Người nghệ sĩ chân chính là người ý thức được thiên chức của mình trong quá trình sáng tạo, nâng đỡ cái phần tốt đẹp ở đời đời như đi tìm “hạt ngọc” trần gian bằng cả tấm lòng và tình yêu thương. Thế nên mỗi tác phẩm mà họ sáng tác luôn hướng về con người, vì con người. Kim Lân từng chia sẻ: “Cái đói là nỗi lo lắng của con người ở tất cả mọi dân tộc và thời đại. Cho nên đó là một đề tài cũng thuộc về bản chất của đời sống. Các nhà văn viết về cái đói ở khía cạnh tối tăm và bất lực của con người trước đó. Con người phạm tội và làm đủ mọi chuyện dại dột khác chỉ vì đói. Khi tôi viết, ý tưởng thường trực trong tôi là những người đói dù thế nào đi nữa vẫn luôn khao khát cuộc sống tốt hơn, vẫn tin tưởng một cách mơ hồ vào cuộc sống tương lai”. Vì lẽ ấy mà ông luôn ưu ái dùng cả trái tim và đôi mắt để soi chiếu nhân vật của mình - những con người nhỏ bé, cùng đường và không có ai bênh vực. Dẫu cho họ có xấu xí, tuềnh toàng, thậm chí là ngờ nghệch nhưng phía sau vỏ bọc thô ráp đó lại ẩn chứa những hạt ngọc. Họ sẵn lòng cưu mang, giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn hoạn nạn. Để rồi trong đói khổ, ngặt nghèo thì những người nông dân ấy vẫn luôn hướng về ánh sáng, hạnh phúc ở đời. Giống như lời người mẹ nghèo đã nói: “Nhà ta thì nghèo con ạ! Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn, rồi may ra ông giời cho khá…Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời, có ra rồi thì con cháu chúng mày về sau…”. “Ai giàu ba họ, ai khó ba đời”. Hình ảnh người mẹ nghèo ấy dường như cũng thắp lên trong chúng ta niềm tin vào cuộc đời, giữa cái đói quay quắt của những năm tháng ấy, con người ta vẫn tin vào tương tai, tin vào hạnh phúc để mà vui sống. Cách nhìn nhận về người nông dân trong nạn đói giường như đã được Kim Lân khẳng định: “Những người đói, họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống”.