| Le don fait a messire Enguerran de Sauqueville et d'autres lieux | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod nos , attenta meditatione pensantes labores assiduos et obsequia diuturna que dilectus et fidellis inguerrannus , dominus de Marigniaco , miles et cambelanus noster , nobis et clare memorie Johanne , quondam regine Francie , consorti nostre carissime , tam fideliter et prudenter quam eciam diligenter exhibuit et nobis exhibet incessanter , ac proinde volentes eumdem , ut decet , largicionis nostre munificencia preniari , dicto militi nostro , heredibus et successoribus suis in futurum pro nobis et successoribus nostris , concedimus et donamus tenore presencium totum illud quod habemus et quomodolibet habere possumus in villis et parrochiis de Saucqueville et Denestanvilla ac eciam in villis de Guimetuit , de Lambervilla , Guibervilla supra Mare et de Crespevilla et earum pertinenciis in quibuscumque locis et rebus consistant , sive sit in villis , maneriis , domibus , terris , pratis , nemoribus , pascuis , aquis , stagnis , molendinis , firmis , piscariis aut rebus aliis quibuscumque cum omnimoda juridicione tam alta quam basa ac ipsius exercicio , explectis et emolumentis provenientibus ex eadem , necnon jus patronatus ecclesiarum dictarum villarum de Sauquevilla et Denestanvilla ac eciam villarum de Guibervilla et de Crespevilla , cum alta et basa justicia quas apud hamellum de Linthot , confectione presencium habemus , a milite , heredibus et successoribus predictis a nobis , successoribus nostris Francie regibus in feodum et homagium tenendum perpetuo et habendum omne jus , actionem et dominium , proprietatem et possessionem que in predictis habemus et habere possumus quocumque modo vel causa , pro nobis et successoribus nostris in eode militem , heredes et successores suos in futurum tenore presencium transferentes , salvis in premissis nostris superioritate et resorto et in aliis jure nostro et in omnibus quolibet alieno . Quod ut ratum et stabile perseveret , sigillum nostrum fecimus presentibus hiis apponi . Actum Parisius , anno Incarnacionis dominice millesimo trecentesimo octavo , mense martii .

Enguerran de Sauqueville

Philippus

Francorum

Marigniaco

Johanne

Francie

Saucqueville

Denestanvilla

Guimetuit

Lambervilla

Guibervilla supra Mare

Crespevilla

Sauquevilla

Denestanvilla

Guibervilla

Crespevilla

Linthot

Francie

Parisius


| La vendition faite a Philippe archevesque de Senz du tenement que avit Robert du Bec en la parroisse de Guinenville | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod in nostra presencia constitutus , Robertus de Becco , armiger , recognovit se dicto et fideli nostro Philippo de Marrigniaco , archiepiscopus Senonensi , pro se et heredibus suis et causam habituris ab eo , tenementum suum quod habet in parrochia de Guenevilla , cum omnibus pertinenciis et appendenciis suis , quod quidem tenementum a nobis in feodum per unum lorice membrum integrum movere noscitur , vendidisse et de vendicionis hujusmodi precio sibi plenarie sattisfactum fuisse , ad cujus armigeri venditoris requisicionem et instanciam memoratum Philippum emptorem de dicto tenemento suisque pertinenciis et appendenciis ad homagium nostrum recepimus , salvo in aliis jure nostro et quolibet alieno . Quod ut firmum et stabile permaneat in futurum , presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum in abbacia monialium propre Meledum , anno Domini M CCC nono , mense decembris .

Philippe

Senz

Robert du Bec

Guinenville

Philippus

Francorum

Robertus de Becco

Philippo de Marrigniaco

Senonensi

Guenevilla

Philippum


| L'escanche faite avecques ceuls du Bec Helouin de la auctorité du Saint Père de certaine terre qu'il tenoient en la conté de Longueville | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod litteras dillectorum et fidelium Gaufridi , Ebroicensis episcopi , ac magistri Gauffridi de Pleseyo , cancellarii Turonensis summi pontificis noctarii , clerici nostri nec non et religiosorum virorum abbatis conventus monasteri beate Marie de Beco Helluini ordinis sancti Benedicti , Rothomangesis diocesis , vidimus in hec verba : «Universis presentes litteras inspecturis , Gauffridus miseratione divina Ebroicensis episcopus et Gauffridus de Plesseyo , cancellarius Turonensis domini pape notarius , salutem in omnium Salvatore . Noverit universsitas vestra nos litteras sancte universalis Ecclesie summi pontificis vera bulla plumbea cum fillo canapis integro bullatas , non cancellatas , non abolitas , nec in alia sui parte viciatas , cum qua decuit reverencia recipisse , formam que sequitur continentes : «Clemens , episcopus servus servorum Dei , venerabili fratri Gauffrido , episcopo Ebroicensi , et dilecto filio magistro Gauffrido de Pleseyo , cancellario ecclesie Turonensis notario nostro , salutem et apostolicam benedictionem . Carissimus in Christo filius noster , Philippus rex Francorum illustris nobis humiliter supplicavit ut , cum ipse cum dilectis filiis abbate et conventu monestari de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , pro maneriis de Longolio et de Leoncuria , dicte diocesis , ac decimis , juribus patronatum , patris , nemoribus , piscariis , serviciis , libertatibus , juribus , juridictionibus et quibuscumque partinenciis ipsorum maneriorum ad monesterium predictum spectantibus aliquas possessiones equivalentes in temporalibus eidem monasterio ulciores ad ipsum regem partinentes promutare affectet , prefatis abbati et conventui faciendi promutatione hujusmodi licencia concedere dignaremur . Quia vero tantum cum Deo possumus et honeste tenemur , ex officio nostro , ecclesiarum et monasteriorum omnium utilitatibus providere , dictique regis in hac parte votis intendimus favorem benivolum impartiri , ejus supplicationibus inclinari discretioni vestre , de qua plenam in Domino fiduciam obtinentes , per apostolica scripta mandamus quatinus prefatis abbati et conventui , si tamen ejusdem monestari utilitati expedire videritis , super quo vestras intendimus conciencias onerare , auctoritate nostra predictam licenciam concedatis juramento de non alienandis seu permutandis bonis et possessionibus dicti monasterii utilitate in hac parte concedetur in ejus detrimentum nullatenus convertatur . Brevie VI idus aprilis pontificatus nostri anno septimo» . Quibus litteris sic receptis a nobis et diligenter inspectis , religiosi et honesti viri abbas et conventus monasterii beate Marie de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , nobis insinuare curaverunt , quod , ex parte excellentissimi principis ac domini dicti Philippi , Dei gratia regis Francorum illustris , fuerant sepius requisiti , ut manerium suum de Longolio , dicte Rothomagensis diocesis , una cum omnibus pertinenciis ejusdem velent cum eodem domino rege , pro redditibus seu possessionibus equivallentibus , libere permutare ; quodque inter ipsos religiosos in suo capitulo dilligens et sollempnis tractatus plures super hoc habitus fuerant ; quodque diligenter attentis et in maturam considerationem adductis omwibusque circa fuerant attendenda , in hoc finalis deliberatio resedit , eorumque permutatio hujusmodi sibi et suo monasterio ac successoribus suis in eodem esse poterat multipliciter fructuosa , quantum ipse erat , convenerat in promutatione facienda , si sedis apostolice interveniret licencia et assensus , sub forma que sequitur . Videlicet quod ipsi religiosi unanimiter dicto domino regi concesserant , ex causa permutationis seu escambii , manerium suum predictum de Longolio et quicquid habent vel habere possunt aut possent , ratione dicti manerii , in parrochiis de Longolio , de Ouilla et de Bardanvilla , de Tournamensnillo , de Blainvilla , de Sottevilla , de Greinvilla et circum adjacentibus parrochiis et vicinis , in decimis , jure patronatus , feodis , retrofeodis , hommagiis , releveiis , tresdecimis , vinagiis , censibus , redditibus , serviciis , forefacturis , juribus , juridictionibus , edificiis , pratis , pascuis , nemoribus , aquis , portubus , piscariis , borgagiis , bladis , avenagiis , avibus , anseribus , ovis , corveis , precariis carrucarum , vevassorum , brasio ad cervesiam faciendam , exitibus , proventibus et obvencionibus quibuscumque , que ad ipsos religiosos et suum monasterium in prefactis parrochiis racione premissorum aut aliquorum deppendencium ex eisdem possunt aut debent quomodolibet pertinere , dum tamen ad preffactum manerium de Longolio pertineant et consueverint hactenus pertinere , que omnia taxatione legitima ad quingentas quinquaginta libras turonensium anwui redditus taxata seu appreciata steterunt , que quidem taxatio seu appreciatio eis legitima videbatur et ea erant plenarie contentati . Et quod dictus dominus rex eisdem religiosis quingentas quinquaginta libras turonensium annui et perpetui redditus promiserat et tenetur assidere , ratione permutationis predicte , in duobus suis scacariis Rothomagensibus , videlicet sancti Michaelis et Pasche , singulis annis per ipsos religiosos et eorum successores percipiendas , quousque alibi in redditibus et possessionibus valentibus quingentas quinquaginta libras turonensium valeant inveniri et ipsis religiosis utiliter assidere , prout hec , in litteris tam dicti domini regis quam religiosorum ipsorum , super permutationis hujusmodi tractatu confectis , plenius et expressius contineri dicuntur . Quare dicti religiosi nobis humiliter supplicaveruwt quod , cum in dicta permutatione facienda sui et sui monasterii , considerata potissime modernis temporibus qualitate , evidens verssetur utilitas , cum quia ex quantitate reddituum sibi predictum dominum regem assidenda ac etiam assignanda longe major sibi et suo monasterio potest utilitas provenire quam ex dictis suis redditibus et manerio antea poterant pervenire , cuum quia redditus sibi per dictum dominum regem in permutatione predicta , ut premittitur , assidendi sibi et monasterio suo propinquiores existunt et cum minoribus expenssis et sumptibus levari poterunt et haberi quam illi quos dicto domino regi tradere dinoscuntur , cum quia etiam regiam majestatem , que eisdem multa beneficia contulit temporibus retroactis , ex hujusmodi permutatione quam affectat habere sperant proinde in suis oportunitatibus gratiorem , quod nos , auctoritate apostolica nobis in hac parte commissa , ipsis religiosis permutationem faciendi predictam licentiam concedere dignaremur . Nos vero , causas et motus ipsorum religiosorum diligentius attendentes , quia in formatione super premissis prehabita diligenti , tam per venerabilem patrem dominum Guillebertum , abbatem , et fratrem Johanem Sinviel , monachum et sacristam procuratoremque conventus predicti monasterii quo ad hoc speciale mandatum habentem , et nonnullos alios monachos monasterii memorati , quos jurare fecimus nobis super hiis plenam et meram dicere veritatem , quam per alios fide dignos , nobis