Turtar
Sa mhíoleolaíocht, is péist den ord Chelonia nó Testudinata é an turtar. Is ainmhí mall ceathairchosach é agus blaosc nó sliogán láidir air, a mhaireann ar an bhfarraige de ghnáth, i gcodarsnacht leis an toirtís.

Cineálacha 

 Toirtís an t-ainm a choimeádtar do na cineálacha a mhaireann ar tír, 
 Tiripín do na cineálacha a chónaíonn in uisce úr agus atá inite. 

 Is é an turtar droimleathair mara an ceann is mó, timpeall 400 kg maise. Maireann an turtar mara amuigh sa bhfarraige an chuid is mó den am, gan teacht i dtír ach chun uibheacha a bhreith nó é féin a ghrianú. 
 Itear an turtar glas mara níos mó ná aon cheann eile. 
 Úsáidtear blaosc an turtar frithghobach mara go fairsing.

Tréithe 

 Gialla láidre géara gan fiacla acu, 
 an cholainn cumhdaithe i mblaosc de phlátaí cnámhacha, 
 cónasctha le chéile le heasnacha is veirteabraí, 
 faoi bhrat sciath adharcach. 

I ndáiríre, tá gach méid agus cineál turtair ann;

 turtar abhann corónach
 turtar blaoscbhog ceannchaol
 turtar blaoscleathan
 turtar boinn óir
 turtar boscach cíleach
 turtar boscach uisceach

 turtar bréagshúileach 
 turtar ceithreshúileach
 turtar cána foraoise
 turtar ceannramhar
 turtar clogaid
 turtar cluasdearg
 turtar coille sciamhach 
 turtar corraigh dubh
 turtar dathannach lárnach
 turtar díonbhlaoscach
 turtar droimleathair mara
 turtar dubh
 turtar duilleach broinndubh

 turtar duillí broinndubh
 turtar eanaigh
 turtar eangbhéalach píbstríocach
 turtar fionnuisce
 turtar foraoise
 turtar frithghobach
 turtar glas mara
 turtar láibe
 turtar liopabhlaoscach
 turtar mucshrónach
 turtar píblúbach
 turtar píbnathartha

 turtar píbrua
 turtar píbstríocach 
 turtar rédhroma
 turtar sábhdhroimeach
 turtar sclamhach

 turtar seiliditeach
 turtar spíonach
 turtar súileach 
 lochthurtar ceannmhór
 ollturtar blaoscbhog

agus go leor eile.

Féach freisin 

 Toirtís

Tagairtí 

Reiptílí
Sa mhíoleolaíocht , is péist den ord Chelonia nó Testudinata é an turtar . Is ainmhí mall ceathairchosach é agus blaosc nó sliogán láidir air , a mhaireann ar an bhfarraige de ghnáth , i gcodarsnacht leis an toirtís . Cineálacha Toirtís an t-ainm a choimeádtar do na cineálacha a mhaireann ar tír , Tiripín do na cineálacha a chónaíonn in uisce úr agus atá inite . Is é an turtar droimleathair mara an ceann is mó , timpeallkg maise . Maireann an turtar mara amuigh sa bhfarraige an chuid is mó den am , gan teacht i dtír ach chun uibheacha a bhreith nó é féin a ghrianú . Itear an turtar glas mara níos mó ná aon cheann eile . Úsáidtear blaosc an turtar frithghobach mara go fairsing . Tréithe Gialla láidre géara gan fiacla acu , an cholainn cumhdaithe i mblaosc de phlátaí cnámhacha , cónasctha le chéile le heasnacha is veirteabraí , faoi bhrat sciath adharcach . I ndáiríre , tá gach méid agus cineál turtair ann ; turtar abhann corónach turtar blaoscbhog ceannchaol turtar blaoscleathan turtar boinn óir turtar boscach cíleach turtar boscach uisceach turtar bréagshúileach turtar ceithreshúileach turtar cána foraoise turtar ceannramhar turtar clogaid turtar cluasdearg turtar coille sciamhach turtar corraigh dubh turtar dathannach lárnach turtar díonbhlaoscach turtar droimleathair mara turtar dubh turtar duilleach broinndubh turtar duillí broinndubh turtar eanaigh turtar eangbhéalach píbstríocach turtar fionnuisce turtar foraoise turtar frithghobach turtar glas mara turtar láibe turtar liopabhlaoscach turtar mucshrónach turtar píblúbach turtar píbnathartha turtar píbrua turtar píbstríocach turtar rédhroma turtar sábhdhroimeach turtar sclamhach turtar seiliditeach turtar spíonach turtar súileach lochthurtar ceannmhór ollturtar blaoscbhog agus go leor eile . Féach freisin Toirtís Tagairtí Reiptílí