headline: ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ትግራይ 'ሓባራዊ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ' ደው ከብላ ጸዊዑ
text: ኣንቶኒ ብሊንከን፡ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ትግራይ ዘካይድዎ ዘለዉ "ሓባራዊ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ" ደው ከብሉ ጸዊዑ። እቲ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣብ'ቲ ብትዊተሩ ዝዘርግሖ መልእኽቲ፡ ብተወሳኺ ሰበስልጣን ክልል ትግራይ’ውን ሓይልታቶም፡ "ቆስቆስቲ" ዝበሎም ተግባራት ካብ ምውሳድ ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቡ። እቲ ኣስታት ክልተ ዓመት ክመልኦ መዓልታት ዝተርፍዎ ኲናት፡ ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ሃዲኡ ጸኒሑ፡ ኣብ ፍርቂ ወርሒ ነሓሰ ዳግማይ ምስተወለዐ፡ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ኣብ ብዙሓት ዶባት ክልል ትግራይ፡ ከቢድ ኲናት ይካየድ ከምዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ። መራሕቲ ትግራይ፡ ካብ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ‘ሰፊሕ ሓበራዊ መጥቃዕቲ’ ከምዝተፈነዎም ይኸሱ። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር፡ ሃገሩ ምትእታዋት ሓይልታት ኤርትራ ከምዘፍለጡ ተዛሪቡን ኮኒኑን ነይሩ። ብሊንከን ኣብቲ ኣብ ትዊተር ዘስፈሮ መልእኽእቲ ወሲኹ “መንግስቲ ኢትዮጵያን ሰበስልጣን ክልል ትግራይን ኲናት ንምቁራፅ መንገዲ ሰላም ዝኽተልሉ እዋኑ ሕዚ እዩ” ክብል'ውን ኣጽነዖት ገይርሉ። ብሊንከን፡ ነዚ ንምትግባር ድማ፡ ኣመሪካ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት-ሕብረት ኣፍሪካ ዝካየድ ዘተ ሰላም ከምእትድግፍ ሓቢሩ። ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ ሕብረት ኣፍሪቃ መንግስቲ ኢትዮጵያን መራሕቲ ትግራይን ኣብቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ክካየድ ተወጢኑ ዝነበረ ዘተ ሰላም ክሳተፉ ጸዊዑ ምናባሩ ዝዝከር ኮይኑ፣ ክልቲኦም ወገናት ድማ  ክሳተፉ ዘለዎም ድልውነት ገሊጾም ነይሮም። ይኹንእምበር፡ እቲ ልዝብ ዝካየደሉ ዕለት ብንጹር ብዘይተገልጸ ምኽንያት ከምዝተናወሐ ይዝከር። ሓደ ካብቶም ኣሸማገልቲ ሰለስተ መራሕቲ ኣፍሪቃ ነበር፡ ዝኾነ ፕረዚደንት ኬንያ ነበር፡ ኡሁሩ ኬንያታ፡ ብገለ ምክንያታት ኣብቲ ሽምግልና ክሳተፍ ከምዘይክእል ገሊጹ። . ኣብ መጻኢ፡ ቀዲሙ ኣጀንዳን ኣገባብ እቲ ሽምግልና ክንጸረሉን’ውን ኣብ ደብዳብኡ ሓቲቱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝኾነ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር፡ ምስ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተራኺቡ ዘትዩ ኣሎ። ቅድሚ ሓደ ሰሙን፡ እቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኩናት፡ ብሰላማዊ መንገዲ ንኽውዳእ ንምሕጋዝ ናብ ኣፍሪካ ዝመጸ ኣምባሳደር ሃመር፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ፣ ኬንያን ኣዲስ ኣበባን ምብጻሓት የካይድ ኣሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ፣ ኣምባሳደር ሓመር ትማሊ ዓርቢ ምስ ሚኒስትር ደመቀ መኮነን ብዛዕባ እቲ ኲናት ንምቁራፅ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ሰላም ተዘራሪቦም ኣለዉ። ኣቶ ደመቀ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓባባሪን ነቲ ኲናት ሰላማዊ ፍታሕ ንምርካብ ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ድሉውን ምዃኑ ኣፍሊጡ። ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣሜሪካ እትርከበን ሽዱሽተ ምዕራባውያን ሃገራት፡ እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ግጭትን ሰብኣዊ ቅልውላውን ኣዝዩ ከምዘሸዓቕለን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣፍሊጡ ነይሩ። ኩሎም ወገናት ነቲ ግጭት ወታደራዊ ፍታሕ ከምዘይህልዎ ብምግንዛብ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘላቒ ሰላም ንምምፃእ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሰበስልጣን ክልል ትግራይን ብሕብረት ኣፍሪካ ዝምራሕ ዘተ ክሳተፉ ፀዊዖም። ብዕለት 24 ጥቅምቲ 2015 ዓ.ም ኽልተ ዓመት ዝመልኦ እዚ ኲናት፡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ንሞት ዘቃለዐ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዘማዛበለ፡ ከምኡ’ውን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ተጸበይቲ ሰብኣዊ ረድኤት ዝገበረ፡ ከምኡ’ውን ከቢድ ንዋታዊ ዕንወት ከምዘስዓበ’ዩ ዝግለጽ። ብፍላይ ኣብታ መሰረታዊ ግልጋሎት ዝተቛረጽዋ ክልል ትግራይ ድማ፡ ንዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ተቓሊዓ ከምዘላ ጸብጻባት ይሕብሩ። ብዙሓት ሰ﻿ባት ብጥሜትን ሰኣን ሕክምናን ይሞቱ ከምዘለዉ ካብ'ታ ክልል ዝወጽኡ ሓበሬታት ይገልጹ።