Maka Ulakaru 7
Stepanuse ibeteke Alla Eni lepataru ete elaka maka teu pakalaru
7:1-53
1Eleki Imame Elake lakwai esare itneu Stepanuse be, "Yelu rebe ibetekelu meru tinai, o?"
2Stepanuse iralake be, "Kwalia kai amaya! Imi lene loko au mina. Alla rebe Eni kbasare ela titinaije, IaselukeNi ete iteki ntuane mena Abrahame kena iheti me hena Harane mosa, kena eri rue me otoi Mesopotamia sa. 3Alla Ibeteke lokoi be, 'Siri bei amu henare kai amu luma toini pususi. Akeu kai arue kena otoi rebe tatike pine Au tilukele eteume.' 4Hoko Abrahame isiri bei me otoi Kasdime, eleki iheti me Harane. Eleki kena amai imata peneka, Alla Iulake Abrahame iheti lomei kena tapele rebe ama kai kwalia ite pusuma ruekele meije. 5Kena mere Alla Iriluke tapele otoi sae ete Abrahame mo, masike otoi tone lekwe. Masike kena mere Abrahame eni nanae sae mosa, po Alla Italuke peneka be, 'Tatike pine Au riluke tapele mere pusulu ete ale kai amu anubuaru. 6Kai namake amu anubuaru esi supu heti bei tapele meije kai rue kena nusa makete. Kai tamata nusa makete rebe esi rana tapele meije esi keri amu anubuaru kena tamata makerike kai onosi supu susate ete mere musuna utuna ata. 7Po Au ono susate ete tamata nusa makete rebe esi onosi kena tamata makerike mere. Eleki amu anubuaru esi siri bei nusa mere eleki esi isike Au me otoi meije. Esi isikeKu be: Alla, Amise titinai le Aono ami leu suike me otoi meije.' 8Kai Alla Italuke Abrahame kai eni anubuaru be mokwaiju suke pususi sunate. Mere kena esi nete loko Alla Italuke mere. Hoko kena Abrahame eni nanae Isake eni petua kwalure, isunateni. Eleki Isake lekwe isunate eni nanae Yakupe. Eleki Yakupe isunate eni nanae sie butu esa lesina luaru. Eni nanae meiju, pine iteki ntuana mena sie butu esa lesina luaru.
9Iteki ntuana mena meru lalesi tiake esi kwali Yusupe, hoko esi abelieni eleki iono tamata makerike me nusa Mesire. Po Alla Irakai. 10Alla Itiei bei pusue susataru. Alla Iono Pirone, kamale Mesire, inoake Yusupe tamata misete le Alla Iono irekwa sasaisa neka. Hoko Pirone ibitikeni kena tamata elake me nusa Mesire kai iriluke kbasa etei leke iraka Mesire kai pusue Pirone eni otoi maka ruere.
11Eleki pusue hena me Mesire kai otoi Kanane, esi supu susate manane eti pusue tamataru esi susa titinai kena supu manane. Iteki ntuana menaru lekwe esi supu manane more neka. 12Kena Yakupe ilene be mpe Mesire manane me, hoko iulake eni nanaru, iteki ntuana menaru, esi keu lope kena sabe gandume. Mere esi keu memenai. 13Eleki kena esi keu suike, Yusupe isibakeni etesi be ile Yusupe. Eleki kena mere mina pine Pirone irekwa eni luma toinu. 14Eleki Yusupe inauke loko amai Yakupe kena kotini kai pusue eni luma toinu esi heti lope Mesire. Pususi sie butu itu lesini lima. 15Hoko Yakupe kai eni luma toinu esi heti lope Mesire kena rue. Yakupe kai iteki ntuana mena maketaru esi rue kai mata ete me Mesire. 16Eleki kerisi lora Sikeme kai tolaesi kena liane benai rebe Abrahame isabele bei soa Hemore me Sikeme. Isabele kena kepe perake.
17Kena lau moneka Alla Italuke misete ete Abrahame eono nere, kena mere eni anubuaru esi tapa boka titinai me Mesire peneka. 18Eleki esi bitike Pirone beluke rebe irekwa Yusupe mo, ipleta me Mesire. 19Pirone mere ilemake iteki ntuana menaru kai iono susate etesi. Iulake poie esi kwetela tona rebe eku ruelesi leke esi mata. 20Kena mere ruele Musa. Ile kwete tone rebe inteki titinai. Eleki inai kai amai esi pialaeni me luma bulana telu. 21Eleki esi bunikeni me kwele leini. Po Pirone eni nanae binare isupui eleki iranai kai ipialaeni lupe erini eni nanae. 22Eleki saisa rebe tamata Mesire esi atetukele esi atetuke Musa kenae. Musa ilepare mise kai iono sasaisare mise.
23Kena Musa eni musuna butu atare, lalei kena ikeu selu kai itapa kwalinisi kai betaisi, tamata Israelaru. 24Ikeu lokosi eleki iselu tamata Mesire sae me iono susate ete tamata Israele sae, eleki laleije tia. Hoko itapa tamata Israele mere, eleki ibunu tamata Mesire. 25Musa ibetinake eni tamataru esi rekwa be Alla Iulakeni kena ihetiesi bei susate. Po esi nati mere mo. 26Eleki ele bobanure iluake lokosi lekwe iselu tamata Israela lua esi teta lomai. Eleki ikeu lo luasi kai ibeteke lokosi be, 'Silua, imi akwali lomai. Hoko ono lomai yake.' 27Po ile rebe iteta eni ebe irupake Musa kai ibeteke lokoi be, 'Sire ibitike ale kena aono elake leke lake ami kai ateu pakala ete amire? 28Lalemu kena abunu au lupe memane abunu tamata Mesire, o?' 29Musa ilene lepate mere, eleki inaya bei Mesire. Inaya eleki iluake me tape Midiane. Irue ete mere eleki ikai. Kai isupu kwete mokwaia lua.
30Eleki musuna butu ata suike Alla Eni malekate iluake loko Musa me tapele otoi nsekile tehaike ulate esi nane Sinai. Iselu malekate kena auwe klitini kena ai butui. 31Kena iselu mere iherane. Hoko ikeu lokoe kena iselu mimise be mere saisa. Eleki ilene iteki Tuhane Ilepa lokoi be, 32'Aure, amu ntuana menaru esi Allare. Alla rebe Abrahame, Isake kai Yakupe esi hlaleke lokoIje.' Hoko Musa rilai kai rarelei eti inehe kena selu loko ai butui mere moneka. 33Eleki Alla Ibeteke lokoi lekwe be, 'Lesu amu lelale usai mere le otoi rebe akele kenae mere otoi moli. Le Au me kenae. 34Au selu tamata Mesire siono Auku tamataru esi supu susate peneka. Kai Au lene esi lepata malerenaru peneka. Kai Au rulu kena tiesi bei susata meru. Hoko Au ulake ale kena aleu lopai Mesire.'
35Musa mere pine akmenare iteki ntuana menaru esi sukai mo hoko sibeteke lokoi be, 'Sire pine ibitike ale kena aono elake kai teu pakala ete amire?' Alla Eni malekate luake lokoi kai ilene Alla Ibeteke lokoi me ai butuije leke ileu lope loko tamata Israele, ipletaesi kai ihetie iteki ntuana menaru bei susate. 36Musa mere pine iono tanda herana me Mesire, eti ikerisi siri bei Mesire kai tanda herana makete lekwe kena esi keue Meite Lalakwe kai otoi nsekile musuna butu atare. 37Musa ruai pine ibeteke ete tamata Israelaru be, 'Tatike pine Alla Iulake ile sae ete imi bei ite ruama kena iono nabi molupe Alla Iulake aure.' 38Musa mere pine isa lolete ulate Sinai kena lepa kai malekate eleki irana Alla Eni lepata rebe uono ite rue eti pelare eleki irulu, iatetukele ete iteki ntuana menaru kai meije atetukelu ete ite lekwe.
39Po iteki ntuana menaru esi lene lokoi mo, kai sukai mo. Kai lalesi batuke kena leu suike lope Mesire. 40Hoko esi beteke loko Harune be, 'Ono binatane lakai ete ami kena ami hlaleke lokoe kai epletae ite leu lope Mesire. Le Musa isirie ami bei mpe Mesire, kai ami rekwa moneka be saisa eono kenai pende.' 41Hoko kena mere esi ono binatane lakai molupe sape anai sae me. Eleki esi bunu binatane bokala leke isike binatane lakai mere. Kai laleisu ndina le saisa rebe esi onoe mere, hoko esi ono pesta. 42Hoko Alla Ilene lokosi moneka kai Isebei esi isike kmalea ndete lanite. Mere saka akmenare nabi eni nane Amose ileki lepata bei Alla kena eni bukure be:
'Tamata Israela imi! Kena imi me otoi nsekile musuna butu atare,
imi bunu binatane leke palare, mere ete Au mo.
43Po batuke imi hlaleke loko alla tinai mo lupe Moloke kai kmale esi nane Refane esi lekite rame.
Moloke kai Refane meru tamata nusa maketaru hlaleke lokolu
hoko esi alla tinai mo.
Yele lua meru imi onolu kai isikelu.
Bei mere hoko Au hetie imi lau me Babele.'
