Vũ Linh (nghệ sĩ cải lương)
Vũ Linh, tên thật là Võ Văn Ngoan (10 tháng 12 năm 1958 – 5 tháng 3 năm 2023) là một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng người Việt Nam. Ông được khán giả biết đến qua nhiều tuồng hát nổi bật như: Hòn vọng phu, Giũ áo bụi đời, Bức ngôn đồ Đại Việt, Cô đào hát, Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài...

Thân thế và sự nghiệp
Xuất thân trong gia đình nghèo nên việc học hành dang dở, ông đi hát năm 11 tuổi đến năm 13 tuổi, gia đình cho ông học hát ở trường Văn Phát, sau chuyển qua học ca cổ với Văn Vĩ. Năm 1972, ông theo đoàn hát Đồng Ấu Hoa Thế Hệ đi lưu diễn ở các tỉnh, một thời gian sau ông về hát cho gánh Hoa Anh Đào Kim Chưởng và gặp được nghệ sĩ ưu tú Diệu Hiền và nghệ sĩ Trương Ánh Loan, hai người này được cho là đã thương mến ông như con em trong nhà và tận tình chỉ dẫn ông trong nghề nghiệp.

Ông đã từng cộng tác với những đoàn hát khác như: Khánh Hồng An Giang, Thiên Nga, Sơn Minh...

Năm 1981, ông trở về thành phố lần đầu tiên và hát cho gánh Minh Tơ và Huỳnh Long. Năm 1983, ông theo hợp tác với gánh Lâm Đồng đi lưu diễn các tỉnh. Đến năm 1988, ông cộng tác với Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang 2 và chính năm này Vũ Linh thực sự bước lên đài vinh quang sau hơn 15 năm trong nghề, cũng chính nơi đây ông đã đưa nghệ thuật sân khấu cải lương tuồng cổ trở lại với quần chúng, bắt đầu bằng vở Xa phu đi sứ. Không lâu sau đó là một loạt những tuồng cải lương Hồ quảng nổi tiếng khác như Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, Bàng Quý Phi, Thần Nữ dâng Ngũ Linh Kỳ, Chiêu Quân cống Hồ... Vài năm sau ông cũng có về cộng tác với các gánh Sông Bé 2, Sông Bé 3.

Năm 1989, ông đạt hạng nhì trong 10 diễn viên được ưa thích nhất trong năm. Năm 1990, ông hợp tác với Tài Linh ghi dấu trong các vở Xử án Bàng Quý Phi (Tống Nhơn Tôn và Bàng Quí Phi), Trảm Trịnh Ân (Triệu Khuông Dẫn và Hàn Tố Mai), Thần Nữ dâng Ngũ Linh Kỳ (Tiết Ứng Luông và Thần Nữ), Thái Tử Đan giả gái (Thái Tử Đan và Vũ Tuyết Nương)  ... và đạt hạng nhất trong 10 diễn viên được ưa thích nhất trong năm. Năm 1991, đoạt Huy Chương Vàng giải Triển Vọng Trần Hữu Trang. Ông là nam nghệ sĩ duy nhất trong số 6 diễn viên đoạt giải năm đó (Vũ Linh, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Huyền, Tài Linh, Phương Hồng Thủy, và Thanh Hằng). Năm 1995, đoạt Huy chương Vàng giải xuất sắc Trần Hữu Trang. Đây là năm đầu tiên giải Trần Hữu Trang có phát thêm giải Diễn viên xuất sắc. Trích đoạn ông diễn khi đi dự thi là nhân vật Nguyễn Địa Lô trong tuồng Bức Ngôn Đồ Đại Việt.

Đến năm 1997, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.

Vũ Linh đã quay trên 400 video cải lương hồ quảng và xã hội. Ngoài ra ông cũng tham gia rất nhiều trong những video ca nhạc như Duyên tình, Tình đời. Ông cũng tham gia diễn xuất trong 2 cuốn phim truyện, Cô Bé Mộng Mơ và Búp Bê Kỳ Quái. Vũ Linh đã diễn chung với nhiều nữ nghệ sĩ trên sân khấu cũng như trong video như: Phương Hồng Thủy, Tài Linh, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Huyền, Thoại Mỹ, Thanh Hằng, Thanh Ngân, Hương Lan, Phượng Mai...