constitit evidenter quod , propter causas memoratas , dictis religiosis et suo monasterio et successoribus suis in eo dicta permutatio multi mode fructuosa denoscitur et in ea ipsorum evidens utilitas procuratur , auctoritate apostolica ut pretingitur nobis in hac parte commissa , tribuivimus facultatem , juramento de non alienandis aut promutandis bonis et possessionibus ejusdem monasterii ab eodem abbate prestito aliquatenus no obstante . In cujus rei testimonium sigilla nostra eisdem duximus apponenda . Datum anno Domini M trecentesimo tertio decimo , mense septembris» . Iterum allie littere abbatis et conventus : «Universis presentes litteras inspecturis . Frater Guillebertus , permissione divina humilis abbas monasterii beate Marie de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , ejusdemque loci conventus , salutem in Domino sempiternam . Noveritis quod , sedis apostolice petita premittus licentia et obtenta , nostra et nostri monasterii evidens utilitas per nos nostrique consilii deliberat i onem diligenter et sepius recensita , ac exclcellentissimi principis et domini nostri , domini Philippi , Dei gratia regis Francorum illustris , instantia nos inducunt ut quicquid habemus et habere possumus aut debemus in parrochiis de Longolio , de Ouilla , de Bordenvilla , de Tournamesnillo , de Albomesnillo , de Blainvilla , de Sotevilla , de Grainvilla et circum adjacentibus parrochiis et vicinis , in decimis , jure patronatus , feodis et retrofeodis , hommagis , releveiis , tresdecimis , vinagiis , censibus , redditibus , serviciis , forefacturis , juribus , juridictionibus , edificiis , pratis , pascuis , nemoribus , aquis , portubus , piscariis , bourgagiis , bladis , avenagiis , avibus , anseribus , ovis , corveis , precariis carrucaris , vavassoriis , villenagis , terris arabilibus et non arabilibus , quadrigaturis , allectibus , denariis , furnis , molendinis , straminibus , brasio ad cervassiam faciendam , exitibus , proventibus et obvencionibus quibuscumque , que ad nos et nostrum monasterium in prefactis parrochiis racione premissorum aut aliquorum deppendencium ex eisdem possunt aut debent quomodolibet pertinere , dumtamen ad nostrum manerium de Longolio partineant et hactenus consueverunt pertinere , cum domino rege predicto , pro redditibus sufficientibus per eundem dominum regem nobis et nostro monasterio perpetuo assidendis et etiam assignandis , permittemus et , ut imfra scribentur , quantum in nobis est , consenciamus permutari . Attendentes in premissis quod predicta omnia , que in locis sepefactis obtinebamus seu obtinere debebamus ratione manerii nostri de Longolio predicti , taxacione legitima ad quingentas quinquaginta libras turonensium anwui redditus finaliter taxata stiterunt , ex qua quidem taxacione contentamur . Unde predicta omnia et singula et quecumque deppendencia ex eisdem prefacto domino regi , pro se et ejus heredibus ac quibuscumque aliis ab ipso in futurum causam quomodolibet habituris ex causa permutationis seu excambii concedimus perpetuo possidenda . Et , ex eadem causa , idem dominus rex quinquagintas quinquaginta libratas turonensium parvorum seu equivalentis monete , prout dictus dominus rex recipiet in suis scacariis de suis redditibus , annui redditus percipiendas de cetero singulis annis in suo scacario Rothomagensi per nos et nostros successores , videlicet medietatem in scacario sancti Micallis et aliam medietatem in scachario Pasche , absque difficultate qualibet et impedimento quocumque , nobis tenetur assidere et eciam effectualiter assignare , ita tamen quod , sit in feodis dicti domini regis in baillivia Rothomagensi , aut alibi si vellemus , dictas quingentas quinquaginta libratas turonensium aut eciam aliam quamcumque quantitatem emendas , aquirendas aut aliis qualitercumque redimendas potuerimus invenire , idem dominus rex pro centum libratis turonensium annui redditus emptis , acquisitis aut aliis a nobis seu per nos redemptis quoquomodo , mille libras turonensium nobis seu venditoribus dictorum reddituum requisitus sine delacione quacumque solvere tenebitur et eciam liberare , et idem de minori quantitate secundum ratam reddituum emptorum et quantitatis peccunie emptionem ipsorum reddituum contingentis , quousque dicte quingente quinquaginta librate turonensium annui redditus in pecunia solvenda in scacario Rothomagensi , ut prefertur , aliter in redditibus nobis secundum taxacionem in assidencia terrarum seu reddituum communiter consuetam in terris , redditibus seu possessionibus in baillivia Rothomagensi , vel alibi si vellemus , nobis fuerint perfecte et sufficienter per dictum dominum regem assidate aut assignate . Sciendum insuper quod , si in nostris feodis aut retrofeodis usque ad valorem seu sumam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus vel etiam minoris quantitatis redditus aliquas terras seu possessiones emendas , acquirendas seu etiam redimendas inveniremus et peccuniam a dicto domino rege petere seu exigere vellemus pro dictis redditibus persolvendis , videlicet pro centum libratis turonensium annui redditus mille libras turonensium , idem dominus rex peccuniam predictam emptione nescessariam sine dilatione et difficultate quacumque , tradere et liberare tenebitur , quousque dicte quingente et quinquaginta libre turonensium nobis in redditibus assidate fuerint , ut prefertur , hac conditione adjecta expresse quod ex quo aliquos redditus , terres aut possessiones in feodis dicti domini regis emerimus , acquisierimus aut redemerimus in puram , liberam , quietam et perpetuam elemosinam ipsos ex tunc et in perpetuum poterimus et debebimus possidere usque ad valorem seu sumam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus , quia sic tenebamus et possidebamus ea que dicto regi ex causa permutationis duximus concedenda , prout in litteris super hoc confectis plenius continetur . Item , si idem dominus rex terras , redditus aut possessiones in dicta baillivia Rothomagensi aut alibi acquisierit , quas habere voluerimus , usque ad quantitates quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus vel etiam intra illos redditus , terras aut possessiones nobis tradere tenebitur et in hereditatem perpetuo assidere et etiam assignare adeo pure et libere ut prefertur . Idem vero dominus rex predicta omnia et singula tenere et nobis fideliter adimplere et garantizare tenebitur contra omnes et super omnibus hiis nobis dare litteras suo sigillo in serico et cerra viridi sub forma qua fieri poterit meliori sigillatis . Et nos ad premissa omnia singula ex parte nostra tradita et promissa tenenda , adimplenda , et etiam garantizanda dicto domino regi et ejus successoribus et aliis quibuscumque causam habituris ab ipso quoquomodo in futurum , nos et nostrum monasterium specialiter obligamus supposita tamen ac etiam preunte Sedis apostolice licencia et assensu . In quorum omnium et singulorum testimonium sigilla nostra litteris presentibus duxerimus apponenda . Datum anno Domini M CCC tertio decimo , mense septembris» . Rasuram videlicet septembris approbamus sub sigillis . «Nos vero permutationem habentes predictam ratam et gratam eam vollumus , laudamus , approbamus et tenorem presentium confirmamus ac predictis religiosis quingentas quinquaginta libras turonensium annui redditus percipiendas ab ipsis religiossis et suis sussessoribus sub modis et terminis ac conditionibus suprascriptis in nostro Rothomagensi scacario in puram , liberam , quietam et perpetuam elemosinam per traditionem presentium assidemus . Et nichilominus volumus et concedimus quod , si ipsi religiosi successoresque sui redditus , terras et possessiones alias in feodis vel retrofeodis nostris aut alibi emendas redimendas invenerint aut quomodolibet acquirendas ad exonerationem predicti redditus per nos sibi taliter assignati seu etiam per nos sibi alias assidendis aut per nos pro eis emendis , secundum quod superius in dictorum religiosorum litteris plenius est expressum , quas hiis nostris litteris ex certa sciencia inseri fecimus ad cautelam , ipsi religiosi et successores sui eosdem redditus , terras et possessiones alias teneant et possideant in futurum pure et libere in puram , liberam et perpetuam elemosinam absque coactione vendendi vel extra manum suam ponendi aut prestandi pro eis nobis seu nostris successoribus financiam qualemcumque immo quam dictum redditum per nos sibi presentibus assignatum quam alios redditus , terras et possessiones quaslibet quos vel quas eisdem ratione dicti redditus assidendi in baillivia vel alibi , si quos eisdem duxerimus assidendos in futurum juxta conditiones in precedentibus certiosus declaratas , prout in ipsorum religiosorum litteris plenius annotatur , garantizabimus contra omnes et omnia et singula in prescriptis dictorum religiosorum litteris nobis datis seriosius comprehensa quatenus nos ratione dicti redditus tangere dinoscuntur , curabimus et promittimus facere ac et in omnibus singulis adimplere aut alibi excambiare valore ad valorem adeo pure et libere ut prefertur . Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum , presentibus nostrum fecimus ex certa sciencia apponi sigillum , salvo in aliis jure nostro et in omnibus quolibet alieno . Actum Parisius anno Domini M CCC tertio decimo , mense septembris» . Nos itaque predicta omnia et singula nobis tradita et dimissa a dictis religiosis ex causa permutationis inter nos et ipsos religiosos inite de premissis cum quingentis et quinquaginta libris turonensium annui redditus quas eisdem religiosis assidemus , secundum quod superius est expressum , volentes cum dilecto et fideli Ingerranno domino Marrigniaci , milite et cambellano nostro , pro redditu quem in Thesauro nostro Parisius habet seu percipit ex conquestu , ad exonerationem Thesauri nostri predicti compensatione nuctua permutare , quecumque existencia in superius nominatis parrochiis atque lociis et dependencia ex eisdem , prout in prescriptis religiosorum predictorum litteris plenius continentur , predicto cambellano nostro , pro se , heredibus suis seu causis habituris ab eo , in augmentationem feodi sui de Longavilla Guiffardi tradimus , concedimus , dimittimus et quittamus ex causa permutat i onis seu scambii , per quam seu quos predictus cambellanus nobis quingentas et quinquagintas libras turonensium annui redditus de majori summa redditus quem in dicto Thesauro nostro noscitur acquisivisse dimittet penitus et quittabit , pro cujusmodi summa annui redditus , sic ab ipso cambellano nobis tradita et dimissa , nos et nostri successores eidem cambellano , pro se , suis heredibus et causam habituris ab eo , predicta omnia et singula per nos sibi ex causa permutationis predicte tradita et quittata garantire contra omnes promittimus bona fide . Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum , fecimus nostrum presentibus apponi sigillum . Actum Parisius anno Domini M CCC tertio decimo , mense novembris .

