Ruairí Ó Conchúir
Ba gníomhaire poblachtach Éireannach é Ruairí Ó Conchúir (1883 - 8 Nollaig 1922). Cuimhnítear air mar gheall ar an bpáirt a bhí aige i gCogadh Cathartha na hÉireann.

Cúlra 
Rugadh Ó Conchúir i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1883. Chaith sé tamall ag obair i gCeanada mar innealtóir iarnróid nuair a bhí sé óg. 

Tar éis dó filleadh go hÉirinn, bhí sé bainteach le polaitíocht náisiúnach na hÉireann. Ba bhall é den Ancient Order of Hibernians. Imtheorannaíodh é tar éis Éirí Amach na Cásca, 1916.

Cogadh na Saoirse 
Ceapadh mar Stiúrthóir Innealtóireachta Óglaigh na hÉireann (an tIRA) i rith Cogadh na Saoirse, 1919 - 1921.

An Cogadh Cathartha 
Níor ghlac Ó Conchúir leis an gConradh Angla-Éireannach a chuir Saorstát Éireann ar bun ach a chuir deireadh leis an bPoblacht Éireannach a d'fhógair Pádraig Mac Piarais sa bhliain 1916. Bhí sé mionnaithe ag Ó Conchúir agus a chomhglacaithe go mbeadh siad dílis don Phoblacht. Eagraíodh coinbhinsiún d'oifigigh an IRA a bhí in éadan an Chonartha ar 22 Márta, 1922 i mBaile Átha Cliath. Dhiúltaigh siad an Chonradh agus dhiúltaigh siad do cheannas an Dála. Nuair a chuir iriseoir ceist ar Ó Conchúir an raibh siad ag iarraidh deachtóireacht mhíleata a chur ar bun in Éirinn, níor shéan sé gurb é sin a bhí i gceist acu.

In Aibreán 1922, bhí Ó Conchúir i gceannas ar shlua 200 ball den IRA a d'fhorghabh na Ceithre Cúirteanna i lár Bhaile Átha Cliath. Bhí siad ag súil go spreagfadh an fhorghabháil coimhlint nua leis na saighdiúirí Briotanacha a bhí fós sa tír, agus go n-athaontófaí an tIRA sa chogaíocht. Rinne Mícheál Ó Coileáin iarracht áitiú ar Ó Conchúir na Ceithre Cúirteanna a fhágáil sula thosnódh coimhlint mhíleata idir an dá thaobh den IRA.

I mí Meitheamh 1922, tar éis don gharastún sa Cheithre Cúirteanna an ginearál J.J. Ó Conaill ó arm nua an Saorstáit a fhuadach, d'ionsaigh fórsaí an Saorstáit. Bhain siad úsáid as airtléire a fuair siad ar iasacht ón mBreatain. Ghéill Ó Conchúir tar éis dhá lá. Gabhadh é agus cuireadh i bPríosún Mhuinseo é. Spreag an eachtra seo an Cogadh Cathartha. Thosaigh grúpaí i bhfabhar an Chonartha agus grúpaí in éadan an Chonartha ag troid lena chéile timpeall na tíre.

Curtha chun báis 
Cuireadh Ó Conchúir chun báis ar an 8 Nollaig 1922. Mharaigh scuad lámhaigh Ó Conchúir agus triúr Poblachtaigh eile (Liam Ó Maoilíosa, Seosamh Mac Calbhaigh agus Risteard Bairéid). Cuireadh chun báis iad chun díoltais a bhaint amach tar éis maraithe Theachta Dála an Saorstáit, Seán Hales. Ba é Caoimhín Ó hUiginn a d'ordaigh na básanna. Níos lú ná bliain roimhe sin, bhí Ó Conchúir mar fhinné fir ag bainis an Uigingigh, rud a léiríonn an searbhas a spreag an Cogadh Cathartha.

