Crómasóm
Is éard is crómasóm ann saghas pacáiste géiniteach atá le fáil i gcealla. Is éard atá istigh ann aigéad dí-ocsairibeanúicléasach (ADN) (DNA), próitéiní agus RNA. Déanann na próitéiní feidhmeanna ADN a rialú. 

Tá faisnéis ghéiniteach an orgánaigh ionchódaithe san ADN crómasómach. Tá roinnt speiceas ann a bhfuil plasmaidí nó eilimintí géiniteacha eile iontu.

Is mór an difríocht idir crómasóim in orgánaigh dhifriúla. D'fhéadfadh cruth ciorclach nó líneach a bheith orthu agus iad déanta de 100,000 núicléitíd ar a laghad ina slabhra fada. Crómasóim líneacha mhóra a bhíonn sna cealla eocarótacha (cealla núicléatacha) agus crómasóim chiorclacha níos lú a bhíonn sna cealla prócarótacha (cealla gan núicléas), cé go mbíonn eisceachtaí go leor bainteach leis an riail seo. Chomh maith leis sin, is féidir cineálacha éagsúla crómasóm a bheith ann; mar shampla, bíonn a gcuid crómasóm beag féin ag miteacoindrí sna chuid is mó de na eocaróit agus de chlóraplaist phlandaí.

Sna heocaróit bíonn próitéiní freagrach as na crómasóim núicléacha a phacáistiú i struchtúr comhdhlúite a dtugtar crómaitin air.

Ligeann sé seo do na móilíní an-fhada ADN a bheith feistithe istigh sa chill-núicléas. Ní hionann struchtúr na gcrómasóm agus na cromatine i rith an timthrialla chille. Is iad na crómasóim na haonaid riachtanacha i gcomhair na cilldeighilte, agus caithfidh siad bheith macasamhlaithe, roinnte agus curtha ar aghaidh, go rathúil, chuig a gcuid mac-cheall, ionas go gcinnteofar an éagsúlacht ghéiniteach agus go mairfí a sleachta. Is féidir crómasóim a bheith ann i riocht dúbailte nó dídhúbailte. Is i bhfoirm snáitheanna líneacha amháin a bhíonn na crómasóim dhídhúbailte, cé go mbíonn dhá chóip chomhionanna (ar a dtugtar crómaitidí) nasctha ag ceintrimír sna crómasóim dhúbailte.

De thoradh ar dlúthú na gcrómasóm dídhúbailte le linn miotóise agus méóise a fhaightear an struchtúr clasaiceach 'ceithre ghéag' (sa phictiúr ar dheis). Imríonn an athchuingir chrómasómach ról ríthábhachtach san éagsúlacht ghéiniteach. Má tá na struchtúir ionramháilte go mícheart, trí phróisis ar a dtugtar éagobhsaíocht chrómasómach agus trasghluaiseacht chrómasómach, féadfaidh an chill catastróf mhiotóiseach a fhulaingt agus bás a fháil, nó d'fhéadfadh sé, gan choinne, an apaptóis a seachaint, lena dtagtar dul chun cinn na hailse.
Is éard is crómasóm ann saghas pacáiste géiniteach atá le fáil i gcealla . Is éard atá istigh ann aigéad dí-ocsairibeanúicléasach ( ADN) ( DNA ) , próitéiní agus RNA . Déanann na próitéiní feidhmeanna ADN a rialú . Tá faisnéis ghéiniteach an orgánaigh ionchódaithe san ADN crómasómach . Tá roinnt speiceas ann a bhfuil plasmaidí nó eilimintí géiniteacha eile iontu . Is mór an difríocht idir crómasóim in orgánaigh dhifriúla . D' fhéadfadh cruth ciorclach nó líneach a bheith orthu agus iad déanta de000 núicléitíd ar a laghad ina slabhra fada . Crómasóim líneacha mhóra a bhíonn sna cealla eocarótacha ( cealla núicléatacha ) agus crómasóim chiorclacha níos lú a bhíonn sna cealla prócarótacha ( cealla gan núicléas ) , cé go mbíonn eisceachtaí go leor bainteach leis an riail seo . Chomh maith leis sin , is féidir cineálacha éagsúla crómasóm a bheith ann ; mar shampla , bíonn a gcuid crómasóm beag féin ag miteacoindrí sna chuid is mó de na eocaróit agus de chlóraplaist phlandaí . Sna heocaróit bíonn próitéiní freagrach as na crómasóim núicléacha a phacáistiú i struchtúr comhdhlúite a dtugtar crómaitin air . Ligeann sé seo do na móilíní an-fhada ADN a bheith feistithe istigh sa chill-núicléas . Ní hionann struchtúr na gcrómasóm agus na cromatine i rith an timthrialla chille . Is iad na crómasóim na haonaid riachtanacha i gcomhair na cilldeighilte , agus caithfidh siad bheith macasamhlaithe , roinnte agus curtha ar aghaidh , go rathúil , chuig a gcuid mac-cheall , ionas go gcinnteofar an éagsúlacht ghéiniteach agus go mairfí a sleachta . Is féidir crómasóim a bheith ann i riocht dúbailte nó dídhúbailte . Is i bhfoirm snáitheanna líneacha amháin a bhíonn na crómasóim dhídhúbailte , cé go mbíonn dhá chóip chomhionanna ( ar a dtugtar crómaitidí ) nasctha ag ceintrimír sna crómasóim dhúbailte . De thoradh ar dlúthú na gcrómasóm dídhúbailte le linn miotóise agus méóise a fhaightear an struchtúr clasaiceach ' ceithre ghéag ' ( sa phictiúr ar dheis ) . Imríonn an athchuingir chrómasómach ról ríthábhachtach san éagsúlacht ghéiniteach . Má tá na struchtúir ionramháilte go mícheart , trí phróisis ar a dtugtar éagobhsaíocht chrómasómach agus trasghluaiseacht chrómasómach , féadfaidh an chill catastróf mhiotóiseach a fhulaingt agus bás a fháil , nó d' fhéadfadh sé , gan choinne , an apaptóis a seachaint , lena dtagtar dul chun cinn na hailse .