headline: Koronaavaayiras: Remdesiiver qoricha Covid-19 hakiimonni dinqisiifataa jiran
text: Qorichi Remdesiiver jedhamu kun yeroo ammaa hakiimota dhibamtoota koronaavaayirasii wallaananiin dinqisiifamaa jira. Remdesiiver qoricha koronaavaayirasii wallaanuudhaaf hojjetame hin turre.  Dhibeen waa nama barsiifti akkuma jedhan sana, namni jalqaba Ameerikaa keessatti koronaavaayirasiin qabame qoricha ittiin wallaanan dhabanii hakiimonni mala dhahuutti ka'an. Namni jalqaba Ameerikaa, Waashingiteen keessatti koronaavaayirasiin iratti argame Amajji 20, 2020 ture. Namni jalqaba US keessatti dhibeen kun irattti argame kun CHaayinaa, kutaa Huubee deemee fira gaafatee deeme yeroo sanatti. Namni kun gaheessa umuriin isaa ganna 35dha. Jalqabarratti rakkoon fayyaa hamaan irratti hin mul'anne ture. Ni qufaasisa, gubaa qaamaa qaba ture. Yeroo sanatti weerarri koronaavaayirasii Chaayinaatti tatamsa'ee oduun addunyaa guutee waan jiruuf ammoo hakiimonni dammaqinsaan dhukkubsataa sana hordofaa turan. Namichis Chaayinaa deemee waan dhufeef shakkii hakiimotaa cimsuun akka itti dhiyeenyaan hordofan taasisee ture. Akkum eeganis gubaan qaama isaafi qufaasisaan itti jabaachaa deemee hanga arganuu dadhabee gargaarsa Oksijiinii isa barbaachisutti gahe. Mallattoolee dhukkubaa kana yeroo arganitti maal akka ta'e bira gahan hakiimonni. Namichi Covid-19n qabamuun isaa mirkanaa'e.D Dr. Dayaaz yeroodhuma sana Abbaa Taayitaa To'annoo Qorichaa Ameerikaatti beeksise. Namicharratti ammoo hordoffiin cimaan taasifamuun itti fufe. Dhibee haaraa kanaaf maaltu qoricha ta'a jechuun hakiimonni mariitti taa'an sababiin isaas dhibeen kun qoricha hin arganne. Yeroodhaafis ta'e qoricha farra vaayirasii kan ta'e Remdesiiver osoo kennineef maal ta'a jedhanii wal mariyatan. Warshaa qoricha sana omishu Gileed jedhamu mariisisan. Gileedis qorichicha gara hospitaala dhibamaan sun itti wallaanamaa jiruu fedeef. Isaan booda abbaa taayitaa to'annoo qorichaarraa hayyama qoricha sana dhibamaa sanaaf kennuu argatan. Hayyamni kenname sunis hayyama addaa marii hakiimotaatiin qoricha kennamu [Kompaashineet uuz oof diraagsi] jedhamuun gaheessa ganna 35 kanaaf ajajame. Namichi qoricha kana fudhachuu kan jalqabe gaafa guyyaa torbaffaa ture. Miidhaa maddee biraa hin qaqqabsiifne qorichichis. Namichis bayyanataa dhufe. Keessumaa qorichicha fudhatee gaafa guyyaa lamaffaa jajjabaataa dhufe. Dr. Daayaaz halkan sana yeroo yaadatan akka jedhanitti, "dhukkubsataan sun qoricha sana seenaa weerara dhibee kanaa keessatti nama jalqabaa waan ta'eef  maal akka ta'uu danda'u dhimmanee eegaa turre." Isaan booda ture qoricha Remdesiiver jedhamu kana irratti duuluun qorannoon gaggeefamuu kan jalqabe. Remdesiiver qoricha farra-vaayirasii keessatti ramadama.  Koronaavaayirasiidhaaf qorichi hanga ammaatti foyyee qaba jedhamee bal'inaan dubbatamaa jirudha. Ministirri Fayyaa UK Maat Hankook, "Tarii hanga ammaatti kan yaallee keessaa kan baayyee abdii guddaa namaaf kennudha," jedhaniiru. Qorichi kun jalqaba dhukkubsattoota Iboolaatiif kan kennamu ture. Yeroo ammaa kana UK keessatti Remdesiiver Tajaajila Fayyaa Biyyaalessaatiin dhukkubsatoota Covid-19f akka kennamuuf dhiyeessi isaallee akka hin gufanneef hojjetamaa jira. Ogeessonni to'annoo qorichaa UK dhukkubsattoota koronaavaayirasiirratti  hanga tokko qorachuudhaan fayyisuu akka danda'u odeeffannoo gahaan argameera jedhu. Yeroodhaaf qorichi kun akka garaatti waan hin argamneefis namoota dhukkubbiin itti cime qofaaf kennamaa jira. Ballinaan qoricha kana irratti hojjechaa kan jirtu UK haataatuyyu malee, Ameerikaafi Jappaanillee bal'inaan omishuudhaf adeemsarra jiru. Ammallee qorannoon qoricha kana irratti taasifamu guuutummaa addunyaarratti cimee itti fufee jira. Qorichi kun filatamaa kan ta'eef sababoota lamaafidha. Inni tokkofaan, qoricha farra vaayirasii kanaan dura dhukkubsattootaaf kennamaa ture waan ta'eef dhala namaarratti miidhaa hamaa akka hin geessisne dursee baramuu isaati. Lamaffaa ammoo Iboolaadhaaf ni hojjetamoo hin hojjetu jedhamee qorannoon kilinikaal hedduun kan irratti taasifamedha. Hanag ammaatti qoricha kana ilaalchisee wanti irra gahame yoo jiraate yeroo koronaavaayirasiirraa itti bayyanachuun danda'amu akka hariifachiisu ykn gabaabsuu danda'udha. Dhukkubsattoonni Koronaavaayirasii qoricha kana yoo fudhatan yoo xiqqaate guyyoota afuriin yeroo fayyuu isaanii hariifachiisa. Garee lamatti dhukkubsattoota qooduudhaan qorannoo gaggeeffameen warreen qoricha kana fudhatan dafanii dandamataniiru. Qorichi Iboolaaf hojjetame Remdesiiver Iboolaa wallaanuudhaf ammoo quubsaa hin turre. Remdesiiver yeroo ammaa kana akka addunyaatti laaboraatooriiwwan shan keessatti qorannoon irratti gaggeefamaa jira. Ogeessonni qoricha kana hojjetaniifi hakiimonni qorichi kun "guutummaan guutuutti" akka fayyisuu danda'utti yaadamuu hin qabu jechuunis ni akeekkachiisu. Itti-aanaan Hoji-gaggeessaan  Gileed Tomaas Sihalaar, dhukkuba tokkoof qoricha argachuun yeroo baayyee kan fudhatuuf dadhabsiisaafi adeemsa obsa nama gaafatudha jedhu. Kanas ta'ee addunyaan ija isaa Remdesiiver irra godhateera.