<!DOCTYPE html>

<html class="no-js" dir="ltr" lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8"/>
<meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>


<meta content="ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi. Ilımlı Suriye muhalefetinin, cihat yanlısı örgütlerin ve yabancı savaşçıların son kalesi olan yuvası olan İdlib, Afganistan'daki durum nedeniyle pek çok ülkenin güvenlik ajandasında" name="description"/>
<meta content="son,gündem,haberler,habertürk,haber,dakika,son dakika,emin,i̇stanbul,oldu,belli,nisan,ipucu,2019,oyuncuları,cevabı,onu,soru,zalim,oyuncu,belli oldu,cevabı 15,15 nisan,zalim i̇stanbul,cevabı 15 nisan,yaşam,ekonomi̇,sağlik,yazarlar,kültür,sanat,daki̇ka,son daki̇ka,magazin,ilk,spor,haberleri,burada,gül,zahid," name="keywords"/>
<meta content="Drupal 7 (https://www.drupal.org)" name="generator"/>


<meta content="804060108" property="fb:admins"/>
<meta content="285279088831155" property="fb:app_id"/>
<meta content="Independent Türkçe" property="og:site_name"/>
<meta content="article" property="og:type"/>
<meta content="Levent Kemal | Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı iddialarına bakış" property="og:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/421701/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/efsaneden-ger%C3%A7ekli%C4%9Fe-i%CC%87dlibten-afganistana-sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1na" property="og:url"/>
<meta content="ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi. Ilımlı Suriye muhalefetinin, cihat yanlısı örgütlerin ve yabancı savaşçıların son kalesi olan yuvası olan İdlib, Afganistan'daki durum nedeniyle pek çok ülkenin güvenlik ajandasında tekrar gündeme geldi. Afganistan'da Taliban'ın koruması altında 20'den fazla yabancı örgüt varlığını sürdürüyor." property="og:description"/>
<meta content="2021-10-14T18:23:27+03:00" property="og:updated_time"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/200x200/public/Levent%20Kemal.png?itok=vB9k2Odh" property="og:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/200x200/public/Levent%20Kemal.png?itok=vB9k2Odh" property="og:image:url"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/10/09/771606-611102023.jpg?itok=ICa9R13s" property="og:image:secure_url"/>
<meta content="summary_large_image" name="twitter:card"/>
<meta content="Levent Kemal | Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı" name="twitter:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/421701/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/efsaneden-ger%C3%A7ekli%C4%9Fe-i%CC%87dlibten-afganistana-sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1na" name="twitter:url"/>
<meta content="ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi." name="twitter:description"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/10/09/771606-611102023.jpg?itok=ICa9R13s" name="twitter:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/article-author/levent-kemal" property="article:author"/>
<meta content="2021-10-09T08:00:00+03:00" property="article:published_time"/>
<meta content="2021-10-14T18:23:27+03:00" property="article:modified_time"/>
<meta content="Levent Kemal | Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı iddialarına bakış" itemprop="name"/>
<meta content="ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi. Ilımlı Suriye muhalefetinin, cihat yanlısı örgütlerin ve yabancı savaşçıların son kalesi olan yuvası olan İdlib, Afganistan'daki durum nedeniyle pek çok ülkenin güvenlik ajandasında tekrar gündeme geldi. Afganistan'da Taliban'ın koruması altında 20'den fazla yabancı örgüt varlığını sürdürüyor." itemprop="description"/>

<meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/>
<meta content="width=device-width, initial-scale=1.0" name="viewport"/>
<title>Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı iddialarına bakış | Independent Türkçe</title>




</head>
<body class="turkish-theme html not-front not-logged-in no-sidebars page-node page-node- page-node-421701 node-type-article page-taxonomy-term-32386">
<noscript><iframe height="0" src="https://www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-WTF89PZ" style="display:none;visibility:hidden" width="0"></iframe></noscript>
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-0">
</div> <div id="main-wrap">
<a href="javascript:" id="return-to-top"><i class="icomoon-icon icon-arrow-up" style="vertical-align: middle;"></i></a>
<div class="container">
<header id="main-header">
<div id="sticky-header-waypoint">
<div class="main-header-before">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-stretch">
<div class="cell shrink">
<div class="logo">
<a href="/">
<img class="logo-txt" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-text.png"/>
</a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu align-stretch">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/421701/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/efsaneden-ger%C3%A7ekli%C4%9Fe-i%CC%87dlibten-afganistana-sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1na" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-gGQWK_nt2Y2vejIEmA1QStQ_sDz-V3HXOpAyQcyVSNw"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
<li class="toggle-menu">
<button aria-controls="navigation" aria-label="Menu" class="toggle-nav-panel" type="button"><i class="icomoon-icon icon-hamburger"></i></button>
</li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="grid-container">
<div class="grid-x">
<div class="cell text-center">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-1">
</div> </div>
</div>
</div>
<div class="main-header-inner show-for-large">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-middle">
<div class="cell auto">
<nav class="nav-container">
<ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="9781"><a href="/tags/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1970"><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1973"><a href="/taxonomy/term/31" title="Bilim">Türkiye</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3821"><a href="/tags/e%C4%9Fitim-0" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4541"><a href="/tags/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7121"><a href="/tags/%C3%A7evre-0" title="">Çevre</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4556"><a href="/tags/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4561"><a href="/tags/hayvan-haklar%C4%B1-0" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7126"><a href="/tags/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3851"><a href="/tags/m%C3%BClteciler-0" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4566"><a href="/tags/medya-1" title="">Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4571"><a href="/tags/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3811"><a href="/tags/su%C3%A7-0" title="Suç">Suç</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4581"><a href="/tags/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1978"><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2462"><a href="/tags/ak-parti-0" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2461"><a href="/taxonomy/term/294" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2465"><a href="/tags/chp-0" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2463"><a href="/taxonomy/term/287" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2466"><a href="/tags/hdp-0" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2468"><a href="/tags/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2469"><a href="/tags/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2467"><a href="/taxonomy/term/293" title="Meclis dışı muhalefet">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3856"><a href="/tags/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3861"><a href="/tags/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3871"><a href="/tags/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4586"><a href="/tags/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4591"><a href="/tags/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4596"><a href="/tags/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1998"><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="3886"><a href="/tags/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3891"><a href="/tags/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4071"><a href="/tags/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3896"><a href="/tags/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3876"><a href="/tags/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7186"><a href="/tags/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7191"><a href="/tags/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3991"><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="7131"><a href="/tags/moda" title="">Moda</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4021"><a href="/tags/seyahat-0" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7141"><a href="/tags/magazin-0" title="">Magazin</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4751"><a href="/tags/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7196"><a href="/tags/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7151"><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4031"><a href="/tags/teknoloji-0" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7206"><a href="/tags/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7156"><a href="/tags/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7211"><a href="/tags/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7161"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4026"><a href="/tags/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4046"><a href="/tags/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4741"><a href="/tags/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4036"><a href="/tags/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7286"><a href="/tags/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4041"><a href="/tags/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3901"><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="6376"><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6381"><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6386"><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6391"><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7106"><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6396"><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6401"><a href="/article-author/mark-steel" title="">Mark Steel</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6406"><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6411"><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6416"><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7171"><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="8981"><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Lucy