Maarten Lem
Maarten Lem (Brugge, ca. 1425 - Leuven, 27 maart 1485) was een internationaal handelaar van Vlaamse afkomst, burgemeester en schout van Brugge, en raadsman van de hertogen van Bourgondië.

Internationaal handelaar in Lissabon
Maarten Lem, in eigentijdse Vlaamse stukken Maertin Lem genoemd, in Portugese Maertim Leme (uitspraak: Lèmmè), behoorde tot een familie van Brugse poorters. Over zijn afkomst is alleen bekend dat ook zijn vader Maertin heette. Zijn moeder wordt in latere bronnen vermeld als ene Jeanne de Portugal. Hij zou geboren zijn rond 1425, maar vóór 1450 zijn er in de bronnen geen vermeldingen van hem te vinden. In 1450 werd hij, circa 25 jaar oud, door de Brugse, internationaal handelende goud- en zilversmid Rombout de Wachtere naar Portugal gestuurd om daar de gangen na te gaan van twee facteurs, die voor De Wachtere juwelen moesten verkopen. Om voldoende autoriteit te verkrijgen om in Lissabon de problemen met deze facteurs op te lossen, vroeg Lem aan De Wachtere aanbevelingsbrieven die moesten worden ondertekend door Isabella van Portugal. Deze was gehuwd met Filips de Goede, hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen, maar was een tante van Don Alfonso V, de koning van Portugal. Filips de Goede resideerde vaak in Brugge en zou er ook sterven. Om die brieven getekend te krijgen, heeft Rombout de Wachtere waarschijnlijk alleen maar een audiëntie hoeven aanvragen bij het Prinsenhof.  
Gewapend met deze aanbevelingsbrieven lijkt Maertin Lem de problemen met de facteurs te hebben opgelost, zij het niet naar volle tevredenheid van zijn opdrachtgever. Ruim vijftien jaar later zou hij, na terugkeer in Brugge, in de jaren 1466-1467 alsnog met Rombout de Wachtere in een proces verwikkeld raken over de juwelenzaak uit 1450. In augustus 1467 werd uitspraak gedaan in dit proces. Het eindvonnis is echter onbekend, omdat de schriftelijke bron deels verloren is gegaan.

Maertin Lem bleef in 1450 in Lissabon, waar hij fortuin maakte. Van 1450 tot 1465 dreef hij handel tussen Vlaanderen en Portugal, onder meer in olijfolie en jarenlange het luxeproduct rietsuiker uit Madeira. In 1456 sloot hij met koning Alfonso V een contract, waarbij hij een monopolie verwierf voor de handel in kurk. Hij had waarschijnlijk een goede band met het Portugese hof. In 1463 werd hij vanwege zijn (financiële) bijdragen aan de jarenlange strijd tegen de Moren in Marokko door Alfonso V benoemd tot escudeiro. Bij die gelegenheid verkreeg hij een eigen wapen: drie zwarte merletten op een zilveren veld. Dit wapen is opgenomen in verschillende Portugese wapenboeken.

Laatste jaren
Maertin Lem speelde na 1483 geen openbare rol meer in Brugge; zijn politieke carrière was definitief voorbij. Tijdens zijn ambtelijke functies had hij jarenlang in het brandpunt van zijn tijd gestaan: de strijd om de macht tussen landsheer en steden tijdens het bewind van Maria van Bourgondië, en de strijd om de macht in de Bourgondische erflanden tijdens het regentschap van de Habsburger Maximiliaan van Oostenrijk. Circa zestig jaar oud overleed Maertin Lem op 27 maart 1485 onverwacht in Leuven, waar hij op bezoek was bij zijn zoons Jan en Adriaan, die daar studeerden aan de Artes-faculteit van de oude universiteit van Leuven, in de Pedagogie De Lelie. Hij werd ter aarde besteld in de Sint-Pieterskerk in Leuven. Twee jaar later, in 1487, werd zijn stoffelijk overschot overgebracht naar Brugge, waar het werd begraven in de naar hem vernoemde kapel in de Brugse Sint-Donaaskerk.

