headline: Mootummaan Keeniyaa rakkoo nageenyaa Bulchiinsa Marsabiit furuuf humna addaa bobbaase
text: Mootummaan Keeniyaa rakkoo nageenyaa Bulchiinsa Marsabiit furuuf poolisii dabalatee, humnoota addaa kumaatamatti lakka'aman bobbaase. Mootummaan biyyattii hongee, siyaasa hammeessuu fi meeshaan waraanaa Itoophiyaarraa daangaa ce'ee as galu, naannoo daangaa kanatti rakkoo nageenyaa hammeesseera jedha. Kaawuntii kaaba biyyattiitti argamtu Marsabiit keessatti galgala sa'aa 12 hanga ganama sa'aa 12 sochii hawaasaarra uggurri kaahamuu Ministeerri dhimma biyya keessaa Keeniyaa Fireed Maatiyaangii guyyaa Wiixataa beeksisanii turan. Maatiyaangii ibsa kennaniin uggurri sochii kun Wiixata galgala irraa eegalee ji'a tokkoof kan turu akka ta'e beeksisan. Kaayyoon isaa ammoo boora'uu nageenyaa yaaddoo biyyaalessaa ta'edha jedhaniiru. ''Caamsaa 2 galgala sa'aa 12 irraa eegalee guutummaan kaawuntii Marsabiit uggura sochii jala galti, duulli hidhannoo waraanaa seeraan alaa naanncha jeeqaa jiru qulqulleessuu itti fufa. Hoogganoonni naannichaa akka tumsan barbaadama. '' jedhan qondaalli kun. Bakka gosti Oromoo Kaaba Keeniyaa lafa daangaa Itoophiyaa waliin daangessu keessa qubatan Marsabiitiifi Isiyoolootti, ji'oota darban walitti bu'iinsi sababoota adda addaan hawaasa naannichaa jiraatu gidduuttii dhalatu lubbuufi qabeenya hedduu balleesseera. Maatiyaangii ''Isiyooloon addatti lafa jeequmsaati'' jedhan. Bakki addaa Kom jedhamu albuuda baastoota seeraan alaa wajjin walqabatee walitti bu'iinsoota naannichaa gama adda addaan deeggaruun jiraa jedhan. ''Qabeenya albuuda seeraa ala baasuurraa argamu kunis sochii shororkeessitootaa deeggaraa waan jiruuf tarkaanfii amma dura fudhannee hin beekne akka fudhannu sababa ta'eera'' jedhan. Haala nageenyaa naannichatti rakkoo keessa galaa dhufe sirreessuuf amma dura qaamoleen nageenyaa gahaan ergamuufi sochiin meeshaa waraanaa seeraan alaa hanga dhaabatutti oppireeshinichi akka itti fufu qondaalli kun himaniiru. Hooggantootni naannichaa gosti isaanii seeraan ala meeshaa akka hidhatu gochuu isaniitiin haalli nageenyaa naannichaa rakkoo keessa galeeraa jechuun caasaa mootummaa naannoo sanii komataniiru. Opiireeshiniin mootummaan Keeniyaa Kaaba biyyattii irra jireessaan Marsabiit keessatti raawwatuun cinaatti bulchiinsa Koomuu, Kaawuntii Meertii, Isiyooloofi naannoo Solooloo keessattis akka gaggeefamu gabaasameera. Haalli nageenyaa naannichaa yaaddoo biyyaalessaa keeniyaati sababni jedhameef ammoo shororkeessitootni ulaa san fayyadamuun meeshaalee waraanaa gara kutaalee Keeniyaa kaanitti dabarsuuf itti gargaaramaa jiru yaada jedhudha. Mootummaan amma uggura sochii fi duula waraanaa labsuu isaatiin dura aanga'ootni naannichaa rakkoo kanaaf fala akka dhiyeessan yeroo ji'a sadii kennee akka ture miidiyaan Keeniyaa 'The Star' gabaaseera. Kimisa darbellee bulchiinsa Marsabiit keessatti hidhattootni namoota ja'a rasaasaan ajjeesanii kanneen balaa kana dheensuuf baqatanii badan namootni 17 ta'an sa'aa 24 boda Poolisiin baraaramuu barruun Keeniyaa kun gabaaseera. Hoogganni dhimma biyya keessaa Keeniyaa Maatiyaang, qabeenyi mootummaa Keeniyaa dhibeentaan 25% naannicha tasgabeessuuf akka oolu dubbataniiru. ''Rakkon naannichaa siyaasaa lafa babal'ifannaa, hongee, teessuma lafaa rakkisaa fi daddabarsa meeshaa waraanaa seeraan alaan'' hammaateera jedhan. Dabalataan tasgabii dhabuun siyaasaa fi rakkoon biyyoota ollaa rakkoo naannoo sanii hammeessuu fi meeshaan waraanaa salphaatti namoota harka akka galu gahee bahuu dubbatan. Filannoo pireezidantummaa ji'oota booda Keeniyaan keessummeessituun walqabatee Marsabiit Kaawuntiiwwan rakkoo nageenyaa hamaan mudachuu mala jedhaman keessaati. Sababni ammoo gosoota naannicha qubatanii jiran gidduu walitti bu'iinsa irra deddeebiin dhalachaa jiruudha. Kutaa bulchiinsaa kana keessaa gosa Booranaa dabalatee gosoonni 14 ol kanneen akka Gabraa, Burjii, Reendilee, Turkaanaa, Saamburuu fi kanneen biroos keessa qubatu. Yeroo hedduuf gosa Booranaafi Gabraa gidduu walitti bu'iinsa irra deddeebiin uumamu lubbuufi qabeenyarra miidhaa qaqqabsiisaa jira. Mootummaan Keeniyaa ibsa kana wajjiin walqabatee baaseen dhibdeen Booranaafi Gabraa akkaan hammachuufi aanga'oonni naanniichaa hidhannoon waldura dhaabachuuf haala itti adeeman deeggaruu komateera. Waggaa lama dura walitti bu'iinsa naannicha ture ilaalchisee kan dubbifne Bulchaa Ittaanaa Marsabit Abba Solomoon Guboo, ''Wanni guddoon dhib (rakkoo) kanaan deemuutti jiru, siyaasadha,'' jedhanii namni siyaasaa gama Gabraa fi Booranaan jiru cufti wal qabatee, akkanaan nagaa kana jaaran malee, nagaan hin dhuftu,'' jedhanii ture.