Anna Gray</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="5611"><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7176"><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1979"><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4641"><a href="/tags/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2479"><a href="/tags/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2485"><a href="/tags/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2478"><a href="/tags/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2486"><a href="/tags/turizm-0" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2488"><a href="/tags/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3906"><a href="/tags/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4636"><a href="/tags/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7276"><a href="/tags/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7281"><a href="/tags/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4646"><a href="/taxonomy/term/3296" title="">Ulaşım</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1991"><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1992"><a href="/tags/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2476"><a href="/tags/basketbol-0" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1995"><a href="/taxonomy/term/181" title="Tenis">Tenis</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1997"><a href="/taxonomy/term/191" title="Golf">Golf</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2475"><a href="/tags/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2473"><a href="/tags/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4651"><a href="/tags/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2474"><a href="/tags/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="2472"><a href="/tags/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1977"><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2460"><a href="/tags/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4766"><a href="/tags/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3946"><a href="/tags/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3941"><a href="/tags/obezite-0" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4681"><a href="/tags/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3936"><a href="/taxonomy/term/1531" title="Kanser">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7271"><a href="/tags/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3931"><a href="/tags/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4691"><a href="/tags/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7181"><a href="/tags/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9776"><a href="/tags/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="4056"><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="5491"><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9011"><a href="/video" title="">VİDEO</a></li>
</ul> </nav>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/421701/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/efsaneden-ger%C3%A7ekli%C4%9Fe-i%CC%87dlibten-afganistana-sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1na" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama--2" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1--2">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1--2" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1--2" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-9IO1aWLdvkUP6cvxB_i3gDnDTh-QwMfwPk-ixOk1zoM"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</header>
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div id="nav-panel">
<ul class="topics menu vertical large-horizontal"><li><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/e%C4%9Fitim-0" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li><a href="/tags/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li><a href="/tags/%C3%A7evre-0" title="">Çevre</a></li>
<li><a href="/tags/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li><a href="/tags/hayvan-haklar%C4%B1-0" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li><a href="/tags/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li><a href="/tags/m%C3%BClteciler-0" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li><a href="/tags/medya-1" title="">Medya</a></li>
<li><a href="/tags/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li><a href="/tags/su%C3%A7-0" title="Suç">Suç</a></li>
<li><a href="/tags/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/ak-parti-0" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li><a href="/tags/chp-0" title="CHP">CHP</a></li>
<li><a href="/tags/hdp-0" title="HDP">HDP</a></li>
<li><a href="/tags/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li><a href="/tags/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li><a href="/tags/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li><a href="/tags/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li><a href="/tags/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li><a href="/tags/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li><a href="/tags/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li><a href="/tags/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li><a href="/tags/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li><a href="/tags/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li><a href="/tags/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li><a href="/tags/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li><a href="/tags/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li><a href="/tags/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/moda" title="">Moda</a></li>
<li><a href="/tags/seyahat-0" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li><a href="/tags/magazin-0" title="">Magazin</a></li>
<li><a href="/tags/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li><a href="/tags/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/teknoloji-0" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li><a href="/tags/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li><a href="/tags/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li><a href="/tags/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li><a href="/tags/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li><a href="/tags/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li><a href="/tags/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li><a href="/tags/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li><a href="/tags/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Mark Steel</a></li>
<li><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li><a href="/tags/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li><a href="/tags/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li><a href="/tags/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li><a href="/tags/turizm-0" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li><a href="/tags/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li><a href="/tags/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li><a href="/tags/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/tags/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/tags/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li><a href="/tags/basketbol-0" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li><a href="/tags/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li><a href="/tags/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li><a href="/tags/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li><a href="/tags/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li><a href="/tags/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/tags/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li><a href="/tags/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li><a href="/tags/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li><a href="/tags/obezite-0" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li><a href="/tags/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li><a href="/tags/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li><a href="/tags/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li><a href="/tags/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li><a href="/tags/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li><a href="/tags/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/tags/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
</ul> </div>
</div>
</div>
<div class="grid-container">
<div class="grid-x">
<div class="cell text-center">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-6">
</div> </div>
</div>
</div> <main>
<div class="breadcrumbs-wrapper hide-for-small-only">
<div class="grid-container">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<h2 class="element-invisible">Buradasınız</h2><div class="breadcrumb"><span class="inline odd first"><a href="/">Home</a></span> <span class="delimiter">»</span> <span class="inline even"><a href="https://www.indyturk.com/türkiyeden-sesler">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></span> <span class="delimiter">»</span> <span class="inline odd last">Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı iddialarına bakış</span></div> </div>
</div>
</div>
</div>
<section class="entry-article-topper">
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div class="entry-header clearfix has-avatar">
<div class="entry-title">
<h1>Efsaneden gerçekliğe: İdlib'ten Afganistan'a savaşçı akışı iddialarına bakış</h1>
</div>
<div class="entry-subtitle">
<h2>Levent Kemal Independent Türkçe için yazdı</h2>
</div>
<div class="author-avatar">
<a href="/taxonomy/term/134656">
<img alt="" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x150/public/Levent%20Kemal.png?itok=_WUFmQom"/>
</a>
</div>
<div class="entry-meta-wrapper">
<div class="grid-x align-justify align-middle">
<div class="cell shrink">
<div class="entry-meta">
<div class="entry-meta-field entry-meta-author">
<a href="/taxonomy/term/134656">
Levent Kemal </a>
<span class="author-twitter"><a href="https://twitter.com/leventkemaI?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Eauthor">@leventkemaI</a></span>
</div>
<div class="entry-meta-field entry-meta-publish-date">
<time>Cumartesi 9 Ekim 2021 8:06</time>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell large-shrink">
<div class="share-block">
<div class="socials-btns">
<div class="addthis_inline_share_toolbox"></div>
<a class="social-btn printer-btn-bg round print-btn" href="#" title="Print"><i class="icomoon-icon icon-printer"></i></a>
</div>
</div>
<div class="follow-block">
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="entry-media">