Tagairtí 

Daoine as Baile Átha Cliath
Daoine a rugadh i 1883
Básanna i 1922
Saighdiúirí Éireannacha
Réabhlóidithe Éireannacha
Ba gníomhaire poblachtach Éireannach é Ruairí Ó Conchúir-Nollaig Cuimhnítear air mar gheall ar an bpáirt a bhí aige i gCogadh Cathartha na hÉireann . Cúlra Rugadh Ó Conchúir i mBaile Átha Cliath sa bhliain Chaith sé tamall ag obair i gCeanada mar innealtóir iarnróid nuair a bhí sé óg . Tar éis dó filleadh go hÉirinn , bhí sé bainteach le polaitíocht náisiúnach na hÉireann . Ba bhall é den Ancient Order of Hibernians . Imtheorannaíodh é tar éis Éirí Amach na Cásca , Cogadh na Saoirse Ceapadh mar Stiúrthóir Innealtóireachta Óglaigh na hÉireann ( an tIRA) i rith Cogadh na Saoirse ,- An Cogadh Cathartha Níor ghlac Ó Conchúir leis an gConradh Angla-Éireannach a chuir Saorstát Éireann ar bun ach a chuir deireadh leis an bPoblacht Éireannach a d' fhógair Pádraig Mac Piarais sa bhliain Bhí sé mionnaithe ag Ó Conchúir agus a chomhglacaithe go mbeadh siad dílis don Phoblacht . Eagraíodh coinbhinsiún d' oifigigh an IRA a bhí in éadan an Chonartha arMárta ,i mBaile Átha Cliath . Dhiúltaigh siad an Chonradh agus dhiúltaigh siad do cheannas an Dála . Nuair a chuir iriseoir ceist ar Ó Conchúir an raibh siad ag iarraidh deachtóireacht mhíleata a chur ar bun in Éirinn , níor shéan sé gurb é sin a bhí i gceist acu . In Aibreán bhí Ó Conchúir i gceannas ar shluaball den IRA a d' fhorghabh na Ceithre Cúirteanna i lár Bhaile Átha Cliath . Bhí siad ag súil go spreagfadh an fhorghabháil coimhlint nua leis na saighdiúirí Briotanacha a bhí fós sa tír , agus go n-athaontófaí an tIRA sa chogaíocht . Rinne Mícheál Ó Coileáin iarracht áitiú ar Ó Conchúir na Ceithre Cúirteanna a fhágáil sula thosnódh coimhlint mhíleata idir an dá thaobh den IRA . I mí Meitheamh tar éis don gharastún sa Cheithre Cúirteanna an ginearál J.J. Ó Conaill ó arm nua an Saorstáit a fhuadach , d' ionsaigh fórsaí an Saorstáit . Bhain siad úsáid as airtléire a fuair siad ar iasacht ón mBreatain . Ghéill Ó Conchúir tar éis dhá lá . Gabhadh é agus cuireadh i bPríosún Mhuinseo é . Spreag an eachtra seo an Cogadh Cathartha . Thosaigh grúpaí i bhfabhar an Chonartha agus grúpaí in éadan an Chonartha ag troid lena chéile timpeall na tíre . Curtha chun báis Cuireadh Ó Conchúir chun báis ar anNollaig Mharaigh scuad lámhaigh Ó Conchúir agus triúr Poblachtaigh eile ( Liam Ó Maoilíosa , Seosamh Mac Calbhaigh agus Risteard Bairéid ) . Cuireadh chun báis iad chun díoltais a bhaint amach tar éis maraithe Theachta Dála an Saorstáit , Seán Hales . Ba é Caoimhín Ó hUiginn a d' ordaigh na básanna . Níos lú ná bliain roimhe sin , bhí Ó Conchúir mar fhinné fir ag bainis an Uigingigh , rud a léiríonn an searbhas a spreag an Cogadh Cathartha . Tagairtí Daoine as Baile Átha Cliath Daoine a rugadh i Básanna i Saighdiúirí Éireannacha Réabhlóidithe Éireannacha