Zijn weduwe Adrienne van Nieuwenhove onderhield ook na zijn overlijden goede contacten met het Hof en ontving op 24 januari 1488 aartshertog Maximiliaan voor een avondmaal bij haar thuis. Een week later, op 31 januari, werd de aartshertog door de opstandige Bruggelingen gevangengenomen en werd de jacht ingezet op zijn raadslieden en medestanders. De weduwe Lem bleef buiten schot. Maximiliaan kwam na vier maanden op voorwaarden vrij, verliet Brugge en trad vervolgens alle beloften met voeten. De tweede Vlaamse Opstand zou zich nog tot 1492 voortslepen.

Wapen en schepenzegel
Maertin Lem voerde in Brugge een gewijzigd, gevierendeeld wapen, met in de kwartieren 1 en 4 zijn Portugees wapen, en in de kwartieren 2 en 3 vijf gouden St.-Jacobsschelpen op een rood veld. De herkomst van de kwartieren 2 en 3 is onbekend. Volgens een latere theorie zouden deze afkomstig zijn van de Portugese familie Velho. Maar er is vooralsnog geen enkel verbinding gevonden tussen de families Lem en Velho, noch in Brugge, noch in Portugal.

Huwelijk
In 1467 huwde (dan) burgemeester Maertin Lem met Adrienne van Nieuwenhove (1448-1492), dochter van Nicolaas van Nieuwenhove en Adriana Metteneye. Het paar kreeg vier zonen en vijf dochters. 
De zoons bekleedden, naast andere ambten, incidenteel ook dat van schepen van Brugge: 
 in 1495: Johannes (Jan) Lem (1472-ca. 1503/1504); hij huwde Josine Van Wulfsberghe.
 in 1501: Adriaan Lem (1470-1502); hij huwde Margriette Ritsaert.
 in 1500: Karel Lem (1468-voor 1507); hij huwde in 1503 Cornelia Veyse.
 tussen 1513 en 1538: Maarten Lem (1476-1558); hij huwde Catherine D'Hamere, en in tweede huwelijk Jeanne Van Eeghem. Deze zoon Maarten Lem was al eerder in 1505 raadslid van Brugge en zou tussen 1513 en 1538 herhaaldelijk worden herbenoemd als schepen.

De dochters gingen vleiende huwelijken aan:
 Martine Lem trouwde met Roeland van Moerkerke, die voorzitter werd van de Raad van Vlaanderen.
 Maria Lem trouwde met Willem Hugonet (1472-1537), zoon van de Willem Hugonet, die een van de voornaamste medewerkers was van Karel de Stoute en in 1477 zijn trouw in Gent met zijn leven bekocht.
 Catharina Lem trouwde met Pieter van der Burgh, schepen van het Brugse Vrije.
 Eleonore Lem trouwde met ridder Charles de Clercq, heer van Bovekerke.

Nazaten
Onder de kinderen uit het huwelijk van zoon Maarten Lem met Catherine D'Hamere was er opnieuw een Maarten Lem (Brugge 1515 - 13 juli 1597). Deze kleinzoon van Maertin Lem maakte gedurende meer dan een halve eeuw carrière in het Brugse stadsbestuur:
 1545-1546: schepen
 1550-1551: schepen
 1557-1559: thesaurier
 1559-1560: schepen
 1560-1562: burgemeester van de raadsleden
 1562-1563: schepen
 1563-1564: eerste schepen
 1564-1565: raadslid en voogd van het hospitaal van de Potterie
 1565-1566: eerste schepen
 1567-1570: burgemeester van de raadsleden
 1570-1571: eerste schepen

Tijdens het calvinistisch bewind in Brugge (1576-1584) in de Tachtigjarige Oorlog, ontvluchtte hij de stad. Na zijn terugkeer kon hij, toen al begin zeventig, de kroon plaatsen op zijn ambtelijke loopbaan, namelijk als burgemeester van de schepenen in de jaren:
 1586-1588
 1590-1591
 1595-1597 (tot aan zijn dood).

