Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban
Bhí Séarlas I (19 Mí na Samhna 1600 - 30 Eanáir 1649) ina rí ar Shasana, Albain agus Éirinn. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, Séamus I Shasana. Bhí sé i gcóróin ó 27 Márta 1625 go dtí gur chuir fórsaí na Parlaiminte chun báis é ar 30 Eanáir 1649. Nuair a tháinig deireadh leis an Interregnum faoi cheannas Oilibhéir Cromail, cuireadh an mhonarcacht ar bun arís agus cuireadh an mac ba shine leis i réim, mar Sheárlas II.

Óige

Réimeas 
Ar an 7 Meitheamh 1628, thug Séarlas I a aontú d'Achainí um Chearta.

Den chuid is mó léirigh an Achainí an tuairim a bhí ag na Tiarnaí agus na Teachtaí go raibh na rudaí seo a leanas in éadan dhlí Shasana, gan cead na Parlaiminte:

 cánacha a ghearradh (iasachtaí éigeantacha don Choróin san áireamh),
 príosúnacht nó bású nach dtarlaíonn de réir "phróis chuí an dlí",
 an dlí míleata a chur i bhfeidhm do sibhialtaigh seachas in aimsir chogaidh agus
 saighdiúirí agus mairnéalaigh a chur ar billéad go héigeantach.

Dá thairbhe sin, is céim bhunúasach an Achainí i bhforbairt smaointe Sasanacha agus Mericeánacha, maidir leis an tsaoirse bhunreachtúil agus an rialtas bunreachtúil — mar shampla, an prionsabal nár cheart na fórsaí armtha a imlonnú chun críocha na slándála baile ach i gcásanna eisceachtúla amach is amach.

An Cogadh Cathartha

Bású 
Faoin mbliain 1648, bhí an Chéad Chogadh Cathartha i Sasana críochnaithe agus an Pharlaimint i réim, a bhuíochas sin ar Oilibhéar Cromail agus ar cheannairí cumasacha eile. Faoi dheireadh na bliana ní raibh fágtha sa Pharlaimint ach feisirí ar mhian leo Séarlas I a thriail ar chúiseamh tréasa (dhíbir an Coirnéal Thomas Pride an chuid eile). Thaobhaigh Cromail leis na feisirí a raibh triail uathu (an “Rump”) agus bhí sé féin orthu siúd a shínigh barántas báis an Rí. Básaíodh Séarlas I ar 30 Eanáir 1649.

Féach freisin 

 Achainí um Chearta (1628)
 Cromail in Éirinn 1649-1650

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1600
Básanna i 1649
Daoine curtha chun báis
Eaglais na hÉireann
Eaglais Shasana
Monarcacht na Breataine
Na Stiúbhartaigh
Naoimh Sasanacha
Ríthe na hÉireann
Ríthe na nAlbanach
Oilibhéar Cromail
Bhí Séarlas IMí na Samhna-Eanáirina rí ar Shasana , Albain agus Éirinn . Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair , Séamus I Shasana . Bhí sé i gcóróin óMártago dtí gur chuir fórsaí na Parlaiminte chun báis é arEanáir Nuair a tháinig deireadh leis an Interregnum faoi cheannas Oilibhéir Cromail , cuireadh an mhonarcacht ar bun arís agus cuireadh an mac ba shine leis i réim , mar Sheárlas II . Óige Réimeas Ar anMeitheamh thug Séarlas I a aontú d' Achainí um Chearta . Den chuid is mó léirigh an Achainí an tuairim a bhí ag na Tiarnaí agus na Teachtaí go raibh na rudaí seo a leanas in éadan dhlí Shasana , gan cead na Parlaiminte : cánacha a ghearradh ( iasachtaí éigeantacha don Choróin san áireamh ) , príosúnacht nó bású nach dtarlaíonn de réir "phróis chuí an dlí " , an dlí míleata a chur i bhfeidhm do sibhialtaigh seachas in aimsir chogaidh agus saighdiúirí agus mairnéalaigh a chur ar billéad go héigeantach . Dá thairbhe sin , is céim bhunúasach an Achainí i bhforbairt smaointe Sasanacha agus Mericeánacha , maidir leis an tsaoirse bhunreachtúil agus an rialtas bunreachtúil — mar shampla , an prionsabal nár cheart na fórsaí armtha a imlonnú chun críocha na slándála baile ach i gcásanna eisceachtúla amach is amach . An Cogadh Cathartha Bású Faoin mbliain bhí an Chéad Chogadh Cathartha i Sasana críochnaithe agus an Pharlaimint i réim , a bhuíochas sin ar Oilibhéar Cromail agus ar cheannairí cumasacha eile . Faoi dheireadh na bliana ní raibh fágtha sa Pharlaimint ach feisirí ar mhian leo Séarlas I a thriail ar chúiseamh tréasa ( dhíbir an Coirnéal Thomas Pride an chuid eile ) . Thaobhaigh Cromail leis na feisirí a raibh triail uathu ( an “Rump” ) agus bhí sé féin orthu siúd a shínigh barántas báis an Rí . Básaíodh Séarlas I arEanáir Féach freisin Achainí um Chearta Cromail in Éirinn Tagairtí Daoine a rugadh i Básanna i Daoine curtha chun báis Eaglais na hÉireann Eaglais Shasana Monarcacht na Breataine Na Stiúbhartaigh Naoimh Sasanacha Ríthe na hÉireann Ríthe na nAlbanach Oilibhéar Cromail