Baile in Scáil
Is cuid de Scéalaíocht na Ríthe i Miotaseolaíocht na nGael é Buile an Scáil (Sean-Ghaeilge Baile in Scáil), scríofa is amhlaidh san 11ú haois.  Caomhnaítear é in dhá lámhscríbhinn den 15ú agus 16ú haois.

Achoimre
Shiúil Conn trí thimpiste ar an lia agus é ar mhúir chosanta na Teamhrach.  Chuir sé seo le fios go raibh an lia clúdaithe ó ré Chú Chulainn.  Chuir draoi brí an lia in iúl, agus dúirt gurbh ionann líon búireanna an lia agus líon na ríthe a leanfadh Conn.  D'éirigh ceo draíochta agus tháinig marcach chucu, a chaith trí gha i dtreo Choinn.  D'iarr sé ansin ar 
Chonn agus ar an ndraoi dul ina theannta chuig a thigh suite ar mhaigh agus crann óir in aice leis.  Chuadar isteach, agus thug bean le coróin óir ar a cionn fáilte rompu.  Chonaic siad i dtosach báire dabhach airgid, fáiscthe le fonsaí óir, lán de leann rua, agus cuach agus spúnóg freastail óir.  Chonaiceadar scál ansin, fear ard galánta, ina shuí ar ríchathaoir, a deir gur Lugh é féin.  Ba cheannas na hÉireann í an bhean, agus chuir sí béile ar an mbord do Chonn agus ann easna daimh ceithre throigh is fiche ar fad, agus easna toirc.  Nuair a chuir sí na deochanna ar an mbord, d'fhiafraigh sí díobh "Cé acu a dtabharfaí an cuach seo?", agus d'aithris Lugh dán a d'inis do Chonn líon blianta a réime, agus ainmneacha na ríthe a leanfas é.  Chuaigh siad faoi scáth Lugh isteach, agus d'imigh an teach as amharc, ach d'fhan an cuach agus an spúnóg freastail.

Luann Helmut Birkhan taighdeoirí (m.s. J. Weisweiler, M. Dillon), a rinne iarracht nasc  teangeolaíochta a chruthú idir laith (leann) agus flaith.

Foinsí
 Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
 Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur (= Kröners Taschenausgabe. Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.

Naisc sheachtracha
 James MacKillop:  A Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press, 2004.

Tagairtí

Scéalta na Ríthe
Is cuid de Scéalaíocht na Ríthe i Miotaseolaíocht na nGael é Buile an Scáil ( Sean-Ghaeilge Baile in Scáil ) , scríofa is amhlaidh san haois . Caomhnaítear é in dhá lámhscríbhinn den agus haois . Achoimre Shiúil Conn trí thimpiste ar an lia agus é ar mhúir chosanta na Teamhrach . Chuir sé seo le fios go raibh an lia clúdaithe ó ré Chú Chulainn . Chuir draoi brí an lia in iúl , agus dúirt gurbh ionann líon búireanna an lia agus líon na ríthe a leanfadh Conn . D' éirigh ceo draíochta agus tháinig marcach chucu , a chaith trí gha i dtreo Choinn . D' iarr sé ansin ar Chonn agus ar an ndraoi dul ina theannta chuig a thigh suite ar mhaigh agus crann óir in aice leis . Chuadar isteach , agus thug bean le coróin óir ar a cionn fáilte rompu . Chonaic siad i dtosach báire dabhach airgid , fáiscthe le fonsaí óir , lán de leann rua , agus cuach agus spúnóg freastail óir . Chonaiceadar scál ansin , fear ard galánta , ina shuí ar ríchathaoir , a deir gur Lugh é féin . Ba cheannas na hÉireann í an bhean , agus chuir sí béile ar an mbord do Chonn agus ann easna daimh ceithre throigh is fiche ar fad , agus easna toirc . Nuair a chuir sí na deochanna ar an mbord , d' fhiafraigh sí díobh "Cé acu a dtabharfaí an cuach seo? " , agus d' aithris Lugh dán a d' inis do Chonn líon blianta a réime , agus ainmneacha na ríthe a leanfas é . Chuaigh siad faoi scáth Lugh isteach , agus d' imigh an teach as amharc , ach d' fhan an cuach agus an spúnóg freastail . Luann Helmut Birkhan taighdeoirí ( m.s . J. Weisweiler , M. Dillon ) , a rinne iarracht nasc teangeolaíochta a chruthú idir laith ( leann ) agus flaith . Foinsí Helmut Birkhan : Kelten . Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur . Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften , Wien ISBN2609-3 . Bernhard Maier : Lexikon der keltischen Religion und Kultur ( = Kröners Taschenausgabe . Band Kröner , Stuttgart ISBN46601-5 . Naisc sheachtracha James MacKillop : A Dictionary of Celtic Mythology , Oxford University Press , Tagairtí Scéalta na Ríthe