Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu in s’acadèmia
10.13125/americacritica/3964
S’acadèmia, unu de is logos de produtzione de connoschimentu e&nbsp;–&nbsp;in teoria&nbsp;–, de pensamentu crìticu in is sotziedades modernas, tenet in totu su mundu unu raportu cumplessu cun su multilinguismu e cun sa diversidade linguìstica. Custa cumplessidade est ancora prus evidente pro su chi pertocat is limbas minorizadas. S’inglesu e, in unu gradu minore, àteras limbas dominantes de istados-natziones, òcupant su rolu de limbas egemònicas de sa sièntzia. Segundu s’iscola decoloniale, però, tocat a cunsiderare chi s’universidade est su resurtadu de protzessos istòricos acapiados a su colonialismu, su chi, pro seguru, tenet influèntzia in is limbas chi impreat. In parallelu, in su cuntestu atuale de desertificatzione linguìstica, est semper prus visìbile sa dimensione de is deretos linguìsticos comente deretos umanos. Basende·si in custas premissas, custu artìculu chircat de aprofundire is resones de sa presèntzia bàscia de is limbas minorizadas in totu is livellos de s’acadèmia (dotzèntzia, chirca e difusione), e frunit unu marcu pro incarrerare atziones acapiadas a su cuntzetu de ativismu cun s’iscopu de crèschere sa presèntzia de custas limbas.


Paràulas crave: multilinguismu in s’acadèmia; diversidade linguìstica; limbas minorizadas; deretos linguìsticos; ativismu linguìsticu
&nbsp;


application/pdf
2532-6724
3964
2
it
urn:nbn:it:unica-25773
Adrià Martín Mor
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
América Crítica
Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu in s’acadèmia
Text.Serial.Journal
https://ojs.unica.it/index.php/cisap
3
Note critiche
2020-01-28
2019-12-23
2020-01-28
2020-01-28
81-89
1
Adrià Martín Mor
2019
10.13125/americacritica/3964
81
Universitat Autònoma de Barcelona, Catalugna, Ispagna
2532-6724
2
sc
89
urn:nbn:it:unica-25773
Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu in s’acadèmia
https://ojs.unica.it/index.php/cisap/article/download/3964/pdf
3
Adrià Martín-Mor. 2019. “Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu in s’acadèmia”. América
Crítica 3(2): 81-89, ISSN: 2532-6724, DOI: http://dx.doi.org/10.13125/americacritica/3964.

Abstract
The academia, a place where knowledge and critical thinking is (or should be) produced, has a
complex relationship with multilingualism and language diversity. This complexity is far more
evident when it comes to minoritised languages. English and, to a lesser extent, other dominant
languages of nation states, occupy the role of hegemonic languages of science. However, according
to the decolonial school, it must be reminded that the university is the result of historical processes
related to colonialism, and this definitely has an impact on the languages it uses. Parallel to this, in
the current context of language desertification, the dimension of language rights as human rights
is becoming more and more evident. Basing on these premises, this article tries to deepen in the
reasons for the low presence of minoritised languages in the academia (teaching, research and dis-
semination), and provides a framework to identify steps related to the concept of activism that can
be taken with the goal of increasing the presence of these languages.
Keywords: multilingualism at the academy; linguistic diversity; minority languages; linguistic rights; linguistic activism

Abstract
S’acadèmia, unu de is logos de produtzione de connoschimentu e – in teoria –, de pensamentu
crìticu in is sotziedades modernas, tenet in totu su mundu unu raportu cumplessu cun su multilin-
guismu e cun sa diversidade linguìstica. Custa cumplessidade est ancora prus evidente pro su chi
pertocat is limbas minorizadas. S’inglesu e, in unu gradu minore, àteras limbas dominantes de
istados-natziones, òcupant su rolu de limbas egemònicas de sa sièntzia. Segundu s’iscola
decoloniale, però, tocat a cunsiderare chi s’universidade est su resurtadu de protzessos istòricos
acapiados a su colonialismu, su chi, pro seguru, tenet influèntzia in is limbas chi impreat. In
parallelu, in su cuntestu atuale de desertificatzione linguìstica, est semper prus visìbile sa
dimensione de is deretos linguìsticos comente deretos umanos. Basende·si in custas premissas,
custu artìculu chircat de aprofundire is resones de sa presèntzia bàscia de is limbas minorizadas in
totu is livellos de s’acadèmia (dotzèntzia, chirca e difusione), e frunit unu marcu pro incarrerare
atziones acapiadas a su cuntzetu de ativismu cun s’iscopu de crèschere sa presèntzia de custas
limbas.
Palabras clave: multilinguismu in s’acadèmia; diversidade linguìstica; limbas minorizadas; deretos linguìsticos; ativismu
linguìsticu
                         Limbas minorizadas
                 e ativismu linguìsticu in s’acadèmia1
                           Adrià Martín-Mor
         Universitat Autònoma de Barcelona, República Catalana2