Bec Helouin

Longueville

Philippus

Francorum

Gaufridi

Ebroicensis

Gauffridi de Pleseyo

Turonensis

beate Marie de Beco Helluini

Rothomangesis

Gauffridus

Ebroicensis

Gauffridus de Plesseyo

Turonensis

«Clemens

Gauffrido

Ebroicensi

Gauffrido de Pleseyo

Turonensis

Philippus

Francorum

Becco Helluyni

Rothomagensis

Longolio

Leoncuria

beate Marie de Becco Helluyni

Rothomagensis

Philippi

Francorum

Longolio

Rothomagensis

Longolio

Longolio

Ouilla

Bardanvilla

Tournamensnillo

Blainvilla

Sottevilla

Greinvilla

Longolio

Rothomagensibus

Michaelis

Guillebertum

Johanem Sinviel

Guillebertus

beate Marie de Becco Helluyni

Rothomagensis

Philippi

Francorum

Longolio

Ouilla

Bordenvilla

Tournamesnillo

Albomesnillo

Blainvilla

Sotevilla

Grainvilla

Longolio

Longolio

Rothomagensi

sancti Micallis

Rothomagensi

Rothomagensi

Rothomagensi

Rothomagensi

Rothomagensi

Parisius

Ingerranno

Marrigniaci

Parisius

Longavilla Guiffardi

Thesauro

Parisius


| Tractatus matrimonii inter Ludovicum primogenitum regis Philippi Pulcri et Margaretam secundo genitam ducis Burgondie Roberti | Robertus , dux Bourgondie , Francie camerarius . Notum universis tam presentibus quam futuris quod inter excellentissimum principem , dominum philippum , Dei gracia Francorum regem , illustrissimum karissimum dominum nostrum , ex una parte , et nos , ex altera , inite convente et bona fide firmate sunt convenciones que inferius subsecuuntur , videlicet quod ipse dominus noster rex , pro parte sua , et nos , pro parte nostra , curabimus et faciemus quod Ludovicus , ipsius domini regis primogenitus , et Margareta , filia nostra secundo genita , statim cum ipsi ad annos nubiles pervenerint , optanter super hoc premitus assensu et dispensatione Sedis Apostolice matrimonialiter insimul copullantur , nos vero convenimus et promisimus predicto domino nostro regi pro filio suo et ad opus ipsius quod , nos , eidem filio suo dabimus in maritagium cum predicta filia nostra cencies mille libras parvorum turonensium in pecunia numerata , solvendas terminis qui secuuntur , videlicet vinginti quinque millia librarum ipsa die qua predictum matrimonium in facie ecclesie sollempnirari continget ; item , quindecim millia librarum eadem die anni circulo revoluto ; item , alia quindecim millia librarum eadem die alio anno similiter revoluto ; et sic de anno in annum ad eumdem terminum quolibet anno quindecim millia librarum turonensium parvarum quousque dicte cencies mille libre fuerint eidem filio dicti domini nostri regis integre persolute . Item , nos convenimus et promisimus nos daturos predicte filie nostre in maritagium cum eodem predicti domini nostri regis filio sexcies mille liberatas terre ad parvos turonenses per nos convenientes assidendas eidem , tria millia libratas terre statim in ipsa sollenizacione matrimonii supradicti in modum qui sequitur , videlicet mille liberatas terre quas ipse dominus rex , ex dono suo , nobis assidere tenetur ; item , terram quam habemus blanc in quantum sufficere poterit ipsa terra ; item , feoda et hommagium illarum rerum quas dominus Campanie tenet a nobis , et similiter feoda et hommagium illarum rerum que apud Vitriacum et apud Essoy tenentur a nobis apprecienda in assignacione predicta quantum sufficere potuerunt ad assisyam terre secundum ipsius patrie consuetudinem faciendam ; et illud quod post factam assisiam predictorum deerit assidendum de dictis tribus millibus libratis terre , nos , in locis competentibus perficere tenebimus ac etiam assidere . Item , alia tria millia libratas terre quousque nos ea predicte filie nostre sufficienter et in locis competantibus assiderimus , reddemus annuatim solvendo eidem predicti domini nostri regis filio ad diem sollempnizacionis predicti matrimonii anno quolibet ad duos terminos tria millia librarum turonensium parvorum , videlicet in festo Resurectionis Domini mille et quingentas libras , et in festo Sanctorum Omnium mille et quingentas libras , et sic annuatim quousque fecerimus assisiam predictam . Ita quod quandocumque nos dicta tria millia libratas terre vel eorum partem eidem filie nostre convenienter assiderimus pro parte eorum assignata et tradita , cessabit et decrescet pro rata equivalenti solutio annualis prestationis preddicte . Pro quibus tribus millibus libris turonensium parvorum annuatim solvendis , ut premissum est , nos , eidem domino nostro regi pro dicto filio et ad opus ipsius ducatum nostrum Burgondie et totam terram nostram in regno Francie constitutam ex nunc specialiter obligamus et remanere volumus obligatam . Predictus vero dominus noster rex dictam Margaretam , si contingerit ipsam esse Francie reginam , dotabit de duodecim millibus libratis terre ad parvos turonenses . Si vero non contingerit ipsam esse Francie reginam , ipse dominus noster rex dotabit eamdem de sex millibus libratis monete ejusdem , quod dotalicium ipse dominus noster rex faciet eidem filie nostre in locis competentibus assignari . Actum fuit insuper et expresse conventum inter predictum dominum nostrum regem et nos , pro nobis et liberis nostris predictis et ad opus eorum , quod , si dictos liberos nostros vel eorum alterum ante sollempnizacionem dicti matrimonii dicedere contingat , convenciones hujusmodi totaliter vacuentur , et omni careant robore firmitatis . Si vero post contractum et in facie ecclesie sollempnizatum predictum matrimonium inter eos , contingat ipsos vel alterum eorum decedere , liberis non extantibus ex eisdem , suma predictarum cencies mille librarum turonensium parvorum pro ea rata qua soluta fuerit vel termini solutionis cesserint , predicti domini nostri regis seu dicti filii sui erit et sibi remanere debebit pro ea vero rata quam nec soluta fuerit nec termini solutionis cesserint , nos quitti remanere debebimus et totaliter liberati , et dicte sexcies mille libre terre ad nos revertentur , et in nostra dispositione libera remanebunt . Si vero post contractum et sollempnizatum inter eos predictum matrimonium , ipsi decesserint , vel alter eorum superstitibus liberis ex eorum predicto matrimonio procreatis in casu quem dominus avertat , in quo ipsius domini nostri regis predictus filius in vita sua non esset rex Francie , liberi ex illo eorum matrimonio superstites , dum tamen comitatus Campanie ad eosdem nullatenus obvenisset si sint masculi , habebunt viginti millia libratas terre ad parvos turonenses de terra ipsius domini nostri regis in regno Francie situatas detenter et in locis competentibus ab ipso domino nostro rege vel ejus successoribus assidendas eisdem . Si vero sint femine masculis ex illo matrimonio nonobstantibus quelibet , habebit mille libratas terre ad parvos turonenses convenientes eisdem in terra regni Francie predicti domini nostri regis assidendas , et cum hiis duodecim millia librarum turonensium parvorum in peccunia numerata pro ipsis matrimonialiter collocandis . Has autem conventiones et promissiones omnes et singulas prout singulas superius sunt expresse , promisimus et promittimus bona fide ac ad sancta Evuangelia juravimus nos pro parte nostra facturos , curaturos et integraliter complecturos ad hoc , excepto quod si quod absit contingeret nos habere vel successores nostros in solutione dictarum peccunie sumarum in aliquo de premissis terminis deficere volumus astringi juramento predicto , sed obligamus nos et successores nostros si deficeremus in solutione predictarum peccunie sumarum in terminis antedictis vel aliquo eorumdem terminorum ostagia continue venimus in propriis personis tenere quousque de predictis summis in quarum solutione defecerimus integraliter fuerit sattifactum ad nos et successores nostros firmiter obligantes volentesque nos et ipsos remanere specialiter obligatos . Et in testimonium et memoriam perpetuam omnium et singulorum premissorum , presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum apud abbatiam Minoris sarum Lugi Campi , die sabbati post festum Beate Mathie apostoli , anno Domini M ducentesimo nonagesimo nono , mense febrari .

Ludovicum

Philippi Pulcri

Margaretam

Burgondie

Roberti

Robertus

Bourgondie

Francie

Francorum

Ludovicus

Margareta

Campanie

Vitriacum

Essoy

Burgondie

Francie

Margaretam

Francie

Francie

Francie

Campanie

Francie

Francie

Minoris sarum Lugi Campi


| Le transport fait par l'archeveque de Senz a messire Enguerran du fieu de Guenenville qu'il avoit acquis de Robert du Bec | Universis presentes litteras inspecturis , Philippus , Dei gratia , Senonensis archiepiscopus , salutem . Notum facimus quod nos , attenta meditatione pensantes , labores assiduos et obsequia diuturna que dilectus frater noster , dominus Ingerrannus , dominus de Maregniaco , miles et cambellanus domini nostri regis Francie illustris , nobis tam fideliter et prudenter quam etiam dilligenter exhibuit , ac proinde volentes eumdem , ut decet , largicionis nostre munificencia premiari , dicto fratri nostro , heredibus dicto fratri nostro heredibus et successoribus suis in futurum concedimus et donamus et omnino dimittimus terram de Guinevilla , cum ejus pertinentiis , quas emimus a Roberto de Becco , armigero , consanguineo nostro , et totum jus et actionem que possemus habere racione emptionis predicte totumque illud quod eidem pertinebat , poterat seu debebat partinere , venire aut descendere ex morte seu successione domini Nicholai de Becco , militis , patris sui , in quibuscumque locis possent inveniri , sicut plenius continetur in quibusdam litteris super hoc confectis , sigillorum prepositure Parisiensis et dicti Roberti sigillatis . Et sciendum quod dedimus , quittavimus et omnino dimisimus dictam terram de Guinnevilla , cum omnibus ejus pertinenciis , sicut predictum est , liberam et quittam ab omnibus oneribus , tam de dotis , victualibus , donis , juribus , quam de omnibus aliis , omne jus , actionem , dominium , proprietatem et possessionem quem in dictis habemus et habere possumus quocumque modo vel causa in eosdem fratrem nostrum , heredes et successores suos in futurum tenore presencium transfferentes , salvo jure capitali dominorum , salvisque feodis ac elemosinis que debentur ab antiquo . Sciendum insuper quod de omnibus supradictis et qualibet earum nos dessaisimus et tenore presentium dictum dominum Ingerrannum , fratrem nostrum , revestimus et saisimus , requirentes et supplicantes excellentissimo principi , domino nostro regi Francorum , quod dictum fratrem de dicta terra et supradictis velit revestire et saisire et ipsum in suum hominem retinere , promittentes insuper bona fide quod contra donum et quittacionem predictam non veniemus nec venire faciemus per nos vel per alios in futurum . Quod ut firmum et stabile perseveret , presentibus litteris sigillum nostrum duximus apponendum . Datum Parisius , anno Domini M CCC nono , mense marcii .

Senz

Enguerran

Guenenville

Robert du Bec

Philippus

Senonensis

Ingerrannus

Maregniaco

Francie

Guinevilla

Roberto de Becco

Nicholai de Becco

Parisiensis

Roberti

Guinnevilla

Francorum

Parisius


| Le consentement de l'abbé du Bec de l'escange faite au roy du lieu de Longueil et d'autres lieux etc . | universis presentes litterras inspecturis , frater Guillebertus , permissione divina humilis abbas monasteri beate Marie de Becco Helluyni , ordinis Sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , ejusdemque loci conventus , salutem in Domino sempiternam . Noveritis quod sedis apostolice petita premitus licencia et obtenta nostra et nostri monasterii evidens utilitas per nos nostrique consillii deliberationem diligenter et sepius reconsita , ac excellentissimi principis et domini nostri , domini Philippi , Dei gratia regis Francie illustris , instancia nos inducunt ut quicquid habemus et habere possumus aut debemus in parrochiis de Longolio , de Ouvilla , de Bourdanvilla , de Tournamesnillo , de Albomesnillo , de Blainvilla , de Sotevilla , de Grainvilla et circumadjacentibus parrochiis et vicinis , in decimis , jure patronatus , feodis , retrofeodis , hommagiis , releviis , tresdecimis , vinagiis , censibus , redditibus , serviciis , forefacturis , juribus , jurisdictionibus , edificiis , pratis , pascuis , nemoribus , aquis , portubus , piscariis , bourgagiis , bladis , avenagiis , avibus , anseribus , ovis , corveis , precariis carucarum , vavassorriis , villenagiis , terris arabilibus et non arabilibus , quadrigaturis , allectibus , denariis , furnis , molendinis , straminibus , brasio ad cervesiam faciendam , exitibus , proventibus et obvencionibus quibuscumque , que ad nos et nostrum monasterium in prefactis parrochiis racione premissorum aut aliquorum dependencium ex eisdem possunt aut debent quomodolibet pertinere , dumtamen ad nostrum manerium de Longolio pertineant et hactenus consueverint pertinere , cum domino rege predicto , pro redditibus sufficientibus per eumdem dominum regem nobis et nostro monasterio predicto perpetuo assidendis et etiam assignandis , permittemus et , ut infra scribitur , quantum in nobis est , consenciamus permitari . Attendentes in primis quod predicta omnia , que in locis sepefactis obtinebamus seu obtinere debebamus ratione manerii nostri de Longolio supradicti , taxatione legitima ad quingentas quinquaginta libratas turonensium annui redditus finaliter taxata extiterunt , ex qua quidem taxacione contentamur . Unde predicta omnia et singula et quecumque dependencia ex eisdem prefacto domino regi , pro se et ejus heredibus ac quibuscumque aliis ab ipso in futurum causis quomodolibet habituris ex causa permutationis seu excambii concedimus perpetuo possidenda . Et , ex eadem causa , idem dominus rex quingentas quinquaginta libratas turonensium parvorum seu equivalentis monete , prout dictus dominus rex recipiet in suis scacariis de suis redditibus , annui redditus percipiendas de cetero singulis annuis in suo scacario Rothomagensi per nos et per nostros successores , videlicet medietatem in scacario Sancti Michaelis et aliam medietatem in scacario Pasche , absque difficultate qualibet et impedimento quocumque , nobis tenetur assidere et eciam effectualiter assignare , ita tamen quod , si in feodis domini regis in baillivia Rothomagensi , aut alibi si vellemus , dictas quingentas quinquaginta libratas turonensium aut eciam aliam quawcumque quantitatem emendas , acquirendas aut alias qualitercumque redimendas potuerimus invenire , idem dominus rex pro centum libratis turonensium annui redditus emptis , acquisitis aut alias a nobis seu per nos redemptis quoquomodo , mille libras turonensium nobis seu venditoribus dictorum reddituum requisitus sine dilacione quacumque solvere tenebitur eciam liberare , et idem de minori quantitate secundum ratam reddituum emptorum et quantitatis peccunie emptionem ipsorum reddituum contingentis , quousque dicte quingente quinquaginta liberate turonensium annui redditus in peccunia solvenda in scacario Rothomagensi , ut prefertur , aliter in redditibus nobis secundum taxacionem in assidencia terrarum seu reddituum communiter consuetam in terris , redditibus seu possessionibus in baillivia Rothomagensi , vel alibi si vellemus , nobis fuerint parfecte et sufficienter per dictum dominum regem assidate aut etiam assignate . Sciendum est insuper quod , si in nostris feodis aut retrofeodis usque ad valorem seu summam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus vel eciam minoris quantitatis redditus aliquos terras seu possessiones emendas , acquirendas seu eciam redimendas inveniremus et peccuniam a dicto domino rege petere seu exigere vellemus pro dictis redditibus persolvendis , videlicet pro centum libratis turonensium annui redditus mille libras turonensium , idem dominus rex peccuniam predictam empcione necessariam , sine dilacione et difficultate quacumque , tradere et liberare tenebitur , quousque dicte quingente et quinquaginta libre turonensium nobis in redditibus assidate fuerint , ut perfertur , hac condicione adjecta expresse quod ex quo aliquos redditus , terras aut possessiones in feodis dicti domini regis emerimus , acquisierimus aut eciam redimerimus in puram , liberam , quietam et perpetuam elemosinam ipsos ex tunc et in perpetuum poterimus et debebimus possidere usque ad vallorem seu summam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus quia sic tenebamus et possidebamus ea que dicto regi ex causa permutationis duximus concedenda , prout in litteris super hoc confectis plenius continetur . Item si idem dominus rex terras , redditus aut possessiones in dicta baillivia Rothomagensi aut alibi acquisierit , quas habere voluerimus , usque ad quantitatem quingentarum quinquaginta libratarum turonensium annui redditus vel eciam intra illos redditus , terras aut possessiones nobis tradere tenebitur et in hereditatem perpetuo assidere et eciam assignare adeo pure et libere , ut perfertur . Idem vero dominus rex predicta omnia et singula tenere et nobis fideliter adimplere et garantizare tenebitur contra omnes et super hiis omnibus nobis dare litteras suo sigillo in serico et cera viridi sub forma qua fieri poterit meliori sigillatas . Et nos ad premissa omnia et singula ex parte nostra tradita et promisa tenenda , adimplenda et eciam garantizanda dicto domino regi et ejus successoribus et aliis quibuscumque causam habituris ab ipso quoquomodo in futurum , nos et nostrum monasterium specialiter obligamus , supposita tamen ac etiam preunte Sedis apostolice licencia et assensu . In quorum omnium et singulorum testimonium sigilla nostra litteris presentibus duximus apponenda . Datum anno Domini M CCC tercio decimo , mense septembris .

