Teangeolaíocht
Ciallaíonn teangeolaíocht an staidéar eolaíoch a dhéantar ar theanga. Tugtar teangeolaí ar dhuine a dhéanann an saghas seo staidéir.

Is féidir go bhfuil anailís fhoirm theanga, bhrí theanga, theanga i gcomhthéacs agus anailís na dtosca sóisialta, cultúrtha, stairiúil agus polaitiúil a fhágann lorg ar theanga i gceist leis an obair de chuid theangeolaí.

Go traidisiúnta, anailísíonn na teangeolaithe an teanga dhaonna trí scrúdú an cheangail idir fhuaimeanna agus bhrí. Is féidir staidéar a dhéanamh ar bhrí ina foirm dhíreach a scríobhtar nó a labhraítear go díreach trí réimse na séimeantaice, le cois ina foirm indíreach le teanga na colainne agus comharthaí trí disciplín na pragmataice. Tugtar 'fóinéim' gach cáithnín fuaime na cainte. An chaoi na fóinéimí a n-eagraítear chun brí a chur in iúl a bhraitheann ar phatrúin agus struchtúir theangeolaíoch éagsúla. Is teangeolaithe teoiriciúla a gcuireann síos arna phatrúin agus struchtúir seo, agus anailísíonn siad iad.

Trí an staidéar moirfeolaíochta (a bhaineann an chaoi a gcuirtear focail le chéile trí “mhoirféimí”), comhréire (an chaoi a leagtar na habairtí amach), agus fóineolaíochta (staidéar phatrúin na bhfuaimeanna) a fhaightear cuid den phatrúin fuaime agus brí seo.

Ceisteanna bunúsacha na teangeolaíochta 

 Céard is teanga ann?
 Cén chaoi ar fhás teanga nó cén chaoi a bhfuil sí ag fás?
 Cén chaoi a n-oibríonn teanga mar mhodh cumarsáide?
 Cén chaoi a n-oibríonn teanga mar mhodh smaointe?
 Cén chosúlacht atá idir teangacha?
 Cé na difríochtaí atá idir teangacha? 

D'fhéadfadh na freagraí a bheith casta go leor.

Téarmaí bunúsacha 

 Moirféim
 Fóinéim
 Gramadach
 Comhréir
 Séimeantaic

Stair na teangeolaíochta 

 Gramadóirí Sainscritise 
 Léann teanga na Gréige
 An saothrú a rinne na Rómhánach ar léann teanga na Gréige
 Léann fealsúnach na meánaoiseanna i Laidin
 Tús na teangeolaíochta nua-aoisí sa 19ú haois
 Iompraíochas agus teoiric an tabula rasa 
 Chomsky agus an feidhmeachas
 Gramadach ghiniúnach, fóineolaíocht ghiniúnach agus séimeantaic ghiniúnach 
 Teangacha comharthaí 
 Anailísí malartacha comhréireacha
 Teangeolaíocht ríomhaireachta
 Néaratheangeolaíocht agus bunús bitheolaíoch na feasa
 Idirtheangeolaíocht - an chumarsáid idirnáisiúnta trí theangacha eitneacha agus trí theangacha pleanáilte mar Esperanto
 Coincheap Pirahã na n-uimhreacha

Daoine 
 Panini (5ú haois RC)
 Wilhelm von Humboldt (1767–1835)
 Jacob Grimm (1785-1863)
 Wilhelm Grimm (1786-1859)
 Rasmus Rask (1787-1832)
 Franz Bopp (1791-1867)
 August Schleicher (1821-1868)
 Ernst Windisch (1844–1918)
 Karl Brugmann (1849–1919)
 Rudolf Thurneysen (1857–1940)
 Ferdinand de Saussure (1857-1913)
 Louis Hjelmslev (1899-1965)
John Langshaw Austin (1911-1960)
 John R. Searle
 Kenneth L. Pike
 M.A.K. Halliday
 Noam Chomsky (*1928)
 Roman Jakobson
 Benjamin Lee Whorf
 Edward Sapir
 An Ridire William Jones
 Judit Hidasi (*1948)
 László Antal (1930–1993)
 David Adger
 Heinrich Zimmer (1851-1910)
 Ghil'ad Zuckermann (*1971)

Fochatagóirí 

 Teangeolaíocht fheasach
 Teangeolaíocht ríomhaireachta
 Teangeolaíocht chomparáideach
 Canúinteolaíocht
 Sanasaíocht
 Teangeolaíocht stairiúil
 Gramadach
 Oideolaíocht teanga
 Foclóireolaíocht
 Staitisticí teangeolaíochta 
 Deilbheolaíocht 
 Foghraíocht
 Fóineolaíocht
 Pragmatachas
 Saintréitheacht teanga
 Sícetheangeolaíocht
 Séimeantaic
 Sochtheangeolaíocht

