Pa-kaw ang Bitala ong
Solat ni Pablo ong mga taga
Roma
Nagsolat si Pablo ong mga pamagto ong ni Cristo don ong Roma agod magpakomosta ong nira ig magpatako ong nira tang kaliagan nang mamisita ong nira ong pagbiahi na ang paning ong Espania. Nagsolat ka tanandia agod magsayod mga monopa tang tamang pagto ig pagpangaboi tang mga pamagto ong ni Cristo. Anday domang sinolat ni Pablo ang mas komplito tang toldok na.
Sinayod ni Pablo tarin tang natetenged ong matod ang kato-lidan. Ganing tanandia, ang taw risibien tang Dios bilang mato-lid da tenged lamang enged ong pagto na (1:17). Ganing si Pablo, ang tanan ang taw "nagkatalak ig nagkorang ong pama-dek tang Dios" (3:23), ig "kamatayen tang balet tang kasalanan, piro kaboing anday kataposan tang irigalo tang Dios ong mga taw ang na-pen da ong ni Cristo Jesus ang yaten ang Gino" (6:23). Maliag yaning, patawaden tang Dios tang mga talak ta ig oldan ita nandia ta kaboing anday kataposan mga magtalig ita lamang ong ni Jesu-Cristo. Ang kalibrian ang na belag lamang ono ta para ong mga Judio, kondi para ong tanan ang taw ang magpasakep ong ni Cristo, maski ong aripang nasionay tanira namagalin (4:16, 9:31).
1
1-7 Yo si Pablo, tatang torobolon ni Cristo Jesus. Ginoyano tang Dios ang magimong apostolis ig piniliko nandia agod ipatako tang Mo-yang Balita na. (7) Pagsolato ong nindio atan ong Roma, yamong agmalen tang Dios ig ginoyan ang magimong mga sinakepan na.
Balampa pirmi ong nindio tang kaloy ig kao-yan ang pagalin ong Dios ang yaten ang Tatay ig ong ni Ginong Jesu-Cristo.
(2) Ang Mo-yang Balita pinangako rang lagi tang Dios asing tokaw pa, asing pinasolat na ong mga propita na ong mga Sagradong Kasolatan. (3) Ig yay ang natetenged ong ana na, ang yaten ang Ginong si Jesu-Cristo. Mga natetenged ong pagkataw na, tata tanandia ong mga inampo ni David. (4) Ig mga natetenged ong pagkadios na, pinamatodan ang tanandia Ana tang Dios ong makagagaem ang pagaboi nang moman. (5) Natetenged ong ni Cristo ig para ka ong nandia, rinisibi amen ong Dios tang pribilihiong magimong apostolis agod ang tanan ang mga irinsia ta taw maekelan amen ang magto ig magosoy ong nandia. (6) Ig yamo, gapil amo ka ong mga taw ang ginoyan na agod magimong mga tawan ni Jesu-Cristo.
Ang kaliagan ni Pablong mamisita don ong Roma
8 Primiro ong tanan ig ong tabang ni Jesu-Cristo, pagpasalamato ong yen ang Dios natetenged ong nindiong tanan, tenged ang pagto mi bantog da ong bilog ang kalibotan. 9 Agpangadi amo ra yen ang pirmi, ig narin gata-wanan tang Dios ang agsirbianong de-dek ong popotokono ong yen ang pagpatako tang Mo-yang Balita natetenged ong Ana na. 10 Pirmi kang agpagampō ong nandia ang mandian ong ori, pagnano ka nandiang mamisita atan ong nindio. 11 Mabael ang enged tang kaliagano ang itaen amo yen agod maelayan amo yen ta tatang grasiang ispiritoal, agod mas mamoirsa tang mga nem mi. 12 Ang maliagong yaning, agod mamagtarabangan itang mas mambaked tang pagto tang kada tata ong yaten--ang nindiong pagto mambaked natetenged ong yen ang pagto, ig ang yen natetenged ka ong nindio.
13 Mga logod, galiliago ang mata-wanan mi, pira rang bisis ang nagplanō ang mamisita atan ong nindio, piro midio pirming may pagsagang ong yen. Galiliago ang mamisita atan, tenged balampa lamang may mga taw ang matabangano kang magto ong ni Cristo, pario tang pagtabango ong domang mga belag ta Judio. 14 May katengdanano ang magtoldok ong tanan ang taw, sibilisado man obin belag,* 1:14 Ang "sibilisado man obin belag" ong bitalang Grigo ay "mga Grigo ig mga Barbaro." Poidi kang maliag yaning "mga taga siodad ig mga taga bokid." ang mga may kinata-wanan nira ig ang anda. 15 Animan galiliago ka ta mo-ya ang magpatako tang Mo-yang Balita atan ong Roma.
Ang gaem tang Mo-yang Balita
16 Animan mandian, indi enged agkakaeyako tang Mo-yang Balita natetenged ong ni Cristo. Tenged narin tang pagekel tang gaem tang Dios agod malibri tang tanan ang pamagto--primiro ong mga Judio, ig asta ra ka ong mga belag ta Judio. 17 Tenged agpaita tang Dios ong Mo-yang Balita ang risibien na tang taw bilang mato-lid tenged mismo ong pagto na. Na-tang ong Kasolatan, "Ang binilang ang mato-lid da tenged ong pagto na, yay ang maboi."† 1:17 Habacuc 2:4
Ang talak tang mga taw
18 Piro agpaita tang Dios ang silotan na enged tang tanan ang pamagsagang ong kamatodan natetenged ong nandia ong pagkontra nira ong Dios ig pagboat ta malain. 19 Tenged ang mata-wanan ta taw natetenged ong Dios mayag da, ig Dios mismo tang nagpaita ta sia ong nira. 20 Tenged impisa pa lamang bindoat tang kalibotan, maski ang Dios indi gitaen, ang mga bagay ang bindoat na mayag ang pagpaita tang gaem nang anday kataposan ig ang pagkadios na. Animan anday mabalibad tang mga taw ong nandia. 21 Piro maski gailala ra nira tang Dios mga sinopa, indi pinadengegan nira tanandia bilang Dios ig maski pasalamatan da lamang nira. Imbis, midio nabeyeg da tang mga kolo nira, ig mas pinangi-lepan pa tang kinaisipan nirang anday kointa na. 22 Ganing tanira ang matako ono tanira, piro limindoang mga kabos-kabos. 23 Sinaliodan nira tang dalayawen ang Dios ang boi asta tanopa, ig namagto ra ong mga dios-diosan ang bindoat ang midio itsora ta mga taw ang gangapatay, mga lamlam, mga ayep ang papanaw, asta mga ayep ang kakandoang.
24 Animan, pinabayan da lamang tanira tang Dios ang boaten nira tang anday sayod ig maboling ang mga kaliliagan nira. Ig ang lindoan na, malaway tang bindoat nira ong tata may tata ong mga sinangoni nira. 25 Sinaliodan nira tang kamatodan natetenged ong Dios ig binailoan nira ta kabo-lian. Tenged namagto tanira ig namagsirbi ong mga bindoat tang Dios, ig sinaliodan nira tang Dios mismo ang yay ang nagboat tang tanan, ig yay ang dalawayen asta ong tanopa. Matod ka kaman.
26 Tenged atan, pinabayan da lamang tanira tang Dios ang magboat tang makaeyak ang kaliliagan tang mga sinangoni nira. Maski ang mga babay, nagbali-kad ka tang mga ogali nirang natoral, ig ang kapario nirang mga babay yay ang kinatawa-katawa nira. 27 Maning ka ta sia tang mga lali. Imbis ang mangatawa ong mga babay, ang yay ang ogaling natoral, dorong enged ang kaliag nira ong kapario nirang mga lali. Makaeyak tang bindoat nira ong mga sinangoni tang tata may tata. Ig tenged ong boat nirang nang belag ta tama, gapasaran nira mismo tang silot ang bagay ong nira.
28 Ig tenged indi tanira maliliag ang mangilala ong Dios, pinabayan na ra lamang tanira ong mga pagirisipen nirang anday kointa na, ig ong mga agboaten nirang belag ta dapat. 29 Gagaeman tanira tang tanan ang klasi ta anday sayod, kalainan, katakaban, ig malaway ig maboling ang bindoatan. Masiado tanirang malaibegen. Masiado tanirang mamamatay, mamagigsoay, mamandaya, ig maski onopa pa tang aggisipen nirang magboat ta malain ong kapario nira. Pirming pamagtsismis, 30 ig pamanlangga ta dengeg tang masig ka taw nira. Mga kasoay tanira tang Dios. Anday galang nira. Pamagpalawig ig pamagpambog tang mga sadili nira. Pamagdilem tanira ta midios agod magboat ta malain. Indi pamagtoman ong mga ginikanan nira. 31 Nagimong anday kointa na tang isip nira, indi mataligan, indi matakong maggegma, ig andang pisan ay kate-bek nira. 32 Maski gata-wanan nira tang tobol tang Dios ang ganing dapat patayen tang mga taw ang pamagboat ta maning atan, sigi pa ka enged tanira. Ig belag lamang ta sia, kondi gangalipay pa mga may gitaen nirang pagboat pario ta sia.
*1:14 1:14 Ang "sibilisado man obin belag" ong bitalang Grigo ay "mga Grigo ig mga Barbaro." Poidi kang maliag yaning "mga taga siodad ig mga taga bokid."
†1:17 1:17 Habacuc 2:4


Pa-kaw ang Bitala ong
Solat ni Pablo ong mga taga
Galacia
Ang primirong namagto ong ni Jesu-Cristo poros mga Judio, tenged tanira tang mga kasimanoa ni Jesus ig ang mga agpaningan na asing pagtoldok pa tanandia ong ta-paw tang kalibotan. Ong pagta-lib tang mga takon, ang Mo-yang Balita natetenged ong ni Jesus pinatako ra ka asta ong domang mga nasion pario tang mga Grigo, Romano, ig doma pa. Ong oras ang asi, limindoa tang tatang problima. Ganing tang domang mga Judio, mga may belag ta Judio ang namagto ra ong ni Cristo, kaministiran ipatoman ka ong nira tang tanan ang mga riglaminto tang mga Judio, labi pa enged tang natetenged ong pagtori. Mandian ang pagtori, yay tatang kaogalian ang pirming aggosoyon tang mga Judio bilang tanda ang tanira mga pinilik tang Dios ig mga manigtoman tang Katobolan na. Ang Solat ni Pablo ong mga taga Galacia sinolat na agod mapabalik ong kamatodan tang mga ba-long pamagto ong ni Cristo ang itaben magparet da ong mga maling agtotoldok natetenged ong Katobolan tang mga Judio. Sigon ong ni Pablo, indi ita ra gasakepan tang Katobolan. Ong dobali ta sia, ang pagto ta ong ni Cristo yay ang kaimportantian ong tanan. Tenged risibien ita tang Dios bilang mato-lid da tenged enged ong pagto ta ong ni Cristo, ig belag ta tenged ong pagtoman ta tang Katobolan (2:16).
1
1 Ang pagsolat ta na yo, si Pablo, tatang apostolis. Ang namilik ig nanobol ong yen belag ta taw, kondi si Jesu-Cristo mismo ig ang Dios ang Tatay, ang ya kay nagboi ong nandia ong kamatayen. 2 Yaming tanan ang mga logod mi tani pagpakomosta ong nindiong mga tarabidan,* 1:2 Ang mga "tarabidan tang mga pamagto ong ni Cristo" ong bitalang Grigo, yay ang mga "ekklesia." yamong mga pamagto ong ni Cristo atan ong probinsia tang Galacia. 3 Balampa pirmi ong nindio tang kaloy ig kao-yan ang pagalin ong Dios ang Tatay ig ong yaten ang Ginong Jesu-Cristo. 4 Si Cristo tang nagtorol tang kaboi na tenged ong mga kasalanan ta agod ilibri ita nandia ong kalainan ang paggaem mandian ong kalibotan ang na. Bindoat na narin sigon ong kaliagan tang yaten ang Dios ig Tatay. 5 Dayawen ta tang Dios asta ong anday kataposan! Amen.
Ang matod ang Mo-yang Balita
6 Gaberengo ta mo-ya ong nindio ang angay kadali lamang agtaliodan mi tang Dios ang naggoy ong nindio ang mangaboi ong kaloy ni Cristo. Piro mandian pamagparet amo ra ong domang agtotoldok ang agganingen ang "mo-yang balita" ono. 7 Ong kamatodan, anda ray domang "mo-yang balita." Kaso lamang, may mga taw ang pamanggolo atan ong nindio ig gangaliliag ang bali-kaden nira tang Mo-yang Balita natetenged ong ni Cristo. 8 Tandan mi narin: Maski anghil pang nagalin ong langit, maski yami pa, mga ang agtotoldok ta tatang taw parti ka ong Mo-yang Balitang pinatako amen ong nindio asing tokaw, balampa silotan tanandia tang Dios asta ong tanopa!
9 Inaning amo rang lagi yamen, ig aningen amo si yen mandian: Maski sinopa, mga ang agtotoldok na parti ka ong Mo-yang Balitang rinisibi mi tanopa sia, balampa silotan tanandia tang Dios asta ong tanopa!
10 Animan, indi amo ra magisip ang galiliago lamang ang dayaweno ta mga taw. Ang kaliagano ay malipay tang Dios ong yen. Indi amo ka maning ang itaben pagprosigiro lamang ang malipay tang mga taw ong yen. Mga asia tang agboateno pa mandian, dapat indio ra rin nagimong torobolon ni Cristo.
Mga monopa si Pablo nagimong apostolis
11 Mga logod, galiliagong mata-wanan mi na: Ang Mo-yang Balitang pinatakō ong nindio, ang pinagalinan na belag ta taw. 12 Indi narisibio ong taw, ig anday taw ang nagtoldok ong yen. Si Jesu-Cristo mismo tang nagpatako ig nagpaintindi ta si ong yen. 13 Nabalitan mi ka mga monopa tang yen ang pangaboi asing pagosoyo pa ong rilihion amen ang mga Judio. Pinaliwagano ta mo-ya tang mga pamagto ong ni Cristo, ig dorong patikasego ang malipat tanirang tanan ong kalibotan. 14 Ig mga natetenged ong mga pagorosoyon ong rilihion amen, mas tokawo ong dorong masig ka Judiōng mga kaidad-idado. Mas maderepo ong nira ang magtoman ong mga toromanen tang mga kamepet-mepetan amen.
15 Piro ong kaloy tang Dios, indio pa pala pinangana, piniliko rang lagi ig ginoyano ang magimong torobolon na. 16 Ig asing galiliag da tang Dios ang ipailala na ong yen tang Ana nang si Jesu-Cristo agod mapatakō tang Mo-yang Balita natetenged ong nandia ong nindiong mga belag ta Judio, indiong lagi nagpatoldok maski ong ninopa. 17 Indio kang lagi napaning don ong Jerusalem para magigbagat ong mga nanga-kaw ong yen ang nagimong mga apostolis. Ang bindoato, napaningo don ong Arabia ig pagatapos nagbaliko si ong banoa tang Damasco. 18 Tolong takon tang nata-lib asing nailalao ong ni Cristo, ba-lō pa napaning ong Jerusalem para magigbagat ong ni Pedro. Tampolok may limang kaldaw tang pagtiniro ong nandia, 19 piro anday domang apostolis ang initao, poira lamang ong ni Santiago ang logod tang Gino.
20 Matod tang tanan ang agganingo ong solat ang na, ig gata-wanan tang Dios ang indio pagbo-li.
21 Pagatapos ta sia, dayono rang napaning ong mga probinsia tang Siria ig Cilicia. 22 Ig asta ong mga oras ang asi, ang mga pamagto ong ni Cristo don ong probinsia tang Judea indi pa gangailala ong yen, tenged indio pa gitaen nira. 23 Nabalitan lamang nira ang ganing ang dating pagpaliwag ong nira pagtoldok da mandian tang natetenged ong pagto ang langgaen na ra rin tanopa sia. 24 Animan namagdayaw tanira ong Dios tenged ong yen.
*1:2 1:2 Ang mga "tarabidan tang mga pamagto ong ni Cristo" ong bitalang Grigo, yay ang mga "ekklesia."