44Lesi bei meije kena iteki ntuana menaru esi ndete otoi nsekile, esi keri tenda+ rebe Alla Iluake kenare. Tenda meije Alla Iulake Musa leke iteki ntuana menaru esi onoe molupe Alla Ibetekele eteije. 45Eleki takwali mina pine tenda mere iteki ntuana menaru kai Yosua esi kerie luake mei tapele meije. Esi kerie lomei leke esi rana tapele meije kena lisa kai henaru. Alla Isuisi bei tapele meije me oaisu. Tenda mere esi pakele roma kamale Dauta ipleta. 46Alla laleije ndinake Dauta kai ikotie bei Alla leke Isuka kena Dauta ieleke luma ete Alla rebe Yakupe isikeNi. 47Po eni nanae Salomo+ rebe iono kamale seli Dautare pine ieleke luma ete Alla.
48Po Alla rebe Eni kbasa elake Irue kena luma rebe tamata esi kerikele mo. Akmenare Alla Eni lapate rebe nabi sae ilekire be:
49-50'Lanite Auku otoi maka pleta
kai tapele Auku otoi kena titake.
Imi eleke luma ete Aure saisa mo.
Imi ono otoi kena Au rue kenare saisa mo.
Le Au pine ono yelu meru pusulu.'
51Kwalia kai amaya, ulu buami uela kuate kai imi lupe tamata rekwa Alla mosa. Imi lupe imi ntuana menaru rebe lelie Ro Misete rame. 52Nabi sae neka isupu susate beie imi ntuana menaru. Esi bunu pusue Alla Eni maka ulaka rebe kena akmena esi beteke etesi be Yesuse rebe Eni sala sae more, Iluake. Kai meije imi rilukeNi ete tamata rebe suka bunuIje pende. 53Imi supu Alla Eni pleta rebe malekate ibetekelu ete imire, po imi suka lenelu mo hoko roma meije imi ono lulu mo."
Esi raba Stepanuse kena batu Leke Imata
7:54-8:1a
54Kena elaka maka teu pakalaru esi lene Stepanuse eni lepata meru, hoko esi kete neli lokoi le esi nasu titinai. 55Po Ro Misete Ikbasae Stepanuse, eleki ilimese lolete lanite. Eleki Iselu Alla Eni kbasare saka hitate elake, kai iselu Yesuse Ikele sapleuke Alla Eni makwanale. Nati kena Eni makwanale mere Yesuse supu Alla Eni kbasare. 56Eleki ibeteke be, "Selu, surga esi meture ebaeke kai au selu Tamata Eni Nanare Ikele sapleuke Alla Eni makwanale."
57Po kena esi kloloe esi sou tlina loisu kai esi bua kerikeni. 58Esi lihini siri bei kotare, eleki esi lesu esi lapu nanukaru kai esi tolaelu kena kwete beluke sae me eni nane Sauluse oaije. Eleki esi rabai kena batu.
59Kena erisi raba Stepanuse sa, ikotie loko Yesuse be, "Tuhane Yesuse, rana auku nasite." 60Itatu kai ikotie kena na elake be, "Tuhane, esi raba au meije, Aampune esi dosaru noma." Ilepa mere pela eleki imata ne.


Maka Ulakaru 13
Barnabase kai Sauluse luasi supu ulake kena lepae Sou Misete
13:1-3
1Kena mere nabia kai kurua sia ilaru esi me kai tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse me kota Antiokia. Nabia kai kurua meru:
Barnabase,
Simeone rebe esi kotine tamata metene,
Lukiuse bei kota Kirene,
Menaheme rebe pialaeni sakesa kai elake Herodese me nusa mere bei tone sa,
kai Sauluse.
2Kena petu sae me tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse esi isike Alla kai esi tahane tia senete, Ro Misete Ibeteke lokosi be, "Bitike Barnabase kai Sauluse kena esi kerike eteKu. Esi kerike makerike rebe Au suka esi kerikele." 3Eleki kena esi tahane tia senete kai kotie loko Alla pelare, esi tolae balasi kena luasi leke bitike luasi kai esi ulake luasi keu ne.
Barnabase kai Sauluse luasi Lepae Sou Misete Me Nusa Sipruse
13:4-12
4-5Le Ro Misete Iulake Barnabase kai Sauluse, hoko esi keu lori kota Seleukia. Kena esi keu mere Yohanese rebe esi kotine Markuse isakesa kai luasi lekwe kai itapa luasi. Eleki bei mere esi sai lopai nusa Sipruse. Kena esi luake mpai hena Salamise, esi keu kusu tamata Yahudiaru esi luma ibadaru eleki silepae Alla eni lepataru etesi.
6-8Esi keu keholi nusa mere eti roma me hena Papose. Ete mere esi tetue tamata Yahudi sae me eni nane Bare Yesuse, eni nane kena sou Yunanire Elimase. Ile mere tamata maka leru. Po ilemake be ile nabi. Irue sakesa kai tamata elake, gubernure nusa mere, eni nane Sergiuse Pauluse. Gubernure mere irekwa titinai kena sasaisa neka. Iulake koti Barnabase kai Sauluse peneka, le isuka lene Alla Eni lepataru kena Yesuse. Po Elimase, tamata maka atia mere ilake luasi lepae lokoi. Ele mere isuka gubernure mere ihlaleke loko Yesuse mo. 9Po Sauluse rebe esi kotine Pauluse lere, isupu kbasa bei Ro Misete hoko ilimese lokoi, 10eleki ibeteke be, "Ei, nloene elake. Kwetele bei ro tiaru esi elake! Alemakesi kai ono tiae etesi rame yake. Asuka esi ono nkenale mo. Alemake loko tamata rame kena sasaisa neka be iteki Tuhane Iono nkenale mo. Ahleke amu maklemake mere moneka. 11Kena meije, Tuhane Ihukume ale sosoli! Iono mataume selu moneka hoko aselu sasaisa moneka roma Alla Iono aselu suike." Eleki kena olase mere neka, Elimase iblake ruai me kena melene hoko iselu sasaisa moneka. Hoko isanakwa lori-lopai rame loko tamata kena kerikeni kai rapai. 12Kena gubernure iselu mere, ihlaleke loko Yesuse le iherane Tuhane Eni lepataru esi kbasare.
Pauluse iahnau tamata me kota Antiokia
13:13-52
13Eleki Pauluse kai eni ebearu esi sai rame bei me kota Papose, eleki esi luake nda kota Perga me otoi Pampilia. Po Yohanese rebe esi kotine Markuse lere, isuka keu kaisi moneka hoko isai leu lopai Yerusaleme. 14Eleki bei me kota Pergare esi keu rame eti roma ndete kota Antiokia me otoi Pisidia. Eleki kena tamata Yahudi esi petu pleije esi kusu me luma ibadare kena esi rue ete mere. 15Kena esi baise bei Alla Eni lepata rebe Musa ilekiule kai nabiaru esi lekiule pela, eleki tamata elaka makerike me luma ibadare esi ulake tneu Pauluse kai eni ebearu be, "Kwalia imi, sepo imi hnaune me kena hnau ami hoko beteke noma." 16Eleki Pauluse ikele, ibitike balai lokosi leke esi lene lokoi eleki ibeteke be,
"Kwalia imi, tamata Israela kai kwalia maketa ete meije rebe imi hlaleke loko Alla. Imi lene meije mina! 17Iteki Alla rebe ite tamata Israelaru hlaleke lokoIje, Ibitike iteki ntuana menaru. Iono esi lei boka kai ktili peneka kena erisi rue ndi Mesire lupe tamata makete sare. Eleki Eni kbasa elake eonosi siri bei otoi Mesire. 18Eleki kena esi me otoi nsekile musuna butu atare, Alla Irakasi mise titinai. 19Alla Itapasi kena esi bunu tamata bokala bei nusa toini itu rebe ume otoi Kanane, eleki Ilarake tapele mere ete iteki ntuana menaru leke eleuesi. 20Esi rue me Mesire kai esi keu keholi ndete otoi nsekile neka. Pusue meiju uono musuna utuna ata butu lima eti esi rana tapele mere.
Eleki Alla Iono sie ilaru esi supu bitike kena maka teu pakala. Tamata maka teu pakala rebe pamulire nabi Samuele. 21Eleki esi kotie loko Alla leke Ibitike tamata esa kena iono kamale etesi. Eleki Alla Ibitike Saula, Kisi eni nanae, bei nusa toini Benyamine. Eleki Saula iono kamale musuna butu ata. 22Eleki Alla Irulukeni. Eleki Ibitike Dauta kena iono kamale etesi. Alla Ibeteke be, 'Au selu Dauta, Isai eni nanae, iono laleKu ndina kai iono lulu Auku pletaru peneka.' 23Kai bei Dauta eni anubuaru pine Alla Ibitike Maka Hlamate ete pusue tamata, lulu akmena Italuke. Maka Hlamate mere Yesuse. Hoko Alla Iono pelae sasaisa rebe Italuke pende. 24Kai kena Yesuse Iluake mosare, Yohanese ibeteke ete tamata Israelaru leke esi naku esi neunaru leke Alla Ilenelu kai esi suka kena ibaptisesi. 25Eleki kena Yohanese eni makerika meru pela nere, ibeteke lokosi be, 'Imi noake au meije sire? Au meije Maka Hlamate mo. Au meije Ile rebe imi namakeNi rame mo. Po imi lene mimise le Ile mere Iluake pamuli beiku. Eni kbasare ela lesi beiku titinai hoko au mpe lebu beiNi.'