<div class="entry-media-inner-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content abs-element" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1368x911/public/article/main_image/2021/10/09/771606-611102023.jpg?itok=VhCGj5HG" style=""/>
</div>
<div class="caption-field">
<p>Fotoğraf: AFP</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</section>
<div class="grid-container">
<article class="entry-article">
<div class="grid-x align-justify">
<div class="content-wrap-holder cell">
<div class="region region-content">
<div class="block block-system" id="block-system-main">
<div class="content">
<div class="content-wrap">
<div class="printable-area page-taxonomy-term-32386" dir="ltr">
<div class="entry-content" data-io-article-url="https://www.indyturk.com/node/421701/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/efsaneden-ger%C3%A7ekli%C4%9Fe-i%CC%87dlibten-afganistana-sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1na">
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even" property="content:encoded"><p>ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi.</p>
<p>Ilımlı Suriye muhalefetinin, cihat yanlısı örgütlerin ve yabancı savaşçıların son kalesi olan yuvası olan İdlib, Afganistan'daki durum nedeniyle pek çok ülkenin güvenlik ajandasında tekrar gündeme geldi. </p>
<p><br/>
Afganistan'da Taliban'ın koruması altında 20'den fazla yabancı örgüt varlığını sürdürüyor. BM raporuna göre Taliban, El Kaide'nin yanı sıra Özbekler, Tacikler ve Uygurlar başta olmak üzere birçok silahlı örgüte koruyucu bir şemsiye sağlıyor.</p>
<p>Türkistan İslam Partisi, Cemaat el-Tevhid ve'l Cihat, <a href="https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-uzbekistan" target="_blank">Özbekistan İslami Hareketi</a> ve İmam Buhari Ketibesi Afganistan'da varlığını sürdürüyor. Bu örgütlerin hepsinin İdlib'te de bir şubesi bulunuyor. </p>
<p><br/>
Örneğin, Afganistan ve Suriye'de varlığı bulunan Özbek bir grup olan <a href="https://www.un.org/securitycouncil/sanctions/1267/aq_sanctions_list/summaries/entity/khatiba-imam-al-bukhari-%28kib%29" target="_blank">İmam Buhari</a>, Suriye'de daha önce El-Kaide'nin kolu olan Nusra Cephesi, şu anda Heyet Tahrir Şam, ve Ahrar eş-Şam İslami hareketi ile yakın ilişkiler içinde. 2017'de grubun Suriye'deki lideri Selahaddin el-Özbeki, İdlib'te bir başka cihat yanlısı Özbek tarafından öldürüldü.</p>
<p>IŞİD bu saldırının sorumluluğunu üstlendi. Taliban'a bağlı bir diğer grup olan Özbek üyelerin de yer aldığı Cemaat el-Tevhid ve'l-Cihat 2017 sonlarında HTŞ saflarına katıldı.</p>
<p>Daha sonra örgütten ayrılan grup Katibat al-Tevhid ve'l Cihat'ın kurucusu ve eski emiri Ebu Salih Özbeki Haziran 2020'de Heyet Tahrir Şam (HTŞ) tutuklandı.</p>
<p>Özbekler, Suriye'de ilk kez Halep'te Nusra Cephesi şemsiyesi altında, o zamanlar Özbekistan İslami Hareketi'ni kuran Ebu Hüseyin adlı bir Özbek tarafından yönetilen, <a href="https://www.longwarjournal.org/archives/2014/04/uzbek_commands_group.php" target="_blank">Seyfeddin Özbek Cemaati</a> adlı bir grupta örgütlendiklerinde görünürlük kazandılar.</p>
<p>Şu anda, Özbek savaşçıları İdlib'te İmam Buhari Ketibesi ve <a href="https://www.trackingterrorism.org/group/katibat-al-tawhid-wal-jihad" target="_blank">Tevhid ve'l Cihat</a> komutasında savaşıyorlar. Her iki grup da Taliban'a ve lideri Molla Hibetullah Ahunzade'ye bağlı. </p>
<p><br/>
Afganistan merkezli olmasına rağmen İdlib'te varlık gösteren diğer bir yabancı savaşçı örgütü ise <a href="https://css.ethz.ch/en/services/digital-library/publications/publication.html/183551" target="_blank">Türkistan İslam Partisi</a>.</p>
<p>Türkistan İslam Partisi, Çin yönetimi tarafından soykırıma uğratılan Uygur nüfusa dayalı etnik ve cihat yanlısı bir örgüt. Afganistan'daki Türkistan İslam Partisi'nin liderliği, Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden bir süre sonra Taliban ve liderliğine bağlılığını yeniledi.</p>
<p>Türkistan İslam Partisi'nin Suriye kolu pek çok konuda Afganistan'daki liderlik ile birlik içinde hareket etti.</p>
<p>Diğer yandan etnik bütünlüğünü korudu. Bununla birlikte, İmam Buhari cemaati ve Tevhid ve'l Cihat cemaati Suriye'de Asyalı olmayan yeni üyeler kazanma yolunu seçtiler.</p>
<p>Özbek ve Tacik grupları, Taliban'a bağlı olmalarına rağmen Suriye'de bağımsız hareket etmeyi tercih ettiler. Bu durum ise bu grupları el-Kaide ve IŞİD gibi örgütler tarafından savaşçı toplamak için sızmaya açık hale getirdi. </p>
<p><br/>
Özel olarak Suriye'deki iç savaşın ilk yıllarında IŞİD'ten en çok etkilenen Uygur savaşçılar olmuştu.</p>
<p>IŞİD'in Asya'dan Suriye'ye uzanan daha önce el-Kaide kontrolündeki savaşçı akış yollarını hızla kontrol altına alması, halifelik iddiası ile verdiği mesaj ve Suriye'de PKK'nın Suriye kolu YPG ile savaşı Uygurlara yönelik örgüt propagandasını güçlendirdiği için Uygurlar başta olmak üzere çok sayıda Asyalı savaşçı IŞİD'e yönelmişti.</p>
<p>Ne var ki etnik bütünlüğünü koruması, Afganistan'daki TİP merkezinin tutumu sayesinde Suriye'deki Uygur savaşçıların IŞİD etkisini Özbek, Tacik ve Çeçen savaşçılara göre daha hızlı kontrol altına aldığını söylemek mümkün. </p>
<p><br/>
Neredeyse tüm analistler, Türkistan İslam Partisi'nin (TİP) Suriye'deki El Kaide ile iyi ilişkileri olduğu konusunda mutabık. Ancak künyesini güvenlik nedeniyle Ebu Osman Türkistani olarak değiştiren kaynağın ifadesine göre tamamen doğru değil.</p>
<p>Türkistani'ye göre, Türkistan İslam Partisi'nin el-Kaide ile ilişkisi diğer Asya kökenli grupların ilişkilerine göre daha az. Türkistani, bu konuda şöyle dedi:</p>
<blockquote>
<p><em>Uygur olmayan bir kişi grubumuza katılamaz. Çoğu zaman Uygur olmayanlar kendilerini Türkistan İslam Partisi'nin üyeleri olarak tanıttılar. Ama bu doğru değil. Arap veya diğer muhacir savaşçılarla (yabancı savaşçılar) iş birliği yapıyoruz, ancak onları saflarımıza yerleştirmiyoruz.<br/><br/>
İlişkilerimizi de iş birliği çerçevesinde sürdürüyoruz. IŞİD bizim düşmanımızdır. Kanımızı dökmezse El Kaide ile iş birliği yapacağız. El Kaide Selefidir, biz ekseriyetle değiliz. Bunu inkâr etmiyoruz.<br/><br/>
Zaman zaman IŞİD tarafından kandırılan Uygurlar geliyor. Onları uzun süredir ıslah etmeye çalışıyoruz. Güvenlik için onları izliyoruz. Ancak biz diğer muhacir grupları gibi değiliz. Aralarında farklı geçmişlerden birçok muhacir var. Saflarında Araplar var. Bunu mali nedenlerle yapıyorlar.</em></p>
</blockquote>
<p><br/><strong>Afganistan'a geçiş konusunda belirsizlik sürüyor</strong></p>
<p><em>Peki, TİP'e bağlı savaşçılar Taliban'ın yönetimi devralmasından sonra Suriye'den Afganistan'a gidecek mi? </em></p>
<p>Ebu Osman dahil, adını veya değiştirilmiş de olsa künyesini vermek istemeyen dört Uygur kökenli yöneticiye göre, henüz bu durum netlik kazanmadı.</p>
<p>Uygur savaşçı ve liderlere göre Afganistan'a gideceklerse bile bu gidiş el-Kaide veya Taliban için olmayacak.</p>
<p><em>"Yapacaklarımızı amaçlarımız için yaparız. Başkaları için değil. Ancak saflarımızdaki herkesi bağlayacak bir karar verecek ve kararı uygulayacak düzeyde değiliz. Bu karar, Afganistan'daki liderliğimizin yapacağı değerlendirmelere ve müzakerelere bağlı" </em>diyor Ebu Osman Türkistani.</p>
<p><br/>
İsmini vermek istemeyen ve güvenli künye kullanmak istemeyen diğer orta seviye Uygur lider ise <em>"Zaten yaklaşık iki yıldır çeşitli ülkeler Suriye'den ayrılmamızı istiyor.  Yeni durum için merkezi bir karar bekliyoruz. Belki bir karar verirler ya da vermezler. Bilmiyoruz. Ama şu anda Afganistan'a giden güvenli bir yol yok. Gitmek isteyenler büyük riskler almak zorunda. Türkiye, burada savaşan çok sayıda Uygur'u resmi olarak terörist olarak görmese de onları tehlikeli gördüğü için derhal sınır dışı ediyor. En güvenli yol olduğu düşünülen Türkiye bile güvenli değil"</em> diyerek durumun netleşmediğini ve Suriye'den Afganistan'a gidişin güvenli olmadığını vurguluyor. </p>
<p><br/>
Grubun aynı zamanda ideologlarından olan bir başka Uygur komutan, unları söylüyor:</p>
<blockquote>
<p><em>Biz buraya [Suriye'ye] gönüllü olarak gelmedik. Bu yapmak zorunda olduğumuz bir tercihti. Şimdi burada işler zorlaştı. Bir süredir <span style="color:#000000;">'oradan çıkın' </span>deniliyor. Peki nereye?<br/><br/>
Taliban Afganistan'da zaferi kazanmadan önce, hiçbir seçenek yoktu. Şimdi seçme şansımız var mı? Bekleyip göreceğiz. Taliban'ın son açıklamalarını anlayışla karşılıyoruz. Ama şimdi bizi hoş karşılayacaklarını sanmıyorum.<br/><br/>
Öte yandan, şu anda Afganistan'a gitmek çok maliyetli olabilir. İnsanlarımız arasından gitmek isteyenler var ama yol güvenli değil. Türkiye yolu bile güvenli değil.<br/><br/>
Gitmek için en az 4-5 bin doların olması lazım ancak buradaki çoğu kardeşimiz günlük hayatlarını sürdürmekte zorlanıyorlar, bu kadarını bulmaları mümkün değil. Belki dönüş için geldiğimiz zamanki gibi bir fikir birliği olmalı.</em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Gruptaki temel eğilim Afganistan'daki merkezin kararını beklemek yönünde olsa da İdlib'teki pek çok kaynak, bazı Uygur kaynakların da doğruladığı gibi, çok sayıda Uygur kökenlinin Suriye'den ayrılmak için hazırlandığında ısrar ediyor.</p>
<p>Yine çok sayıda Uygur savaşçının aileleri ile ülkeden çıktığına dair iddialar ise İdlib'ten ve Afganistan'dan doğrulanmadı. </p>
<p><br/>
Genellikle İdlib şehir merkezinde ve İdlib'in batısında, Türkiye sınırına yakın bölgelerde ikamet eden Özbek savaşçılar ise bu konuda oldukça ketum.</p>
<p>Genellikle HTŞ bayrağı altında savaşan ve HTŞ'den bağımsız hareket etmeyen Özbek savaşçılar için de Afganistan'a gitmek konusunda bir net tutum hâkim değil. Davet almadıkları için şimdilik Afganistan'a gitmeyi düşünmüyorlar.</p>
<p><em>"Biz burada sekiz yıldır savaşıyoruz. Kimimiz Suriyelilerle evlendik, kimimiz burada öldük. Afganistan'da bizim için olumlu bir gelecek görmüyoruz" </em>diyen Özbek savaşçılar, Afganistan'daki Taliban hükümetinin kendi ülkelerine yönelik faaliyet göstermelerine izin vermeyeceğinden neredeyse eminler.</p>
<p>Özbeklerin Afganistan konusundaki temel problemi etnik olarak Özbek olsalar da Afganistan kökenli Özbekler gibi kabul görmeyeceklerini düşünmeleri. </p>
<p><br/>
Güvenlik nedeniyle Müslim Horasani künyesi ile konuşmayı tercih eden Özbek savaşçı bu konuda şunları söyledi:</p>
<blockquote>
<p><em>Birçok garanti veriyorlar. Özbekistan tagut bir devlettir. Taliban onlara garanti verdi. Afganistan'dan Özbekistan'a karşı ne yapabiliriz? Afganistan'da birçok Özbek var. Üstelik Taliban'ı destekliyorlar. Ama şimdi buradayız.<br/><br/>
Beşar'a karşı Suriyeliler için savaşıyoruz. Burası bizim evimiz olmayacak bunu biliyoruz. Ama yapmamız gerekeni, elimizde olanı, bulunduğumuz yerde yapıyoruz. Afganistan buradan güzel görünüyor. İslami kurallar geldi, şeriat kuruluyor.<br/><br/>
Ama bizim için değil. Her şey yolunda giderse, diyelim ki Taliban, savaşmamıza izin verdi. Afganistan'a gitmek için imkânımız var mı?<br/><br/>
