Nigeria vs Ghana: A zọgbughị Joseph Kabungo, ọ nwụrụ site n'obi nkoropụ - NFF
Otu na-achịkọta egwu bọọlụ na Naijiria bụ NFF n'ịchafụ ekwuola na ọ bụghị nzọgbu maọbụ ntigbu ka e tigburu Joseph Kabungo, onye ọrụ CAF, n'asọmpi Naijiria na Ghana gbara n'ụbọchị Tuzde. Ghana na Naijiria gbara nhatanha (1-1) n'asọmpi ha gbara n'amaegwuregwu Moshood Abiola dị n' Abuja maka onye ga-etozu ịga asompi Iko Mbaụwa nke afọ 2022. Akụkọ fegharịrị kwuru na e tigburu Kabungo bụ onye ọrụ CAF na tigbuo zọgbuo dapụtara n'ama egwuregwu ahụ ozigbo e gbubiri asọmpi ahụ. Mana otu NFF kwuru n'akwụkwọ mgbasaozi ha wepụtara ụbọchị Wenezde, na Kabungo nwụrụ site n'obi nkoropụ dịka o kubituchara mgbe ndị mmadụ na-achọ ụzọ ipụ n'amaegwuregwu ahụ. Ọgbaghara dapụtara n'ama egwuregwu ahụ dịka ndị mmadụ wujuru n'ọgbọ egwuregwu ahụ malite kpawa aghara. Dịka Odeakwụkwọ ukwu nke NFF bụ  Dr Mohammed Sanusi sị kwuo, "Ozi si n'aka dọkịta anyị bụ Dr Onimisi Ozi Salami, bụ onye FIFa họpụtara dịka onye nlekọta ahụike n'asompi ahụ, kwuru na a hụrụ Kabungo ka ọ na-ekuli ume elu na nso ebe ndị Ghana na-agbanwe uwe. E wetara m ozi, m wee nye ha iwu ka ha buga ya ụlọọgwụ." "Mana ọ nwụrụ dịka ha na-erute n'ụlọọgwụ." N'otu aka ahụ, Dr Salami kwuru na ọ bụ obi nkoropụ gburu Kabungo. Dr Salami gwara ngalaba mgbasaozi NFF bụ nff.com na "ọ nwụrụ site n' obi nkoropụ (cardiac arrest)." Ọ kọwara na ya na-aga n'ebe mgbanwe uwe ndị egwu bọọlụ Naijiria oge "onye nchịkọta si Saụt Afrịka bụ Kabore Hubert Bosilong bekuru ya. "Ka m bịara, ahụrụ m Dr Kabungo ka ọ na-ekuli ume elu." "Onye nchekwa Fifa maka asompi a bụ Dixon Adol Okello, onye Uganda, nọ ebe ihe a na-eme.""Anyị gbalịrị ịkpọlite ya ozigbo mana oge anyị hụrụ na ọ mịtaghị mkpụrụ, anyị tinyere ya n'ụgbọala ụlọọgwụ gbara ọsọ buga ya ụlọgwụ Cedar Crest Hospital dị n'Apo ebe ọ nọrọ kubie." Dr Salami gara n'ihu tụọ arịrị na ụfọdụ mmadụ tụgharịrị akụkọ ahụ na-ekwuzi na a kụrụ ya ihe. "Nke a bụ asị, Ọ bụ obi nkoropụ gburu ya." Dịka Ghana gbapụrụ Naịjirịa n'iko mba ụwa afọ 2022 taa bụ Tuzde, Maachị 29, ndị mmadụ ji iwe malite imebi ihe n'amaegwuregwu Moshood Abiola dị n'Abuja, ebe a nọrọ gbaa ya bụ asọmpi. Onyonyo etu ndị mmadụ si jupụta n'ama egwuregwu ahụ na-akụrịsi ihe na-efesasị ebe niile na soshal midia ugbua. N'onyonyo ahụ, a hụrụ ebe ndị mmadụ na-akụwasị ihe, hụkwa ka anwụrụ ọkụ na-alali elu n'ime ama egwuregwu ahụ. Anwụrụ a dịka ọ bụ ikuku ose nke ndị ọrụ nchekwa na-eji achụsasị ndị mmadụ na-akpa aghara. Ghana na Naịjirịa gbara nhatanha site n'inye onwe ha otu goolu otu goolu. Mana Ghana tozuru iso gbaa asọmpi Qatar 2022 n'ihi na ha nyere goolu n'Abuja mana Naịjirịa enyeteghị goolu oge ha gara Kumasi n'ụbọchị Fraịde, Maachị 25. Ndị Super Eagles nke Naịjirịa akwarala ngwongwo ha laa maka na ha agaghị eso agba asọmpi iko mba ụwa nke ga-adị na mb Qatar n'ọnwa Nọvemba afọ 2022. Ọ bụ mba Ghana ji azịza zapụ Naịjirịa n'asọmpi a dịka ha nyere onwe ha otu goolu otu goolu. Naịjirịa na Ghana nyere onwe ha otu goolu otu goolu n'agba nke mbụ nke asọmpi itozu oke maka iko mbaụwa nke afọ 2022, n'ama egwuregwu dị n'Abuja. Mba Ghana bu ụzọ nyete goolu na nkeji iri na otu nke asọmpi ahụ, site n'aka Thomas Partey. Mana Naịjirịa nyere goolu nke ha site na penariti nke William