26Kwalia imi rebe rulu bei ntuane Abrahame kai pusue kwalia imi maketa ete meije rebe hlaleke loko Alla! Alla IulakeNi kena Iahnau ite leke ite supu hlamate peneka. 27Po tamata mpai kota Yerusaleme kai esi elakaru esi rekwa be Yesuse mere Ile rebe Alla IulakeNi kena Iono hlamate ete tamatare mo. Kai nabiaru esi lepata bei Alla kenaI rebe baiselu pela petu pleije, eni nati mo hoko esi suka bunuI. Eleki esi pleta kena bunuI. Ele mere hoko hnaune bei Alla rebe nabiaru esi lekiule uono tinaije mere peneka. 28Le masike esi supu Yesuse Eni nsalale sae mo, po esi kotie bei elake Pilatuse, leke iulake eni maka luluaru esi bunuI. 29Esi ulakesi bunuI. Eleki kena esi ono Yesuse lulu saisa rebe nabiaru esi lekiule pela peneka, eleki sie maketa esi rulukeNi bei ai tutini rebe pakuI kenare eleki esi tolaeNi kena liane benai. 30Po Alla Iono Ikwana suike bei tamata matalaru. 31Eleki IaselukeNi rame petua bokala ete tamata rebe esi keu sakesa kaiNi bei mpai otoi Galilea lolete Yerusaleme. Hoko sie rebe esi selu Yesuse kena mere pine, esi alenakeNi ete pusu tamata Yahudiaru.
32Hoko kena meije ami lepae Sou Misete ete imi be saisa rebe Alla italuke ete iteki ntuane menare Iono, 33Ile mere pine Dauta anubu rebe Alla IbetekeNi kena Maka Hlamate ete pusue tamata. Ile mere Yesuse. Hoko Alla Iono pusue rebe Italukele le Iono Yesuse Ikwana suike bei matale peneka. Buku Isike Alla pasale luare, Dauta ibeteke Alla Eni lepate loko Eni nanare be:
'Ale Auku Nanae,
Petu meije Au beteke ete pusue tamata be,
Aure AmaMu!'
34Alla Iono Ikwana suike bei matale peneka, hoko meije Imata suike moneka. Le Alla Ibeteke lokoI peneka be:
'Saisa rebe Au taluke misete ete Dauta pende.
Au ono ete Ale tinai sa.'
35Kai buku Isike Alla pasale makete lekwe ibeteke be:
'Asebei Au rebe Auku dosa sae mo,
au mata kai pulueku mo.'
36Dauta iono lulu Alla Iulakeine peneka, kai imata peneka kai hnoukeni tehaike eni ntuane menaru. Kai pulueni peneka. 37Po Yesuse rebe Alla Iono Ikwana suike, pulueNi mo. 38-39Hoko au beteke ete kwalia imi leke imi rekwa be ami beteke be Alla Iampune imi dosaru le Yesuse Imata kai kwana suike ete imi peneka. Kai sire rebe ihlaleke lokoIje, Alla Inete loko eni dosaru moneka. Kai sire pine ilulu hukume rebe Musa ilekire po ihlaleke loko Yesuse mo, hoko Alla inete loko eni dosaru rame. 40Bei mere hoko imi noake mimise leke saisa rebe nabiaru esi lekiule uono kena imi yake. Le nabia menaru esi leki kai beteke be:
41'Imi tamata maka lepae tiae loko tamata maketa,
imi lene mimise!
Namake pine hkutukemi
eleki imi mata!
Le kena imi mata mosare
Au ono imi supu misete mo,
hoko masike sae ibeteke mere mimise
ete imi lekwe,
po imi hlaleke loko more neka.' "
42Eleki kena Pauluse kai Barnabase luasi siri bei luma ibadare, tamata me luma ibadare esi kotie bei luasi leke esi kusu kena petu plei suike kena lepa sibae lepata meru etesi. 43Eleki kena tamata meru esi siri pususi bei luma ibadare peneka, tamata Yahudi bokala kai tamata nusa maketa lekwe rebe esi hlaleke lulu tamata Yahudi pende esi keu lulu Pauluse kai Barnabase. Hoko luasi hnausi rame leke esi hlaleke loko Alla be Alla Iono misete rame.
44Eleki kena petu plei suike mahake tamata me kota mere esi luake pususi kena lene Alla Eni lepataru. 45Po kena tamata Yahudia maketaru esi selu tamata bokala meru, hoko lalesi tia titinai. Eleki esi lepae tiae ete Pauluse kai esi rare kaini le eni lepata meru. 46Po Pauluse kai Barnabase luasi nehe titinai kena lepa be, "Alla Iulake ami leke suke ami lepae Eni lepata kena Yesuse ete imi akmena. Po imi suka lene loko mo kai imi suka supu hlamate mo leke rue eti pela kai Alla moneka, hoko bei meije ami siri bei imi kai keu loko tamata nusa makete. 47Le Tuhane Eni pleta ete amire be:
'Au bitike imi kena atetuke sou bei Aure
ete tamata nusa maketa,
lupe lampure ehita lalane mimise etesi
kena esi supu hlamate. Leke imi keri hlamate ete pusue nusa' "
48Eleki kena tamata nusa maketa bei tamata Yahudiaru esi lene mere, hoko lalesi ndina titinai eleki esi isike Alla le Sou Misete kena Yesuse. Kai tamata rebe Alla Iteusi kena supu bitikesi supu rue eti pela pende esi hlaleke loko Yesuse.
49Hoko tamata rebe esi hlaleke loko Allare esi keholi otoi meije kai esi lepae Alla Eni lepataru ete tamata bokala. 50Po tamata Yahudiaru esi rana tamata elaka me kota mere kai binaya rebe esi ono elake, rebe esi hlaleke loko Allare lalesi. Hoko esi ono susate ete Pauluse kai Barnabase kai esi sui luasi bei otoi mere. 51Hoko Yesuse Eni maka ulaka lua meru esi tabubuke lopone bei esi lelalaru me tamata meru oasi leke esi rekwa be tamata Yahudi meiju lupe tamata rebe rekwa Alla mo. Eleki luasi keu lolete kota Ikoniume. 52Eleki Yesuse eni maka lulua me kota Antiokiare lalesi ndina titinai kai Ro Misete Ikerike kena lalesi.


Tatike pine Uonore 13:2
2Binatane rebe au selue mere selue saka macane tutule. Esi lelale saka beruane esi lelale kai esi biruije saka singare esi biruije. Kai naga minare eluake loko binatane mere kai eono binatane mere ektili saka nagare kai eono binatane mere esupu kbasa elake lupe kamale saka nagare esi kbasare.


Matiuse 23
Yesuse Ibeteke keta bei kuru Torataru kai tamata Parisiaru
23:1-36
(Mrk. 12:38-40; Luk. 11:37-54, 20:45-47)
1Yesuse Ilepa loko Eni maka luluaru kai tamata bokala be, 2"Kuru Torata kai tamata Parisiaru esi supu kbasa peneka kena atetuke Torata lupe Musa iatetukele. 3Hoko imi lene kai ono lulu saisa rebe esi atetukele ete imire, po imi ono lulu saisa rebe esi onore yake, le rebe esi atetukele esi ono lulu mo. 4Esi ono atata ktilina kai pletae imi kena lulu atata meru, eleyo esi tapa imi toto kena ono lulu moneka.
5Saisa rebe esi onore batuke kena tamata esi isikesi neka. Esi suka pake kotake kena kute Alla Eni lepata rebe lekire eleki esi loe me oalaleisu kai me balaisu, esi kotakaru ela lesi. Kai esi suka ono esi lapu nanukaru esi rendaru nanu lesi leke tamata esi seluise, esi isikesi. 6Sae lekwe, esi suka rue kena otoi misete rebe holmatele kena esi keu me pestaru pise esi kusu me Yahudiaru esi luma ibadaru. 7Esi keure esi suka tamata makete esi lepae hlamate etesi me pasararu leke tamata bokala esi selusi kai esi suka tamata esi kotise kuru.
8Po ete imire, imi suka kotie imire kuru yake le imi Kurure batuke esa kai imi pusumi akwali lomai. Hoko sae ilesi bei sae mo. 9Kai imi kotie sae mei nusa meije amate yake le imi Amate batuke esa, Ile mere Amate rebe Indete surga. 10Kai imi suka kotie imire elake yake le imi Elake batuke esa, Kamale rebe Alla ItalukeNi ete imi peneka. Mere Au ruaKu, Aure Kamale rebe Alla IulakeKu kena ono Maka Hlamate ete tamata. 11Bei imire sire iono elake titinai hoko suke ilayani imi. 12Kai sire rebe iono ruaije tamata elake, namake isupu kbasa sasaisa moneka. Kai sire rebe iblake eni kbasa sasaisa more, namake isupu bitike kena tamata elake.
13Eleki Yesuse Ibeteke loko kuru Torata kai tamata Parisiaru be, "Imi kuru Torata kai tamata Parisia, imire tamata maka ono misete lelemake. Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi ruami suka Au pletae tamata mo kena Au ono Kamale. Kai imi pele tamata makete rebe esi suka Au pletaise lekwe.
