J.H.M. Wilhelm
Jacob Hendrik Marinus (Jaap) Wilhelm (Rotterdam, 2 april 1911 - Castelfranco, 14 maart 1971), in vakliteratuur meestal vermeld als J.H.M. Wilhelm, was een Nederlandse architect.

Wilhelm werd geboren in Rotterdam als zoon van Johannes Jakobus Wilhelm en Maria Hendrika Beenhouwer. Hij behaalde in 1934 zijn diploma mts bouwkunde en werkte vervolgens bij diverse architectenbureaus in zijn geboorteplaats. In 1939 trad hij in dienst van Gemeentewerken in Rotterdam. Vanaf 1948 werkte hij bij de gemeente Groningen als architect bij de dienst Gemeentewerken. Hij werd in 1955 hoofdarchitect bij de Dienst Stadsontwikkeling en Volkshuisvesting en was chef van de bouwkundige afdeling. Wilhelm verkreeg met name bekendheid door zijn schoolarchitectuur, hij was de grondlegger van het z.g. Groningse scholentype; gangloze scholen die zich kenmerkten door separate lokalen met een eigen buiteningang en toiletgroep. Zijn ideeën werden overgenomen door o.a. de architecten K. Sandburg, Cees Groen, Arno Nicolaï, Yme Dijkstra, Van Houten en Nijenhuis, Wybe de Jong, K.G. Olsmeijer, Johan Hoekstra en J. Boersma.
Jaap Wilhelm heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de naoorlogse scholenbouw.

Wilhelm overleed op 59-jarige leeftijd tijdens een vakantie in Italië en werd begraven op de Selwerderhof in de stad Groningen.

Werken (selectie) 
 1949-'51 kleine aula op de Selwerderhof in Groningen
 1951 prof. Huizingaschool in Groningen 
 1954 Dr. Boumanschool in Groningen
 1954 Groninger Buitenschool Appèlbergen in Glimmen
 1955 Emmabrug in Groningen
 1956 Jan Evert Scholtenschool / kleuterschool De Anjelier in Groningen
 1957 Kweekschool Prof. van der Leeuw, Verzetsstrijderslaan in Groningen
 1963-'64 grote aula op de Selwerderhof

Publicaties 
 Wilhelm, J.H.M. (1954) "Moderne scholenbouw in de stad Groningen", in Onze Schakel, April 1954 jg. 5, 2, p. 17-26 
 Wilhelm, J.H.M. (1955) "Onderwijs en dennegeur : de Groningse buitenschool in "de Appelbergen"", in Bouw, 1955, jg. 10, nr. 48, p. 983-987
 Wilhelm, J.H.M. (1956) "Het Groningse scholentype", in Bouw, 1956 jg. 11, nr 7, p. 134-137 
 Wilhelm, J.H.M. (1956) "Op zoek naar een nieuw scholentype", in O.K.W. mededelingen, 1956 jg. 20, nr. 13, p. 146 
 Wilhelm, J.H.M. (1958) "Groningse scholen", in Publieke Werken 26, 1958, nr. 5, p. 62-63 
 Wilhelm, J.H.M. (1967) "Voordeliger per dozijn", in Pronkjewail 1967, nr. 5, p. 8-11
 Wilhelm, J.H.M. (1969) "Bij de bouw van de nieuwe muziekschool : muziek "achter de muur"", in Pronkjewail 1969, nr. 4, p. 15-20 en nr. 5 p. 14-17
 Wilhelm, J.H.M. (1970) "Langs de oude Groninger kerken", in Pronkjewail 1970, nr. 8, p. 2-6

Literatuur 
 Man, J.B. de (2013) Het Groningse scholentype, de utopische scholenbouw van stadsarchitect Jaap Wilhelm. Uitgeverij Servo.

Zie ook 
 Lijst van Nederlandse architecten

Nederlands architect
Jacob Hendrik Marinus ( Jaap ) Wilhelm ( Rotterdam,april- Castelfranco,maart in vakliteratuur meestal vermeld als J.H.M. Wilhelm , was een Nederlandse architect . Wilhelm werd geboren in Rotterdam als zoon van Johannes Jakobus Wilhelm en Maria Hendrika Beenhouwer . Hij behaalde inzijn diploma mts bouwkunde en werkte vervolgens bij diverse architectenbureaus in zijn geboorteplaats . Intrad hij in dienst van Gemeentewerken in Rotterdam . Vanafwerkte hij bij de gemeente Groningen als architect bij de dienst Gemeentewerken . Hij werd inhoofdarchitect bij de Dienst Stadsontwikkeling en Volkshuisvesting en was chef van de bouwkundige afdeling . Wilhelm verkreeg met name bekendheid door zijn schoolarchitectuur , hij was de grondlegger van het z.g. Groningse scholentype ; gangloze scholen die zich kenmerkten door separate lokalen met een eigen buiteningang en toiletgroep . Zijn ideeën werden overgenomen door o.a. de architecten K. Sandburg , Cees Groen , Arno Nicolaï , Yme Dijkstra , Van Houten en Nijenhuis , Wybe de Jong , K.G. Olsmeijer , Johan Hoekstra en J. Boersma . Jaap Wilhelm heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de naoorlogse scholenbouw . Wilhelm overleed opjarige leeftijd tijdens een vakantie in Italië en werd begraven op de Selwerderhof in de stad Groningen . Werken ( selectie ) '51 kleine aula op de Selwerderhof in Groningen prof. Huizingaschool in Groningen Dr. Boumanschool in Groningen Groninger Buitenschool Appèlbergen in Glimmen Emmabrug in Groningen Jan Evert Scholtenschool / kleuterschool De Anjelier in Groningen Kweekschool Prof. van der Leeuw , Verzetsstrijderslaan in Groningen '64 grote aula op de Selwerderhof Publicaties Wilhelm , J.H.M. " Moderne scholenbouw in de stad Groningen " , in Onze Schakel , Apriljg . p. Wilhelm , J.H.M. " Onderwijs en dennegeur \ : de Groningse buitenschool in " de Appelbergen " " , in Bouw , jg. nr. p. Wilhelm , J.H.M. " Het Groningse scholentype " , in Bouw,jg . nr p. Wilhelm , J.H.M. " Op zoek naar een nieuw scholentype " , in O.K.W. mededelingen ,jg. nr. p. Wilhelm , J.H.M. " Groningse scholen " , in Publieke Werken nr. p. Wilhelm , J.H.M. " Voordeliger per dozijn " , in Pronkjewail nr. p. Wilhelm , J.H.M. " Bij de bouw van de nieuwe muziekschool \ : muziek " achter de muur " " , in Pronkjewail nr. p.en nr.p. Wilhelm , J.H.M." Langs de oude Groninger kerken " , in Pronkjewail nr. p.6 Literatuur Man , J.B. deHet Groningse scholentype , de utopische scholenbouw van stadsarchitect Jaap Wilhelm . Uitgeverij Servo . Zie ook Lijst van Nederlandse architecten Nederlands architect