Bec

Longueil

Guillebertus

beate Marie de Becco Helluyni

Rothomagensis

Philippi

Francie

Longolio

Ouvilla

Bourdanvilla

Tournamesnillo

Albomesnillo

Blainvilla

Sotevilla

Grainvilla

Longolio

Longolio

Rothomagensi

Sancti Michaelis

Rothomagensi

Rothomagensi

Rothomagensi

Rothomagensi


| Le bail fait a Louis , conte d'Evreux , des liux de Marregny , de Longueville La Guiffart et de Grainville et de plusieurs autres lieux pour paiement de la rente qu'il prenoit au Trésor | Ludovicus , Dei gratia Francorum et Navarre rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris , quod cum carissimus patruus et fidelis noster Ludovicus , comes Ebroicensis , habeat et percipiat in et super Thesauro nostro octo millia librarum turonensium annui redditus et perpetui , ejus solutio nobis et nostrisque thesauriis erat non modicum onerosa , nos , provida super hoc deliberatione habita , cupientes onnus removeri predictum , et ipsius patrui nostri commodis provideri terras , res , jura , possessiones et loca inferius scripta que quondam fuerunt Ingenranui de Marrigneyo cum certis ex causis in commissum venerunt , videlicet dominium et terram de Marrigneyo cum certis domaniis et terre predictarum pertinenciis certas etiam de Vascolio , de Belencombre , de Longuavilla Giffardi , de Sauquevilla , de Anescainvilla , de Longolio supra Mare , de Chailliaco , videlicet illam que fuit comitum quondam Marchie , et post modum carissimi consanguinei et fidelis nostri Beraudi de Mercorio , cum maneriis , domibus et fortaliciis terrarum predictarum nec non reddituum quamdam quem percipiebat idem Ingerrannus in et super mercato de Granivilla Tincturaria , prata de Archiis , firmas etiam feodales quas idem Ingerranus tenebat in vice comitatu Monasterii Villariis , quas tanquam firmarii tenent apud Albertivillam , Guillelmus et Galterus Pagani . Item firmas de Rogervilla et de Fonteneto cum jure patronatus ad predicta ubilibet pertinere , cum focagio , corveiis et alliis redebentis feudalibus et aliis quibuscumque cum universis juribus et commodis predictorum et omni alta et bassa justicia eorumdem . Eidem patruo nostro pro se suisque heredibus et successoribus in perpetuum assignamus , et ea cum universis et singulis aliis eorum pertinenciis integre transferimus in eundem habenda pariterque possidenda ab eo suisque predictis heredibus et successoribus perpetuo , ac tenenda sub homagiis , deveriis et oneribus quibus quibus praedicta sunt affecta . Nos autem omnem aestimationem seu valorem omnimodum terrarum , rerum , jurium , reddituum , possessionem et locorum hujusmodi que per certas gentes nostras jam propter hoc mandavimus estimari in acquisicionem et exoneracionem perpetuas nostri successoris et Thesauri nostri predictorum apud ipsum patruum nostrum ejusque heredes et successores predictos converti volumus , intendimus et jubemus pro parte illius quantitatis redditualis et a nobis , ut predicitur , debite e stimationi seu valori predictorum eidem patruo nostro assignatorum equaliter correspondente . Volentes et ordinantes quod idem patruus noster de toto nos et ipsum Thesaurum nostrum ac successores nostros quittet ex nunc et liberet quittet et de ipsa quittacione tradat nobis litteras suo majori sigillo roboratas , mandantes ex nunc tenore presencium earumdem universis prepositis , baillivis , vicecomitibus et justiciariis nostris in quorum juridictione predicta consistunt , quod ipsum patruum nostrum vel ejus gentes ipsius nomine et pro ipso inducant in corporalem possessionem predictorum , et eadem auctoritate defendant inductum eidem ut predictorum dominio a nobilibus , vassalis et aliis hominibus terrarum et locorum predictorum pareri facientes efficaciter et intendi . Quod ut ratum maneat in futurum , presentibus nostrum fecimus apponi sagillum , salvo in superioritate et resorto ac alio jure nostro et in omnibus jure quolibet alieno . Actum Parisius , anno Domini M CCC quinto decimo , prima die mense julii .

Louis

d'Evreux

Marregny

Longueville La Guiffart

Grainville

Ludovicus

Francorum

Navarre

Ludovicus

Ebroicensis

Marrigneyo

Marrigneyo

Vascolio

Belencombre

Longuavilla Giffardi

Sauquevilla

Anescainvilla

Longolio supra Mare

Chailliaco

Marchie

Beraudi de Mercorio

Ingerrannus

Granivilla Tincturaria

Archiis

Ingerranus

Albertivillam

Guillelmus

Galterus Pagani

Rogervilla

Fonteneto

Thesaurum

Parisius


| Arrest donné contre le doien et chapitre d'Evreux pour cause de certains chemins assis en la ville d'Evreux | Philippus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex , universis presentes litteras inspecturis , salutem . Notum facimus quod , cum dilectus et fidelis Ludovicus , comes Ebroicensis , patruus noster , asserens se esse et diu fuisse in saisina justicie cheminorum civitatis Ebroicensis , ratione et tempore assisie sibi facte per clare memorie carissimum dominum et genitorem nostrum de dicto comitatu , requireret amoveri impedimentum sibi per baillivum Gisorcii ad requestam decanri et capituli Ebroicensis super dicta saisina positum in dictis cheminis , in quantum sunt dicti chemini siti inter domos decani et capituli predictorum , plures ad hoc raciones et longuam sarcinam suam super hoc proponens ; et econtra dicti decanus et capitulum preponerent quasdem consuetudines et plures rationes ad finem qua dicta requesta dicti comitis fieri non deberet quodque per curiam nostram declararetur quod justicia et saisina justicie dictorum cheminorum inter domos eorum sitorum sit nostra et ad nos debeat pertinere et quod amoveatur impedimentum per dictum comitem super dicta justicia nobis appositum in eisdem cheminis ; tandem super predictis vocatis dictorum comitis et capituli procuratoribus et super eorum articulis ab ipsis partibus concordatis , facta inquesta curieque nostre reportata auditisque super hiis in curia nostra dictis partibus et visa ac diligenter examinata inquesta predicta , per curie nostre judicium dictum fuit predictum impedimentum per dictum baillivum in saisina dicte justicie cheminorum predictorum eidem comiti ad requestam dictorum decani et capituli appositum in quantum cum eos tangit tantum modo et in eorum prejudicium , nonobstante dicta eorum opposisione amoveri debere , salvo nobis super hoc in omnibus jure nostro tam in possessione quam in proprietate . In cujus rei testimonium presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum Parisius in Parlamento nostro , die jovis post festum beatorum Philippi et Jacobi , anno Domini M CCC quinto decimo .

d'Evreux

Philippus

Francorum

Navarre

Ludovicus

Ebroicensis

Ebroicensis

Parisius

Philippi

Jacobi


| ARRET DE LA GARDE DU PRIEURÉ DE JOUY ARGIEE AU COMTE D'EVREUX | Philippus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex , universis presentes litteras inspecturis , salutem . Notum facimus quod , mota lite in curia nostra inter dilectum et fidelem Ludovicum comitem Ebroicensem , patruum nostrum , ex una parte , et procuratorem nostrum nec non abbatem et conventum de Jumetis et eorum priorem de Joiaco , ex altera , super eo quod dictus comes asserebat ballivum nostrum Gisorcii impedimentum sibi posuisse in dicto prioratu et partinenciis dicti prioratus , ne idem comes saisina justicie et garde uteretur in eisdem , turbando dictum comitem in saisina predicta justicie et garde dicti prioratus et pertinenciis ejusdem , de quibus dicebat dictus comes se a tempore donacionis et assisie sibi facte de dicto comitatu per carissimum genitorem nostrum esse et hactenus fuisse in bona saisina , ratione donationis et assisie predictorum , quare petebat dictum impedimentum amoveri et illud quod ad manum nostram tanquam superiorem positum fuerat , ratione dicti debiti , ad suam manum reponi ; parte adversa pluribus rationibus ex adverso dicente nos esse in saisina ressorti et garde dicti prioratus et eius pertinenciarum eidem sine medio dictumque priorem per se et dicto prioratu cum ejus pertinenciis esse in saisina ressortizandi ad nos et emendi in nostra gardia speciali ; quare petebat se in dicta saisina garde et ressorti deffendi et dictum comitem compelli cessare ab impedimento et opposicione predictis facta . Igitur inquesta super predictis et curie nostre ad judicandum reportata , visa et diligenter examinata audittisque super hoc dictis partibus , per dicte curie nostre judicium dictum fuit dictum comitem melius quam partem adversam intencionem suam probabisse super saisina justicie et garde dicti prioratus et pertinen ciarum ejusdem et quod amovebitur impedimentum predictum per dictum ballivum appositum in predictis , salva super hoc tam nobis quam dicto priori questione proprietatis , nec est nostre seu curie nostre intencionis de juridictione quam habere dicitur dictus prior in suos subdictos adiquid definire . In cujusdem rei testimonium sigillum quo ante susceptum regni Francorum regimen utebamur presentibus litteris duximus apponendum . Actum Parisius , in Parlamento nostro , die veneris post quindenam Pasche , anno domini M CCC quinto decimo .