14[Imi kuru Torata kai tamata Parisia, imire tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi lemake matabina baluaru leke imi rana esi lumaru kai imi kotie loko Alla takwali leke tamata esi noake imire tamata misete. Bei mere hoko namake imi supu hukumane elake!]
15Imi kuru Torata kai tamata Parisia, imire tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi sabu meite kai keu papelake ootoi kena ono batuke tamata esa ikusu imi agamare. Kai kena ile mere ikusu imi agamare peneka, imi ono ineu lesi bei imi leke namake ikusu otoi susate titinai.
16Imi tamata elaka mata polala! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi beteke be la loko Tuhane Eni Lumare ono loko more mula mo, po la loko mase me Tuhane Eni Lumare pine ono lokole. 17Imi rekwa sasaisa mo, saka tamata matapolale . Tuhane Eni Lumare pentine lesi bei mase le eono mase mise titinai. 18Kai imi beteke be la loko otoi maka riluke tanei ete Allare ono loko more mula mo, po la loko tanei rebe tolae kenare hoko suke ono lokole. 19Imire tamata matapolale. Andia pine epentine lesire? Taneije pibe otoi maka tolae tanei kena palae ete Allare? Otoi maka tolare, le otoi mere pine eono taneije mise titinai ete Alla. 20Hoko sire pine ila loko otoi maka tola tenei rebe riluke ete Allare, mere ila loko otoi mere kai ila loko taneia rebe tolaelu kenare. 21Kai sire pine ila loko Tuhane Eni Lumare, hoko mere ila loko Tuhane Eni Lumare kai ila loko Alla rebe Irue kenare. 22Kai sire pine ila loko surgare, hoko mere ila loko Alla Eni otoi maka rue lakwai kai loko Alla ruaI ndete surgare neka.
23Imi kuru Torata kai tamata Parisia, imire tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Masike solasi, adase nkotone kai jintane, imi riluke perpuluhane ete Tuhane bei esi hasile, eleyo yelu rebe pentine lesi kena hukume rebe Musa ilekire, imi ono lulu mo. Lupe ono saisare suke nkena, oki lomai kai lulu pleta. Yelu meru suke imi ono pusulu, batuke ono loko leini yake kai nete loko riluke perpuluhane ete Tuhane lekwe. 24Imire tamata elaka rebe saka tamata matapolale. Yelu tona kena hukume rebe upentine more imi ono lulue, yo rebe upentine kena hukume mere imi puli kai mo.
25Imi kuru Torata kai tamata Parisia, imire tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi ono tamata esi selu imire kuru miseta, lupe imi koa imi obaru kai pikanaru esi muline eputi yo imi lalemi neu titinai le lalemi loko tamata maketaru esi taneiaru kai batuke lalemi nete imi ruami neka. 26Tamata Parisi, imire saka tamata mata polala! Suke imi koa imi obaru kai pikanaru esi laleiju mina, leke esi mulinaru uputi lekwe.
27Kuru Torata kai tamata Parisia imi, imi tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imire lupe nitu latai rebe cete kena putile. Me mulire selue nteki po mpe lalere penu kena lulinaru kai mpulute. 28Imi lekwe ele mere neka. Masike selu imi ono misete ete tamata maketaru, po lalemi penu kena nloene kai neune.
29Imi kuru Torataru kai tamata Parisiaru, imi tamata maka ono misete lelemake! Namake Alla Ihukume imire ktili. Imi kerike nabiaru esi lataisu mise, kai imi andolike tamata lale misetaru esi lataisu nteki, 30kai imi beteke be, 'Sepo kena amiki ntuana menaru esi ruere pine ami me sakesa kaisi peneka, hoko ami ono lulusi kena bunu nabiaru mo.' 31Hoko imi ruami naku peneka be imi rulu bei tamata rebe esi bunu nabiaru.
32Ele mere hoko dosa rebe imi ntuana menaru esi onolu menai pende, imi ono lokolu rame. 33Imi neu kai imi rulu bei tamata neune. Namake Alla Ihukume imi kena otoi naraka, kai imi hlaleke be imi supu tie bei mere yake. 34Au beteke ete imi be, 'Namake Au ulake nabia, tamata maka rekwa kai kuruaru loko imi. Bei sie meru imi bunu leini kai imi paku leini kena ai batai. Leini lekwe imi tetasi me luma ibadaru kai imi suisi bei kota kena kota. 35Bei mere hoko Alla Ihukume imi le imi ntuana menaru esi bunu pusue tamata rebe esi nsalale sae more. Esi bunu tamata bokala menai bei Habela rebe eni nsalale sae more isupu bunu eti roma Sakaria (Berekia eni nanare), rebe isupu bunu me Tuhane Eni Lumare kai me otoi maka riluke tanei kena pala ete Allare. 36Imi lene mimise. Imi tamata rebai meije imi supu hukume bei Alla le pusue dosa rebe imi kai imi ntuana menaru esi onoule.' "
Yesuse laleIje noa Yerusaleme
23:37-39
(Luk. 13:34-35)
37Yesuse Ibeteka be, "Tamata rue me kota Yerusaleme! Imi ntuana menaru esi bunu nabiaru, kai tamata rebe Alla Iulakesi loko imire, imi rabasi kena batu eti esi mata. LaleKu kena lupuke imi susuike peneka, molupe manure eloke esi anaiju, po imi suka lomei lokoKu mo! 38Bei mere hoko imi kotare supu atiae le Alla Iraka imi moneka. 39Nete! Au beteke ete imi be bei meije imi selu suike Au mo roma petu kena imi beteke be:
'Alla Iriluke misete ete Ile rebe Iluake kena Eni Nane rebe esi kbasare ela titinaije!"'+


Lukase 13:6
Tatama rebe isuka hleke bei ono dosa more lupe ara aini rebe ebua more lasae
13:6-9
6Eleki Yesuse Ialena kena umpama be, "Ile sae me iatnane ara aini sae me eni ndinu anggure eleki ela peneka. Petu sae me ikeu nikwa ara aini mere esi buaije po isupu sae mo.


Matiuse 25
Yesuse Iluake suike, ite namakeNi rame saka bina beluka lima rebe esi rekwa kai raka rame
25:1-13
1"Tatike petu rebe Au luake suike, Alla Eni sifate ete imi kena Ipletae tamatare saka umpama bina beluka butu esa meije: sie limaya esi aknekae mise yo sie limaya maketaru mo. Bina beluka sie butu esa esi rana esi pelitaru eleki esi keu sapa mokwai rebe iono kena ikaije. 2Sie limaya beisi esi boro kai sie limaya maketaru esi rekwa kai esi aknekae mise. 3Bina beluka rebe borokaru esi keri esi pelitaru po esi keri kai leite kena aknekae mo. 4Yo bina beluka rebe esi rekware esi keri esi pelitaru kai esi keri kai leite kena aknekaele. 5Po mokwai rebe iono kena kaije iluake nunu mo, hoko esi hkwau eleki esi ntulu.
6Kena kpetu tlaije tamata esi kloloe be, 'Mokwai rebe iono kena kaije iluake peneka! Siri sapai!' 7Eleki bina beluka butu esa meru esi betu kai esi ono aknekae esi pelitaru leke ehita. 8Bina beluka rebe borokaru esi beteke loko bina beluka rebe esi rekware be, 'Imi riluke bei imi leite ete ami mina le amiki pelitaru umata reneka.' 9Po bina beluka rebe esi rekware esi ralake be, 'Ami riluke mo le tatike epanuhu ite mo. Mise lesi, imi keu sabe bei maka abelie leite.' 10Hoko esi keu sabe leite. Po kena esi keu sabe leite, mokwai rebe iono kena ikaije iluake, eleki sie rebe esi akneka kena namakeni pende esi keu kusu sakesa kaini me otoi kena kaije eleki tamata makerikaru esi kobue meture.
11Bina maketa borokaru esi luake takwali kai esi kloloe be, 'Ntuane, ntuane, buka meture ete ami mina!' 12Po mokwai mere iralakesi be, 'Au rena imi mo!' "
13Eleki Yesuse Ialenake umpama mere pela nere Ibeteke be, "Bei mere hoko imi namake Au rame le petu kai olase kena Au luake suike imi rekwa mo."
Umpama kena tamata makerike misete kai misete mo
25:14-30
(Luk. 19:12-27)
14"Kena Alla Ipletae tamatare umpamae lupe alena kena ntuane sae me iono kena ikeu me otoi lauke. Kena ikeu nere, ikoti eni tamata makerikaru kena iono esi usaha kena eni kepenaru. 15Eleki iriluke kepene etesi lulu esi ktilinaru. Hoko iriluke kepe mase usata lima ete ile sae, iriluke kepe mase usata lua ete ile sae kai iriluke kepe mase usata esa ete ile sae. Eleki ikeu ne. 16Eleki tamata makerike rebe isupu kepe mase usata limare iusaha sabe kai iabeli kena kepene mere eti isupu kepe mase usata lima tapa lekwe. 17Tamata mekerike rebe isupu kepe mase usata luare iusaha ele mere neka hoko isupu kepe mase usata lua tapa lekwe. 18Po tamata makerike rebe isupu kepe mase usate esare ikeu kali likele eleki ihnouke ntuane mere eni kepene kena likele mere.
