<!DOCTYPE html>
<html class="no-js" lang="en"><head><meta charset="utf-8"/><meta content="notranslate" name="google"/><meta content="ie=edge" http-equiv="x-ua-compatible"/><title>Nuray Mert: Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi</title><meta content="&quot;Sıradan bir tek adam rejimi,  demokrasi ve 'medeni'lik noksanlığına işaret eder&quot;" name="description"/><meta content="Turkish" name="language"/><meta content="width=device-width, initial-scale=1, shrink-to-fit=no" name="viewport"/><meta content="website" property="og:type"/><meta content="tr_TR" property="og:locale"/><meta content="T24" property="og:site_name"/><meta content="Nuray Mert: Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi" property="og:title"/><meta content="&quot;Sıradan bir tek adam rejimi,  demokrasi ve 'medeni'lik noksanlığına işaret eder&quot;" property="og:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/05/raw_nuray-mert-dokunulmazliklarin-feshi-ve-akp-kongresiyle-totaliter-idareyi-kurmada-dev-adimlarla-sona-gelindi_814344826.jpg" property="og:image"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/05/raw_nuray-mert-dokunulmazliklarin-feshi-ve-akp-kongresiyle-totaliter-idareyi-kurmada-dev-adimlarla-sona-gelindi_814344826.jpg" property="og:image:secure_url"/><meta content="https://t24.com.tr/haber/nuray-mert-dokunulmazliklarin-feshi-ve-akp-kongresiyle-totaliter-idareyi-kurmada-dev-adimlarla-sona-gelindi,341686" property="og:url"/><meta content="321655424537296" property="fb:pages"/><meta content="summary" name="twitter:card"/><meta content="@t24comtr" name="twitter:site"/><meta content="Nuray Mert: Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi" name="twitter:title"/><meta content="&quot;Sıradan bir tek adam rejimi,  demokrasi ve 'medeni'lik noksanlığına işaret eder&quot;" name="twitter:description"/><meta content="https://media-cdn.t24.com.tr/media/stories/2016/05/raw_nuray-mert-dokunulmazliklarin-feshi-ve-akp-kongresiyle-totaliter-idareyi-kurmada-dev-adimlarla-sona-gelindi_814344826.jpg" name="twitter:image"/><meta content="#ffffff" name="msapplication-TileColor"/><meta content="/favicons/ms-icon-144x144.png" name="msapplication-TileImage"/><meta content="#ffffff" name="theme-color"/><div>
</div></head><body><div id="app"><div style="overflow:hidden;position:relative"></div><div style="text-align:left"><div class="_3frbd"><div class="_2-Teu"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><a class="_1suLl" href="/" title="T24 Logo"><img alt="T24 Logo" class="_2MLZR" src="/assets/96718156.png" srcset="/assets/dffed3f4.png 2x"/><img alt="T24 Logo" class="_2g-Cz" src="/assets/f29b5a75.png" srcset="/assets/a08a028e.png 2x"/></a></div><div class="col-sm-2 hidden-xs"></div><div class="col-sm-6 hidden-xs"><ul class="_3iX5a"></ul></div></div></div></div><div class="_2Oij0"><div class="container"><div class="row"><div class="col-xs-12"><ul><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/pazar" title="T24 Pazar">T24 Pazar</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class="_1g2zN" role="presentation"><p>Diğer</p><ul><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></li></ul></div></div></div></div><div class="_2iETE" role="presentation"><div class="_3CNoF"></div><ul><li class=""><a href="/" title="Anasayfa">Anasayfa</a></li><li class=""><a href="/son-dakika" title="Son Dakika">Son Dakika</a></li><li class=""><a