Lưu Hưng Cư
Lưu Hưng Cư (chữ Hán: 劉興居, ?-177 TCN), hay Tế Bắc vương Cư (济北王居), là tông thất, vua chư hầu nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế 

Lưu Hưng Cư là cháu nội của Hán Cao Tổ Lưu Bang, vua đầu tiên của nhà Hán, con trai thứ ba của Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì, con trưởng của Cao Tổ. Do bà ông chỉ là vợ thứ nên Lưu Phì không được làm thái tử, mà thay vào đó là người chú của Hưng Cư, Lưu Doanh, còn cha ông chỉ được phong tước Tề vương. Sau khi cha qua đời, người anh ông là Tề Ai vương nối ngôi vua Tề, còn ông chưa được phong chức vụ gì.

Tham gia diệt họ Lã 

Năm 182 TCN, thời Lã Thái hậu, Lưu Hưng Cư được phong tước Đông Mưu hầu. Bấy giờ Lã Thái hậu nắm quyền trong triều, phế họ Lưu để lập người họ Lã làm vương, tạo thành thế lực lớn trong triều.

Năm 180 TCN, Lã Thái hậu chết, thân tộc họ Lã là Lã Lộc và Lã Sản hợp binh muốn làm loạn. Đông Mưu hầu cùng người anh là Chu Khư hầu Lưu Chương cùng làm nội ứng, định lập anh trưởng là Tề vương làm hoàng đế. Tuy nhiên sau đó kế hoạch này không thành vì hai tướng Trần Bình, Chu Bột đã nắm quyền chủ động, giết hết thân tộc họ Lã và không đồng ý lập Tề vương mà đưa con thứ của Hán Cao Tổ là Lưu Hằng lên ngôi, tức Hán Văn đế.

Làm phản và tự sát 

Do có công diệt họ Lã, Lưu Hưng Cư được Hán đế phong tước Tế Bắc vương vào năm 178 TCN. Tuy nhiên ông cho rằng đáng lý ngôi hoàng đế phải thuộc về dòng dõi cha mình, nên có ý định tạo phản.

Năm 178 TCN, hai người anh là Tề vương Lưu Tương và Thành Dương vương Lưu Chương lần lượt qua đời, Lưu Hưng Cư từ đó có ý định chiếm ngôi vua. Năm 177 TCN, nhân quân Hung Nô xâm phạm biên cương, Hán Văn đế và thừa tướng Quán Anh dẫn quân chống trả, ra khỏi Trường An, đóng ở Thái Nguyên. Lưu Hưng Cư nhân có hội đó đem quân tấn công triều đình. Hán Văn đế bèn về Trường An, sai Sài Vũ dẫn quân dẹp loạn, đánh bại quân Tế Bắc. Lưu Hưng Cư tuyệt vọng bèn tự sát, không được ban thụy hiệu.

13 năm sau khi ông qua đời, người em ông là Lưu Chí được Hán Văn đế cho kế thừa tước Tề Bắc vương.

Gia đình 
Ông: Hán Cao Tổ Lưu Bang
Bà: Tào thị/Lã Trĩ
Cha: Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì
Anh em:
Tề Ai vương Lưu Tương
Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương
Quản Cung hầu Lưu Bãi Quân
Qua Khiêu hầu Lưu Trữ Quốc
Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô
Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô
Dương Khâu Cung hầu Lưu An
Tề Hiếu vương Lưu Tương Lư
Tế Nam vương Lưu Tích Quang
Tri Xuyên Ý vương Lưu Chí
Giao Tây vương Lưu Ngang
Truy Xuyên vương Lưu Hiền
Giao Đông vương Lưu Hùng Cừ

Xem thêm 
Lưu Phì
Lưu Chương
Hán Văn đế

Tham khảo 
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Lã hậu bản kỉ
Tề Điệu Huệ vương thế gia

