Goll mac Morna
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, ball den Fhianna agus chomhghuaillí currach d'Fhionn mac Cumhaill ab ea Goll mac Morna.  Ba é Aodh (Sean-Ghaeilge  Áed) a chéad ainm.  Bhí aithne air chomh maith mar Áed mac Fidga.  Fuair sé an t-ainm Goll tar éis dó súil a chailleadh i rith catha.

Taoiseach na bhFiann
Mharaigh Goll Cumhal, athair Fhionn, agus tháinig i gceannas na bhFiann ina ionad.  Agus Fionn fásta agus a chumas cruthaithe aige, sheas Goll siar go fonnmhar ina fhábhar.

Ba é i rith an troda in éadan Chumhaill, nó i leaganacha eile in éadan Luchet, gur chaill sé a shúil, mar a insítear a leanas:

"Áed b'ainm mac Dhaire,

Go ghoin Luchet cáile é;

Ó ghoin an sleá trom é,

Dá bharr, glaodh Goll air."

Irnan, cailleach 
Nuair a theip ar an gcailleach
Irnan gaiscí na bhFiann a sháiniú i dtéada draíochta, rinne sí ollphéist di féin agus thug sí dúshlán d'aon duine dóibh dul i gcomhrac aonair.  At dtús, thairg Fionn mac Cumhaill é féin, ach d'áitíodh ar nárbh ghaisciúil é dó dul i mbun troda le cailleach.  Sheas Goll ina áit agus mharaigh sé Irnan.  Tugadh lámh iníon Fhionn dó mar dhuais.

Cath Gabhra
Sa seanscéal Cath Gabhra, chuaigh na Fianna i mbun comhraic le hairm Ard-Rí na hÉireann, Cairbre Lifechair agus cloíodh iad.  Thréig Goll agus a lucht leanúna chuig Cairbre agus throid siad in éadan Fhionn.

Nath cainte
Is seanfhocal é "Tapadh le Goll, mharbh é mháthair", nuair a ruaigeadh crá croí trí ghníomh an duine a bhfuil de dhualgas air.  Mharaigh Goll a máthair de thimpiste le cnámh.

Tagairtí

An Fhiannaíocht
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael , ball den Fhianna agus chomhghuaillí currach d' Fhionn mac Cumhaill ab ea Goll mac Morna . Ba é Aodh ( Sean-Ghaeilge Áed ) a chéad ainm . Bhí aithne air chomh maith mar Áed mac Fidga . Fuair sé an t-ainm Goll tar éis dó súil a chailleadh i rith catha . Taoiseach na bhFiann Mharaigh Goll Cumhal , athair Fhionn , agus tháinig i gceannas na bhFiann ina ionad . Agus Fionn fásta agus a chumas cruthaithe aige , sheas Goll siar go fonnmhar ina fhábhar . Ba é i rith an troda in éadan Chumhaill , nó i leaganacha eile in éadan Luchet , gur chaill sé a shúil , mar a insítear a leanas : "Áed b' ainm mac Dhaire , Go ghoin Luchet cáile é ; Ó ghoin an sleá trom é , Dá bharr , glaodh Goll air ." Irnan , cailleach Nuair a theip ar an gcailleach Irnan gaiscí na bhFiann a sháiniú i dtéada draíochta , rinne sí ollphéist di féin agus thug sí dúshlán d' aon duine dóibh dul i gcomhrac aonair . At dtús , thairg Fionn mac Cumhaill é féin , ach d' áitíodh ar nárbh ghaisciúil é dó dul i mbun troda le cailleach . Sheas Goll ina áit agus mharaigh sé Irnan . Tugadh lámh iníon Fhionn dó mar dhuais . Cath Gabhra Sa seanscéal Cath Gabhra , chuaigh na Fianna i mbun comhraic le hairm Ard-Rí na hÉireann , Cairbre Lifechair agus cloíodh iad . Thréig Goll agus a lucht leanúna chuig Cairbre agus throid siad in éadan Fhionn . Nath cainte Is seanfhocal é "Tapadh le Goll , mharbh é mháthair " , nuair a ruaigeadh crá croí trí ghníomh an duine a bhfuil de dhualgas air . Mharaigh Goll a máthair de thimpiste le cnámh . Tagairtí An Fhiannaíocht