Aidhne
Críocha Uí Fhiachrach Aidhne (Uí Fiachrach Aidni) ba ea Aidhne (Sean-Ghaeilge Aidne), túath suite i gContae na Gaillimhe.  Tá deoise Chill Mhic Dhuach ar chomhtheorainn le hAidhne mar a bhí ann.

Teorainneacha 
Tá críocha Aidhne teoranta mar a leanas:
 Iarthar: Loch Lurgan agus barúntacht Bhiurne, Contae an Chláir 
 Deisceart agus oirdheisceart: Contae an Chláir
 Oirthear: Sliabh Eachtaí, a ina theorainn idir críocha Uí Fhiachrach Aidhne agus críocha Uí Mhaine
 Oirthuaisceart: Maigh Uí Mhaine
 Tuaisceart: Maigh Mucraimhe, thart timpeall Bhaile Átha an Rí
 Iarthuaisceart: Mearaí (Medraige), Baile na Cúirte, i gcríocha Uí Bhriúin Seola.

Béaloideas agus stair 
Sa dinnseanchas, deirtear go bhfuil an ceantar ainmnithe Aidhne iníon Phartholóin agus a chéad mhná chéile, Topha.  Bhí Aidhne pósta le Brec.  Níos deireanaí, lonnaigh géag na bhFear Bolg i nAidhne.

Lonnaigh Túath mac nUmhóir i nDál gCais agus i nUí Fhiachrach Aidhne, faoi cheannas a deirtear Conall Cóel mac Aonghasa mhic Úmhóir.  Maraíodh Conall i gCath Maige Mucrama sa bhliain AD 195, agus adhlacadh é i nAidhne, i leacht darb ainm Carn Chonaill.

I measc dreamanna stairiúla eile i nAidhne, bhí san áireamh Ciarraí Óig Bheartha, Tadraí as Dubhros, Caonraí as Art Aidhne agus Uí Fhiachrach.

Faightear i gCill Mhic Dhuach na paróistí sibhialta a leanas: Cinn Mhara, Cill Eithne, Cill Fhionnbharra, Droim Mucú, Cill Cholgáin, Ard Raithin, An Sráidbhaile (Gaillimh), Cill Fhínín, Cill Fhaoile, Cill Órtha, Cill Ó gCillín, Cill Chríost, Díseart Ceallaigh, Cill Fhíonáin, Cill Tómais, Cill Bheaganta, An Bheitheach, Cill Tartan.

Tagairtí Annál 
 ACM 938.13: Aralt ua h-Iomhair, .i. mac Sitrioca, tighearna Gall Luimnigh, do mharbhadh i c-Connachtaibh lá Caenraighibh Aidhne.
 ACM 1033.9: Maidhm etir Ele & Ui Fiachrach Aidhne, i t-torchair Braen Ua Clérigh, & Muiredhach mac Giolla Pattraicc co sochaidhibh oile.

Naisc sheachtracha 
 Annála na gCeithre Máistrí, cuid 2, G100005B, ar Corpus of Electronic Texts

Tagairtí 

Uí Fhiachrach
Fir Bholg
Scéalaíocht na Ríthe
Críocha Uí Fhiachrach Aidhne ( Uí Fiachrach Aidni) ba ea Aidhne ( Sean-Ghaeilge Aidne ) , túath suite i gContae na Gaillimhe . Tá deoise Chill Mhic Dhuach ar chomhtheorainn le hAidhne mar a bhí ann . Teorainneacha Tá críocha Aidhne teoranta mar a leanas : Iarthar : Loch Lurgan agus barúntacht Bhiurne , Contae an Chláir Deisceart agus oirdheisceart : Contae an Chláir Oirthear : Sliabh Eachtaí , a ina theorainn idir críocha Uí Fhiachrach Aidhne agus críocha Uí Mhaine Oirthuaisceart : Maigh Uí Mhaine Tuaisceart : Maigh Mucraimhe , thart timpeall Bhaile Átha an Rí Iarthuaisceart : Mearaí ( Medraige ) , Baile na Cúirte , i gcríocha Uí Bhriúin Seola . Béaloideas agus stair Sa dinnseanchas , deirtear go bhfuil an ceantar ainmnithe Aidhne iníon Phartholóin agus a chéad mhná chéile , Topha . Bhí Aidhne pósta le Brec . Níos deireanaí , lonnaigh géag na bhFear Bolg i nAidhne . Lonnaigh Túath mac nUmhóir i nDál gCais agus i nUí Fhiachrach Aidhne , faoi cheannas a deirtear Conall Cóel mac Aonghasa mhic Úmhóir . Maraíodh Conall i gCath Maige Mucrama sa bhliain AD agus adhlacadh é i nAidhne , i leacht darb ainm Carn Chonaill . I measc dreamanna stairiúla eile i nAidhne , bhí san áireamh Ciarraí Óig Bheartha , Tadraí as Dubhros , Caonraí as Art Aidhne agus Uí Fhiachrach . Faightear i gCill Mhic Dhuach na paróistí sibhialta a leanas : Cinn Mhara , Cill Eithne , Cill Fhionnbharra , Droim Mucú , Cill Cholgáin , Ard Raithin , An Sráidbhaile ( Gaillimh ) , Cill Fhínín , Cill Fhaoile , Cill Órtha , Cill Ó gCillín , Cill Chríost , Díseart Ceallaigh , Cill Fhíonáin , Cill Tómais , Cill Bheaganta , An Bheitheach , Cill Tartan . Tagairtí Annál ACM13 : Aralt ua h-Iomhair , \.i. mac Sitrioca , tighearna Gall Luimnigh , do mharbhadh i c-Connachtaibh lá Caenraighibh Aidhne . ACM9 : Maidhm etir Ele & Ui Fiachrach Aidhne , i t-torchair Braen Ua Clérigh , & Muiredhach mac Giolla Pattraicc co sochaidhibh oile . Naisc sheachtracha Annála na gCeithre Máistrí , cuid G100005B , ar Corpus of Electronic Texts Tagairtí Uí Fhiachrach Fir Bholg Scéalaíocht na Ríthe