6
1 Ang mga torobolon atan, dapat galangen nira tang mga agalen nira agod ang anday maning tang mga taw kontra ong aran tang Dios obin ong mga agtotoldok ta. 2 Mga ang amo nira pamagto ka ong ni Cristo, belag ta dapat ang maning maski indi ra tomanen nira tenged parario ono tanirang mamaglogod ong ni Cristo. Dapat pa ngani, sirbian nira ta osto, tenged ang agsirbian nira ay mga agmalen ang aroman nirang pamagto.
Ang mga pamagtoldok ta lain ig ang mga ingganioso ta koarta
Animan, ang mga bagay ang na, itoldok mo ig ipatoman ong nira. 3 Mga may taw ang pagtoldok ta parti ong mga agtotoldok ta, ig indi agpaoyon ong matod ang bitala tang yaten ang Ginong Jesu-Cristo, ig ong mga toldok natetenged ong madinioson ang pangaboi, 4 ang taw ang maning atan pagpambog lamang ig anday gata-wanan na. Dorong kaliag na ang magigdiskosion ig magpapilosopo pa natetenged ong mga bitala, oman ang risolta ta sia pamagiribegan da, pamagsoroayan ig pamagirinsoltoan. Pamagena-ena pa ta dorog kalain ong masig ka taw nira 5 ig sigi lamang tang diriskosionan. Maning don tang ogali tang mga taw ang asi tenged galangga ra tang isip nira ig indi ra gatako tang kamatodan. Kalaom nira mga magimong madinioson tanira, mamagmanggad tanira.
6 Ong bagay, ang taw ang matod ang madinioson ig kontinto ong pagkabetang na, degen na pa tang manggaden. 7 Tenged nataw ita ong ta-paw tang kalibotan ang anday ekel ta, ig mga mapatay ita anda kay mae-lan ta. 8 Animan mga may pamangan ta asta malambong, dapat magimong kontinto ita ra. 9 Piro ang mga taw ang gangaliliag ang mamagmanggad, madaling mabo-log ong tokso. Midio na-ked tanira ong kabantay, tenged agdegen tanira tang loko-lokong mga kaliliagan nirang panlangga ong pagkataw nira ig magtolmon ong nira asta ong impirno. 10 Tenged mga koarta lamang tang palabien ta, asia ya ray tatang agpagalinan tang tanan ang klasi ta malain. Animan ang domang taw, ong sobrang kaingganioso nira ta koarta, agpalawid da ong Dios ig belag lamang ta ge-ley tang konsimision ong panemdeman nira.
Mga tobol
11 Piro yawa, Timoteo, bilang tawan tang Dios, palawida ong tanan ang bagay ang asia. Ang boaten mo, prosigiran mong magimong mato-lid, madinioson, mataligan, ig maginegmaen. Dapat pirmiang magprosigir maski may kaliwagan, ig pirming magpaita ta dibabak ang nem. 12 Magigbatoka ta mo-ya para ong pagto ta, ig don marisibi mo tang kaboing anday kataposan. Tenged ginoyana tang Dios agod oldana tang kaboing asia, asing nagpamatoda ong talongan tang yading tistigos natetenged ong pagto mo ong ni Cristo. 13 Mandian, ong talongan tang Dios ang yay pagtorol ta kaboi ong tanan, ig ong talongan ni Cristo Jesus ang nagpamatod tang kamatodan asing pinatalonga ong ni Ponsio Pilato, nani tang maningo ong nio: 14 Tomanen mo tang mga sinoyon ong nio ang de-dek ong popotokon mo ig anday maning ong nio asta ong kaldaw ang magbalik si Jesu-Cristo ang yaten ang Gino. 15 Tenged mga komabot tang tamang oras, tanandia ipaita ra ong tanan. Ig ang magpaita anday doma, kondi ang dalayawen ang Dios ang makagagaem ong tanan, ang yay ang Adi ang maggaem ong tanan ang adi, ig ang Gino ang maggaem ong tanan ang gino. 16 Tanandia lamang tang anday kamatayen na. Don tanandia ong mayag ang dorog kakilaw ang indi malengetan ta taw. Andang pisan ay taw ang gaita ong nandia, ig anda ka enged ay maita ong nandia. Ong nandia tang kadengegan ig kagaeman ang anday kataposan. Amen!
17 Mga natetenged ong mga manggaden tarin ong kalibotan, aningen mong indi tanira magpalawig, ig indi manalig ong manggad nira ang madaling malangga. Dapat magtalig tanira ong Dios ang abondang magtorol tang tanan ang bagay para ong yaten ang ikalipay. 18 Aningen mo tanira ang magboat ta poros mo-ya, agod ang mga moro-yang boat nira yay ang midio manggad nira. Toldokan mo tanirang indi magispot ang magtorol kondi mamarti tang manggad nira ong doma. 19 Ong maning don, mapagsimet da tanira ta matod ang manggad ong langit ang poiding ipapario ong mabaked ang pondasion para ong parakaboton, ig magkatinir pa tanira tang matod ang kaboi.
20 Timoteo, ta-lingan mo tang mga toldok ang sinalig ong nio. Palawida ong mga arampangen ang anday kointa na ig indi galiagan tang Dios, asta ong pagigdiskosion ang natetenged ong agganingen ang "kinata-wanan," piro ong kamatodan belag ka. 21 Tenged may domang taw ang pamangambo ang may kinata-wanan nirang maning ta asia, ig don tanira napalawid ong tamang pagto ong Dios.
Aloyan amo enged tang Dios.


2
Asing tokaw patay amo pa piro mandian may kaboi mi ra
1 Mga natetenged ong pagkabetang ming ispiritoal asing tokaw, midio patay amo tenged kokontra amo ong Dios ig pagkatalak amo. 2 Ang mga oras ang asi, aggosoyon mi tang malain ang sikad tang kalibotan ang na, ig agtomanen mi tang mga tobol ni Satanas, ang pangolokolo ong mga ispiritong paggaem atan ong dibabaw. Tanandia yay ang paggaem mandian ong mga taw ang pamangontra ong Dios. 3 Ang matod, itang tanan maning ita enged atan asing tokaw. Ang pagparangaboien ta kompormi lamang ong sadiling kaliliagan ta. Anday domang agboaten ta, ang malain ang agdidikta tang isip ig sinangoni ta. Ong pagkabetang tang asi, dapat ita rin ka kaman ang silotan tang Dios, pario tang tanan ang pamangontra ong nandia.
4 Piro doro kabael tang katete-beken tang Dios ig belag lamang ta ge-ley tang paggegma nang pinaita na ong yaten. 5 Asing patay ita pa ong pagkabetang tang ispiritoal tenged ong kasalanan ta, binoi ita tang Dios ang aroman ni Cristo. Nalibri amo kaman ong mga kasalanan mi tenged lamang ong kaloy tang Dios. 6 Ig tenged na-pen ita ra ong ni Cristo Jesus, binoi ita tang Dios ang aroman ni Cristo agod ma-pen ita ka ong nandia ang maggaem ong langit. 7 Maning ta na tang bindoat tang Dios agod ong mga timpong komabot mapaita na ong tanan tang mo-yang kaneman nang indi enged malobot-lobot ang yay ang pinaita na ra ong yaten ong maginegmaen ang bindoat ni Cristo Jesus. 8 Ong kaloy tang Dios, nalibri amo tenged pagtalig amo ong ni Cristo. Asiang kalibrian mi tatang rigalong nagalin ong Dios, belag ta sadiling bindoatan mi. 9 Ang mga gaboat ta indi mapaglibri ong yaten. Animan anday mapagpambog ang maski sinopa. 10 Ita kaman mga bindoatan ita tang Dios, ang yay ang nagboi ong yaten ong pagiga-pen ta ong ni Cristo Jesus. Bindoat na narin agod mapagboat ita tang mga mo-yang bagay ang pinlano na rang lagi para boaten ta.
Ang mga Judio ig ang mga belag ta Judio tata ra lamang tenged ong ni Cristo
11 Animan demdemen mi tang pagkabetang mi asing tokaw. Nataw among belag ta mga Judio ig agganingen tang mga Judio ang anday labet mi ong Dios tenged indi amo pamagpatori pario ong nira. Piro ang pagtoring asi boat-boat lamang ta taw ig tegka lamang ong sinangoni. 12 Mandian asing mga timpong asi, galbag amo ong ni Cristo. Belag amo ta kagapil ong banoang Israel, ang nasion ang pinilik tang Dios, ig indi amo gasakepan tang mga inigoan ang pinangako tang Dios ang boaten na. Gangaboi amo ong kalibotan ang nang indi gailala mi tang Dios, ig anday elaten ming tabang ang magalin ong nandia. 13 Yamo asing tokaw, galawid amo pa. Piro mandian ang na-pen amo ra ong ni Cristo Jesus, pinalenget amo ra, tenged nagpatorok si Cristo tang dogo na. 14 Pinapagtomboy ita ra ni Jesus, tenged tanandia mismo tang nagboat ong yamen ang mga Judio ig ong nindiong mga belag ta Judio ang magimong tata ita ra lamang. Asing binolontad na tang sinangoni na, kinomit na ra tang padir ang pagelang ig pagpasoay ong yaten. 15 Ang padir ang na yay ang Katobolan tang mga Judio ang poros lamang toromanen ig riglaminto. Kinomit na sia agod itang doroang klasi ta taw boaten nang tata lamang ang parariong pina-pen ong nandia. Asia kinomit na tang pagsoroayan ta. 16 Ong kamatayen na kaman, bindoat na tang doroang klasi ta taw ang midio tatang sinangoni lamang ang dengan ang pabaliken ong Dios. Animan don ong kros, inariglo na tang pagsoroayan ta. 17 Napaning tarin si Cristo ig nagpatako ong tanan tang Mo-yang Balitang mabalik ita ong Dios. Pinatako na narin ong tanan--para ong nindiong mga belag ta Judio ang alawid ong Dios, pario ka para ong mga Judio ang alenget da ong nandia. 18 Tenged ong bindoat ni Cristo, parario itang tanan ang mapalenget ong Dios ang Tatay, ong tabang tang tanga Ispirito Santoan lamang.
19 Animan belag amo ra ta mga istranghiro obin taga domang nasion, kondi kagapil amo ra ong mga sinakepan tang Dios, ig mimbro amo ra tang pamilia na. 20 Ang kalimbawan mi midio balay ang bato. Ang pa-dengan mi yay ang mga sinoldok tang mga apostolis ig mga propita. Ig ang batong kaimportantian ong tanan anday doma, si Cristo Jesus mismo. 21 Pamagkarabit-kabitan ong nandia tang tanan ang mga bato tang balay mintras gakomplito, asta magimong tatang timplong sagrado para ong Gino. 22 Ig bilang mga nanga-pen da ong ni Cristo, kagapil amo ra ong agboaten ang nang balay, ang istaran tang Dios ong pirsona tang Ispirito Santo na.


5
Pandeg ita ong tabang tang pagto ta
1 Ang mga taw ang pamagparet ang si Jesus tang Cristo,* 5:1 "Cristo." Telekan ong Bokabolario. tanira mga ana tang Dios. Mandian, ang sinopay pagmal ong tatay, magmal ka ong mga ana na. 2 Mga agmalen ta tang Dios ig agtomanen ta tang mga tobol na, asia masigoro ita ang malen ta ka tang mga ana na. 3 Tenged ang matod ang pamaggegma ong Dios, ya ray ang mga pamagparet tang mga tobol na. Ig belag ka ta mabelat tang mga tobol na. 4 Tenged itang tanan ang mga ana tang Dios, pandeg ita kontra ong malain ang sikad tang kalibotan ang na. Deg ita ka kaman tenged mismo ong pagto ta. 5 Ig sinopa tang pandeg kontra ong kalibotan? Anday doma, ang mga taw ang pamagparet ang si Jesus Ana tang Dios.
Ang pamatod natetenged ong ni Jesu-Cristo
6 Si Jesu-Cristo tang napaning tarin ong kalibotan. Tanandia mismo tang binoniagan ong wi, ig tanandia ka tang nagpatorok tang dogo na ong kamatayen na. Ang Ana tang Dios indi lamang binoniagan ong wi, kondi nagpatorok pa tang dogo na. Agpamatodan tang Ispirito ang narin matod, tenged kamatodan lamang tang agganing tang Ispirito. 7 Bali tolo tang pagpamatod natetenged ong ni Jesus mga sinopa tanandia— 8 ang Ispirito, ang wi, ig ang dogo. Ig ang tolong asia pamagoroyonan ong pagpamatod nira. 9 Agpareten ta tang pamatod tang mga taw. Piro mas mabelat pa enged tang pamatod tang Dios, tenged asia pamatod tang Dios mismo ang agto-dol na natetenged ong Ana na. 10 Animan, ang taw ang pamagto ong Ana tang Dios pamagparet ka ong pamatod tang Dios. Piro ang indi magparet, agboaten nirang bo-lien tang Dios, tenged indi agpareten nira tang pamatod na natetenged ong Ana na. 11 Ig maning ta na tang pamatod tang Dios--aggoldan ita nandia ta kaboing anday kataposan, ig ang kaboing na pagalin mismo ong Ana na. 12 Ang taw maboi ang anday kataposan mga ang Ana tang Dios asi ong nandia. Piro mga anda ong nandia tang Ana tang Dios, anda ka ong nandia tang kaboing anday kataposan.
Ang kaboing anday kataposan
13 Agsosolato tang mga bagay ang na ong nindio, yamong mga pamagtalig ong Ana tang Dios, agod mata-wanan ming may kaboi mi rang anday kataposan. 14 Panalig da tang nem ta mga lelenget ita ong Dios, tenged gata-wanan ta mga ang agpa-dolon ta kompormi ong kaliliagan na, pama-yan ita nandia. 15 Ig mga gata-wanan ta ang agpama-yan ita nandia, masigoro ita kang i-dol na tang agpa-dolon ta.
16 Mandian, mga may itaen ming tatang logod ang pagboat ta kasalanan, ipangadi mi tang taw ang asi, ig oldan tanandia tang Dios ta ba-long kaboi. Ang agsambiteno yay ang taw ang pagboat ta kasalanan ang indi magekel ta kamatayen ang anday kataposan. Tenged may kasalanan ang magekel ta kamatayen, ig indio ganing ang ipangadi mi tang taw ang pagboat ta maning atan. 17 Kasalanan tang tanan ang mga boat ang anday sasayod. Piro may kasalanan ang indi magekel ta kamatayen.
18 Gata-wanan ta, ang mga taw ang nagimong ana ra tang Dios, indi ra magpadayon ang magboat ta kasalanan. Tenged agta-lingan tanira ni Jesu-Cristo, ig indi tanira matandeg ni Satanas.
19 Ig gata-wanan ta ang ana ita ra tang Dios, maski ong gaem ni Satanas tang tanan ang taw ong kalibotan ang indi pangilala ong Dios.
20 Ig gata-wanan ta pa ang napaning tarin tang Ana tang Dios ang nagpaintindi ong yaten agod mailala ta tang matod ang Dios. Animan nanga-pen ita ra ong matod ang Dios bilang mga nanga-pen da ong Ana nang si Jesu-Cristo. Tanandia tang matod ang Dios, ig pagtorol ta kaboing anday kataposan.
21 Mga anao, palawid amo lamang ong belag ta Dios ang matod.† 5:21 Poidi kang maliag yaning: palawid amo ong mga dios-diosan.
*5:1 5:1 "Cristo." Telekan ong Bokabolario.
†5:21 5:21 Poidi kang maliag yaning: palawid amo ong mga dios-diosan.


