<!DOCTYPE html>

<html class="no-js" dir="ltr" lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8"/>
<meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>


<meta content="Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı. Sultan Abdülhamid; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri destek sağlamıştı. Bu destek öyle boyutlara ulaşmıştı ki İstanbul'daki birçok kesim bu durumdan rahatsızlığını açık bir şekilde dile getiriyordu. Sultan eleştirilere şu sözlerle cevap" name="description"/>
<meta content="son,gündem,haberler,habertürk,haber,dakika,son dakika,emin,i̇stanbul,oldu,belli,nisan,ipucu,2019,oyuncuları,cevabı,onu,soru,zalim,oyuncu,belli oldu,cevabı 15,15 nisan,zalim i̇stanbul,cevabı 15 nisan,yaşam,ekonomi̇,sağlik,yazarlar,kültür,sanat,daki̇ka,son daki̇ka,magazin,ilk,spor,haberleri,burada,gül,zahid," name="keywords"/>
<meta content="Drupal 7 (https://www.drupal.org)" name="generator"/>


<meta content="804060108" property="fb:admins"/>
<meta content="285279088831155" property="fb:app_id"/>
<meta content="Independent Türkçe" property="og:site_name"/>
<meta content="article" property="og:type"/>
<meta content="Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti" property="og:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/416566/k%C3%BCrtlerin-acem-satranc%C4%B1nda-son-b%C3%BCy%C3%BCk-direni%C5%9Fi-mahabad-k%C3%BCrt-cumhuriyeti" property="og:url"/>
<meta content="Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı. Sultan Abdülhamid; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri destek sağlamıştı. Bu destek öyle boyutlara ulaşmıştı ki İstanbul'daki birçok kesim bu durumdan rahatsızlığını açık bir şekilde dile getiriyordu. Sultan eleştirilere şu sözlerle cevap verecekti; Kürt ağalarından bazılarının çocuklarını, İstanbul'a getirip yerleştirdiğim için de tenkit edildiğimi biliyorum. Senelerdir Hıristiyan Ermeniler nazır mevkilerini işgal etmişlerdir." property="og:description"/>
<meta content="2021-09-26T15:28:36+03:00" property="og:updated_time"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/09/26/762396-297692148.jpg?itok=hYIqVPfX" property="og:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/09/26/762396-297692148.jpg?itok=hYIqVPfX" property="og:image:url"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/09/26/762396-297692148.jpg?itok=hYIqVPfX" property="og:image:secure_url"/>
<meta content="summary_large_image" name="twitter:card"/>
<meta content="Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt" name="twitter:title"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/node/416566/k%C3%BCrtlerin-acem-satranc%C4%B1nda-son-b%C3%BCy%C3%BCk-direni%C5%9Fi-mahabad-k%C3%BCrt-cumhuriyeti" name="twitter:url"/>
<meta content="Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı. Sultan Abdülhamid; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri" name="twitter:description"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1200x630/public/article/main_image/2021/09/26/762396-297692148.jpg?itok=hYIqVPfX" name="twitter:image"/>
<meta content="https://www.indyturk.com/article-author/mehmed-mazlum-%C3%A7elik" property="article:author"/>
<meta content="2021-09-26T15:06:38+03:00" property="article:published_time"/>
<meta content="2021-09-26T15:28:36+03:00" property="article:modified_time"/>
<meta content="Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti" itemprop="name"/>
<meta content="Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı. Sultan Abdülhamid; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri destek sağlamıştı. Bu destek öyle boyutlara ulaşmıştı ki İstanbul'daki birçok kesim bu durumdan rahatsızlığını açık bir şekilde dile getiriyordu. Sultan eleştirilere şu sözlerle cevap verecekti; Kürt ağalarından bazılarının çocuklarını, İstanbul'a getirip yerleştirdiğim için de tenkit edildiğimi biliyorum. Senelerdir Hıristiyan Ermeniler nazır mevkilerini işgal etmişlerdir." itemprop="description"/>

<meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/>
<meta content="width=device-width, initial-scale=1.0" name="viewport"/>
<title>Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti | Independent Türkçe</title>




</head>
<body class="turkish-theme html not-front not-logged-in no-sidebars page-node page-node- page-node-416566 node-type-article page-taxonomy-term-">
<noscript><iframe height="0" src="https://www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-WTF89PZ" style="display:none;visibility:hidden" width="0"></iframe></noscript>
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-0">
</div> <div id="main-wrap">
<a href="javascript:" id="return-to-top"><i class="icomoon-icon icon-arrow-up" style="vertical-align: middle;"></i></a>
<div class="container">
<header id="main-header">
<div id="sticky-header-waypoint">
<div class="main-header-before">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-stretch">
<div class="cell shrink">
<div class="logo">
<a href="/">
<img class="logo-txt" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-text.png"/>
</a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu align-stretch">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/416566/k%C3%BCrtlerin-acem-satranc%C4%B1nda-son-b%C3%BCy%C3%BCk-direni%C5%9Fi-mahabad-k%C3%BCrt-cumhuriyeti" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-3c-ltprV89rLe749pUNGSe_43PK86AOW4_WwfGgmjY0"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
<li class="toggle-menu">
<button aria-controls="navigation" aria-label="Menu" class="toggle-nav-panel" type="button"><i class="icomoon-icon icon-hamburger"></i></button>
</li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="main-header-inner show-for-large">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify align-middle">
<div class="cell auto">
<nav class="nav-container">
<ul class="menu"><li class="first expanded" wfd-id="8986"><a class="nolink" tabindex="0" title="">Seçim 2023</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="9971"><a href="https://www.indyturk.com/secim2023-2nd/" title="">2.Tur Seçimleri Anadolu Ajansı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="9976"><a href="https://www.indyturk.com/Anka-haber-2nd" title="">2.Tur Seçimleri Anka Haber Ajansı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="9981"><a href="https://www.indyturk.com/secim2023/" title="">1.Tur Seçimleri Anadolu Ajansı </a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9986"><a href="/Anka-haber" title="">1.Tur Seçimleri Anka Haber Ajansı</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="9781"><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1970"><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1973"><a href="/taxonomy/term/31" title="Bilim">Türkiye</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3821"><a href="/haber/e%C4%9Fitim" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4541"><a href="/haber/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7121"><a href="/haber/%C3%A7evre" title="">Çevre</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4556"><a href="/haber/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4561"><a href="/haber/hayvan-haklar%C4%B1" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7126"><a href="/haber/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3851"><a href="/haber/m%C3%BClteciler" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4566"><a href="/haber/medya" title="">Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4571"><a href="/haber/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3811"><a href="/haber/su%C3%A7" title="Suç">Suç</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4581"><a href="/haber/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1978"><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2462"><a href="/siyaset/ak-parti" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2461"><a href="/taxonomy/term/294" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2465"><a href="/siyaset/chp" title="CHP">CHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2463"><a href="/taxonomy/term/287" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2466"><a href="/siyaset/hdp" title="HDP">HDP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2468"><a href="/siyaset/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2469"><a href="/siyaset/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2467"><a href="/taxonomy/term/293" title="Meclis dışı muhalefet">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3856"><a href="/siyaset/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3861"><a href="/siyaset/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3871"><a href="/siyaset/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4586"><a href="/siyaset/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4591"><a href="/siyaset/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4596"><a href="/siyaset/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1998"><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="3886"><a href="/d%C3%BCnya/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3891"><a href="/d%C3%BCnya/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4071"><a href="/d%C3%BCnya/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3896"><a href="/d%C3%BCnya/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3876"><a href="/d%C3%BCnya/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7186"><a href="/d%C3%BCnya/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7191"><a href="/d%C3%BCnya/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3991"><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="7131"><a href="/ya%C5%9Fam/moda" title="">Moda</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4021"><a href="/ya%C5%9Fam/seyahat" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7141"><a