19Takwali mina pine ntuane mere ileu eleki ikotisi leke neheke eni kepenaru. 20Eleki tamata makerike rebe isupu kepe mase usata limare iluake, iriluke kepene etapa kepe mase usata lima kai ibeteke loko ntuane mere be, 'Ntuane, kepe mase usata lima rebe arilukele ete aure au usaha sabe kai abeli kenae hoko etapa kepe mase usata limare meije.' 21Eleki ntuane mere iombe, 'Akerike mise kuate. Ale auku tamata makerike misete kai alene lokoku. Alene lokoku kena kerike loko makerike tone hoko au riluke makerike elake etemu. Alomei, kusu pesta kai au.'
22Eleki tamata makerike rebe isupu kepe mase usata luaru iluake kai ibeteke be, 'Ntuane, kepe mase usata lua rebe arilukele ete aure, au usaha sabe kai abeli kenae hoko au supu kepe mase usata lua tapa lekwe.' 23Ntuane mere iombe, 'Akerike mise kuate. Ale auku tamata makerike misete kai alene lokoku. Alene lokoku kena kerike loko makerike tone hoko au riluke makerike elake ete ale. Alomei, kusu pesta kai au.' 24Eleki tamata makerike rebe isupu kepe mase usate esare iluake kai ibeteke be, 'Ntuane, au rekwa be ntuane alere tamata maka ono tamata esi kerike ktili titinai: asuka ulu gandume rebe aatnane more, asuka lupuke hasile bei bibite rebe alibuke more. 25Kai rilaku le tinake arana kepene rebe au abeli kenare pine au supure. Hoko au keu bunike ntuane amu kepene mere mpe tapele lebui. Rana amu kepene lome!' 26Ntuane mere iombe, 'Ale tamata makerike neune kai nosone. Arekwa peneka be au suka ulu gandume rebe au atnane more, kai au suka lupuke hasile bei bibite rebe au libuke more. Au rana kepene rebe tamata makete esi abeli kenae pine esi supure o? 27Ele mere hoko suke akusue auku kepene mere me banke leke kena au leure au rana auku kepene mere kai esi bunare.' 28Kai iombe, 'Rana kepene mere beini kai rilukele ete tamata makerike rebe isupu kepe mase usata butu esare.' 29Le sire pine ikerike mise ete Au, tatike pine isupu boka titinai kai iono tamata rebe eni taneia boka. Po sire pine ikerike mise ete Au mo, tatike pine saisa rebe Au riluke etei pende Au rana beini suike. 30Hoko tamata makerike rebe ipakuna more isupu poie me muli me otoi rebe kpetu kurule kai susate titinai. Irani kai isupu susate elake ete mere."
Kena Yesuse Iluake suike Iteu pakala ete pusu tamata
25:31-46
31"Namake kena petu sae me, Au, Tamata Eni Nanae, luake suike sakesa kai Auku malekataru, Au rue kena Auku otoi rebe mise titinaije kai Auku kbasare ela titinai. 32Kai pusue tamata mei nusa meije esi lupuke me oaKu. Eleki Au tebisi bei lomai kena toini lua, saka tamata maka pialae binatane itebi dombare bei pipire. 33Tamata rebe esi ono lulu Alla Eni sukare Au lupukesi sapleuke Auku makwanale, yo maketaru esi sapleuke Auku mapale. 34Eleki Au, Kamale, Au beteke loko tamata rebe esi me sapleuke Auku makwanale be, 'Imia rebe AmaKu Iono misete ete imire, imi lomei! Lomei kusu mei otoi rebe Alla Iaknekae ete imi peneka bei kena nusa meije etola menaije sa eti roma meije. 35Le kena tiaKu senere, imi riluke manane eteKu kai kena kmalake Aure, imi riluke kwele eteKu. Kena Aure tamata beluke me imi henare, imi keriKu me imi luma. 36Kena Auku pakiane sae more, imi riluke pakiane eteku. Kena kerake Aure, imi li lokoKu. Kena esi kusue Au me buije, imi tapaKu.'
37Eleki namake tamata miseta meru esi beteke be, 'Tuhane, kena rebai andia pine ami selu Tuhane tiaMu sene eleki ami riluke manane ete Tuhane Ale? Pise Tuhane kmalakeMu eleki ami riluke kwele ete Ale? 38Kena rebai andia pine ami selu Tuhane Ale, tamata beluke me amiki henare eleki ami keriMu me amiki lumare? Pise kena rebai andia pine Tuhane Amu pekeane sae mo eleki ami riluke pakiane ete Ale? 39Kena rebai andi pine ami selu Tuhane kerakeMu pise esi kusueMu me bui eleki ami tapa Ale?' 40Eleki Au ralakesi be, 'Leke imi rekwa be: kena imi ono meru ete sae bei Auku tamata rebe esi hlaleke lokoKu, rebe imi noakeise tamata susate hoko mere sakesa kai imi onoe ete Aure neka.'
41Yo Au beteke loko tamata rebe esi me sapleuke Auku mapale leneka be, 'Imi, Tamata rebe Alla Itosiemi! Imi supu hukume rebe ktili titinai! Keu beiKu kai kusu me otoi susate titinai eti pelare rebe Alla Iaknekae ete ro tiaru esi elake kai eni kwetelaru leke esi kusu kenae kai rue eti pela ete mere neka. 42Le kena tiaKu senere imi riluke menane ete Au mo, kena kmalake Aure imi riluke kwele eteKu mo. 43Kena Aure tamata beluke me imi henare, imi keri Au me imi lumare mo. Kena Auku pakiane sae more, imi riluke pakiane ete Au mo. Kena kerake Au kai esi kusue Au me buije, imi li lokoKu mo.' 44Eleki namake esi beteke loko Au be, 'Tuhane, kena rebai andia pine ami selu Tuhane tiaMu sene, pise kmalakeMu, pise Alere tamata beluke me amiki henare, pise Amu pakiane sae mo, pise kerakeMu, pise supu kusue kena bui eleki ami li loko Tuhane Ale more?' 45Eleki Au ralakesi be, 'Leke imi rekwa be: tamata rebe esi hlaleke loko Au, rebe imi noakeise tamata susate, imi suka tapa sae kuesa beisi mo, hoko mere sakesa kai imi suka tapa Au more neka.' 46Hoko tamata meru esi supu hukumane bei Allare esi supu susate eti pela, eleyo tamata rebe esi ono lulu Alla Isukare, esi supu rue mise kai Alla eti pela."


Maka Ulakaru 21
Pauluse ileu lopai kota Yerusaleme
21:1-16
1Ami baie tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse esi elakaru eleki ami keu beisi ne. Eleki ami sai sosoli lopai nusa Kose eleki ele bobanure ami roma me nusa Rodose. Eleki bei mere ami sai rame lopai kota Patara. 2Ete me kota mere ami supu kapale sae me, eono kena esai lopai otoi Pinesia. Eleki ami sai kena kapale mere. 3Ami selu nusa Sipruse sapleuke mapale, po ami lia bei rame lopai otoi Siria. Eleki ami tati me kota Tiruse, le ete mere kapale rebe ami sare eruluke taneia rebe elikure. 4Ete mere ami keu loko tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse rebe esi rue ete mere kai ami rue petua itu kaisi. Kai Ro Misete Iono sie meru lalesi rekwa be tatike pine Pauluse isupu susate mpai Yerusaleme hoko esi ahnau Pauluse leke ikeu lopai kota Yerusaleme yake. 5Po petu kena ami rue ete mere pusue peneka eleki ami keu siba beisi. Hoko tamata meru bina, mokwai kai esi nanaru pususi bete ami siri bei kotare, roma ndau meite leini eleki ami pusuma tatu kai kotie loko Alla. 6Eleki ami baie lomai eleki ami sa lolete kapale yo esi leu lora luma ne.
7Ami sai bei me kota Tiruse, ami luake mpai kota Ptolemaise eleki ami rulu ete mere. Eleki ete mere ami keu loko tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse ete mere kena beteke holmate etesi eleki ami rue kaisi petu esa. 8Ele bobanure ami siba rame eleki ami luake mpai kota Kaisarea. Ete mere ami keu loko maka lepa Alla Eni lepate sae me eni nane Pelipuse me eni luma, eleki ami rue kaini. Ile mere ile sae bei sie itua rebe bitikesi me kota Yerusaleme kena layani tamata susate. 9Kai Pelipuse eni kwete bina ata esi kai mosa, Alla Iriluke ktiline etesi peneka kena esi lepa Alla Eni lepataru. 10Kena ami rue ete mere petua ilaru, nabi sae me eni nane Agabuse iluake bei ndete otoi Yudea. 11Iluake loko ami eleki irana Pauluse eni maka lo akware eleki Agabuse ruai ilo eni lelalaru kai balaiju, kai ibeteke ele meije be, "Ro Misete Iono laleku rekwa be: Ile rebe eni maka bali akwa meije namake tamata Yahudia ndete kota Yerusaleme esi loi ele meije. Eleki esi rilukeni ete tamata maketa rebe tamata Yahudi more."
