Goudwespen
Goudwespen (Chrysididae) vormen een familie van insecten die behoren tot de orde van de vliesvleugeligen (Hymenoptera). Samen met de platkopwespen (Bethylidae), tangwespen (Dryinidae) en de families Sclerogibbidae, Embolemidae, Plumariidae en Scolebythidae, vormen ze de superfamilie Chrysidoidea binnen de angeldragers (Aculeata). Wereldwijd zijn er meer dan 4000 soorten bekend, in Centraal-Europa zijn er ongeveer 120 soorten goudwespen.

Kenmerken
Met hun opvallende, levendige metaalachtig glanzende (iriserende) kleur, behoren de goudwespen tot de meer opvallende vertegenwoordigers van de Hymenoptera, zelfs als de Europese soort amper tien millimeter groot wordt. Veel soorten zijn zelfs kleiner dan vijf millimeter.

De goudwesp verschilt van andere wespen door het aantal zichtbare ledematen op zijn achterlijf te verminderen tot 5 of minder. De overige segmenten zijn in elkaar geschoven en vormen een legboor bij vrouwen en een genitale buis bij mannen, die meestal in het achterlijf worden getrokken en niet zichtbaar zijn. De angel is rudimentair.

De voelsprieten bevatten elf segmenten, die zitten op een pedicellus dat is verbonden met het basale lid (scapus). De labiale palpen zijn driedelig, de maxillaire palpen bestaan uit 5 delen.

Leefwijze
Alle goudwespen hebben een parasitaire manier van leven, zij het in verschillende vormen. Er zijn broedparasieten, waarbij de larve de gastheerlarve doodt en zich vervolgens voedt met de voedselvoorraad, en sluipwespen, die de volwassen larven of poppen van de gastheersoort aanvallen. Talrijke stekende insecten uit de groepen plooivleugelwespen, graafwespen of bijen kunnen als gastheersoorten worden beschouwd.

Voortplanting
De eieren worden afgezet in nesten van solitaire bijen en wespen en komen direct uit. Vervolgens beginnen de larven te eten van de voedselvoorraad en de larven van hun gastheer.

Verspreiding en leefgebied
Deze familie komt wereldwijd voor als parasiet op insecten.

Systematiek 
De familie goudwespen omvat in totaal 83 geslachten. Deze zijn samengevat in 5 subfamilies, als men de subfamilie Parnopinae toevoegt, die voorheen ook werd vermeld als stam Parnopini binnen de subfamilie Chrysidinae. In de Amiseginae, Cleptinae en Loboscelidiinae hebben mannetjes 5 zichtbare buiksegmenten, vrouwtjes hebben er 4. Mannetjes in de Parnopinae hebben er 4, vrouwtjes 3. In de stam Allocoeliini van de subfamilie Chrysidinae zijn bij beide geslachten slechts 2 tergieten en 3 sternieten zichtbaar. De andere stammen van deze subfamilie hebben elk 3 buiksegmenten bij beide geslachten.

In Nederland waargenomen soorten
 Genus: Chrysis
 Chrysis analis
 Chrysis angustula
 Chrysis bicolor
 Chrysis brevitarsis
 Chrysis comparata
 Chrysis corusca
 Chrysis equestris - (Regenbooggoudwesp)
 Chrysis fasciata
 Chrysis fulgida
 Chrysis gracillima
 Chrysis ignita - (Gewone Goudwesp)
 Chrysis immaculata
 Chrysis impressa
 Chrysis inaequalis
 Chrysis indigotea
 Chrysis iris
 Chrysis leptomandibularis
 Chrysis longula
 Chrysis mediadentata
 Chrysis mediata
 Chrysis obtusidens
 Chrysis pseudobrevitarsis
 Chrysis ruddii
 Chrysis rutilans
 Chrysis rutiliventris
 Chrysis solida
 Chrysis subcoriacea
 Chrysis terminata
 Chrysis viridula
 Genus: Chrysura
 Chrysura austriaca
 Chrysura cuprea
 Genus: Cleptes
 Cleptes nitidulus
 Cleptes semiauratus
 Cleptes semicyaneus
 Genus: Elampus
 Elampus constrictus
 Elampus foveatus
 Elampus panzeri
 Genus: Hedychridium
 Hedychridium ardens
 Hedychridium coriaceum
 Hedychridium cupratum
 Hedychridium femoratum
 Hedychridium roseum
 Genus: Hedychrum
 Hedychrum gerstaeckeri
 Hedychrum niemelai
 Hedychrum nobile
 Hedychrum rutilans
 Genus: Holopyga
 Holopyga austrialis
 Holopyga generosa
 Genus: Omalus
 Omalus aeneus
 Omalus biaccinctus
 Genus: Philoctetes
 Philoctetes bidentulus
 Philoctetes truncatus
 Genus: Pseudomalus
 Pseudomalus auratus
 Pseudomalus pusillus
 Pseudomalus triangulifer
 Pseudomalus violaceus
 Genus: Pseudospinolia
 Pseudospinolia neglecta
 Genus: Spinolia
 Spinolia unicolor
 Genus: Trichrysis
 Trichrysis cyanea