                                                          “A language that is not taught
                                               is a language that will ultimately vanish”
                                                                   (UNESCO 2017: 16)

    S’acadèmia segundu is decoloniales

   Segundu s’iscola de su pensu decoloniale, is universidades de oe sunt
su resurtadu de protzessos istòricos de dominatzione chi sunt serbidas a
s’isparghimentu de su pensu coloniale. Grosfoguel (2013) identìficat
bator epistemitzìdios (s’istermìniu de is visiones de su mundu) chi
cunditzionant su chi is universidades sunt oe:

    contra a sa populatzione de orìgine ebrea e musulmana in sa conchista de
    Al-Andalus, contra a is populatziones indìgenas in sa conchista de su
    continente americanu, contra a is africanos furados e fatos iscraos in su
    continente americanu e contra a is fèminas brusiadas bias cun acusas de
    maiargiadoria in Europa3.

   Custos eventos istòricos, segundu s’autore, ant privilegiadu una
cunformatzione determinada de is universidades. Custu modellu, a pustis,
est istadu esportadu in totu su mundu, leende·si in fatu pregiudìtzios
otzidentale-tzèntricos. In àteras paràulas, sa manera de comente

1
  Torramus gràtzias a Lisandru Beccu pro sa curretzione de s’artìculu.
2
  S’autore de custu artìculu signat comente a tzitadinu de sa Repùblica catalana, procla-
mada dae su Parlamentu de Catalugna, in protesta pro s’arrestu de ativistas e de membros
de su guvernu catalanu, e comente a cundenna de sa repressione violenta de s’Istadu
ispagnolu contra tzitadinos patzìficos durante e a pustis de su referendum de autodeter-
minatzione de su primu de ladàmine de su 2017.
3
  Is tradutziones de is tzitatziones de custu artìculu sunt nostras.
                                              América Crítica 3(2): 81-89, 2019    82




connoschimus oe is universidades diat èssere diferente si is eventos
istòricos esserent istados àteros. Podimus ipotizare, duncas, chi fintzas is
limbas impreadas dae s’acadèmia sunt acapiadas a cussos eventos
istòricos (setzione 3). Aici, in Amèrica comente in Europa, medas limbas
minorizadas sunt abarradas in foras de is acadèmias.

     Is deretos linguìsticos che a deretos umanos

   Is chimbe limbas pròpias de Sardigna (comente reconnòschidas dae sa
lege regionale 15/10/1997 n. 264) sunt in perìgulu de estintzione, segundu
is datos de is espertos (Martín-Mor 2017). Sa ghia Language Rights of
Linguistic Minorities de s’Unesco (United Nations Special Rapporteur on
minority issues 2017), indiritzada a is autoridades e a is responsàbiles de
is polìticas pùblicas, incuadrat is deretos linguìsticos de is comunidades
minorizadas in s’àmbitu de is deretos umanos, e ddos relatzionat cun
cuntzetos comente sa dignidade – artìculu 1 de sa Decraratzione
universale de deretos umanos –; sa libertade – de espressione, assòtziu o
religione, però fintzas de impreu de sa limba in atividades privadas –;
s’ugualidade e sa non-discriminatzione – in is atividades de s’istadu, dae
sa limba de comunicatzione de s’amministratzione pùblica a sa de
s’educatzione –, e s’identidade – che a su deretu de èssere reconnòschidu dae is
autoridades cun su nòmine de preferèntzia o s’impreu de is limbas
minorizadas in s’odonomàstica (2017: 6). Sunt de importu in manera
particulare is inditos chi sa ghia frunit pro s’implementatzione de polìticas
linguìsticas in contu de sa formatzione “in totu is livellos de s’educatzione
pùblica, dae s’asilu nidu a s’universidade” (2017: 16), sende chi
s’educatzione est “su deretu linguìsticu tzentrale de is minorias”, e in prus
est “fundamentale pro su mantenimentu de sa diversidade linguìstica”. In
custa òtica, s’assèntzia de is limbas minorizadas in s’educatzione diat
pòdere èssere cunsiderada un’abbandonu dae parte de is istados de is
còmpitos chi ddis pertocant in contu de sa protetzione de is limbas (cfr
Maxia 2017: 32).

