እንደ ጆርጅ በርክሌይ ያሉ ርዕዮተ ዓለም አራማጆች ከአእምሮ ነፃ በሆነ ዓለም ውስጥ ጸረ-እውነታውያን ሲሆኑ፣ እንደ አማኑኤል ካንት ያሉ ዘመን ተሻጋሪ ሃሳቦች ግን የዚህ ዓለም ጠንካራ ተጠራጣሪዎች ናቸው፣ ይህም ሥነ-ሥርዓታዊ እንጂ የሜታፊዚካል ሃሳባዊነት አለመሆኑን ያረጋግጣሉ። ስለዚህም ካንት ሃሳባዊነትን ሲተረጉም “ሁሉም የውጪ ልምዳችን በምናብ ብቻ እንዳልሆነ እርግጠኛ መሆን እንደማንችል ማረጋገጫ ነው። እሱ እንደ ሃሳባዊ አስተሳሰብ ፣ "የውጭ ዕቃዎች እውነታ ጥብቅ ማረጋገጫ አይቀበልም ። በተቃራኒው ግን የውስጣዊ ስሜታችን (የራሴ እና የስቴት) ነገር እውነታ በንቃተ ህሊና ወዲያውኑ ግልፅ ነው ። " ሆኖም ግን፣ ሁሉም ሃሳቦች እውነተኛውን ወይም ሊያውቁ የሚችሉትን በቅርብ ጊዜያዊ ልምዳችን ላይ ብቻ የሚገድቡት አይደሉም። አላማ አራማጆች ስለ ተሻጋሪ ዓለም የይገባኛል ጥያቄዎችን ያቀርባሉ፣ ነገር ግን ይህ ዓለም ከአእምሮ በፊት የተፋታ ወይም በሥነ-ልቦናዊ መልኩ መሆኑን በቀላሉ ይክዳሉ። ስለዚህ ፕላቶ እና ጎትፍሪድ ሌብኒዝ ከግላዊ ግንዛቤያችን የሚሻገር ተጨባጭ እና ሊታወቅ የሚችል እውነታ አረጋግጠዋል - የትምህርታዊ ሃሳባዊነት አለመቀበል—ነገር ግን ይህ እውነታ በተመጣጣኝ አካላት ላይ የተመሰረተ ነው፣ የሜታፊዚካል ሃሳባዊነት አይነት ነው። እንዲሁም ሁሉም የሜታፊዚካል ሃሳቦች በሐሳብ ተፈጥሮ ላይ አይስማሙም; ለፕላቶ መሰረታዊ አካላት አእምሮአዊ ያልሆኑ ረቂቅ ቅርጾች ሲሆኑ ለላይብኒዝ ግን ፕሮቶ-አእምሯዊ እና ኮንክሪት ሞናዶች ነበሩ።
የእውነታው ምንነት ከሞናዶች የተዋቀረ እንደሆነ ማን ያምን ነበር?
ለላይብኒዝ
ሊብኒዝ
Leibniz