Áine
Ba bhandia Gaelach an fhlaithis, ghrá, tsaibhris agus tsamhraidh í Áine.  Maítear mar Chinn Óir í ag cuid mhaith de chlanna Éireannacha.

Tá baint aici leis an ngrian  agus lár an tsamhraidh, agus léirítear uaireanta í mar láir dhearg.  Mar bhandia an fhlaithis, féadann sí cumhacht an rí agus a bhronnadh agus a thógáil.

Iníon Egobail (mac altrama Mhanannán mac Lir) atá inti, agus deirfiúr Aillen (ball de Tuatha Dé Danann a bhí maraithe ag Fionn mac Cumhaill).

Tá baint láidir ag Áine le Contae Luimnigh.  Tá Cnoc Áine ainmnithe in ómós di, agus adhradh ann í le deasghnátha tine agus beannú na talún, chomh gairid is 1879. Cuimhnítear í sa cheantar seo mar Bhanríon na Sióg.  Tá gaol aici chomh maith le háiteanna amhail is Tobar Áine, Contae Thír Eoghain; Dún Áine, Contae Lú; Lios Áine, Contae Dhoire;  agus Cnoc Áine gar de Theileann, Contae Dhún na nGall.

Seanscéalta
I luathscéalta, faightear í i dteannta le Rí leathmhiotasach na Mumhan, Ailill Aulom.  Deirtear gur  éithigh sé í, ach gur bhain sí a chluas ag deireadh an fhogha, agus dá bharr a bhua-ainm, Aulom.  De réir an dlí SeanGhaelaigh, níorbh fhéidir ach duine "gan smál" bheith i gceannas.  Mar gheall air an gcithréim seo a d fhág Áine air, bhí sé neamhinniúil bheith ina rí.  Maíonn sleachta  Ailealla, na hEóganachta, gurb í Áine a sinsear.

I scéalta eile, is bean chéile Ghearóid Mhic Ghearailt, 3ú hIarla Dheas-Mhumhan í Áine.  In ionad pósta chomhthoiliúil, d'éithigh sé í (bunaithe ar scéal Ailealla is léir), agus bhain sí díoltas amach á iompú ina ghé, nó á mharú, nó an dá rud.  Maíonn an chlann Mhic Ghearailt go bhfuil nasc acu le hÁine; in ainneoin a mbunús Normannach, d'aithneofaí an chlann úd a bheith "Níos Gaelaí ná na Gaeil féin."

I leagan eile fós dá scéal, bean chéile nó iníon Mhanannán mhic Lir an ea í.  Ceiliúradh Oíche Fhéile Eoin ina honóir.  I gContae Luimnigh, cuimhnítear í ar na mallaibh mar Bhanríon na Sidhe.

Bandéithe gaolmhara
Deirtear scaití i ndearmad gurb ionann Áine agus Danu, óir go bhfuil breac-chosúlacht idir a hainm agus Anu.

D'fhéadfadh é go bhfuil "Áine", a bhfuil cáil aici mar an sidhe is cumhachtaí na nUladh, leagan den phearsa chéanna.

Creidtear gurb í Grian, bandia, nó deirfiúr Áine, léiriú eile d'Áine, nó fiú "Macha i mbréagriocht".  B'fhéidir é go raibh ról séasúrach déach-bandé ag an mbeirt acu, (amhail is Cailleach agus Brigit), ag léiriú "dhá ghrian na bliana": Áine an ghrian mhór, agus Grian an ghrian bheag.