Yok. Biz fakir insanlarız. Ben ya da onlar [diğerleri], kaçakçılara ve yetkililere sınır geçişleri için para ödeyemez durumdayız. Yasal yollardan seyahat edemeyiz. Afganistan'a nasıl gideceğiz? </em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Gerçekten de İdlib'teki pek çok Asyalı ya da diğer yabancı savaşçıların çoğunun Suriye'den Afganistan'a, yol güvenli olsa bile, kadar kaçakçılara ödeyecek ve yol süresince ihtiyaçlarını karşılayacak maddi imkânı yok.</p>
<p>Suriye'den Afganistan'a gitmek isteyen birinin en az 5 ila 7 bin dolar ödemesi gerekiyor. </p>
<p><br/>
Uygurlar gibi İdlib'teki Özbek kökenliler için de Afganistan'a gitme konusunda Taliban'ın tutumu, liderliklerin henüz karar vermemiş olması gibi temel etmenlerden sonra en büyük engel Afganistan'a giden yolun finans ve güvenlik açısından maliyetli olması.</p>
<p>Asya kökenli savaşçılar arasında Afganistan'a geçiş konusunda Çeçenler de Uygurlar ve Özbeklerle aynı düşüncelere sahip. Örgütsel olarak diğer Asyalı gruplara göre daha dağınık ve daha çok bağımlı haldeki Çeçenler bu konuda konuşmaktan ciddi şekilde kaçınıyor.</p>
<p>Dolaylı görüşme taleplerini de reddeden Çeçen savaşçıların Kafkaslarda mücadele alanı kalmadığı, IŞİD nedeniyle büyük bir insan kaynağı kaybına uğradıkları ve İdlib bölgesinde diğer Asyalı etnik gruplara göre dağınık ve zayıf oldukları için Afganistan'a geçiş konusunda Uygurlar ve Özbeklerden daha umutsuz olduklarını varsaymak mümkün.</p>
<p>Diğer bir etki ise Çeçenlerin İdlib'in büyük kısmını kontrol eden HTŞ karşısında diğer Asyalı savaşçılar gibi örgütlü şekilde duramaması. HTŞ'nin yabancı savaşçıların kendisinden habersiz örgütten ve ülkeden ayrılamayacağı konusundaki <a href="https://jamestown.org/program/chechnyas-veteran-fighters-have-their-backs-to-the-wall/" target="_blank">baskıları</a> dağınık durumdaki Çeçenler üzerinde diğerlerine göre daha etkili. </p>
<p><br/>
Suriye el-Kaidesi'nin Afganistan'ın eskisi kadar güvenli olacağına dair şüphelerimiz olduğunu ifade eden gruba yakın kaynaklar, grubun içinde Afganistan'a geçiş konusundaki söylentiler olmasına rağmen henüz bir hareketlilik bulunmadığını da belirtiyorlar.</p>
<div class="simplebox injected-block-holder" style="direction:ltr">
<h1 class="box-title">fazla oku</h1>
<p>Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)</p>
</div>
<p>El-Kaide'nin yapısı gereği <a href="https://www.counterextremism.com/threat/hurras-al-din" target="_blank">Huras ed-Din</a> grubu Afganistan konusunda tek başına karar verecek durumda değil. Gruba yakın kaynaklar da <em>"Kesinlikle gitmeyecekler diyemeyiz. Suriye ile ilgili konularda inisiyatif onlarda olsa da Afganistan konusunda tamamen el-Kaide merkezine bağımlılar"</em> diyor.</p>
<p>Dolaylı kaynaklara göre Suriye el-Kaide'si Taliban'ın yönetimi ele geçirmesinden memnun olsa da henüz Afganistan'a geçiş konusunda herhangi bir pozisyon almış değil.</p>
<p>Buna karşılık İdlib'te gücü elinde tutan HTŞ'nin lideri Muhammed Culani'nin <a href="https://www.indyturk.com/node/407396/r%C3%B6portaj/ht%C5%9F-lideri-colani-rusya-ve-abd-suriye%E2%80%99den-%C3%A7ekildikten-sonra-onlar%C4%B1n-u%C3%A7aklar%C4%B1na" target="_blank">geçen haftalarda verdiği röportajdak</a>i ifadeleri de savaşçı kapasitesi yüksek yabancı savaşçılardan vazgeçmek istemediğini gösteriyor. </p>
<p><br/><strong>Tersine akış ne kadar mümkün? Taliban'ın tutumu ne? </strong></p>
<p>Güvenlik çevreleri <a href="https://www.voanews.com/a/6222427.html" target="_blank">çatışma bölgelerinden Afganistan'a akış</a> kadar Afganistan'dan komşu ülkelere ve diğer çatışma bölgelerine savaşçı akışından de <a href="https://icct.nl/publication/the-rise-of-the-taliban-in-afghanistan-regional-responses-and-security-threats/" target="_blank">endişe duyuyor</a>.</p>
<p>Afganistan'daki örgüt habitatının genişliği nedeniyle<em> 'cihat ihraç eden' </em>bir ülke olmasından duyulan endişe konusunda Taliban pek çok garanti vermesine rağmen öncelikle komşu ülkeler ve ardından çatışma yaşayan veya çatışma alanlarına komşu ülkeler bu konuya odaklanmış halde. </p>
<p><br/>
El-Kaide ve IŞİD çerçevesinde Afganistan'dan dünyanın çeşitli yerlerine akış konusundaki endişeler oldukça gerçekçi. Bu iki örgütün insan kaynağı haline gelen Suriye, Irak, Libya ve Güneydoğu Asya'daki çatışma ortamları el-Kaide ve IŞİD'in bu bölgelerden Afganistan'a eğitim, çatışma veya iskân amacı ile savaşçı aktarmaya çalıştığı alanlar.</p>
<p>Ancak bu alanlar aynı zamanda yönetici, eğitim almış planlayıcılar ve askeri kişilerin ihraç edileceği bölgeler. Taliban'ın pek çok kere Afganistan'ın diğer ülkelere yönelik faaliyetler için bir üs haline gelmeyeceği garantisi nedeniyle el-Kaide ve IŞİD'in bu bölgedeki yetişmiş savaşçıları ve liderleri daha rahat hareket edebilecekleri diğer bölgelere yollaması bekleniyor.</p>
<p>Fakat bu akışın Afganistan'a doğru olacak akışa kıyasla sayısal olarak çok düşük seviyede olacağı tahmin ediliyor. </p>
<p><br/>
Taliban sözcülerinden Abdul Kahar Belhi Afganistan'a gelmeyi düşünen savaşçılar konusundaki soruya verdiği cevapta Afganistan'da yabancı savaşçılara ihtiyaç olmadığını, Taliban yönetiminin diğer ülkeleri riske atacak faaliyetlere izin vermeyeceğini ve yabancı savaşçıları kabul etmeyeceklerini ifade etti.</p>
<p>Belhi, <a href="https://www.undocs.org/pdf?symbol=en/S/2021/486" target="_blank">BM raporları</a> ve <a href="https://icsr.info/2015/01/26/foreign-fighter-total-syriairaq-now-exceeds-20000-surpasses-afghanistan-conflict-1980s/" target="_blank">diğer raporlar</a>da aksi ifade edilse bile, Afganistan'da yabancı savaşçı olmadığını ve kimsenin üçüncü ülkelere saldırı düzenlemek için Afganistan'dan ayrılmadığını vurguladı. </p>
<p><br/><strong>Dilemma ve muamma</strong></p>
<p>Akış hangi yönde olursa olsun, Suriye'den yahut diğer çatışma bölgelerinden Afganistan'a yahut tam tersi, Taliban'ın tutumu ve dünyaya verdiği mesajlar nedeniyle Afganistan'ı 'güvenli cennet' olarak gören çok sayıda örgüt şu an dilemma yaşıyor.</p>
<p>Uluslararası teamüllere ve ilkelere saygılı olacağını ifade eden Taliban'ın yirmi yıldır yoldaşlık ettiği küresel cihat yanlısı ya da küresel cihat yanlısı olmasa da sürgündeki silahlı örgütlerin nasıl bir tavır takınacağı ilerleyen zamanlarda anlaşılacak. </p>
<p><br/>
Taliban'dan olumlu bir sinyal alsalar bile özellikle Suriye'deki pek çok savaşçının Afganistan'a gitme konusunda önünde oldukça ciddi bir muamma var.</p>
<p><em>Afganistan'a giden yolun maliyeti nasıl karşılanacak? </em><em>Yolda güvenlik nasıl sağlanacak?</em></p>
<p>Aynı endişeler Afganistan'dan diğer alanlara akış konusunda da geçerli durumda. </p>
<p><br/>
Kısacası, güvenlik konusunda efsane olarak anlatılan bir yerden başka bir yere savaşçı akışı konusu realitede 2010-2015 yıllarındaki gibi kolay ve hızlı değil.</p>
<p>Bünyelerindeki cihat yanlılarını ihraç etmek için çok sayıda ülkenin sınırlardaki geçişkenliğe göz yumduğu dönem geride kaldı ve artık savaşçı akışının güvenlik ve finansal maliyeti örgütlerin kaldırabileceğinden yüksek.</p>
<p>Bu nedenle İdlib'teki pek çok savaşçının Afganistan'a gitme konusunda ikilemleri çözülse de maddi imkansızlıklar nedeniyle hareket etmeleri olanaksız görünüyor. </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.</strong></p>
</div></div></div> <p dir="rtl"> © The Independentturkish</p> </div>
</div>
<div class="injected-block injected-block-watch-more hide">
<div style="direction:ltr">
<h6 class="box-title">DAHA FAZLA OKU</h6>
<ul>
<li>
<div>
<a href="/node/407396">
<img alt="" height="160" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/240x160/public/article/main_image/2021/09/05/746901-1221239497.jpg?itok=iUQW1Svy" typeof="foaf:Image" width="240"> </img></a>
</div>
<a href="/node/407396">
HTŞ lideri Colani: Rusya ve ABD Suriye’den çekildikten sonra onların uçaklarına tutunmaya çalışırken düşenleri de göreceğiz, yabancı savaşçılar burada kalacak, savaşı henüz kaybetmedik </a>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="entry-tags">
<span>Hakkında daha ayrıntılı:</span>
<a href="/taxonomy/term/6131">idlib</a><a href="/taxonomy/term/3121">Suriye</a><a href="/taxonomy/term/2746">AFGANİSTAN</a><a href="/taxonomy/term/233316">Levent Kemal</a><a href="/taxonomy/term/237936">9 Ekim 2021 Köşe Yazıları</a>
</div>
<div class="section-title has-dot"><h4>DAHA FAZLA HABER OKU</h4></div>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="427271" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/427271">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÖZEL RÖPORTAJ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781561-1456207754.jpeg?itok=dWy5OD1Q" src=""/>
<a href="/node/427271"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427271/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7daro%C4%9Flu-independent-t%C3%BCrk%C3%A7eye-konu%C5%9Ftu-b%C3%BCrokratlarla-ilgili-gelen">
<span class="author">Faik Bulut </span>Kılıçdaroğlu Independent Türkçe'ye konuştu: Bürokratlarla ilgili gelen belge ve bilgiler için ekip oluşturduk </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Kılıçdaroğlu Independent Türkçe'ye konuştu: Bürokratlarla ilgili gelen belge ve bilgiler için ekip oluşturduk" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="427036" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/427036">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781111-490853127.jpg?itok=j2FCq9AE" src=""/>
<a href="/node/427036"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427036/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/haf%C4%B1za-odas%C4%B1nda-haf%C4%B1zadan-silinenler">
<span class="author">Altan Tan </span>'Hafıza Odası'nda hafızadan silinenler! </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="'Hafıza Odası'nda hafızadan silinenler!" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="427041" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/427041">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781086-2131989741.jpg?itok=oAtqC6as" src=""/>
<a href="/node/427041"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427041/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/yapay-zeka-g%C3%BCvenlik-mahremiyet-ve-%C3%B6zg%C3%BCrl%C3%BCk-i%C3%A7in-ciddi-tehditler">
<span class="author">Canan Duman </span>Yapay zeka, güvenlik, mahremiyet ve özgürlük için ciddi tehditler oluşturuyor </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Yapay zeka, güvenlik, mahremiyet ve özgürlük için ciddi tehditler oluşturuyor" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="427046" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/427046">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781091-1367719805.jpg?itok=j8AlVZlk" src=""/>
<a href="/node/427046"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427046/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/uluslararas%C4%B1-toplum-taliban%C4%B1-resmen-tan%C4%B1yacak-m%C4%B1">