Troost-Ekong gbara, dịka a gbaturu Ademola Lookman n'ime obi goolu ndị Ghana. Cheta na Naịjirịa enyetaghị goolu oge ha gara Ghana n'ụbọchị Fraịde, abalị 25 nke ọnwa Maachị 2022. Ọ pụtara na dịka Ghana bu ụzọ nyete goolu n'Abuja, ndị Naịjirịa kwesịrị imeri ha emeri iji gafere, maka na nhatanha ọbụla agaghị enwe isi. Fifa nwere iwu a na-akpọ 'away goals rule', nke bụ na ọ bụrụ na a gbaa nhatanha n'asọmpi, ndị ọbụla kacha nyeta goolu n'ụlọ ndị nke ọzọ, ga-enwe mmeri. Naịjiria na Ghana ga-achịpụ ya taa bụ Tuzde, abalị 29 nke ọnwa Maachị afọ 2022 n'ama egwuregwu Moshood Abiola dị n'Abuja, n'asọmpi itozu oke maka iko mbaụwa nke afọ 2022. Cheta na Naijiria na Ghana gbaburu onwe ha onye lawa onye lawa n'asọmpi nke ha sọrọ na Kumasi Ghana n'ụbọchị Satọde gara aga. Ka ọ dị ugbua, ndị Black Stars nke Ghana awụchielarị maka egwuregwu a ịma mbe na abọ nke bụ oke. Ndị mmadụ na-atụ anya na asompi ahụ ga-akpụ ọkụ n'ọnụ n'ihi na mba abụọ a na-apụ ọkụ n'egwu bọọlụ n'Afrika. Ọ bụ n'ihi nke a mere ụfọdụ ji ekwu na ọ hịara ahụ ikwu kpomkpwem onye ga-emeri n'asompi taa. Naijiria na Ghana ejighị anya ahụ onwe ma a bịa n'okwu egwuregwu bọọlụ. Mba abụọ a ezutela onwe ha n'asọmpi iri ise na isii (56). N'ime ndị a, Ghana meriri na iri abụọ na ise (25), Naiijiria meriri iri na abụọ (12), ebe ha gbara nhatanha n'asọmpi iri na itoolu (19). Ma lee asọmpi Iko mbaụwa  ha zutere na onwe ha: Kemgbe Naijiria na Ghana zutewere onwe ha n'asọmpi bọọlụ, Naijiria agbaala ha n'ụlọ ugboro iri abụo (20), merie n'asatọ (8), e merie ha n'atọ, ebe ha gbara nhatanha n'itoolu(9). N'aka nke ọzọ, Ghana agbaala Naijiria n'ụlọ ha ugboro iri abụọ na atọ (23), merie n'iri na isii(16), e merie ha n'otu, ebe ha gbara onye lawa, onye lawa isii(6). Ugbua, ọ bụ n'ihu ama Naijiria ka a ga-asọ asọmpi a, kedụ ihe iwu Fifa kwuru? Mpaghara 20.10, ihu akwụkwọ 29  nke Iwu Fifa kwuru sị, "Ọ bụrụ na otu egwu bọọlụ abụọ nweta ọkpụ bọọlụ ha nhatanha na asọmpi abụọ, ọkpụ ọbụla e nwetara n' asọmpi abụghị n'ụlọ a ga agụ ya abụọ." Ọzọ, "Oge mgbakwụnye (extra time) bụ oge dị nnukwu mkpa n'agba nke abụọ...) Ọ bụrụ na otu egwu bọọlụ abụọ enye goolu ha nhatanha n'oge mgbakwụnye, otu bọọlụ bịara abịa  ka a ga-akpọpụta dịka onye meriri n'asompi ahụ iji gbado ụkwụ n' iwu ịgụ otu goolu dịka abụọ." Dịka otu onye egwu bọọlụ doro anya bụ Andrew Ekejiụba siri kọwara BBC Igbo, " Ihe o ga- eri Naijiria bụ inweta  1-0 maọbụ 2-0 maọbụ 3- iji tozuo ịga iko mbaụwa." "Ha ekwela ka Ghana nye goolu ọbụla n'ihi na ọ bụrụ  na ha nye goolu ọbụla a ga-agụrụ ha ya ka e si agụ  goolụ agbaghị n'ụlọ." Ihe asọmpị a ji dị ụmụ Naijiria mkpa? Obi na anya ọtụtụ ụmụ Naijiria dị n'asọmpi  Naijiria na Ghana nwere taa. A na-atụ anya n'ọtụtụ ndị mmadụ ga-apụta n'igwe dịka ụfọdụ otu pati YPP  na ndị ọzọ egwu bọọlụ na-amsị zụọrọla ọtụtụ ndị ntorobịa akwụkwọ ikike ịbanye kirie ya n'amaegwuregwu Moshood Abiola. Dịka Ekejiụba si kwuo, ihe o ji dị Naijiria mkpa imeri n'asompi a bụ na ọ bụ ya ga-ekwu onye ga-aga asompi iko mbaụwa. "Asompi iko mbaụwa bụrụ otu egwu bọọlụ ọbụla maọbụ onye egwu bọọlụ nnukwu n'ihi na-eji isonye na ya agụkọ onye maọbụ mba bụ ọkaibe n'egwu bọọlụ n'ụwa." "Ọ bụrụ na isonye n'iko mbaụwa dịka ọgba bọọlụ, ego ole ị na-ada ga-arị karịa." Akụkọ ka na-abịa