headline: Jobs in Nigeria: Akaọrụ 10 a na-agbara ọsọ ndị ọzọ ji eriju afọ
text: Ọtụtụ oge ka ndị mmadụ na-arụ ọrụ ndị mmadụ na-akpọ n'imi, ọrụ ndị e nwereike ịsị "tụfịakwa, ọ bụghị m ga-arụ nke a". Mgbe a na-eto, a jụọ "kedụ ihe ị chọrọ ịbụ mgbe i toro?" ọtụtụ ndị na-ekwu na ha chọrọ ịbụ dọkịta, injinia, ọkaiwu, onye nkuzi, ọgbabọọlụ, onye uweojii maọbụ onye agha wdgz. Mana ọrụ ndị anyị na-ekwu maka ha n'akụkọ a bụ ọrụ ndị ọtụtụ ndị na-arụ ha arọghị nrọ ịmetụ aka n'ụwa ha, mana ọnọdụ tinyere ha n'ime ya. Ọrụ ndị ahụ bụ ọrụ ndị dị ezigbo mkpa n'ụwa, nke ọtụtụ ndị na-elelị anya. 1) Ịsa na ịwa ozu (embalmer): Ọrụ onye bekee kpọrọ 'embalmer' gụnyere ịsa na ịwa ozu ma kwado ya maka olili. Ọrụ a bụ ọrụ ndị ọ kara obi n'ihi na ọ gụnyere ịgbapụ ọbara n'ahụ ozu, ịgbanye ya mmiri ndị e ji echedo ozu nakwa itechi ozu ka ọ dị mma ile anya. Ndị na-arụ ya bụ ndị na-edili ọnwụ na ihe ndị na-eso ya. Ọ ga-edili arịrị ndị nwe ozu. Ọ bụ ndị ahụ na-ahụ na ozu atọgbọghị ma na-esigbu ndị dị ndụ, ọrụ ha na-arụ na-emekwa ka ozu nọtetu obere aka tupu o rekasịa. Gị na-agụ akụkọ a, a sị gị bụrụ ọsa ozu ị ga-ekwe? Mana e nwere ndị na-arụ ya ma rụta ya ọfụma. 2) Oburu nsị (sewage cleaner/disposer): Ọrụ a abụghị ọrụ 'nwa mummy', ọ bụ ọrụ onye obi kara n'ihi na enweghi ihe na-asọ oyi ka ịhụ nsị onye ọzọ anya, ọkachasị ebe o juru eju bara abara. Ọrụ ha gụnyere ikpocha nsị dị na ya bụ soakaway nakwa ịsachapụ ya mmiri. Mkpa ọ dị bụ na ọ bụghị na ha ekpochaghị 'soakaway' gị, nsị ga-etofe ya ma pụtawazie ebe ọ ga-anọchi ụzọ. Nke a nwereike ibute nsogbu gụnyere ọrịa na ihe ndị ọzọ. 3) Ịgba ozu ọkụ (cremators): Ọrụ ndị a dị ka ọrụ onye na-asa ozu, mana kama ọ na-asa ozu, ọ na-agba ozu ọkụ. Ọ na-amasị ụfọdụ ndị ịgba ozu ọkụ kama itinye n'akpati kwaa ya akwaa ma lie ya eli. N'ihi ndị ahụ na-achọghị ili ozu ka e ji nwee ndị na-agba ozu ọkụ. A gbachaa ozu ọkụ e fesaa ntụ ahụ n'ikuku maọbụ na mmiri, dịka ndị nwe ozu ahụ si chọọ. Ọrụ ha dị mkpa n'ihi na ọ na-eme ka e belata etu e si egwu ala, nke nwereike ịkpata ka e gbutuo osisi na-enyere ihuigwe aka. Mana ọ na-ere isi abụọ n'ihe gbasara ihu igwe n'ihi na ịkpọ ihe ọkụ na-emebikwa ihu igwe. 4) Ndị na-akpa alumi (recyclers): Ndị na-akpa alumi (aha ha si na aluminium) bụ ndị na-agagharị na-atụtụ igwe, plastik na ihe ndị ọzọ na-emeju atịtị. Ọtụtụ ndị