12Kena ami lene ibeteke mere hoko ami kai tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse rebe esi rue me kota Kaisareare, ami kotie rame bei Pauluse be, "Ntuane akeu siba lolete kota Yerusaleme yake." 13Po Pauluse iralake be, "Le mula pine imi ranire? Imi ono ele mere eono laleku tia titinai. Esi kerike au pise esi bunu au sebeisi neka le au lulu Tuhane Yesuse neka." 14Ele mere isuka lene loko amiki hnaune mo, eleki ami lului neka kai ami kotie loko Tuhane be, "Pusulu uono bei Tuhane Ale neka."
15Ami rue ete mere petua ilaru eleki ami aknekae amiki taneiaru eleki ami keu siba lolete kota Yerusaleme. 16Hoko sie ilaru bei me kota Kaisarea esi keu sakesa kai ami kena esi bete ami loko Manasone eni lumare, le eni lumare pine ami rue kenare. Manasone mere tamata bei nusa Sipruse kai ihlaleke loko Yesuse takwali peneka.
Pauluse ikeu loko Yakobuse
21:17-26
17Kena ami luake me kota Yerusaleme, tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse ete mere esi sapa ami kena lale ndinate. 18Ele bobanure Pauluse ikeu sakesa kai ami kena keu loko Yakobuse, kai pusue tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse esi elakaru esi lupu ete mere. 19Kena ami kotie hlamate beisi, eleki Pauluse ialena etesi be, kena ilepa Yesuse ete tamata makete rebe tamata Yahudi more, Alla Ionosi hlaleke lokoI. 20Kena esi lene ialena pela, eleki pususi isike Alla. Eleki esi beteke etei be, "Kwali! Suke arekwa be tamata Yahudi rebe esi lulu Yesuse esi boka titinai peneka. Sie meru pususi ono lulu Alla Eni pleta rebe Musa ilekire mise titinai. 21Po esi lene kena ale be atetuke pusue tamata Yahudia rebe esi rue kai tamata maketaru, leke ono lulu Alla Eni pleta meru moneka. Kai kwali ahnausi leke esi sunate esi nanaru yake kai esi ono lulu ite tamata Yahudiaru iteki atataru yake. 22Meije esi rekwa be amei peneka hoko esi tetamu neka.
23Hoko mise lesi aono lulu saisa rebe ami betekele meije be bei amia meiju sie ataya mei esi la loko Alla peneka. 24Akeri kaisi me Tuhane Eni Luma kena andita nanakwala lulu atate sakesa kaisi kai aseli kepene lesi kena koki esi buaru mina. Aono ele mere leke pusue tamata esi rekwa be soua kena ale rebe esi lenelu meru tinai mo kai ara lulu Alla Eni pleta meru sa. 25Kai arekwa lekwe be tamata makete rebe tamata Yahudi mo rebe esi hlaleke loko Yesuse pende, ami natue sulate lokosi peneka kena beteke saisa rebe ami teure be manane rebe rilukele ete tuhane tinai more kane yake. Kai kane lalakwe yake pise aklaline rebe emata le klosekele yake kai ono ntasite yake."
26Eleki ele bobanure Pauluse ikeu sakesa kai sie ataya meru eleki esi ono lulu atate andita nanare. Eleki esi kusu me Tuhane Eni Luma kena esi beteke ete imame be petu ila atate andita nanare pela kai esi binatana kena palalu ete Allare esi palaule.
Solalua rebe Kaisare ipletaesi esi kerike Pauluse le esi betinake Pauluse ihohae Pemerinta
21:27-36
27Petua itu kena andita nanakwala lulu atate mere elia nere, tamata Yahudia sie ilaru bei otoi Asia esi selu Pauluse me Tuhane Eni Lumare. Hoko esi umauke tamata bokala leke esi kerikeni. 28Esi kloloe be, "Ei kwalia! Tamata Israele! Tapa ami mina! Tamata meije ikeu etia-etia neka. Iatetuke pusue tamata leke esi suka ite yake, kai lene loko lepata rebe Musa ilekilu yake. Ilepa tiae loko Tuhane Eni Luma meije. Meije ikeri tamata Yahudia mo kena kusu Tuhane Eni Lumare peneka. Esi ono tiae kena otoi moli meije!"
29Esi beteke ele mere le esi selu Tropimuse tamata bei kota Epsuse, isakesa kai Pauluse me kotare, kai esi betinake Pauluse ikerini me Tuhane Eni Luma peneka.
30Hoko pusue kota laleije hoha, kai pusue tamata esi bala uru lokoi, eleki esi kerike Pauluse kai esi lihini siri bei Tuhane Eni Lumare. Eleki esi kwara pusue pagare rebe ekeholi Tuhane Eni Lumare esi meture sosoli. 31Kena tamata rebe esi hoha mere esi ono kena esi bunu Pauluse, tamata sae me ibeteke ete solalua rebe Kaisare ipletaesie, esi elake be pusue kota Yerusaleme ehoha. 32Hoko solaluaru esi elake mere irana solalu utune esi elake sie ilaru kai solalua makete lekwe eleki esi bala lolete otoi rebe hohare. Kena tamata rebe esi hoha mere esi selu solaluaru hoko esi hleke bei teta Pauluse. 33Eleki solaluaru esi elake mere ikeu loko Pauluse eleki ikerikeni, kai iulake esi loi. Kai itneu be, "Tamata meije sire? Iono saisare?" 34Tamata bokala meru leini esi kloloe be elere, leini esi kloloe be elere. Hoko hoha titinai eti solaluaru esi elake irekwa mo be andia tinai. Hoko iulake keri Pauluse me esi otoi maka ruere. 35Hoko kena esi kerini roma me elana buai rulu bei Tuhane Eni Lumare, solaluaru esi tohini le tamata meru esi uru boka kuate kena bunui. 36Hoko tamata bokala meru esi lulu mulisi kai esi kloloe be, "Bunui!"
Pauluse ilepa le ruai
21:37-22:21
(9:1-19; 26:12-18)
37Kena solaluaru esi ono kena kusu le Pauluse me esi otoi maka ruere, Pauluse ibeteke loko solaluaru esi elake be, "Ntuane, au lepa kai ale totore saisa moyo?"
Iralake be, "Ei, arekwa sou Yunanire? 38Yapine ale mere tamata Mesire rebe beluke meije ihohae pemerintare eleki ipletae tamata maka bunu usata ata me otoi nsekile, piseo?"
39Pauluse iralake be, "Mo, aure tamata Yahudi bei kota Tarsuse, kota elake me otoi Kilikia. Au kotie leke asuka kena au lepa ete tamata bokala meru mina."
40Kena solaluaru esi elake isuka kena Pauluse ilepa etesi, eleki ikele kena elane eleki ibitike balai lokosi leke esi ndene, eleki pususi ndene. Pauluse ilepa lokosi kena sou Ibrani be,


Roma 7
Hukume rebe Musa ilekire ekbasae ite moneka le ite esa kai Kristuse peneka
7:1-6
1Kwali betaya imi! Au leki meije ete imi rebe rekwa hukume pende. Imi rekwa be hukume mere ekbasae tamatare kena eri kwana sa. Sepo imata peneka hoko hukume mere ekbasaeni moneka. 2Umpamare, bina rebe ikai pende, lulu hukume, bina mere hukume maka kaije ekbasaeni kena eni mokwai eri rue sa. Po sepo eni mokwai imata peneka hoko hukume maka kaije ekbasaeni moneka. 3Sepo bina mere irue kai mokwai makete kena eni mokwai eri rue sa, hoko bina mere isablia. Po sepo eni mokwai mata peneka, hoko lulu hukume bina mere hukume kbasaeni moneka. Kai sepo ikai kai mokwai makete hoko bina mere isablia mo.
4Hoko kwali betaya, mere sakesa kai itere neka. Musa eni hukume ekbasae ite moneka le sakesa kai ite mata sakesa kai Kristuse kena ai tutine peneka. Itere Yesuse rebe Ikwana suike Enie hoko ite ono misete kai hidupe holmate Alla. 5Le akmena kena ite hlaleke loko Yesuse mosare iteki hidupe lulu tamata eni sifate kena ono neune. Kai kena ite rekwa Musa Eni hukume mere, iteki lale neune tapa rame eleki ite ono dosa rebe eono ite rue lau bei Allare. 6Po pamuli meije Musa eni hukume ekbasae ite moneka le saka ite mata sakesa kai Kristuse peneka. Hoko ite rekwa bei layani Alla peneka. Po ite layani Allare bei ite lulu Musa eni hukume lupe akmenare mo, po ite lulu lalane beluke kena layaniNi le Eni Rore Itapa kai Ikbasae ite.
Hukume rebe Musa Ilekire eono ite rekwa nkenale kai nsalale
7:7-13
7Akmenare au beteke be bei Kristuse pine hukume rebe Musa ilekire ekbasae imi moneka. Masike ele mere po ite noake be hukume mere emise mo yake. Au rekware ele mere mo. Hukume mere mise le eatetuke au leke au rekwa dosare. Hukume mere ebeteke be: "Lale loko tamata makete eni tanei yake." Po sepo ebeteke ele mere mo, hoko au rekwa be lale loko tamata makete eni taneije sala mo. 8Po kena au rekwa hukume rebe Musa ilekire, laleku loko saisa neka kena ono dosa, eleki auku lale neune etapa rame. Sepo hukume mere sae mo, hoko saisa etutuke au le auku dosare mo, hoko dosare kbasae au mo.
9Akmena au hidupe, au rekwa hukume mere mo hoko au noake auku hidupe mise. Po kena au rekwa hukume mere, lalekue titinai kena noake dosare me auku hidupe. Le auku dosaru boka titinai, 10hoko namake au supu hukume au mata kai rue lau bei Alla eti pela. Memenaije au rekwa be hukume mere Tuhane Irilukele kena eliku hlamate ete au, eleyo mo le eono au supu hukume au mata kai rue lau bei Alla eti pela. 11Bei hukume mere pine au supu lemake kena au ono dosa le au noake be au supu hlamate baue hukume mere, eleyo mo le namake eono au supu hukume au mata kai rue lau bei Alla eti pela.
12Hoko kwali betaya, hukume mere emise titinai le ebei Alla kai saisa rebe ebetekele, emise titinai kai enkena. 13Po yapine imi noake be hukume rebe Musai ilekire emise eleyo mere eono au supu hukume au mata kai rue lau bei Alla eti pela. Ele mere mo! Dosa mere pine eono au supu hukume kai mata, kai dosare epake hukume misete mere, eono au supu hukume kai au mata. Hoko au rekwa ntoli be auku dosare emei laleku kai dosare neune.
Ite ktili kena ono nkenale lulu hukume rebe Musa ilekire mo
7:14-26
14Ite rekwa be hukume rebe Musa ilekire enkena titinai le ebei Alla Eni Rore, po aure tamata rebe iktili kena ono misete mo. Dosare ekbasae aure saka paksa tamata sae kena iono tamata makerike. 15Au rekwa mo be le mula pine au ono ele mere. Le saisa nkenale rebe laleku kena onore, au supu ono mo. Po dosa rebe au suka more, au onoe. 16Po saisa rebe au onore tebikele bei rebe laleku kena onore hoko kaplaleku. Mere easeluke be au akue hukume mere mise. 17Hoko laleku kena ono ele mere mo po dosa rebe emei lalekue akbasae au kena onoe. 18Le au rekwa be mei lalekue saisa misete sae kwale mo le auku sifate saka tamata maka ono dosa. Laleku kena ono misete po au ktili kena ono mo. 19Au ono yelu miseta rebe au suka onore mo. Po au hali kena ono yelu tiae rebe au suka ono more. 20Po sepo au ono yelu rebe au suka kena onore mo hoko mere au ono mo po mere dosare ekbasae au kena onoe.
21Hoko auku hidupe eono ele mere. Laleku kena ono misete, po rebe au onore batuke tiae. 22Le laleku titinai kena lulu Alla Eni pletare, 23po au meije, dosare kbasae laleku kai dosare lelie auku suka kena lulu Alla Eni hukume. Hoko saka au supu lo kena dosare esi kbasa rebe mei lalekue. 24Silaka! Au noake ele meije namake au rue lau bei Tuhane. Sire pine isupu ono au hlamate bei pusue meiju? 25Bei mere hoko au kotie trima kasi bei Alla le Ikbasa kena Ihlamate au bei dosa rebe ekbasae nanakwalakue baue iteki Tuhane Yesuse Kristuse.
Bei pusue meru hoko kwali betaya, ite selu mimise kena Yesuse Kristuse Itapa au mosare, mei lalekue au suka titinai kena riluke nanakwalakue kena lulu Alla Eni hukume, po bei auku sifate tamatare eti au lulu dosare neka.


Roma 11
Tamata Israela bokala esi suka hlaleke loko Yesuse mo po Alla Ibitike leini kena esi hlaleke loko Yesuse
11:1-10
1Ele mere hoko yapine Alla Itrima Eni tamata Israelaru mone piseo? Mo! Au ruaku lekwe tamata Israele le au rulu bei Abrahame, au bei suku Benyamine. 2Alla Eni tamataya rebe Ibitikesi bei akmena sare Ihlekesi mo. Kwali betaya imi nete saisa rebe lekie me Alla Eni lepate rebe lekire ebeteke nabi Elia inanu tamata Israelaru ete Allare. Elia iombe: 3"Tuhane, tamata esi bunu Amu nabiaru peneka kai esi atia amiki otoi kena pala tanei rebe riluke ete Alere peneka. Lesike au ruaku kai lalesi kena bunu au sa."+ 4Alla Iralake Elia be: "Au aknekae sie usata itu eteKu peneka. Esi tatu loko Baale+ mosa."+ 5Sakesa kai pamuli meije neka. Alla Ililake sie leini bei tamata Israelaru kena Eni tamata lulu Eni lale misete. 6Alla Ibitikesi le laleIje mise etesi, po bei saisa rebe esi onore mo. Le tamata rebe iaseluke be ioki sae titinaije, iselu bei saisa rebe tamata mere ionore mo.
7Hoko pusue meru elere: tamata Israelaru pususi suka esi nkena me Alla oaI po esi nkena pususi mo lupe esi sukare. Batuke sie leini rebe Alla Ibitikeise pine esi supue. Yo sie maketaru ulu buaisu ela, esi suka hlaleke loko Alla mo. 8Hoko sakesa kai Alla Eni lepate rebe lekire ebeteke elere:
"Alla Iono laleisu rekwa mo
kai esi noake mise mo.
Kai roma meije esi nati mo
kai esi lene loko Alla Eni lepataru mo."+
9Dauta ibeteke me Alla Eni lepate rebe lekire lekwe be:
"Tuhane, esi ono pestaru sebeie uono bole ete ruasi,
kai eono likele benai kena esi tetu kenae kai atiasi,
leke eseli esi ono neuna meru.
10Sebeie mata mailesi leke esi selu yake,
kai sebeie esi keri susate eti esi tuna."+
Tamata Yahudiaru esi hlaleke loko Yesuse mo hoko Sou Misete lepaele ete tamata Yahudi more
11:11-12
11Hoko tatike pine eliare? Yapine kena tamata Yahudiaru esi keu sala lalane saka esi tetu eleki esi kele moneko? Mo! Po esi ono dosa le esi trima Yesuse Kristuse mo hoko rebe esi supu hlamate tamata makete le esi trima Yesuse Kristuse. Leke namake tamata Yahudiaru lalesi kena supu Alla Eni misete baue Yesuse Kristuse, rebe tamata bei bangsa makete esi supu pende, hoko esi suka kena hlaleke loko Yesuse Kristuse lekwe. 12Tamata Yahudi mo mei nusa meije esi supu Alla Eni misete le tamata Yahudiaru esi dosa kena esi suka hlamate mo rebe ite supu baue saisa rebe Yesuse Kristuse Ionore. Hoko namake tamata Yahudia rebe Ibitikesi pende esi leu suike kena trima Yesuse Kristuse leke esi ono misete suike kai Alla. Kena mere Alla Eni misete tapa rame mei nusa.
Hnaune ete tamata Yahudi more leke esi hlaleke rame
11:13-24
13Po meije au lepa loko kwali betaya imi rebe tamata Yahudi more. Au ono Yesuse Kristuse Eni maka ulake ete imi tamata Yahudi more. Au kerike titinai le au noake be auku makerike meije mise. 14Au hlaleke be auku makerike meije eono auku tamataru laleisu loko misete rebe imi supure. Ele mere leke Alla Ihlamatesi. 15Le kena Alla Isukasi more, ebuka lalene ete bangsa maketaru kena ono misete suike kai Alla. Eleyo namake esi petu me kena Alla Itrima tamata Yahudiaru le esi hlaleke loko Yesuse. Mere sakesa kai tamata matale ikwana suike!
16Abrahame, Isake kai Yakupe Alla Eni tamata, hoko esi anubuaru lekwe Eni tamatare neka. Ite bandine kai manane rebe esi riluke ete Allare. Piasare tamata Yahudiaru esi riluke hasile menaije ete Alla, hoko mere natire be esi lesine Alla Enie lekwe. Mere sakesa kai ai aine neka. Sepo esi lamuite Alla Enie hoko esi aine lekwe Eniere neka. 17Bandine tamata Yahudiaru saka saitune aini rebe ite rakare kai raka tetu esi sanaije. Tamata Yahudi more saka saitune sanai rebe rana bei me neu eleki tapukele kena sanai rebe teture esi lakwaije. Hoko sakesa kai saitune sanai mere esupu manane bei saitune aini mere esi lamuite neka. Ele mere lekwe, imi supu misete bei Alla Italukele ete tamata Yahudiaru. 18Bei mere hoko imi sobue tamata Yahudia rebe Alla Isukasi more yake le masike elia lekwe po esi saka saitune sainai rebe teture. Sepo kwakwae imi ete tamata Yahudiaru hoko suke imi nete! Imire saka ai sanaije neka. Ai sanaije eriluke manane ete ai lamuite mo, po ai lamuite pine eriluke manane ete esi sanaije.
19Yapine bei imire sae ibeteke be, "Yele, po tamata Yahudiaru esi saka ai sanai rebe teture leke esi tapuke ai sanai makete kena ai mere. Kai aure saka ai sanai rebe tapukele kena ai batai mere." 20Mere tinai po imi nete! Alla Ipoie tamata Yahudiaru le esi hlaleke loko Yesuse mo. Kai Itrima imi le imi hlaleke loko Yesuse. Hoko kwakwae imi loko tamata Yahudiaru yake. Imi rilami leke hlaleke rame. 21Le sepo Alla laleIje noa tamata Yahudia rebe esi hlaleke loko Yesuse more eleki Ipoiesi saka ai rebe pialaele tetu esi sainaije eleki poiele. Alla Ipoie imi ele mere lekwe, sepo imi hlaleke mo.