D'EVREUX

Philippus

Francorum

Navarre

Ludovicum

Ebroicensem

Jumetis

Joiaco

Gisorcii

Francorum

Parisius


| Arrest donné pour le conte contre l'evesque d'Evreux a cause de CERTAINS CHEMINS ESTANS EN LA VILLE D'EVREUX | Philippus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex , universis presentes litteras inspecturis , salutem . Notum facimus quod , cum super debato moto inter karissimum patruum et fidelem nostrum Ludovicum comitem Ebroicensem , ex una parte , ac dilectum et fidelem nostrum episcopum Ebroicensem , ex altera , ratione justicie alte et basse quorumdam cheminorum ville Ebroicensis inter feoda dicti episcopi existencium , dominus genitor noster debato predicto ad manum suam tanquam superioris posito super debato et qualiter utraque pars dicta justicia usa fuerat specialiter postquam dictus comitatus eidem eidem comiti per dictum dominum genitorem nostrum fuerat assignatus mandasset veritatem diligenter inquiri procuratoresque dictarum partium coram comissariis super hoc deputatis suos articulos super dicta justicia tradidissent , videlicet procurator dicti episcopi ad finem proprietatis et saisine dicte justicie et procurator dicti comitis ad finem saisine solum modo tendentes nisi per dictum dominum genitorem nostrum seu ejus curiam interpretatum foret quod virtute dicte comissionis dicti comissarii deberent inquirere tam super saisinam quam super proprietatem debati predicti . In quo casu dictos articulos idem procurator dicti comitis etiam ad finem proprietatis scita premitus interpretatione predicta se tradere dicebat posteaque dictus comes litteras obtinuisset a dicto domino genitore nostro in quibus mandabatur dictis comissariis ut in premissis super saisina predicta inquirerent primitus veritatem et inquestam per eos super hujus modi saisina factam curie nostre remittentur ut curia nostra super hoc ulterius secundum juris ordinem quod foret rationabile ordinaret virtute quarum comissionis et litterarum predicti comissarii in dicto negocio procedentes . Inquestam super hoc perfectam ad nostram curiam remiserunt . Qua inquesta partibus auditis curie nostre traditta et per eam recepta ad judicandum ad illum finem ad quem judicari deberet dicto episcopo requirente predictam inquestam tam super saisina quam super proprietate dicte justicie judicari predicti comitis procuratore ex adverso dicente inquestam ad finem saisine tatum mode debere judicari . Curia nostra dictam inquestam fecit aperiri et videri ad illum finem quod per ejus processum videretur ad quem finem ipsa inquesta judicari deberet . Qua vissa ad finem predictum ipsa curia nostra dictam inquestam ad finem saisine solum modo videri precepit visa igitur dicta inquesta et diligenter examinata ad finem saisine dicte justicie ut premissum est quia per eam repertum , est quod dictus comes super saisina justicie dictorum cheminorum de quibus est contencio et quorum justicia ad manum regiam tamquam superiorem fuit posita propter debatum predictum melius et plenius et per plura et meliora expleta intencionem suam quam dictus episcopus probavit per ejusdem curie nostre judicium dictum fuit dictum fuit predictum comitem esse et tempore debati predicti fuisse ac debere remanere in saisina predicte justicie dictorum cheminorum et eum per nos deffendi debere in saisina predicta . Et quod impedimentum per dictum episcopum et ejus gentes appositum in predictis necnon et manus nostra ibidem propter debatum predictum apposita amovebuntur et quod quidem prisionarius per gentes dicti comitis captus in dicto loco contencioso qui prisonarius rescussus fuit gentibus ipsius comitis per gentes dicti episcopi occasione cujus rescusse ortum fuit predictum debatum et qui prisionarius propter debatum partium fuit ad manum nostram positus ad manum dicti comitis reponetur dictamque rescussam idem episcopus predicto comiti emendabit salva etiam super hoc eidem episcopo questione proprietatis . In cujus rei testimonium presentibus nostrum fecimus apponi sigillum . Actum Parisius , in Parlamento nostro in curia , mercurie ante Pascha , anno Domini M CCC sexto decimo .

d'Evreux

D'EVREUX

Philippus

Francorum

Navarre

Ludovicum

Ebroicensem

Ebroicensem

Ebroicensis

Parisius


| Amortissement DE CERTAINNES RENTES QUE LAISA LA ROYNE Marie a Mantes a deux chapelles | Philippus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex , universis presentes litteras inspecturis , salutem . Notum facimus nos infrascriptas litteras vidisse formam que sequitur continentes : «Philippus , Dei gratia , Francorum rex , notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod cum carissima domina et mater nostra Maria , Dei gratia , regina Francie , ob inclite recordacionis carissimi domini et genitoris nostri Philippi , quondam Francie regis , sueque ac nostre et clare memorie Jehanne quondam regine Francie , et consortis nostre carissime nec non ipsius domine et matris nostre ac nostrorum parentum et predecessorum animarum remedium et salutem ac etiam in honnore beatorum Pauli apostoli et Ludovici conffessoris , quondam regis Francorum , avi nostri , in ecclesia beate Marie de Mendonta duas capellanias perpetuas instituerit et fundaverit ac eisdem capellaniis LXIIII libras reddituales , videlicet cuilibet XXII libras parisensium pro dotte et fundatione ipsarum super magnarcha Medonte annis singulis capiendas de nostro beneplacito duxerit assignandas et XXXVI libras parisensium alias reddituales in et super redditibus proventibus et exhibitis dotalicii sui seu donationis propter numptias expendere et convertere pro adniverssariis et aliis usibus piis proponat . Nos , ipsius domine et matris nostre laudabile propositum commendantes , dictam assignationem LXIIII librarum predictis duabus capellaniis factam super archa predicta ratam et gratam habentes volumus , et eidem concedimus de gratia speciali quod ipsa domina et mater nostra alias XXXVI libras parisensium reddituales in quacumque parte dotalicii sui seu dominationis propter numptias , videlicet super reditibus prepositure vel castellanie de Medonta aut prepositure vel castellanie Paciaci , Aneti vel Nogenti seu Breuvalli prout eadem domina nostra viderit expedire et de hiis voluerit ordenare , assignet , convertat pro dictis piis usibus et espendat , volentes et constituentes expresse quod capellani in dictis duabus capellaniis in ecclesia beate Marie de Medonta ut predicitur fundatis per eam insituti vel quos poni vel institui de cetero secundum ipsius ordinationem contiget ibidem et successorum ipsorum dictas LXIIII libras super dicta magna archa de Medonta nec non ecclesis seu ecclesiastice personne quibus predicta regina dictas alias XXXVI libras redditus super redditibus et exitibus locorum ipsorum dabit pro dictis adnniversariis vel aliis piis usibus assignabit in locis redditibus et exhitibus supra dictis in quibus eas assignaverit , habeant capiant et percipiant annuatim perpetuo pacifice et quiete sine contradictione quacumque aut coactione eas aut aliquam partem ipsarum alienandi aut extra manum suam ponendi . Dantes omnibus nostris receptoribus et ministris qui pro tempore fuerint presentibus in mandatum nec cappelanis personnis et ecclesiis supradictis predictas C libras parisensium redditus persolvant de redditibus emolumentis et exhitibus supradictis terminis quos ipsa domina et mater nostra quantum ad hoc duxerit ordinandos absque alterius expectatione mendati , salvo in aliis jure nostro et in omnibus jure quolibet alieno . Quod ut ratum et stabile perpetuo perseveret , presentibus litteris nostrum facimus apponi sigillum . Datum Parisius , anno Domini M CCC XII , mense aprilis» . Nos autem predictam gratiam ratam et gratam habentes eamdem volumus et auctoritate regia confirmamus , volentes etiam eidem domine et matri nostre gratiam facere pleniorem , volumus et eidem concedimus de gratia speciali quod si totam sumwam continentem in gratia supradicta in fundationem alicujus cappelanie vel adnniversersarii non expenderet vel converteret antequam diem claudat extremum executores ejusdem vel alii quos ad hoc duxit deputandos , illud quod de summa hujusmodi remanebit expendere et convertere valeant in fundationem cappellaniarum vel alios pios usus juxta voluntatem et ordinationem regine predicte , salvo in aliis jure nostro et in omnibus quolibet jure alieno . Quod ut ratum et stabile perpetuo perseveret presentibus litteris nostrum facimus apponi sigillum . Datum Parisius , anno Domini M CCC XVI , mense febroarii .

Marie

Mantes

Philippus

Francorum

Navarre

«Philippus

Francorum

Maria

Francie

Philippi

Francie

Jehanne

Francie

Ludovici

Francorum

beate Marie de Mendonta

Medonte

Medonta

Paciaci

Aneti

Nogenti

Breuvalli

beate Marie de Medonta

Medonta

Parisius

Parisius


| Ludovtcus comes Ebroicensis PAR ET COMITATUS PARRIA EFFICIUNTUR PERPETUO | Philippus , Dey gratia , Francorum et Navarre rex . Notum facimus universis tan presentibus quam futuris , quod nos , ad regni Francie dignitatem et culmen divina disponente clemencia pleno jure provecti , consecrationis et coronationis nostrarum juxta morem et consuetudinem predecessorum nostrorum regum Francie ipsa dispositione cooperante munere Remiis assumpto . Et haec nostre considerationis etiam toto mentis diffundentes affectu , per quod regnum nostrum Francie predictum felici gubernatione nostris temporibus arrideat et letetur sedatis discrimibus quibuscumque , que quidem discrimina in ipso regno prout antiquorum testatur oppinio priscis temporibus per pares Francie et eorum consilium consuevere sedari . Et volentes ad parrie officia et honnores tales provehi et assumi personnas quas ad ea , generis excell entia et alia virtutum insignia digna reddunt , carissimum patruum et fidelem nostrum Ludovicum regis Francie filium comitem Ebroicensem parem dictumque comitatum Ebroicensem pariam Francie pertetuo facimus et constituimus ex certa sciencia de nostre potestatis plenitudine ac de gratia speciali . Et eosdem comitem et comitatum parium et pariarum Francie consortio perpetuo agregaverunt , volentes et decernentes et statuentes expresse ac specialiter concedentes quod dictus Ludovicus comes Ebroicensis , patruus noster , ejusdemque heredes et successores comites Ebroicenses aliorum patruum Francie prerogativis , benefficiis et libertatibus perpetuo gaudeant in omnibus et utantur . Quod ut firmum permanet in futurum , presentibus litteris nostrum facimus apponi sigillum . Actum Remis , mense januarii , anno M CCC XVIo .

Ludovtcus

Ebroicensis

Philippus

Francorum

Navarre

Francie

Francie

Francie

Francie

Ludovicum

Francie

Ebroicensem

Ebroicensem

Francie

Francie

Ludovicus

Ebroicensis

Ebroicenses

Francie

Remis


| Littere per quas conceditur Ludovtco , comitti Ebroicensi , ut ipse percipiat in Thesauro Parisius iiim libras redditus hereditater , ULTRA XVM LIBRAS REDDITUS QUAS ANTEA POSSIDEBAT | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus tam presentibus quam futuris quod , cum carissimus et fidelis Ludovicus , comes Ebroicensis , frater noster , nobis exposuisset quod assisia seu promisio per nos sibi facta de quindecim mille libris turonensium annui et perpetui redditus minus competenter facta fuerat et quod dictam sumam quindecim mille librarum assignati sibi redditus non valebant , nosque postmodum dictam assissam propter hoc dilligenter inspectam competenter esse factam invenerimus , nos , tam de speciali gratia , eidem fratri nostro presencium tenore donavimus et concedimus tria millia libras turonensium annui et perpetui redditus capiendas in Thesauro nostro Parisius , singulis annis terminis infrascriptis , videlicet in festo Omnium Sanctorum mille libras in festo Candelose mille libras , in festo Asencionis Domini mille libras , primo solutionis termino in instanti festo omnium sanctorum incepturo . Quod ut ratum et stabile maneat in futurum , presentibus nostrum fecimus apponi sigillum . Actum in abbacia Longipontis , anno Domini M CCC , mense octobris .

Ludovtco

Ebroicensi

Parisius

Philippus

Francorum

Ludovicus

Ebroicensis

Parisius

Longipontis


| Lettres de l'usage ottroiee en Lande Pourrie pour le manoir du Masmil Osanne | Philippus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex . Notum facimus universis presentibus et futuris quod nos , grata considerantes obsequia que dilectus et fidelis noster magister Philippus Conversi , tesaurarius Remensis , clericus noster tam carissimus domini genitori et germano nostris quam nobis diutius fideliter et devote exhibuit et exhibet incessanter , eidem pro se et hereditibus suis et causam ab eo habituris usagium in foresta nostra de Landa putrida ad omnem buscum siccum et viridum tam in jacendo quam stando , indifferenter , pro domo sua seu manerio de Mesnelio osanne molendinisque et aliis quibuscumque dicte domus seu manerii pertinenciis tam ad hedifficandum quam etiam ad ardendum in jacendo videlicet sine livreya in quacumque parte foreste predicte tam in dumis et deffensis quam in locis aliis seu pertinenciis quibuscumque ejusdem foreste et in stando per livreyam in loco dicte foreste propinquiori magisque conveniente domui sue seu manerio , molendinis et aliis pertinenciis supradictis , tenoris presentium hereditarie et perpetuo concedimus et donavimus . Concedimus etiam sibi pro se et heredibus suis et causam ab eo habituris herbagium et pascurarium francum et liberum pro quibuscumque suis animalibus quocumque tempore anni per totam dictam forestam et non quacumque parte ipsius tam dumis et deffenssis quam in quibuscumque locis aliis et pertinenciis ejusdem foreste . Taliis dumtaxat exceptis in quibus ipsa animalia pascurare non poterunt donec compleverint annum septimum , quo complecto , ipsa ibidem pascurare poterunt libere et absque inquietatione aut prestatione et redibentes vel finencie cujuscumque . Concedimus insuper eidem pro se et heredibus suis et causam ab eo habituris pasnagium francum et liberum pro quibuscumque suis porcis sine munero emptis sive autem tempus fine in tempore sive post tempus pasnagii ac etiam pro quibuscumque suis porcis nutritis in domo sive menerio aut pertinenciis supradictis . Quodque ipse et ejus heredes et causam ab eo habituri dictos suos porcos tenere et habere possint in dicta foresta tam in dumis quam deffensis quam in quibuscumque locis et pertinenciis aliis dicte foreste in quacumque parte et quocumque tempore anni paciffice , libere et quiete absque prestatione pasnagii aut alterius cujuscumque coustume . Volumus insuper ut ipse heredesque sui et causam ab eo habituri porcos suos et animalia sua quecumque predicta possint habere et tenere in foresta predicta et in quacumque parte ipsius quocumque etiam tempore anni modo predicto paciffice pacifice , libere et quiete , impedimente quocumque cessante tam ad usum suum quam ad vendendum aut alias utilitatem suam aut voluntatem omnimodam plenarie faciendam , dantes verdariis dicte foreste modernis et qui pro tempore fuerint presentibus in mandatum quatenus eumdem clericum nostrum , ejus heredes et causam ab eo habituros de predictis omnibus et singulis uti de cetero et gaudere pacifice et quiete permitant ac eisdem quotienscumque domum ipsarum seu manerium molendina ac pertinencias eorumdem meliorare , reparare aut in eisdem locis quomodolibet hedifficare . Volumus livreyam in dicta foresta in loco propinquiori domus sive manerio molindinisque et pertinenciis predictis convenientioneque ad hedifficandum et adendum ad ipsorum requisitionem indilate faciant sine difficultate qualibet aut alterius espectatione mandati . Quod ut firmum et stabile perseveret presentas litteras nostri sigilli fecimus impressione muniri , salvo tamen in aliis jure nostro et in omnibus alieno . Actum Parisius , anno M CCC decimo nono , mense marcii .

