Flu Virus: 'Bird flu', swine flu, SARS na ọrịa ndị ọzọ mara ụwa jijiji
Ndị ọrụ sayensị na Chaịna achọpụtala ụdịrị ọrịa ụkwara ọhụrụ nwereike ị zu ụwa ọnụ. A chọpụtara ọhụrụ n'ahụ ezi mana o nwereike ị fee ndị mmadụ dịka ha si kwuo. Dịka ọ dị ugbua ndị ọrụ ahụ na-eche na  o nwereike ịgbanwe ma ghọrọ ọrịa ga-efe efe ma zuo ụwa ọnụ n'oge adịghị anya. Akpọbeghị ọrịa aha ọbụla ugbua mana lee ọrịa ndị ọzọ yiri ya mara ụwa jijiji ebe a: Ọrịa a malitere n'afọ 1918 mgbe a na-anụ agha ụwa nke mbụ bụ WW1 bụ nke metụtara ngụ ndị mmadụ. Ọ bụ ọrịa a tụrụ egwu nke ukwu n'ihi na o gburu ugboro abụọ ọnụọgụgụ ndị nwụrụ n'agha ahụ, ya bụ ihe ruru mmadụ nde iri ise nwụrụ. A kpọrọ ya "Spanish Flu" mana ndị sayensi niile ekweteghị n'aha a n'ihi na rue ugbua, amabeghi ebe o si welite isi. Ọrịa nke a malitere n'afọ 1957 na mpaghara ọwụwa anywanwụ Eshia dịka aha ya si kwuo. Ọ pụtara n'ahụ nnụnụ tupu o bido i fee ndị mmadụ dịka ọrịa ụkwara nakwa ngụ. O gburu ihe ruru mmadụ otu nde na ọma n'ụwa niile Nke a yiri ọrịa "Asian Flu" n'ihi na o si kwa n'ahụ nnụnụ pụta ma bụrụkwa ọrịa ngụ. O gburu ihe ruru mmadụ otu nde n'ụwa ma siri kwa na Hong Kong pụta dịka aha ya si gosi. O bu ụzo senyie isi n'afọ 1957. Ọrịa SARS pụtara "Severe Acute Respiratory Syndrome" na Bekee maọbụ ọrịa ike nke ngụ malitere n'afọ 2002. A chọtara n'ahụ ụsụ n'Eshia ebe o fere mmadụ puku asatọ na ọma. Ọ malitere iwu ọzọ n'ihi na ngosiputa ya yiri nke Covid-19 na-ewu ugbua. Ọrịa ngụ nke a malitere n'ahụ ezi na mba Amerịka metụtara ụmụaka na ndị ntorobia kachasị. E chere na o fere ihe ruru mmadụ nde narị asatọ ma gbuo mmadụ puku narị abụọ na iri asatọ na anọ. E bu ụzọ chọpụta ya n'afọ 2009. Ọrịa MERS pụtara "Middle Eastern Respiratory Syndrome" na Bekee bụ ọrịa echere na ọ pụtara n'ahụ ụsụ. A kpọrọ ya MERS n'ihi na ọ bụ na mba Saudi Arabia ka o si malite ma fesaa na mba iri abụọ na ise. Ngosiputa ya yikwara nke SARS nakwa Swine Flu n'ihi na ha niile si n'otu ezinaụlọ nje. Covid-19 bụ ọrịa nke ụwa nille ka na-agba mgba rue ugbua. A chọpụtara mbụ n'ọnwa Disemba afọ 2019 n'obodo Wuhan dị na mba Chaịna. O nwetara aha ya n'ihi na o si na ezinaụlọ nje akpọrọ "coronavirus" ma malitekwa n'afọ 2019 (Covid-19) Dịka ọ dị ugbua, o feela ihe karịrị mmadụ nde iri ma gbuo ihe ruru mmadu puku narị ise. Akụkọ ndị ga-amasị gị