10
1 Ang Katobolan ni Moises magang kanino lamang ig belag ta matod ang enged ang litrato tang mga masisinlong bagay ang komabot. Animan ang pagbolontad ta mga ayep sigon ong Katobolan, indi enged mapagkomit tang mga kasalanan tang mga taw ang agpalenget ong Dios, maski takon-takon tanira pamagbolontad. 2 Mga nakomit da rin tang mga kasalanan nira tenged ong mga bolontad ang maning don, anda ra rin ay deremdemen pa tenged ong mga talak nira, ig anda ray kaministiran ang magbolontad pa. 3 Piro ang pagbolontad nirang asi mismo pagpademdem lamang ong nira takon-takon tang mga talak ang gaboat nira. 4 Tenged ong matod, ang dogo tang mga bakang sodo may ang mga kambing ang agbobolontad indi enged mapagkomit tang mga kasalanan.
5 Yay sia animan asing pagpaning ni Cristo tarin ong kalibotan ganing tanandia ong Dios,
"Indi naliagan mo tang mga ayep ang agbobolontad ong nio,
Animan sindolano nio ta sinangoni para isagda.
6 India nalipay ong mga ayep ang agsirokon ong altar
ig ang domang mga bolontad ang para ong kasalanan.
7 Animan ganingo ong nio,
'Nanio ang magtoman da tang kaliagan mo, O Dios,
sigon ong na-tang ong Kasolatan natetenged ong yen.' "*
8
Primiro minaning si Cristo, "India naliag obin nalipay ong mga bolontad ig mga ayep ang agsasagda, mga bolontad ang agsirokon ig domang mga bolontad ang para ong kasalanan." Maning ta si tang inaning na, maski matod ang tanan ang asia agbobolontad sigon ong Katobolan. 9
Oman minaning tanandia, "Nanio ang magtoman tang kaliagan mo." Maliag yaning, kinomit tang Dios tang dating klasi ta bolontad ig pina-letan na tang bolontad ni Cristo. 10
Ig tenged sinoman kaman ni Jesu-Cristo tang kaliagan tang Dios, nalimpio ita nandia ong mga talak ta†
ong pagbolontad na tang sadili na. Na minta lamang bindoat na, ig anday kaministiran ang omanen na pa.
11
Ang mga padi tang mga Hebreo‡
pamagsirbi kaldaw-kaldaw, ig sigi lamang tang pagbolontad nira. Piro parario lamang tang mga agbobolontad nirang asi, ig anday gaem nirang magkomit tang mga kasalanan. 12
Piro si Cristo naminta lamang enged nagbolontad tang sadili na para ong mga kasalanan, ig indi ra maoman. Animan dayon da tanandiang kiminarong don ong to tang Dios ang Tatay. 13
Ig mandian pagelat tanandia don asta ong oras ang pasokon tang Dios ong nandia tang tanan ang mga kasoay na. 14
Ong minta lamang pagbolontad ang asi ni Cristo, itang tanan ang linimpio na, bindoat na rang sagradong mga sinakepan na asta ong tanopa.§
15 Ang Ispirito Santo mismo pagpamatod ka ong yaten natetenged ong mga bagay ang narin. Pario tang pinabitala tang Dios ong nandia ang ganing,
16 "Na tang ba-long pagigoan ang boateno para ong banoao ong mga kaldaw ang parakaboton:
Ipa-ledo ong mga kinaisipan nira tang mga tobolo,
ig iloako narin ong mga popotokon nira."
17
Pagatapos minaning pa, "Indi ra demdemeno tang mga kasalanan nira asta ang mga boat nirang anday sasayod."* 18
Animan tenged pinatawad da tang mga kasalanan ta, anda ray kaministiran pang magbolontad para ong kasalanan.
Poidi ita rang lemenget ong Dios
19
Animan mandian, mga logod, libri ita rang tenled ong Kasagradoan ang Logar, don ong dobali tang kortinang pagelang. Komo ong kamatayen ni Jesus, 20
inabrian na ong yaten tang ba-long dalan ang may gaem nang magekel ong yaten diritso don. Tenged ang kalimbawan tang kortinang asi anday doma kondi ang sinangoni ni Jesus mismo.† 21
Kalawig-lawigan tang yaten ang pading na ang pangolokolo ong pamalay-balay tang Dios!‡ 22
Animan lemenget ita ong Dios ang de-dek ong popotokon ta ig maelet tang pagtalig ta ong nandia. Palenget ita ang limpio tang konsinsia ta, tenged ang mga popotokon ta midio nawisik-wisikan da tang dogo ni Jesus ig ang mga sinangoni ta midio naogatan da ta wing limpio. 23
Biotan ta ta maelet tang kasigoroan ta natetenged ong kambengan ang agganing ta ig agpareten ang marisibi ta ong parakaboton. Indi ita magdoadoa tenged ang Dios mataligan ig tomanen na enged tang mga pangako na. 24
Animan prosigiran ta ang mapoaw tang pagdemdem tang kada tata may tata agod magimong maginegmaen ita ig maderep ong pagboat ta mo-ya. 25
Indi ita magpabaya ang magpasakep ong pagsirimet-simet ta, pario tang agboaten tang doma. Imbis, pabakeden ta tang pagto tang kada tata may tata, labi pa enged mandian ang gitaen ta rang alenget dang komabot tang Gino.
26 Tenged mga matapos ang mata-wanan ta ra tang kamatodan natetenged ong kamatayen ni Cristo, oman mga magpadayon ita pa ka enged ong pagboat ta talak, anda ra enged ay doma pang sagda obin bolontad ang mapagpatawad tang mga kasalanan ta. 27 Anday domang elaten ta, ang makaeled ang pagorosgaren tang Dios ig ang apoy ang dadaba-daba ang yay ang mamogdaw tang mga pamangontra ong nandia.
28
Demdemen ta tang agboaten ong maski sinopay pangontra ong Katobolan ni Moises asing tokaw. Basta may doroa obin tolong tistigos, ang taw ang maning don dayon ang laging agpatayen ang anda enged ay mate-bek ong nandia.§ 29
Piro mas grabi pa enged tang silot ang mapasaran tang taw mga agge-ley ge-leyen na tang Ana tang Dios, ig agbaliwalaen na tang dogo na, maski sia yay ang naglimpio ong nandia ong mga talak na ig nagpabaked tang sagradong inigoan ang bindoat tang Dios para ong mga taw. Ang taw ang maning don, panginsolto pa ong Ispirito Santo, ang yay ang pagpakabot tang kaloy tang Dios ong yaten. Animan dorog kamakaeled tang silot ang i-dol ong taw ang asi! 30
Tenged gata-wanan ta nga ang Dios mismo tang minaning, "Yo tang balang melet; yo tang magsilot." Ig ganing pa, "Ang Gino magosgar ong mga tawan na."* 31
Dorog kamakaeled kaman mga ang Dios ang boi tang magsilot!
32 Piro yamong mga logodo, demdemen mi tang pagkabetang mi asing tokaw, asing ba-lo lamang nayagan tang kinaisipan mi. Pinaliwagan amo ta mo-ya natetenged ong pagto mi, piro inagoanta mi lamang si, ig indi amo napadeg. 33 Teta, aggakigan amo ig agpaeyaken ong talongan tang mga taw. Ig teta, maski belag ta yamo mismo tang gasilagan nira, gagapil amo pa ong agboaten nira ong mga karomanan mi tenged ong katete-beken mi ong nira. 34 Asta ang oras ang agprison tanira tenged ong pagto nira, indi amo minatras ang naglipay ong nira. Ig maski kinalaw tang mga pagkabetang mi, imbis ang magsinti amo, nangalipay amo pa. Tenged gata-wanan mi rang laging may natagana ong nindio ang mas masinlo ig indi malipat asta ong tanopa. 35 Animan indi amo magpalobay ong pagtalig mi ong Dios. Sia ang balet ong nindio dorog kasinlo. 36 Kaministiran ang magprosigir amo ong mo-yang kaneman agod matoman mi tang kaliagan tang Dios, ig don marisibi mi tang pinangako na ong nindio. 37 Tenged pario tang na-tang ong Kasolatan ang ganing,
"Indi ra lamang maboay, ang aggelaten mi komabot da.
Indi ra tanandia maboay.
38 Ang taw ang binilango ang mato-lid,
mangaboi sigon ong pagto na.
Piro mga manaliod tanandia,
indio ka malipay ong nandia.Ӡ
39
Piro ita, belag ita ta kabilang ong mga taw ang pamanaliod ig dayon ang silotan asta ong anday kataposan,‡
kondi aroman ita tang mga taw ang maelet tang pagto nira ig ong maning don bogos ang malibri.


5
Mga toyon ong ni Timoteo bilang tatang pangolokolo
1 Ang mga mepet ang lali, indi bitalan mo kondi ampangan mo lamang tanira ang pario ta tatay mo. Ig ang mga soltiros, ibilang mong midio ka mga logod mo. 2 Ya ka ang mga mepet ang babay, galangen mong pario ta nanay mo, ig ang mga soltiras pa ibilang mong midio ka mga logod mo, ang dapat dorog ka limpio tang ogali mo ong nira.
3 Galangen mo ka ig tabangan tang mga babay ang balo ang anda ray pagasikaso ong nira. 4 Piro mga may ana na obin ampo, dapat tanira ra lamang tang magasikaso ong nandia. Maning atan tang primirong obligasion nira ong Dios ang dapat mata-wanan nira, ang magtabang ong sadiling pamilia nira ig magbelet ong ginikanan nira, tenged maning atan tang galiliagan tang Dios. 5 Ang balo ang anda ra enged ay pagasikaso ong nandia, Dios da lamang tang agtaligan na, ig kaldaw may labi pagampo tanandia ig pama-dol ta tabang. 6 Piro ang balong anday domang aggintindien na kondi ang sadili nang kalipayan, maski boi pa tanandia, ong pama-dek tang Dios patay da. 7 Animan ipatoman mo ong mga pamagto atan tang mga tobol ang na, agod anday maning tang mga taw ong nira. 8 Mga may tatang taw ang indi pagintindi ong mga kaparintian na, labi ra enged ong sadiling pamilia na, midio agtaliodan na ra ka tang pagto na ong Dios, ig nagimong malain tanandia sobra pa ong mga taw ang indi pamagto.
9
Mandian, ong listan mo tang mga babay ang balo ang dapat tarabangan tang mga pamagto, ang igapil mo atan mga balo lamang ang mimpisa ong enem ang polok ang takon tang idad na ig naminta lamang napakatawa.* 10
Dapat ilalado tanandia ong pagboat ta mo-ya, pario tang napabael na ta osto tang mga ana na, nagamoma ta mo-ya ong mga bisita, nagpadibabak tanandiang nagsirbi ong mga sinakepan tang Dios, naglipay ong mga agliwagan, ig nagprosigir ong pagboat ta maski onopang kao-yan.
11 Piro ang mga balong mamola pa, inding lagi igapil mo ong listan. Tenged mga komabot si tang kaliagan nirang magpakatawang oman, pabayan da nira tang pagsirbi nira ong ni Cristo. 12 Animan osgaran tanira tenged pinalpatan nira tang pangako nira asing primiro ong ni Cristo ang magsirbi lamang ong nandia. 13 Mapagadal pa tanirang magtinamad-tamad ig mamaglibot-libot ong mga kababalayan. Ig ang anday sayod pa, mamagtsismis da ig mamagpalabet ong kaboi ta doma, oman mamagiristorian ta mga bagay ang belag ta dapat ang arampangen nira. 14 Animan ang kaliagano, mo-ya pa pakatawa ra lamang tanirang moman, magkatinir pa tanira ta ana, ig magintindi tang sadiling pamalay-balay nira, agod ang kasoay ta anday maning nira. 15 Agganingo na tenged may domang mga balo atan ang agpalawid da ong Dios, ig si Satanas da tang aggosoyon nira. 16 Animan, mga may babay ang pagto ong ni Cristo ig may parinti nang balo, ang babay ang asi ra lamang tang magasikaso ong parinti nang balo agod indi ra mabelatan tang mga pamagto ong pagsagod ong parinti na, kondi matabangan da nira tang mga balong anda ra enged ay pagintindi ong nira.
17
Mandian, mga natetenged ong mga pamangolokolo ta masinlo ong mga pamagto, dapat lamang galangen tanira ig solan ta osto, labi pa ang mga pamagprosigir ong pagpatako ig pagtoldok tang bitala tang Dios. 18
Pario tang na-tang ong Kasolatan: "Indi be-ketan tang anga tang baka ang aggamiten ong panggiek."†
Ig ganing pa, "Ang manigobra dapat lamang ang oldan tang sol na." 19
Indi intindien mo tang onopay bandan ong tatang pangolokolo, mga anday doroa obin tolong taw ang magtistigo kontra ong nandia. 20
Piro mga may pangolokolo ang pagpadayon ang pagboat ta kasalanan, samblengen mo ong talongan tang tanan agod eldan ang magpatolad tang doma.
21 Timoteo, agtobolona yen ong talongan tang Dios ig ong ni Cristo Jesus asta ong mga anghil tang Dios, ang boaten mo enged tang mga ordin ang na ang anda enged ay agdapigan mo. Ong mga agboaten mo, dapat pario tang pama-dek mo ong tanan. 22 India magaporang mamilik ta mga taw ang mangolokolo ig bondoan mong lagi tang kalima mo. Magandama, itaben maomida ong mga kasalanan ta doma. Palawida ong tanan ang kalainan.
23
Belag lamang ta wi tang inemen mo. Manginema ka ta ge-ley ang bino tenged sia matabang ong torok-torokan mo ig ong domang mga masit ang agsintien mong pirmi.‡
24 Ang kasalanan tang doma, gitaen dang lagi maski anda pa tanira ong talongan tang osgado. Piro ang doma ka, ang kasalanan nira maboay pa ba-lo mata-wanan. 25 Maning ka atan tang mga boat ang mo-ya. Ang doma gata-wanan ang lagi. Piro maski indi pa gata-wanan, ong kaboayan lomboa ka enged.


