Khoan Dụ
Khoan Dụ là một xã thuộc huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam. Xã này có đường Quốc lộ 37C (nối Ý Yên - Gián Khẩu - Nho Quan - đường Hồ Chí Minh) đi qua

Xã Khoan Dụ có diện tích 12,19 km², dân số năm 1999 là 2999 người, mật độ dân số đạt 246 người/km².

Lịch sử
Xã được thành lập vào cuối thế kỷ XVIII cùng với việc thành lập tỉnh Mường.Trước năm 1945 xã Yên Đội Thượng (sau này là Khoan Dụ) thuộc tổn Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ở thời điểm đó xã Yên Đội có 11 thôn là:Tràng Sơn, Hoàng Đồng, Bến Trải, Tròm É, Đồi Cả, Rộc Côm, Rộc Trụ, Rộc Rạ, Đông Yên, Đảng Thượng,Đảng Hạ. Tháng 10/1945 xã Yên Đội Thượng thuộc châu Chi Nê, tỉnh Hà Nam. Năm 1946 xã Yên Đội Thượng được đổi tên thành xã Khoan Dụ. Năm 1953 Chính phủ quyết định tách xã Khoan Dụ ra khỏi tỉnh Hà Nam để nhập về tỉnh Hòa Bình, từ đó đến nay xã Khoan Dụ thuộc huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình.Hiện tại xã Khoan Dụ có 6 thôn là: Liên Sơn, Hoàng Đồng, Liên Hồng I, Liên Hồng II, Rộc Trụ I, Rộc Trụ II. Đến nay chưa có căn cứ khoa học nào lý giải về 2 từ Khoan Dụ, theo một số ý kiến cho rằng"Dụ" ở thời điểm đó là chỉ văn bản, quyết định của triều đình phong kiến còn "Khoan" có thể hiểu là tạm dừng ra chỉ dụ để thực hiện vào dịp khác.

Tháng 2/1930 Đảng CSVN được thành lập thì đến ngày 21 tháng 12 năm 1930 tại xã Khoan Dụ đã có tổ Đảng được thành lập tại Thôn Hoàng Đồng, đây là tổ chức Cộng sản đầu tiên của huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình

Trong kháng chiến chống Pháp địa bàn Khoan Dụ là nơi sơ tán của liên khu III, nhiều đơn vị quân đội đã dóng chân trên địa bàn Khoan Dụ như viện 5 QK3, xưởng Đinh Bộ Lĩnh...

xã Khoan Dụ được phong tặng danh hiệu anh hùng LLVT thời kỳ chống Pháp vào năm 2005

Địa lý

Xã KHoan Dụ có cảnh quan thiên nhiên giáp gianh giữa trung du và miền núi, có đủ đồi, núi, sông, thung, dầm, rộc, hang động, ao hồ, ruộng nương, trên bến dưới thuyền. Sông Bôi con sông lớn thứ 2 sau sông Đà của tỉnh Hòa Bình chảy qua địa bàn xã Khoan Dụ khoảng 3 km là đường giao thông thủy nối liền Khoan Dụ với các tỉnh đồng bằng, đường 438A chạy qua Khoan Dụ khoảng 2 km đi tỉnh Ninh Bình

Dân cư
Ở Khoan Dụ có 2 dân tộc là Kinh (khoảng 70%); Mường (khoảng 30%) và 2 tôn giáo (Lương khoảng 10%), Thiên chúa giáo (khoảng 90%) cùng chung sống hòa thuận, đoàn kết từ bao đời nay. Nhà thờ Khoan dụ được xây dựng 1872 do ý đồ của người Pháp và đóng góp của giáo dân các tình Hà Nam, Ninh Bình, Nam Định...đến định cự tại Khoan Dụ

Chú thích
Khoan Dụ là một xã thuộc huyện Lạc Thủy , tỉnh Hòa Bình , Việt Nam . Xã này có đường Quốc lộ (nối Ý Yên - Gián Khẩu - Nho Quan - đường Hồ Chí Minh) đi qua Xã Khoan Dụ có diện tích19 km² , dân số nămlàngười , mật độ dân số đạtngười/km² . Lịch sử Xã được thành lập vào cuối thế kỷ XVIII cùng với việc thành lập tỉnh Mường . Trước nămxã Yên Đội Thượng (sau này là Khoan Dụ) thuộc tổn Gia Viễn , tỉnh Ninh Bình . Ở thời điểm đó xã Yên Đội cóthôn là : Tràng Sơn , Hoàng Đồng , Bến Trải , Tròm É , Đồi Cả , Rộc Côm , Rộc Trụ , Rộc Rạ , Đông Yên , Đảng Thượng , Đảng Hạ . Tháng1945 xã Yên Đội Thượng thuộc châu Chi Nê , tỉnh Hà Nam . Nămxã Yên Đội Thượng được đổi tên thành xã Khoan Dụ . NămChính phủ quyết định tách xã Khoan Dụ ra khỏi tỉnh Hà Nam để nhập về tỉnh Hòa Bình , từ đó đến nay xã Khoan Dụ thuộc huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình . Hiện tại xã Khoan Dụ cóthôn là : Liên Sơn , Hoàng Đồng , Liên Hồng I , Liên Hồng II , Rộc Trụ I , Rộc Trụ II . Đến nay chưa có căn cứ khoa học nào lý giải vềtừ Khoan Dụ , theo một số ý kiến cho rằng " Dụ " ở thời điểm đó là chỉ văn bản , quyết định của triều đình phong kiến còn " Khoan " có thể hiểu là tạm dừng ra chỉ dụ để thực hiện vào dịp khác . Tháng1930 Đảng CSVN được thành lập thì đến ngàythángnămtại xã Khoan Dụ đã có tổ Đảng được thành lập tại Thôn Hoàng Đồng , đây là tổ chức Cộng sản đầu tiên của huyện Lạc Thủy , tỉnh Hòa Bình Trong kháng chiến chống Pháp địa bàn Khoan Dụ là nơi sơ tán của liên khu III , nhiều đơn vị quân đội đã dóng chân trên địa bàn Khoan Dụ như việnQK3 , xưởng Đinh Bộ Lĩnh ... xã Khoan Dụ được phong tặng danh hiệu anh hùng LLVT thời kỳ chống Pháp vào năm Địa lý Xã KHoan Dụ có cảnh quan thiên nhiên giáp gianh giữa trung du và miền núi , có đủ đồi , núi , sông , thung , dầm , rộc , hang động , ao hồ , ruộng nương , trên bến dưới thuyền . Sông Bôi con sông lớn thứsau sông Đà của tỉnh Hòa Bình chảy qua địa bàn xã Khoan Dụ khoảngkm là đường giao thông thủy nối liền Khoan Dụ với các tỉnh đồng bằng , đường chạy qua Khoan Dụ khoảngkm đi tỉnh Ninh Bình Dân cư Ở Khoan Dụ códân tộc là Kinh (khoảng) ; Mường (khoảng) vàtôn giáo (Lương khoảng) , Thiên chúa giáo (khoảng) cùng chung sống hòa thuận , đoàn kết từ bao đời nay . Nhà thờ Khoan dụ được xây dựngdo ý đồ của người Pháp và đóng góp của giáo dân các tình Hà Nam , Ninh Bình , Nam Định ... đến định cự tại Khoan Dụ Chú thích