Theo công ty nghiên cứu thị trường du lịch Outbox, hoạt động du lịch kết hợp tham gia giải chạy được gọi là race-cation, được ghép từ "race" (chạy bộ) và "vacation" (kỳ nghỉ). Đây là một là kiểu du lịch mới, thuộc loại hình du lịch thể thao, du khách dành kỳ nghỉ để tham gia các giải thi đấu không chuyên.

Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên hợp quốc (UNWTO) định nghĩa du lịch thể thao (Sports Tourism) liên quan một cách chủ động hoặc thụ động đến trải nghiệm du lịch khi du khách tham gia hoặc quan sát một sự kiện thể thao mang tính cạnh tranh, được tổ chức tại một địa điểm cụ thể nào đó.

Anh Phương tham gia một giải chạy địa hình ở Đà Lạt hồi tháng 3. Ảnh: Anh Phương
Hồ Lê Anh Phương tham gia một giải chạy địa hình ở Đà Lạt hồi tháng 3. Ảnh: NVCC

Theo Outbox, nhóm khách race-cation và khách du lịch thông thường có "động lực điểm du lịch khác nhau". Du khách thông thường muốn ghé thăm điểm đến để vui chơi, tham quan và nghỉ dưỡng, khách race-cation lại lựa chọn điểm đến vì sự kiện thể thao tại đó. Họ muốn tham dự giải thể thao để thử thách bản thân và rèn luyện sức khoẻ, sau đó mới tính đến việc du lịch.

Ngoài mục đích nâng cao sức khỏe, còn nhiều yếu tố khác giúp thúc đẩy du khách tìm đến xu hướng du lịch kết hợp tham gia giải thể thao. Có người tham gia vì "vui là chính", một số người nhằm nâng cao thành tích cá nhân, tận hưởng phong cảnh, trải nghiệm ở điểm tổ chức giải hoặc người có thói quen trekking, hiking muốn "đổi gió".

Đối với Hoàng Phong, kỹ sư 27 tuổi ở TP HCM, tham gia giải chạy ở đâu đó là một kiểu "du lịch lành mạnh" cùng gia đình vào dịp cuối tuần. "Những chuyến đi chơi kết hợp chạy marathon vừa giúp tôi rèn luyện thể lực, vừa được dịp thăm thú điểm đến" Phong nói. Cho đến nay, anh đã tham gia ba giải marathon.

Tại hội thảo Vietnam Race-cation, diễn ra trong khuôn khổ hội chợ du lịch quốc tế TP HCM 2023, các chuyên gia nhận định một trong những đặc tính hành vi đáng chú ý của du khách Việt trong năm nay là tìm kiếm giá trị về sức khỏe và cân bằng về tinh thần khi đi du lịch. Xu hướng này có tính định hình thị trường, nhất là sau đại dịch, du lịch về sức khỏe đã được tiếp nhận rõ ràng và rộng rãi hơn.

Trong năm 2023, Việt Nam có hơn 35 giải chạy quy mô lớn, thu hút khoảng 190.000 người tham dự. Ông Ngô Mạnh Cường, đại diện Ban tổ chức VnExpress Marathon, một trong 5 giải có trên 10.000 người tham gia, nói giải lần đầu được tổ chức tại Quy Nhơn tháng 6/2019. Sau 4 năm, giải đã mở rộng quy mô thi đấu tại 6 tỉnh thành gồm Quy Nhơn, Nha Trang, Huế, TP HCM, Hà Nội, Hạ Long. Năm 2023, giải đã được tổ chức ở 5 tỉnh thành. Tại mỗi điểm đến, giải chạy được kỳ vọng quảng bá các sản phẩm, ẩm thực, dịch vụ du lịch tới người tham dự, thúc đẩy kinh tế địa phương.

Theo khảo sát của Outbox thực hiện hồi tháng 8, gần 45% số người được hỏi trả lời thường xuyên kết hợp du lịch khi tham gia các giải marathon ngoài nơi cư trú của họ. Các chuyến race-cation thường kéo dài 2-3 ngày. Chi phí dao động từ 5 đến 10 triệu đồng, gồm các hạng mục như lưu trú tại điểm đến, phương tiện di chuyển, phụ kiện thể thao, đồ công nghệ, trang phục thể thao, thực phẩm hỗ trợ sức khoẻ và hoạt động giải trí ngoài thời gian thi đấu. Lưu trú là hạng mục được chi tiêu nhiều nhất. Khách race-cation có xu hướng đi cùng gia đình hoặc theo nhóm. Điều này tạo sức lan toả trong việc chi tiêu, mang lại nguồn thu cho điểm đến.