ስሜቶች በሶሺዮሎጂ ውስጥ ፅንሰ-ሀሳብ የሚደረጉበት የተለመደ መንገድ ባህላዊ ወይም ስሜታዊ መለያዎችን (ለምሳሌ ቁጣ ፣ ኩራት ፣ ፍርሃት ፣ ደስታ) ፣ የፊዚዮሎጂ ለውጦች (ለምሳሌ ላብ መጨመር ፣ የልብ ምት ለውጥ) ፣ ገላጭ የፊት ገጽታዎች እና የሰውነት እንቅስቃሴዎች (ለምሳሌ፡ ፈገግታ፣ መጨማደድ፣ ጥርስ መፋቅ) እና ሁኔታዊ ምልክቶችን መገምገም። በሰዎች ላይ የስሜታዊ መነቃቃት አንድ አጠቃላይ ንድፈ ሃሳብ በጆናታን ተርነር (2007፡ 2009) ተዘጋጅቷል። በዚህ ፅንሰ-ሀሳብ ውስጥ ለስሜቶች መነቃቃት ሁለቱ ቁልፍ ምክንያቶች የሚጠበቁ ግዛቶች እና ማዕቀቦች ናቸው። ሰዎች ወደ አንድ ሁኔታ ውስጥ ሲገቡ ወይም ግጭቱ እንዴት መከሰት እንዳለበት አንዳንድ የሚጠበቁ ነገሮች ሲያጋጥሟቸው፣ ከራስ፣ ከሌሎች እና ሁኔታዎች የሚጠበቁት ነገሮች እንደተሟሉ ወይም እንዳልተሟሉ በመወሰን የተለያዩ ስሜቶች ያጋጥማቸዋል። ሰዎች እንዲሁ በራስ ወይም በሌላ ላይ የሚደረጉ አወንታዊ ወይም አሉታዊ ማዕቀቦችን ሊሰጡ ይችላሉ ይህም በግለሰቦች ላይ የተለያዩ ስሜታዊ ልምዶችን ያስከትላል። ተርነር ሶሺዮሎጂ፣ ሳይኮሎጂ፣ የዝግመተ ለውጥ ሳይንስ እና ኒውሮሳይንስን ጨምሮ በተለያዩ የምርምር ዘርፎች የተለያዩ የስሜት ንድፈ ሃሳቦችን ተንትኗል። በዚህ ትንታኔ መሰረት፣ ሁሉም ተመራማሪዎች በሰው ኒዩሮሎጂ ላይ እንደተመሰረቱ የሚያምኑትን አራት ስሜቶችን ለይቷል ይህም ማረጋገጫ-ቁጣ፣ ጥላቻ-ፍርሀት፣ እርካታ-ደስታ እና ብስጭት-ሀዘን። እነዚህ አራት ምድቦች የመጀመሪያ ደረጃ ስሜቶች ይባላሉ እና በተመራማሪዎች መካከል እነዚህ ዋና ስሜቶች ተጣምረው የበለጠ የተብራሩ እና የተወሳሰቡ ስሜታዊ ልምዶችን ለመፍጠር የተወሰነ ስምምነት አለ። እነዚህ ይበልጥ የተብራሩ ስሜቶች በተርነር ቲዎሪ ውስጥ የመጀመሪያ ደረጃ ማብራሪያዎች ይባላሉ እና እንደ ኩራት፣ ድል እና ፍርሃት ያሉ ስሜቶችን ያካትታሉ። ስሜቶች በተለያዩ የኃይለኛነት ደረጃዎች ሊለማመዱ ይችላሉ ስለዚህ የጭንቀት ስሜቶች ዝቅተኛ-ጥንካሬ የመነሻ ስሜት ጥላቻ-ፍርሀት ልዩነት ሲሆኑ ድብርት ግን ከፍተኛ የኃይለኛነት ልዩነት ነው።
ተርነር በሰዎች ኒዩሮሎጂ ላይ እንደተመሰረቱ የተገነዘቡት ስንት ስሜታዊ ምድቦች ናቸው?
አራት
አራት
four