href="/ya%C5%9Fam/magazin" title="">Magazin</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4751"><a href="/ya%C5%9Fam/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7196"><a href="/ya%C5%9Fam/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7151"><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4031"><a href="/bilim/teknoloji" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7206"><a href="/bilim/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7156"><a href="/bilim/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="7211"><a href="/bilim/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="7161"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4026"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4046"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4741"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4036"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7286"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4041"><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="3901"><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="6376"><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6381"><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6386"><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6391"><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7106"><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6396"><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6401"><a href="/article-author/mark-steel" title="">Mark Steel</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6406"><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6411"><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="6416"><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7171"><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="8981"><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Lucy Anna Gray</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="5611"><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7176"><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a></li>
<li class="expanded" wfd-id="1979"><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="4641"><a href="/ekonomi%CC%87/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2479"><a href="/ekonomi%CC%87/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2485"><a href="/ekonomi%CC%87/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2478"><a href="/ekonomi%CC%87/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2486"><a href="/ekonomi%CC%87/turizm" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2488"><a href="/ekonomi%CC%87/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3906"><a href="/ekonomi%CC%87/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4636"><a href="/ekonomi%CC%87/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7276"><a href="/ekonomi%CC%87/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7281"><a href="/ekonomi%CC%87/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="4646"><a href="/taxonomy/term/3296" title="">Ulaşım</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1991"><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="1992"><a href="/spor/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2476"><a href="/spor/basketbol" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1995"><a href="/taxonomy/term/181" title="Tenis">Tenis</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="1997"><a href="/taxonomy/term/191" title="Golf">Golf</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2475"><a href="/spor/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2473"><a href="/spor/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4651"><a href="/spor/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="2474"><a href="/spor/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="2472"><a href="/spor/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li class="expanded" wfd-id="1977"><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><ul class="menu"><li class="first leaf" wfd-id="2460"><a href="/sa%C4%9Flik/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4766"><a href="/sa%C4%9Flik/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3946"><a href="/sa%C4%9Flik/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3941"><a href="/sa%C4%9Flik/obezite" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4681"><a href="/sa%C4%9Flik/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3936"><a href="/taxonomy/term/1531" title="Kanser">Kanser</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7271"><a href="/sa%C4%9Flik/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="3931"><a href="/sa%C4%9Flik/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="4691"><a href="/sa%C4%9Flik/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="7181"><a href="/sa%C4%9Flik/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9776"><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li class="leaf" wfd-id="4056"><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a></li>
<li class="leaf" wfd-id="5491"><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a></li>
<li class="last leaf" wfd-id="9011"><a href="/video" title="">VİDEO</a></li>
</ul> </nav>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="subheader-block">
<ul class="menu">
<li class="quick-search">
<button class="dropdown-toggle" title="Search"><i class="icomoon-icon icon-search"></i></button>
<form accept-charset="UTF-8" action="/node/416566/k%C3%BCrtlerin-acem-satranc%C4%B1nda-son-b%C3%BCy%C3%BCk-direni%C5%9Fi-mahabad-k%C3%BCrt-cumhuriyeti" class="search-form" id="search-api-page-search-form-arama--2" method="post"><div><div class="form-item form-type-textfield form-item-keys-1">
<label class="element-invisible" for="edit-keys-1--2">Anahtar kelimelerinizi girin </label>
<input class="form-text" id="edit-keys-1--2" maxlength="128" name="keys_1" placeholder="Anahtar kelimelerinizi girin" size="15" type="text" value=""/>
</div>
<input name="id" type="hidden" value="1"/>
<input class="form-submit" id="edit-submit-1--2" name="op" type="submit" value=""/><input name="form_build_id" type="hidden" value="form-zZaiSlW9kqmIRVm3Di1v1sCQvLbGiMRmLfyA2ArjtMw"/>
<input name="form_id" type="hidden" value="search_api_page_search_form_arama"/>
</div></form> </li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</header>
<div class="ad-block ad-block-header block-wrapper" data-duration="3" id="leaderboard">
<div class="block-wrapper__content">
<div class="ad-block__holder small text-center">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-1">
</div> </div>
</div>
</div>
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div id="nav-panel">
<ul class="topics menu vertical large-horizontal"><li><a href="/haber" title="Habarler">Haber</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/haber/e%C4%9Fitim" title="Eğitim">Eğitim</a></li>
<li><a href="/haber/tarih" title="">Tarih</a></li>
<li><a href="/haber/%C3%A7evre" title="">Çevre</a></li>
<li><a href="/haber/insan-haklar%C4%B1" title="">İnsan Hakları</a></li>
<li><a href="/haber/hayvan-haklar%C4%B1" title="">Hayvan Hakları</a></li>
<li><a href="/haber/azinliklar" title="">Azınlıklar</a></li>
<li><a href="/haber/m%C3%BClteciler" title="Mülteciler">Mülteciler</a></li>
<li><a href="/haber/medya" title="">Medya</a></li>
<li><a href="/haber/sosyal-medya" title="">Sosyal Medya</a></li>
<li><a href="/haber/su%C3%A7" title="Suç">Suç</a></li>
<li><a href="/haber/portre" title="">Portre</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/siyaset" title="Siyaset">Siyaset</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/siyaset/ak-parti" title="AK Parti">AK Parti</a></li>
<li><a href="/siyaset/chp" title="CHP">CHP</a></li>
<li><a href="/siyaset/hdp" title="HDP">HDP</a></li>
<li><a href="/siyaset/mhp" title="MHP">MHP</a></li>
<li><a href="/siyaset/iyi-parti" title="İYİ Parti">İYİ Parti</a></li>
<li><a href="/siyaset/di%C4%9Fer-partiler" title="Diğer Partiler">Diğer Partiler</a></li>
<li><a href="/siyaset/erdo%C4%9Fan" title="Erdoğan">Erdoğan</a></li>
<li><a href="/siyaset/k%C4%B1l%C4%B1cdaroglu" title="Kılıçdaroğlu">Kılıçdaroğlu</a></li>
<li><a href="/siyaset/p-buldan-s-temelli" title="">Buldan - Temelli</a></li>
<li><a href="/siyaset/bah%C3%A7eli" title="">Bahçeli</a></li>
<li><a href="/siyaset/ak%C5%9Fener" title="">Akşener</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya" title="Dünya">Dünya</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/d%C3%BCnya/avrupa" title="Avrupa">Avrupa</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/amerika" title="Amerika">Amerika</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/asya" title="Asya">Asya</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/afrika" title="Afrika">Afrika</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/ortado%C4%9Fu" title="Ortadoğu">Ortadoğu</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/balkanlar" title="">Balkanlar</a></li>
<li><a href="/d%C3%BCnya/kafkasya" title="">Kafkasya</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam" title="Yaşam">Yaşam</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/ya%C5%9Fam/moda" title="">Moda</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/seyahat" title="Seyahat">Seyahat</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/magazin" title="">Magazin</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/yemek" title="">Yemek</a></li>
<li><a href="/ya%C5%9Fam/ili%C5%9Fkiler" title="">İlişkiler</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/bilim" title="">BİLİM</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/bilim/teknoloji" title="Teknoloji">Teknoloji</a></li>
<li><a href="/bilim/uzay" title="">Uzay</a></li>