De Edele Confrérie van het Heilig Bloed
De volgende nakomelingen van Maertin Lem werden lid van de Edele Confrérie van het Heilig Bloed, een in 1400 in Brugge gestichte en nog altijd actieve katholieke broederschap:
 In 1486: Karel Lem (1468-1500); hij werd proost van de Confrérie in 1489. In 1491 werd hij tevens lid van de Confrérie of Broederschap van Onze-Lieve-Vrouwe van den drogen boom. Hij was een zoon uit het huwelijk van Maertin Lem met Adriana van Nieuwenhove en huwde Cornelia Veyse. 
 In 1496: Adriaan Lem (1470-1502); werd proost in 1500. Hij was eveneens een zoon uit het huwelijk van Maertin Lem met Adriana van Nieuwenhove en trouwde met Margriette Ritsaert.
 In 1507: Maarten Lem (1476-1558); werd proost in 1531. Eveneens een zoon van Maertin Lem en Adriana van Nieuwenhove; hij huwde 1) Catharina d'Hamere, 2) Johanna Van Eeghem.
 In 1550: Maarten Lem (1515-1597); werd proost in 1559. Hij was een kleinzoon van Maertin Lem, en een zoon van Maarten Lem en Catharina d'Hamere; hij huwde 1) Catharina Van Hecke, 2) Barbara De Boodt.

Portretten
Er zijn enkele portretten bekend van Maertin Lem, zijn echtgenote Adrienne van Nieuwenhove, zijn zoon Maarten en zijn kleinzoon Maarten.

 Maertin Lem (ca. 1425-1485), geschilderd portret, afgebeeld als burgemeester, schout etc.; olieverf op paneel, 48 x 39 cm, verzameling E. Rapaert de Grass. Een geschilderde kopie uit de 17de eeuw bevindt zich in het Museum van de Potterie te Brugge. Deze kopie is afgebeeld in A. VANDEWALLE (ed.), Hanzekooplui …, 2002, p. 49.
 Adrienne/Adriana van Nieuwenhove (1448-1492), echtgenote van Maertin Lem; geschilderd portret. Bureau voor Iconografie (V.A.K.B.), nr. 3199.
 Maarten Lem (1476-1558), zoon van Maertin Lem; geschilderd portret, afgebeeld op het olieverfschilderij van Pieter Pourbus met de leden van de Edele Confrérie van het Heilig Bloed (1556).
 Maarten Lem (1515-1597), kleinzoon van Maertin Lem; paneel, olieverf, 62 x 51 cm, Museum van de Potterie, Brugge.