5
1
Mandian, mga natetenged ong pagpiriliken ong kalawigan ang padi tang mga Hebreo,*
tanandia agpiliken ong mga kapario nang taw, ig agtaligan ang tomalonga ong Dios para ong nira. Bilang kalawigan ang padi, tanandia tang pagtorol ong Dios ta mga bolontad ig pagsagda†
ta mga ayep ong altar agod mapatawad tang mga kasalanan tang mga taw. 2
Ang kalawigan ang padi taw ka lamang ang malobay pario ka ong yaten. Animan gatakong magpasonaid ong mga taw ang ga-ngi ta dalan ig indi gatakong mali tang agboaten nira. 3
Ig tenged ong kalobayan na, kaministiran ang magsagda belag lamang ta para ong mga kasalanan tang mga taw, kondi para ka ong mga kasalanan na.
4 Maski sinopa, anday poiding mamilik ong sadili na para magimong kalawigan ang padi. Ang Dios tang mamilik ong nandia para ong katengdanan ang asi, pario tang pagpamilik na ong ni Aaron asing tokaw. 5 Maning ka don si Cristo. Belag ta tanandia tang nagpalawig ong sadili na para magimong kalawigan ang padi ta, kondi ang Dios tang namilik ong nandia. Tenged minitala tang Dios ong nandia ang ganing,
"Yawa tang Anao, ig mandian
agpaitao ang yo tang Tatay mo."‡
6 Ig na-tang ka ong domang parti tang Kasolatan,
"Yawa, padia ang pario ni Melquisedec,§
asta ong tanopa."
7
Asing si Jesus tarin pa ong tanek, nangadi tanandia ig nagini-yak ta mapoirsa ang pagpakiloy ong Dios ang ya lamay mapaglibri ong nandia ong kamatayen. Ig tenged si Jesus nagpalepe ig nagimong masinomanen, pinama-yan tang Dios tang mga pangadi na. 8
Piro maski Ana tanandia mismo tang Dios, nata-wanan na tang matod ang maliag yaning tang pagtoman tenged ong mga kaliwagan ang napasaran na. 9
Asing mata-liban ni Jesus tang tanan ang dapat mapasaran na,*
nagimo tanandiang Maniglibri tang tanan ang pamagtoman ong nandia, agod asta ong tanopa libri ra tanira ong silot ang para ong mga kasalanan nira. 10
Ig tanandia kaman tang bindoat tang Dios ang kalawigan ang padi, pario tang pagkapadi ni Melquisedec.
Pandam natetenged ong pagtaliod ong ni Jesus
11 Yadi pa rin tang masayodo ong nindio natetenged ong mga bagay ang na, piro mabedlay ang ipaintindio ong nindio tenged indi agpa-tekan mi tang totoldoko. 12 Dapat din manigtoldok amo ra tenged naboay amo rang pamagto ong Gino. Piro asta mandian kaministiran amo pang toldokan tang primirong mga aradalan ang nagalin ong Dios. Ang dapat din ong nindio ang mga matetegat dang pamangan, piro asta mandian gatas pa enged tang kaministiran mi. 13 Ang kalimbawan mi mga mamola pang gege-ley! Tenged ang taw ang gaboi ong gatas lamang, pario ka ong molang ge-ley, ang anda pay kalibotan na natetenged ong mo-ya ig malain. 14 Piro ang gapamangan da tang mga matetegat ang pamangan, yay ang gaintindi tang mga adadalem ang mga toldok, tenged sanay da ong mo-yang pagirisipen ig gatako ra tang onopay malain obin mo-ya.


4
Ang ispiritong nagalin ong Dios ig ang nagalin ong kontra-Cristo
1 Mga agmaleno, indi amo basta-bastang magparet ong mga taw ang ganing ang Ispirito tang Dios yay ang sinobol ong nira. Osisaen mi kang lagi para mata-wanan mi mga nagalin ka kaman ong Dios tang ispirito ang don ong nira. Tenged doro rang mga bo-lien ang mga propita ang limindoa ra ong kalibotan. 2 Tarin mata-wanan mi mga ang tatang taw agtobolon tang Ispirito tang Dios--mga ganing tanandia ang si Jesu-Cristo nagimong taw, asia pagpamatod ang nagalin ong Dios tang ispirito ang nagtobol ong nandia. 3 Piro mga ang tatang taw indi aggilalaen na si Jesus, pagpamatod ang indi nagalin ong Dios tang ispiritong nagtobol ong nandia. Asia tang kontra-Cristo. Naba-yan mi rang asia komabot, ig mandian narin da ong kalibotan.
4 Piro yamo, mga anao, ana amo ra tang Dios, ig dineg mi ra tang mga bo-lien ang mga propita. Tenged ang Ispiritong atan ong nindio mas mapoirsa pa ong ni Satanas, ang yay ang paggaem ong mga taw ang sakep tang kalibotan ang na. 5 Ang mga bo-lien ang propita pamagosoy ong malain ang sikad tang kalibotan ang na. Animan ang agtotoldok nira kompormi lamang ong isip tang mga taw ang sakep tang kalibotan ang na, ig ang mga narin yay ang pamamasi ong nira. 6 Piro ita, ong Dios ita ra, ig pamamasi ong yaten tang tanan ang mga taw ang gailala ong Dios. Piro ang mga taw ang belag ta ong Dios indi ka mamamasi ong yaten. Asia mata-wanan ta mga sinopa tang agtobolon tang matod ang Ispirito tang Dios ig sinopa tang mga bo-lien.
Ang Dios gegma
7 Mga agmaleno, mamaggeregman ita tenged ang gegma pagalin ong Dios. Ig ang tanan ang mga taw ang pamaggegma pamagpaita ang tanira mga ana na, ig gangailala ka ong nandia. 8 Piro ang taw ang indi paggegma, indi ka gailala ong Dios, tenged ang Dios gegma. 9 Maning ta na pinaita tang Dios tang paggegma na ong yaten--sinobol na tarin ong kalibotan tang bogtong ang Ana na, agod tanandiay magimong dalan ang maboi itang anday kataposan. 10 Narin tang matod ang gegma, belag tang paggegma ta ong Dios, kondi ang paggegma na ong yaten. Tenged sinobol tang Dios tang Ana na ang magimong sagda agod mapatawad tang mga talak ta.
11 Mga agmaleno, mga maning ta sia kabael tang paggegma tang Dios ong yaten, dapat mamaggeregman ita ka ong tata may tata. 12 Anday taw ang naita ong Dios. Piro mga pamaggeregman ita, maliag yaning ang Dios indi agpalbag ong yaten, ig bogos ong yaten tang paggegma na.
13 Gasigoro ita ang indi ita agpalbag ong Dios ig tanandia pirmi ka ong yaten, tenged sindolan ita tang Ispirito na. 14 Inita amen ig agpamatodan amen ang sinobol tang Dios ang Tatay tang Ana na bilang Maniglibri ong mga taw ong kalibotan. 15 Ang maski sinopa tang ganing ang si Jesus Ana tang Dios, tanandia ong Dios, ig ang Dios atan ka ong nandia. 16 Animan mandian, gata-wanan ta ang aggegman ita tang Dios, ig panalig ita pa ong paggegma nang asi.
Ang Dios gegma, ig ang taw ang pirming paggegma indi enged agpalbag ong Dios, ig ang Dios pirmi ka ong nandia. 17 Ong maning ta sia, bogos ang mapasaran ta tang gegma tang Dios agod indi ita ra eldan ong Kaldaw tang Pagosgar. Tenged ong Dios ita ra mandian pario ni Cristo, maski tarin ita pa ong ta-paw tang kalibotan. 18 Ang eled, anday labet na ong gegma. Maliag yaning, indi ra meled tang taw ang bogos ang gapasaran na tang paggegma tang Dios. Piro ang eled ig ang silot, narin yay ang doroang pamagtarabidan. Maliag yaning, ang taw ang geldan ang silotan tang Dios, korang pa tang gegma ang gapasaran na.
19 Pamaggegma ita tenged ang Dios na-kaw ang naggegma ong yaten. 20 Mga may taw ang ganing, "Yo, pagmalo ong Dios," piro anday paggegma na ong logod na, ang taw ang asi bo-lien. Mga indi aggegman na tang logod nang asiang gitaen na, monopa enged tanandia mapaggegma ong Dios ang indi gitaen na? 21 Narin tang tobol ang sindol ni Cristo ong yaten--mga maggegma ita ong Dios dapat maggegma ita ka ong mga logod ta.


Tito
1 Ang pagsolat ta na yo si Pablo, tatang torobolon tang Dios ig apostolis ni Jesu-Cristo. Sinobolo tang Dios ang pabakedeno tang pagto tang mga taw ang pinilik na, ig para toldokan tanira agod mas maintindian tang kamatodan ang mapagekel ong yaten ong tatang madinioson ang pangaboi. 2 Ong maning don magkatinir tanira ta kasigoroan ang mangarisibi tang kaboing anday kataposan. Indi pa gaboat tang kalibotan, nangako rang lagi tang Dios ang i-dol na ong mga tawan na tang kaboing asi, ig ang Dios indi enged pagbo-li. 3 Ig asing pagkabot tang tamang oras, pinatako na tang natetenged ong kaboing asi ong Mo-yang Balita na. Sia yay ang sinalig ong yen ig agtotoldoko mandian sigon ong tobol tang Dios, ang yaten ang Maniglibri. 4 Pagsolato ong nio, Tito, ang agkabigenong matod ang anao ong tata lamang ang pagto ta. Balampa pirmi ong nio tang kaloy ig kao-yan ang pagalin ong Dios ang Tatay ig ong ni Cristo Jesus ang yaten ang Maniglibri. 5 Animan bino-wanana yen atan ong Creta agod asikason mo tang mga bagay ang belag pa ta tama, ig agod mamilika ta mga pangolokolo para ong mga tarabidan tang mga pamagto ong ni Cristo ong kada lansangan, pario tang sinoyono ong nio tanopa sia. 6 Ang piliken mo, dapat anday maning tang mga taw kontra ong nandia, ig tambilog lamang tang katawa na. Asta ang mga ana na, dapat mamagto ka ong ni Cristo, ig anday mapaganing ang tanira magolo obin mategat ta kolo. 7 Ang pangolokolo ong mga pamagto dapat kaman ang anday maning nirang kontra ong nandia, tenged tanandia yay ang agtaligan tang mga boroaten tang Dios. Animan, kaministiran belag tanandia ta mambog, belag ta masisilagen, belag ta maniginem, belag ta maiteg, ig belag ta ingganioso ta koarta. 8 Imbis, dapat mo-ya tanandiang magamoma ta bisita, ang mo-ya tang pirming galiliagan na, matakong magekel ig magawid tang sadili na, mato-lid, ig limpio tang kaboi na. 9 Kaministiran maelet tanandiang magbiot tang tamang toldok ang nadalan na, agod sia matoldok na ong doma, ig mapaita ong mga pamangontra tang kamali nira. 10 Agganingo narin tenged yading mga taw atan ong Creta ang matetegat ta kolo ig pamanloko ong doma ong mga bitalang anday kointa na. Ang kadamelan ong nira ay ang mga Judiong pamagto ra ong ni Cristo piro pamagtoldok ang kaministiran ono magpatori pa tang mga lali agod tomanen tang Katobolan ni Moises. 11 Kaministiran paparaen mo tanira, tenged agpagolon lamang nira tang mamagpamilia. Pamangoarta lamang tanira ong pagtoldok nira tang mga bagay ang belag ta dapat ang itoldok. 12 May tata ong mga propita nira ang taga Creta mismo tang minaning: "Ang mga taga Creta poros mga bo-lien, marakig pario ong maraiteg ang ayep, mga tamadan, oman mga takaban pa." 13 Matod kaman tang inaning nang asi. Animan samblengen mo tanira ta mo-ya asta indi magimong tama ig mabaked tang pagto nira. 14 Indi dapat mamagparet ong mga istoriang imo-imo lamang tang mga Judio, asta ong mga toromanen ang boat-boat lamang ta mga taw ang inding pisan magparet ong kamatodan. 15 Limpio tang tanan ang bagay para ong taw ang limpio ta popotokon. Piro ang taw ang malain ig indi pagto ong Dios, ong pama-dek na maboling tang tanan ang bagay. Tenged ang popotokon ig kinaisipan na maboling dang lagi. 16 Ganing tanirang gailala ono nira tang Dios, piro agbaliwalaen nira tanandia ong mga agboaten nira. Makaerep! Mga matetegat ta kolo, ig indi enged bagayan ang mamagboat ta mo-ya.
1 Piro yawa, Tito, ang itoldok mo kaministiran sigon ong tamang toldok. 2 Laygayan mo tang mga laling mepet da ang magawid tang sadili nira, magpapormal, ig magisip ta mo-ya. Dapat tama ig mabaked tang pagto nira, bogos tang paggegma nira, ig pirmi tanirang magprosigir maski may kaliwagan. 3 Ya ka ang mga babay ang mepet da, laygayan mo ka ang dapat magimong masinlo tang ogali nira pario tang dapat ong mga pamagto ong Dios. Indi tanira mamanlangga ta dengeg tang masig ka taw nira, ig indi magimong maniginem. Imbis, dapat magimong manigtoldok tang onopay mo-ya 4 agod malaygayan nira tang mga babay ang mola pa ang monopa maggegma ong kakatawan nira may ong mga ana nira. 5 Ang mga babay ang mola pa, kaministiran ang toldokan ka nira ang magekel tang sadili nira, mangaboi ang limpio, magasikaso ta mo-ya ong pamalay-balay nira, magimong mo-ya ong doma, ig masinomanen ong mga kakatawan nira. Dapat maning atan tang ogali nira agod anday maning tang mga taw kontra ong bitala tang Dios. 6 Ordinan mo ka tang mga soltiros ang magawid tang sadili nira. 7 Ig yawa mismo, Tito, ong tanan ang boat mo, dapat magimoang masinlong modilo para ong nira. Dapat de-dek ong popotokon tang pagtoroldokon mo ig indi ipabetang mong intirimis. 8 Sigoron mong pirming tama tang ibitala mo, asing indi mapakalain ta doma. Ong maning don, mapaeyak tang mga pamangontra tenged anday maning nirang kontra ong yaten. 9 Ang mga torobolon, ordinan mo ang magtoman ong mga agalen nira ong tanan ang bagay agod malipay tang mga agalen nira. Indi dapat tanira magsabat-sabat 10 obin mangomit tang mga betang-betang ang belag ta nira. Imbis, dapat ipaita nirang tanira matod mataligan ang enged agod ong tanan ang boaten nira, mas itaen tang kasinloan tang mga toldok natetenged ong Dios ang yaten ang Maniglibri. 11 Dapat maning atan tang kaboi tang mga pamagto tenged pinaita ra tang Dios tang kaloy na agod malibri tang tanan. 12 Ig ang kaloy nang na, yay ang pagtoldok ong yaten ang bo-wanan ta tang tanan ang boat ang kontra ong Dios. Animan indi ita ra panonot ong anday sasayod ang mga kaliliagan ta tarin ong tanek, kondi disiplinan ta tang mga sadili ta, ig mangaboi ita ta mato-lid ig madinioson mintras tarin ita pa ong ta-paw tang kalibotan 13 ang pagelat ong doro kambeng ang kaldaw ang gasigoro ta ang komabot pa. Ong kaldaw ang asi, itaen ta tang doro kasinggat ang pagkabot ni Jesu-Cristo ang yaten ang makagagaem ang Dios ig Maniglibri. 14 Binolontad na tang sadili na para ong yaten agod gawaden ita nandia ong tanan ang kalainan, ig limpion ita nandia agod magimo itang mga sadiling tawan na ang dorong kaliag ta ang magboat ta mo-ya. 15 Animan, ang mga nasolatong narin yay ang itoldok mo ong mga taw atan. Gamiten mo tang aotoridad mo ong pagpapoirsa tang nem nira, ig ong pagsambleng ong mga indi maliag ang mamasi. Indi oldan mo ta logar ang degdegena ta maski sinopa.
1 Pademdemen mo tang mga pamagto atan ang magpasakep tanira ong mga opisialis tang gobirno ig ong domang mga may aotoridad. Kaministiran ang magtoman ong nira ig magimong pirming listo ong onopay mo-yang boroaten. 2 Aningen mo tanira ang indi magpalainlain ong maski sinopa, ig indi ka magigsoay, kondi magimong neman ig maginalangen ong tanan ang taw. 3 Tenged asing primiro, maski ita, indi gata-wanan ta tang kamatodan natetenged ong Dios. Ang katetegat tang kolo ta, ig aglokon ita lamang tang mali. Aggaeman ita tang malalaway ang kaliagan ta ig ang tanan ang kalipayan. Pirming malain tang ena-ena ta ong masig ka taw ta, pamagkirimonan ita, gasilagan ita ta doma ig gasilag ita ka ong nira. 4 Piro maski maning ita atan, pinaita tang Dios ang yaten ang Maniglibri tang kao-yan ig paggegma na, 5 ig linibri ita nandia, belag ta tenged ong mga mato-lid ang bindoatan ta, kondi tenged lamang ong kate-bek na ong yaten. Linibri ita nandia ong paglimpio na ong yaten ig don bina-lo ita tang Ispirito Santo ig sindolan ita ka ta ba-long kaboi. 6 Indi pinegengan tang Dios tang Ispirito Santo na, kondi bogos ang sindol na ong yaten tenged ong bindoat ni Jesu-Cristo, ang yaten ang Maniglibri. 7 Bindoat sia tang Dios agod maosgaran ita nandia ang mato-lid da tenged ong kaloy na, ig agod manobli ita tang kaboing anday kataposan ang agpakaboton ta. 8 Matataligan tang mga toldok ang na. Animan ang kaliagano, itoldok mong bogos ong nem mo tang mga bagay ang na agod ang mga pamagto ong Dios mamagprosigir ang magboat ta mo-ya. Ang mga toldok ang na masinlo ig para ong ikakao-ya tang tanan ang taw. 9 Piro indi amo magimbeng ong mga pagdiriskosionan ang anday kointa na, ig ong pagosoy-osoy ong indi malobot-lobot ang listan tang mga kamepet-mepetan. Palawid amo ka ong pamagkorontran ig pamagsoroayan natetenged ong Katobolan ni Moises. Ang tanan ang asia anday masinlong te-kan na ig indi matabang ong yaten. 10 Mga may taw atan nga ang agtotoldok nang mali yay gagikanan ta soroayen, pamanan mo. Ig mga ong yadoa rang paman mo indi enged mamasi, palawida lamang ong nandia. 11 Tenged gata-wanan mo ra ka, ang taw ang maning atan mapinagtalaken ig agbali-kaden na tang kamatodan. Asia gitaen ka mismo ong mga agboaten na. 12 Papaningeno rin atan ong nio si Artemas obin si Tiquico. Mga komabot ngani atan, magprosigira kang lagi ang magigbagat ong yen don ong Nicopolis. Kaloy tang Dios, dono ra magpata-lib tang timpong malamig. 13 Prosigiran mo kang tabangan si Apolos asta ang abogadong si Zenas agod madali tang biahi nira. Sigoron mong indi tanira korangen tang mga kaministiran nira. 14 Toldokan mo tang mga logod ta atan ang magprosigir ong mo-yang pagpandilem agod mangatabang ka tanira ong mga pamangaministiran. Ong maning ta sia, may data na tang kaboi nira. 15 Agpakomostana ka tang tanan ang mga karomanano tani. Ikomosta ami ka nio ong mga logod ta ong pagto atan. Aloyan amo enged ang tanan tang Dios.