<span class="author">Esedullah Oğuz </span>Uluslararası toplum, Taliban'ı resmen tanıyacak mı? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Uluslararası toplum, Taliban'ı resmen tanıyacak mı?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="427031" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/427031">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781081-274516231.jpg?itok=dDBeOKCV" src=""/>
<a href="/node/427031"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427031/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/hermen%C3%B6tik-ve-ilahiyat">
<span class="author">Abdullah Yargı </span>Hermenötik ve ilahiyat </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Hermenötik ve ilahiyat" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="427051" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/427051">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/22/781096-1547942636.jpg?itok=Y8AOE45P" src=""/>
<a href="/node/427051"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/427051/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/fransa-2030-yat%C4%B1r%C4%B1m-plan%C4%B1-neler-vadediyor-t%C3%BCrkiye-i%C3%A7in-hangi-dersler">
<span class="author">Gökçe Hubar </span>Fransa 2030 yatırım planı neler vadediyor, Türkiye için hangi dersler çıkarılabilir? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Fransa 2030 yatırım planı neler vadediyor, Türkiye için hangi dersler çıkarılabilir?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426541" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426541">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/780041-88097881.jpg?itok=5uyrajU4" src=""/>
<a href="/node/426541"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426541/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/t%C3%BCrkiyenin-afrika-politikas%C4%B1-bir-tebrik-bir-ele%C5%9Ftiri">
<span class="author">Ömer Faruk Özbil </span>Türkiye'nin Afrika politikası: Bir tebrik, bir eleştiri </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Türkiye'nin Afrika politikası: Bir tebrik, bir eleştiri" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426501" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426501">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">Yıldız Sineması</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/780471-33405435.jpg?itok=fqFqSoM0" src=""/>
<a href="/node/426501"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426501/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/kadrajdakiler-tutkular%C4%B1yla-beslenen-ve-b%C3%BCy%C3%BCyen-bir-oyuncu-farah">
<span class="author">Mehmet Erduğan </span>Kadrajdakiler: Tutkularıyla beslenen ve büyüyen bir oyuncu; Farah Zeynep Abdullah </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Kadrajdakiler: Tutkularıyla beslenen ve büyüyen bir oyuncu; Farah Zeynep Abdullah" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426491" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426491">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">SPOR</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779966-850457385.jpg?itok=PRLbZ0Rp" src=""/>
<a href="/node/426491"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426491/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/bir-hakem-milyonlarca-liray%C4%B1-y%C3%B6nlendiriyor">
<span class="author">Okan Can </span>Bir hakem milyonlarca lirayı yönlendiriyor </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Bir hakem milyonlarca lirayı yönlendiriyor" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426266" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426266">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">LATİN AMERİKA</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779961-1672314576.jpg?itok=HWIw9L-Z" src=""/>
<a href="/node/426266"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426266/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/57-idea-kolokyumu-emek-ve-sermaye-aras%C4%B1nda-bir-konsens%C3%BCs-ya-da-yeni">
<span class="author">Özgür Uyanık </span>57. IDEA Kolokyumu: Emek ve sermaye arasında bir konsensüs ya da yeni bir demokrasi arayışı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="57. IDEA Kolokyumu: Emek ve sermaye arasında bir konsensüs ya da yeni bir demokrasi arayışı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426556" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426556">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/780081-1887328365.jpg?itok=nX3HakMC" src=""/>
<a href="/node/426556"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426556/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fma-y%C3%B6netimi-1-%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fma-ve-%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fma-y%C3%B6netimi-nedir">
<span class="author">Rıfat Özcan </span>Çatışma yönetimi (1): Çatışma ve çatışma yönetimi nedir? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Çatışma yönetimi (1): Çatışma ve çatışma yönetimi nedir?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426121" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426121">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779446-1283470804.jpeg?itok=PgJWeN6-" src=""/>
<a href="/node/426121"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426121/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/bir-anma-iki-b%C3%BCy%C3%BCk-bilim-insan%C4%B1">
<span class="author">Prof. Dr. Ahmet Özer </span>Bir anma, iki büyük bilim insanı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Bir anma, iki büyük bilim insanı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426086" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426086">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779411-1344616831.jpg?itok=2rJ3MZQW" src=""/>
<a href="/node/426086"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426086/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/bir-ku%C5%9F-g%C3%B6rd%C3%BCm-aya%C4%9F%C4%B1n%C4%B1-nallat%C4%B1r">
<span class="author">Mayis Alizade </span>"Bir kuş gördüm ayağını nallatır..." </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content='"Bir kuş gördüm ayağını nallatır..."' property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="425661" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/425661">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779426-365792802.jpg?itok=GlpBuN2T" src=""/>
<a href="/node/425661"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/425661/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/g%C3%BCncel-politik-sorulara-psikolojik-s%C3%BCre%C3%A7ler-odakl%C4%B1-cevaplar">
<span class="author">Rüveyda Çelenk Yılmaz </span>Güncel politik sorulara psikolojik süreçler odaklı cevaplar </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Güncel politik sorulara psikolojik süreçler odaklı cevaplar" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-4493cc97b1339bf9a3aa0fe3480b5082">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="425981" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/425981">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779406-874023309.jpg?itok=Yd7TghQC" src=""/>
<a href="/node/425981"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/425981/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/bir-k%C3%B6lenin-hartumdan-i%CC%87stanbula-petersburgdan-new-yorka-yolculu%C4%9Fu">
<span class="author">Dr. Halim Gençoğlu </span>Bir kölenin Hartum'dan İstanbul'a; Petersburg'dan New York'a yolculuğu: Muhammed Ali Bin Said (1836-1882) </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Bir kölenin Hartum'dan İstanbul'a; Petersburg'dan New York'a yolculuğu: Muhammed Ali Bin Said (1836-1882)" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="426081" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426081">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2021/10/20/779381-1645756278.jpg?itok=yKH-Uj_j" src=""/>
<a href="/node/426081"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/426081/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/afrikay%C4%B1-kucaklamak%E2%80%A6">
<span class="author">Zeki Sarıhan </span>Afrika'yı kucaklamak… </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Afrika'yı kucaklamak…" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="sidebar-wrap-holder cell">
<div class="sidebar-wrap">
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-2">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>EN ÇOK OKUNANLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="objects-list" id="mostread_today">
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-3">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>SON HABERLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a7eb82f1d5c46af13415f937ae81a37">
<div class="view-content">
<div class="object-item" data-nid="427431" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/427431">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427431">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2021/10/23/781801-1659321844.png?itok=86hLyNcc" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427431">
Binali Yıldırım: Türkiye'de yatırımın adresi artık özel sektördür </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427426" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/427426">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427426">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2021/10/22/781741-1738608930.jpeg?itok=l5GW6dBl" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427426">
Miçotakis: Türkiye’ye göç mutabakatına ilişkin çağrı AB bildirisine benim çabamla eklendi </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427416" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/427416">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427416">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2021/10/22/781731-497422646.jpeg?itok=MC1dBYCo" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427416">
Halkbank'tan ABD'deki davaya ilişkin KAP'a açıklama: Tüm yasal haklarımız kullanılacak </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427401" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/427401">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427401">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2021/10/22/781701-81454362.jpeg?itok=1F77YOpZ" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427401">
Bakan Pakdemirli'den muhalefete "tarımı siyaset dışı tutalım" çağrısı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427396" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/427396">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427396">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2021/10/22/781691-1433693810.png?itok=bgY0YSrT" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427396">