<li><a href="/bilim/genetik" title="">Genetik</a></li>
<li><a href="/bilim/yapay-zeka" title="">Yapay Zeka</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr" title="">KÜLTÜR</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/sinema" title="Sinema">Sinema</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/edebiyat" title="Edebiyat">Edebiyat</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/m%C3%BCzik" title="">Müzik</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tiyatro-0" title="Tiyatro">Tiyatro</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/g%C3%BCzel-sanatlar" title="">Güzel Sanatlar</a></li>
<li><a href="/k%C3%BClt%C3%BCr/tv" title="TV">TV</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/yazarlar" title="Yazarlar">Yazarlar</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/article-author/robert-fisk" title="Robert Fisk">Robert Fisk</a></li>
<li><a href="/article-author/%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8B%E2%80%8Bpatrick-cockburn" title="">Patrick Cockburn</a></li>
<li><a href="/article-author/nabila-ramdani" title="">Nabila Ramdani</a></li>
<li><a href="/article-author/hamish-mcrae" title="">Hamish McRae</a></li>
<li><a href="/article-author/muhammed-zahid-g%C3%BCl" title="">Muhammed Zahid Gül</a></li>
<li><a href="/article-author/mary-dejevsky" title="">Mary Dejevsky</a></li>
<li><a href="/article-author/lucy-anna-gray" title="">Mark Steel</a></li>
<li><a href="/article-author/nevzat-%C3%A7i%C3%A7ek" title="">Nevzat Çiçek</a></li>
<li><a href="/article-author/bel-trew" title="">Bel Trew</a></li>
<li><a href="/article-author/sean-ogrady" title="">Sean O'Grady</a></li>
<li><a href="/article-author/kim-sengupta" title="">Kim Sengupta</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/t%C3%BCrkiyeden-sesler" title="">TÜRKİYE'DEN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/d%C3%BCnyadan-sesler" title="">DÜNYADAN SESLER</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87" title="Ekonomi̇">EKONOMİ</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/ekonomi%CC%87/%C3%BCretim" title="">Üretim</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/emek-d%C3%BCnyas%C4%B1" title="Emek Dünyası">Emek Dünyası</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/tar%C4%B1m" title="Tarım">Tarım</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/emlak" title="Emlak">Emlak</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/turizm" title="Turizm">Turizm</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/%C5%9Firket-haberleri" title="Şirket Haberleri">Şirket Haberleri</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/borsa" title="Borsa">Borsa</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/soka%C4%9F%C4%B1n-ekonomisi" title="">Sokağın Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/d%C3%BCnya-ekonomisi" title="">Dünya Ekonomisi</a></li>
<li><a href="/ekonomi%CC%87/sa%C4%9Fl%C4%B1k-turizmi" title="">Sağlık Turizmi</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/spor" title="Spor">Spor</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/spor/futbol" title="Futbol">Futbol</a></li>
<li><a href="/spor/basketbol" title="Basketbol">Basketbol</a></li>
<li><a href="/spor/voleybol" title="Voleybol">Voleybol</a></li>
<li><a href="/spor/atletizm" title="Atletizm">Atletizm</a></li>
<li><a href="/spor/engelli-sporlar%C4%B1" title="">Engelli Sporları</a></li>
<li><a href="/spor/motor-sporlar%C4%B1" title="Motor Sporları">Motor Sporları</a></li>
<li><a href="/spor/g%C3%BCre%C5%9F" title="Güreş">Güreş</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik" title="SAĞLIK">SAĞLIK</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span><ul><li><a href="/sa%C4%9Flik/beslenme" title="Beslenme">Beslenme</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kanser" title="">Kanser</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/estetik" title="Estetik">Estetik</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/obezite" title="Obezite">Obezite</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kad%C4%B1n-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Kadın Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/%C3%A7ocuk-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="">Çocuk Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/kalp-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1" title="Kalp">Kalp Sağlığı</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/alternatif-t%C4%B1p" title="">Alternatif Tıp</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/psikoloji" title="">Psikoloji</a></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a></li>
</ul></li>
<li><a href="/r%C3%B6portaj" title="Röportaj">Röportaj</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/tags/dosya" title="">DOSYA</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
<li><a href="/sa%C4%9Flik/koronavir%C3%BCs" title="">Koronavirüs</a><span class="toggle"><i class="icomoon-icon icon-arrow-down"></i></span></li>
</ul> </div>
</div>
</div>
<main>
<div class="breadcrumbs-wrapper hide-for-small-only">
<div class="grid-container">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<h2 class="element-invisible">Buradasınız</h2><div class="breadcrumb"><span class="inline odd first"><a href="/">Home</a></span> <span class="delimiter">»</span> <span class="inline even last">Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti</span></div> </div>
</div>
</div>
</div>
<section class="entry-article-topper">
<div class="grid-x grid-margin-x">
<div class="cell">
<div class="entry-header clearfix has-avatar">
<div class="entry-title">
<h1>Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti</h1>
</div>
<div class="entry-subtitle">
<h2>Mahabad merkezli bu Kürt Cumhuriyeti; Kürtçeyi resmi dil ilan etti ve bir kabine kurdu. Devletin başına da Kadı Muhammed getirildi. Aynı yıl İran Azerbaycan'ı da harekete geçti ve Rus desteği ile özerkliğini ilan etti</h2>
</div>
<div class="author-avatar">
<a href="/taxonomy/term/65636">
<img alt="" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x150/public/Mehmet%20Mazlum.png?itok=C7PwNd-I"/>
</a>
</div>
<div class="entry-meta-wrapper">
<div class="grid-x align-justify align-middle">
<div class="cell shrink">
<div class="entry-meta">
<div class="entry-meta-field entry-meta-author">
<a href="/taxonomy/term/65636">
Mehmed Mazlum Çelik </a>
<span class="author-twitter"><a href="https://twitter.com/MMazlumcel">@MMazlumcel</a></span>
<span class="author-twitter"><a href="/cdn-cgi/l/email-protection#46"><span class="__cf_email__" data-cfemail="adcec8c1c4c6c0c8c5c0c8c9c0ccd7c1d8c0edcac0ccc4c183cec2c0">[email protected]</span> </a></span>
</div>
<div class="entry-meta-field entry-meta-publish-date">
<time>Pazar 26 Eylül 2021 15:28</time>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell large-shrink">
<div class="share-block">
<div class="socials-btns share_tools a2a_kit" data-a2a-title="Kürtlerin Acem satrancında son büyük direnişi: Mahabad Kürt Cumhuriyeti" data-a2a-url="https://www.indyturk.com/node/416566">
<a class="social-btn a2a_button_facebook facebook-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-facebook"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_twitter twitter-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-twitter"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_whatsapp whatsapp-btn-bg round btn-whatsapp" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-whatsapp"></span>
</a>
<a class="social-btn a2a_button_envelope envelope-btn-bg round" href="#">
<span class="icomoon-icon icon-envelope"></span>
</a>
<a class="social-btn printer-btn-bg round print-btn" href="#" title="Print"><i class="icomoon-icon icon-printer"></i></a>
</div>
</div>
<div class="follow-block">
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="entry-media">
<div class="entry-media-inner-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content abs-element" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/1368x911/public/article/main_image/2021/09/26/762396-297692148.jpg?itok=OwKbUvdT" style=""/>
</div>
</div>
</div>
</div>
</section>
<div class="grid-container">
<article class="entry-article">
<div class="grid-x align-justify">
<div class="content-wrap-holder cell">
<div class="region region-content">
<div class="block block-system" id="block-system-main">
<div class="content">
<div class="content-wrap">
<div class="printable-area page-taxonomy-term-" dir="ltr">
<div class="entry-content" data-io-article-url="https://www.indyturk.com/node/416566/k%C3%BCrtlerin-acem-satranc%C4%B1nda-son-b%C3%BCy%C3%BCk-direni%C5%9Fi-mahabad-k%C3%BCrt-cumhuriyeti">
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even" property="content:encoded"><p>Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı.</p>
<p><a href="https://www.indyturk.com/tags/sultan-abdulhamid">Sultan Abdülhamid</a>; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri destek sağlamıştı. Bu destek öyle boyutlara ulaşmıştı ki İstanbul'daki birçok kesim bu durumdan rahatsızlığını açık bir şekilde dile getiriyordu.</p>
<p>Sultan eleştirilere şu sözlerle cevap verecekti;</p>
<blockquote>
<p><em>Kürt ağalarından bazılarının çocuklarını, İstanbul'a getirip yerleştirdiğim için de tenkit edildiğimi biliyorum. Senelerdir Hıristiyan Ermeniler nazır mevkilerini işgal etmişlerdir. Bundan sonra da kendi dinimizden olan Kürtleri kendimize yakınlaştırmakta ne gibi bir zarar olabilir?</em></p>
<p class="rteright"><em>(Alakom - Eski İstanbul Kürtleri)</em><br/>
 </p>
</blockquote>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="abdülhamid (2).jpg" height="1015" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762351-1779855901.jpg?itok=lArEL_Y6" title="abdülhamid (2).jpg" typeof="foaf:Image" width="800"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Sultan II. Abdülhamid</div>