href="/son-yazilar" title="Yazarlar">Yazarlar</a></li><li class=""><a href="/haber/gundem" title="Gündem">Gündem</a></li><li class=""><a href="/pazar" title="T24 Pazar">T24 Pazar</a></li><li class=""><a href="/k24" title="Kitap24">Kitap24</a></li><li class=""><a href="/haber/dunya" title="Dünya">Dünya</a></li><li class=""><a href="/haber/ekonomi" title="Ekonomi">Ekonomi</a></li><li class=""><a href="/video" title="Video">Video</a></li><li class=""><a href="/haber/spor" title="Spor">Spor</a></li><li class=""><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></li><li class=""><a href="/basin" title="Basında Bugün">Basında Bugün</a></li><li class=""><a href="/hava-durumu" title="Hava Durumu">Hava Durumu</a></li><li class=""><a href="/doviz" title="Döviz">Döviz</a></li><li class=""><a href="/foto-haber" title="Galeri">Galeri</a></li><li class=""><a href="/konular" title="Konular">Konular</a></li><li class=""><a href="/mizah-dergileri" title="Mizah Dergileri">Mizah Dergileri</a></li><li class=""><a href="/bir-bakista-bugun" title="Bir Bakışta Bugün">Bir Bakışta Bugün</a></li></ul></div></div><div><div class="container"><div class="_1_jxt DewCi"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div><div>
<div id="956363" style="width:160px;height:600px;"></div>
</div></div><div class="_3amny"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div><div><div class="row"><div style="overflow:hidden;margin-bottom:40px;display:block"><div class="_1Pydp row"><div class="col-md-8 col-xs-12"><div class="_2hwRY"><div class="d0FP9"><a href="/haber/gundem">Gündem</a><h1>Nuray Mert: Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi</h1><h2>"Sıradan bir tek adam rejimi,  demokrasi ve 'medeni'lik noksanlığına işaret eder"</h2></div><div class="_1d1Rj"><div class="_1XNyq"><div class="_2l0_f"><div class="_2PzRZ"><div class="_392lz"><p>23 Mayıs 2016 12:08</p></div><div class="_1-oTk"><ul><li><button>-</button></li><li><button>A</button></li><li><button>+</button></li></ul></div></div></div><div class="_1Y_Ag"><div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--facebook" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--twitter" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--whatsapp" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div><div class="_3d4br"><div class="SocialMediaShareButton SocialMediaShareButton--email" role="button" tabindex="0"><div style="width:50px;height:50px"></div></div></div></div></div></div></div><div class="_1NMxy" style="font-size:16px"><div><p>Cumhuriyet yazarı <strong>Nuray Mert,</strong> hedefinde HDP'li milletvekillerinin olduğu dokunulmazlıkların kaldırılması teklifinin kabul edilmesi ve aynı hafta içerisinde Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun görevi Binali Yıldırım'a devretmesine ilişkin, "Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi" dedi. "Olmadı, başaramadık; bizimki hazin, çok hazin bir siyaset hikâyesi" diyen Mert, "<span style="line-height:1.5;">Ülkenin kaderi Cumhurbaşkanı -Yeni Türkiye lideri Erdoğan’ın iki dudağı arasından çıkacak siyaset sınıfı, her söz ve talimatını yerine getirecek 'ekip'ten başka bir vasfa sahip olmayacak. Daha doğrusu, mevcut durum kesifleşecek" ifadesini kullandı. </span></p>
<p><span style="line-height:1.5;">Mert’in Cumhuriyet’te </span><strong style="line-height:1.5;">“Türkiye’nin hazin hikâyesi”</strong><span style="line-height:1.5;"> başlığıyla bugün (</span><strong style="line-height:1.5;">23.05.2016</strong><span style="line-height:1.5;">) yayımlanan yazısı şöyle:</span></p>