Boğaziçi Üniversitesi'nde 45 gözaltı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> </div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-4">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>YAZARLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-8a7eb82f1d5c46af13415f937ae81a37">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="426876" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426876">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426876/yazarlar/bilim-insanlar%C4%B1n%C4%B1n-delili%C4%9Fe-yol-a%C3%A7abildi%C4%9Fini-s%C3%B6yledi%C4%9Fi-esrara-kar%C5%9F%C4%B1-ho%C5%9Fg%C3%B6r%C3%BC">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Patrick%20Cockburn.png?itok=YYpXFW88" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
​​​​​​​Patrick Cockburn </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426876">
Bilim insanlarının deliliğe yol açabildiğini söylediği esrara karşı hoşgörü artıyor </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="426466" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426466">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426466/yazarlar/tedarik-zinciri-krizinden-%C3%A7%C4%B1karabilece%C4%9Fimiz-en-%C3%B6nemli-uzun-vadeli-dersler">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Hamish_McRae.png?itok=aWBzvDbL" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Hamish McRae </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426466">
Tedarik zinciri krizinden çıkarabileceğimiz en önemli uzun vadeli dersler </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="425966" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/425966">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/425966/yazarlar/sovyet-denizalt%C4%B1lar%C4%B1ndan-kabilin-d%C3%BC%C5%9F%C3%BC%C5%9F%C3%BCne-de%C4%9Fi%C5%9Fen-d%C3%BCnyay%C4%B1-nas%C4%B1l-haberle%C5%9Ftirdik">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/indy.png?itok=_A0WRkP4" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
The Independent </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/425966">
Sovyet denizaltılarından Kabil'in düşüşüne, değişen dünyayı nasıl haberleştirdik? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="425591" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/425591">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/425591/yazarlar/nato-g%C3%BC%C3%A7-kaybediyor-ve-g%C3%BCvenli%C4%9Fe-dair-yeni-bir-d%C3%BCnya-d%C3%BCzeni-olu%C5%9Fuyor">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mary_Dejevsky.png?itok=47veirEC" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mary Dejevsky </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/425591">
NATO güç kaybediyor ve güvenliğe dair yeni bir dünya düzeni oluşuyor </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="424856" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/424856">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/424856/yazarlar/squid-game-%C3%A7o%C4%9Fu-netflix-dizisinin-ne-kadar-vasat-oldu%C4%9Funu-ortaya-%C3%A7%C4%B1kard%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/louis-chilton.png?itok=ObaFOu9t" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Louis Chilton </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/424856">
Squid Game çoğu Netflix dizisinin ne kadar vasat olduğunu ortaya çıkardı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>TÜRKİYE'DEN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-8a7eb82f1d5c46af13415f937ae81a37">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="427271" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/427271">
<div class="media-object media-video">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427271/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7daro%C4%9Flu-independent-t%C3%BCrk%C3%A7eye-konu%C5%9Ftu-b%C3%BCrokratlarla-ilgili-gelen">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/FA%C4%B0K%20BULUT.png?itok=TCRCUQ5r" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Faik Bulut </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427271">
Kılıçdaroğlu Independent Türkçe'ye konuştu: Bürokratlarla ilgili gelen belge ve bilgiler için ekip oluşturduk </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427036" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/427036">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427036/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/haf%C4%B1za-odas%C4%B1nda-haf%C4%B1zadan-silinenler">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/AltanTan.png?itok=1SP72j_I" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Altan Tan </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427036">
'Hafıza Odası'nda hafızadan silinenler! </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427041" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/427041">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427041/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/yapay-zeka-g%C3%BCvenlik-mahremiyet-ve-%C3%B6zg%C3%BCrl%C3%BCk-i%C3%A7in-ciddi-tehditler">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Canan.Duman_.png?itok=4OkVkISe" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Canan Duman </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427041">
Yapay zeka, güvenlik, mahremiyet ve özgürlük için ciddi tehditler oluşturuyor </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427046" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/427046">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427046/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/uluslararas%C4%B1-toplum-taliban%C4%B1-resmen-tan%C4%B1yacak-m%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Esedullah%20O%C4%9Fuz.png?itok=t57zjjOm" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Esedullah Oğuz </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427046">
Uluslararası toplum, Taliban'ı resmen tanıyacak mı? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="427031" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/427031">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/427031/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/hermen%C3%B6tik-ve-ilahiyat">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/abdullah%20yarg%C4%B1.png?itok=23bKhcae" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Abdullah Yargı </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/427031">
Hermenötik ve ilahiyat </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>DÜNYADAN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-61a405b99a285aba3727ebb255f22ad4">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="426971" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/426971">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426971/d%C3%BCnyadan-sesler/sudan-kritik-bir-noktaya-ula%C5%9Ft%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/OSMAN-M%C4%B0RGAN%C4%B0.png?itok=RB68Mpau" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Osman Mirgani </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426971">
Sudan kritik bir noktaya ulaştı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="426961" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/426961">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426961/d%C3%BCnyadan-sesler/nasrallah-ve-h%C4%B1ristiyanlara-kar%C5%9F%C4%B1-ertelenen-sava%C5%9F">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Fahd%20S%C3%BCleyman%20%C5%9Eukeyran.png?itok=pmScoOic" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Fahd Süleyman Şukeyran </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426961">
Nasrallah ve Hıristiyanlara karşı ertelenen savaş </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="426571" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/426571">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426571/d%C3%BCnyadan-sesler/l%C3%BCtfen-stagflasyon-oldu%C4%9Funu-s%C3%B6ylemeyin">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/M.%20Muhyiddin.png?itok=-BoMg_nC" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mahmud Muhyiddin </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426571">
Lütfen stagflasyon olduğunu söylemeyin! </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="426576" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/426576">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426576/d%C3%BCnyadan-sesler/2024te-trump">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Abdulmunim%20Said.png?itok=Wq_er-7w" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Abdulmunim Said </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426576">
2024'te Trump </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="426156" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/426156">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/426156/d%C3%BCnyadan-sesler/birle%C5%9Fmi%C5%9F-milletler-76-genel-kurulunda-b%C3%B6lgesel-akt%C3%B6rlerin-s%C3%B6zleri">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/muhamealiserkaf.png?itok=ajJ0R9IK" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Muhammed Ali Sekkaf </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/426156">
Birleşmiş Milletler 76. Genel Kurulu'nda bölgesel aktörlerin sözleri </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</article>
</div>
</main> <footer id="main-footer">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="main-footer-inner">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify">
<div class="cell shrink">
<div class="logo-footer">
<a href="#"><img alt="Logo" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-icon.png"/></a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="socials-area">
<h6>Bizi takip edin:</h6>
<div class="socials-btns">
<a class="social-btn facebook-btn-bg-hover round" href="https://www.facebook.com/Independent-Turkish-336214887203607" target="_blank" title="Facebook"><i class="icomoon-icon icon-facebook"></i></a>
<a class="social-btn twitter-btn-bg-hover round" href="https://twitter.com/TurkishIndy" target="_blank" title="Twitter"><i class="icomoon-icon icon-twitter"></i></a>
<a class="social-btn instagram-btn-bg-hover round" href="https://www.instagram.com/turkishindy" target="_blank" title="Instagram"><i class="icomoon-icon icon-instagram"></i></a>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell medium-auto large-shrink large-8">
<ul class="footer-links">
<li><a href="/node/13201" title="">Kullanıcı Politikaları</a></li>
<li><a href="/node/13206" title="">Gizlilik Bildirimi</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
<div class="main-footer-after">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="copyright">
Türkçe tüm hakları Media Arabia'ya aittir 2019
©
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</footer> </div>
</div>
</body>
</html>

ABD ve NATO'nun eşzamanlı olarak çekilmesiyle birlikte Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesi, dünyanın çeşitli yerlerinden cihat yanlılarının Afganistan'a akışına ilişkin tartışmaları tetikledi.
Ilımlı Suriye muhalefetinin, cihat yanlısı örgütlerin ve yabancı savaşçıların son kalesi olan yuvası olan İdlib, Afganistan'daki durum nedeniyle pek çok ülkenin güvenlik ajandasında tekrar gündeme geldi.
