An Iodáilis
Is í an Iodáilis nó an Eadáinis, mar a thug Máirtín Ó Cadhain uirthi de réir a chanúna (Iodáilis: italiano nó lingua italiana) teanga náisiúnta na hIodáile. Labhraítear freisin í i gCathair na Vatacáine, san Airgintín, san Eilvéis, in Uragua, sa Bhrasaíl, sna Stáit Aontaithe, sa Ghearmáin agus san Fhrainc. Ceann de na teangacha oifigiúla is ea í san Eilvéis, chomh maith leis an bhFraincis, an Ghearmáinis agus an Réata-Rómáinis. Teanga bhundúchasach is ea an Iodáilis san Iodáil féin agus san Eilvéis, ach tháinig na pobail Iodálacha sna tíortha eile, go háirithe san Oileán Úr, ar an bhfód de thoradh na himirce, nó ba dual do na hIodálaigh riamh dul ar imirce. D'fhág na hinimirceoirí Iodálacha an-lorg ar chultúr na Stát Aontaithe agus na hAirgintíne, ach go háirithe, agus tá leathchaint na gcoirpeach san Airgintín, an lunfardo, lán focail iasachta ón Iodáilis.

Tá an Iodáilis chaighdeánach bunaithe ar chanúint na Toscáine, ach is é an fuaimniú a chluinfeá i gcathair na Róimhe féin an fuaimniú is airde meas ar na saoltaí seo. Mar a deir na hIodálaigh féin, is í an Iodáilis is fearr ná lingua toscana in bocca romana, teanga na Toscáine i mbéal na Róimhe.

An Iodáilis taobh amuigh den Iodáil
Seachas an Iodáil tá an Iodáilis scaipthe i dtíortha éagsúla ar fud an domhain.

an Airgintín
Cé go bhfuil Spáinnis an teanga oifigiúil tá an Iodáilis ó dhúchas ag timpeall is 1,500,000 duine san Airgintín.

An Astráil
I 2001 bhí Iodáilis ó dhúchas ag 316,890 duine san Astráil. Is í an tríú teanga dhúchais is coitianta san Astráil tar éis an Bhéarla agus na Sínise.

Ceanada
I 2011 bhí Iodáilis ó dhúchas ag 407,485 duine (1.2% de dhaonra na tíre) i gCeanada. Bhí an líon ag dul i laghad, nó bhí an teanga ó dhúchas ag 455,040 duine (1.5%) duine sa bhliain 2006.

An Chróit
Tá stair fhada ag an Iodáilis sa Chróit, go háirithe in Istria. Tá sí ó dhúchas ag 0.43% de dhaonra na Cróite. Sa lá atá inniu ann tá stádas mar theanga oifigiúil mionlaigh aici in Istria, agus í ó dhúchas ag 6.83%.

An Eilvéis

Ceann de na teangacha oifigiúla í an Iodáilis san Eilvéis. Sa bhliain 2011 ba í an Iodáilis an phríomhtheanga ag 545,274 duine san Eilvéis, is é sin 8.2 % de dhaonra na tíre. Is í an tríú teanga is mó a labhraítear san Eilvéis. Is iad na cantúin is mó Iodáilis ná Ticino agus Graubünden (Grissons, Grigione, Grischun) - deisceart an chantúin.

Poblacht na hÉireann

De réir an daonáirimh ón mbliain 2011 bhí Iodáilis ar an dara teanga déag is mó a labhraítí i bPoblacht na hÉireann san am, amach ó na teangacha oifigiúla. Bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 10,344 duine sa Phoblacht. Rugadh 3,624 duine acu, nó 35 %, sa Phoblacht féin, agus tháinig an chuid eile acu, 6,720 duine nó 65 %, as tíortha eile.

an Nua-Shéalainn

Sa bhliain 2013 bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 8,214 duine sa Nua-Shéalainn.

San Mairíne

Is í an Iodáilis an t-aon teanga oifigiúil i San Mairíne, agus is í atá ó dhúchas ag an gcuid is mó de mhuintir na tíre.

an tSlóivéin

Meastar go bhfuil Iodáilis ag tuairim is 15 % de dhaonra na Slóivéine mar theanga neamhdhúchais. Ceann de na céatadáin is airde san Aontas Eorpach atá ann. Sa bhliain 2002 bhí an teanga ó dhúchas ag 3,672 duine sa tSlóivéin. Bhí cónaí ar 2,853 duine, nó 75.8 %, acu i gceann de na trí bardais ina bhfuil stádas oifigiúil ag an Iodáilis in éineacht leis an tSlóivéinis. Is iad Piran, Koper agus Izola na trí bardais sin. Meastar go mbaineann 5 % de dhaonra na Slóivéine úsáid as an Iodáilis go laethúil.

Stáit Aontaithe Mheiriceá

Sa bhliain 2010 bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 764,236 duine de mhuintir na Stát Aontaithe. Bhí cónaí ar 28 % acu, nó 213,785 duine, i Nua-Eabhrac.