<p>Olmadı, başaramadık; bizimki hazin, çok hazin bir siyaset hikâyesi. Cumhuriyet idaresi, onca iddiasına rağmen toplumsal barışı tesis edemedi, buna dayalı bir demokratik düzen inşasını başaramadı. Ama ona itiraz edenler de başaramadı. Onlar da, son halkası AK Parti olan seyirleri boyunca, toplumsal barış ve ona dayalı bir düzen kuramadı. Tüm bu hikâyenin sonunda vardığımız yer çok acıklı; bir “üçüncü dünya” diktatörlüğü veya daha da ötesi “post-totaliter” bir rejim. O nedenle, bu sıradan bir siyasal sistem meselesi değil, daha büyük bir mesele; bu topraklarda barış içinde, demokratik bir hukuka dayalı, kurumsallaşmış bir düzen kuramama, alabildiğine savrulma meselesi. Bu, sıradan siyasal terimler ile, yorumlar ile izah edebileceğimiz bir durum değil; onların ötesine taşan bir tarihi mesele, bir hazin tarih seyri.</p>
<p> </p>
<h3>‘Medeni’lik...</h3>
<p> </p>
<p>Siyasete “medeniyet” merceğinden bakan biri değilim; ama siyasi kurumlaşma açısından tarihsel arka plan toptan yok sayılamaz. O açıdan baktığımızda, aslında ciddiye almak gereken bir tarihi mirasa sahip bir coğrafyada yaşıyoruz, o miras üzerinde yükselebilecek siyasal olgunlukta bir siyasa tesis edemedik. O çokça sözü edilen, “medeniyet mirası” yeterince kavranabilmiş olsa, varılan yer de her şeyden önce “medeni” olmak gerekirdi. Öyle olmadı; zira sıradan bir tek adam rejimi, bayağı bir zapturapt düzeni sadece demokrasi yoksunluğu değil, “medeni”lik noksanlığına işaret eder. Ancak, toplumsal karmaşıklık ve farklılaşma ile baş edebilecek kadar olgunlaşmayı başaramayan siyaset, “sürüyü güdecek çoban” arayışı içine girer, hesap verebilirliği, hukukun üstünlüğünü, kuvvetler ayrımını, siyasal uzlaşmayı “çok başlılık” olarak algılayıp reddeder.</p>
<p>Çok övünülen “geçmiş” yani klasik Osmanlı düzeni, kuşkusuz modern toplum siyasası olan demokrasi modeline benzemez, ancak kurumları, teamülleri ve ürettiği edebi, estetik değerler itibarıyla, zamanının “medeni” bir olgunluk eseridir. Tek adam rejimine, kültürel- tarihsel arka plan uydurmak boşuna bir gayrettir, zira bu durum, modern siyasetin yozlaşmış biçimidir. Zira modern zamanlara kadar “lider”likten söz etmek mümkün değildir, dahası kim olursa olsun “kişi”nin öne çıkması söz konusu olamaz. “Liderlik”, münhasıran “karizmatik liderlik”, “kişi kültü”, modern dünyanın siyasete yansıyan tezahürleri arasındadır. Reislik, ağalık, beylik ise feodal bir ilişki işaretidir. Diğer taraftan, söz konusu olan hukuk düzenine dayalı siyaset yerine “keyfi idare” ise, bu durum geçmişte dahi sadece “medeni”leşemeyen topluluklara mahsus bir vasıftır. Kadim Yunan ve Roma, “barbar”ı bu mahiyetle tanımlardı. İslam medeniyeti de klasik döneminde, diğerlerine yine bu çerçevede “tepeden bakar” idi.</p>
<p> </p>
<h3>Darbe veya ihtilal</h3>
<p> </p>