Vũ Linh sinh ra trong gia đình có sáu anh chị em. Ông là người con thứ tư nên những người thân thuộc, anh em trong nhà gọi anh là Anh Năm. Hai người em của ông cũng trong giới nghệ sĩ, đó là Hồng Nhung và Tiểu Linh. Ông có 2 người con, con trai cả đã mất năm 4 tuổi do bệnh kinh phong, người con gái út tên Võ Thị Hồng Loan, sinh năm 1987.

Qua đời 
Ông qua đời tại nhà riêng ở quận Phú Nhuận do bệnh tật vào trưa ngày 5 tháng 3 năm 2023, hưởng thọ 65 tuổi.

Linh cữu của ông được an táng ở Nghĩa trang Hoa viên Bình Dương vào ngày 9 tháng 3 năm 2023.

Các giải thưởng 
Năm 1989: Diễn viên được yêu thích nhất (Hạng 2) với 2948 phiếu bầu.
Năm 1990: Danh ca vọng cổ với 1275 phiếu bầu.
Diễn viên được yêu thích nhất (Hạng 1) với 6644 phiếu bầu.
Nghệ sĩ cải Lương được yêu thích nhất (Báo Người Lao động)
Năm 1991: Diễn viên dự giải Triển Vọng THT được yêu thích nhất (Hạng 1) với 9204 phiếu bầu.
Huy chương vàng giải Triển Vọng THT.
Năm 1992: Đôi nam nữ hát chung được yêu thích nhất (Hạng 2 với Tài Linh) với 7362 phiếu bầu.
Đôi nam nữ hát chung được yêu thích nhất (Hạng 3 với Thanh Thanh Tâm) với 4275 phiếu bầu.
Nghệ sĩ cải Lương được yêu thích nhất (Báo Người Lao động)
Năm 1993: Diễn viên video được yêu thích nhất.
Năm 1995: Huy chương vàng giải Xuất sắc Trần Hữu Trang với trích đoạn "Bức Ngôn Đồ Đại Việt".
Diễn viên xuất sắc (Tạp chí Sân khấu - Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam).
Mai vàng (Báo Người Lao Động)
Năm 1997: Nghệ sĩ ưu tú.
Năm 1999: Giải Mai Vàng do Báo Người Lao động tổ chức.

Xem thêm 
 Chí Tài
 Vũ Luân
 Thanh Tòng
 Quế Trân
 Kim Tử Long
 Hoài Linh
 Thanh Nam

