headline: Ajjeechaa Gimbii qorachuuf koreen Majiliisa Oromiyaa hundeesse maal hojjechuuf karoorfate?
text: Manni Maree Dhimmoota Islaamummaa Oromiyaa haleellaa kutaalee Itoophiyaa garaagaraa keessatti hawaasa Muslimaa fi lammiilee kaanirra ga’aa jiru akka balaaleffatu ibse. Manni maree kun haleellaawwan lammiilee nagaarratti raawwataman qorachuun haqa barbaaduu fi kanneen rakkoo keessa jiran bira dhaabbachuuf koree hundeessuu ibse. Pireezidantiin mana maree kanaa Sheek Jamaal Muusaa Jiloo rakkoon hawaasa Muslimaa Naannoo Amaaraa, Affaar, Oromiyaa-Wallaggaa Lixaa, Gambeellaa fi Beenishaangul Gumuzitti irraa ga’aa jiru kan callisanii ilaalan miti jedhan. ‘’Akka jaarmiyaa muslimaatti dhimma kana ilaaluuf dirqama waan qabnuuf qorannoo gaggeessaa turre.’’ Sheek Jamaal Muusaa Jiloo dhumaatiin hawaasa musliimaa naannolee garaagaraatti raawwatu akka balaaleffatan ibsan. Rakkoo jabduutu harkaa nu qaba kan jedhan Sheek Jamaal, ‘’kanaaf jecha namoota hawaasa biratti fudhatama qaban kutaalee biyyattii garaagaraa irraa walitti qabneerra,’’ jedhan. Majliisi Oromiyaa koree namoota 13 of keessaa qabu kan hundeesse yoo ta’u, yeroo warraaqsa koree fala barbaadduu rakkoo hawaasa muslimaarraa kaasanii waa’ee dhimma muslimaa kan falmaa turan Miseensa Mana Maree Bakka Bu’oota uummataa yeroo ammaa Ustaaz Kaamil Shamsuu fi Ustaaz Abuubakar Ahmad dabalatee miseensota gameeyyii ulaamaa irraa kan ijaarameedha. ‘’Koreen kun kan manguddoo Oromiyaa qofa osoo hin taane hunda kan hammateedha. Abbootii qabeenyaa, ulamoota, manguddoo biyyaatu keessa jira. Nuti akka majiliisa Oromiyaatti ka’umsa haa taanuyyuu malee koreen kun akka biyyaalessaatti hundaa’uun rakkoolee Itoophiyaa keessa jiraniif furmaata waaraa fiduudha,’’ jedhan Sheek Jamaal. Warra dhumaniif haqa, warra rakkatanii jiraniif gargaarsa akkasumas warra madaa’ee mana haakimaa jiruuf wal’aansa ga’aa akka argatan deeggarsa gochuun kaayyoo koree kanaa ta’uu himan. Koree kana bakka bu’uun waan rakkoo kana qorachuuf isaan dirqamsiise kan ibsan Walitti Qabaan Boordii Mana Maree Dhimmoota Islaamummaa Oromiyaa Ustaa Gaaliim, "haleellaawwan suukanneessaa biyya keenyatti mudataa jiran keessaa irra caalaan hawaasa Muslimaa irratti" jedhan. "Dhiheenya kana Muslimoota Walloo Godina Wallagga Lixaa Aanaa Gimbii Ganda Tolee keessa jiraatan irratti haleellaan suukkanneessaan raawwachuu mirkaneeffanneerra,’’ jedhan. "Godinaalee Wallaggaa garaagaraa keessatti gochi walfakkaataan raawwachuun muslimoota hedduu rakkoo hamaa fi baqaaf saaxileera. Daran kan miidhaman muslimoota walloo fi Muslimoota Harar naannoo Somaalee irraa buqqa’anii garas deemaniidha." Majiliisi Oromiyaa taatee aanaa Gimbii, ganda Tolee jedhamtutti hawaasa muslimaa irratti raawwate adda baasuuf qorannoo gaggeessus garuu bu’uura rakkoo qixa sirrii ta’een adda baasuuf rakkateera jedhan Ustaaz Gaaliim. ‘’Odeeffannoowwan dhimma kanarratti arganne hedduunsaanii kan walfaallessan ta’us, garuu muslimoonni dhibbaan lakkaa’aman sababa amantii isaanii