2
Ang mga tobol natetenged ong pagpangadi
1 Mandian, primiro ong tanan, pagigampango ong nindio ang ipangadi mi ka tang tanan ang taw ang may pagpasalamat. Pa-dolon mi ong Dios ang tabangan ig oldan na tanira tang mga kaministiran nira. 2 Ipangadi mi ka tang mga adi asta ang tanan ang may alawig ang katengdanan agod mapangaboi ita ang anday golo mintras pamagosoy itang pirmi ong Dios ig pamaggalang ita ong masig ka taw ta. 3 Ang maning don mo-ya, ig pagtorol ta kalipayan ong Dios ang yaten ang Maniglibri. 4 Tenged ang galiliagan na ay malibri tang tanan ang taw ig mata-wanan nira tang kamatodan. 5 Tenged tata lamang tang Dios, ig tata lamang tang tolay agod maglengetan tang Dios may ang taw. Ig ang tolay ang na, anday doma, si Cristo Jesus ang nagimong taw ig 6 nagbolontad tang kaboi na para igawad ong tanan ang taw. Nainabo narin asing pagkabot tang tamang oras ig tarin pinaita tang Dios nga ang galiliagan na ay malibri tang tanan ang taw. 7 Tenged atan, bindoato nandiang apostolis ig manigtoldok tang mga belag ta Judio agod magpatakō ong nira tang natetenged ong pagto ong ni Cristo ig ong kamatodan ang nagalin ong Dios. Ang agganingong narin poros matod. Indio pagbo-li.
8 Animan ang galiagano, ang mga lali mamagampo ong Dios kada magsirimet-simet amo. Piro mga pamagampo tanira ig agpalawig nira tang kalima nira, dapat limpio tang mga popotokon nira ig anday kasilag obin kasisintiren ong masig ka taw nira.
9 Asta ang mga babay dapat maglambong tang disinti, ig ang tamang pagralambongon ang belag tang mga malalaway. Pasinlon nira tang sadili nira belag ta maning ong sobrang pagayos tang mga boa nira, obin ong pagtok ta bolawan may pirlas, obin ang mga lambong ang maralen, 10 kondi ong pagboat ta mo-ya ang yay ang dapat itaen ong mga babay ang ganing ang pamagto ono tanira ong Dios. 11 Ig mga may pagtoldok, ang mga babay dapat magpadibabak ong mo-yang kaneman ig mamasi lamang. 12 Indio magpagna nga ang mga babay yay ang magtoldok obin mangolokolo ong mga lali. Dapat magipes lamang tanira. 13 Demdemen mo ang si Adan tang primirong bindoat ba-lo si Eva. 14 Ig belag ta si Adan kondi si Eva tang naloko ni Satanas ig dayon ang nagkatalak. 15 Piro ang mga babay malibri pa ka enged tenged ong pagpangana,* 2:15 Poidi kang maliag yaning: Piro ang mga babay malibri ong pagpangana nira mga tanira magpadayon ang magto ong Dios, maggegma ong doma, ig mangaboing limpio ong kasalanan ig masinlo ta ogali.
*2:15 2:15 Poidi kang maliag yaning: Piro ang mga babay malibri ong pagpangana nira


6
Toldok ong mga ana ig mga ginikanan
1 Ig yamong mga mola, magtoman among pirmi ong mga ginikanan mi, pario tang dapat ang boaten mi bilang mga na-pen da ong Gino. 2 Ga-tang ong Kasolatan, "Galangen mo tang tatay mo may ang nanay mo."* 6:2 Exodo 20:12; Deuteronomio 5:16 Asia tang primirong tobol tang Dios ang pinatabidan ta pangako, 3 ang ganing, "agod mapasar amo ta kao-yan ig mangaboat pa tang kaboi mo tarin ong ta-paw tang kalibotan."† 6:3 Exodo 20:12; Deuteronomio 5:16
4 Yamong mga ginikanan, indi paerepen mi tang mga ana mi ong sobrang kaigpit mi. Imbis, pabaelen mi tanira ang toldokan mi ta mo-ya mga monopa tanirang magparet ig magsirbi ong Gino.
Ang agalen ig ang torobolon
5 Yamong mga torobolon, magtoman amo ong mga agalen mi tarin ong tanek ang may paggalang ig eled mi ong nira. Magobra among de-dek ong popotokon mi ig sirbian mi tanira ang midio si Cristo mismo tang agsirbian mi. 6 Magobra amo, belag lamang tang mga tanira agpa-dek agod maliliagan amo nira, kondi magobra among bogos ong nem mi bilang mga torobolon ni Cristo, tenged maning atan tang kaliagan tang Dios ong nindio. 7 Magsirbi amo ong mo-yang nem, ang midio ang Gino yay ang agsirbian mi, ig belag lamang ta taw. 8 Demdemen ming ang taw balten tang Gino ong mga agboaten nirang mo-ya, maski torobolon tanira obin belag.
9 Ig yamong mga agalen, pario ka ta si, boatan mi ta mo-ya tang mga torobolon mi. Indi ka paeled-eleden mi tanirang pirmi. Demdemen ming yamo asta ang torobolon mi tambilog lamang tang agalen mi. Tanandia yay ang Gino ang asi ong langit, ig parario tang pama-dek na ong tanan ang mga taw.
Mga mono ita pa mabatok ong ni Satanas
10 Mandian ong ori, bilang mga na-pen da ong Gino, papoirsaen mi tang mga sadili mi ong gaem nang doro enged kapoirsa. 11 Gamiten mi tang tanan ang armas ang sindol tang Dios agod mabatok amo kontra ong mga panlokong plano ni Satanas. 12 Tenged ang kasoay ta, belag ta taw ang pario ong yaten. Ang kasoay ta yay ang mga malalain ang ispirito atan ong dibabaw. Tanira tang mga pamangolokolo ig pamaggaem asta ang may podir ong kaki-lepan tarin ong kalibotan ang na. 13 Animan gamiten mi tang tanan ang armas ang sindol tang Dios agod maski onopang orasay ang toloson amo tang mga kasoay mi, indi amo padeg. Ig pagatapos ta si, kendeng amo pa ka enged ang mabaked.
14 Animan maglisto amo! Ito-tok ming bilang a-ket tang kamatodan, ig gamiten mi tang kato-lidan bilang panagang ong debdeb mi. 15 Magtok amo ka ta sapatos, ang maliag yaning simpan among magpatako tang Mo-yang Balitang mabalik ita ong Dios. 16 Ang pagtalig mi ong Dios, yay ang panagang ang pirming e-lan mi, agod sanggaen ig patayen mi tang tanan ang panak ang gapoy ang ipalayog ni Satanas ong nindio. 17 Risibien mi tang kalibrian tang Dios ong nindio bilang panagang ong kolo mi. Gamiten mi ka tang Bitala tang Dios bilang ispadang sindol tang Ispirito Santo. 18 Ang tanan ang na boaten mi ang pirmi among mangadi ig mama-dol ta tabang ong Dios. Magampo amo ong tanan ang oras sigon ong toldok tang Ispirito Santo. Kaministiran pirmi among listo ig indi amo magpabaya-baya. Pirming yampo mi tang tanan ang mga sinakepan tang Dios. 19 Ipangadio ka nindio agod mga mitalao, toldokano ka tang Dios tang dapat yaningo agod indio eldan ang magpaintindi tang Mo-yang Balita natetenged ong sikritong plano tang Dios. 20 Ang Mo-yang Balita, yay sinalig ong yen ang ipakabot ong doma, ig tenged ong bagay ang asia agprisono ra mandian. Animan ipangadio ka nindio ang mangiteg tang nemo agod mabitalao tang dapat ibitalao.
Kataposan ang solat
21 Mandian, agod mata-wanan mi mga monora tang pagkabetango tani ig onopa tang agboateno, asia si Tiquico ang mal ang logod ta ong ni Cristo tang magbalita ong nindio tang tanan. Maderep ig mataligan tanandia ong pagsirbi na ong Gino. 22 Animan tanandia tang agpapaningeno atan agod ibalita na ong nindio tang natetenged ong yamen tani, ig agod pabakeden na tang nem mi.
23 Yamong tanan ang mga logod atan, balampa oldan amo ta kao-yan ang magalin ong Dios ang Tatay ig ong ni Ginong Jesu-Cristo, ig balampa mandolang pa enged tang paggegma ig pagtalig mi. 24 Yamong tanan ang pamaggegma ong yaten ang Ginong Jesu-Cristo ang anday kataposan, aloyan amo enged tang Dios.


