የተለያዩ ሰነዶችን ወይም “ምሥክሮችን”ን ሲያወዳድሩ፣ የነጠላ፣ ኦሪጅናል ጽሑፍ፣ የታዩት ልዩነቶች ተለዋጭ ንባቦች፣ ወይም በቀላሉ ተለዋጮች ወይም ንባቦች ይባላሉ። የትኛው ነጠላ ተለዋጭ የጸሐፊውን የመጀመሪያ ሥራ እንደሚወክል ሁልጊዜ ግልጽ አይደለም። የጽሑፍ ትችት ሂደት ጸሐፊዎች ወይም ተቆጣጣሪዎች የዋናውን ጸሐፊ ጽሑፍ በመገልበጥ እንዳስተላለፉ በአጋጣሚ (በማባዛ ወይም በመሳት) ወይም በዓላማ (በማስማማት ወይም በሣንሱር) እያንዳንዱ ተለዋጭ ጽሑፍ እንዴት እንደገባ ለማስረዳት ይፈልጋል። የጽሑፋዊ ሐያሲው ተግባር፣ ተለዋጮችን መደርደር፣ ከዋናው ውጪ ሊሆኑ የሚችሉትን በማስወገድ፣ ስለዚህም ዋናውን ለመገመት የታሰበ“ወሳኝ ጽሑፍ” ወይም ወሳኝ እትም ማቋቋም ነው። በተመሳሳይ ጊዜ፣ ወሳኙ ጽሑፍ የተለያዩ ንባቦችን መመዝገብ አለበት፣ ስለዚህ የነባር ምስክሮች ግንኙነት እንደገና ከተገነባው ኦሪጅናል ጋር ያለው ግንኙነት ለወሳኙ እትም አንባቢ ይታያል። ወሳኙን ጽሑፍ ሲመሰርት፣ ጽሑፋዊ ሐያሲው ሁለቱንም “ውጫዊ” ማስረጃዎች (የእያንዳንዱን ምስክር ዕድሜ፣ ነባራዊ ሁኔታ እና ትስስር) እና “ውስጣዊ” ወይም “አካላዊ” ጉዳዮችን (ደራሲው እና ጸሐፍት ወይም አታሚዎች ሊኖራቸው የሚችለውን) ይመለከታል። ተፈጽሟል)።
ጽሑፋዊ ተቺው ማስረጃን የሚመለከትበት አምስተኛው መንገድ ምንድን ነው?