Foinsí
 Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings. Four Courts Press. 2a eagrán athbhreithnithe, 2001.
 Ellis, Peter Berresford, Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press, (1994): 
 MacKillop, James. Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press, 1998. .
 O hÓgáin, Dáithí "Myth, Legend and Romance: An Encyclopedia of the Irish Folk Tradition", Prentice Hall Press, (1991) :  (an chéad foclóir amháin le fáil le tagairtí ar gach iontráil)
 Wood, Juliette, The Celts: Life, Myth, and Art, Thorsons Publishers (2002):

Tagairtí

Bandéithe na nGael
Ba bhandia Gaelach an fhlaithis , ghrá , tsaibhris agus tsamhraidh í Áine . Maítear mar Chinn Óir í ag cuid mhaith de chlanna Éireannacha . Tá baint aici leis an ngrian agus lár an tsamhraidh , agus léirítear uaireanta í mar láir dhearg . Mar bhandia an fhlaithis , féadann sí cumhacht an rí agus a bhronnadh agus a thógáil . Iníon Egobail ( mac altrama Mhanannán mac Lir ) atá inti , agus deirfiúr Aillen ( ball de Tuatha Dé Danann a bhí maraithe ag Fionn mac Cumhaill ) . Tá baint láidir ag Áine le Contae Luimnigh . Tá Cnoc Áine ainmnithe in ómós di , agus adhradh ann í le deasghnátha tine agus beannú na talún , chomh gairid is Cuimhnítear í sa cheantar seo mar Bhanríon na Sióg . Tá gaol aici chomh maith le háiteanna amhail is Tobar Áine , Contae Thír Eoghain ; Dún Áine , Contae Lú ; Lios Áine , Contae Dhoire ; agus Cnoc Áine gar de Theileann , Contae Dhún na nGall . Seanscéalta I luathscéalta , faightear í i dteannta le Rí leathmhiotasach na Mumhan , Ailill Aulom . Deirtear gur éithigh sé í , ach gur bhain sí a chluas ag deireadh an fhogha , agus dá bharr a bhua-ainm , Aulom . De réir an dlí SeanGhaelaigh , níorbh fhéidir ach duine "gan smál " bheith i gceannas . Mar gheall air an gcithréim seo a d fhág Áine air , bhí sé neamhinniúil bheith ina rí . Maíonn sleachta Ailealla , na hEóganachta , gurb í Áine a sinsear . I scéalta eile , is bean chéile Ghearóid Mhic Ghearailt , hIarla Dheas-Mhumhan í Áine . In ionad pósta chomhthoiliúil , d' éithigh sé í ( bunaithe ar scéal Ailealla is léir ) , agus bhain sí díoltas amach á iompú ina ghé , nó á mharú , nó an dá rud . Maíonn an chlann Mhic Ghearailt go bhfuil nasc acu le hÁine ; in ainneoin a mbunús Normannach , d' aithneofaí an chlann úd a bheith "Níos Gaelaí ná na Gaeil féin ." I leagan eile fós dá scéal , bean chéile nó iníon Mhanannán mhic Lir an ea í . Ceiliúradh Oíche Fhéile Eoin ina honóir . I gContae Luimnigh , cuimhnítear í ar na mallaibh mar Bhanríon na Sidhe . Bandéithe gaolmhara Deirtear scaití i ndearmad gurb ionann Áine agus Danu , óir go bhfuil breac-chosúlacht idir a hainm agus Anu . D' fhéadfadh é go bhfuil "Áine " , a bhfuil cáil aici mar an sidhe is cumhachtaí na nUladh , leagan den phearsa chéanna . Creidtear gurb í Grian , bandia , nó deirfiúr Áine , léiriú eile d' Áine , nó fiú "Macha i mbréagriocht " . B' fhéidir é go raibh ról séasúrach déach-bandé ag an mbeirt acu , ( amhail is Cailleach agus Brigit ) , ag léiriú "dhá ghrian na bliana" : Áine an ghrian mhór , agus Grian an ghrian bheag . Foinsí Byrne , Francis John , Irish Kings and High-Kings . Four Courts Press . eagrán athbhreithnithe , Ellis , Peter Berresford , Dictionary of Celtic Mythology , Oxford University Press , MacKillop , James . Dictionary of Celtic Mythology . Oxford : Oxford University Press , \. O hÓgáin , Dáithí "Myth , Legend and Romance : An Encyclopedia of the Irish Folk Tradition " , Prentice Hall Press , : ( an chéad foclóir amháin le fáil le tagairtí ar gach iontráil ) Wood , Juliette , The Celts : Life , Myth , and Art , Thorsons Publishers Tagairtí Bandéithe na nGael