Persoon in de Nederlanden in de 15e eeuw
Zuid-Nederlands schepen (voor 1830)
Zuid-Nederlands burgemeester (voor 1830)
Schepen van Brugge
Burgemeester van Brugge
Maarten Lem ( Brugge , ca.- Leuven ,maartwas een internationaal handelaar van Vlaamse afkomst , burgemeester en schout van Brugge , en raadsman van de hertogen van Bourgondië . Internationaal handelaar in Lissabon Maarten Lem , in eigentijdse Vlaamse stukken Maertin Lem genoemd , in Portugese Maertim Leme ( uitspraak : Lèmmè ) , behoorde tot een familie van Brugse poorters . Over zijn afkomst is alleen bekend dat ook zijn vader Maertin heette . Zijn moeder wordt in latere bronnen vermeld als ene Jeanne de Portugal . Hij zou geboren zijn rond maar vóórzijn er in de bronnen geen vermeldingen van hem te vinden . Inwerd hij , circajaar oud , door de Brugse , internationaal handelende goud- en zilversmid Rombout de Wachtere naar Portugal gestuurd om daar de gangen na te gaan van twee facteurs , die voor De Wachtere juwelen moesten verkopen . Om voldoende autoriteit te verkrijgen om in Lissabon de problemen met deze facteurs op te lossen , vroeg Lem aan De Wachtere aanbevelingsbrieven die moesten worden ondertekend door Isabella van Portugal . Deze was gehuwd met Filips de Goede , hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen , maar was een tante van Don Alfonso V , de koning van Portugal . Filips de Goede resideerde vaak in Brugge en zou er ook sterven . Om die brieven getekend te krijgen , heeft Rombout de Wachtere waarschijnlijk alleen maar een audiëntie hoeven aanvragen bij het Prinsenhof . Gewapend met deze aanbevelingsbrieven lijkt Maertin Lem de problemen met de facteurs te hebben opgelost , zij het niet naar volle tevredenheid van zijn opdrachtgever . Ruim vijftien jaar later zou hij , na terugkeer in Brugge , in de jarenalsnog met Rombout de Wachtere in een proces verwikkeld raken over de juwelenzaak uit In augustuswerd uitspraak gedaan in dit proces . Het eindvonnis is echter onbekend , omdat de schriftelijke bron deels verloren is gegaan . Maertin Lem bleef inin Lissabon , waar hij fortuin maakte . Vantotdreef hij handel tussen Vlaanderen en Portugal , onder meer in olijfolie en jarenlange het luxeproduct rietsuiker uit Madeira . Insloot hij met koning Alfonso V een contract , waarbij hij een monopolie verwierf voor de handel in kurk . Hij had waarschijnlijk een goede band met het Portugese hof . Inwerd hij vanwege zijn ( financiële ) bijdragen aan de jarenlange strijd tegen de Moren in Marokko door Alfonso V benoemd tot escudeiro . Bij die gelegenheid verkreeg hij een eigen wapen : drie zwarte merletten op een zilveren veld . Dit wapen is opgenomen in verschillende Portugese wapenboeken . Laatste jaren Maertin Lem speelde nageen openbare rol meer in Brugge ; zijn politieke carrière was definitief voorbij . Tijdens zijn ambtelijke functies had hij jarenlang in het brandpunt van zijn tijd gestaan : de strijd om de macht tussen landsheer en steden tijdens het bewind van Maria van Bourgondië , en de strijd om de macht in de Bourgondische erflanden tijdens het regentschap van de Habsburger Maximiliaan van Oostenrijk . Circa zestig jaar oud overleed Maertin Lem opmaartonverwacht in Leuven , waar hij op bezoek was bij zijn zoons Jan en Adriaan , die daar studeerden aan de Artes-faculteit van de oude universiteit van Leuven , in de Pedagogie De Lelie . Hij werd ter aarde besteld in de Sint-Pieterskerk in Leuven . Twee jaar later , in werd zijn stoffelijk overschot overgebracht naar Brugge , waar het werd begraven in de naar hem vernoemde kapel in de Brugse Sint-Donaaskerk . Zijn weduwe Adrienne van Nieuwenhove onderhield ook na zijn overlijden goede contacten met het Hof en ontving opjanuariaartshertog Maximiliaan voor een avondmaal bij haar thuis . Een week later , opjanuari , werd de aartshertog door de opstandige Bruggelingen gevangengenomen en werd de jacht ingezet op zijn raadslieden en medestanders . De weduwe Lem bleef buiten schot . Maximiliaan kwam na vier maanden op voorwaarden vrij , verliet Brugge en trad vervolgens alle beloften met voeten . De tweede Vlaamse Opstand zou zich nog totvoortslepen . Wapen en schepenzegel Maertin Lem voerde in Brugge een gewijzigd , gevierendeeld wapen , met in de kwartierenenzijn Portugees wapen , en in de kwartierenenvijf gouden St.