Externe links
 Overzicht Chrysididae op waarneming.nl
Goudwespen ( Chrysididae ) vormen een familie van insecten die behoren tot de orde van de vliesvleugeligen ( Hymenoptera ) . Samen met de platkopwespen ( Bethylidae ) , tangwespen ( Dryinidae ) en de families Sclerogibbidae , Embolemidae , Plumariidae en Scolebythidae , vormen ze de superfamilie Chrysidoidea binnen de angeldragers ( Aculeata ) . Wereldwijd zijn er meer dansoorten bekend , in Centraal-Europa zijn er ongeveersoorten goudwespen . Kenmerken Met hun opvallende , levendige metaalachtig glanzende ( iriserende ) kleur , behoren de goudwespen tot de meer opvallende vertegenwoordigers van de Hymenoptera , zelfs als de Europese soort amper tien millimeter groot wordt . Veel soorten zijn zelfs kleiner dan vijf millimeter . De goudwesp verschilt van andere wespen door het aantal zichtbare ledematen op zijn achterlijf te verminderen totof minder . De overige segmenten zijn in elkaar geschoven en vormen een legboor bij vrouwen en een genitale buis bij mannen , die meestal in het achterlijf worden getrokken en niet zichtbaar zijn . De angel is rudimentair . De voelsprieten bevatten elf segmenten , die zitten op een pedicellus dat is verbonden met het basale lid ( scapus ) . De labiale palpen zijn driedelig , de maxillaire palpen bestaan uitdelen . Leefwijze Alle goudwespen hebben een parasitaire manier van leven , zij het in verschillende vormen . Er zijn broedparasieten , waarbij de larve de gastheerlarve doodt en zich vervolgens voedt met de voedselvoorraad , en sluipwespen , die de volwassen larven of poppen van de gastheersoort aanvallen . Talrijke stekende insecten uit de groepen plooivleugelwespen , graafwespen of bijen kunnen als gastheersoorten worden beschouwd . Voortplanting De eieren worden afgezet in nesten van solitaire bijen en wespen en komen direct uit . Vervolgens beginnen de larven te eten van de voedselvoorraad en de larven van hun gastheer . Verspreiding en leefgebied Deze familie komt wereldwijd voor als parasiet op insecten . Systematiek De familie goudwespen omvat in totaalgeslachten . Deze zijn samengevat insubfamilies , als men de subfamilie Parnopinae toevoegt , die voorheen ook werd vermeld als stam Parnopini binnen de subfamilie Chrysidinae . In de Amiseginae , Cleptinae en Loboscelidiinae hebben mannetjeszichtbare buiksegmenten , vrouwtjes hebben er Mannetjes in de Parnopinae hebben er vrouwtjes In de stam Allocoeliini van de subfamilie Chrysidinae zijn bij beide geslachten slechtstergieten ensternieten zichtbaar . De andere stammen van deze subfamilie hebben elkbuiksegmenten bij beide geslachten . In Nederland waargenomen soorten Genus : Chrysis Chrysis analis Chrysis angustula Chrysis bicolor Chrysis brevitarsis Chrysis comparata Chrysis corusca Chrysis equestris - ( Regenbooggoudwesp ) Chrysis fasciata Chrysis fulgida Chrysis gracillima Chrysis ignita - ( Gewone Goudwesp ) Chrysis immaculata Chrysis impressa Chrysis inaequalis Chrysis indigotea Chrysis iris Chrysis leptomandibularis Chrysis longula Chrysis mediadentata Chrysis mediata Chrysis obtusidens Chrysis pseudobrevitarsis Chrysis ruddii Chrysis rutilans Chrysis rutiliventris Chrysis solida Chrysis subcoriacea Chrysis terminata Chrysis viridula Genus : Chrysura Chrysura austriaca Chrysura cuprea Genus : Cleptes Cleptes nitidulus Cleptes semiauratus Cleptes semicyaneus Genus : Elampus Elampus constrictus Elampus foveatus Elampus panzeri Genus : Hedychridium Hedychridium ardens Hedychridium coriaceum Hedychridium cupratum Hedychridium femoratum Hedychridium roseum Genus : Hedychrum Hedychrum gerstaeckeri Hedychrum niemelai Hedychrum nobile Hedychrum rutilans Genus : Holopyga Holopyga austrialis Holopyga generosa Genus : Omalus Omalus aeneus Omalus biaccinctus Genus : Philoctetes Philoctetes bidentulus Philoctetes truncatus Genus : Pseudomalus Pseudomalus auratus Pseudomalus pusillus Pseudomalus triangulifer Pseudomalus violaceus Genus : Pseudospinolia Pseudospinolia neglecta Genus : Spinolia Spinolia unicolor Genus : Trichrysis Trichrysis cyanea Externe links Overzicht Chrysididae op waarneming.nl