</div></div>
<p><br/>
Sultan desteğini yalnızca Kürt çocuklarını yetiştirmekle sınırlı tutmayacak, doğrudan kendisine bağlı <a href="https://www.indyturk.com/tags/hamidiye-alaylari">Hamidiye Alayları</a>nı kurarak bu desteği daha da ileri bir safhaya taşıyacaktı. Bu karar Takbir Hattı-ı Hümayunda şöyle ilan edildi;</p>
<blockquote>
<p><em>Memleketin, teaddiyat ve tecavüzat-ı ecanibten muhafazası zımnında tertibi muk tezi olan heyet-i ask eriyenin terkibi ol memleket ahalisinin nüfus-i umumiyesine ait mükellefiyet cümlesinden olup, bu mükellefiyetten ahaliden bir kısmının istisnası kuvve -i umumiyenin noksanını icab edeceği derkar bulunduğuna ve bu kaide -i meşruanın Memalik -i Mahruse-i Şahanede bi-hakkın mer'i tutulmasıyla kuvve-i umumiye-i Osmaniye'nin tezyid ve teksir olunması maksad-ı meşruasına binaen hususiyet-i halleri hasebiyle şimdiye kadar tamamıyla intizam-ı askeri altında olarak hizmet-i askeriyede bulunamayan ve cundilik ile meşhur ve me'luf oldukları halde haymenişin (çadırda oturan) olan Efrad -ı aşairden müceddeten<span style="color:#000000;"> 'Asakir-i Hamidiye' </span>namı celiliyle Süvari Alayları teşk ili muk teza -yı irade-i seniyye-i hilafetpenahidir.</em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Günlerden bir gün Ermeni Aram, Laz Arif Hikmet, Selanik mebusu Yahudi Karasu ve Draç mebusu Arnavut Esad Toptani'den oluşan bir ayak takımının tebliğ ettiği fetvadan sonra en büyük Kürt hamisi Sultan Abdülhamid tarih sahnesinden çekildi. </p>
<p>Bu süreçten sonra Osmanlı Kürtleri devlete bağlılığını sürdürse de özellikle <a href="https://www.indyturk.com/tags/iran">İran</a> coğrafyası içerisinde kalan Kürtler ile politik rabıta da tamamen kopmuş oluyordu. </p>
<p><br/>
<strong>İran'da bir Kürt Cumhuriyeti'ne giden süreç</strong></p>
<p>İran'da ciddi bir nüfus teşkil eden Kürtler siyasi tarihleri Medlere dayandırmaktadırlar. Her millet de olduğu gibi Kürtlerin İran'da tarih sahnesine çıkışı bir mitte şekilde anlatılır;</p>
<blockquote>
<p><em>XVI. yüzyılda yazılmış olan Şerefname'nin yazarının derlediği bazı hikâyeler vardır. Tarihsel bir belge olan Şerefname'de mitolojik bir despot olan Zahak (Ezda hak ve Dahak da denir) ile olarak bir Fars ilgili efsanesi anlatılmıştır. Bu efsaneye göre Zahak'ın iki omuzunda birer yılanbaşı çıkmış. Ancak bunlara günde iki gencin beyni yedirilerek rahat durmaları sağlanabilmiş.<br/>
<br/>
Gençlerin grup grup bu yılanbaşlarına kurban edilmeleri uzun süre devam etmiş. Sonunda parlak bir hile bulunarak, yılanbaşlarına bir gencin beyni yerine bir koyun beyni yedirilmiş. Böylece her gün kurbanlardan birinin kurtulup dağlara kaçması olanağı doğmuş. İşte dağlara kaçan bu kişilerden meydana gelen topluluk Kürt halkını oluşturmuş. (XX)</em></p>
</blockquote>
<p><br/>
Tarihi mitler bir kenara bırakıldığında; İran Kürtleri, tarih boyunca Şii Acem politikaları için büyük bir tehdit sebebiydi; çünkü Kürtler her hadisede Sünni Osmanlı ile ittifak kurarak ciddi sorunlar yaratabilmekteydi. </p>
<p>Şii Türk ve Acemler bu konuda haksız da sayılmazdı. Yavuz Sultan Selim'in Doğu seferlerinde İran Kürtleri az daha tüm Acem diyarının Osmanlı'nın eline geçmesine neden oluyordu. </p>
<p>İranlıların Urmiye bölgesinde gerçekleştirdikleri katliam sonrası, 1880 yılında, Osmanlı Devleti'nin örgütlediği 20 bin Kürt Süvari Şeyh Ubeydullah liderliğinde sınırı geçerek birçok şehri ele geçirdi ve İran ordusuna büyük kayıplar verdirdi.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Şeyh Ubeydullah.jpg" height="164" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762386-645316962.jpg?itok=uN6qvvXx" title="Şeyh Ubeydullah.jpg" typeof="foaf:Image" width="240"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Şeyh Ubeydullah</div>
</div></div>
<p><br/>
İran bu isyanı ancak Osmanlı ile anlaşıp büyük tavizler vererek bastırabildi. </p>
<p>İran Şah'ı ile görüşen Şeyh Ubeydullah kendisinin yalnızca Osmanlı Sultanına boyun eğeceğini söyleyerek ele geçirdiği şehirleri Osmanlı garantörlüğünde teslim etti.</p>
<p>Osmanlı Devleti bu seferi gerçekleştiren Şeyh'i, Mekke'ye göndererek ömrünün kalan kısmında huzur içinde yaşamasını temin etti. Elbette Şeyh, zaman zaman Osmanlı'ya karşı da bazı sorunlar çıkarsa da çoğunlukla Sultan'a bağlı bir siyaset takip etti. </p>
<p>Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusu, Tebriz'i 30 Ocak 1915'te fethetmeyi başardı; İran'ı kontrolü altında tutan Rusya yeni bir Kürt-Osmanlı ittifakına karşı büyük bir katliama girişti. </p>
<p>Birkaç yıl içinde Sevr Antlaşması'nın 63. ve 64. maddeleri Kürtlere Osmanlı topraklarını da içine alan bir coğrafyada bağımsızlığa giden bir devlet vadediyordu.</p>
<p>Oysa bu maddeler bazı aşırı milliyetçi Kürt grupları dışında ciddi bir karşılık bulmadı. Bunun temel nedeni Ermeni, Rus ve Acem denkleminde Kürtlerin en büyük müttefiki günün sonunda yine Sünni Türklerdi. </p>
<p>Rus desteği ile İran Şahlığı Kürtlere yönelik ciddi bir asimilasyon politikası izledi. Kürtçe resmi kurumlarda yasaklandı, yerel kıyafetler siyasi sembol sayıldı ve önemli Kürt liderleri ülkeden sürüldü.</p>
<p>İkinci Dünya Savaşı yılları ise İran Kürtleri için bir kırılma meydana getirdi. Sovyet Rusya, Kürtlere olan bakışını değiştirdi. Bunun iki nedeni vardı; Kürtlerin Nazi Almanya'sı ile yakınlaşmasını engellemek ve Rusya'nın Batı ile ilişkilerini geliştiren Şahlık rejimine karşı Kürtleri bir koz olarak kullanmak istemesiydi. </p>
<p>Özellikle 1941'de tahta geçen Muhammed Rıza Pehlevi'nin tamamen İngiliz güdümünde olması İran Kürtlerinin Rusya ile güçlü bir ilişki kurmasını sağladı. </p>
<p>Kürtler Rusların desteğini de arkasına alarak <em>'Komel' </em>isimli gizli bir teşkilat kurdu. Kürtlerin İran hegemonyasından kurtulmasını amaçlayan bu örgüt bir lidere sahip olmaması nedeniyle ciddi bir varlık gösteremedi.</p>
<p>Mahabad isimli küçük bir Kürt Vilayeti'nde yaşayan Kadı Muhammed'in bu gizli teşkilata katılması ile Mahabad bir anda İran'daki bağımsızlık hareketinin merkezine dönüştü. 1945 yılına gelindiğinde bütün İran Kürt aşiretleri bu gizli örgütünün mensubu olmuştu. <br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="molla mustafa barzani.jpg" height="425" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762381-565369756.jpg?itok=LW9VQ1iO" title="molla mustafa barzani.jpg" typeof="foaf:Image" width="800"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Molla Mustafa Barzani</div>
</div></div>
<p> </p>
<p><strong>Barzani ailesinin Komel örgütüne desteği</strong></p>
<p>Komel Örgütü kurulduktan sonra İranlı Kürtler kısa sürede güçlü bir yapılanmaya gitti. Irak'ta bulunan <a href="https://www.indyturk.com/tags/mustafa-barzani">Mustafa Barzani</a>'nin askerleriyle bu örgüte katılması güçlü bir isyanın fitilini ateşledi. </p>
<p>1945 yılında Bakü'de Ruslar ile görüşen Kadı Muhammed, Şah rejimine karşı harekete geçti. Şah rejimi, arkasına güçlü bir Rus desteği alan Kürt isyanına karşı koyamayınca 22 Ocak 1946 senesinde resmen özerk bir Cumhuriyet kuruldu.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="kadı muhammed 2.jpg" height="533" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762361-1242040003.jpg?itok=NTLOQrRJ" title="kadı muhammed 2.jpg" typeof="foaf:Image" width="800"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Kadı Muhammed</div>
</div></div>
<p><br/>
Mahabad merkezli bu Kürt Cumhuriyeti; Kürtçeyi resmi dil ilan etti ve bir kabine kurdu. Devletin başına da Kadı Muhammed getirildi. Aynı yıl İran Azerbaycan'ı da harekete geçti ve Rus desteği ile özerkliğini ilan etti.<br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="kadı muhammed.jpg" height="504" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762366-49558660.jpg?itok=H7KzXdbh" title="kadı muhammed.jpg" typeof="foaf:Image" width="800"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Kadı Muhammed</div>
</div></div>
<p><br/>
Kürtlerin kurduğu bu Cumhuriyet, Rus destekli olması sebebiyle Batı dünyası tarafından kabul görmedi ve Birleşmiş Milletler tarafından tanınmadı. </p>
<p>Batı desteği ile iç sorunlarını halleden Şah rejimi harekete geçti ve Tebriz merkezli İran Azerbaycan'ında kurulan hükümeti yıkmayı başardı. Şah rejiminin İran Türklerine karşı giriştiği kıyımda Rusya'nın sessiz kalması Kürtleri endişeye sevk etti.</p>
<p>Bunun üzerine Şah rejimi ile müzakere masasına oturan Kadı Muhammed, şehri İran rejimine teslim etmeyi kabul etti. Urmiye ve Mahabad'ta İranlı Kürtler direnişi bırakınca Mustafa Barzani birlikleriyle İran topraklarından ayrıldı. <br/>
 </p>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="molla mustafa barzani 2.jpg" height="856" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762376-700868753.jpg?itok=6Wz-WdDg" title="molla mustafa barzani 2.jpg" typeof="foaf:Image" width="660"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Molla Mustafa Barzani</div>
</div></div>
<p><br/>
Mahabadlı Kürtlerin komünizme tevessül etmemeleri ve İran Azerbaycan'ı ile birlikte hareket etmemesi Rus desteğini kaybetmemesine gerekçe olarak gösterilirken Molla Mustafa Barzani, Mahabad'ın düşüşünü şu sözlerle açıklayacaktı;</p>
<blockquote>
<p><em>Aslında Iran ordusu Kürtleri yenmedi, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri Sovyetler Birliği'ni yendiler.</em><br/>
 </p>
</blockquote>
<div class="dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image"><div class="dnd-atom-rendered"><div class="entry-media-inner-img">
<img alt="Mahabad düştükten sonra idam edilen Kürt liderleri.jpg" height="479" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800xauto/public/thumbnails/image/2021/09/26/762371-877672158.jpg?itok=Eg0r_10Y" title="Mahabad düştükten sonra idam edilen Kürt liderleri.jpg" typeof="foaf:Image" width="660"/></div>
</div><div class="dnd-caption-wrapper">
