Ruairí Mac Easmainn
Taidhleoir, daonnúlach agus náisiúnaí Éireannach ab ea Ruairí Dáithí Mac Easmainn, nó Roger Casement (1 Meán Fómhair 1864 - 3 Lúnasa 1916). Bhí ról cinniúnach aige in imeachtaí na bliana 1916, agus chuir sé Éire ar bhóthar an neamhspleáchais.

Saol 
Rugadh Mac Easmainn i gCuas an Ghainimh, in aice le Baile Átha Cliath. Bhí a athair ina Phrotastúnach, ach d'fhéach a mháthair chuige go bhfuair sé baiste an Chaitlicigh ar chúla téarmaí. Cailleadh an bheirt acu nuair nach raibh Ruairí ach óg, agus b'iad muintir a athara i gCúige Uladh a thóg é. 

Ar dtús, bhain an tEasmannach cáil amach leis an tuairisc a thug sé ar an léirscrios a rinne anlathas Rí na Beilge, Leopold, ar an gCongó.Ina dhiaidh sin, chuaigh Mac Easmainn le gluaiseacht an neamhspleáchais in Éirinn.

Éirí amach 
Bhí an tEasmannach ina idirghabhálaí rúnda ag iarraidh armálacha Gearmánacha a sholáthar do reibiliúnaigh na Cásca. Bhí sé ar intinn ag Mac Easmainn saighdiúirí Éireannacha a earcú as na priosúnaigh chogaidh sa Ghearmáin le linn an Chogaidh Mhóir. 

I Lúnasa 1914, tháinig Ruairí Mac Easmainn go Meiriceá, áit a raibh sé ag fáil tacaíochta do na hÓglaigh in Éirinn agus ag cur aithne ar dhaoine in ambasáid na Gearmáine, agus mar sin de. Ar 31 Deireadh Fómhair 1914, tháinig Ruairí Mac Easmainn go Beirlín ó Mheiriceá. Bhuail sé le Arthur Zimmermann, Fo-Rúnaí Stáit in Oifig Gnóthaí Eachtracha na Gearmáine, agus le Theobald von Bethmann Hollweg, Seansailéir na hImpireachta. D'fhógair seisean go bhfuil an Ghearmáin ar son chúis na Náisiúnaithe. Thosaigh Mac Easmainn ag earcú don “Bhriogáid Éireannach” i measc príosúnaigh chogaidh Éireannacha, iarrachtaí gan toradh ar dtús.

Bunaigh sé an ‘Bhriogáid Éireannach’ sa Ghearmáin sa bhliain 1915. Thug sé an sáirsint Robert Monteith in éineacht leis, a bhí ina theagascóir druile le hÓglaigh na hÉireann i Luimneach, chun a bheith mar Phríomh-Oifigeach na Briogáide. Shroich siad chuig Campa Priosúnaigh Chogaidh Zossen, a bhí fiche míle ó dheas ó Bheirlín, ar 26 Deireadh Fómhair 1915. 

Tháinig rath ar bith ar an eagraíocht; ní raibh ach 56 fhear inti an bhliain dár gcionn. Fuair Mac Easmainn  airm agus armlón sa Ghearmáin sa bhliain 1916 le haghaidh na reibiliúnach, ach ní raibh an cúnamh chomh maith agus a cheap sé a bheadh. 

Ar an 11 Aibreán 1916, sheol Mac Easmainn ó Wilhelmshaven ar a bhealach go hÉirinn ar bhord an fhomhuireáin U19 le súil go mbuailfeadh sé leis an long "Aud" i gContae Chiarraí, ar a raibh lastas 20,000 raidhfil, 10 meaisínghunna agus 1,000,000 urchar a bhí le tabhairt i dtír d’Éirí Amach na Cásca. 

Go luath maidin Aoine an Chéasta 1916 (21 Aibreán 1916), tháinig Mac Easmainn, Robert Monteith agus Daniel Bailey i dtír  ar Thrá na Beannaí tar éis dóibh an fomhuireán Gearmánach, inar thaistil siad ón Ghearmáin, a fhágáil. Theip ar a n-iarrachtaí castáil leis an Aud. D’fhan Mac Easmainn, a bhí breoite agus tnáite i ndiaidh an aistir fhada, ag Dún Mhic Cionnaith, fad a d’imigh Monteith agus Bailey go Trá Lí. Gabhadh Mac Easmainn agus cuireadh i bpríosún i Sasana é.  

Ar a chloisteáil d’Eoin Mac Néill, ceannaire Óglaigh na hÉireann, go raibh Mac Easmainn gafa agus na hairm ón nGearmáin caillte, d’ordaigh sé an tÉirí Amach, a bhí beartaithe do Dhomhnach Cásca,  a chur ar ceal.

Basú 
Cuireadh an tEasmannach chun báis i bhfad i ndiaidh cheannairí eile na Cásca. Cuireadh tréas ina leith, fuarthas ciontach é agus crochadh é ar an 3 Lúnasa 1916  i bpríosún Pentonville i Londain.