4
    http://www.regione.sardegna.it/j/v/86?v=9&c=72&file=1997026.
83       Adrià Martín-Mor, Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu




          Is limbas de s’iscièntzia

         Segundu sa linguìstica moderna, totu is limbas sunt vàlidas che pare
     pro totu is iscopos de sa vida (e, duncas, fintzas pro fàghere iscièntzia).
     Custa visione iscientìfica cuntrastat cun sa visione egemònica, meda prus
     pragmàtica, de is sotziedades nostras, a dae chi assugetat sa subravivèn-
     tzia de is limbas a s’iscopu comunicativu issoro e arribat fintzas a giusti-
     ficare su cuntestu atuale de desertificatzione linguìstica in favore de una
     pretesa fatzilidade in sa comunicatzione mundiale. Custa visione pragmà-
     tica, diat pòdere èssere acapiada a cuntzetos che a su capitalismu5 o a su
     natzionalismu e a s’imperialismu linguìsticos (Moreno Cabrera 2014; Co-
     mellas 2006)6. Sa visione pragmàtica est difusa meda fintzas in s’àmbitu
     acadèmicu; s’inglesu est devènnidu sa limba belle esclusiva de s’iscièn-
     tzia (Ribeiro e Escobar 2018), e difatis s’esistèntzia de manifestos pro su
     multilinguismu in sa chirca dimustrat cussa egemonia7. Lassende a un’ala
     is intentos de decolonizatzione de su cuntzetu de multilinguismu (Phipps
     2019), podimus assùmere chi, si fintzas limbas de istadu (e duncas limbas
     egemònicas, dominantes) cuntestant sa primatzia de s’inglesu comente
     limba de s’iscièntzia, is limbas minorizadas (cun bisòngios meda prus
     urgentes de is limbas de istadu) diant pòdere benefitziare meda de polìticas
     chi garantint sa no-discriminatzione e s’ugualidade de oportunidades.
         Duncas, si totu is limbas sunt vàlidas, is resones de s’assèntzia de tzertas
     limbas in àmbitos ispetzìficos no depent èssere chircadas in sa naturalesa de is
     limbas, ma depent èssere atribuidas a fatores polìticos. Difatis, aici comente
     Grosfoguel chistionat de s’istitutzione universitària che a su resurtadu de

     5
       Comente narat Wa Thiong’o: “In unu cuntestu econòmicu e polìticu sotzialista, s’isvi-
     lupu de is limbas ètnicas no diat èssere dannosu pro s’unidade e pro sa cussèntzia natzio-
     nale. Ddu est isceti in un’iscenàriu capitalista cumpetitivu in ue is interessos cunfronta-
     dos isfrutant is diferèntzias linguìsticas ètnicas e regionales” (Wa Thiong’o 1972: 16-
     17). S’autore at aprofundidu is chistiones de limba e de decolonizatzione in Wa Thiong’o
     (2005).
     6
        In cuntrapositzione, esistint is cuntzetos de ecologia linguìstica, sustenibilidade
     linguìstica, deretos linguìsticos etc. (Bastardas Boada 2016).
     7
       https://www.helsinki-initiative.org/.
                                                 América Crítica 3(2): 81-89, 2019            84