<p>Lafı neden uzatıp, konuyu bir türlü “tarihi kongre”ye getirmediğimi mi merak ediyorsunuz? Tam tersine ben lafı uzatmamak için durumun özeti ile başlayayım dedim. Ama, yine de tüm bu müsamereler önemsiz mi? Hiç değil, bundan sonra görüp göreceğimiz zaten hep bu müsamereler, sloganlar, lidere saygı duruşu, övgü yarışı olacak. Artık mesele demokratik siyaset bile değil, topyekûn siyaset adına her şey yerle yeksan oluyor, zira siyaset farklılıkların ifadesi ve dengesinin mümkün olduğu bir zemin gerektirir. O nedenle, tek bir liderin ve ona bağlı bir ekibin tek bir ideolojiyi topluma dayattığı totaliter rejimlerde “siyaset” yapılamaz, ancak zapturapt “idare”si olur. Hukuktan ne anladıklarını kendileri açıkça söyledi; “fiili durum yasallaşacak, hukuki hale getirilecek”. Siyasette “fiili durumun yasallaşması”, darbe veya ihtilal demektir, sonrası darbe koşulları, darbe hukuku olacak. Ülkenin kaderi Cumhurbaşkanı -Yeni Türkiye lideri Erdoğan’ın iki dudağı arasından çıkacak siyaset sınıfı, her söz ve talimatını yerine getirecek “ekip”ten başka bir vasfa sahip olmayacak. Daha doğrusu, mevcut durum kesifleşecek.</p>
<p>Milletvekili dokunulmazlıklarının feshi, siyasetin sonunun gelmesinin en önemli bir diğer göstergesi idi, kısacası aynı hafta içinde totaliter bir idarenin kuruluşunda dev adımlarla iyice sona yaklaşıldı.</p>
</div></div><div class="_1ys-q"><p>ETİKETLER</p><a href="/etiketler/nuray mert">nuray mert</a><a href="/etiketler/totaliter rejim">totaliter rejim</a><a href="/etiketler/iktidar">iktidar</a><a href="/etiketler/binali yıldırım">binali yıldırım</a><a href="/etiketler/tayyip erdoğan">tayyip erdoğan</a><a href="/etiketler/dokunulmazlıklar">dokunulmazlıklar</a></div><div><div id="ENGAGEYA_WIDGET_128460"></div>
</div><div class="row"></div></div></div><div class="col-md-4 col-xs-12"><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div class="h8pcc"><h2>İlgi Gören Videolar<a href="/video" title="Tüm Videolar">Tüm Videolar</a></h2><div class="d4Mmr"><a href="/video/hakan-aksay-yorumladi-s-400-u-aldik-ve-sevindik-ya-sonra,20429" title="Hakan Aksay yorumladı: S-400’ü aldık ve sevindik; ya sonra?"><p>Hakan Aksay yorumladı: S-400’ü aldık ve sevindik; ya sonra?...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="d4Mmr"><a href="/video/sosyal-antropolog-atay-akp-doneminde-islam-sekulerlesti-toplum-empoze-edilen-kulturel-formati-reddetti,20155" title="Sosyal antropolog Atay: AKP döneminde İslam sekülerleşti; toplum empoze edilen kültürel formatı reddetti"><p>Sosyal antropolog Atay: AKP döneminde İslam sekülerleşti; toplum empoze edilen...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="d4Mmr"><a href="/video/turkiye-ve-dunya-gundeminde-neler-oldu-iste-bir-bakista-bugun-22-temmuz-2019,20495" title="Türkiye ve dünya gündeminde neler oldu? İşte Bir Bakışta Bugün | 22 Temmuz 2019"><p>Türkiye ve dünya gündeminde neler oldu? İşte Bir Bakışta Bugün...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="d4Mmr"><a href="/video/dolar-neden-yukselmiyor,20282" title="Dolar neden yükselmiyor? "><p>Dolar neden yükselmiyor? ...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="d4Mmr"><a href="/video/eski-kultur-bakani-gunay-yeni-yilda-yeni-partiler-gorebiliriz-ama-basari-kadro-ve-programa-bagli,20424" title="Eski AKP'li bakan Günay: Başkanlık rejimi deli gömleğidir; ancak lider egemenli parlamenter sistem de değişmeli"><p>Eski AKP'li bakan Günay: Başkanlık rejimi deli gömleğidir; ancak lider...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div></div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div><div>
<div id="956345" style="width:300px;height:600px;"></div>