<div class="meta">Mahabad düştükten sonra idam edilen Kürt liderleri</div>
</div></div>
<p><br/>
İran ise başlarda Kadı Muhammed ile uyum içinde şehre giriyor gibi davransa da idareyi tamamen ele geçirince ilk iş olarak Kadı Muhammed'i bağımsızlık ilan ettiği Mahabad meydanında asarak idam etti. </p>
<p>Mahabadlı Kürtler, İranlı Türklerin uğradığı gibi bir katliama uğramamaları sebebiyle kendilerini şanslı saydı. </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.</strong></p>
</div></div></div> <p dir="rtl"> © The Independentturkish</p> </div>
</div>
<div class="entry-tags">
<span>Hakkında daha ayrıntılı:</span>
<a href="/taxonomy/term/4691">kürtler</a><a href="/taxonomy/term/235821">acemler</a><a href="/taxonomy/term/235826">Mahabad Kürt Cumhuriyeti</a><a href="/taxonomy/term/235831">Mahabad</a><a href="/taxonomy/term/75791">MOLLA MUSTAFA BARZANİ</a><a href="/taxonomy/term/68876">Sultan Abdulhamid</a><a href="/taxonomy/term/235841">Kadı Muhammed</a><a href="/taxonomy/term/134511">MEHMED MAZLUM ÇELİK</a><a href="/taxonomy/term/12341">dosya</a><a href="/taxonomy/term/109291">HAMİDİYE ALAYLARI</a>
</div>
<div class="section-title has-dot"><h4>DAHA FAZLA HABER OKU</h4></div>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678151" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678151">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/bilim" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">BİLİM</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221666-1685407967.jpg?itok=ClTt1n3m" src=""/>
<a href="/node/678151"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678151/bi%CC%87li%CC%87m/deepmind%C4%B1n-yapay-zeka-arac%C4%B1-insanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-800-y%C4%B1l-ileriye-att%C4%B1">
DeepMind'ın yapay zeka aracı, "insanlığı 800 yıl ileriye attı" </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="DeepMind'ın yapay zeka aracı, &quot;insanlığı 800 yıl ileriye attı&quot;" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678146" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678146">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221661-1379150436.JPG?itok=Kz1CxEla" src=""/>
<a href="/node/678146"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678146/d%C3%BCnya/birka%C3%A7-hafta-%C3%B6nce-affedilen-katalan-liderden-i%CC%87spanyol-h%C3%BCk%C3%BCmetini-devirme-tehdidi">
Birkaç hafta önce affedilen Katalan liderden İspanyol hükümetini devirme tehdidi </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Birkaç hafta önce affedilen Katalan liderden İspanyol hükümetini devirme tehdidi" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678136" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678136">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221651-215751411.jpeg?itok=yfWixN4s" src=""/>
<a href="/node/678136"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678136/d%C3%BCnya/i%CC%87srailin-gazzenin-gelece%C4%9Fi-i%C3%A7in-iki-plan%C4%B1-var">
İsrail'in Gazze'nin geleceği için iki planı var </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="İsrail'in Gazze'nin geleceği için iki planı var" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678131" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678131">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221641-1261258465.JPG?itok=FfloU2xs" src=""/>
<a href="/node/678131"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678131/d%C3%BCnya/papa-francis-kendisini-ele%C5%9Ftiren-kardinali-evinden-kovuyor">
Papa Francis kendisini eleştiren kardinali evinden kovuyor </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Papa Francis kendisini eleştiren kardinali evinden kovuyor" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678126" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678126">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221621-1397975422.JPG?itok=ePNS2AW5" src=""/>
<a href="/node/678126"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678126/d%C3%BCnya/eski-i%CC%87srail-ba%C5%9Fbakan%C4%B1ndan-gazzeye-nato-g%C3%BC%C3%A7leri-getirilsin-%C3%B6nerisi">
Eski İsrail Başbakanı'ndan "Gazze'ye NATO güçleri getirilsin" önerisi </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Eski İsrail Başbakanı'ndan &quot;Gazze'ye NATO güçleri getirilsin&quot; önerisi" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678121" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678121">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/ya%C5%9Fam" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Yaşam</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221631-873138474.jpg?itok=k9uM2pnh" src=""/>
<a href="/node/678121"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678121/ya%C5%9Fam/7-y%C4%B1lda-sadece-4-kilometre-kaz%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F-elon-musk%C4%B1n-s%C3%BCper-h%C4%B1zl%C4%B1-yolculuk-hayali-suya">
7 yılda sadece 4 kilometre kazılmış: Elon Musk'ın süper hızlı yolculuk hayali suya mı düştü? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="7 yılda sadece 4 kilometre kazılmış: Elon Musk'ın süper hızlı yolculuk hayali suya mı düştü?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678116" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678116">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/ya%C5%9Fam" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Yaşam</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221646-2021050373.jpg?itok=yBYt1Zx2" src=""/>
<a href="/node/678116"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678116/ya%C5%9Fam/teksastaki-sinagog-kundaklama-davas%C4%B1nda-karar-nefret-su%C3%A7una-10-y%C4%B1l-hapis">
Teksas'taki sinagog kundaklama davasında karar: Nefret suçuna 10 yıl hapis </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Teksas'taki sinagog kundaklama davasında karar: Nefret suçuna 10 yıl hapis" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678111" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678111">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221611-2008702948.jpg?itok=sp1z7lyo" src=""/>
<a href="/node/678111"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678111/d%C3%BCnya/%C3%BCnl%C3%BC-a%C5%9F%C3%A7%C4%B1-yumurtal%C4%B1-pilav-tarifiyle-%C3%A7inlileri-k%C4%B1zd%C4%B1rd%C4%B1-hakaret-ediliyor">
Ünlü aşçı, yumurtalı pilav tarifiyle Çinlileri kızdırdı: "Hakaret ediliyor" </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content='Ünlü aşçı, yumurtalı pilav tarifiyle Çinlileri kızdırdı: "Hakaret ediliyor"' property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="678106" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678106">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/bilim" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">BİLİM</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221601-1775315905.jpg?itok=2pBlhTRf" src=""/>
<a href="/node/678106"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678106/bi%CC%87li%CC%87m/100-%C4%B1%C5%9F%C4%B1k-y%C4%B1l%C4%B1-uzakl%C4%B1kta-m%C3%BCkemmel-bi%C3%A7imde-hizalanm%C4%B1%C5%9F-6-gezegen-bulundu">
100 ışık yılı uzaklıkta mükemmel biçimde hizalanmış 6 gezegen bulundu </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="100 ışık yılı uzaklıkta mükemmel biçimde hizalanmış 6 gezegen bulundu " property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678101" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678101">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/k%C3%BClt%C3%BCr" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">KÜLTÜR</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221596-1954671854.jpg?itok=8vnUgWQ0" src=""/>
<a href="/node/678101"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678101/k%C3%BClt%C3%BCr/matthew-perrynin-%C3%B6l%C3%BCm%C3%BCnden-sonra-friendsin-izlenme-rakamlar%C4%B1-h%C4%B1zla-artt%C4%B1">
Matthew Perry'nin ölümünden sonra Friends'in izlenme rakamları hızla arttı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Matthew Perry'nin ölümünden sonra Friends'in izlenme rakamları hızla arttı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="678096" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678096">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/k%C3%BClt%C3%BCr" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">KÜLTÜR</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221591-927425918.jpg?itok=kVL_Tkz6" src=""/>
<a href="/node/678096"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678096/k%C3%BClt%C3%BCr/netflix-izleyicileri-squid-game-challenge%C4%B1n-en-g%C3%BCl%C3%BCn%C3%A7-yan%C4%B1na-dikkat-%C3%A7ekiyor">
Netflix izleyicileri, Squid Game: The Challenge'ın en "gülünç" yanına dikkat çekiyor </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Netflix izleyicileri, Squid Game: The Challenge'ın en &quot;gülünç&quot; yanına dikkat çekiyor" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678091" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678091">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221586-1904658809.jpg?itok=FlJgqFiu" src=""/>
<a href="/node/678091"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678091/d%C3%BCnya/serbest-b%C4%B1rak%C4%B1lan-i%CC%87srailli-hamas%C4%B1n-gazzedeki-lideri-sinvarla-konu%C5%9Fmas%C4%B1n%C4%B1-anlatt%C4%B1">
Serbest bırakılan İsrailli, Hamas'ın Gazze'deki lideri Sinvar'la konuşmasını anlattı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Serbest bırakılan İsrailli, Hamas'ın Gazze'deki lideri Sinvar'la konuşmasını anlattı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-video" data-nid="678086" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678086">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/d%C3%BCnya" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Dünya</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221576-777318351.jpg?itok=ML-uFEk7" src=""/>