protzessos istòricos ratzistas, maschilistas e de conchista, tocat a tènnere in
cunsìderu si s’acadèmia siat istada un’aina a su servìtziu de is polìticas
natzionalistas de is istados-natzione. In àteras paràulas, si su cuntzetu “un’istadu,
una limba” diat pòdere èssere divènnidu in s’àmbitu acadèmicu “un’acadèmia,
una limba”.
    Est craru, però, chi custa visione pragmàtica privilègiat s’egemonia de is
limbas dominantes e, pro cunsighèntzia, fintzas in s’àmbitu linguìsticu,
favoresset is faeddadores de cussas limbas dominantes8. In prus, si atzetamus chi
sa visione pragmàtica de is limbas, presentada a s’ispissu cun pretensione de
neutralidade, siat egemònica in s’universidade atuale, no est istranu chi sa
positzione de is faeddadores de limbas minorizadas siat cumprèndida comente
sugetiva e partziale, comente chi isceti custos tennerent un’interessu personale
in sa defensa de sa limba pròpia (e no is faeddadores de limbas egemònicas). In
un’òtica prus alliniada cun is cuntzetos presentados in custu artìculu, is
faeddadores de limbas minorizadas diant èssere pertzepidos imbetzes che a
agentes essentziales in s’amparu de sa diversidade linguìstica in s’àmbitu
ispetzializadu.
    Sa presèntzia de is limbas minorizadas in s’acadèmia est a s’ispissu
residuale: sunt assentes dae s’insegnamentu e benint esclùidas in manera
sistemàtica dae sa difusione e dae sa chirca, si no comente ogetu de istùdiu
e pagu bortas comente limba veiculare. In su casu de is limbas de
Sardigna, sunt etzetziones nòdidas su letoradu de limba sarda, abertu de
reghente in s’Universidade de Casteddu, vàrias tesis lèghidas in sardu9, e
càtedras de catalanu. Una de is esperièntzias prus interessantes, dae su
puntu de vista de su multilinguismu in Sardigna, est istadu su Master de

8
  Pro cunsighèntzia, si podet ipotizare chi custos faeddadores de limbas dominantes
divenint sugetos privilegiados. Lassamus, però, custa discussione pro un’àtera ocasione,
in pare cun su raportu de custos sugetos cun su cuntzetu de unexamined privileges chi,
segundu Arredondo, Tovar-Blank e Parham (2008: 265), cumparet cando custos “no
faghent inventàriu de is oportunidades chi ant collidu gràtzias a su patrimòniu culturale,
status professionale, gènere, e àteras caraterìsticas de s’identidade personale chi portant
una connotatzione de podere”.
9
  Comente cussas de Lisandru Beccu e Càrminu Pintore, chi ant retzidu su prèmiu Max
Leopold Wagner (https://bit.ly/2TzZpZe).
85        Adrià Martín-Mor, Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu




     Tradutzione e Comunicatzione in limba sarda, coorganizadu dae su
     Cunsòrtziu Universitàriu de sa Sardigna Tzentrale e s’Universitat
     Autònoma de Barcelona10.
        In custu cuntestu pragmàticu, pregiuditziale e diglòssicu, e sena
     sutavalutare is isfortzos individuales o colletivos chi siant giai in atu11,
     cale est s’ispàtziu chi podet ocupare s’ativismu linguìsticu? Cale rolu
     podet assùmere su setore de s’acadèmia chi, mancari no siat dispostu oe a
     cuntribuire cun s’ativismu linguìsticu, podet èssere cunsideradu alleadu?
     Cales fatores de resistèntzia s’ant a agatare intre is faeddadores de is
     limbas egemònicas, e cales istrategias si podent impreare pro crèschere sa
     presèntzia de is limbas minorizadas? In manera prus generale, est possìbile
     un’àteru modellu de acadèmia, chi punnet a su multilinguismu e a su ri-
     spetu de sa diversidade linguìstica? Cale est su sentidu de fàghere iscièn-
     tzia in quechua, navajo o sardu? Pro ddu nàrrere a sa manera de s’iscola
     decoloniale (de Sousa Santos 2018), est possìbile a vinculare, tràmite
     s’ativismu linguìsticu, sa produtzione de connoschimentos a s’emantzi-
     patzione de is pòpulos?

           Creschende sa visibilidade de is limbas minorizadas

        Su chi sighit est un’elencu de atziones, pagu prus o mancu acapiadas a
     su cuntzetu de ativismu, indiritzadas a promòvere sa presèntzia de is
     limbas minorizadas, in s’acadèmia in Sardigna comente in aterue, e
     podent èssere classificadas in atziones de promotzione (a su livellu de sa
     pianificatzione) e de ativismu (a is livellos individuales e colletivos)12. In
     lìnia cun su chi amus espostu in sa setzione 2, s’obietivu de custas atziones
     no est tantu su de acumprire un’atu comunicativu ispetzìficu, ma su de
     crèschere sa presèntzia e sa visibilidade de custas limbas.