</div><div class="_3M1cA"><h2><span>İlgi Gören Haberler</span><span><a href="/haber" title="Tüm Haberler">Tüm Haberler</a></span></h2><div class="w6G_9"><a href="/haber/akp-li-yeneroglu-ndan-partisine-tepki-saygisizlik-yapildi,831655" title="AKP'li Yeneroğlu'ndan partisine tepki: Saygısızlık yapıldı"><p>AKP'li Yeneroğlu'ndan partisine tepki: Saygısızlık yapıldı...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="w6G_9"><a href="/haber/istanbul-valiligi-istanbul-da-kaydi-olmayan-suriyelilerin-kentten-ayrilmasi-icin-tarih-verdi,831685" title="İstanbul Valiliği, İstanbul’da kaydı olmayan Suriyelilerin kentten ayrılması için tarih verdi "><p>İstanbul Valiliği, İstanbul’da kaydı olmayan Suriyelilerin kentten ayrılması için tarih...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div><div class="w6G_9"><a href="/haber/ali-bayramoglu-babacan-in-partisinin-kurucularini-acikladi,831712" title="Ali Bayramoğlu, Babacan'ın partisinin kurucularını açıkladı"><p>Ali Bayramoğlu, Babacan'ın partisinin kurucularını açıkladı...</p><div class="lazyload-placeholder" style="height:38px"></div></a></div></div><div class="_1MVhA" style="margin-bottom:20px"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div></div></div></div></div><span style="font-size:0"></span><div style="margin-bottom:40px;padding-bottom:20px;border-bottom:1px solid #f1f1f1"><div class="_1MVhA"><div class=""><div class="lazyload-placeholder"></div></div></div></div></div><span style="font-size:0"></span><div class="_1_jxt _1bh6e"><div class="WF35J"><div> <div class="adunitContainer"><div class="adBox"></div></div> </div></div><div>
<div id="1378150" style="width:300px;height:600px;"></div>
</div></div></div></div><div class="_2ys1j"><div class="container"><div class="row"><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="IQGHv"><img alt="T24 Logo" src="/assets/02db4bb2.png" srcset="/assets/d9739021.png 2x"/><p>© Tüm hakları saklıdır.</p></div><ul><li><a href="http://facebook.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Facebook</a></li><li><a href="http://twitter.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Twitter</a></li><li><a href="http://instagram.com/t24comtr" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Instagram</a></li><li><a href="https://plus.google.com/108171415507668701907" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Google+</a></li><li><a href="/rss-listesi" title="RSS Listesi">RSS Listesi</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><h3>Yazarlar</h3><ul><li><a href="/yazarlar/ahmet-sever" title="Ahmet Sever Yazıları">Ahmet Sever</a></li><li><a href="/yazarlar/ahmet-talimciler" title="Ahmet Talimciler Yazıları">Ahmet Talimciler</a></li><li><a href="/yazarlar/akdogan-ozkan" title="Akdoğan Özkan Yazıları">Akdoğan Özkan</a></li><li><a href="/yazarlar/ali-akay" title="Ali Akay Yazıları">Ali Akay</a></li><li><a href="/yazarlar/atilla-dorsay" title="Atilla Dorsay Yazıları">Atilla Dorsay</a></li><li><a href="/yazarlar/aydin-engin" title="Aydın Engin Yazıları">Aydın Engin</a></li><li><a href="/yazarlar/aysel-sagir" title="Aysel Sağır Yazıları">Aysel Sağır</a></li><li><a href="/yazarlar/aytun-aktan" title="Aytun Aktan Yazıları">Aytun Aktan</a></li><li><a href="/yazarlar/baris-soydan" title="Barış Soydan Yazıları">Barış Soydan</a></li><li><a href="/yazarlar/bekir-agirdir" title="Bekir Ağırdır Yazıları">Bekir Ağırdır</a></li><li><a href="/yazarlar/cemal-tunc" title="Cemal Tunçdemir Yazıları">Cemal Tunçdemir</a></li><li><a href="/yazarlar/cagnur-ozturk" title="Çağnur Öztürk Yazıları">Çağnur Öztürk</a></li><li><a href="/yazarlar/cigdem-anad" title="Çiğdem Anad Yazıları">Çiğdem Anad</a></li><li><a