Lande Pourrie

Masmil Osanne

Philippus

Francorum

Navarre

Philippus Conversi

Remensis

Landa

Mesnelio

Parisius


| Autres lettres faisans mention de la pairie ottroiee de rechief au PERE DE MOSEIGNEUR ET A SES HOIRS | Karolus , Dei gratia , Francorum et Navarre rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod , cum inclite memorie carissimus dominus germanus noster , Philippus , rex quondam dictorum regnorum , pluribus certis justis de causis voluisset et de certa sciencia statuisset quod patruus noster carissimus Ludovicus regis Francie filius quondam comes Ebroicensis et sui heredes comites Ebroicenses essent pares Francie in futurum , et quod dictum comitatum perpetuo tenerent in parria una cum villis , terris et locis infrascriptis , videlicet villis Ebroicensis , de Nonancuria , de Longavilla Giffardi totaque terra quam habebant idem noster patruus in baillivia Caleti villisque de Medonta , de Meulento , de Breval , de Paciaco , de Monte Chauveti , de Anetho , de Nogento cum omnibus pertinenciis earumdem , quas quidem villas , terras et earum pertinencias supradictas ac etiam omniaque dictus noster patruus acquisierat et que ipse et sucessores sui comites Ebroicenses acquirerent in villis , terris et locis predictis . idem germanus noster junctas et adnuxas esse volluit comitatui quantum ad parriam supradictam , verum quod littere super premissis conffecte casualiter sunt amisse , nobis supllicavit carissimus et fidelis frater noster Philippus comes Ebroicensis filius et heres dicti nostri patrui ut sibi providere super hiis dignaremur . Nos inde ceriorati volentes dilecto et fideli magistro Johani Cerchemont , cancellerio nostro , commisimus ut se super hiis informaret , nobis quid inveniret super hoc relaturus ; et licet informatio facta per dictum nostrum cancellarium quem audivimus diligenter super hoc , fidem plenariam non faciat de premissis nichilominus nos attentis et consideratis omnibus , dicto Philippo fratri nostro suisque heredibus et successoribus comitibus Ebroicensibus , de speciali gratia et ex certa sciencia , tenore presentium omnia et singula supradicta specialiter concedentes volumus atque concedimus quod ipsi sicut pares Francie predictum comitatum Ebroicensem una cum villis , terris et locis prefatis acquisitisque et acquirendis sicut predicitur in parria Francie a nobis et sucessoribus nostris regibus Francie teneant , habeant et possideant impperpetuum , modo solito sicut alii pares Francie absque contradictione quacumque , nec volumus quod futuris temporibus ad probationem premissorum vel alicujus eorumdem dictus comes aut sui successores Ebroicenses comites alias litteras quam presentes , quas in hoc originali esse decrevimus , exhibere vel ostendere quomodolibet tenenantur . Quod ut firmum et stabile permaneat in futurum , presentibus hiis nostrum fecimus apponi sigillum . Actum Parisius , mense januarii , anno M CCC XXVI .