Tagairtí 

Daonnúlaigh Éireannacha
Réabhlóidithe Éireannacha
Daoine a cuireadh i Reilig Ghlas Naíon
Daoine as Baile Átha Cliath
Daoine a rugadh i 1864
Básanna i 1916
Taidhleoirí Éireannacha
Daoine curtha chun báis
Daoine LADT
Daoine Éireannacha den 20ú haois
Taidhleoir , daonnúlach agus náisiúnaí Éireannach ab ea Ruairí Dáithí Mac Easmainn , nó Roger CasementMeán Fómhair-Lúnasa Bhí ról cinniúnach aige in imeachtaí na bliana agus chuir sé Éire ar bhóthar an neamhspleáchais . Saol Rugadh Mac Easmainn i gCuas an Ghainimh , in aice le Baile Átha Cliath . Bhí a athair ina Phrotastúnach , ach d' fhéach a mháthair chuige go bhfuair sé baiste an Chaitlicigh ar chúla téarmaí . Cailleadh an bheirt acu nuair nach raibh Ruairí ach óg , agus b' iad muintir a athara i gCúige Uladh a thóg é . Ar dtús , bhain an tEasmannach cáil amach leis an tuairisc a thug sé ar an léirscrios a rinne anlathas Rí na Beilge , Leopold , ar an gCongó.Ina dhiaidh sin , chuaigh Mac Easmainn le gluaiseacht an neamhspleáchais in Éirinn . Éirí amach Bhí an tEasmannach ina idirghabhálaí rúnda ag iarraidh armálacha Gearmánacha a sholáthar do reibiliúnaigh na Cásca . Bhí sé ar intinn ag Mac Easmainn saighdiúirí Éireannacha a earcú as na priosúnaigh chogaidh sa Ghearmáin le linn an Chogaidh Mhóir . I Lúnasa tháinig Ruairí Mac Easmainn go Meiriceá , áit a raibh sé ag fáil tacaíochta do na hÓglaigh in Éirinn agus ag cur aithne ar dhaoine in ambasáid na Gearmáine , agus mar sin de . ArDeireadh Fómhair tháinig Ruairí Mac Easmainn go Beirlín ó Mheiriceá . Bhuail sé le Arthur Zimmermann , Fo-Rúnaí Stáit in Oifig Gnóthaí Eachtracha na Gearmáine , agus le Theobald von Bethmann Hollweg , Seansailéir na hImpireachta . D' fhógair seisean go bhfuil an Ghearmáin ar son chúis na Náisiúnaithe . Thosaigh Mac Easmainn ag earcú don “Bhriogáid Éireannach” i measc príosúnaigh chogaidh Éireannacha , iarrachtaí gan toradh ar dtús . Bunaigh sé an ‘Bhriogáid Éireannach’ sa Ghearmáin sa bhliain Thug sé an sáirsint Robert Monteith in éineacht leis , a bhí ina theagascóir druile le hÓglaigh na hÉireann i Luimneach , chun a bheith mar Phríomh-Oifigeach na Briogáide . Shroich siad chuig Campa Priosúnaigh Chogaidh Zossen , a bhí fiche míle ó dheas ó Bheirlín , arDeireadh Fómhair Tháinig rath ar bith ar an eagraíocht ; ní raibh achfhear inti an bhliain dár gcionn . Fuair Mac Easmainn airm agus armlón sa Ghearmáin sa bhliainle haghaidh na reibiliúnach , ach ní raibh an cúnamh chomh maith agus a cheap sé a bheadh . Ar anAibreán sheol Mac Easmainn ó Wilhelmshaven ar a bhealach go hÉirinn ar bhord an fhomhuireáin U19 le súil go mbuailfeadh sé leis an long "Aud " i gContae Chiarraí , ar a raibh lastas000 raidhfil,meaisínghunna agus000,000 urchar a bhí le tabhairt i dtír d’Éirí Amach na Cásca . Go luath maidin Aoine an Chéasta( 21 Aibreán tháinig Mac Easmainn , Robert Monteith agus Daniel Bailey i dtír ar Thrá na Beannaí tar éis dóibh an fomhuireán Gearmánach , inar thaistil siad ón Ghearmáin , a fhágáil . Theip ar a n-iarrachtaí castáil leis an Aud . D’fhan Mac Easmainn , a bhí breoite agus tnáite i ndiaidh an aistir fhada , ag Dún Mhic Cionnaith , fad a d’imigh Monteith agus Bailey go Trá Lí . Gabhadh Mac Easmainn agus cuireadh i bpríosún i Sasana é . Ar a chloisteáil d’Eoin Mac Néill , ceannaire Óglaigh na hÉireann , go raibh Mac Easmainn gafa agus na hairm ón nGearmáin caillte , d’ordaigh sé an tÉirí Amach , a bhí beartaithe do Dhomhnach Cásca , a chur ar ceal . Basú Cuireadh an tEasmannach chun báis i bhfad i ndiaidh cheannairí eile na Cásca . Cuireadh tréas ina leith , fuarthas ciontach é agus crochadh é ar anLúnasa i bpríosún Pentonville i Londain . Tagairtí Daonnúlaigh Éireannacha Réabhlóidithe Éireannacha Daoine a cuireadh i Reilig Ghlas Naíon Daoine as Baile Átha Cliath Daoine a rugadh i Básanna i Taidhleoirí Éireannacha Daoine curtha chun báis Daoine LADT Daoine Éireannacha den haois