href="/yazarlar/deniz-can" title="Deniz Can Yazıları">Deniz Can</a></li><li><a href="/yazarlar/dogan-akin" title="Doğan Akın Yazıları">Doğan Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/emrah-akin" title="Emrah Akın Yazıları">Emrah Akın</a></li><li><a href="/yazarlar/fulya-cansen" title="Fulya Canşen Yazıları">Fulya Canşen</a></li><li><a href="/yazarlar/fusun-sarp-nebil" title="Füsun Sarp Nebil Yazıları">Füsun Sarp Nebil</a></li><li><a href="/yazarlar/gokcer-tahincioglu-yuzlesme" title="Gökçer Tahincioğlu / Yüzleşme Yazıları">Gökçer Tahincioğlu / Yüzleşme</a></li><li><a href="/yazarlar/hakan-aksay" title="Hakan Aksay Yazıları">Hakan Aksay</a></li><li><a href="/yazarlar/hande-cayir" title="Hande Çayır Yazıları">Hande Çayır</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-cemal" title="Hasan Cemal Yazıları">Hasan Cemal</a></li><li><a href="/yazarlar/hasan-servet-oktem" title="Hasan Servet Öktem Yazıları">Hasan Servet Öktem</a></li><li><a href="/yazarlar/ilham-suheyl-aygul" title="İlham Süheyl Aygül Yazıları">İlham Süheyl Aygül</a></li><li><a href="/yazarlar/iskender-aruoba" title="İskender Aruoba Yazıları">İskender Aruoba</a></li><li><a href="/yazarlar/leyla-alp" title="Leyla Alp Yazıları">Leyla Alp</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz" title="Mehmet Y. Yılmaz Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-futbol" title="Mehmet Y. Yılmaz | Futbol Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Futbol</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-y-yilmaz-hafta-sonu" title="Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu Yazıları">Mehmet Y. Yılmaz | Hafta Sonu</a></li><li><a href="/yazarlar/mehmet-yalcin" title="Mehmet Yalçın Yazıları">Mehmet Yalçın</a></li></ul><ul><li><a href="/yazarlar/metin-gurcan" title="Metin Gürcan Yazıları">Metin Gürcan</a></li><li><a href="/yazarlar/metin-munir" title="Metin Münir Yazıları">Metin Münir</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-belge" title="Murat Belge Yazıları">Murat Belge</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-bjedug" title="Murat Bjeduğ Yazıları">Murat Bjeduğ</a></li><li><a href="/yazarlar/murat-sabuncu" title="Murat Sabuncu Yazıları">Murat Sabuncu</a></li><li><a href="/yazarlar/oguz-demiralp-x" title="Oğuz Demiralp Yazıları">Oğuz Demiralp</a></li><li><a href="/yazarlar/oya-baydar" title="Oya Baydar Yazıları">Oya Baydar</a></li><li><a href="/yazarlar/pinar-dogu" title="Pınar Doğu Yazıları">Pınar Doğu</a></li><li><a href="/yazarlar/raffi-a-hermonn" title=" Raffi A. Hermonn Yazıları">Rafi Hermonn</a></li><li><a href="/yazarlar/riza-turmen" title="Rıza Türmen Yazıları">Rıza Türmen</a></li><li><a href="/yazarlar/selcuk-demirel" title="Selçuk Demirel Yazıları">Selçuk Demirel</a></li><li><a href="/yazarlar/sencer-ayata" title="Sencer Ayata Yazıları">Sencer Ayata</a></li><li><a href="/yazarlar/seyfettin-gursel" title="Seyfettin Gürsel Yazıları">Seyfettin Gürsel</a></li><li><a href="/yazarlar/suha-umar" title="Süha Umar Yazıları">Süha Umar</a></li><li><a href="/yazarlar/suheyl-aygul" title="Süheyl Aygül Yazıları">Süheyl Aygül</a></li><li><a href="/yazarlar/sebnem-senyener" title="Şebnem Şenyener Yazıları">Şebnem Şenyener</a></li><li><a href="/yazarlar/senay-tanrivermis" title="Şenay Tanrıvermiş Yazıları">Şenay Tanrıvermiş</a></li><li><a href="/yazarlar/sirin-payzin" title="Şirin Payzın Yazıları">Şirin Payzın</a></li><li><a