<a href="/node/678086"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678086/d%C3%BCnya/elon-musk-twitterdan-reklamlar%C4%B1n%C4%B1-%C3%A7eken-%C5%9Firketlere-k%C3%BCfretti">
Elon Musk, Twitter'dan reklamlarını çeken şirketlere küfretti </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Elon Musk, Twitter'dan reklamlarını çeken şirketlere küfretti" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678081" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678081">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/bilim" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">BİLİM</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221581-478868280.jpg?itok=xkWhuBnY" src=""/>
<a href="/node/678081"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678081/bi%CC%87li%CC%87m/nasa-mars-ufkunun-%C3%A7arp%C4%B1c%C4%B1-g%C3%B6r%C3%BCnt%C3%BCs%C3%BCn%C3%BC-yay%C4%B1mlad%C4%B1">
NASA, Mars ufkunun çarpıcı görüntüsünü yayımladı </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="NASA, Mars ufkunun çarpıcı görüntüsünü yayımladı" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
<section class="section two-articles bottom-spacer--s equalise-columns" data-vr-zone="DAHA FAZLA HABER OKU">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-8a9a9802aa998d92b06ef3a5443714d3">
<div class="view-content">
<div class="grid-x grid-margin-x" data-vr-zone="two-articles">
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678076" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678076">
<div class="article-item-labels">
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/haber" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">Haber</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221566-61029605.jpg?itok=ObhP7c7O" src=""/>
<a href="/node/678076"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678076/haber/erdo%C4%9Fan-i%CC%87ttifak%C4%B1m%C4%B1z%C4%B1-daha-da-g%C3%BC%C3%A7lendirece%C4%9Fiz-hedefimiz-t%C3%BCm-belediyeleri-kazanmak">
Erdoğan: İttifakımızı daha da güçlendireceğiz, hedefimiz tüm belediyeleri kazanmak </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="Erdoğan: İttifakımızı daha da güçlendireceğiz, hedefimiz tüm belediyeleri kazanmak" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
<div class="cell medium-6">
<article class="article-item article-hero media-news" data-nid="678071" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678071">
<div class="article-item-labels">
<span class="live-blog">ÇEVİRİ</span>
<span class="section">
<div class="field field-name-field-main-section field-type-taxonomy-term-reference field-label-hidden"><div class="field-items"><div class="field-item even"><a datatype="" href="/k%C3%BClt%C3%BCr" property="rdfs:label skos:prefLabel" typeof="skos:Concept">KÜLTÜR</a></div></div></div>
</span>
</div>
<div class="article-item-img">
<span class="sizer"></span>
<img class="lazy fill-content" data-src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/800x600/public/article/main_image/2023/11/30/1221636-399380786.jpg?itok=mPA5iu3j" src=""/>
<a href="/node/678071"></a>
</div>
<div class="article-item-content abs-bottom-element">
<div class="article-item-title">
<h5 data-vr-headline="">
<a href="/node/678071/k%C3%BClt%C3%BCr/254-numaral%C4%B1-oyuncu-anlatt%C4%B1-squid-gamede-yar%C4%B1%C5%9Fmak-asl%C4%B1nda-nas%C4%B1ld%C4%B1">
254 numaralı oyuncu anlattı: Squid Game'de yarışmak aslında nasıldı? </a>
</h5>
</div>
<span class="rdf-meta element-hidden" content="254 numaralı oyuncu anlattı: Squid Game'de yarışmak aslında nasıldı?" property="dc:title"></span> </div>
</article>
</div>
</div> </div>
</div> </section>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="sidebar-wrap-holder cell">
<div class="sidebar-wrap">
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-2">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>EN ÇOK OKUNANLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="objects-list" id="mostread_today">
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-3">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>SON HABERLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_2 view-dom-id-b00eaee31e2a59da1a4e8546aba02d6d">
<div class="view-content">
<div class="object-item" data-nid="678151" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/678151">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678151">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221666-1685407967.jpg?itok=ASjI7ZZV" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678151">
DeepMind'ın yapay zeka aracı, "insanlığı 800 yıl ileriye attı" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678146" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/678146">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678146">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221661-1379150436.JPG?itok=GD7PcnbF" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678146">
Birkaç hafta önce affedilen Katalan liderden İspanyol hükümetini devirme tehdidi </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678136" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/678136">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678136">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221651-215751411.jpeg?itok=JKz3Egad" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678136">
İsrail'in Gazze'nin geleceği için iki planı var </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678131" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/678131">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678131">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221641-1261258465.JPG?itok=gM8gkvy8" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678131">
Papa Francis kendisini eleştiren kardinali evinden kovuyor </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="678126" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/678126">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/678126">
<img alt="" height="100" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/150x100/public/article/main_image/2023/11/30/1221621-1397975422.JPG?itok=IULmGA73" typeof="foaf:Image" width="150"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
</div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/678126">
Eski İsrail Başbakanı'ndan "Gazze'ye NATO güçleri getirilsin" önerisi </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> </div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="premium-content">
<div id="div-gpt-ad-1591009543806-4">
</div> </div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>YAZARLAR</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-b00eaee31e2a59da1a4e8546aba02d6d">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677861" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677861">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677861/yazarlar/biden%C4%B1n-i%CC%87srail-ve-gazze-aras%C4%B1ndaki-denge-aray%C4%B1%C5%9F%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Eric%20Garcia.png?itok=YzZpWPmQ" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Eric Garcia </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677861">
Biden'ın İsrail ve Gazze arasındaki denge arayışı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677496" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677496">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677496/yazarlar/hollandal%C4%B1-trump%C4%B1n-y%C3%BCkseli%C5%9Finden-ne-kadar-korkmal%C4%B1y%C4%B1z">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mary_Dejevsky.png?itok=47veirEC" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mary Dejevsky </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677496">
"Hollandalı Trump"ın yükselişinden ne kadar korkmalıyız? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677196" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677196">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677196/yazarlar/i%CC%87talyada-kad%C4%B1nlar-kendilerini-g%C3%BCvende-hissetmiyor-ve-art%C4%B1k-%C3%B6fkelerini">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/9b74483b-951d-484b-a55f-462eafa2e106-removebg-preview.png?itok=RxmLQ2B2" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Francesca Casonato </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677196">
İtalya'da kadınlar kendilerini güvende hissetmiyor ve artık öfkelerini gösteriyorlar </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="676436" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/676436">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/676436/yazarlar/kalbi-k%C4%B1r%C4%B1k-bir-adamd%C4%B1m-ve-taylor-swift-beni-kurtard%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Headshot_Mike-Bedigan.png?itok=74rnycah" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mike Bedigan </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/676436">
Kalbi kırık bir adamdım ve Taylor Swift beni kurtardı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="676571" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/676571">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/676571/yazarlar/b%C3%BCy%C3%BCk-feminist-andrew-tate-olmasayd%C4%B1-kad%C4%B1nlar-ne-yapard%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Katie%20Edwards%20headshot.png?itok=h0QQBYFh" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Katie Edwards </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/676571">