-Jacobsschelpen op een rood veld . De herkomst van de kwartierenenis onbekend . Volgens een latere theorie zouden deze afkomstig zijn van de Portugese familie Velho . Maar er is vooralsnog geen enkel verbinding gevonden tussen de families Lem en Velho , noch in Brugge , noch in Portugal . Huwelijk Inhuwde ( dan ) burgemeester Maertin Lem met Adrienne van Nieuwenhove dochter van Nicolaas van Nieuwenhove en Adriana Metteneye . Het paar kreeg vier zonen en vijf dochters . De zoons bekleedden , naast andere ambten , incidenteel ook dat van schepen van Brugge : in Johannes ( Jan ) Lemca.1504 ) ; hij huwde Josine Van Wulfsberghe . in Adriaan Lem hij huwde Margriette Ritsaert . in Karel Lemvoor hij huwde inCornelia Veyse . tussenen Maarten Lem hij huwde Catherine D'Hamere , en in tweede huwelijk Jeanne Van Eeghem . Deze zoon Maarten Lem was al eerder inraadslid van Brugge en zou tussenenherhaaldelijk worden herbenoemd als schepen . De dochters gingen vleiende huwelijken aan : Martine Lem trouwde met Roeland van Moerkerke , die voorzitter werd van de Raad van Vlaanderen . Maria Lem trouwde met Willem Hugonet zoon van de Willem Hugonet , die een van de voornaamste medewerkers was van Karel de Stoute en inzijn trouw in Gent met zijn leven bekocht . Catharina Lem trouwde met Pieter van der Burgh , schepen van het Brugse Vrije . Eleonore Lem trouwde met ridder Charles de Clercq , heer van Bovekerke . Nazaten Onder de kinderen uit het huwelijk van zoon Maarten Lem met Catherine D'Hamere was er opnieuw een Maarten Lem ( Brugge-juli Deze kleinzoon van Maertin Lem maakte gedurende meer dan een halve eeuw carrière in het Brugse stadsbestuur : schepen schepen thesaurier schepen burgemeester van de raadsleden schepen eerste schepen raadslid en voogd van het hospitaal van de Potterie eerste schepen burgemeester van de raadsleden eerste schepen Tijdens het calvinistisch bewind in Bruggein de Tachtigjarige Oorlog , ontvluchtte hij de stad . Na zijn terugkeer kon hij , toen al begin zeventig , de kroon plaatsen op zijn ambtelijke loopbaan , namelijk als burgemeester van de schepenen in de jaren : ( tot aan zijn dood ) . De Edele Confrérie van het Heilig Bloed De volgende nakomelingen van Maertin Lem werden lid van de Edele Confrérie van het Heilig Bloed , een inin Brugge gestichte en nog altijd actieve katholieke broederschap : In Karel Lem hij werd proost van de Confrérie in Inwerd hij tevens lid van de Confrérie of Broederschap van Onze-Lieve-Vrouwe van den drogen boom . Hij was een zoon uit het huwelijk van Maertin Lem met Adriana van Nieuwenhove en huwde Cornelia Veyse . In Adriaan Lem werd proost in Hij was eveneens een zoon uit het huwelijk van Maertin Lem met Adriana van Nieuwenhove en trouwde met Margriette Ritsaert . In Maarten Lem werd proost in Eveneens een zoon van Maertin Lem en Adriana van Nieuwenhove ; hij huwdeCatharina d'Hamere, Johanna Van Eeghem . In Maarten Lem werd proost in Hij was een kleinzoon van Maertin Lem , en een zoon van Maarten Lem en Catharina d'Hamere ; hij huwdeCatharina Van Hecke, Barbara De Boodt . Portretten Er zijn enkele portretten bekend van Maertin Lem , zijn echtgenote Adrienne van Nieuwenhove , zijn zoon Maarten en zijn kleinzoon Maarten . Maertin Lem ( ca . geschilderd portret , afgebeeld als burgemeester , schout etc. ; olieverf op paneel,xcm , verzameling E. Rapaert de Grass . Een geschilderde kopie uit dee eeuw bevindt zich in het Museum van de Potterie te Brugge . Deze kopie is afgebeeld in A. VANDEWALLE ( ed . ) , Hanzekooplui … , p. 49 . Adrienne/Adriana van Nieuwenhove echtgenote van Maertin Lem ; geschilderd portret . Bureau voor Iconografie ( V.A.K.B. ) , nr. Maarten Lem zoon van Maertin Lem ; geschilderd portret , afgebeeld op het olieverfschilderij van Pieter Pourbus met de leden van de Edele Confrérie van het Heilig Bloed Maarten Lem kleinzoon van Maertin Lem ; paneel , olieverf,xcm , Museum van de Potterie , Brugge . Persoon in de Nederlanden in de eeuw Zuid-Nederlands schepen ( voor Zuid-Nederlands burgemeester ( voor Schepen van Brugge Burgemeester van Brugge