headline: Igbo Customs and tradition: Ihe ndị Igbo kwenyere ga-eme ma mmadụ zute anụmanụ ndị a
text: Obodo dị iche iche n'ala Igbo nwere nkwenye ha kwenyere gbasara ụfọdụ ụmụ anụmanụ. Ọtụtụ nkwenye ndi a bụ ihe a na-akpọ Ụchi nke bekee na-akpọ "Premonition" ebe nke ọzo bụ Nkwenyeasi nke Bekee na-akpọ "superstitious beliefs". BBC Igbo na Mazi Chigozie Nnabuihe nwere mkparịta ụka ebe ọ kọwaara anyị ụfọdụ nkwenye ndị a. Mazi Nnabuihe bụ onye nkuzi ma bụru kwa ọkammụta n'ihe gbasara asụsu Igbo na Omenala Igbo na Mahadum nke Legọs. Lee ihe ndị ọ rụtụrụ aka na mkaparịta ụka ahụ: Mazị Nnabuihe kọwara na ọtụtụ mba n'ala Igbo nwere nkwenye na onye njem Udele nyụsara nsi n'ahụ, na ihe ọma chere onye ahụ n'ihu. O kọwara sị, " Igbo kwenyekwara na mgbe udele besara n'elu ụlọ mmadụ na ọdachi ọkachasi ọnwu nwereike ime n'ụlọ onye ahụ". Nnabuihe kwuru maka edemde ode akwụkwọ Wiliam Shakespear dere ebe ọ kwuru maka nnụnụ ọ kpọrọ "Bird of the Night" ebe ndị ọzọ na-akpọ ya "Ill-Ominous-Bird". Ọ kọwara na ihe edemde ejije Shakespear dere kwuru na ya bụ nnụnụ na-ekwu na ọdachi ga-eme. Kama Igbo nwere aha dị iche iche a na-akpọ ya bụ nnụnụ. O kwuru sị, "Ube nnụnụ a na-atụ ụjọ na ntị ma ndị igbo kwenyere na mgbe ọbụla ọ bere nna okenye maọbụ dimkpa ga-anwụ n'akụkụ ụlọ ahụ ọ bere ". Obu nke bụ "sparrow" n'asụsụ Bekee Mazi Nnabuihe kwukwara si "Ụfọdụ ndị n'ala Igb kwenyere na mgbe mmadụ na-eme njem, nnụnu a bee n'aka nrị na ihe ọma chere onye ahụ kama ọ bee n'aka ekpe ya, ọdachi chere onye ahụ". Ijere nke bekee na-akpọ Soldier Ant nwekwara nkwenye ndị  igbo kwenyere maka ya. Nnabuihe kwuru si, " mgbe Ijere kpụrụ n'ite ofe mmadụ nke mere na agaghị eri nrị ahụ ọzọ, ọ bụ uchi ndi Igbo kwnyere na ajọ ihe na-akwado ime". O kwukwara si na mgbe ijere a metutara ozu mmadụ, na ndị Igbo kwenyere na onye ahụ gwọrọ nsii oge ọ di ndụ. Nnabuihe kwuru si, "Ụfọdụ ebe n'ala Igbo nwere na mgbe aṅụ kpụrụ n'ụlommadụ n'ehihe na ọ pụtara na onye ahụ ga-enwe ndị ọbịa". O kwukwara na ụfọdụ nwere nkwenyeasị na mgbe anụ febatara ma fepụwak n'ụlo mmadụ na onye ahụ ga-enwe onye ọbịa. (Eke; ụfọdu ndi anaghi egbu ya n'ala Igbo) Mazi Nnabuihe kọwara na-enweghị ihe o pụtara ma mmadụ zute agwọ. O kwuru sị " N'ụfọdụ ebe n'ala Igbo, mgbe agwọ bịara nogide nwa enyiwere n'ala, ha na aṅụrị na onye na-elekọta nwa abịala". O kwukwara si, enwere nkwenyeasị nke igbo kwenyere na ekwesịghị ikpọ agwọ  aha ya n'abali. O kwuru sị, " Onye kpọro agwọ aha ya n'abali ga-ahụta agwọ kama ka onye ahu kpọọ ya eriri". Dokịta na-ahụ maka ahuike ụmụ anụmanụ bụ Ugwu Obinna kọwara na Sayensi akwadoghi nkwnyeasi n'ihi na ha kwenyere na ihe nani na ihe enwereike inyocha maọbụ hazie na laabụ nke ga-enwe mpụtara ka ha na-akwado. O kwuru sị, " Ọ bụ ndị obodo kwenyere na nkwenyasị ndi a". Ugwu mara atu sị, " O bụru na nkita na-aga ebe ọ na amaghị, ọ ga-anyụsa mammiri n'ụzọ nke nwere 'pheromone' . O bu ya ka nkịta ga-ejii mata ụzo lọghachi. Nke a bụ mpụtara nke ndị sayensi ji nyocha were hu na o bu eziokwu".