na-elelị ha anya, na-ahụ ha ka ndị enweghi akaọrụ, mana ọrụ ha dị oke mkpa n'ihi na a na-ejikarị ihe ndị ha tụtụtara wee na-arụgharị maọbụ rụpụta ihe ọhụrụ ọzọ. Mkpa ọzọ ọ dị bụ na ọrụ ha na-enyere ihuigwe aka n'ihe Bekee kpọrọ 'climate change'. Nke a bụ n'ihi isi ọrụ ha bụ nke Bekee kpọrọ 'recycling'. Ọzọ bụkwa na a hapụ ihe ndị ahụ mebiri emebi ị na-atụpụta n'ụlọ gị ka ha nọrọ ebe a tụsara ha, ọ pụtara na ọ ga na-eme ka ikpo atịtị buo nnukwu ibu ma na-anọchi ụzọ. 5) Ikpo atịtị: Enweghi onye ọ bụ nrọ ya ịbụ okpo atịtị, mana ndị mmadụ na-arụ ya. Ọ bụ ha na-ahụ na ihe ndị ị tụpụtara n'ụlọ gị anọchighi gị ụzọ ma butere gị nsogbu gụnyere ọrịa. Ọ bụghị ọrụ gị na-atụpụta atịtị ga-achọ ịrụ n'ihi na ọ gụnyere ịtụtụrụ na ịmetụ atịtị na-abụghị nke gị, nke ga-enwecha ihe ndị na-asọ oyi, aka. N'ihi ndị na-ekpofu ahịhịa, atịtị anaghị atagbu gị n'ụlọ gị. 6) Ilekọta ndị agadị: Ọ bụ ekpere onye ọbụla ibi ogologo ndụ, kaa nka tupu a nwụọ, mana ọ bụghị ekpere onye ọbụla ịrụ ọrụ dị n'ilekọta onye merela agadị. Ọ bụghị onye ọbụla ga-arụnwu ọrụ a n'ihi na ọ na-aratu ahụ ịrụ. Nke a bụ n'ihi na e nwere ndị ọ na-ara ahụ ilekọta onye na-abụghị ọbara ha (onye ezinaụlọ ha). Ọrụ a bụ ọrụ ndidi; ọ dịghịkwanụ mfe inwe ndidi ebe ndị merela agadị nọ n'ihi na ụwa na-arazị ụfọdụ n'ime ha ahụ n'agadị (ndị na-akpabu ike oge ha nọ . Ọrụ a dị mkpa n'ihi na ụfọdụ ezinaụlọ enweghi ndị na-anọnyere ndị agadị ha nwere n'ụlọ ka ha nwee ohere gara mkpa ha; ndị na-arụ ọrụ a na-egbo mkpa a. Ọ bụ ndị a na-elekọta ndị agadị ahụ, hụ na ha sara ahụ ma na-ekpocha na-azacha ebe ha nọ wdgz. 7) Ndị na-eke nri (waiter/waitress): Ọrụ onye na-eke nri bụ ọrụ ndidi n'ihi na ọ bụghị mmadụ niile na-akwanyere ha ugwu. Ọ bụghịkwanụ ọrụ mmadụ na-arọ nrọ ịrụ oge ọ dị na nwata. E nweela ọtụtụ mgbe ndị iwe ọkụ wụrụ ha nri, mmanya maọbụ mmiri n'ahụ n'ihi mmehie so ihe ha 'tụrụ order' ya na ihe e wetere ha. Iwu ji ụlọọrụ ha anaghị ekwekarị ha bọgwọrọ ọbọ ma ụdịrị ihe a mee ha n'ọrụ, nke bụ na ị ga-elo iwe ya bụ ihe ga-akpalite. Ọzọ bụ na e nwere ndị nke na-arụ ọrụ ebe a na-ebikarị ma na-etichara ha aka; ihe dị ka ndị na-arụ n'ebe a na-aṅụ mmanya nke Bekee kpọrọ 'beer parlour'. Mana ị ma etu ha si dịrị ezigbo mkpa? Ọ bụ gị ga-ejiri aka gị enye onwe gị nri n'ụlọ oriri na nkwari? Ọ bụ ọrụ ha ịhụ na nri na mmanya ị chọrọ rutere