     10
        Su situ web est ancora a disponimentu: http://www.tradumatica.net/sardigna/.
     11
        Bìdere su panel ‘Iscola e universidade’ de s’Acordu (2018). In su cuntestu sardu, b’at
     esperièntzias de rilievu che a s’insegnamentu de sa limba tràmite letores de limba mama
     o progetos de chirca cun finantziamentu pùblicu (Mura e Virdis 2015).
     12
        Calicuna de custas atziones sunt giai istadas postas in pràtica dae membros de
     s’acadèmia; ddas iscriìmus inoghe pro nde fàghere difusione.
                                           América Crítica 3(2): 81-89, 2019       86




    A su primu livellu tocat a fàghere torrare visìbile su chi esistit giai: is
faeddadores nativos de is limbas minorizadas (istudiantes, professores,
personale de s’amministratzione) depent èssere lìberos de (e incoragiados
a) impreare sa limba issoro in totu is cuntestos possìbiles (insegnamentu,
chirca, difusione e comunicatzione), tràmite su reconnoschimentu de
custas pessones che a sugetos de connoschèntzias in protzessu de estintzione.
Custu podet èssere fatu tràmite campagnas de comunicatzione, però
fintzas pro mèdiu de s’organizatzione (e de su reconnoschimentu che a
insegnamentu ufitziale) de cursos de insubordinatzione linguìstica (Ferrer
i Gironès 1990), chi crescant sa seguresa de is faeddadores e duncas sa
visibilidade de is limbas issoro. In custu sentidu, is atziones de
insubordinatzione e disubbidièntzia, incuadradas in is andamentos de is
deretos linguìsticos, podent contribuire a su logru de custos reconnoschimentos.
    In s’àmbitu de sa gestione, in pare cun polìticas de sensibilizatzione
(visibilizatzione pùblica de is limbas in s’universidade, favorèssere
ispàtzios pro is faeddadores de cussas limbas, fàghere intrare custos
argumentos in su dibàtidu acadèmicu pro mèdiu de s’iscàmbiu de ideas
cun realidades e cun problemàticas sìmiles etc.), is limbas minorizadas
podent bènnere impreadas a livellu istitutzionale. In custu sentidu, tocat a
nàrrere chi, a su mancu in s’isfera eletrònica, parte de is isfortzos sunt giai
istados fatos: difatis, esistint giai programmas meda bortados in sardu
(Linux, OmegaT, Telegram etc.) e in àteras limbas de Sardigna (Martín-
Mor 2017). Is àmbitos de detzisione universitàrios (retoradu, però fintzas
dipartimentos e personale dotzente a tìtulu individuale) podent privilegiare
s’impreu de custos programmas o de àteros cun lissèntzias lìberas, giai chi
cunsentint de ddos bortare in manera lìbera. In parallelu, si podet
sustènnere is istudiantes a partetzipare in sa tradutzione de custos
programmas, pro mèdiu de tirotzìnios, tesis de làurea, prèmios, artìculos
iscientìficos, reconnoschimentu de crèditos etc., e in collaboratzione cun
professionales o grupos de tradutores voluntàrios (Martín-Mor 2016). To-
cat de regordare puru chi esistit giai unu tradutore automàticu pro sa limba
87        Adrià Martín-Mor, Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu




     sarda (Tyers et al. 2017)13, chi si diat pòdere impreare pro frunire tradu-
     tziones grezas (sena post-editzione) de sitos web in sardu.
        In s’àmbitu de s’iscièntzia, is dipartimentos podent inclùdere in is lì-
     nias de chirca is limbas siat che a ogetu chi a aina de chirca, e in prus a
     crèschere sa visibilidade de sa limba tràmite s’organizatzione de cunven-
     tziones, sa publicatzione de ghias de cursos e de artìculos 14 o tràmite
     s’impreu de programmas in sardu15. In parallelu, tocat a donare difusione
     a totu custas atziones e a frunire formatzione in cussas limbas.

