ንጉሠ ነገሥት ዲዮቅልጥያኖስ (አር. 284-305) ግዛቱን በ286 ወደ ምስራቃዊ እና ምዕራባዊ ግማሾች ከፈለ። ግዛቱ በነዋሪዎቹ ወይም በገዥዎች ተከፋፍሏል ተብሎ አይታሰብም ነበር፣ ምክንያቱም በአንዱ ክፍል ውስጥ ህጋዊ እና አስተዳደራዊ አዋጆች በሌላው ክፍል ውስጥ ተቀባይነት ያለው ተደርጎ ይቆጠር ነበር። የባይዛንቲየምን ከተማ አዲስ የምስራቅ ዋና ከተማ ቁስጥንጥንያ መሆኗን መልሷል። የዲዮቅልጥያኖስ ማሻሻያ የመንግስት ቢሮክራሲውን ያጠናከረ፣ ግብርን ያሻሻለ እና ሰራዊቱን ያጠናከረ ሲሆን ይህም የኢምፓየር ጊዜን የገዛ ቢሆንም ያጋጠሙትን ችግሮች አልፈታም - ከመጠን ያለፈ ግብር ፣ የትውልድ መጠን እየቀነሰ እና በድንበሩ ላይ የሚደርሰውን ጫና እና ሌሎችም። በ4ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ በተቀናቃኞቹ ንጉሠ ነገሥታት መካከል የሚካሄደው የእርስ በርስ ጦርነት ወታደሮቹን ከግዛቱ ድንበር ኃይል በማዞር ወራሪዎች እንዲገቡ መፍቀድ የተለመደ ሆነ። ለአብዛኛዎቹ 4 ኛው ክፍለ ዘመን የሮማ ማህበረሰብ ከቀደምት ክላሲካል ዘመን በተለየ በአዲስ መልክ ተረጋጋ ፣ በሀብታሞች እና በድሆች መካከል እየሰፋ ያለ ገደል ፣ እና በትናንሽ ከተሞች ህያውነት ቀንሷል። ሌላው ለውጥ ከ2ኛው እስከ5ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ድረስ የቀጠለው ቀስ በቀስ ክርስትናን ወይም ግዛትን ወደ ክርስትና መለወጥ ነው።
የሮማ ግዛት ወደ ምዕራባዊ እና ምስራቃዊ የአስተዳደር ክፍል የተከፋፈለው መቼ ነበር?
በ286
286
286