2
Ang alimbawang bino-wan ni Cristo
1 Mayag dang pisan ang pamoirsa tang nem mi bilang mga na-pen da ong ni Cristo, ig ang paggegma na paglipay ong nindio. Agbe-ket be-keten amo tang Ispirito Santo ig may kate-bek mi rang tomabang ong tata may tata. 2 Animan, lipayeno ra nindiong pisan ong maning ta na: Mamaggeregman ig mamagoroyonan amo ta mo-ya, ig pararion mi tang nem ig pagirisipen mi. 3 Indi amo magboat ta maski onopang bagay agod dayawen amo lamang ig ilalaen. Ang boaten mi, magpalepe amo ong doma ig ipabetang ming tanira mas alawig ong nindio. 4 Belag lamang tang sadiling ikakao-ya mi tang isipen mi, kondi demdemen mi tang ikakao-ya tang kada tata may tata. 5 Magpalepe amo pario ni Cristo Jesus.
6 Maski tanandia Dios dang lagi, indi nagreges ang matepeng ong Dios,
7 kondi lindoat na tang dengeg tang pagkadios na, nagsinangoning taw ig nagimong pario ong tatang torobolon.
8 Ig asing nagimo rang taw, nagpalepe tanandia ig nagimong masinomanen asta ong kamatayen. Kaman, asta ong kamatayen ong kros.
9 Animan si Jesus pinalawig tang Dios ig sindolan ta aran ang alawig pa ong tanan ang aran
10 agod ang tanan ang gingistar don ong langit, asta tarin ong tanek ig ang don ong adalem tang tanek, mamansilod ig magto ong nandia.
11 Magpamatod ka kaman tang tanan ang ganing si Cristo Jesus tang Gino, ig ong maning ta si dayawen ka tang Dios ang Tatay.
Dengkal ang midio bitokon
12 Animan yamong mga agmaleno, kaministiran ang magimong masinomanen amo mandian mas pa ong tanopa sia ang aromano pa nindio. Padayon among magpatikaseg ang may galang ig eled ong Dios asta bogos ang itaen ong mga kaboi mi ang linibri amo nandia ong mga talak mi. 13 Tenged ang Dios yay ang pagtorol ong nindio ta gana ig poirsa ang boaten tang kaliliagan na.
14 Boaten mi tang tanan ang anday riklamo ig diskosion 15 agod magimo among mga mo-yang ana tang Dios, limpio ig anday talak mi ong ka-ngan tang mga taw ang malalain ig mapinagtalaken. Ong maning ta na, magimo among midio pa-kal para ong nira pario tang mga bitokon ang de-kal ong dibabaw, 16 mintras agpakabot mi ong nira tang bitalang pagtorol ta kaboi. / (better exegesis: mintras agbiotan mi ta maelet tang bitalang pagtorol ta kaboi.) Oman mapambog amo yen ong pagkabot ni Cristo, tenged indi nalipatan ta data na tang pagpangabedlayo.
17 Ang pagto ig pagsirbi mi ong Dios pario ong tatang sagda ang agbobolontad mi ong Dios, ig mga kaministiran ang ibo-boko pa asta ang yen ang dogo agod makomplito tang bolontad ming asi, malipayo pa ang aroman ming tanan. 18 Animan dapat ang malipay amo ka ang aromano.
Si Timoteo ig si Epafrodito
19 Ong kaloy ni Ginong Jesus, pagisipo ang indi ra lamang maboay papaningeno atan si Timoteo agod lipayeno ka mga mabalitano ong nandia tang natetenged ong nindio. 20 Tanandia lamang ig anda ray domang aromano ang matod ang pagdemdem ong nindio. 21 Sadili nirang ikakao-ya tang agprosigiran tang kada tata ig anday agboaten nira para ong ni Jesu-Cristo. 22 Piro gata-wanan mi kang pinaita ra ni Timoteo ang tanandia mataligan. Pagsirbi tanandiang aromano ong pagpatako tang Mo-yang Balita, pario tang ana ang pagsirbi aroman tang tatay na. 23 Animan pagisipo ang tanandia tang papaningenong lagi atan mga mata-wanano lamang tang magimong pagkabetango tani. 24 Ig ong kaloy tang Dios, pagtaligo ang yo mismo mapaning ka atan ong madaling timpo.
25 Naisipano ang kaministiran ang paolikeno ka atan si Epafrodito, ang logod ta ong Gino ig aromano ang manigobra ig sondalo tang Dios. Tanandia sindol mi agod magekel tang mga tabang mi ig makatabango tani, 26 piro doro rang kaildaw na ong nindiong tanan atan ig indi mapabetang tang nem na tenged ong nabalitan ming nagmasit tanandia. 27 Matod ka kaman ang nagmasit tanandia ig ge-ley lamang napatay. Piro ang Dios nate-bek ong nandia, ig asta ong yen, agod indi mage-leb e-leb tang kapopongaweno. 28 Asia, dorong kaliliagong paoliken tanandia atan, para malipay amo mga itaen ming oman tanandia ig agod malipat da ka tang pirming pagdemdemo ong nindio. 29 Animan, risibien mi tanandia ang may kalipay bilang matod ang torobolon tang Gino. Dapat galangen tang mga taw ang pario na, 30 tenged ge-ley din lamang tanandia ang napatay ong pagsirbi na ong ni Cristo. Pinasobo na tang kaboi na maski dilikado para lamang tomabang ong yen bilang salinti mi.


16
Mga pangomosta
1 Mandian, galiliago ang ipailala ong nindio tang logod tang babay ang si Febe. Tanandia pagsirbi ong mga pamagto ong ni Cristo don ong Cencrea. 2 Risibien mi tanandia bilang logod ta ong Gino pario tang dapat ang boaten para ong mga sinakepan tang Dios. Tabangan mi ka tanandia ong mga kaministiran na, tenged doro kang natabangan na. Yo ngani, natabangano ka nandia.
3 Ikomostao ka nindio ong da Priscila may Aquila, ang pario ka ong yen ang pamagpabedlay para ong ni Cristo Jesus. 4 Pinrinda nira tang sadiling kaboi nira para ong yen, ig belag lamang ta yo tang pagpasalamat ong nira, kondi asta ang tanan ang mga belag ta Judio ang pamagto ong ni Cristo. 5 Komosta ka ong tanan ang pamagto ang pamagsirimet-simet atan ong balay nira.
Pagpakomostao ka ong tangayo ang si Epeneto. Tanandia tang katokaw-tokawan ang nagto ong ni Cristo ong probinsia tang Asia. 6 Komosta ka ong ni Maria, ang nangabedlay ta mo-ya para ong nindio. 7 Komosta ka ong mga kasimanoao ang da Andronico may Junia, ang naprisong aromano tanopa sia. Ilalado tanira tang mga apostolis, ig tokaw pa ong yen ang namagto ong Gino.
8 Pagpakomostao ka ong ni Ampliato, ang agmalenong logodo ong Gino. 9 Komosta ka ong ni Urbanong kapario ta ang pangabedlay para ong ni Cristo, ig ong yen ang agpalanggaen ang tangay ang si Estaquis. 10 Komosta ka ong ni Apeles, ang sinobokan ig mataligan ang sinagpan ni Cristo. Komosta ka ong pamalay-balay ni Aristobulo, 11 ong ni Herodion ang kasimanoao, ig ong mga pamagto ong Gino ong pamalay-balay ni Narciso.
12 Pagpakomostao ka ong da Trifena ni Trifosa, ang madederep ang mga babay ang pamangabedlay para ong Gino. Komosta ka ong pinalangga ta ang si Persida, tata sing babay ang dorong naboat na para ong Gino. 13 Pagpakomostao ka ong ni Rufo, ang tatang pinilik tang Gino. Komosta ka ong nanay na, ang midio nanayo ra ka. 14 Komosta ka ong da Asincrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, ig ong tanan ang mga logod ang aroman nira. 15 Komosta ka ong da Filologo, Julia, Nereo doroa tang logod nang babay ang si Olimpas, ig ong tanan ang sinakepan tang Dios ang aroman nira.
16 Mamagkoromostan amo ta masinlo bilang mamaglogod ong ni Cristo.* 16:16 Ong bitalang Grigo: Mamagkoromostan amo ong tatang sagradong itong. Agpakomostan amo tang tanan ang mga pamagto ong ni Cristo tani.
Kataposan ang mga laygay
17 Pagigampango ong nindio, mga logod, ang magandam amo ong mga taw ang pamandistorbo atan agod mamagberelag-belag amo, ig ang agtotoldok nira kontra ong mga toldok ang rinisibi mi asing tokaw. Palawid amo ong nira. 18 Ang mga taw ang pamagboat ta maning atan indi pamagsirbi ong ni Cristo ang yaten ang Gino, kondi ong sadiling kaliliagan lamang nira. Ong mga masisinlo ig mamit ang mga pamitala nira, agliton nira tang mga taw ang indi gangaintindi. 19 Nabalitan da tang tanan tang natetenged ong pagtoman mi ong ni Cristo, animan galipayo ta mo-ya natetenged ong nindio. Piro galiliagong magimo among maosay ang enged mga natetenged ong mo-ya, ig maski anday gata-wanan mi mga natetenged ong malain. 20 Ang Dios yay ang pagtorol ta kao-yan ong kaboi ta, ig indi ra lamang maboay ang ipapirdi na ong nindio si Satanas.
Balampa aloyan amo enged tang yaten ang Ginong Jesus.
21 Ang aromano ang pangabedlay ang si Timoteo pagpakomosta ka ong nindio, asta ang mga kasimanoao ang da Lucio, Jason ig Sosipatro.
22 Yo si Tercio, ang logod mi ong Gino, pagpakomostao ka ong nindio. Yo tang pinapagsolat ni Pablo tang solat ang na.
23 Pagpakomosta ka ong nindio si Gaius. Yo, si Pablo, dadayono tani ong balay na, ig tani ka pamagsirimet-simet tang tanan ang mga pamagto. Si Erastong tisoriro tang siodad ig ang logod ta ang si Cuarto pagpakomosta ka ong nindio.
24 [Balampa aloyan among tanan tang yaten ang Ginong Jesu-Cristo. Amen.]† 16:24 Ang birsikolong na indi itaen ong tanan ang mga lomang kopia tang mga sagradong kasolatan ong bitalang Grigo.
Pagdayaw ong Dios
25 Dayawen ta tang Dios ang mapagpabaked ong nindio sigon ong Mo-yang Balitang natetenged ong ni Jesu-Cristong agtotoldoko ong nindio. Ang Mo-yang Balitang na, maski naboay dang sinalok, 26 piro mandian agpatako ra ong tanan ang mga taw sigon ong tobol tang Dios ang boi asta ong tanopa, agod asta ang mga belag ta Judio mamagto ka ig mamagtoman ong ni Jesu-Cristo. Ang tanan ang narin sigon ka ong mga sinolat tang mga propita asing tokaw.
27 Tambilog lamang tang Dios, ang yay ang matod ang matako. Dayawen ta tanandia ang anday kataposan ong tabang ni Jesu-Cristo! Amen.
*16:16 16:16 Ong bitalang Grigo: Mamagkoromostan amo ong tatang sagradong itong.
†16:24 16:24 Ang birsikolong na indi itaen ong tanan ang mga lomang kopia tang mga sagradong kasolatan ong bitalang Grigo.


15
Isipen ta tang ikakao-ya tang masig ka taw ta
1 Itang mga mapoirsa ra ong pagto ta dapat agoantaen ta tang mga kakorangan tang mga malolobay tang pagto nira. Belag lamang tang galiliagan ta tang isipen ta, 2 kondi demdemen ta ka tang ikakao-ya tang masig ka taw ta, agod mas mamoirsa pa tang pagto nira. 3 Maski si Cristo, indi nagisip tang sadiling ikakao-ya na. Ang inaning na ong Dios ang Tatay pario tang na-tang ong Kasolatan ang ganing, "Ong mga insolto tang mga taw ong nio, yo tang nataman."* 15:3 Salmo 69:9 4 Mandian, ang tanan ang na-tang ong Kasolatan asing tokaw sinolat para matoldokan ita, agod mga magprosigir ita ong poirsang garisibi ta ong pagbasa tang Kasolatan, indi manlobay tang nem ta kondi magkatinir ita ta kasigoroan natetenged ong parakaboton.
5 Ang Dios tang pagtabang ig pagpabaked ong yaten ong pagprosigir ta. Balampa tanandia ka tang tomabang ong nindio agod mamagoroyonan among mamaggosoy ong ni Cristo Jesus. 6 Ong maning atan, mamagoroyonan amo kang mamagdayaw ong Dios ig Tatay tang yaten ang Ginong Jesu-Cristo.
Ang Mo-yang Balita para ka ong mga belag ta Judio
7 Animan, mamagrisibian amo ong tata may tata pario tang pagrisibi ni Cristo ong nindio agod dorong mamagdayaw ong Dios. 8 Agganingo ong nindio, si Cristo nagimong manigsirbi ong mga Judio agod ipaita ang mataligan tang Dios ong pagtoman tang mga pinangako na asing tokaw pa ong mga kamepet-mepetan nira, 9 ig agod asta ang mga belag ta Judio mamagdayaw ka ong Dios mga itaen nira tang kate-bek nang asi. Maning ta na tang na-tang ong Kasolatan ang ganing,
"Animan dayawena yen ang aroman tang mga belag ta Judio.
Ig magkantao ta mga pagdayaw ong nio.Ӡ 15:9 Salmo 18:49; 2 Samuel 22:50
10 May na-tang pa ong Kasolatan ang ganing,
"Yamong mga belag ta Judio, mangalipay amo
aroman tang mga pinilik tang Dios!"‡ 15:10 Deuteronomio 32:43
11 Ig ganing pa enged don,
"Yamong tanan ang mga belag ta Judio, dayawen mi tang Gino;
Yamong tanan ang mga nasion, dayawen mi tanandia!"§ 15:11 Salmo 117:1
12 Ganing pa si Isaias,
"May lomboa ong mga inampo ni Jesse
ang mangolokolo ong mga belag ta Judio,
Ig tanandia tang taligan nira ang maglibri ong nira."* 15:12 Isaias 11:10
13 Ang Dios tang pagtorol ta kasigoroan ong yaten natetenged ong parakaboton. Balampa tanandia magtorol ka ong nindio ta kalipayan ig kaosayan ong kaboi mi mintras pamagtalig amo ong nandia, agod ong gaem tang Ispirito Santo inding pisan malobot-lobot tang kasigoroan ming asi.
Angay maning ta na tang solat ni Pablo
14 Mga logod, bogoso ang pagparet ang yamo doro kao-ya, anday korang tang gata-wanan mi, ig kaya mi rang maglaygay ong tata may tata. 15 Piro prangkao ang nagsolat ong nindio natetenged ong pirapang mga bagay ang midio ipademdemo si lamang ong nindio. Tenged ong kaloy tang Dios, sindolano nandia ta aotoridad 16 ang magsirbio ong ni Cristo Jesus ang midio padi para ong mga belag ta Judio. Agtotoldoko ong nira tang Mo-yang Balitang nagalin ong Dios agod tanira maprisintar ong nandia ang midio bolontad ang maliliagan na, ig agod boaten tanira tang Ispirito Santo ang mga sagradong sinakepan tang Dios. 17 Animan, bilang torobolon ni Cristo Jesus, tama lamang mga galipayo ong naboato para ong Dios. 18 Anda ray domang sambiteno, poira ong bindoat ni Cristo ong paggamit na ong yen agod ang mga belag ta Judio maekelan ang magtoman ong Dios natetenged ong yen ang mga binitala ig mga bindoatan, 19 ig ong tabang tang mga makabebereng ang pasinial ig mga milagro. Ig ang tanan ang asia nainabo ong tabang tang gaem tang Ispirito Santo. Ong maning ta si, nataposo rang nagpatako tang Mo-yang Balitang natetenged ong ni Cristo ong tanan ang mga logar, magalin ong Jerusalem asta ra lamang ong Ilirico. 20 Ang pirming agprosigirano yay ang magtoldoko ong mga logar ang anda pay gailala ong ni Cristo, agod indio magtoldok ong mga logar ang natoldokan da tang doma. 21 Pario tang na-tang ong Kasolatan,
"Ang indi pa gabalitan tang natetenged ong nandia, mangailala;
Ig ang indi pa gangabasi, mangaintindi.Ӡ 15:21 Isaias 52:15
Ang plano ni Pablo ang paning ong Roma
22 Animan indio pa enged gakabot atan ong nindio, tenged sigi-sigi tang pagtoldoko ong mga logar ang na. 23 Piro mandian, ang nataposo ra ka tang obrao tani, ig tenged pirarang takon tang kaliliaganong paning atan ong nindio, 24 pagtaligo ang mamaginitan ita ka enged mga mana-loyo atan ong nindio ong pagpaningo ong Espania. Balampa matabangano ka nindio ong yen ang pagbiahi, pagatapos tang mambeng ang pagbaragatan ta, maski ge-ley lamang ang timpo. 25 Piro mandian, paningo kang lagi ong Jerusalem agod yatedo tang tabang ong mga sinakepan tang Dios don. 26 Tenged ang mga pamagto don ong Macedonia ig Acaya, nangaliag tanirang magtorol ta bolontad agod tomabang ong mga malilised ang mga sinakepan tang Dios don ong Jerusalem. 27 Galiliag ang boaten nira na, ig mga isipen ta, may otang ka kaman nira ong mga Judio. Tenged ang mga belag ta Judio naelayan da ong grasiang ispiritoal tang mga Judio. Animan, tama lamang ang tabangan nira tang mga Judio ong mga kaministiran nirang matirial. 28 Pagatapos ang maintrigao ong nira tang mga tabang ang na, mana-loyo kang lagi atan ong nindio ong pagpaningo ong Espania. 29 Ig pagparetong mga komaboto atan, belag lamang ta ge-ley tang mga bindision ta ang marisibi ta ang magalin ong ni Cristo.
30 Mga logod, tenged ong yaten ang Ginong Jesu-Cristo ig tenged ong gegmang sindol tang Ispirito Santo ong yaten, pagigampango ang tabangano ka nindio ong mga pangadi mi. 31 Yampo mi patigayon ang indio ka ondion pa tang mga taw ang indi pamagto ong ni Cristo don ong Judea, ig yampo mi kang malipay tang mga sinakepan tang Dios don ong Jerusalem ong tabang ang nang e-lano ong nira. 32 Ong maning ta si, mga ipagna tang Dios, mapaningong lagi atan ong nindiong may kalipay, ig maenayano ang aroman mi. 33 Balampang pirming ka-pen mi tang Dios ang yay ang pagtorol ta kao-yan ong yaten ang kaboi. Amen.
*15:3 15:3 Salmo 69:9
†15:9 15:9 Salmo 18:49; 2 Samuel 22:50
‡15:10 15:10 Deuteronomio 32:43
§15:11 15:11 Salmo 117:1
*15:12 15:12 Isaias 11:10
†15:21 15:21 Isaias 52:15


