Hen Wlad Fy Nhadau
Amhrán náisiúnta na Breataine Bige is ea Hen Wlad fy Nhadau () . Ba é Ieuan ap Iago nó  Evan James (1809-1878) a scríobh na focail, agus chum a mhac Iago ap Ieuan nó James James (1833-1902) an fonn i mí Eanáir 1856. Bhí an bheirt ina gcónaí i Pontypridd. Fíodóir agus file ab ea an mac, agus ba chruitire é an t-athair.

Is cosúil gur scríobhadh na liricí mar fhreagra ar chuireadh ón bhfile a fuair sé óna dheartháir teacht isteach leis sna Stáit Aontaithe, áit a raibh an oiread sin Breatnaigh na linne ag lorg domhan níos fearr, agus gur dearbhú sé san amhrán go bhfuil áit bhreithe an fhile (is é sin ‘Hen Wlad fy Nhadau’) maith go leor dó. Tugadh ‘Glan Rhondda’ air, mar is ar bhruach na habhann, de réir an tseanchais, a tháinig an fonn go meon an chumadóra.‘

Sheinn amhránaí áitiúil, Elizabeth John, an t-amhrán, nó ‘Glan Rhondda’ mar a tugadh air ag an am sin, den chéad uair sa bheistríi i Chapel Tabor, Maesteg i mí Eanáir nó Feabhra 1856. Cuireadh an t-amhrán i gcló i bhfoirm bailéad, agus tháinig an-tóir ar an amhrán ar fud an cheantair. Bhain sé clú agus cáil amach ag Eisteddfod Llangollen, 1858, tar éis do Llewelyn Alaw (Thomas David Llewelyn) (1828–79)  o Aberdâr comórtas a bhuachan a bhí ag iarraidh cnuasach foinn Bhreatnaise neamhfhoilsith.  Mar sin féin, níor cuireadh na liricí i leith Ieuan agus Iago.

Mhéadaigh an tóir a bhí ar an amhrán tar éis Eisteddfod Llangollen, sa bhliain 1858. Bhuaigh Thomas Llewelyn as Aberdâr comórtas do chnuasach neamhfhoilsithe d’fhoinn Bhreatnaise le cnuasach a chuimsigh “Glan Rhondda”. D’iarr moltóir an chomórtais, “Owain Alaw” (1821–83) cead “Glan Rhondda” a chur san áireamh ina fhoilseachán, Gems of Welsh Melody (1860–64). Thug an t-imleabhar seo an teideal is cáiliúla ar "Glan Rhondda", "Hen Wlad Fy Nhadau",  agus díoladh i gcainníochtaí móra é agus chinntigh go raibh an-tóir ar an amhrán ar fud na Breataine Bige ar fad.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
  Cáithníní ar lucht tacaíochta na Breataine Bige!

Amhráin Náisiúnta
Stair na Breataine Bige
Amhrán náisiúnta na Breataine Bige is ea Hen Wlad fy Nhadau ( ) \. Ba é Ieuan ap Iago nó Evan Jamesa scríobh na focail , agus chum a mhac Iago ap Ieuan nó James Jamesan fonn i mí Eanáir Bhí an bheirt ina gcónaí i Pontypridd . Fíodóir agus file ab ea an mac , agus ba chruitire é an t-athair . Is cosúil gur scríobhadh na liricí mar fhreagra ar chuireadh ón bhfile a fuair sé óna dheartháir teacht isteach leis sna Stáit Aontaithe , áit a raibh an oiread sin Breatnaigh na linne ag lorg domhan níos fearr , agus gur dearbhú sé san amhrán go bhfuil áit bhreithe an fhile ( is é sin ‘Hen Wlad fy Nhadau’ ) maith go leor dó . Tugadh ‘Glan Rhondda’ air , mar is ar bhruach na habhann , de réir an tseanchais , a tháinig an fonn go meon an chumadóra.‘ Sheinn amhránaí áitiúil , Elizabeth John , an t-amhrán , nó ‘Glan Rhondda’ mar a tugadh air ag an am sin , den chéad uair sa bheistríi i Chapel Tabor , Maesteg i mí Eanáir nó Feabhra Cuireadh an t-amhrán i gcló i bhfoirm bailéad , agus tháinig an-tóir ar an amhrán ar fud an cheantair . Bhain sé clú agus cáil amach ag Eisteddfod Llangollen , tar éis do Llewelyn Alaw ( Thomas David Llewelyn)79) o Aberdâr comórtas a bhuachan a bhí ag iarraidh cnuasach foinn Bhreatnaise neamhfhoilsith . Mar sin féin , níor cuireadh na liricí i leith Ieuan agus Iago . Mhéadaigh an tóir a bhí ar an amhrán tar éis Eisteddfod Llangollen , sa bhliain Bhuaigh Thomas Llewelyn as Aberdâr comórtas do chnuasach neamhfhoilsithe d’fhoinn Bhreatnaise le cnuasach a chuimsigh “Glan Rhondda” . D’iarr moltóir an chomórtais , “Owain Alaw”83 ) cead “Glan Rhondda” a chur san áireamh ina fhoilseachán , Gems of Welsh Melody64 ) . Thug an t-imleabhar seo an teideal is cáiliúla ar "Glan Rhondda" , "Hen Wlad Fy Nhadau " , agus díoladh i gcainníochtaí móra é agus chinntigh go raibh an-tóir ar an amhrán ar fud na Breataine Bige ar fad . Tagairtí Naisc sheachtracha Cáithníní ar lucht tacaíochta na Breataine Bige ! Amhráin Náisiúnta Stair na Breataine Bige