Büyük "feminist" Andrew Tate olmasaydı kadınlar ne yapardı? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>TÜRKİYE'DEN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-b00eaee31e2a59da1a4e8546aba02d6d">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677936" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677936">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677936/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/milei-fa%C5%9Fist-mi">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/%C3%96zg%C3%BCr%20Uyan%C4%B1k.png?itok=Q9PGnZwe" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Özgür Uyanık </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677936">
Milei faşist mi? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677906" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677906">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677906/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/william-faulkner-son-eserimin-ad%C4%B1-alt%C4%B1n-diyar%C4%B1m-yoknapatawpha-olacak">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mayis%20Alizade%20%282%29.png?itok=fjR8MWJL" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mayis Alizade </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677906">
William Faulkner: Son eserimin adı "Altın Diyarım Yoknapatawpha" olacak, ondan sonra kalemimi kırıp bir daha yazmayacağım </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677926" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677926">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677926/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/carl-schmittte-egemenlik-%C3%B6l%C3%A7%C3%BCt%C3%BC-egemen-istisnai-duruma-karar-verendir">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/r%C4%B1fat%20%C3%B6zcan.png?itok=DXhDDBts" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Rıfat Özcan </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677926">
Carl Schmitt'te egemenlik ölçütü: "Egemen, istisnai duruma karar verendir" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677731" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/677731">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677731/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/rus-bas%C4%B1n%C4%B1nda-gazze-sava%C5%9F%C4%B1-filistinlilerin-gazze-%C5%9Feridi-d%C4%B1%C5%9F%C4%B1na-g%C3%B6%C3%A7">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Mayis%20Alizade%20%282%29.png?itok=fjR8MWJL" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mayis Alizade </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677731">
Rus basınında Gazze savaşı: "Filistinlilerin Gazze Şeridi dışına göç ettirilmesini desteklemiyoruz" </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677706" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/677706">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677706/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/tanzanya-maasaileri-zorunlu-g%C3%B6%C3%A7le-kar%C5%9F%C4%B1-kar%C5%9F%C4%B1ya">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/sare-sanli.png?itok=7XJu9_gq" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Sare Şanlı </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677706">
Tanzanya Maasaileri zorunlu göçle karşı karşıya </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="block-wrapper">
<div class="block-title"><h4>DÜNYADAN SESLER</h4></div>
<div class="block-content">
<div class="articles-list">
<div class="objects-list has-separator">
<div class="view view-teaser-mode view-id-teaser_mode view-display-id-block_3 view-dom-id-9ad947cf2ef630782b4fed0989dc01fd">
<div class="view-content">
<div class="half-card-grid-stories grid-x grid-margin-x small-up-1 medium-up-2 large-up-4">
<div class="object-item" data-nid="677916" data-vr-contentbox="position 1" data-vr-contentbox-url="/node/677916">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677916/d%C3%BCnyadan-sesler/hamas%C4%B1n-%C3%B6n%C3%BCndeki-%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F-yolu-%C5%9Fayet-isterse">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Bekir%20Uveyda.png?itok=tg61hFSo" typeof="foaf:Image" width="90"> </img></a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Bekir Uveyda </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677916">
Hamas'ın önündeki çıkış yolu: Şayet isterse! </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677921" data-vr-contentbox="position 2" data-vr-contentbox-url="/node/677921">
<div class="media-object media-news">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677921/d%C3%BCnyadan-sesler/gazze-ve-siyasetin-poetikas%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/mi%C5%9Farizeydi%20%281%29.png?itok=h5c1UXNE" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Mişari Zeydi </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677921">
Gazze ve siyasetin poetikası </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677726" data-vr-contentbox="position 3" data-vr-contentbox-url="/node/677726">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677726/d%C3%BCnyadan-sesler/libya-ve-arzu-edilen-h%C3%BCk%C3%BCmet-sistemi-%C3%BCzerinde-uzla%C5%9F%C4%B1">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Cibril_Ubeydi.png?itok=KB7DA2i9" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Cibril Ubeydi </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677726">
Libya ve arzu edilen hükümet sistemi üzerinde uzlaşı </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677681" data-vr-contentbox="position 4" data-vr-contentbox-url="/node/677681">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677681/d%C3%BCnyadan-sesler/gazzeyi-kim-y%C3%B6netecek">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/abduraaa.png?itok=AdzfPsbz" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Abdurrahman Raşid </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677681">
Gazze'yi kim yönetecek? </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div> <div class="object-item" data-nid="677676" data-vr-contentbox="position 5" data-vr-contentbox-url="/node/677676">
<div class="media-object media-">
<div class="media-object-section">
<div class="media-object-img">
<a href="/node/677676/d%C3%BCnyadan-sesler/opecte-karar-alma-s%C3%BCreci-ve-suudi-arabistan-enerji-politikas%C4%B1-i%CC%87%C3%A7eriden">
<img alt="" height="90" src="https://www.indyturk.com/sites/default/files/styles/90x90/public/Velid%20Haduri%20%282%29.png?itok=1MeYr2pp" typeof="foaf:Image" width="90"/> </a>
</div>
</div>
<div class="media-object-section">
<div class="category-field">
Velid Haduri </div>
<div class="article-item-title">
<h6>
<a href="/node/677676">
OPEC'te karar alma süreci ve Suudi Arabistan enerji politikası: İçeriden bir bakış </a>
</h6>
</div>
</div>
</div>
</div></div>
</div>
</div> </div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</article>
</div>
</main> <footer id="main-footer">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="main-footer-inner">
<div class="grid-x grid-margin-x align-justify">
<div class="cell shrink">
<div class="logo-footer">
<a href="#"><img alt="Logo" src="/sites/all/themes/independent_v2/assets/img/logo-icon.png"/></a>
</div>
</div>
<div class="cell shrink">
<div class="socials-area">
<h6>Bizi takip edin:</h6>
<div class="socials-btns">
<a class="social-btn facebook-btn-bg-hover round" href="https://www.facebook.com/Independent-Turkish-336214887203607" target="_blank" title="Facebook"><i class="icomoon-icon icon-facebook"></i></a>
<a class="social-btn twitter-btn-bg-hover round" href="https://twitter.com/TurkishIndy" target="_blank" title="Twitter"><i class="icomoon-icon icon-twitter"></i></a>
<a class="social-btn instagram-btn-bg-hover round" href="https://www.instagram.com/turkishindy" target="_blank" title="Instagram"><i class="icomoon-icon icon-instagram"></i></a>
</div>
</div>
</div>
<div class="cell medium-auto large-shrink large-8">
<ul class="footer-links">
<li><a href="/node/13201" title="">Kullanıcı Politikaları</a></li>
<li><a href="/node/13206" title="">Gizlilik Bildirimi</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
<div class="main-footer-after">
<div class="grid-x">
<div class="cell">
<div class="copyright">
Türkçe tüm hakları Media Arabia'ya aittir 2023 ©
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</footer> </div>
</div>
</body>
</html>

Osmanlı Devleti'nin belki de son büyük padişahı Abdülhamid dönemi Kürtlerin altın çağıydı.
Sultan Abdülhamid; Doğu'da Rus, Ermeni ve Acem yayılmacılığına karşı Kürtlere güçlü bir siyasi ve askeri destek sağlamıştı. Bu destek öyle boyutlara ulaşmıştı ki İstanbul'daki birçok kesim bu durumdan rahatsızlığını açık bir şekilde dile getiriyordu.
Sultan eleştirilere şu sözlerle cevap verecekti;
Kürt ağalarından bazılarının çocuklarını, İstanbul'a getirip yerleştirdiğim için de tenkit edildiğimi biliyorum. Senelerdir Hıristiyan Ermeniler nazır mevkilerini işgal etmişlerdir. Bundan sonra da kendi dinimizden olan Kürtleri kendimize yakınlaştırmakta ne gibi bir zarar olabilir?
(Alakom - Eski İstanbul Kürtleri)
Sultan desteğini yalnızca Kürt çocuklarını yetiştirmekle sınırlı tutmayacak, doğrudan kendisine bağlı Hamidiye Alaylarını kurarak bu desteği daha da ileri bir safhaya taşıyacaktı. Bu karar Takbir Hattı-ı Hümayunda şöyle ilan edildi;
Memleketin, teaddiyat ve tecavüzat-ı ecanibten muhafazası zımnında tertibi muk tezi olan heyet-i ask eriyenin terkibi ol memleket ahalisinin nüfus-i umumiyesine ait mükellefiyet cümlesinden olup, bu mükellefiyetten ahaliden bir kısmının istisnası kuvve -i umumiyenin noksanını icab edeceği derkar bulunduğuna ve bu kaide -i meşruanın Memalik -i Mahruse-i Şahanede bi-hakkın mer'i tutulmasıyla kuvve-i umumiye-i Osmaniye'nin tezyid ve teksir olunması maksad-ı meşruasına binaen hususiyet-i halleri hasebiyle şimdiye kadar tamamıyla intizam-ı askeri altında olarak hizmet-i askeriyede bulunamayan ve cundilik ile meşhur ve me'luf oldukları halde haymenişin (çadırda oturan) olan Efrad -ı aşairden müceddeten 'Asakir-i Hamidiye' namı celiliyle Süvari Alayları teşk ili muk teza -yı irade-i seniyye-i hilafetpenahidir.