           Bibliografia

        Acordu. 2018. Sa dòpia ferta. Limba sarda e dipendèntzia de sa Sardigna:
     un’informe. Casteddu: Condaghes.
        Arredondo, Patricia, Tovar-Blank, Zoila G., Parham, Thomas A. 2008.
     “Challenges and promises of becoming a culturally competent counselor in a
     sociopolitical era of change and empowerment”. Journal of Counseling &
     Development 86(3): 261-68.
        Bastardas Boada, Albert. 2016. “Ecología lingüística y lenguas minorizadas:
     Algunas notas sobre el desarrollo del campo”. In 53 reflexiones sobre aspectos
     de la fonética y otros temas de lingüística, edited by Ana M. Fernández Planas,
     449–58. Barcelona: Universitat de Barcelona.
        Comellas, Pere. 2006. Contra l’imperialisme lingüístic: A favor de la linguodiversitat.
     Barcelona: Edicions la Campana.
           de Sousa Santos, Boaventura. 2018. Construindo as epistemologias do sul:


     13
        Apertium: https://www.apertium.org/index.srd.html?dir=ita-srd.
     14
        Custu nùmeru de América Crítica est unu esempru craru de comente si podet fàghere
     intrare sa limba sarda in sa dibata acadèmica dae un’òtica multidisciplinare.
     15
        Sa proposta de Martín-Mor, Piqué e Sánchez-Gijón (2015) ammustrat un’esempru de
     collaboratzione intre progetos de programmas lìberos, personale dotzente, istudiantes e
     dipartimentos. In s’ispetzìficu, is istudiantes ant bortadu a su catalanu su programma de
     gestione de rivistas ufitziale de s’Universitat Autònoma de Barcelona, Open Journal Sy-
     stem, impreadu dae prus de noe mìgia rivistas acadèmicas in su mundu
     (https://pkp.sfu.ca/ojs/ojs-usage/ojs-stats/).
                                                América Crítica 3(2): 81-89, 2019       88




Para um pensamento alternativo de alternativas. Buenos Aires: CLACSO.
   Ferrer i Gironès, Francesc. 1990. Insubmissió lingüistica. Barcelona: Edicions 62.
   Grosfoguel, Ramón. 2013. “Racismo/sexismo epistémico, universidades
occidentalizadas y los cuatro genocidios/epistemicidios del largo siglo XVI”.
Tabula Rasa 19: 31-58.
   Martín-Mor, Adrià. 2016. “La localització de l’apli de missatgeria Telegram
al sard: L’experiència de Sardware i una aplicació docent”. Revista
Tradumàtica: Tecnologies de la traducció, 14: 112–23.
  Martín-Mor, Adrià. 2017. “Technologies for endangered languages: The
Languages of Sardinia as a Case in Point”. MTm 9: 365–86.
   Martín-Mor, Adrià, Sánchez-Gijón, Pilar, Piqué i Huerta, Ramon. 2015.
“Openness in translators training: A case study”. In Translation and Openness,
edited by Peter Sandrini, Marta García González, 145–52. Innsbruck: Innsbruck
University Press.
   Maxia, Mauro. 2017. Lingua e società in Sardegna. Ipazia Books.
   Moreno Cabrera, Juan Carlos. 2014. El nacionalismo lingüístico: Una
ideología destructiva. Barcelona: Península.
   Mura, Riccardo, Virdis, Maurizio. 2015. Caratteri e strutture fonetiche,
fonologiche e prosodiche della lingua sarda: Il sintetizzatore vocale SINTESA.
Casteddu: Condaghes.
   Phipps, Alison. 2019. “A manifesto for decolonising multilingualism”.
Channel View Publications and Multilingual Matters. December 30, 2019.
https://bit.ly/39rRQJy.
  Ribeiro, Gustavo Lins, Escobar, Arturo. 2018. “Antropologie del mondo:
Mutamenti disciplinari e sistemi di potere”. Anuac 7(1): 9-41.
   Tyers, Francis M., Alòs i Font, Hèctor, Fronteddu, Gianfranco, Martín-Mor,
Adrià. 2017. “Rule-based machine translation for the Italian–Sardinian language
pair”. The Prague Bulletin of Mathematical Linguistics 108(1): 221-32.
   United Nations Special Rapporteur on minority issues. 2017. “Language
rights of linguistic minorities: A practical guide for implementation”.
https://bit.ly/2MFaHaw.
89    Adrià Martín-Mor, Limbas minorizadas e ativismu linguìsticu




         Wa Thiong’o, Ngũgĩ. 1972. Homecoming: Essays on African and Caribbean
     literature, culture and politics. London: Heinemann.
        Wa Thiong’o, Ngũgĩ. 2005. Decolonising the mind: The politics of language
     in African literature. Oxford: Currey.