Karolus

Francorum

Navarre

Philippus

Ludovicus

Francie

Ebroicensis

Ebroicenses

Francie

Ebroicensis

Nonancuria

Longavilla Giffardi

Medonta

Meulento

Breval

Paciaco

Monte Chauveti

Anetho

Nogento

Ebroicenses

Philippus

Ebroicensis

Johani Cerchemont

Philippo

Francie

Ebroicensem

Francie

Francie

Francie

Ebroicenses

Parisius


| Vidimus de la fundation de Mortaing | A touz ceulz qui ces lettrez verront , Jehan de Millon , garde de la prevosté de Paris , salut . Savoir faisons que nous , l'an de grace MCCCXXXIII , XVIIIe jour de fevrier , veismes unes lettrez seelees du grant seel de nostre seigneur le roy en cire vert et en las de soye contenans la fourme qui s'ensuit : «Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris nos infrascriptas vidisse litteras formam que sequitur continentes : «Anno ab Incarnatione Domini M LXXX II , regnante Willermo , rege Anglorum et duce Normannorum , Robertus , comes Mortaniensis cum Alcidi , comitissa uxore ejus , divina gratia inspirante , ecclesiam novam in castrontonii in honore Dey et santo Ebrulfi confessoris construxit , et in ea canonicatum de propriis et bonorum suorum possessionibus et helemosinis instituit , Willermi regis , cujus ipse frater erat , et eorum baronum assensu , et Michaelis Abrincensis episcopi confirmatione , pro salute animarum suarum et Willermi regis et antecessorum et heredum suorum . In eadem ecclesia decanatum perficiens , sicut instituto deposcit canonica , ad decanatus honnorem hec subscripta donavit : in teloneo Moretani , C solidos cenomannensium in molendinis propriis Maretonii , XVII quartaria frumenti et veteres molas , decimam quoque censsuum et furnorum Moretonii et decimam ferie sancti Illarii et dimidiam decimam ferie sancti Paterni et dimidiam decimam ferie de Gatemon et decimam ferie ad Junieo et tantum de feria ad Moretonium quantum monachi sancte Marie habunt de decima ejusdem , et decimam vinee et virgultorum suorum de Moretonio et ecclesiam sancti Bartholomei cum decima totius ville et molendinum cum moltura dominii sui de bosco comitis et Montrefaltrelli et terram de bosco comitis ; apud Cerencias decimam thelonei et molendini et anguillarum et decimam foreste de Esquileyo et decimam castorum , vaccariarum et porcariarum , duas partes decime villanorum et cappelam de Esquileyo cum decima dominiorum et decimam molendini de Lingrevilla , et XL solidos rothomangensium in feria Montis Martini annuatim . Addidit preterea Willermus comes ad decanatum in theloneo Tellioli XL solidos cenomannensium et in eodem castro IIII burgenses et quicquid comes ab eis habebat et medietatem duum molendinorum cum moltura Telioli et in Grangerio et in Manchon LX acras terre ad perticam comitis de domanio et feria de Juvineo et ecclesiam Yvrande cum feudo sacerdotis , in excambium ecclesie sancti Hilarii de Novo Burgo quam prius decanus habuit , et in Novo Burgo burgensem unum cum mansura sua et III mansuras in parrochie de Fago Matildis ; domus quoque decani ad decanatum pertinet . Ad instaurandum etiam in eadem ecclesia cantoris honnorew , prefato comite Roberto hoc impetrante , assensu quoque Michaelis Abrincensis epicopi , Robertus de Cuvis et Radulphus filius suus consenserunt ecclesiam Cuvarum cum terra helemosine et tota decima ejus ville messium , censsivum , furnorum , fori , ferie , molendini , piscine , pinagii , et ecclesiam sancti Laurentii cum capella et cimiterris et terra helemosine et tota decima ville et molendinum , et sexies XX acras terre in helemosina liberas . Ut autem helemosine iste ab eodem dominio et ab terre omni consuetudine in manu et deffenssione prefati comitis et successorum libere remanent , dedit eis comes XXXII libras cenomannensium et unum mercerarium de dominio suo in Molinis et stationem quam Radulphus anuatim apud Moretonium debebat per duos annos , et dimisit . Hiis honnoribus constitutis , alias in eadem ecclesia comes ille instauravit prebendas , in unam igitur earum dedit ecclesiam sancti Clementis cum toto heremo et cum V acris terre , hunc et illuc , et pasturam IIII vaccarum et decimam totius parrochie et fene et vaccariarum et bergeriarum et decimam totius Lande putride , blasdi , pasnagii , pasturagii ; excepta decima placitorum et decima venationis et accipitrum que est episcopi Abrincensis , et in Gerno decimam totius dominii sui cuicumque tradatur duas garbas , et decimam virgulti totam preter decimaw placitorum et thelonei terram Garnerii filii Anilfi , preter eam que est in foresta et in Bion XL acras terre ; apud Telliolum decimaw feriarum et furnorum et medietatem duum molendinorum et totam decimam virgulti et vinee , et duas partes decime dominii totius Tellioli cuicumque tradetur et Grangerio et furnorum et Manchon ; apud Goranium medietatem ecclesie sancti Martini et dimidiam decimam parrochie et decimam telonei et censuum furni et molendini ejusdem castri . Ad aliam quoque prebendam dedit idem comes in theloneo Conditi C solidos de rothomagensium et decimas omnium que ibi in dominio habebat , decimam scilicet ferie , furnorum , pasnagii , piscine et ceterorum proventuum de quibus decime debentur et possint dari , et decimam molendini de vallibus et decimam domanii que apud Proceium habebat et in vicariis et in bergariis . Dedit etiam Ranulphus Avenellus ad eandem prebendam in teratorio eorum XL acras terre . Addidit preterea Willermus comes decimam dimidie ferie de Inter monte Ricardus quoque Sivalnus in Manisnil Giliberti XL acras terre . Instituit aliam insuper comes prenominatus prebendam et concessit in eam ecclesias omnes Tenerehebrani integre cum decimis et terra helemosine et decimam ferie et foreste et pasnagii et molentinorum et furnorum et LX solidos rothomagensium anuatim in theloneo et ad vanam terram que est inter duas aquas , et in Cavennoliis duas acras terre apud Pomeriam . Dedit Theodoricus eidem terram quam ibi tenebat . Unfredus quoque qui prior canonicus ejusdem prebende fuit dedit in eam dimidiam terram patrimonii sui apud Sanctum Dionisium , Girfardo terre illius domino concedente . Ursio etiam de Thusceto et mater ejus , ad unius institutionem prebende dederunt LX acras terre in Thusceto circa Segurnam , comite Roberto impetrante , et Hugone domino eorum concedente et donante ad hoc eidem XXIIII acras terre ultra Segurnam . Precibus quoque et assensu prefati comitis Roberti , ad prebendam aliam instaurandam Unfredus de Campo Ernulfi dedit ecclesiam sancti Petri juxta Tanethebriam cum tota decima ad eam pertinente et C acras terre in territorio parrochie quod dicitur Spisse . Addidit etiam Radulfus Valis Torte XL acras terre apud Sanctum Salvatorem . Nigalus de Munevilla dedit XL acras terre et decimam teloney ejusdem ville apud Menistellas . Willermus de Campo Ehernulfi ad eamdem prebendam concessit decimam molendini et decimam lane et caseorum de bergariis suis et decimam nemoris . Comes idem Robertus aliam addens prebendam in eandem concessit ecclesiam Montineii cum terra helemosine et decimam molendini et decimam totius ville de omnibus inde recta decima debet dari et XL acras terre . Ad aliam quoque prebendam comes idem concessit ecclesiam Manisnilli Giliberti cum terra helemosine et terram presbiteri et decimam molendini et totius ville et omnium que ad decimam pertinent . Et in eadem villa Willermus vicecomes dedit eidem prebende CCXL acras terre . Hogo quoque de Diva dedit in eadem prebenda terram Pillonis a Canciolo de sub Rupe Hermenfredi per Montem Acutum usque ad terram Osbernii Rufi , comitis et assensu et Radulfi Filgeriarum a quo ipse tenebat ; una etiam domus in qua canonicus manet eisdem prebende est comitis ipsius dono . Instituit aliam ad officium matriculare ejusdem ecclesie comes idem prebendam et dedit ei XX solidos cenomannensium anwuatim per teloneo Moretonii quos postea in redditu suo Ceranciarum annis singulis haberi perceperit . Dedit etiam ad sanctum Bertholomeum XXIIn acras terre et in Cavenollis X et in Bion III terram quoque lande quam Lambertus capellanus a Roberto comite in helemosinam tenebat in plano et in bosco . Ipse comes in unius prebende constitutionem concessit , Manguidi de Uncio assensu qui eam calumniabatur ; postea vero ad ejusdem prebende augmentum idem Manguidus dedit in Vireis juxta landam tantumdem terre sue advalens quantum terra de landa valebat , et in Buadesio dedit duas partes decime omnium dominiorum suorum et plaisitum suum et juxta illud XL acras terre de dominio suo . Et Ricardus etiam de Surdavalle , consillio et asensu comitis Roberti et ad alterius institutionem prebende , dedit medietatem ville Franii cum ecclesia et decima totius ville et dimidium molendinum et quartam partem foreste ; aliam vero quartem partem Ricardus Rufus ejusdem prebende canonicus a Roberto pincerna emit concedente uxore illius et filiis , et sic in prebendam dimidia foresta remansit . Norgodus quoque de patrimonio suo quod apud Moretonium habebat alteram , precibus et assensu comitis Roberti , instauravit prebendam , postea vero quod totum illud prefatus comes ecclesie sancte Marie et monachis Majorum Monasterii dedit , pro excambio ejus concessit ad eamdem prebendam in Rufevilla VIXX acras terre de dominio suo et unum molendinum et apud Moretonium in redditu furnorum suorum XX solidos cenomannensium . Consilio quoque et assensu prenominati comitis , ad unius instorationem prebende dedit Guillermus vicecomes ecclesiam de Huxon cum decima totius parrochie et decimam molendini et XXX acras terre in eadam villa , Rogerio de Huxon concedente . Idem vero Rogerius dedit supradicte prebende ecclesiam Basolche cum terra helemosine et decima totius ville . Aliam preter istas comes Robertus instauravit prebendam , concedens in eam ecclesiam de Bion cum terra elemosine et cum decima totius ville . Addidit etiam eidem prebende Gislebertus de Burlecourt medietatem ecclesie de Jonceio et dimidiam decimam ejusdem ville et ibidem CXX acras terre ; et in Cenillio Gauffridus de Saieo dedit in eandem prebendam XL acras terre . Willermus vero comes Moretoniensis de rebus et de decimis suis quas in episcopatu Constanciarum habebat unam insuper instauravit prebendam ; dedit itaque in eam apud Beusevillam terram Fulcri Villani et ibi de tota terra que terragium tunc redebat duas garbas decime similiter et Cherebville decimam de quoque telonei predictarum villarum ferie et decimam Bosoinsville et decimam de marisco et decimam de Gorgie marisco et decimam molendini Cherebville ; apud Montsorventum decimam ferie . Dedit quoque decimam foreste de Balteis et pasnagii et placitorum et de omni exitu preter venationem et in omni territorio foreste quod escultum fuerit et in bominibus qui ibi manserunt decimam et quod ecclesie pertinet et decimam de vaccariis suis et de Varengebec , de vitulis , de caseis , de porcariis , etiam et de apibus , de piscariis Dodville et de molendino decimam et decimam teloney Haie Putei et decimam molendini quod ibi est ante portam et decimam lane de bergariis ejusdem castri et decimam molendini de Bosch apud Barnavillam , decimam theloney et unius molendini et census salis et siccarie et de duobus molendinis Haie de Bernaville et de apibus et de placitis decimam et de bergariis , de agnis , sed de caseis , de lana , preter decimam agnorum et caseorum unius bergarie quam presbiteri ville habent ; in Barnavilla que est in Algia unam virgatam terre que dicitur Linaria et in bosco ejusdem ville decimam pinasgii et decimam sicere et vaccarie et porcarie et de novellis terris que de bosco sunt extirpate decimam et in terris sancti Sansonis quod ibi proximum est decimam vinearum et bergarie sue in villa prefata . Hiis honnoribus et prebendis a comite Roberto et filio ejus Willermo et baronibus eorum institutis hoc modo , postea sub Stehphano comite , juxta quarumdem ecclesiarum consuetudinem , capituli totius asenssu et Turgisi Abrincensis episcopi consilio , stabilitum est et confirmatum ut , defuncto quolibet sancti Ebrulfi canonico , redditus totius prebende anno uno et manu capituli ex integro ad agenda ecclesie necessaria remaneat ; hereditas quoque et omnis successio ab honnoribus et prebendis canonica auctoritate extirpata et sub anathemate perpetuo est abrasa , canonicorum eorumdem et baronum calumpniis , ut justum est , pretermissis omnino . Ad thesaurum ecclesie unde ejus necessaria agerentur et consilio capituli tractarentur dedit comes Robertus annuatim HHor libras cenomannensium in teloneo Moretonii quantum quarum postea LX solidos in proprio redditu Constanciarum et XXX solidos in redditu Cerenciarum annuatim statuit haberi . Comes quoque Guillermus dedit sancto Firmato apud Teholiolum IIIIor acras terre , LX autem acre et omnes supradictarum prebendarum ad perticam comitis date sunt ad augendum etiam lumem ecclesie . Postea Sthephanus comes dedit in theloneo Moretonii XV solidos cenomannensium , X solidos ad luminare altaris sancti Nicholay et V solidos ad luminare altaris sancti Firmati . Augetus etiam Totius et Willermus filius ejus dederint sancto Ebrulfo mansuram Normani de Bion , terram postea virgulti Teoderici emerunt canonici a Rogerio decano cujus pater Stephanus eam ab heredibus ante emerat et illam sancto Esbrulfo concesserint . Constitutum est a comite Roberto preterea ne in tota valle Moretonii preter scolam Sancti Ebrulfi scola aliqua haberetur ; quod si inveniretur alicubi , libri a canonicis caperantur de scola , et in thesaurum ecclesie ponerentur . Dedit etiam comes Robertus canonicis in commune LX solidos cenomannensium in teloneo Moretonii in excambium seppulture sancte Marie quam prius canonici habebant sed eam postea comes idem sancte Marie et monachis Majoris Monasterii dedit cum decima a Cancia usque in Clarellum , excepta decima castri inter muros et terra de foresta que unius est canonici . Donavit quoque comes Guillermus ecclesie sancti Ebrulfi et in commune canonicorum consessit in Anglia quicquid habebat in manerio de Languefort , liberum et quittum , et X libras esterlingorum in teloneo Penevoselli annuatim , Henrico rege Anglorum concedente et confirmante . Robertus etiam filius Guillermi dedit sancto Ebrulfo et canonicis in commune in Constantino medietatem ecclesie de Apevilla cum decima feodi comitis Moretoniensis et VII acras terre et HHam partem ecclesie de Gorgis et I aeram terre et cum tota decima feodi sui , et ecclesiam de Novo Maisnillo cum VII acris terre et cum tota decima , comite Stephano concedente . Ex dono quoque comitis habunt canonici annuatim in Landa putrida unum cervum ex ejusdem comitis institutione ubicumque canonici cum comite fuerint , in oblatione sua partiuntur tamquam proprii cappellani ; decanum vero et cantorem quando apud Moretonium morarentur ut proprios capellanos de mensa sua esse constituit matricularem et magistrum scole ; mansura quoque in qua Malgerius cantor domum suam fecit in dono comitis Willermi canonicorum esse in commune . Concessit etiam comes Robertus quod ad hedifficationem et opus ecclesie in Landa putrida ibi ligna capiantur ubi ad opus comitis capiantur , ignem quoque ibidem ubi comes canonici capient ; proprios quoque porcos canonicorum et presbiterorum prebendarum et medietariorum suorum a pesnagio liberos et quittos esse concessit ; hanc autem libertatem canonicis comes idem concessit ne sine submonitione decani sui et nisi in capitulo suo in causam ducantur in feominibus vero prebendarum suarum redditus seculares et forfacturas quas in eis comes habebat ; canonicis concessit preter sanguinis vindictam quam ad justicie sue conservationem retinuit . Omnes vero homines prebendarum per totum honnorem Moretonii in Normannia a consuetudine liberos et immunes esse decernit et ne eos vel eorum primogenitos milites retinere possent instituit ; omnium vero prebendarum et feominum earumdem justiciam ita sibi proprie comes ipse retinuit quod quicumque illis injuriam vel dampnum intullerit tamquam de injuria et dampno comitis coram illo vel justicia sua apud Moretonium justiciam inde teneantur . Hanc igitur ecclesiam cum honoribus et prebendis et aliis elemosinis et libertatibus suis a comite Roberto , Willermi regis Anglorum fratre , et a comite Willermo ejus fillio et a baronibus eorum in hunc modum fundatam , libertate etiam a sinodo et a consuetudine episcopali concessa , excepto hoc quod duo canonici sinodo debent interesse et capelanis a civitate Abrincensi centum crisma deferre debent et interdictum episcopale debere capitulum suscipere ab archidiacono vel decanis . Dedicaverunt Willermus Rothomagensis archiepisccopus , et Micael Abrincensis episcopus , et Odo Bajocensis episcopus , et Gaufridus Constanciensis episcopus , et Gilebertus Lexoviensis episcopus . Quoniam autem Michael Abrincensis episcopus hanc libertatem , consilio archiepiscopi et episcoporum supranominatorum et rogatorum Willermi regis Anglorum et ducis Normanorum et baronum , ecclesie integram concessit , comes Willermus concessit ei dimidiam placita episcopalia que tunc illis erant communia et decimam venationis in Landa putrida et accipitrum et unum cervum anuatim in Landa putridi . Harum autem helemosinarum et libertatis violatores sive diminutores vel destructores , archiepiscopus Willermus et ceteri epispoci anathemati perpetuo subjecerunt» . Signum Willermi , signum Roberti comitis , signum Maltidis comitisse , signum comitis Willermi , signum comitis Rogerii de Bello Monte , signum Willermi archiepiscopi , signum Odonis Bajocensis episcopi , signum Michaelis Abrincensis episcope , signum Gaufridi Constanciensis episcopi , Gileberti Lexoviensis episcopi signum» . Nos autem premissa omnia et singula in superius transcriptis litteris contenta , rata et grata habentes , ea volumus , laudamus , aprobamus ac nostra auctoritate regia tenore presentium confirmamus , nostro et alieno in omnibus jure salvo . Quod ut firmum et stabile in futurum permaneat , presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum Parisius anno M CCC XXXIII , mensse octobris» . Et nous a ce present transcript avons mis le seel de la prevosté de Paris , l'an comme dessus .

