headline: ሮበርት ሂዩዝ: ኣውስትራልያዊ ተዋሳእን ፆታዊ በደል ዘብፀሐን ናብ ብሪጣንያ ክስጐጕ እዩ
text: ኣውስትራልያዊ ተዋሳኢ ሲትኮም ሮበርት ሂዩዝ  ኣብ ልዕሊ ቘልዑ ብዘብፀሖ ፀታዊ ማህሰይቲ ተፈሪድዎ ድሕሪ ምፅንሑ ካብ ቤት ማእሰርቲ ወፂኡ ናብ ብሪጣንያ ክስጐግ እዩ። ህዩዝ ኣብቲ ኣብ ቲቪ ኣውስትራልያ 'ሄይ ዳድ'  ኣብ ዝብል ልዕሊ 20 ሃገራት እተራእየ ናይ መደብ ቴሌቪዥን ብዝነበሮ መሪሕ ግደ እዩ ዝና ዝረኸበ።\nብ2014 ኣብ 1980ታትን 1990ታትን ኣብ ልዕሊ ኣዋልድ ብዝፈፀሞ ፀታዊ ገበን ቈልዑ ገበነኛ ዀይኑ ተፈሪድዎ።\nእቲ ወዲ 73 ዓመት ዝኾነ ህዩዝ፡  ሓሙስ ብሰበ ስልጣን ኣውስትራልያ ናጻ ኾይኑ እዩ።\nናይ ኣውስትራልያ ዜግነት ስለ ዝተሓደገ ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ተፈትሐ ምስ ሰበይቱ ናብ ዝነብረሉ ብሪጣንያ ኪስጐጕ እዩ።\nህዩዝ ናፃ ንኽኸውን ንልዕሊ ኽልተ ዓመት ብቑዕ እንተነበረውን ስግኣት ማሕበረሰብ ክኸውን ስለዝኽእል ኽልተ ሳዕ ናፃ ከይከውን ተኸልኪሉ ኢዩ። ንሱን ስድራ ቤቱን ነቲ ዝፈፀሞ ገበን እንተነፀግዎ እውን ካብ'ቲ ናፃ ንኽወፅእ ዘቕረቦ ናይ መወዳእታ ሕቶ ኣትሒዙ ምስ ተፈትሐ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና ክግበረሉ ከም ዝፅዕርን ምስ ቈልዑ ብዘይ ቍፅፅር ከምዘይራኸብን ቃል እትዮም እዮም።\nእቶም ናፃ ከምዝወፅእን ከምዝስጐግን ዝተነግሮም ሰበ ስልጣን ብሪጣንያ ክትትል ከምዝግበረሉ ኣረጋጊፆም ኣለዉ።\nእዚ ዀነ እቲ ህዩዝ ካብ ናይ ምጕዳእ ኣጋጣሚ ዝተሓተ ምዃኑ ዝገልጽ ስነ ኣእምሮኣዊ ገምጋም ነቶም ሰበ ስልጣን ንምዕጋብ እኹል እዩ ነይሩ ። እስካብ ሰነ 14 ከምዝፍታሕ ድማ ትፅቢት ይግበር።\n\n'ሃዳናይ ጠባይ' ቤት ፍርዲ ብ2014 ህዩዝ ን20 ዓመት ዝፀንሐ ፆታዊ ርኽሰት ከምዝፈፀመ ዝሕብር መርትዖ ምስሰምዐ ኣብ ልዕሊ እተን ካብ ሸውዓተ ኽሳዕ 15 ዝዕድመአን 10 ኣዋልድ ብፆታዊ መጥቃዕቲ ብምፍጻሙ ገበነኛ ዀይኑ ተፈሪድዎ።\nፒተር ዛህራ ዝበሃል ዳኛ ንቲ ብይን ክፈርድ ከሎ ነቲ ዝነበሮ መትከል ብዘይግቡእ ተጠቒሙ ገርህነትን መንእሰይነትን ቈልዑ ይምዝምዞ ኸም ዝነበረ ገሊፁ ነይሩ፤ 'ንብዙሕ ዓመታት ኣብ ንኣሽቱ ኣዋልድ ብመይላ ፆታዊ ማህሰይቲ ይፍፅም ነይሩ።'\n''ባህሪኡ ሃዳናይ ጠባይ እዩ ዘርእይ ነይሩ'' ይብል። ዴቪድ ፍሪርሰን ዝተባህለ ዳኛ ናፃ ምዃኑ እቶም ግዳያት ንምቕባል ከምዝኸብዶም ይገልፅ። "እቲ ኣብቶም ግዳያት ዝወርድ ዓሚቝን ጐዳኢን ሳዕቤን ንፁር ኢዩ።... ክሳዕ እዛ መዓልቲ እዚኣ ዝቕፅል ምናልባት እውን ኣብ መላእ ህይወቶም ሳዕቤን ዝህልዎ እዩ̃" ይብል። ኣስዕብ ኣቢሉ እውን "ብዙሓት መሰኻኽር ዘእምንን ማእለያ ዘይብሉን መርትዖ እናሃለወ፡ እቲ በዳሊ ብቐፃልን ብድርቅና ክኽሕዶ ኸሎ ምርኣይ ብፍላይ ነቶም ግዳያት ኣዝዩ ዘጕሂ እዩ።"\n‘ሄይ ዳድ!’ ኣብ ኣውስትራልያ ኣዝዩ ህቡብ ዝነበረን ክሳዕ 1994 ድማ ንሸሞንተ ወቕቲ ዝተራእየን እዩ።