11
1 Animan patoladano nindio, pario yo ang pagpatolado ong ni Cristo.
Ang masinlong ogali mga pagsirimet-simet tang mga pamagto
2 Agdayawen amo yen tenged agdemdemen mi tang tanan ang bindoat ig sinoldoko, ig agtomanen mi tang pinakaboto ong nindio. 3 Piro may galiliagano pang maintindian mi. Si Cristo tang pangolokolo ong kada lali, ig ang lali yay ang pangolokolo ong katawa na, ig ang Dios ya kay ang pangolokolo ong ni Cristo. 4 Animan ong pagsirimeten mi, mga ang tatang lali pangadi obin pagpakabot tang bitala tang Dios ang pagkopot tang kolo na, pagtorol ta kaeyakan ong ni Cristo ang pangolokolo ong nandia. 5 Ig mga ang babay pangadi obin pagpakabot tang bitala tang Dios ang anday dapa tang kolo na, pagtorol tanandia ta kaeyakan ong katawa nang pangolokolo ong nandia, ig pario ra lamang tanandia ong babay ang nagpakalbo tang boa na. 6 Ig ang babay ang indi pagdapa tang boa na, mo-ya pang magpabolog da lamang tanandia. Piro makaeyak mga ang babay magpabolog obin magpakalbo tang boa na. Animan dapat kopotan na tang kolo na. 7 Mandian ang lali indi dapat magkopot tang kolo na, tenged tanandia tang pagpaita tang gaem ig podir tang Dios. Piro ang babay pagpaita tang podir tang lali. 8 Tenged ang lali indi bindoat tang Dios ang nagalin ong babay, kondi ang babay yay ang bindoat na nagalin ong lali. 9 Indi bindoat tang lali para ong babay, kondi ang babay yay ang bindoat para ong lali. 10 Animan ang babay kaministiran ang magkopot tang kolo na agod maski ang mga anghil mangatako ang pagpasakep tanandia ong katawa na. 11 Piro demdemen ta ka, bilang mga na-pen da ong Gino, ang babay kaministiran na tang lali pario tang lali kaministiran na tang babay. 12 Mga nagalin man tang babay ong lali, ang lali mandian tang pagalin ong babay. Ig ang tanan pagalin ong Dios.
13 Yamo tang magdisision. Tama bato ong babay ang itaen ang pangadi ang anday kopot tang kolo na? 14 Gata-wanan mi ra ka, natoral lamang ang dipot tang boa tang lali, tenged makaeyak mga maboat. Kaman? 15 Piro ang maboat ang boa yay ang pagtorol ta dengeg ong babay. Tenged sindolan da tanandia tang Dios ta maboat ang boa agod may kopot dang lagi tang kolo na. 16 Piro mga may galiliag ang magigdiskosion pa atan natetenged ong bagay ang na, anday domang maningo kondi narin lamang: Maning enged lamang ta sia tang kaogalian amen, asta ang tanan ang pamagto ong Dios ong tanan ang logar.
Ang sagradong panapon
17 Mga natetenged ong yaningo mandian, indi amo madayaw ta. Tenged ang pagsirimet-simet mi, indi pagtorol ong nindio ta kao-yan kondi kalainan. 18 Tenged nabalitano ang kada magsirimet-simet amo bilang mga pamagto, indi amo mamagoroyonan ig pamagbelag-belag amo. Ig pagpareto ang itaben may kamatodan ta sia. 19 Bagay lamang sia ang pamagbelag-belagan amo agod itaen ta mo-ya mga sinopa enged ong nindio tang matod ang pamagto. 20 Ong pagsirimet-simet ming maning atan belag tang panapon tang Gino tang agsilibraen mi. 21 Tenged ang kada tata ong nindio ono aporadong mamangan tang balon na, mintras ang doma ono letem pa ig ang doma baleng da! 22 Angay indi amo kang lagi mamangan ig manginem ong sadiling pamalay-balay mi? Midio agdegdegen mi tang mga pamagto ong Dios ig agpaeyaken mi tang mga malilised! Onoray maningo mandian? Dayawen amo bato yen? Indi! Indi enged maboato.
23 Narin tang sinoldok ong yen tang Gino ig sinoldoko ka ong nindio: Ang labing asing si Ginong Jesus tinraidor ni Judas, namisik tanandia ta tinapay, 24 nagpasalamat tanandia ig pinisi-pisi na ang ganing, "Na tang yen ang sinangoni ang agbobolontad para ong nindio. Boaten mi narin bilang pagdemdem ong yen." 25 Pagatapos nirang nanapon, maning ka ta si tang bindoat na ong bino. Bindiotan na tang kopa ig minaning, "Na tang ba-long inigoan tang Dios para ong nindio, ang agpabakeden tang yen ang dogo. Kada manginem amo tang binong na, boaten mi bilang pagdemdem ong yen." 26 Animan, kada mamangan amo tang tinapay ang na ig manginem ong kopang na, agpatako mi tang natetenged ong kamatayen tang Gino asta tanandia magbalik ang moman.
27 Piro ang maski sinopay mamangan tang tinapay ang na ig manginem ong kopa tang Gino, ig ong pagboat na ta na korang tang galang na, pagkatalak tanandia ong sinangoni ig dogo tang Gino. 28 Animan, dapat osisaen kang lagi tang taw tang sadili na ba-lo tanandia mamangan tang tinapay ig manginem ong kopa. 29 Tenged mga ma-pen tanandiang mamangan ig manginem ig indi agdemdemen na tang sinangoni tang Gino, pagtorol lamang tanandia ta silot ong sadiling sinangoni na. 30 Yay sia animan dorong malolobay ong nindio ig pamagmasit pa. Ig ang doma nangapatay da. 31 Piro mga osisaen ta kang lagi tang sadili ta, indi ita silotan tang Dios. 32 Piro maski silotan ita tang Dios, maliag yaning agto-liden ita nandia agod indi ita sintinsian aroman tang mga taw ong kalibotan ang indi pangilala ong nandia.
33 Animan, mga logodo, mga mamaga-pen amo ong pagsilibra tang panapon tang Gino, mamagerelatan amo. 34 Mga may agle-men ong nindio, mamangan kang lagi tanandia ong sadiling pamalay-balay na, agod indi amo silotan tang Gino tenged ong agboaten mi mga pamagsirimet-simet amo. Mga natetenged ong domang bagay, ba-lo ra kang lagi, ong pagkaboto ra lamang may maningo pa.


16
Tabang para ong mga sinakepan tang Dios ong Judea
1 Mga natetenged ong tabang mi ong mga logod ta don ong Judea, boaten mi sigon ong sinoyono ong mga pamagto don ong Galacia. 2 Kada Dominggo, ang kada tata ong nindio magpalbag ta kantidad sigon ong initan na. Simeten mi rang lagi agod ong pagkaboto atan, indi amo ra manokot-tokot pa. 3 Mga atano ong nindio, oldano ta kasolatan tang mga taw ang pinilik mi ig tanira yay ang magekel tang tabang mi ong Jerusalem. 4 Ig mga kaministiran ang yo pa enged tang magekel, patabidano ra lamang tanira.
Ang plano ni Pablo
5 Yo pagplano ang magdiritso atan ong Corinto pagalino ong Macedonia, tenged dono kang lagi toma-lib. 6 Oman itaben magpaboay-boayo atan ong nindio, obin pata-libeno tang taglalamig, agod matabangano nindio ong kaministirano ong pagbiahio maski ong ariopa enged paning. 7 Indio galiliag ang mana-loyo lamang atan ong nindio mandian, tenged galiliagong magtinir atan ta maboay-boay, mga pagnan ita tang Gino.
8
Piro mandian magtiniro kang lagi tani ong Efeso tegka ong kaldaw tang Pentecostes,* 9
tenged mabael tang mga oportonidad tarin para ong obra tang Gino, maski doro tang pamangontra ong yen.
10 Mga komabot atan si Timoteo, amomaen mi ka tanandia ta osto agod indi tanandia magdoadoa, tenged pario ka tanandia ong yen ang pangabedlay para ong Gino. 11 Indi ge-ley ge-leyen mi tanandia, kondi tabangan mi ong mga kaministiran na agod mabalik tani ong yen ta masinlo. Tenged agpakabotono tanandia aroman tang doma pang mga logod ta.
12 Mga natetenged ong logod tang si Apolos, inampangano enged tanandiang mamisita atan ong nindio aroman tang mga logod ta, piro indi pa ono tanandia mapaning atan. Ong domang oras da lamang ono, mga may timpo.
Oring mga toyon
13 Kaministiran pirmi among listo ig indi amo magpalobay ong pagto mi. Paitegen mi tang nem mi ig pabakeden tang pagtalig mi? 14 Ig ong tanan ang agboaten mi, ipaita mi tang paggegma.
15 Mga logod, gata-wanan mi, ang na-kaw ang enged ang namagto ong Gino atan ong Acaya anday doma kondi si Estefanas ig ang pamilia na. Namagbolontad tanira tang mga sadili nira agod magsirbi ong mga sinakepan tang Dios. Animan pagigampango ong nindio 16 ang magpasakep amo ong nira, asta ong tanan ang kapario nirang pamangabedlay para ong Gino.
17 Nalipayo ta mo-ya asing kiminabot da Estefanas, Fortunato ig Acaico. Tenged maski anda amo tani, taniray nagimong mga katelet mi. 18 Linipayo nira, pario tang bindoat nira ong nindio. Dapat galangen tang mga taw ang pario ong nira.
19 Ang mga pamagto ong ni Cristo tani ong probinsia tang Asia pamagpakomosta atan ong nindio. Da Aquila may Prescila, aroman tang mga pamagto ang pamagsirimet-simet ong balay nira, pamagpakabot tang paggegma nira bilang mga logod ta ong Gino. 20 Pamangomosta ka ong nindio tang tanan ang pamagto tani.
Mamagkoromostan amo ta masinlo bilang mga mamaglogod ong ni Cristo.†
21 Mandian, yo mismo si Pablo tang pagsolat ta na: Komosta.
22 Balampa silotan tang Dios asta ong tanopa tang maski sinopay indi paggegma ong Gino.
23 Aloyan amo enged tang Ginong Jesus.
24 Risibien ming tanan tang paggegmao ong nindio, yamong mga logodo ong ni Cristo Jesus.


4
Mga apostolis ni Cristo
1 Animan yaming mga pamagtoldok dapat ilalaen ming mga torobolon ni Cristo ig mga agtaligan tang Dios ang magbalita tang mga kamatodan ang sinalok na asing tokaw. 2 Mandian ang sinaligan dapat magpaita ang mataligan ka kaman tanandia. 3 Piro mga osisaeno nindio, obin osgarano man tang maski sinopang manigosgaray, asia anday kaso ong yen. Yo mismo, indio ganing mga ang pagsirbio ong Dios mo-ya obin belag. 4 Limpio tang konsinsiao, piro asi belag ta maning ang anday talako. Ang Gino enged lamang tang pagosgar ong yen. 5 Animan indi amo ra magosgar ang belag ta oras. Elaten mi tang pagbalik tang Gino. Tenged ipaloa na ong mayag tang mga bagay ang gatalok pa mandian ong maki-lep. Ipaita na mga onopa tang matod ang mga kaliliagan tang mga taw. Ong oras ang asi, marisibi tang tanan tang pagdayaw tang Dios ang bagay ong nira.
6 Mga logod, yami ni Apolos ginamito rang alimbawa para ong ikakao-ya mi, agod madalan mi tang maliag yaning tang agganingen, "Indi magpasobra ong na-tang ong Kasolatan." Animan maski sinopa, indi ra ipambog na tang tatang taw ig ge-ley ge-leyen na tang doma. 7 Tenged onopa lamang tang mas pa atan ong mga sadili mi? Onopa enged tang atan ong nindio ang indi nagalin ong Dios? Ig mga ang Dios kaman tang nagtorol, angay ipambog mi pa ang midio sia belag ta rigalo?
8 Yamong mga taw amo! Midio kontinto amo ig indi amo ra pangaministiran ta toldok ang pagalin ong yamen.* 4:8 Ong bitalang Grigo: Naelen amo ra ig nagimong manggaden da! Kakarong amo ra ang midio mga adi, piro indi ami na-pen! Dapat din adi amo ra ka kaman, agod mapaggaem ami ka ang aroman mi. 9 Mga isipeno, yaming mga apostolis midio bintang tang Dios ong pagkabetang ang dibabak ong tanan. Pario ami ong mga taw ang sinintinsian dang patayen ig agpaloa ami agod matelek tang bilog ang kalibotan, mga taw asta ang mga anghil. 10 Yami pamagsirbi ong ni Cristo, ig yami pa tang agganingen mga gabeyeg-beyeg. Piro yamo ono tang matatako bilang mga nanga-pen da ong nandia. Yami malolobay, piro yamo mapopoirsa ono. Aglibaken ami ta taw, piro agdayawen amo nira. 11 Asta mandian pamagagoanta ami lamang tang letem ig koaw. Lasik-lasik tang lambong amen, agsigbaken ami ta taw, ig anday sadiling balay amen. 12 Pamagobra ami ig pamagpainang agod maboi ami lamang. Agpangadi amen tang mga taw ang pamagpakalain ong yamen agod aloyan pa enged tanira tang Dios. Ig aggagoantaen amen lamang mga may magpaliwag ong yamen. 13 Agbitalan ami ta malain piro agsabaten amen ta masinlo. Asta ngani mandian, midio mga po-pot ami lamang, dibabak ong tanan ang klasi ta taw ong kalibotan.
14 Nagsolato ta maning ta na, belag ta maning agod paeyaken amo, kondi agod malaygayan amo yen bilang mga agmalenong mga ana. 15 Tenged maski magimong tampolok ang ribong taw tang magtoldok ong nindio natetenged ong pagto ong ni Cristo Jesus, tambilog ka enged lamang tang nagimong tatay mi ong pagto mi ong nandia. Asia anday doma kondi yo, asing nagekelo ong nindio tang Mo-yang Balita. 16 Animan pagigampango ang patoladano nindio. 17 Yay sia ang agpapaningeno atan ong nindio si Timoteo ang palanggao ig mataligan ang anao ong Gino. Tanandia tang magpademdem ong nindio tang yen ang ogali ong pagorosoyon ong ni Cristo Jesus, kompormi ong agtotoldoko ong mga pamagto ong maski ong aripang logaray.
18 Ang doma atan ong nindio pagpalawig da tang mga sadili nira, tenged ong kalaom nira sigoro indio ra paning atan. 19 Piro mga pagnano lamang tang Gino, indi ra lamang maboay paningo ka atan. Oman telekan ta tang mga ambogon ang asia mga monopa enged tang maimo nira ong dorong gabitala nira. 20 Tenged ang matod, mga ang Dios tang paggaem ong kaboi ta tatang taw, mata-wanan sia ong boat na ig belag ta ong bitala na lamang. 21 Animan onopay galiliagan mi? Paningo bato atan ang midio pagekelo ta palo? Obin paningo atan ang pagekel ta paggegma ig mo-yang kaneman?
*4:8 4:8 Ong bitalang Grigo: Naelen amo ra ig nagimong manggaden da!