irratti xiyyeeffatamuun masjiida, manaa fi bakka hojiitti haala suukanneessaan ajjeefamuu mirkaneeffanneerra,’’ jedhan. Akka ibsa isaniitti ammallee namoonni hedduun kan miidhamanii fi wal’aansa fayyaa hatattamaa barbaadan hedduun jiru. Qabeenyi hedduun akka barbadaa’ee fi namoonni hanga yoonaa achi buuteensaanii dhabames jiraachuu eeran. Ustaaz Gaaliim akka ibsanitti muslimoonni hedduun qe’eesaaniirraa baqatanii gara biraatti godaananiiru, kanneen bakka rakkoon itti mudatetti hafan ammoo dararamaa jiru. Koreen kun kanneen ajjeefaman haqa akka argatan kanneen miidhaman akka gargaaraman akkasumas fuulduratti rakkoon walfakkaataan akka dabalamneef kan hojjetuudhas jedhan. Ustaaz Gaaliim qaamoleen mootummaa sadarkaa garaagaraa irra jiran hojii koreen kun hojjetuuf akka deeggarsa taasisan gaafataniiru. Waa'een haleellaa Gimbii sirnaan akka qoratamu kan gaafate Majiliisa Oromiyaa qofa miti. Paartileen mormitootaa akkasumas UN fi mootummaan Ameerikaa dhimma kanaan yaadda'uu himanii, qorannoon akka gaggeeffamus gaafataniiru. Garuu hanga yoonaa qaamni achi ga'ee qorate hin jiru. Addi Bilisummaa Oromoo fi Kongireesiin Federaalawaa Oromoo haleellaan raawwate qaama walabaan akka qoratamu wayita gaafatan, paartiin badhaadhinaa ammoo gocha kana erga balaaleffatee booda iddoowwan rakkoon nageenyaa jiranitti tarkaanfii fudhachuu akka itti fufu ibseera. Haleellaa Aanaa Gimbii Ganda Toleetti ALI Waxabajjii 11, 2014 raawwateen namoonni 300 caalan ajjeefamuu kanneen ijaan argan himaniiru. Aanga'oonni mootummaa haleellaan Waraana Bilisummaa Oromoo 'Shanee' ittiin jedhuun raawwachuu ibsuurraan kan hafe, lakkoosa namoota du'anii fi miidhamanii hin ibsine. Waraanni Bilisummaa Oromoo ibsa baaseen, hidhattoonni isaa namoota nagaa akka hin haleelle fi Gimbitti hidhattoota mootummaa al-idileetiin akka raawwatamee, haleellichi akka qoratamu gaafate. Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanitti Komishinarri Mirga Namoomaa haleellichi wayita qaqqabe namoonni lakkoofsi isaanii hin beekamne butamanii fudhatamuu ibsuun, mootummaan Itoophiyaa dhimma haleellaa kanaarratti saffisaan qorannoo bal’aa akka gaggeesse ibsu gaafate. Komishinichi ganda Tooletti iddoo haleellaan itti qaqqabetti ta’ii sana namootni ijaan argine jedhan dubbisuu eeruun, harka caalu daa’immaanii fi dubartoonni ajjeefamuu fi manneen gubachuuchuun akkasuma namoonni 2,000 ta’an qe’eesaaniirraa buqqa’uu hime. Paartileen mormitootaa, dhaabbileen mirga namoomaaf falmani fi qaamoleen biroos halleellaa kana balaleeffachuun mootummaan nageenya lammilee akka eegsisu gaafatan. Haleellichi qaqqabee guyyoota shan booda Manni Maree Bakka Bu’oota Uummataa keessatti bakka buutoonni Warraaqsa Uummata Amaaraa/ABIN dhimmi haleellaa sun akka ajandaa mariitti akka qabamu gaafatanillee fudhatama dhabuusaatiin yaa’icha addaan kutanii bahan. Manni Maree Bakka Bu’oota Uummataa Komishiniin Mirga Namoomaa Itoophiyaa haleellaan Wallagga Lixaa fi Gambeellaatti qaqqabe qoratee akka dhiyeessu ajajeera.