Günlerden bir gün Ermeni Aram, Laz Arif Hikmet, Selanik mebusu Yahudi Karasu ve Draç mebusu Arnavut Esad Toptani'den oluşan bir ayak takımının tebliğ ettiği fetvadan sonra en büyük Kürt hamisi Sultan Abdülhamid tarih sahnesinden çekildi.
Bu süreçten sonra Osmanlı Kürtleri devlete bağlılığını sürdürse de özellikle İran coğrafyası içerisinde kalan Kürtler ile politik rabıta da tamamen kopmuş oluyordu.
İran'da bir Kürt Cumhuriyeti'ne giden süreç
İran'da ciddi bir nüfus teşkil eden Kürtler siyasi tarihleri Medlere dayandırmaktadırlar. Her millet de olduğu gibi Kürtlerin İran'da tarih sahnesine çıkışı bir mitte şekilde anlatılır;
XVI. yüzyılda yazılmış olan Şerefname'nin yazarının derlediği bazı hikâyeler vardır. Tarihsel bir belge olan Şerefname'de mitolojik bir despot olan Zahak (Ezda hak ve Dahak da denir) ile olarak bir Fars ilgili efsanesi anlatılmıştır. Bu efsaneye göre Zahak'ın iki omuzunda birer yılanbaşı çıkmış. Ancak bunlara günde iki gencin beyni yedirilerek rahat durmaları sağlanabilmiş.
Gençlerin grup grup bu yılanbaşlarına kurban edilmeleri uzun süre devam etmiş. Sonunda parlak bir hile bulunarak, yılanbaşlarına bir gencin beyni yerine bir koyun beyni yedirilmiş. Böylece her gün kurbanlardan birinin kurtulup dağlara kaçması olanağı doğmuş. İşte dağlara kaçan bu kişilerden meydana gelen topluluk Kürt halkını oluşturmuş. (XX)
Tarihi mitler bir kenara bırakıldığında; İran Kürtleri, tarih boyunca Şii Acem politikaları için büyük bir tehdit sebebiydi; çünkü Kürtler her hadisede Sünni Osmanlı ile ittifak kurarak ciddi sorunlar yaratabilmekteydi.
Şii Türk ve Acemler bu konuda haksız da sayılmazdı. Yavuz Sultan Selim'in Doğu seferlerinde İran Kürtleri az daha tüm Acem diyarının Osmanlı'nın eline geçmesine neden oluyordu.
İranlıların Urmiye bölgesinde gerçekleştirdikleri katliam sonrası, 1880 yılında, Osmanlı Devleti'nin örgütlediği 20 bin Kürt Süvari Şeyh Ubeydullah liderliğinde sınırı geçerek birçok şehri ele geçirdi ve İran ordusuna büyük kayıplar verdirdi.
İran bu isyanı ancak Osmanlı ile anlaşıp büyük tavizler vererek bastırabildi.
İran Şah'ı ile görüşen Şeyh Ubeydullah kendisinin yalnızca Osmanlı Sultanına boyun eğeceğini söyleyerek ele geçirdiği şehirleri Osmanlı garantörlüğünde teslim etti.
Osmanlı Devleti bu seferi gerçekleştiren Şeyh'i, Mekke'ye göndererek ömrünün kalan kısmında huzur içinde yaşamasını temin etti. Elbette Şeyh, zaman zaman Osmanlı'ya karşı da bazı sorunlar çıkarsa da çoğunlukla Sultan'a bağlı bir siyaset takip etti.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusu, Tebriz'i 30 Ocak 1915'te fethetmeyi başardı; İran'ı kontrolü altında tutan Rusya yeni bir Kürt-Osmanlı ittifakına karşı büyük bir katliama girişti.
Birkaç yıl içinde Sevr Antlaşması'nın 63. ve 64. maddeleri Kürtlere Osmanlı topraklarını da içine alan bir coğrafyada bağımsızlığa giden bir devlet vadediyordu.
Oysa bu maddeler bazı aşırı milliyetçi Kürt grupları dışında ciddi bir karşılık bulmadı. Bunun temel nedeni Ermeni, Rus ve Acem denkleminde Kürtlerin en büyük müttefiki günün sonunda yine Sünni Türklerdi.
Rus desteği ile İran Şahlığı Kürtlere yönelik ciddi bir asimilasyon politikası izledi. Kürtçe resmi kurumlarda yasaklandı, yerel kıyafetler siyasi sembol sayıldı ve önemli Kürt liderleri ülkeden sürüldü.
İkinci Dünya Savaşı yılları ise İran Kürtleri için bir kırılma meydana getirdi. Sovyet Rusya, Kürtlere olan bakışını değiştirdi. Bunun iki nedeni vardı; Kürtlerin Nazi Almanya'sı ile yakınlaşmasını engellemek ve Rusya'nın Batı ile ilişkilerini geliştiren Şahlık rejimine karşı Kürtleri bir koz olarak kullanmak istemesiydi.
Özellikle 1941'de tahta geçen Muhammed Rıza Pehlevi'nin tamamen İngiliz güdümünde olması İran Kürtlerinin Rusya ile güçlü bir ilişki kurmasını sağladı.
Kürtler Rusların desteğini de arkasına alarak 'Komel' isimli gizli bir teşkilat kurdu. Kürtlerin İran hegemonyasından kurtulmasını amaçlayan bu örgüt bir lidere sahip olmaması nedeniyle ciddi bir varlık gösteremedi.
Mahabad isimli küçük bir Kürt Vilayeti'nde yaşayan Kadı Muhammed'in bu gizli teşkilata katılması ile Mahabad bir anda İran'daki bağımsızlık hareketinin merkezine dönüştü. 1945 yılına gelindiğinde bütün İran Kürt aşiretleri bu gizli örgütünün mensubu olmuştu.
Barzani ailesinin Komel örgütüne desteği
Komel Örgütü kurulduktan sonra İranlı Kürtler kısa sürede güçlü bir yapılanmaya gitti. Irak'ta bulunan Mustafa Barzani'nin askerleriyle bu örgüte katılması güçlü bir isyanın fitilini ateşledi.
1945 yılında Bakü'de Ruslar ile görüşen Kadı Muhammed, Şah rejimine karşı harekete geçti. Şah rejimi, arkasına güçlü bir Rus desteği alan Kürt isyanına karşı koyamayınca 22 Ocak 1946 senesinde resmen özerk bir Cumhuriyet kuruldu.
Mahabad merkezli bu Kürt Cumhuriyeti; Kürtçeyi resmi dil ilan etti ve bir kabine kurdu. Devletin başına da Kadı Muhammed getirildi. Aynı yıl İran Azerbaycan'ı da harekete geçti ve Rus desteği ile özerkliğini ilan etti.
Kürtlerin kurduğu bu Cumhuriyet, Rus destekli olması sebebiyle Batı dünyası tarafından kabul görmedi ve Birleşmiş Milletler tarafından tanınmadı.
Batı desteği ile iç sorunlarını halleden Şah rejimi harekete geçti ve Tebriz merkezli İran Azerbaycan'ında kurulan hükümeti yıkmayı başardı. Şah rejiminin İran Türklerine karşı giriştiği kıyımda Rusya'nın sessiz kalması Kürtleri endişeye sevk etti.
Bunun üzerine Şah rejimi ile müzakere masasına oturan Kadı Muhammed, şehri İran rejimine teslim etmeyi kabul etti. Urmiye ve Mahabad'ta İranlı Kürtler direnişi bırakınca Mustafa Barzani birlikleriyle İran topraklarından ayrıldı.
Mahabadlı Kürtlerin komünizme tevessül etmemeleri ve İran Azerbaycan'ı ile birlikte hareket etmemesi Rus desteğini kaybetmemesine gerekçe olarak gösterilirken Molla Mustafa Barzani, Mahabad'ın düşüşünü şu sözlerle açıklayacaktı;
Aslında Iran ordusu Kürtleri yenmedi, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri Sovyetler Birliği'ni yendiler.
İran ise başlarda Kadı Muhammed ile uyum içinde şehre giriyor gibi davransa da idareyi tamamen ele geçirince ilk iş olarak Kadı Muhammed'i bağımsızlık ilan ettiği Mahabad meydanında asarak idam etti.
Mahabadlı Kürtler, İranlı Türklerin uğradığı gibi bir katliama uğramamaları sebebiyle kendilerini şanslı saydı.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish