headline: Nooc ka mid ah kansarka oo aad ku garan karto saxarada haddii aad aragto astaamahan
text: Dame Deborah James, oo u geeriyootay kansarka mindhicirrada, iyadoo 40 jir ah, ayaa qof walba ku boorrisay inuu eego saxaradiisa si ay u xoojiso ololaha ay dadka uga wacyigalinaysay cudurkaas. Halkan waxaa uga jawaabaynaa dhowr su'aalood oo aad la iska waydiiyo arrimaha ku saabsan nooca ka midka ah xanuunka dilaaga ah ee aan wali dawadiisa la helin. Waxaa jira saddex shay oo waawayn oo diiradda la saaro ama la eego: Waxaa jiri kara calaamado kale, sida: Inaad leedahay calaamadahan micnaheedu ma aha in ay hubaal tahay inaad qabto kansarka mindhicirrada, balse waxaa lagugula talinayaa inaad si dhakhso ah dhaktar u tagto, una sharraxdo xaaladdaada. Taasi waxa ay keeneysaa in dhakhtarku uu si deg deg ah kuu baaro. Mar walba kansarka daawayntiisa waxay sahlan tahay marka xilli hore la ogaado. Mar walba oo laga daahana halistiisu faraha ayay kasii baxdaa. Mararka kansarka mindhicirrada waxa uu xiri karaa meelaha ay saxarada soo marto, sidaas darteedna wax saxaro ah ma imaan karto. Tani waxay keeni kartaa xanuun aad u daran oo ku imaada qaybta hoose ee caloosha, calool istaag iyo cudur. Xaalad noocaasoo kale ah haddii aad isku aragto la xiriir dhakhtar. Ma jirto cid si sax ah u taqaanna waxa sababa noocan kansarka ka midka ah, balse waxaa jira waxyaabo laga yaabo inay horseedi karaan. Inta badan, kansarka mindhicirrada lama kala dhaxlo, balse waa inaad dhakhtarka u sheegtid haddii uu jiro qof ka tirsan qoyskaaga oo horay looga helay ka hor inta uusan gaarin 50 sano. Xaalado gaar ah oo ay dadka qaarkood qabaan oo soo jiita kansarka ayaa sababi kara in dadkaas ay halis wayn ugu jiraan cudurkan, laakiin sidoo kale waa laga hortegi karaa haddii uu dhakhtarku ogaado xilli hore. In ka badan kalabar ka mid ah kiisaska kansarka mindhicirrada waa laga hortegi karaa haddii ay dadku raacaan tilmaamaha ku talinaya in lagu dadaalo caafimaadka nolosha, sida ay saynisyahannadu sheegeen. Taas micnaheedu waa in la sameeyo jimicsiga badan joogto ah, in la cuno  raashinka u badan khudaarta, kuwa uu dufanku ku yaryahay iyo in uu qofki maalintiiba cabo lix ilaa siddeed galaas oo biyo ah. Sidoo kale waxaad khatarta ku yarayn kartaa inaad dhakhtarka la kulanto mar walba oo aad isku aragto calaamadaha cudurkan.