headline: Cudurka kansarka oo noqday dilaaga dadka ku nool dalalka hodakna ah
text: Cudurka kansarka ayaa dad badan oo da' dhexaad ah ku dila dalalka hodanka ah, marka la barbar dhigo cudurada kale ee wadnaha ku dhaca, sidaana waxa lagu ogaaday daraasad la sameeyey. Dunida oo dhan cudurada wadnaha ku dhaca iyo faaligga ayaa ah kuwa ugu badan ee dadka da'daas ahi u dhintaan. Laakiin cilmi baadheyaashu waxay leeyihiin dalalka hodanka  ah ayaa dadka da' dhexaadka ahi 2.5 goor uga dhow yihiin in kansar dilo marka la barbar dhigo cudurada wadnaha ku dhaca. Dalalka saboolka ah ayaa se cudurada wadnaha ku dhacaa u badan yihiin kuwa ay u dhintaan dadka da' dhexaadka ahi, oo saddex goor uu qofku uga dhaw yahay kansarka. Faa'iidada caafimaad ee ay leedahay rajada wanaagsan Maxaa ku jaban in dhiigga la bixiyo? Daraasaddan oo lagu baahiyey majallada Lancet, ayaa waxa ay tahay miidda barnaamij cilmi baadhiseed oo lagu hayey kumanaan qof oo ku nool 21 dal, waxaana ku jiray dadka Ingiriiska. Cilmi baadhistaa waxa hormuud u ahaa koox khubaro ah oo ka tirsan Jaamacadda McMaster ee dalka Canada oo darsey nolosha 160,000 qof oo ka qayb galay daraasaddaas oo socotay 2005 ilaa 2016. Waxaanay dadkaa da'doodu celcelis ahaan ahayd 50 jir. Dadkii daraasaddaa lagu hayey waxa dhintay 11,000 oo ka mid ah, waxaana caddaatay in dadka dalalka saboolka ah ku nooli ay afar goor dhismashada uga dhawaayeen kuwa ku nool dalalka hodanka ah. Qiyaastii 2,000 dadkii dhintay geeridooda waxa sababay may caddayn. Kuwa kale se cudurrada wadnaha ku dhaca ayaa sababay geeridooda 40% dadka ku noolaa dalalka saboolka ah, halka ay kuwa ku noolaa dalalka hodanka ahna ka ahayd wax ka yar rubuc. Caagadaha yar yar ee biyaha lagu shubto oo ‘halistooda caafimaad ay yar tahay’ In la heeso ma caafimaad ayaa ku jira? Cilmi baadheyaashu waxay sheegeen in sababtu noqon karto in dadka ku nool dalalka hodanka ahi ay dawooyin iyo adeegyo fiican ka helaan isbitaallada. Jeremy Pearson oo ka tirsan ururka British Heart Foundation oo ka shaqeeya wacyi gelinta caafimaadka wadnaha ayaa sheegay in "isbedelkaa weyni" muujinayo in dad badani ka badbaadayaan faaligga iyo cudurada kale ee wadnaha ku dhaca, laakiin ay jirto buu yidhi in ay sii kordhayso tirada dadka la tiicaya "cawaaqibka xun" ee uu kaga tagaan cudurrada ku dhaca wadnuhu.