href="/yazarlar/sukru-hatun" title="Şükrü Hatun Yazıları">Şükrü Hatun</a></li><li><a href="/yazarlar/tan-oral" title="Tan Oral Yazıları">Tan Oral</a></li><li><a href="/yazarlar/tarhan-erdem" title="Tarhan Erdem Yazıları">Tarhan Erdem</a></li><li><a href="/yazarlar/tayfun-atay" title="Tayfun Atay Yazıları">Tayfun Atay</a></li><li><a href="/yazarlar/tugce-tatari" title="Tuğçe Tatari Yazıları">Tuğçe Tatari</a></li><li><a href="/yazarlar/tugrul-aksar" title="Tuğrul Akşar Yazıları">Tuğrul Akşar</a></li><li><a href="/yazarlar/turkay-demir" title="Türkay Demir Yazıları">Türkay Demir</a></li><li><a href="/yazarlar/umut-ozan-darici" title="Umut Ozan Darıcı Yazıları">Umut Ozan Darıcı</a></li><li><a href="/yazarlar/umit-otan" title="Ümit Otan Yazıları">Ümit Otan</a></li><li><a href="/yazarlar/vecdi-sayar" title="Vecdi Sayar Yazıları">Vecdi Sayar</a></li><li><a href="/yazarlar/yalcin-dogan" title="Yalçın Doğan Yazıları">Yalçın Doğan</a></li><li><a href="/yazarlar/yilmaz-murat-bilican" title="Yılmaz Murat Bilican Yazıları">Yılmaz Murat Bilican</a></li><li><a href="/yazarlar/yusuf-nazim" title="Yusuf Nazım Yazıları">Yusuf Nazım</a></li><li><a href="/yazarlar/zeynel-lule" title="Zeynel Lüle Yazıları">Zeynel Lüle</a></li></ul></div><div class="col-sm-4 col-xs-12"><div class="_3nJ61"><h3>Kategoriler</h3><ul></ul><ul></ul></div><div class="_3nJ61"><h3>T24</h3><ul><li><a href="/hakkinda">Hakkında</a></li><li><a href="/reklam">Reklam</a></li><li><a href="/kullanim-ve-gizlilik">Kullanım ve Gizlilik Şartları</a></li></ul></div></div></div></div></div><div>
</div></div></div><div>
</div></body></html>
Nuray Mert: Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi
"Sıradan bir tek adam rejimi, demokrasi ve 'medeni'lik noksanlığına işaret eder"
23 Mayıs 2016 12:08
Cumhuriyet yazarı Nuray Mert, hedefinde HDP'li milletvekillerinin olduğu dokunulmazlıkların kaldırılması teklifinin kabul edilmesi ve aynı hafta içerisinde Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun görevi Binali Yıldırım'a devretmesine ilişkin, "Dokunulmazlıkların feshi ve AKP kongresiyle totaliter idareyi kurmada dev adımlarla sona gelindi" dedi. "Olmadı, başaramadık; bizimki hazin, çok hazin bir siyaset hikâyesi" diyen Mert, "Ülkenin kaderi Cumhurbaşkanı -Yeni Türkiye lideri Erdoğan’ın iki dudağı arasından çıkacak siyaset sınıfı, her söz ve talimatını yerine getirecek 'ekip'ten başka bir vasfa sahip olmayacak. Daha doğrusu, mevcut durum kesifleşecek" ifadesini kullandı.
Mert’in Cumhuriyet’te “Türkiye’nin hazin hikâyesi” başlığıyla bugün (23.05.2016) yayımlanan yazısı şöyle:
Olmadı, başaramadık; bizimki hazin, çok hazin bir siyaset hikâyesi. Cumhuriyet idaresi, onca iddiasına rağmen toplumsal barışı tesis edemedi, buna dayalı bir demokratik düzen inşasını başaramadı. Ama ona itiraz edenler de başaramadı. Onlar da, son halkası AK Parti olan seyirleri boyunca, toplumsal barış ve ona dayalı bir düzen kuramadı. Tüm bu hikâyenin sonunda vardığımız yer çok acıklı; bir “üçüncü dünya” diktatörlüğü veya daha da ötesi “post-totaliter” bir rejim. O nedenle, bu sıradan bir siyasal sistem meselesi değil, daha büyük bir mesele; bu topraklarda barış içinde, demokratik bir hukuka dayalı, kurumsallaşmış bir düzen kuramama, alabildiğine savrulma meselesi. Bu, sıradan siyasal terimler ile, yorumlar ile izah edebileceğimiz bir durum değil; onların ötesine taşan bir tarihi mesele, bir hazin tarih seyri.
‘Medeni’lik...