Afganistan'da Taliban'ın koruması altında 20'den fazla yabancı örgüt varlığını sürdürüyor. BM raporuna göre Taliban, El Kaide'nin yanı sıra Özbekler, Tacikler ve Uygurlar başta olmak üzere birçok silahlı örgüte koruyucu bir şemsiye sağlıyor.
Türkistan İslam Partisi, Cemaat el-Tevhid ve'l Cihat, Özbekistan İslami Hareketi ve İmam Buhari Ketibesi Afganistan'da varlığını sürdürüyor. Bu örgütlerin hepsinin İdlib'te de bir şubesi bulunuyor.
Örneğin, Afganistan ve Suriye'de varlığı bulunan Özbek bir grup olan İmam Buhari, Suriye'de daha önce El-Kaide'nin kolu olan Nusra Cephesi, şu anda Heyet Tahrir Şam, ve Ahrar eş-Şam İslami hareketi ile yakın ilişkiler içinde. 2017'de grubun Suriye'deki lideri Selahaddin el-Özbeki, İdlib'te bir başka cihat yanlısı Özbek tarafından öldürüldü.
IŞİD bu saldırının sorumluluğunu üstlendi. Taliban'a bağlı bir diğer grup olan Özbek üyelerin de yer aldığı Cemaat el-Tevhid ve'l-Cihat 2017 sonlarında HTŞ saflarına katıldı.
Daha sonra örgütten ayrılan grup Katibat al-Tevhid ve'l Cihat'ın kurucusu ve eski emiri Ebu Salih Özbeki Haziran 2020'de Heyet Tahrir Şam (HTŞ) tutuklandı.
Özbekler, Suriye'de ilk kez Halep'te Nusra Cephesi şemsiyesi altında, o zamanlar Özbekistan İslami Hareketi'ni kuran Ebu Hüseyin adlı bir Özbek tarafından yönetilen, Seyfeddin Özbek Cemaati adlı bir grupta örgütlendiklerinde görünürlük kazandılar.
Şu anda, Özbek savaşçıları İdlib'te İmam Buhari Ketibesi ve Tevhid ve'l Cihat komutasında savaşıyorlar. Her iki grup da Taliban'a ve lideri Molla Hibetullah Ahunzade'ye bağlı.
Afganistan merkezli olmasına rağmen İdlib'te varlık gösteren diğer bir yabancı savaşçı örgütü ise Türkistan İslam Partisi.
Türkistan İslam Partisi, Çin yönetimi tarafından soykırıma uğratılan Uygur nüfusa dayalı etnik ve cihat yanlısı bir örgüt. Afganistan'daki Türkistan İslam Partisi'nin liderliği, Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden bir süre sonra Taliban ve liderliğine bağlılığını yeniledi.
Türkistan İslam Partisi'nin Suriye kolu pek çok konuda Afganistan'daki liderlik ile birlik içinde hareket etti.
Diğer yandan etnik bütünlüğünü korudu. Bununla birlikte, İmam Buhari cemaati ve Tevhid ve'l Cihat cemaati Suriye'de Asyalı olmayan yeni üyeler kazanma yolunu seçtiler.
Özbek ve Tacik grupları, Taliban'a bağlı olmalarına rağmen Suriye'de bağımsız hareket etmeyi tercih ettiler. Bu durum ise bu grupları el-Kaide ve IŞİD gibi örgütler tarafından savaşçı toplamak için sızmaya açık hale getirdi.
Özel olarak Suriye'deki iç savaşın ilk yıllarında IŞİD'ten en çok etkilenen Uygur savaşçılar olmuştu.
IŞİD'in Asya'dan Suriye'ye uzanan daha önce el-Kaide kontrolündeki savaşçı akış yollarını hızla kontrol altına alması, halifelik iddiası ile verdiği mesaj ve Suriye'de PKK'nın Suriye kolu YPG ile savaşı Uygurlara yönelik örgüt propagandasını güçlendirdiği için Uygurlar başta olmak üzere çok sayıda Asyalı savaşçı IŞİD'e yönelmişti.
Ne var ki etnik bütünlüğünü koruması, Afganistan'daki TİP merkezinin tutumu sayesinde Suriye'deki Uygur savaşçıların IŞİD etkisini Özbek, Tacik ve Çeçen savaşçılara göre daha hızlı kontrol altına aldığını söylemek mümkün.
Neredeyse tüm analistler, Türkistan İslam Partisi'nin (TİP) Suriye'deki El Kaide ile iyi ilişkileri olduğu konusunda mutabık. Ancak künyesini güvenlik nedeniyle Ebu Osman Türkistani olarak değiştiren kaynağın ifadesine göre tamamen doğru değil.
Türkistani'ye göre, Türkistan İslam Partisi'nin el-Kaide ile ilişkisi diğer Asya kökenli grupların ilişkilerine göre daha az. Türkistani, bu konuda şöyle dedi:
Uygur olmayan bir kişi grubumuza katılamaz. Çoğu zaman Uygur olmayanlar kendilerini Türkistan İslam Partisi'nin üyeleri olarak tanıttılar. Ama bu doğru değil. Arap veya diğer muhacir savaşçılarla (yabancı savaşçılar) iş birliği yapıyoruz, ancak onları saflarımıza yerleştirmiyoruz.
İlişkilerimizi de iş birliği çerçevesinde sürdürüyoruz. IŞİD bizim düşmanımızdır. Kanımızı dökmezse El Kaide ile iş birliği yapacağız. El Kaide Selefidir, biz ekseriyetle değiliz. Bunu inkâr etmiyoruz.
Zaman zaman IŞİD tarafından kandırılan Uygurlar geliyor. Onları uzun süredir ıslah etmeye çalışıyoruz. Güvenlik için onları izliyoruz. Ancak biz diğer muhacir grupları gibi değiliz. Aralarında farklı geçmişlerden birçok muhacir var. Saflarında Araplar var. Bunu mali nedenlerle yapıyorlar.
Afganistan'a geçiş konusunda belirsizlik sürüyor
Peki, TİP'e bağlı savaşçılar Taliban'ın yönetimi devralmasından sonra Suriye'den Afganistan'a gidecek mi?
Ebu Osman dahil, adını veya değiştirilmiş de olsa künyesini vermek istemeyen dört Uygur kökenli yöneticiye göre, henüz bu durum netlik kazanmadı.
Uygur savaşçı ve liderlere göre Afganistan'a gideceklerse bile bu gidiş el-Kaide veya Taliban için olmayacak.
"Yapacaklarımızı amaçlarımız için yaparız. Başkaları için değil. Ancak saflarımızdaki herkesi bağlayacak bir karar verecek ve kararı uygulayacak düzeyde değiliz. Bu karar, Afganistan'daki liderliğimizin yapacağı değerlendirmelere ve müzakerelere bağlı" diyor Ebu Osman Türkistani.
İsmini vermek istemeyen ve güvenli künye kullanmak istemeyen diğer orta seviye Uygur lider ise "Zaten yaklaşık iki yıldır çeşitli ülkeler Suriye'den ayrılmamızı istiyor. Yeni durum için merkezi bir karar bekliyoruz. Belki bir karar verirler ya da vermezler. Bilmiyoruz. Ama şu anda Afganistan'a giden güvenli bir yol yok. Gitmek isteyenler büyük riskler almak zorunda. Türkiye, burada savaşan çok sayıda Uygur'u resmi olarak terörist olarak görmese de onları tehlikeli gördüğü için derhal sınır dışı ediyor. En güvenli yol olduğu düşünülen Türkiye bile güvenli değil" diyerek durumun netleşmediğini ve Suriye'den Afganistan'a gidişin güvenli olmadığını vurguluyor.
Grubun aynı zamanda ideologlarından olan bir başka Uygur komutan, unları söylüyor:
Biz buraya [Suriye'ye] gönüllü olarak gelmedik. Bu yapmak zorunda olduğumuz bir tercihti. Şimdi burada işler zorlaştı. Bir süredir 'oradan çıkın' deniliyor. Peki nereye?
Taliban Afganistan'da zaferi kazanmadan önce, hiçbir seçenek yoktu. Şimdi seçme şansımız var mı? Bekleyip göreceğiz. Taliban'ın son açıklamalarını anlayışla karşılıyoruz. Ama şimdi bizi hoş karşılayacaklarını sanmıyorum.
Öte yandan, şu anda Afganistan'a gitmek çok maliyetli olabilir. İnsanlarımız arasından gitmek isteyenler var ama yol güvenli değil. Türkiye yolu bile güvenli değil.
Gitmek için en az 4-5 bin doların olması lazım ancak buradaki çoğu kardeşimiz günlük hayatlarını sürdürmekte zorlanıyorlar, bu kadarını bulmaları mümkün değil. Belki dönüş için geldiğimiz zamanki gibi bir fikir birliği olmalı.
Gruptaki temel eğilim Afganistan'daki merkezin kararını beklemek yönünde olsa da İdlib'teki pek çok kaynak, bazı Uygur kaynakların da doğruladığı gibi, çok sayıda Uygur kökenlinin Suriye'den ayrılmak için hazırlandığında ısrar ediyor.
Yine çok sayıda Uygur savaşçının aileleri ile ülkeden çıktığına dair iddialar ise İdlib'ten ve Afganistan'dan doğrulanmadı.
Genellikle İdlib şehir merkezinde ve İdlib'in batısında, Türkiye sınırına yakın bölgelerde ikamet eden Özbek savaşçılar ise bu konuda oldukça ketum.
Genellikle HTŞ bayrağı altında savaşan ve HTŞ'den bağımsız hareket etmeyen Özbek savaşçılar için de Afganistan'a gitmek konusunda bir net tutum hâkim değil. Davet almadıkları için şimdilik Afganistan'a gitmeyi düşünmüyorlar.
"Biz burada sekiz yıldır savaşıyoruz. Kimimiz Suriyelilerle evlendik, kimimiz burada öldük. Afganistan'da bizim için olumlu bir gelecek görmüyoruz" diyen Özbek savaşçılar, Afganistan'daki Taliban hükümetinin kendi ülkelerine yönelik faaliyet göstermelerine izin vermeyeceğinden neredeyse eminler.
Özbeklerin Afganistan konusundaki temel problemi etnik olarak Özbek olsalar da Afganistan kökenli Özbekler gibi kabul görmeyeceklerini düşünmeleri.
Güvenlik nedeniyle Müslim Horasani künyesi ile konuşmayı tercih eden Özbek savaşçı bu konuda şunları söyledi:
Birçok garanti veriyorlar. Özbekistan tagut bir devlettir. Taliban onlara garanti verdi. Afganistan'dan Özbekistan'a karşı ne yapabiliriz? Afganistan'da birçok Özbek var. Üstelik Taliban'ı destekliyorlar. Ama şimdi buradayız.
Beşar'a karşı Suriyeliler için savaşıyoruz. Burası bizim evimiz olmayacak bunu biliyoruz. Ama yapmamız gerekeni, elimizde olanı, bulunduğumuz yerde yapıyoruz. Afganistan buradan güzel görünüyor. İslami kurallar geldi, şeriat kuruluyor.
Ama bizim için değil. Her şey yolunda giderse, diyelim ki Taliban, savaşmamıza izin verdi. Afganistan'a gitmek için imkânımız var mı?
Yok. Biz fakir insanlarız. Ben ya da onlar [diğerleri], kaçakçılara ve yetkililere sınır geçişleri için para ödeyemez durumdayız. Yasal yollardan seyahat edemeyiz. Afganistan'a nasıl gideceğiz?
Gerçekten de İdlib'teki pek çok Asyalı ya da diğer yabancı savaşçıların çoğunun Suriye'den Afganistan'a, yol güvenli olsa bile, kadar kaçakçılara ödeyecek ve yol süresince ihtiyaçlarını karşılayacak maddi imkânı yok.
Suriye'den Afganistan'a gitmek isteyen birinin en az 5 ila 7 bin dolar ödemesi gerekiyor.
Uygurlar gibi İdlib'teki Özbek kökenliler için de Afganistan'a gitme konusunda Taliban'ın tutumu, liderliklerin henüz karar vermemiş olması gibi temel etmenlerden sonra en büyük engel Afganistan'a giden yolun finans ve güvenlik açısından maliyetli olması.
Asya kökenli savaşçılar arasında Afganistan'a geçiş konusunda Çeçenler de Uygurlar ve Özbeklerle aynı düşüncelere sahip. Örgütsel olarak diğer Asyalı gruplara göre daha dağınık ve daha çok bağımlı haldeki Çeçenler bu konuda konuşmaktan ciddi şekilde kaçınıyor.
Dolaylı görüşme taleplerini de reddeden Çeçen savaşçıların Kafkaslarda mücadele alanı kalmadığı, IŞİD nedeniyle büyük bir insan kaynağı kaybına uğradıkları ve İdlib bölgesinde diğer Asyalı etnik gruplara göre dağınık ve zayıf oldukları için Afganistan'a geçiş konusunda Uygurlar ve Özbeklerden daha umutsuz olduklarını varsaymak mümkün.
Diğer bir etki ise Çeçenlerin İdlib'in büyük kısmını kontrol eden HTŞ karşısında diğer Asyalı savaşçılar gibi örgütlü şekilde duramaması. HTŞ'nin yabancı savaşçıların kendisinden habersiz örgütten ve ülkeden ayrılamayacağı konusundaki baskıları dağınık durumdaki Çeçenler üzerinde diğerlerine göre daha etkili.
Suriye el-Kaidesi'nin Afganistan'ın eskisi kadar güvenli olacağına dair şüphelerimiz olduğunu ifade eden gruba yakın kaynaklar, grubun içinde Afganistan'a geçiş konusundaki söylentiler olmasına rağmen henüz bir hareketlilik bulunmadığını da belirtiyorlar.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
El-Kaide'nin yapısı gereği Huras ed-Din grubu Afganistan konusunda tek başına karar verecek durumda değil. Gruba yakın kaynaklar da "Kesinlikle gitmeyecekler diyemeyiz. Suriye ile ilgili konularda inisiyatif onlarda olsa da Afganistan konusunda tamamen el-Kaide merkezine bağımlılar" diyor.
Dolaylı kaynaklara göre Suriye el-Kaide'si Taliban'ın yönetimi ele geçirmesinden memnun olsa da henüz Afganistan'a geçiş konusunda herhangi bir pozisyon almış değil.
Buna karşılık İdlib'te gücü elinde tutan HTŞ'nin lideri Muhammed Culani'nin geçen haftalarda verdiği röportajdaki ifadeleri de savaşçı kapasitesi yüksek yabancı savaşçılardan vazgeçmek istemediğini gösteriyor.
Tersine akış ne kadar mümkün? Taliban'ın tutumu ne?
Afganistan'daki örgüt habitatının genişliği nedeniyle 'cihat ihraç eden' bir ülke olmasından duyulan endişe konusunda Taliban pek çok garanti vermesine rağmen öncelikle komşu ülkeler ve ardından çatışma yaşayan veya çatışma alanlarına komşu ülkeler bu konuya odaklanmış halde.
El-Kaide ve IŞİD çerçevesinde Afganistan'dan dünyanın çeşitli yerlerine akış konusundaki endişeler oldukça gerçekçi. Bu iki örgütün insan kaynağı haline gelen Suriye, Irak, Libya ve Güneydoğu Asya'daki çatışma ortamları el-Kaide ve IŞİD'in bu bölgelerden Afganistan'a eğitim, çatışma veya iskân amacı ile savaşçı aktarmaya çalıştığı alanlar.
Ancak bu alanlar aynı zamanda yönetici, eğitim almış planlayıcılar ve askeri kişilerin ihraç edileceği bölgeler. Taliban'ın pek çok kere Afganistan'ın diğer ülkelere yönelik faaliyetler için bir üs haline gelmeyeceği garantisi nedeniyle el-Kaide ve IŞİD'in bu bölgedeki yetişmiş savaşçıları ve liderleri daha rahat hareket edebilecekleri diğer bölgelere yollaması bekleniyor.
Fakat bu akışın Afganistan'a doğru olacak akışa kıyasla sayısal olarak çok düşük seviyede olacağı tahmin ediliyor.
Taliban sözcülerinden Abdul Kahar Belhi Afganistan'a gelmeyi düşünen savaşçılar konusundaki soruya verdiği cevapta Afganistan'da yabancı savaşçılara ihtiyaç olmadığını, Taliban yönetiminin diğer ülkeleri riske atacak faaliyetlere izin vermeyeceğini ve yabancı savaşçıları kabul etmeyeceklerini ifade etti.
Dilemma ve muamma
Akış hangi yönde olursa olsun, Suriye'den yahut diğer çatışma bölgelerinden Afganistan'a yahut tam tersi, Taliban'ın tutumu ve dünyaya verdiği mesajlar nedeniyle Afganistan'ı 'güvenli cennet' olarak gören çok sayıda örgüt şu an dilemma yaşıyor.
Uluslararası teamüllere ve ilkelere saygılı olacağını ifade eden Taliban'ın yirmi yıldır yoldaşlık ettiği küresel cihat yanlısı ya da küresel cihat yanlısı olmasa da sürgündeki silahlı örgütlerin nasıl bir tavır takınacağı ilerleyen zamanlarda anlaşılacak.
Taliban'dan olumlu bir sinyal alsalar bile özellikle Suriye'deki pek çok savaşçının Afganistan'a gitme konusunda önünde oldukça ciddi bir muamma var.
Afganistan'a giden yolun maliyeti nasıl karşılanacak? Yolda güvenlik nasıl sağlanacak?
Aynı endişeler Afganistan'dan diğer alanlara akış konusunda da geçerli durumda.
Kısacası, güvenlik konusunda efsane olarak anlatılan bir yerden başka bir yere savaşçı akışı konusu realitede 2010-2015 yıllarındaki gibi kolay ve hızlı değil.
Bünyelerindeki cihat yanlılarını ihraç etmek için çok sayıda ülkenin sınırlardaki geçişkenliğe göz yumduğu dönem geride kaldı ve artık savaşçı akışının güvenlik ve finansal maliyeti örgütlerin kaldırabileceğinden yüksek.
Bu nedenle İdlib'teki pek çok savaşçının Afganistan'a gitme konusunda ikilemleri çözülse de maddi imkansızlıklar nedeniyle hareket etmeleri olanaksız görünüyor.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish