Dementia: Kedụ ihe mere ọrịa a ji akawanye njọ ugbua?
Dementia bụ otu n'ime ọrịa na-emetụta ụbụrụ ndị mmadụ nke na-eme ka ha chezọọ ihe mere nsoso a. Dịka ngalaba WHO si kwuo, ihe karịrị mmadụ nde ise na ụma ise bụ ndị bu ọrịa ahụ ma kwuo na ọnụọgụgụ a nwereike iji ugboro atọ rịa elu n'afọ ole na ole na-abịa. Mgbe achọpụtara ọrịa a n'afọ 1908, ọbụghị ọrịa na-emetụta mmadụ niile mana ugbua otu onye na-ebute ya kwa ntabi anya atọ Mana n'agbanyeghị nke a, naanị otu mba n'ime mba anọ nwere iwu na-enyere ndị na-agabiga ọrịa a aka. Ọrịa Dementia bụ ọrịa na-emetụta akụkụ ụbụrụ akpọrọ 'Hippocampus' nke bụ ụzọ e si abanye ihe jikọrọ echiche. Seheli Jahan bụ onyeisi ọgwụ ụbụrụ n'ụlọọgwụ Bangladesh kwuru na ọ bụ 'ọrịa nchefu ihe' na nkenke. Ọ kọwara na ọ na-ara ahụ ka onye bu ọrịa dementia cheta ihe mere nsonso a mana ha na-enwe ike ịcheta ihe mere n'oge gara aga. "Ọ na-aka mma na ndị bụ ntorobịa n'ihi na hippocampus' ka nwere ahụike, ọ na-akpọ nkụ ka mmadụ na-aka nka" E nwere udiri ọrịa anọ bụ vascular dementia, Alzheimers dementia, live body dementia, frontal temporal dementia nakwa Parkinson's dementia. Ọ bụ ọrịa Alzheimers dementia bụ nke kachasị emetụta ndị mmadụ. Mgbanwe omume bụ ihe mbụ e ji achọpụta ndị nwere Dementia. Ihe ọzọ bụ nchefu ihe mere nsonso a, nchefu aha ha nakwa ebe ha nọ. Ha na-efukwa n'ebe ha magbu mbụ maọbụ chefuo okwu ha bụ n'uche ma ha na-enwe mkparịtaụka. Ihe ndị so eme ka ọrịa bawanye bụ na ndị mmadụ na-ebizi ogologo ndụ; ha anaghị anwụ n'oge Ọgwụgwọ Dementia O nweghi ọgwụgwọ eji aka maka ọrịa dịka ndị nnyocha sayensị na-agbasị mbọ ike ịrụpụta ọgwụ ga-akwụsị ya. Ya mere na achọtabeghị ihe jikọrọ 'amyloid' na ọrịa Dementia. Nke a pụtara na ndị nnyocha sayensi ka nwere ụfọdụ akụkọ gụnyere: - Gịnị na-egbu 'neurons' n'ụbụrụ - Kedụ ụdịrị 'protein' na-ejupute n'ụbụrụ - Ha kwenyere na achọta asịsa ajụjụ ndị a, ọ ga-eme ka achọta ọgwụgwọ ọrịa ahụ ngwa ngwa O doro anya na enwebeghi ọgwụgwọ maọbụ ọgwụ mgbochi Dementia mana ndị dọkịnta na-ekwukwa na o nwere ihe ndị mmadụ nwere ike ime iji gbochi ya. A mabeghi ihe jikọrọ omume ndị a na ọrịa 'dementia' mana nnyocha ka na-aga n'ihu.