></div></div></div><div>
</div></div></div><div>
</div><div>
</div><div>
</div></body></html>
Nobel ödüllü İtalyan tiyatro yazarı, yönetmen ve aktör bu sabah Milano'da hayatını kaybetti. Özellikle siyasi hicivleriyle bilinen Fo, eserleri en fazla sahnelenen oyun yazarlarından biriydi. Roma'dan Övgü Pınar'ın haberi.
13 Ekim 2016 17:00
Siyasi ve toplumsal hiciv üslubuyla İtalyan tiyatrosunun en özgün isimlerinden olan, Nobel Edebiyat Ödüllü tiyatro yazarı, oyuncu, yönetmen ve aktivist Dario Fo, 90 yaşında hayatını kaybetti.
Akciğer rahatsızlığı nedeniyle yaklaşık 10 gündür Milano'daki Sacco di Milano hastanesinde tedavi altında olan Dario Fo'nun bu sabah yaşamını yitirdiği açıklandı.
Fo'nun son dönemde sürekli eleştirdiği İtalya Başbakanı Matteo Renzi, ölüm haberinin ardından yaptığı açıklamada "İtalya Dario Fo'nun şahsında tiyatro, kültür ve sivil toplumun en büyük kahramanlarından birini yitirmiştir" dedi.
İtalyan basını da Fo'yu "Ölümsüz soytarı", "Yüce soytarı öldü" gibi ifadelerle selamladı.
Dario Fo son olarak, Türkiye'de Devlet Tiyatroları'nın yeni sezonu Türk yazarların oyunlarıyla açması tartışmasına da dahil olmuştu.
İtalyan basınında "Türkiye Dario Fo'nun da aralarında olduğu yabancı yazarları yasakladı" şeklinde duyurulan haberlere ilişkin olarak Fo, "Bu benim için büyük bir onur. İkinci kez Nobel almak gibi" demişti.
Dedesinden öğrendiği hikaye anlatma geleneğini, popüler kültür, dini metinler ve Ortaçağ gizemleriyle bir araya getirerek bir saray soytarısı üslubuyla siyasi, dini ve toplumsal eleştiri yapmasıyla tanınan Dario Fo, "yüce soytarı" olarak anılıyordu.
80'in üzerinde tiyatro oyunu yazan, eserleri yaklaşık 30 dile çevrilen Dario Fo'nun "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü", "Ödenmeyecek, ödemiyoruz" gibi oyunları, Türkiye'de de tiyatroların sıklıkla sahnelediği metinler arasında yer alıyor.
Dario Fo, 1997 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü almış ve bu ödülü alan son İtalyan olmuştu.
Fo, Nobel Ödülü'nü kabul konuşmasında, "Bazı arkadaşlarım, yazarlar, meşhur sanatçılar, 'Bu yıl en büyük ödülü, bir soytarıya Nobel verme cesaretini gösteren İsveçli Akademi üyeleri hak ediyor' dediler" diye konuşmuştu.
24 Mart 1926'da İtalya'nın kuzeyindeki Sangiano kasabasında dünyaya gelen Dario Fo, sosyalist fikirlerle anne-babası aracılığıyla tanıştı. Demiryolu istasyon şefi olarak çalışan, amatör aktörlük de yapan babası Felice Fo ile ailesinin çiftçilik geçmişini bir kitapta anlatan annesi Pina Rota, 2. Dünya Savaşı yıllarında direniş hareketinde yer alıyordu.
Dario Fo hikaye anlatıcılığıyla ise ilk olarak, at arabasıyla sebze satan ve müşterileri çekmek için haberler, hikayeler anlatan büyükbabası sayesinde tanışmıştı. Doğduğu kasabadaki cam fabrikasının işçilerinin de birbirlerine kendi memleketlerinden hikayeler anlattığını gören Dario Fo, çocukken onları dinleyerek hikaye anlatmanın gücünü öğrendiğini söylemişti.
Milano'da güzel sanatlar akademisinde eğitim alan Dario Fo, ordudan kaçarak katılmayı reddettiği 2. Dünya Savaşı'nın ardından tiyatrolarda çalışmaya başladı. Sahne tasarımcılığı ve aktörlük yapan Dario Fo'nun hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri de 1951'de, 3 yıl sonra evleneceği oyuncu Franca Rame ile tanışmasıydı.
Dario Fo, 2013'te hayatını kaybeden karısı Franca Rame ile birlikte siyasi hiciv ağırlıklı eserleri ve performanslarıyla İtalya'da ve ardından tüm dünyada tanınır oldu.
Fo-Rame çifti, halka yakın ve toplumsal misyon üstlenen bir tiyatro topluluğu kurarak tiyatro salonlarının yanı sıra grevdeki işçilerin işgal ettiği fabrikaları, öğrenci gösterilerinin yapıldığı üniversiteleri, meydanları ve cezaevlerini sahne olarak kullanmaya başladı.
İtalyan komedi sanatı "Commedia dell'Arte" geleneğini ve Ortaçağ saray soytarısı tarzını, siyasi ve toplumsal hicivde birleştiren Dario Fo'nun gittikçe popülerleşen gösterileri, kurumların ve muhafazakar kesimlerin tepkisini çekiyor, tehdit ve sansürlere maruz kalıyordu.
Karısı Rame ile birlikte devlet kanalı Rai'de yaptıkları "Canzonissima" programına sansür uygulanmasının ardından kanaldan ayrılan çifte, devlet kanalı tarafından 15 yıla yakın bir süre ambargo uygulanmıştı.
Franca Rame 1973'te, güvenlik güçleriyle bağlantılı olduğu iddia edilen faşist bir grup tarafından kaçırılarak işkence ve tecavüze uğramıştı.
Dario Fo ve Franca Rame'nin sol görüşleri nedeniyle 1980'de ABD'ye girişine izin verilmemişti.
Hristiyan geleneğindeki hikayeleri yeniden yorumladığı 1969 tarihli "Mistero Buffo" (Komik Gizem) adlı oyunu da Katolik Kilisesi'ni kızdırmış, Vatikan bu oyunun "dine hakaret" teşkil ettiğini savunmuştu.
Dario Fo son yıllarda, İtalya'da sistem karşıtı 5 Yıldız Hareketi'ne güçlü destek veriyor, Renzi hükümetini de ağır şekilde eleştiriyordu.
Kendisini ateist, Marksist-Leninist olarak tanımlayan Fo son yıllarda siyaset dünyasında da aktifti. İtalya'daki "değişim hareketi" 5 Yıldız Hareketi'ne güçlü destek veren Dario Fo, hareketin bir mitinginde yaptığı konuşmada "Her şeyi altüst edin! Biz yapamadık, siz yapın!" demişti.
5 Yıldız Hareketi'nin lideri Beppe Grillo 2013'te Dario Fo'nun ülkenin yeni cumhurbaşkanı olmasını önermişti.
Fo ise ilerleyen yaşı ve halen yapacak çok şeyi olduğu gerekçesiyle bu öneriyi reddetmişti.
Haber, değiştirilmeden kaynağından otomatik olarak eklenmiştir