4
Si Abraham binilang ang mato-lid natetenged ong pagto na
1
Isipen ta kang lagi si Abraham, ang yaten ang kamepet-mepetan. Monopa tanandia nagimong mato-lid ong pama-dek tang Dios? 2
Mga tanandia binilang ang mato-lid natetenged din lamang ong bindoatan na, poiding ipambog na ra sia. Piro anda enged ay mapambog na ong pama-dek tang Dios, 3
tenged ganing tang Kasolatan, "Si Abraham nagto ong Dios ig tenged ong pagto na tanandia binilang ang mato-lid."* 4
Mandian, ang taw ang pagobra agsolan ka. Ig ang sol nang asi, indi agbibilang ang rigalo, kondi balet tang bedlay na. 5
Piro belag ta maning atan ong Dios. Ang agrisibien na bilang mato-lid yay ang mga taw ang pamagtalig ong nandia. Ig agrisibien na tanira natetenged ong pagto nira, ig indi maning ta ang narin balet tang kabedlay nira ong pagtoman din ong Katobolan. 6
Ya kay narin tang maliag yaning ni David asing naganing tanandia ang masoirti tang mga taw ang agrisibien tang Dios bilang mato-lid da, maski indi tanira nagpabedlay. Ganing si David,
7 "Masoirti tang mga taw nga ang mga talak nira pinatawad da ig indi ra mademdeman tang Dios.
8
Masoirti kaman tang taw nga ang mga talak na indi ra panabaten tang Dios ong nandia.Ӡ
9
Mandian, ang kaloy ang narin, para lamang bato ong mga Judio, ang yay ang mga natorian? Belag! Na para ka ong mga belag ta Judio, maski indi tanira natorian.‡
Ganing ita rang lagi, si Abraham nagto ong Dios, ig tenged ong pagto na binilang tanandia ang mato-lid. 10
Ig tanopa na nainabo? Asing indi pa tanandia gatorian obin asing tapos da? Na nainabo ba-lo tanandia natorian, ig belag ta asing natorian da. 11
Tinorian tanandia bilang pamatod ang kinomit da tang mga talak na tenged ong pagto na asing indi pa tanandia gatorian. Animan sia, poiding maning ita ang si Abraham nagimong tatay tang tanan ang pamagto ong Dios. Ig tenged ong pagto nirang asi, agbibilang ka tanirang mato-lid da, maski indi tanira gatorian. 12
Maning ka ta si, si Abraham nagimong tatay tang tanan ang mga natorian ang pamagto ka. Tenged aggosoyon nira tang pagto tang kamepet-mepetan ta ang si Abraham ba-lo tanandia tinorian.
Marisibi ta tang pinangako tang Dios tenged ong pagto ta
13 Nangako tang Dios ong ni Abraham ang tanandia asta ang mga inampo na, matobli nira tang kalibotan. Ig ang pangakong asi, indi sindol tenged ong pagtoman ni Abraham ong Katobolan, kondi tenged tanandia binilang ang mato-lid tenged ong pagto na. 14 Pabetang ta, mga ang pamagpasakep ong Katobolan ya lamang tang marisibi tang pinangako tang Dios, maliag yaning anda ray gaem tang pangako na. Ig ang pagto ta, anda kay kointa na. 15 Ang Katobolan ya ray nagekel tang silot ang ipakabot tang Dios ong mga taw. Tenged mga anda rin tang Katobolan, anda ka rin ay napangontra.
16
Animan, ang pangako tang Dios marisibi ta tenged ong pagto ta. Ong maning atan pagimong rigalo ang sigoradong i-dol tang Dios ong tanan ang mga inampo ni Abraham, belag lamang tang mga Judio, ang yay ang pamagprosigir din ang magtoman ong Katobolan, kondi asta ang tanan ang mga taw may pagto nira ong Dios ang pario tang pagto ni Abraham. Tenged si Abraham tang nagimong tatay ta, itang tanan. 17
Maning ta na tang na-tang ong Kasolatan, "Bindoata yen ang tatay tang dorong nasion."§
Animan, si Abraham tang nagimong tatay ta ong pama-dek tang Dios ang agtowan na, ang yay ang pagboi tang mga patay ig ong tatang tobol lamang pagpaloa tang anda pa. 18
Maski anda ray kalaom ni Abraham ang magkatinir pa ta ana nira, nagtalig pa ka enged tanandia ong pinangako tang Dios. Ig ong maning ta si, tanandia nagimong tatay tang mga taw ang magalin ong dorong mga nasion, sigon ong inaning tang Dios ong nandia ang, "Ang magimong mga inampo mo mapapario ong kayadien tang mga bitokon."* 19
Ong timpong asi mga tang gatos da tang idad ni Abraham ig gata-wanan nang anda ray poirsa tang sinangoni na, ig ang katawa nang si Sara bog. Piro maski maning don, indi nanlobay tang pagtalig na. 20
Indi enged tanandia nagdoadoa ong pangako tang Dios, kondi mas namoirsa tang pagto na, ig nagdayaw pa tanandia ong Dios, 21
tenged bogos ang enged tang pagtalig na ang sarang ang boaten tang Dios tang pinangako na. 22
Animan tenged ong pagto ni Abraham, rinisibi tanandia tang Dios bilang mato-lid da. 23
Piro ang na-tang ong Kasolatan ang "binilang tanandiang mato-lid"†
belag lamang ta natetenged ong ni Abraham, 24
kondi natetenged ka ong yaten. Tenged ita, ibilang ita kang mato-lid da mga magto ita ong Dios ang nagboing oman ong yaten ang Ginong Jesus. 25
Si Ginong Jesus tang pinatay tenged ong yaten ang mga kasalanan, ig tanandia tang binoing oman agod risibien ita ra tang Dios bilang mato-lid da.


9
Ang pagpilik tang Dios ong mga Judio
1 Mandian may ibego pa ong nindio ong talongan ni Cristo, ig indio pagbo-li. Pa-dek tang Ispirito Santo, limpio tang konsinsiao ong agganingong na: 2 Belag lamang ta ge-ley tang kapopongaweno ig indi malobot-lobot tang kasisintiren tang popotokono 3 tenged ong mga kasimanoao ig mga kadogō. Mga maimo lamang, mas galiliago pang yo ra lamang tang silotan tang Dios ig ipalbag ong ni Cristo asta ong tanopa para lamang mangalibri tanira. 4 Tanira mga Israelita mismo, ig agkabigen tang Dios ang mga ana na. Pinaita na ong nira tang kayag-ayagan ang prisinsia na. May mga inigoan ang bindoat tang Dios ong nira. Ig sindol ka ong nira tang Katobolan. Sinoldokan na tanira tang ostong pagsimba ong nandia, ig may mga pinangako na ong nira. 5 Tanira nagalin ong dogo tang mga garalangen ang kamepet-mepetan ta, ig ong dogo ka nira nagalin si Cristo asing tanandia nagimong taw. Tanandia tang Dios ang makagagaem ong tanan ig dalayawen asta tanopa! Matod ka kaman.
6
Piro maski indi nabilang ong pinilik tang Dios tang tanan ang mga Israelita, asia belag ta maliag yaning ang indi nagtoman tang Dios ong mga binitala na. 7
Belag ka tang tanan ang inampo ni Abraham tang binilang ang mga ana na enged. Narin tang inaning tang Dios, "Ang mga nagalin lamang ong ni Isaac tang ilalaen ang inampo mo."* 8
Maliag yaning, belag tang tanan ang inampo ni Abraham agbibilang ang mga ana tang Dios, kondi ang mga pinangana lamang sigon ong pinangako na ong ni Abraham, yay ang ilalaen ang mga ana na.† 9
Tenged asing nangako tang Dios ong ni Abraham, maning ta na tang inaning na: "Magbaliko tarin ong domaton ang takon, ig si Sara mangana ta tatang lali."‡
10
Ig belag lamang ta sia. Nagimong mas mayag pa ong nainabo ong doroang ana ni Rebeca ong kamepet-mepetan ta ang si Isaac. 11
Don pinaita tang Dios ang sigon ong sadiling plano na tang pagpamilik na, ig belag lamang ta sigon ong boat ta taw. Tenged ba-lo pinangana ni Rebeca tang kambal ang asi, ig ba-lo tanira naboat ta mo-ya obin malain, 12
minaning dang lagi tang Dios ong ni Rebeca ang ganing, "Ang aka magsirbi ong ari na."§ 13
Pario tang na-tang ong Kasolatan, "Ginegmano si Jacob, piro indio naliag ong ni Esau."*
14
Animan onoray maning ta? Maning ita bato ang belag ta mato-lid tang boat tang Dios? Indi poidi. 15
Tenged maning ta na tang inaning tang Dios ong ni Moises asing tokaw, "Aloyano tang galiliaganong aloyan, ig ate-bekano tang galiliaganong ate-bekan."† 16
Animan ang bindision tang Dios belag ta sigon ong kaliliagan obin ong boat ta taw, kondi sigon lamang ong kate-bek tang Dios. 17
Pario ka tang inaning tang Dios ong ni Faraon ang adi tang Ehipto asing tokaw sigon ong Kasolatan. Ganing tang Dios, "Bindoata yen ang adi, agod ong boateno ang kontra ong nio, ipaitao tang gaemo, ig ang arano ilalaen tang tanan ang taw ong bilog ang kalibotan."‡ 18
Animan gate-bekan tang Dios tang galiliagan nang ate-bekan, ig agpategaten na tang mga kolo tang mga taw ang galiliagan nang papagtegaten.
Ang kasisilagen tang Dios ig ang kaloy na
19 Itaben may maganing ong yen, "Angay basolon ita pa tang Dios mintras itang tanan gaekelan na lamang ong sadiling kaliliagan na?" 20 Maning ta na tang masabato: Yawang tawa! Sinoapa enged ang masabat ta maning atan ong Dios? Mga bindoatan ita lamang tang Dios. Mono ita pa mapagriklamo ong nandia angay bindoat ita nandiang maning ta na? 21 Pario tang manigboat ta oron. Pagosto lamang tanandia mga onopay galiliagan nang boaten. Ig ong pariong lagnang ang aggamiten na, poidi tanandiang magboat ta tatang oron ang maralen ig ang tata kang baraton lamang. Kaman?
22 Animan anday masabat ta ong Dios. Tenged maski galiliag tanandiang magpaita tang gaem na ig kasisilagen na ong mga mapinagtalaken, nagagoanta pa enged tanandia ong mga taw ang dapat da rin ang patayen ig silotan ong impirno. 23 Maning ta sia tang bindoat na agod ang makabebereng ang dengeg na ipaita na ong mga taw ang ate-bekan na, ang yay ang mga sinimpan na rang lagi asing tokaw pa ang ma-pen ong kadengegan na ong langit. 24 Ig ita yay ang mga taw ang asiang ginoyan na, belag lamang tang magalin ong mga Judio kondi asta ra ka ong mga belag ta Judio. 25 Tenged maning ta na tang inaning tang Dios don ong sinolat ni Oseas,
"Ang mga taw ang dating belag ta yen, kabigeno ra mandian ang yen ang banoa.
Ig ang indi aggegmano asing tokaw, gegmano ra mandian."§
26 "Ig ong mismong logar ang inaningano ong mga taw ang, 'Yamo, belag amo ta yen ang banoa.'
Don da tanira goyan ang mga ana tang Dios ang boi."*
27
Sia ya kay ang pinatako ni Isaias natetenged ong mga Israelita asing tanandia minaning: "Ang kadodoron tang inampo ni Israel, maski magimong pario tang kenay ong baybay, ge-ley lamang tang mangalibri. 28
Tenged alenget dang magosgar tang Dios ong mga taw ong kalibotan, ig maelet tang pagorosgaren na.Ӡ 29
Pario ka tang inaning ni Isaias,
"Mga ang Ampoan tang Makagagaem indi nagbo-wan ta pirapang manonobli ong yaten, itang tanan ang mga Israelita nangalipat ka rin, pario tang nainabo ong mga taw don ong Sodoma ig Gomorra."‡
Ang mga Judio ig ang Mo-yang Balita
30 Animan onoray maning ta? Ang mga belag ta Judio ang indi namagprosigir ang magimong mato-lid, yay ang binilang tang Dios ang mato-lid tenged ong pagto nira ong ni Cristo. 31 Piro ang mga Israelita ang namagprosigir din ang magtoman ong Katobolan agod magimong mato-lid ong pama-dek tang Dios indi nakabot nira. 32 Angay indi? Tenged imbis ang magto ong ni Jesu-Cristo, namagtalig tanira ong sadiling boat nira ong pagtoman tang Katobolan. Midio nangadagpa tanira ong tatang mabael ang bato, 33 ang yay ang inaning ong Kasolatan asing minaning tang Dios,
"Nagbetango ta tatang batong pagpadagpa don ong banoa tang Sion.§
Ang batong asi yay kaman ang magpadagpa ong nira.
Piro indi mapaeyak tang maski sinopay magto ong nandia."*