Aistriúcháin

Tagairtí 

Teangacha na hIodáile
Teangacha Rómánsacha
An Iodáil
An Eilvéis
Is í an Iodáilis nó an Eadáinis , mar a thug Máirtín Ó Cadhain uirthi de réir a chanúna ( Iodáilis : italiano nó lingua italiana ) teanga náisiúnta na hIodáile . Labhraítear freisin í i gCathair na Vatacáine , san Airgintín , san Eilvéis , in Uragua , sa Bhrasaíl , sna Stáit Aontaithe , sa Ghearmáin agus san Fhrainc . Ceann de na teangacha oifigiúla is ea í san Eilvéis , chomh maith leis an bhFraincis , an Ghearmáinis agus an Réata-Rómáinis . Teanga bhundúchasach is ea an Iodáilis san Iodáil féin agus san Eilvéis , ach tháinig na pobail Iodálacha sna tíortha eile , go háirithe san Oileán Úr , ar an bhfód de thoradh na himirce , nó ba dual do na hIodálaigh riamh dul ar imirce . D' fhág na hinimirceoirí Iodálacha an-lorg ar chultúr na Stát Aontaithe agus na hAirgintíne , ach go háirithe , agus tá leathchaint na gcoirpeach san Airgintín , an lunfardo , lán focail iasachta ón Iodáilis . Tá an Iodáilis chaighdeánach bunaithe ar chanúint na Toscáine , ach is é an fuaimniú a chluinfeá i gcathair na Róimhe féin an fuaimniú is airde meas ar na saoltaí seo . Mar a deir na hIodálaigh féin , is í an Iodáilis is fearr ná lingua toscana in bocca romana , teanga na Toscáine i mbéal na Róimhe . An Iodáilis taobh amuigh den Iodáil Seachas an Iodáil tá an Iodáilis scaipthe i dtíortha éagsúla ar fud an domhain . an Airgintín Cé go bhfuil Spáinnis an teanga oifigiúil tá an Iodáilis ó dhúchas ag timpeall is500,000 duine san Airgintín . An Astráil Ibhí Iodáilis ó dhúchas ag890 duine san Astráil . Is í an tríú teanga dhúchais is coitianta san Astráil tar éis an Bhéarla agus na Sínise . Ceanada Ibhí Iodáilis ó dhúchas ag485 duine2% de dhaonra na tíre ) i gCeanada . Bhí an líon ag dul i laghad , nó bhí an teanga ó dhúchas ag040 duine5% ) duine sa bhliain An Chróit Tá stair fhada ag an Iodáilis sa Chróit , go háirithe in Istria . Tá sí ó dhúchas ag43% de dhaonra na Cróite . Sa lá atá inniu ann tá stádas mar theanga oifigiúil mionlaigh aici in Istria , agus í ó dhúchas ag83% . An Eilvéis Ceann de na teangacha oifigiúla í an Iodáilis san Eilvéis . Sa bhliainba í an Iodáilis an phríomhtheanga ag274 duine san Eilvéis , is é sin2 % de dhaonra na tíre . Is í an tríú teanga is mó a labhraítear san Eilvéis . Is iad na cantúin is mó Iodáilis ná Ticino agus Graubünden ( Grissons , Grigione , Grischun ) - deisceart an chantúin . Poblacht na hÉireann De réir an daonáirimh ón mbliainbhí Iodáilis ar an dara teanga déag is mó a labhraítí i bPoblacht na hÉireann san am , amach ó na teangacha oifigiúla . Bhí an Iodáilis ó dhúchas ag344 duine sa Phoblacht . Rugadh624 duine acu , nó% , sa Phoblacht féin , agus tháinig an chuid eile acu,720 duine nó% , as tíortha eile . an Nua-Shéalainn Sa bhliainbhí an Iodáilis ó dhúchas ag214 duine sa Nua-Shéalainn . San Mairíne Is í an Iodáilis an t-aon teanga oifigiúil i San Mairíne , agus is í atá ó dhúchas ag an gcuid is mó de mhuintir na tíre . an tSlóivéin Meastar go bhfuil Iodáilis ag tuairim is% de dhaonra na Slóivéine mar theanga neamhdhúchais . Ceann de na céatadáin is airde san Aontas Eorpach atá ann . Sa bhliainbhí an teanga ó dhúchas ag672 duine sa tSlóivéin . Bhí cónaí ar853 duine , nó8 % , acu i gceann de na trí bardais ina bhfuil stádas oifigiúil ag an Iodáilis in éineacht leis an tSlóivéinis . Is iad Piran , Koper agus Izola na trí bardais sin . Meastar go mbaineann% de dhaonra na Slóivéine úsáid as an Iodáilis go laethúil . Stáit Aontaithe Mheiriceá Sa bhliainbhí an Iodáilis ó dhúchas ag236 duine de mhuintir na Stát Aontaithe . Bhí cónaí ar% acu , nó785 duine , i Nua-Eabhrac . Aistriúcháin Tagairtí Teangacha na hIodáile Teangacha Rómánsacha An Iodáil An Eilvéis