ሌላው የጥንት ሰብአዊነት እንደ የተደራጀ የአስተሳሰብ ሥርዓት በ1,000 ዓክልበ- 600 ዓ.ዓ. በታላቋ ኢራን ውስጥ በተፈጠረው የዛራቱስትራ ጋታስ ውስጥ ይገኛል። በጌትስ ውስጥ ያለው የዛራቱስትራ ፍልስፍና እያንዳንዱ ሰው ከአሁራ ማዝዳ (በልዑል ጥበብ አምሳያ) በሚቀበለው አእምሮ መሰረት በምርጫ እና በምርጫ የተከበሩ አስተሳሰቦች የሰው ልጅ ጽንሰ-ሀሳብ ያስቀምጣል። የአሁራ ማዝዳ ጣልቃ የማይገባ መለኮታዊ አምላክ/የጽንፈ ዓለሙ ታላቅ አርክቴክት ነው የሚለው ሀሳብ በልዩ የፍጻሜ ታሪክ እና ስነምግባር ስርዓት የታሰረ እያንዳንዱ ሰው ለምርጫቸው በሥነ ምግባራዊ ኃላፊነት የተጣለበት፣ አሁን ባለው ሕይወት፣ በኋለኛው ዓለም በነጻነት ለተመረጠው ምርጫ ነው። በአስተሳሰብ፣ በድርጊት፣ በሃላፊነት እና ጣልቃ የማይገባ ፈጣሪ ላይ የተሰጠው አስፈላጊነት በአውሮፓ ውስጥ ባሉ እንደ ቮልቴር እና ሞንቴስኩዌ ባሉ በርካታ የእውቀት ሰብአዊ አሳቢዎች ተማርኮ ነበር።
የዛራቱስትራ ጋታስ መቼ ለዘላለም ጠፋ?