Praiséidimiam
Is é an praiséidimiam dúil uimhir a 59, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Pr. Ceann de na miotail tearc-chré agus ceann de na lantanóidigh atá ann. Miotal insínte é agus loinnir an airgid ann, ach nuair a imoibreoidh sé le hocsaigin an aeir, tiocfaidh smúit uaine ocsaíde air. In imeacht ama, titfidh an ocsaíd ina scraitheanna den mhiotal, ionas gur féidir leis an ocsaigin tuilleadh dochair a dhéanamh don mhiotal féin. Mar sin, is gnách an praiséidimiam a choinneáil i gcoimeádán lán ola, ionas nach dtiocfaidh sé i dteagmháil leis an aer.

Maidir leis an ainm, tá sé curtha le chéile as dhá fhocal Gréigise a chiallaíonn "uaine" agus "leathchúpla". Sa bhliain 1841, d'aithin an ceimiceoir Sualannach Carl Gustaf Mosander miotal nua (mar a shíl sé) ar bhaist sé an t-ainm didimiam air (as an bhfocal Gréigise didymos a chiallaíonn "leathchúpla"). Sa bhliain 1874, áfach, tháinig Per Theodor Cleve gur dhá dhúil a bhí i gceist leis an didimiam, mar atá, an praiséidimiam agus an neoidimiam.

Imoibríonn an praiséidimiam go fonnmhar le huisce, ionas go gcruthaítear hiodrocsaíd praiséidimiam, Pr(OH)3. Mar a fheicimid anseo, is í an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá aige ná +3, agus sin í an staid ocsaídiúcháin atá aige sna halaiginídí freisin a chruthófar nuair a thiocfaidh sé i dteagmháil le halaiginí: an trífhluairíd PrF3, an tríchlóiríd PrCl3, an tríbhróimíd PrBr3, agus an trí-iaidíd PrI3. Maidir leis an ocsaíd a chruthaítear faoi thionchar an aeir, is meascán í as an tríocsaíd dé-phraiséidimiam Pr2O3 agus an dé-ocsaíd praiséidimiam PrO2.

Níl ach aon iseatóp cobhsaí amháin ag an bpraiséidimiam, mar atá: praiséidimiam a 141.

Naisc sheachtracha

Tagairtí 

Dúile ceimiceacha
Lantanóidigh
Is é an praiséidimiam dúil uimhir a agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Pr. Ceann de na miotail tearc-chré agus ceann de na lantanóidigh atá ann . Miotal insínte é agus loinnir an airgid ann , ach nuair a imoibreoidh sé le hocsaigin an aeir , tiocfaidh smúit uaine ocsaíde air . In imeacht ama , titfidh an ocsaíd ina scraitheanna den mhiotal , ionas gur féidir leis an ocsaigin tuilleadh dochair a dhéanamh don mhiotal féin . Mar sin , is gnách an praiséidimiam a choinneáil i gcoimeádán lán ola , ionas nach dtiocfaidh sé i dteagmháil leis an aer . Maidir leis an ainm , tá sé curtha le chéile as dhá fhocal Gréigise a chiallaíonn "uaine " agus "leathchúpla ". Sa bhliain d' aithin an ceimiceoir Sualannach Carl Gustaf Mosander miotal nua ( mar a shíl sé ) ar bhaist sé an t-ainm didimiam air ( as an bhfocal Gréigise didymos a chiallaíonn "leathchúpla" ) . Sa bhliain áfach , tháinig Per Theodor Cleve gur dhá dhúil a bhí i gceist leis an didimiam , mar atá , an praiséidimiam agus an neoidimiam . Imoibríonn an praiséidimiam go fonnmhar le huisce , ionas go gcruthaítear hiodrocsaíd praiséidimiam , Pr( OH)3 . Mar a fheicimid anseo , is í an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá aige ná +3 , agus sin í an staid ocsaídiúcháin atá aige sna halaiginídí freisin a chruthófar nuair a thiocfaidh sé i dteagmháil le halaiginí : an trífhluairíd PrF3 , an tríchlóiríd PrCl3 , an tríbhróimíd PrBr3 , agus an trí-iaidíd PrI3 . Maidir leis an ocsaíd a chruthaítear faoi thionchar an aeir , is meascán í as an tríocsaíd dé-phraiséidimiam Pr2O3 agus an dé-ocsaíd praiséidimiam PrO2 . Níl ach aon iseatóp cobhsaí amháin ag an bpraiséidimiam , mar atá : praiséidimiam a Naisc sheachtracha Tagairtí Dúile ceimiceacha Lantanóidigh