Tham khảo

Người Sài Gòn
Nghệ sĩ cải lương
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Người giành giải Mai vàng
Sinh năm 1958
Mất năm 2023
L
Vũ Linh , tên thật là Võ Văn Ngoanthángnăm–thángnămlà một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng người Việt Nam . Ông được khán giả biết đến qua nhiều tuồng hát nổi bật như : Hòn vọng phu , Giũ áo bụi đời , Bức ngôn đồ Đại Việt , Cô đào hát , Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài ... Thân thế và sự nghiệp Xuất thân trong gia đình nghèo nên việc học hành dang dở , ông đi hát năm tuổi đến nămtuổi , gia đình cho ông học hát ở trường Văn Phát , sau chuyển qua học ca cổ với Văn Vĩ . Năm ông theo đoàn hát Đồng Ấu Hoa Thế Hệ đi lưu diễn ở các tỉnh , một thời gian sau ông về hát cho gánh Hoa Anh Đào Kim Chưởng và gặp được nghệ sĩ ưu tú Diệu Hiền và nghệ sĩ Trương Ánh Loan , hai người này được cho là đã thương mến ông như con em trong nhà và tận tình chỉ dẫn ông trong nghề nghiệp . Ông đã từng cộng tác với những đoàn hát khác như : Khánh Hồng An Giang , Thiên Nga , Sơn Minh ... Năm ông trở về thành phố lần đầu tiên và hát cho gánh Minh Tơ và Huỳnh Long . Năm ông theo hợp tác với gánh Lâm Đồng đi lưu diễn các tỉnh . Đến năm ông cộng tác với Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trangvà chính năm này Vũ Linh thực sự bước lên đài vinh quang sau hơnnăm trong nghề , cũng chính nơi đây ông đã đưa nghệ thuật sân khấu cải lương tuồng cổ trở lại với quần chúng , bắt đầu bằng vở Xa phu đi sứ . Không lâu sau đó là một loạt những tuồng cải lương Hồ quảng nổi tiếng khác như Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài , Bàng Quý Phi , Thần Nữ dâng Ngũ Linh Kỳ , Chiêu Quân cống Hồ ... Vài năm sau ông cũng có về cộng tác với các gánh Sông Bé Sông Bé Năm ông đạt hạng nhì trongdiễn viên được ưa thích nhất trong năm . Năm ông hợp tác với Tài Linh ghi dấu trong các vở Xử án Bàng Quý Phi (Tống Nhơn Tôn và Bàng Quí Phi) , Trảm Trịnh Ân (Triệu Khuông Dẫn và Hàn Tố Mai) , Thần Nữ dâng Ngũ Linh Kỳ (Tiết Ứng Luông và Thần Nữ) , Thái Tử Đan giả gái (Thái Tử Đan và Vũ Tuyết Nương) \.. . và đạt hạng nhất trongdiễn viên được ưa thích nhất trong năm . Năm đoạt Huy Chương Vàng giải Triển Vọng Trần Hữu Trang . Ông là nam nghệ sĩ duy nhất trong sốdiễn viên đoạt giải năm đó (Vũ Linh , Thanh Thanh Tâm , Ngọc Huyền , Tài Linh , Phương Hồng Thủy , và Thanh Hằng) . Năm đoạt Huy chương Vàng giải xuất sắc Trần Hữu Trang . Đây là năm đầu tiên giải Trần Hữu Trang có phát thêm giải Diễn viên xuất sắc . Trích đoạn ông diễn khi đi dự thi là nhân vật Nguyễn Địa Lô trong tuồng Bức Ngôn Đồ Đại Việt . Đến năm ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú . Vũ Linh đã quay trênvideo cải lương hồ quảng và xã hội . Ngoài ra ông cũng tham gia rất nhiều trong những video ca nhạc như Duyên tình , Tình đời . Ông cũng tham gia diễn xuất trongcuốn phim truyện , Cô Bé Mộng Mơ và Búp Bê Kỳ Quái . Vũ Linh đã diễn chung với nhiều nữ nghệ sĩ trên sân khấu cũng như trong video như : Phương Hồng Thủy , Tài Linh , Thanh Thanh Tâm , Ngọc Huyền , Thoại Mỹ , Thanh Hằng , Thanh Ngân , Hương Lan , Phượng Mai ... Vũ Linh sinh ra trong gia đình có sáu anh chị em . Ông là người con thứ tư nên những người thân thuộc , anh em trong nhà gọi anh là Anh Năm . Hai người em của ông cũng trong giới nghệ sĩ , đó là Hồng Nhung và Tiểu Linh . Ông cóngười con , con trai cả đã mất nămtuổi do bệnh kinh phong , người con gái út tên Võ Thị Hồng Loan , sinh năm Qua đời Ông qua đời tại nhà riêng ở quận Phú Nhuận do bệnh tật vào trưa ngàythángnăm hưởng thọtuổi . Linh cữu của ông được an táng ở Nghĩa trang Hoa viên Bình Dương vào ngàythángnăm Các giải thưởng Năm Diễn viên được yêu thích nhất (Hạngvớiphiếu bầu . Năm Danh ca vọng cổ vớiphiếu bầu . Diễn viên được yêu thích nhất (Hạngvớiphiếu bầu . Nghệ sĩ cải Lương được yêu thích nhất (Báo Người Lao động) Năm Diễn viên dự giải Triển Vọng THT được yêu thích nhất (Hạngvớiphiếu bầu . Huy chương vàng giải Triển Vọng THT . Năm Đôi nam nữ hát chung được yêu thích nhất (Hạngvới Tài Linh) vớiphiếu bầu . Đôi nam nữ hát chung được yêu thích nhất (Hạngvới Thanh Thanh Tâm) vớiphiếu bầu . Nghệ sĩ cải Lương được yêu thích nhất (Báo Người Lao động) Năm Diễn viên video được yêu thích nhất . Năm Huy chương vàng giải Xuất sắc Trần Hữu Trang với trích đoạn " Bức Ngôn Đồ Đại Việt " . Diễn viên xuất sắc (Tạp chí Sân khấu - Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam) . Mai vàng (Báo Người Lao Động) Năm Nghệ sĩ ưu tú . Năm Giải Mai Vàng do Báo Người Lao động tổ chức . Xem thêm Chí Tài Vũ Luân Thanh Tòng Quế Trân Kim Tử Long Hoài Linh Thanh Nam Tham khảo Người Sài Gòn Nghệ sĩ cải lương Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam Người giành giải Mai vàng Sinh năm Mất năm L