gị aka. Ụfọdụ oge ọ bụkwa ọrụ ha ịhụ na ebe ị nọ eri nri dịkwa ọcha, ka ị ghara ibute ọrịa ebe ị gara iri nri. 8) 'Vulcanizer': Ọrụ onye 'vulcanizer' bụ ịgbanye ikuku na taya ụgbọala maọbụ ọgbatumtum ma ọ daa afọ. Ọrụ a abụghị ọrụ a dị ọcha arụ n'ihi na unyi na atịtị ga-emechurịrị gị. Ya mere, ụfọdụ oge ị ga-ahụ na ndị na-arụ ya nwere otu akwa ruru unyi ha na-eyi arụ ọrụ ha tupu ha agbanwee ya yiri nke dị ọcha laa. N'agbanyeghi na a na-amụ ya bụ ọrụ amụ dịka ịgba bọyị, enweghi onye na-arọ nrọ iji ya mere akaọrụ mgbe ọ bụ nwata. Ọrụ a dị ezigbo mkpa n'ihi na ọ bụrụ na e nweghi ndị na-afụnye ikuku na taya, kedụ etu ndị na-eme njem ga-esi na-eme ya? Mmadụ aga abụnwu eji ụkwụ eje Aba? 9) Ndị na-ere mmanụ ụgbọala: Ndị na-arụ ọrụ a na-enwe ezigbo ndidi n'ihi na ha na-ezute ụdịrị mmadụ dị iche iche; ma ndị iwe na-ewe ma ndị enweghi ndidi. Ọrụ ha na-emepekwa ohere ikuru anwụrụ na-eso mmanụ ụgbọala (fumes) ụfọdụ oge, nke na-adịghị mma n'ahụ mmadụ. Ọtụtụ ndị ọ bụ ọrụ ha ugbua arọghị nrọ ịhụ onwe ha n'ọnọdụ a, mana ha ji obi ha na-arụ ya. Ọrụ ha dị mkpa ọkachasị na mpaghara ụwa ebe ndị ọ bụ mmanụ ka ụgbọala na-eji aga. Mana mara na e nwere ụfọdụ mba dị n'ụwa ebe ọ bụ gị na-akwọ ụgbọala ga-eji aka gị agbanye mmanụ n'ụgbọala gị. 10) Igwu ili: E nwere onye ọ bụ nrọ ya ịrụ ọrụ a? Mana ndị mmadụ na-arụ ya tinye 'jara'. Ọ bụ ọrụ e ji ike na ndidi arụ n'ihi na ọ dịghị ofele igwubanye ala n'ime ebe ọ ga-eru fiti isii. Ọ bụrụ na ndị na-arụ ya arụghị ya, ọ pụtara na ozu na akpati ozu ga na-adọ n'elu ala. Mana marakwa na e nwere mpaghara ndị e ji igwe traktọ egwu ala ili. Ọzọ... Ọrụ ndị ọzọ dị ka ha gụnyere ọrụ gbagbuo (ndị na-agwọkọta kọnkịrị na sịmentị na ihe ndị ọzọ ebe a na-arụ ụlọ), ndị 'job' (ndị na-ebu ngwongwo n'ime ahịa) wdgz. Ọrụ ndị a dị mkpa n'ụzọ nke ha, n'ihi na ha na-enye aka ịhụ na obodo dị ọcha ma dị mma obibi. N'akwụkwọ ụlọọrụ National Bureau of Statistics (NBS) bụ ngalaba na-ahụ maka ngụkọ ọnuọgụgụ ihe na-eme na Naịjirịa biputara n'etiti Q4 2020 na Q1 2021, ọnụọgụgụ ndị na-enweghị ọrụ na Naijiria ruru ihe dị ka 33.3% nke a gbagoro elu site na 27.1% na mbido 2020. Ka ọ dị ugbua, ọnụọgụgụ ndị na-enweghị ọrụ na Naịjirịa karịrị nde iri abụọ na atọ (23,187,389). Nchọpụta ụlọọrụ ha mere na Maachị 2021, gosiri na ọnụọgụgụ ndị na-achọ ọrụ na Naịjirịa ka na-agbago elu.