Aonghas mac Colmáin
Rí Uisnigh de Chlann Cholmáin Bhig, géag d'Uí Néill an Deiscirt ba ea Aonghas mac Colmáin Bhig (Sean-Ghaeilge Óengus mac Colmáin Bec) (bás 621)  Bhí sé i réim ón mbliain 618 go dtí 621.  Tháinig Aonghas i gcomharbacht ar Fearghas mac Colmáin.

Dar leis na ginealaigh, Colmán Bec (bás 587) ba ea a athair, agus Diarmaid mac Cearbhaill (bás 565) a sheanathair.  Rianaíonn  Caille Fallamhain a sinsearacht siar go hAonghas.

Sula ndearnadh rí de, insítear sna hannála go raibh baint ag Aonghas leis an achrann idir Clann Cholmáin agus Síol Aodha Sláine.  Sa bhliain 612, bhuaigh sé ag Cath Odba (gar den Uaimh, Contae na Mí) inar maraíodh Conall Laogh Bhreá mac Aodha Sláine.  Tharla an cath seo b'fhéidir mar thoradh éilimh Chonaill agus é ag iarraidh teacht i gcumhacht ar Aodh Fuariodhnach mar ardrí.

Maraíodh Aonghas sa bhliain 621.  Ina thásc sna hannála, deirtear go míchruinn gur mhac Cholmáin Mhóir é.  Tugtar an teideal regis Nepotum Neill (AU) nó ríg h-Úa Neill (AT) dó.  Is amhlaidh gurb ionann sin agus Ardrí na hÉireann, nó rí Teamhrach.  Moltar mar chúis gur thug Suibhne Meann, tar éis dó Maol Cobha mac Aodha a mharú sa bhliain 615, tacaíocht d'éilimh Aonghasa in ionad bheith féin i gcumhacht, é sin nó b'fhéidir é gur leath-rí é Aonghas sa deisceart.

Sa ríliosta Buile Choinn, scríofa sa 7ú haois le linn réimeas Ardrí Uí Néill, Fíonsneachta Fleách, deirtear go mbeidh Domhnall mac Aodha, an rí a tháinig i gcomharbacht ar Shuibhne Meann, ina "Óengus glórmhar".  Tá Aonghas san áireamh mar ardrí sa ríliosta le Marianus Scottus.

Maraíodh a mhic, Maol Umha (Máel Umai) agus Colga (Colgu), sa bhliain 635, mar chuid den achrann i measc Uí Néill an Deiscirt, i gCath Cúil Caeláin by Diarmaid mac Aodha Sláine (bás 665).  Maraíodh a gharmhac, Faolchú mac Maoil Umha (Fáelchú mac Máele Umai) i gCath Ogamain sa bhliain 662, ag troid ar son Chonaing Choirre mhic Conghaile as Cnóbha agus Bhlathmaic mhic Aodha Sláine (bás 665) in éadan lucht leanúna Diarmada mhic Aodha Sláine.

Féach freisin
 Ríthe Uisnigh

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Tiarnaigh
 Annála Uladh
 Leabhar Laighneach, Rig Uisnig
 Sioncronachtaí Laud
 Charles-Edwards, T.M., Early Christian Ireland. Cambridge University Press, Cambridge, 2000. 
 Gearoid Mac Niocaill (1972), Ireland before the Vikings, Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan

Naisc sheachtracha
 CELT: Corpus of Electronic Texts

Tagairtí

Ríthe Uisnigh
Rí Uisnigh de Chlann Cholmáin Bhig , géag d' Uí Néill an Deiscirt ba ea Aonghas mac Colmáin Bhig ( Sean-Ghaeilge Óengus mac Colmáin Bec ) ( bás Bhí sé i réim ón mbliaingo dtí Tháinig Aonghas i gcomharbacht ar Fearghas mac Colmáin . Dar leis na ginealaigh , Colmán Bec ( básba ea a athair , agus Diarmaid mac Cearbhaill ( bása sheanathair . Rianaíonn Caille Fallamhain a sinsearacht siar go hAonghas . Sula ndearnadh rí de , insítear sna hannála go raibh baint ag Aonghas leis an achrann idir Clann Cholmáin agus Síol Aodha Sláine . Sa bhliain bhuaigh sé ag Cath Odba ( gar den Uaimh , Contae na Mí ) inar maraíodh Conall Laogh Bhreá mac Aodha Sláine . Tharla an cath seo b' fhéidir mar thoradh éilimh Chonaill agus é ag iarraidh teacht i gcumhacht ar Aodh Fuariodhnach mar ardrí . Maraíodh Aonghas sa bhliain Ina thásc sna hannála , deirtear go míchruinn gur mhac Cholmáin Mhóir é . Tugtar an teideal regis Nepotum Neill ( AU ) nó ríg h-Úa Neill ( AT) dó . Is amhlaidh gurb ionann sin agus Ardrí na hÉireann , nó rí Teamhrach . Moltar mar chúis gur thug Suibhne Meann , tar éis dó Maol Cobha mac Aodha a mharú sa bhliain tacaíocht d' éilimh Aonghasa in ionad bheith féin i gcumhacht , é sin nó b' fhéidir é gur leath-rí é Aonghas sa deisceart . Sa ríliosta Buile Choinn , scríofa sa haois le linn réimeas Ardrí Uí Néill , Fíonsneachta Fleách , deirtear go mbeidh Domhnall mac Aodha , an rí a tháinig i gcomharbacht ar Shuibhne Meann , ina "Óengus glórmhar ". Tá Aonghas san áireamh mar ardrí sa ríliosta le Marianus Scottus . Maraíodh a mhic , Maol Umha ( Máel Umai) agus Colga ( Colgu ) , sa bhliain mar chuid den achrann i measc Uí Néill an Deiscirt , i gCath Cúil Caeláin by Diarmaid mac Aodha Sláine ( bás Maraíodh a gharmhac , Faolchú mac Maoil Umha ( Fáelchú mac Máele Umai) i gCath Ogamain sa bhliain ag troid ar son Chonaing Choirre mhic Conghaile as Cnóbha agus Bhlathmaic mhic Aodha Sláine ( básin éadan lucht leanúna Diarmada mhic Aodha Sláine . Féach freisin Ríthe Uisnigh Foinsí Corpus of Electronic Texts Annála Tiarnaigh Annála Uladh Leabhar Laighneach , Rig Uisnig Sioncronachtaí Laud Charles-Edwards , T.M. , Early Christian Ireland . Cambridge University Press , Cambridge , Gearoid Mac Niocaill Ireland before the Vikings , Baile Átha Cliath : Gill and Macmillan Naisc sheachtracha CELT : Corpus of Electronic Texts Tagairtí Ríthe Uisnigh