Teangeolaíocht

Tagairtí

Naisc sheachtracha

Teanga
Léann daonna
Fealsúnacht
Antraipeolaíocht
Cultúr
Eolaíochtaí sóisialta
Ciallaíonn teangeolaíocht an staidéar eolaíoch a dhéantar ar theanga . Tugtar teangeolaí ar dhuine a dhéanann an saghas seo staidéir . Is féidir go bhfuil anailís fhoirm theanga , bhrí theanga , theanga i gcomhthéacs agus anailís na dtosca sóisialta , cultúrtha , stairiúil agus polaitiúil a fhágann lorg ar theanga i gceist leis an obair de chuid theangeolaí . Go traidisiúnta , anailísíonn na teangeolaithe an teanga dhaonna trí scrúdú an cheangail idir fhuaimeanna agus bhrí . Is féidir staidéar a dhéanamh ar bhrí ina foirm dhíreach a scríobhtar nó a labhraítear go díreach trí réimse na séimeantaice , le cois ina foirm indíreach le teanga na colainne agus comharthaí trí disciplín na pragmataice . Tugtar ' fóinéim ' gach cáithnín fuaime na cainte . An chaoi na fóinéimí a n-eagraítear chun brí a chur in iúl a bhraitheann ar phatrúin agus struchtúir theangeolaíoch éagsúla . Is teangeolaithe teoiriciúla a gcuireann síos arna phatrúin agus struchtúir seo , agus anailísíonn siad iad . Trí an staidéar moirfeolaíochta ( a bhaineann an chaoi a gcuirtear focail le chéile trí “mhoirféimí” ) , comhréire ( an chaoi a leagtar na habairtí amach ) , agus fóineolaíochta ( staidéar phatrúin na bhfuaimeanna ) a fhaightear cuid den phatrúin fuaime agus brí seo . Ceisteanna bunúsacha na teangeolaíochta Céard is teanga ann ? Cén chaoi ar fhás teanga nó cén chaoi a bhfuil sí ag fás ? Cén chaoi a n-oibríonn teanga mar mhodh cumarsáide ? Cén chaoi a n-oibríonn teanga mar mhodh smaointe ? Cén chosúlacht atá idir teangacha ? Cé na difríochtaí atá idir teangacha ? D' fhéadfadh na freagraí a bheith casta go leor . Téarmaí bunúsacha Moirféim Fóinéim Gramadach Comhréir Séimeantaic Stair na teangeolaíochta Gramadóirí Sainscritise Léann teanga na Gréige An saothrú a rinne na Rómhánach ar léann teanga na Gréige Léann fealsúnach na meánaoiseanna i Laidin Tús na teangeolaíochta nua-aoisí sa haois Iompraíochas agus teoiric an tabula rasa Chomsky agus an feidhmeachas Gramadach ghiniúnach , fóineolaíocht ghiniúnach agus séimeantaic ghiniúnach Teangacha comharthaí Anailísí malartacha comhréireacha Teangeolaíocht ríomhaireachta Néaratheangeolaíocht agus bunús bitheolaíoch na feasa Idirtheangeolaíocht - an chumarsáid idirnáisiúnta trí theangacha eitneacha agus trí theangacha pleanáilte mar Esperanto Coincheap Pirahã na n-uimhreacha Daoine Panini haois RC ) Wilhelm von Humboldt1835) Jacob Grimm Wilhelm Grimm Rasmus Rask Franz Bopp August Schleicher Ernst Windisch1918 ) Karl Brugmann1919) Rudolf Thurneysen1940 ) Ferdinand de Saussure Louis Hjelmslev John Langshaw Austin John R. Searle Kenneth L . Pike M.A.K . Halliday Noam Chomsky ( *1928 ) Roman Jakobson Benjamin Lee Whorf Edward Sapir An Ridire William Jones Judit Hidasi ( *1948 ) László Antal1993 ) David Adger Heinrich Zimmer Ghil' ad Zuckermann ( *1971 ) Fochatagóirí Teangeolaíocht fheasach Teangeolaíocht ríomhaireachta Teangeolaíocht chomparáideach Canúinteolaíocht Sanasaíocht Teangeolaíocht stairiúil Gramadach Oideolaíocht teanga Foclóireolaíocht Staitisticí teangeolaíochta Deilbheolaíocht Foghraíocht Fóineolaíocht Pragmatachas Saintréitheacht teanga Sícetheangeolaíocht Séimeantaic Sochtheangeolaíocht Teangeolaíocht Tagairtí Naisc sheachtracha Teanga Léann daonna Fealsúnacht Antraipeolaíocht Cultúr Eolaíochtaí sóisialta