Siyasete “medeniyet” merceğinden bakan biri değilim; ama siyasi kurumlaşma açısından tarihsel arka plan toptan yok sayılamaz. O açıdan baktığımızda, aslında ciddiye almak gereken bir tarihi mirasa sahip bir coğrafyada yaşıyoruz, o miras üzerinde yükselebilecek siyasal olgunlukta bir siyasa tesis edemedik. O çokça sözü edilen, “medeniyet mirası” yeterince kavranabilmiş olsa, varılan yer de her şeyden önce “medeni” olmak gerekirdi. Öyle olmadı; zira sıradan bir tek adam rejimi, bayağı bir zapturapt düzeni sadece demokrasi yoksunluğu değil, “medeni”lik noksanlığına işaret eder. Ancak, toplumsal karmaşıklık ve farklılaşma ile baş edebilecek kadar olgunlaşmayı başaramayan siyaset, “sürüyü güdecek çoban” arayışı içine girer, hesap verebilirliği, hukukun üstünlüğünü, kuvvetler ayrımını, siyasal uzlaşmayı “çok başlılık” olarak algılayıp reddeder.
Çok övünülen “geçmiş” yani klasik Osmanlı düzeni, kuşkusuz modern toplum siyasası olan demokrasi modeline benzemez, ancak kurumları, teamülleri ve ürettiği edebi, estetik değerler itibarıyla, zamanının “medeni” bir olgunluk eseridir. Tek adam rejimine, kültürel- tarihsel arka plan uydurmak boşuna bir gayrettir, zira bu durum, modern siyasetin yozlaşmış biçimidir. Zira modern zamanlara kadar “lider”likten söz etmek mümkün değildir, dahası kim olursa olsun “kişi”nin öne çıkması söz konusu olamaz. “Liderlik”, münhasıran “karizmatik liderlik”, “kişi kültü”, modern dünyanın siyasete yansıyan tezahürleri arasındadır. Reislik, ağalık, beylik ise feodal bir ilişki işaretidir. Diğer taraftan, söz konusu olan hukuk düzenine dayalı siyaset yerine “keyfi idare” ise, bu durum geçmişte dahi sadece “medeni”leşemeyen topluluklara mahsus bir vasıftır. Kadim Yunan ve Roma, “barbar”ı bu mahiyetle tanımlardı. İslam medeniyeti de klasik döneminde, diğerlerine yine bu çerçevede “tepeden bakar” idi.
Darbe veya ihtilal
Lafı neden uzatıp, konuyu bir türlü “tarihi kongre”ye getirmediğimi mi merak ediyorsunuz? Tam tersine ben lafı uzatmamak için durumun özeti ile başlayayım dedim. Ama, yine de tüm bu müsamereler önemsiz mi? Hiç değil, bundan sonra görüp göreceğimiz zaten hep bu müsamereler, sloganlar, lidere saygı duruşu, övgü yarışı olacak. Artık mesele demokratik siyaset bile değil, topyekûn siyaset adına her şey yerle yeksan oluyor, zira siyaset farklılıkların ifadesi ve dengesinin mümkün olduğu bir zemin gerektirir. O nedenle, tek bir liderin ve ona bağlı bir ekibin tek bir ideolojiyi topluma dayattığı totaliter rejimlerde “siyaset” yapılamaz, ancak zapturapt “idare”si olur. Hukuktan ne anladıklarını kendileri açıkça söyledi; “fiili durum yasallaşacak, hukuki hale getirilecek”. Siyasette “fiili durumun yasallaşması”, darbe veya ihtilal demektir, sonrası darbe koşulları, darbe hukuku olacak. Ülkenin kaderi Cumhurbaşkanı -Yeni Türkiye lideri Erdoğan’ın iki dudağı arasından çıkacak siyaset sınıfı, her söz ve talimatını yerine getirecek “ekip”ten başka bir vasfa sahip olmayacak. Daha doğrusu, mevcut durum kesifleşecek.
Milletvekili dokunulmazlıklarının feshi, siyasetin sonunun gelmesinin en önemli bir diğer göstergesi idi, kısacası aynı hafta içinde totaliter bir idarenin kuruluşunda dev adımlarla iyice sona yaklaşıldı.