Mortaing

Jehan de Millon

Paris

«Philippus

Francorum

Willermo

Anglorum

Normannorum

Robertus

Mortaniensis

Alcidi

Ebrulfi

Willermi

Michaelis

Abrincensis

Willermi

Moretani

Maretonii

Moretonii

Gatemon

Junieo

Moretonium

sancte Marie

Moretonio

sancti Bartholomei

Montrefaltrelli

Cerencias

Esquileyo

Esquileyo

Lingrevilla

Montis Martini

Willermus

Tellioli

Telioli

Grangerio

Manchon

Juvineo

Yvrande

sancti Hilarii de Novo Burgo

Novo Burgo

Fago Matildis

Roberto

Michaelis

Abrincensis

Robertus de Cuvis

Radulphus

Cuvarum

sancti Laurentii

Molinis

Radulphus

Moretonium

sancti Clementis

Lande

Abrincensis

Gerno

Garnerii

Anilfi

Bion

Telliolum

Tellioli

Grangerio

Manchon

Goranium

sancti Martini

Conditi

Proceium

Ranulphus Avenellus

Willermus

Inter

Ricardus

Sivalnus

Manisnil Giliberti

Tenerehebrani

Cavennoliis

Pomeriam

Theodoricus

Unfredus

Sanctum Dionisium

Girfardo

Ursio

Thusceto

Thusceto

Segurnam

Roberto

Hugone

Segurnam

Roberti

Unfredus de Campo Ernulfi

sancti Petri juxta Tanethebriam

Spisse

Radulfus Valis Torte

Sanctum Salvatorem

Nigalus de Munevilla

Menistellas

Willermus de Campo Ehernulfi

Robertus

Montineii

Manisnilli Giliberti

Willermus

Diva

Pillonis

Canciolo

Rupe Hermenfredi

Montem Acutum

Osbernii Rufi

Radulfi Filgeriarum

Moretonii

Ceranciarum

sanctum Bertholomeum

Cavenollis

Bion

Lambertus

Roberto

Manguidi de Uncio

Manguidus

Vireis

Buadesio

Ricardus

Surdavalle

Roberti

Franii

Ricardus Rufus

Roberto

Norgodus

Moretonium

Roberti

sancte Marie

Majorum Monasterii

Rufevilla

Moretonium

Guillermus

Huxon

Rogerio de Huxon

Rogerius

Basolche

Robertus

Bion

Gislebertus de Burlecourt

Jonceio

Cenillio

Gauffridus de Saieo

Moretoniensis

Constanciarum

Beusevillam

Fulcri Villani

Bosoinsville

Gorgie

Cherebville

Montsorventum

Balteis

Varengebec

Dodville

Haie Putei

Bosch

Barnavillam

Haie de Bernaville

Barnavilla

Algia

Linaria

sancti Sansonis

Roberto

Willermo

Stehphano

Turgisi

Abrincensis

sancti Ebrulfi

Robertus

Moretonii

Constanciarum

Cerenciarum

Guillermus

sancto Firmato

Teholiolum

Sthephanus

Moretonii

Totius

Willermus

sancto Ebrulfo

Normani de Bion

Teoderici

Rogerio

Stephanus

sancto

Esbrulfo

Roberto

Moretonii

Sancti Ebrulfi

Robertus

Moretonii

sancte Marie

Majoris Monasterii

Cancia

Clarellum

sancti Ebrulfi

Anglia

Languefort

Penevoselli

Henrico

Anglorum

Robertus

Guillermi

sancto Ebrulfo

Constantino

Apevilla

Moretoniensis

Gorgis

Novo Maisnillo

Stephano

Landa

Moretonium

Malgerius

Willermi

Robertus

Landa

Moretonii

Normannia

Moretonium

Roberto

Willermi

Anglorum

Willermo

Abrincensi

Willermus

Rothomagensis

Micael

Abrincensis

Odo

Bajocensis

Gaufridus

Constanciensis

Gilebertus

Lexoviensis

Michael

Abrincensis

Willermi

Anglorum

Normanorum

Willermus

Landa

Landa

Willermus

Willermi

Roberti

Maltidis

Willermi

Rogerii de Bello Monte

Willermi

Odonis

Bajocensis

Michaelis

Abrincensis

Gaufridi

Constanciensis

Gileberti

Lexoviensis

Parisius

Paris


| Autres lettres de l'archevesque de Roen de la protestation DONT MENTION EST FAITE EN LA LETTRE CI DESOBZ ESCRIPTE | Nos , Petrus , miseratione divina , archiepiscopus Rotomagensis . Notum facimus universis quod illustris et potens vir , dominus Philippus , Dey gratia , Navarre rex ac comes Ebroicensis , fervore devotionis inductus volens , ut asseruit , cum excelentissimo principe domino , Philippo , Dey gratia , rege Francorum , illustrissimo , in Terre Sancte subsidium transfretare a nobis auctoritate domini nostri Papae in hac parte fingentibus , signum recepit vivifice Sancte Crucis , fuit tamen in receptione hujusmodi protestatus in modum qui sequitur et in formam : «Je , Philippe , par la grace de Dieu roy de Navarre et conte d'Evreux etc .» . In testimonium vero premissorum nos , archiepiscopus predictus , signum nostrum litteris presentibus duximus apponendum . Datum apud Sanctum Germanum de Pratis , prope Parisius , prima die octobris , anno Domini M CCC XXXIII .

Roen

Petrus

Rotomagensis

Philippus

Navarre

Ebroicensis

Philippo

Francorum

Terre Sancte

Philippe

Navarre

d'Evreux

Sanctum Germanum de Pratis

Parisius


| REMISSION POUR MONSEIGNEUR DE NAVARRE ET POUR SES FRERES DU FAIT DE LA MORT DU CONNESTABLE | Johannes , Dei gratia Francorum rex . Notum facimus universis presentibus et futuris quod , cum nuper per quosdam familiares seu alias gentes et complices carissimi et fidelis filii nostri , Karoli , regis Navarre , comittis Ebroicensis , et carissimorum consanguinorum nostrorum , Philippi et Ludovici de Navarra , fratrum suorum , et alios , de mandato vel ad procurationem predictorum filii et consanguinorum nostrorum seu alicujus ipsorum , Carolus de Yspania , quondam et tunc Francie connestabularius , nosterque consangineus , penssatis ut dicitur insidiis fuerit interfectus et per carissimas dominas nostras reginas Johanam amictam et Blanchiam sororem predicti filii nostri ipsumque filium nostrum humiliter nobis extiterit supplicatum ut super facto mortis predicte et omnibus que ejus occasione ante et post vel in ipso commissa fuerunt et omnibus inde futuris cum ipso filio nostro suisque complicibus in hac parte dignaremur agere gratiose . Nos qui suggerente nobis maturata clementia misereri potius eligimus quam ulcisci causa vel occassione facti hujusmodi de quo nos plenarie certioratus tenemus , attente considerans dictum factum dicte mortis et quicquid inde secutum est , quocumque modo factum sit aut fuerit , omniaque alia singula terminum excessum et delictorum quorumcumque genera que occasione facti hujusmodi tam in eo faciendo quam etiam ante et post ipsum factum commissa vel perpetrata exstiterint , per eosdem seu alterum ipsorum et quicquid inde secutum est tam in rebellionibus , furtis , rauberiis et inobedientiis quam in latrociniis vel aliis captionibus bonorum , congregationibusque prolocutionibus , conspirationibus , tractatibus , monopoliis , confederationibus ac etiam sacramentis , si qui vel que cum nostris et regni nostri ininicis vel aliis quibuscumque initi vel concordati seu tractati fuerunt per dictos filium et consanguineos nostros aut dictos suos complices vel alterum eorumdem , contra nos et regnum nostrum seu personam vel statum aut officiarios nostros vel alterum eorumdem , quam aliis quibuslibet excessibus , criminibus et delictis per eosdem seu alterum ipsorum occasione predicta perpetratis vel ex eadem secutis a toto tempore transacto usque ad diem confectionis presentium litterarum , sive sint lese crimina magestatis aut alia qualiacumque , quantumcumque grandia , etiam si majora sint quam illa que superius sunt expressa , predictis filio et consanguineis nostris ac omnibus et singulis familiaribus , complicibus et confortatoribus suis , seu ejus vel eorum alteri consentientibus , vel eisdem quoquomodo preventibus seu prestantibus in hac parte consilium , auxilium vel favorem ac eorum cuilibet , prout eum tangit aut tangere potest , et in quantum tenetur aut teneri potest , seu de hiis aut aliquibus eorum potest quacumque via seu causa vel futuris posse temporibus prosequi vel acusari quoquomodo omnemque penam vel penas criminales et civiles quam vel quas propter hoc incurerunt , seu quomodolibet incurisse dici possent remissimus , indulsimus atque quittavimus auctoritate regia de nostre plenitudine potestatis , ex certa sciencia et gratia speciali , tenoreque presencium remittimus et indulgemus totaliter et quittamus omnem quam ipsi et eorum quilibet propter hoc contraxerunt , seu ob hoc contraxisse dici possent infamiam , penitus abolendo , ipsos ad famam suam , si eidem propter hoc in aliquo extitit derogatum , nec non ad terras et bona sua omnia , si que ob hoc confiscata fuissent vel confiscari deberi dici possent , remittimus et restituimus integre per presentes ipsos et horum quemlibet in tali et ita securo statu sicut erant antequam premissa perpetrata fuissent , vel aliquis eorumdem nostris dictis auctoritate regia et speciali gratia reponendo , anichilhantes penitus et revocantes omnes processus et banna , si qui vel que contra ipsos aut eorum alterum ob hoc facti vel inchoati fuerunt , universis et singulis justiciariis et aliis officialibus et procuratoribus nostris silentium perpetuum imponendo . Volumusque quod nostra presens gratia , remissio et indulgentia teneat et valeat in omnibus et singulis casibus et quolibet eorumdem , qui sub articulis expressis superius possunt quomodolibet intellegi , licet non fuit hic specificati vel modus circumstancie aut dependencie facti , etiam si tales sint qui exprimi debuissent ; volentes etiam nostram presentem remissionem et gratiam tenere et valere omnibus supradictis et cuilibet eorumdem et quod ipsi insimul et quibuslibet per se possint et possit se ipsa vivare et uti ac si omnes ipsi et horum quilibet essent ibi nominati , et omne id in quo eorum quilibet fore fecit vel deliquit occasione predicta ac si expresse fuisset in nostris presentibus litteris declaratum , ac si etiam nos ex hoc certiorati ad plenum fuissemus , licet foram aliquid sit de quo non sumus ad plenum informati ; nolentes , immo expresse prohibentes , procuratorem nostrum seu quemcumque alium audiri seu recipi ad dicendum , allegandum vel propone n dum aliquid contra presentem gratiam nostram via subreptionis seu iniquitatis aut alias quoquomodo modernis temporibus vel futuris ; promitentes etiam bona fide pro nobis et sucessoribus nostris regibus Francie tenere et teneri facere nostram presentem gratiam , remissionem , quittationem et indulgentiam , eamdemque gaudere et uti facere supradictos et quemlibet eorumdem , quodque in contrarium nullatenus veniemus aut venire faciemus , nec propter facta predicta vel alterum eorumdem ipsos seu ipsorum alterum molestabimus , inquietabimus vel molestari clam vel palam , directe vel indirecte in bonis aut corporibus faciemus aut etiam promittemus . Damus igitur tenore presentium in mandatis dilectis et fidelibus gentibus nostris presentis nostri Parlamenti et qui ipsum tenebunt etiam in futurum omnibusque et singulis justiciariis , capitaneis , procuratoribus et aliis officialibus nostris regni nostri ac cuilibet eorumdem quatenus supradictos et eorum quemlibet nostra presenti remissione et gratia gaudere et uti paciffice ac perpetuo faciant et premitant , nec contra ejus tenorem ipsos aut horum aliquem inquietent vel molestent seu quomolibet inquietari vel molestari permitat , nonobstantibus quibuscumque arrestis , ordinationibus et statutis per nos seu predeccessores aut successores nostros in contrarium editis vel edendis , factis seu faciendis , que premissis aut eorum aliquibus derogare vel prejudicare possent , que , quo adhoc , extendi nolumus quoquomodo ; volentes etiam et concedentes predictis et eorum cuilibet quod transcriptum vel transcripta presencium litterarum sigilo Castelleti nostri Parisius vel alterius sigilii regii sigillata valeat et valeant ac si esset vel essent sicut presentes littere sigillata . Quod ut firmum et stabile permaneat in futurum , nostrum sigillum presentibus litteris duximus apponendum , nostro in aliis et alieno in omnibus jure salvo . Datum Parisius , quarta die martii , anno Domini millesimo CCC quinquagesimo tertio .

NAVARRE

Johannes

Francorum

Karoli

Navarre

Ebroicensis

Philippi

Ludovici de Navarra

Carolus de Yspania

Francie

Johanam

Blanchiam

Francie

Castelleti nostri Parisius

Parisius


| L'amortissement de cent et dix livres de rente pour iii CHAPELLES FUNDEES PAR LOYS , CONTE D'EVREUS | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod , cum carissimus frater et fidelis noster Ludovicus , commes Ebroicensis , in testamento seu voluntate ultima ejusdem disposuisse dicatur centum et decem libras parisiensium anni redditus capiendas super terram suam Ebroicensem ubi aliis duxitur ordinandam ad fundationem trium capellaniarum pro ipsius et parentium suorum remedio animarum , nos , ipsius laudantes propositum , concedimus quod ipse dictas tres capellanias constituere et fundare perpetuo possit , et dictum ad eas deputare et assidere redditum ubi et sicut sibi visum fuerit expedire , quodque capellani in eis instituendi dictum redditum , juxta ipsius comitis dispositionem habere , percipere et tenere ad usum dictarum capellaniarum posit perpetuo , pacifice , absque coactione vendendi vel extra manum ponendi vel prestandi alicam financiam pro eodem , salvo in allis jure nostro et quolibet alieno . Quod ut firmum et stabile perseveret , presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum apud Vicennes , anno Domini M trecentesimo tertio , mense julio .

LOYS

D'EVREUS

Philippus

Francorum

Ludovicus

Ebroicensis

Ebroicensem

Vicennes