Chú thích 

Chư hầu vương nhà Hán
Năm sinh không rõ
Mất năm 177 TCN
Vua Trung Quốc bị giết
Mất thập niên 170 TCN
Năm 177 TCN
Lưu Hưng Cư (chữ Hán : 劉興居 , ?-177 TCN) , hay Tế Bắc vương Cư (济北王居) , là tông thất , vua chư hầu nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc . Thân thế Lưu Hưng Cư là cháu nội của Hán Cao Tổ Lưu Bang , vua đầu tiên của nhà Hán , con trai thứ ba của Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì , con trưởng của Cao Tổ . Do bà ông chỉ là vợ thứ nên Lưu Phì không được làm thái tử , mà thay vào đó là người chú của Hưng Cư , Lưu Doanh , còn cha ông chỉ được phong tước Tề vương . Sau khi cha qua đời , người anh ông là Tề Ai vương nối ngôi vua Tề , còn ông chưa được phong chức vụ gì . Tham gia diệt họ Lã NămTCN , thời Lã Thái hậu , Lưu Hưng Cư được phong tước Đông Mưu hầu . Bấy giờ Lã Thái hậu nắm quyền trong triều , phế họ Lưu để lập người họ Lã làm vương , tạo thành thế lực lớn trong triều . NămTCN , Lã Thái hậu chết , thân tộc họ Lã là Lã Lộc và Lã Sản hợp binh muốn làm loạn . Đông Mưu hầu cùng người anh là Chu Khư hầu Lưu Chương cùng làm nội ứng , định lập anh trưởng là Tề vương làm hoàng đế . Tuy nhiên sau đó kế hoạch này không thành vì hai tướng Trần Bình , Chu Bột đã nắm quyền chủ động , giết hết thân tộc họ Lã và không đồng ý lập Tề vương mà đưa con thứ của Hán Cao Tổ là Lưu Hằng lên ngôi , tức Hán Văn đế . Làm phản và tự sát Do có công diệt họ Lã , Lưu Hưng Cư được Hán đế phong tước Tế Bắc vương vào nămTCN . Tuy nhiên ông cho rằng đáng lý ngôi hoàng đế phải thuộc về dòng dõi cha mình , nên có ý định tạo phản . NămTCN , hai người anh là Tề vương Lưu Tương và Thành Dương vương Lưu Chương lần lượt qua đời , Lưu Hưng Cư từ đó có ý định chiếm ngôi vua . NămTCN , nhân quân Hung Nô xâm phạm biên cương , Hán Văn đế và thừa tướng Quán Anh dẫn quân chống trả , ra khỏi Trường An , đóng ở Thái Nguyên . Lưu Hưng Cư nhân có hội đó đem quân tấn công triều đình . Hán Văn đế bèn về Trường An , sai Sài Vũ dẫn quân dẹp loạn , đánh bại quân Tế Bắc . Lưu Hưng Cư tuyệt vọng bèn tự sát , không được ban thụy hiệu . 13 năm sau khi ông qua đời , người em ông là Lưu Chí được Hán Văn đế cho kế thừa tước Tề Bắc vương . Gia đình Ông : Hán Cao Tổ Lưu Bang Bà : Tào thị/Lã Trĩ Cha : Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì Anh em : Tề Ai vương Lưu Tương Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương Quản Cung hầu Lưu Bãi Quân Qua Khiêu hầu Lưu Trữ Quốc Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô Dương Khâu Cung hầu Lưu An Tề Hiếu vương Lưu Tương Lư Tế Nam vương Lưu Tích Quang Tri Xuyên Ý vương Lưu Chí Giao Tây vương Lưu Ngang Truy Xuyên vương Lưu Hiền Giao Đông vương Lưu Hùng Cừ Xem thêm Lưu Phì Lưu Chương Hán Văn đế Tham khảo Sử ký Tư Mã Thiên , các thiên : Lã hậu bản kỉ Tề Điệu Huệ vương thế gia Chú thích Chư hầu vương nhà Hán Năm sinh không rõ Mất nămTCN Vua Trung Quốc bị giết Mất thập niênTCN NămTCN