Ukpabi Asika biography: Ukpabi Asika: Ochie dike Igbo kwenyere na ịnọ na Naijiria kara Igbo mma karịa Biafra
Ọ bụrụ na ọ dị ndụ taa, o nweghị onye ma ma Ukpabi Anthony Asika gaara adị afọ iri asatọ na ise (1936-2004) a kaara akwụgide na nkwenye o nwere oge a lụrụ Agha Biafra. N'oge agha, Asịka so n'otu onye welitere isi na Naijiria bụ nwa afọ ezoghị onwe ya n'ikwupụta nkwenye o nwere na ọnọdụ Igbo kaara ha mma na Naijiria, karịa ikewapụta mba nke aka ha bụ Biafra. Kedụ ihe ị ma maka ya? Kedụ ihe e jii echeta nwa afọ Onicha, Anambara steeti a? Mgbe ọ dị ndụ, Asika bụ onye nkuzi, onye ọrụ Bekee nakwa onye ndọrọndọrọ ọchịchị. Kedụ ihe a kacha eji echeta ya taa? Dịka onyeisi (gọvanọ) mpaghara a kpọrọ 'East Central State' n'oge ọchịchị ndị agha; site n'ụbọchị 28 nke ọnwa Ọktoba 1967 ruo Julaị 1975, Asika na-akpoku ndị Ọwụwa Anyanwu ochie ka ha wụsa ngwaọgụ ịchọ Bịafra, bia ka Gọọmentị nyere ha aka. Ọ nọchiri Chukwuemeka Odimegwu Ojukwu dịka gọvanọ Mpaghara Ọwụwa Anyanwụ mgbe Ojukwu durula ndị Biafra n'agha nnwereonwe ha n'aka Naịjiria. N'oge ọ chịrị, naanị Asika bụ onye Igbo nọ n'ọkwa Gọvanọ na Naịjiria, bụ ihe so mee ka ụfọdụ ndị Igbo kpọọ ya 'sabo' n'ihi na ọ zara oku ọchịchị Yakubu Gowon bụ onyeisiala mgbe ahụ kpọrọ ya n'agbanyeghi na ndị Igbo nọ n'agha. Otu ihe Asika kwenyere na ya mgbe ọ dị ndụ bụ na "Naịjiria ịdị n'otu bụ maka ọdịmma onye ọbụla", o kwenyekwara na ịlụ agha adịghị mma, mere ka ọ na-ede akwụkwọ gbasara ịkwụsị ya bụ agha Biafra. N'ihi ihe ndị ọ na-ede, Ọchịagha Gowon rịọrọ Asika bụ onye nkuzi na mahadum Ibadan ka ọ bịa chịwa steeti ndị e kewapụtara na ndị na-achọ nnwereonwe Biafra. Ọ dị naanị afọ iri atọ na otu (31) mgbe ọ malitere ịchị ya bụ 'East Central State'. Ka ọ banyere ọchịchị, o jiri ọkwa ya na-arịọ sị na ịlụ agha abụghị ụzọ ka mma isi enweta ihe a na-achọ. Otu ihe o kwuru anaghị echefu echefu bụ "...mana anyị ekwesịghị ichefu na ọ bụ ndị mmadụ na-anwụ dịka a na-ese okwu. Bịanụ ugbua ka anyị kwụsị agha a..." Akụkọ kwuru na ọ bụ ya bulitere okwu "enweghi onye meriri, enweghi onye meriri" nke Gowon ji kwuo okwu oge agha Biafra biri. Ọrụ mwulite ala Igbo Asika rụrụ N'ihi ụdịrị nnukwu mmadụ ọ bụ, mgbe ọ nwụrụ ndị isi a hụrụ kwaba okpu gụnyere aka chịburu Naịjiria bụ Olusegun Obasanjo na Yakubu Gowon, LT Gen TY Danjuma, Martin Elechi chịburu Ebonyi steeti, Ọkammụta Pat Utomi, Sinetọ Evan Enwerem, Oriaku Maryam Babangida, Emeka Anyaoku bụbu onyeisi ụlọọrụ Commonwealth, Odeakwụkwọ Eddie Iroh na ndị ọzọ zitere ezinaụlọ ya ozi iti aka n'obi iji kwupute mwute ha.