22Hoko kwali betaya, bei mere ite rekwa Alla Eni misete ela titinai. Po Eni nasute lekwe ktili titinaije neka. Inasuke tamata Yahudia rebe esi hlaleke loko Yesuse more. Po laleIje noa imi tamata Yahudi more. Po sepo imi hleke imi maka hlaleke hoko namake imi supu poije neka. 23Sepo tamata Yahudiaru esi hleke esi atate rebe hlaleke loko Yesuse more, namake Alla Itrima suikesi le Eni kbasa kena trima suikesi. 24Imi tamata Yahudi more saka saitune sanai rebe tetue bei saitune aini me neu rebe atnane more eleki tapukele kena saitune rebe atnanele rebe umpamakele tamata Yahudire, Israele Eni anubu. Sepo Alla Itrima imi le imi hlaleke, hoko lesi lekwe Itrima suike tamata Yahudiaru le esi hlaleke loko Yesuse. Le siere saka ai sanai bei ai aini rebe Alla Ipialaele.
Alla Ioki pusue tamata mei nusa
11:25-32
25Kwali betaya rebe tamata Yahudi mo, au lepa loko Alla Eni suka rebe akmenare tamata esi rekwa more ete imi leke meije imi rekwae mimise. Au beteke meije le au sukare kwakwae imi mo. Alla laleIje elere: Pamuli meije tamata Israela bokala ulu buaisu uela. Po roma petu rebe pusue tamata Yahudi mo rebe Alla Ikotise esi supu hlamate peneka, pine ulu buaisu uela moneka. 26Tamata Israelaru esi supu hlamate, ele mere. Meije eme Alla Eni lepate rebe lekire be:
"Namake roma esi peture Maka Hlamate
Iluake bei ndete Sione.
Iluake kena Ipoie Yakupe eni anubuaru esi neunaru.
27Au talukesi elere:
namake Au ampune esi dosaru."+
28Kwali betaya bei Yahudi mo, sepo ite lepa loko tamata Yahudiaru esi trima Sou Misete bei Allare mo, hoko esi ono musu kai Alla. Ele mere hoko eono untune elake ete imi tamata Yahudi more le bei mere pine imi supu hlamate. Po sepo ite lepa loko tamata Yahudiaru be siere Alla Ibitikesi hoko Eri okisi rame, le Eri nete rame loko saisa rebe Italukele ete esi ntua menaru. 29Le sepo Alla Ibitike sae kai Iriluke misete etei, Alla Ileuke suike saisa rebe Ionoe mere moneka. 30Akmenare imi lene loko Alla mo. Po pamuli meije Alla Iaseluke Eni lale misete ete imi, le tamata Yahudiaru esi lene lokoI more. 31Ele mere lekwe bei imi tamata Yahudi more pine tamata Yahudiaru esi supu Alla Eni misete. Esi lene loko Alla mo hoko Iaseluke Eni lale misete ete imi tamata Yahudi more. Kai bei imi lekwe pine Alla Ioki tamata Yahudiaru. 32Le Alla Isebeie pusue tamatare esi lene lokoI mo le dosare kbasaesi. Hoko Alla Isupu lalane kena aseluke Eni lale misete ete pusue tamata.
Isike Alla
11:33-36
33Alla Eni taneiaru boka titinai! Alla Irekwa mise titinai kai Irekwa sasaisa neka! Sae irekwa saisa rebe Iteure mo. Kai Ikerike eliare sae inati mo. 34Saka Alla Eni lepate rebe lekire ebeteke elere:
"Sae irekwa Tuhane Eni maka noake mo.
Sae iahnau Tuhane mo.
35Sae iriluke sasaisa ete Tuhane mo,
hoko ikotie leuke sasaisa beiNi mo."
36Alla pine Itolae pusue yelu meiju. Pusulu bei Alla kai ete Alla. Isike Alla eti pela! Amine.


Roma 9:4
4Le bei akmena sa, tamata Yahudiaru esi supu untune elake peneka. Siere tamata Israele le Alla Ibitikesi kena Eni nanae kai Iaseluke Eni kbasa rebe hita lakwai esare etesi. Ile pine Ibeteke saisa rebe namake Irilukele eteise kai Iriluke hukume rebe Musa ilekire etesi. Alla Iaseluke cara rebe tinai kena tatu lokoIje etesi. Kai yelu bokala rebe Italuke eteise.


Tatike pine Uonore 3
Sulate ete jemate toini me kota Sardise
3:1-6
1Eleki Yesuse Ibeteke ete au be, "Aleki ete malekate rebe iraka jemate toini me kota Sardise be,
'Meije lepata bei Au rebe lalake Roa itu bei Alla kai kmalea itu. Au rekwa saisa rebe imi onore peneka. Tamata makete esi beteke be imi kwana sa. Po tinaije imi matare reneka le imi hlaleke loko Alla ktili moneka. 2Raka mimise! Saisa rebe eme sare rebe lau mo emata nere aktilini lele. Le imi hidupe Au selu sae emise ete Alla mo. 3Hoko lene mimise, saisa rebe imi selue kai imi leneule, ono lulue kai hleke bei ono dosa! Le sepo imi raka mo, Au luake saka tamata ndeane kai imi rekwa mo be Au luake loko imire kena petu andia. 4Po bei imi me Sardise leini esi raka esi hidupe mimise leke esi ono dosa yake saka esi raka mimise leke esi pakianaru ndopo yake. Tatike pine esi keu sakesa kai Au, kai esi alike pakiane putile le esi supu bitike bei Alla. 5Sie rebe esi lesire, esi supu alike pakiane putile lupe mere. Kai esi nanaru Au bunu bei buku kena leki tamata rebe esi supu hlamate esi nanaru mo. Po Au naku esi nanaru me AmaKu oaI kai ete Eni malekataru. 6Sire rebe ilene meije peneka, hoko inete loko saisa rebe Alla Eni Rore Ibetekele ete jemata toinu.' "
Sulate ete jemate toini me kota Piladelpia
3:7-13
7Eleki Yesuse Ibeteke ete au be, "Aleki ete malekate rebe iraka jemate toini me kota Piladelpiare be,
'Meije lepata bei Au rebe mise titinai le Auku dosa sae mo kai nkenale. Auku kbasare lupe akmena kamale Dauta eni kbasare. Kbasa meije lupe kuncire. Sepo Au baeke meture hoko sae makete isupu kobue mo kai sepo Au kobue meture hoko sae makete isupu baeke mo. Hoko Auku kbasare lesi bei kbasa makete. 8Au rekwa saisa rebe imi onore. Selu Au baeke meture ete imi peneka, rebe tamata sae isupu kobue mo. Au rekwa, bei imire batuke sie ilaya esi hlaleke loko Au, po imi lulu Auku lepataru, kai masike tamata esi ono susate ete imi po imi hlaleke loko Aure imi hleke mo. 9Imi lene mimise! Sie ilaru rebe esi lulu ro tiaru esi elake esi kbasare, sie meru esi betekeise Auku tamata, po esi atate lupe Auku tamataru esi atate mo. Tatike pine Au ono esi lulu imi. Au ulake esi luake kai esi tatu me imi lelalaru kai esi naku be Au oki imi. 10Le imi lulu Auku pletaru leke masike imi supu susate po imi hlaleke loko Au rame, hoko Au raka imi bei petu teheke kena supu susate rebe eluake ete pusue nusa kena etehe pusue tamata rebe esi rue mei nusa meije. 11Lau moneka Au luake reneka hoko tahane neka leke sae makete irana hadia rebe imi supure bei imi yake.
12Sire rebe ilesi, Au ono irue kena Tuhane Eni Lumare rame saka lili rebe kurule. Hoko namake irue kena Tuhane Eni Lumare, isiri bei ete mere moneka. Kai Au leki Auku Alla Eni nane kai Auku Alla Eni kotare esi nane kai Auku nane beluke kena nanakwalaije. Kota mere Yerusaleme beluke rebe erulu bei ndete surga bei Auku Allare.
13Sire rebe ilene meije peneka, hoko inete loko saisa rebe Alla Eni Rore Ibetekele ete jemata toinu.' "
Sulate ete jemate toini me kota Laodikia
3:14-22
14Eleki Yesuse Ibeteke ete au be, "Aleki ete malekate rebe iraka jemate toini me kota Laodikiare be:
'Meije lepata bei Au rebe kotie Aure Amine+. Au sasike rame kena beteke Alla kena laleKue titinai leke tamata esi rekwa mere tinai Alla Itolae nusa kai lanite meije baue Au. 15Au rekwa pusue imi hidupe. Au rekwa be imi hlaleke loko Aure imi hleke mo. Po imi hlaleke ktili mo hoko imi sakesa kai kwele rebe ndiri mo po musu mo. Au sukare imi ndiri, ndiri neka pise imi musu, musu neka. 16Po imi ndiri pise musu mo hoko namake Au suka imi mo. 17Imi beteke be imi taneia boka kai imi lupuke tanei boka ete imi peneka kai imi susae sasaisa moneka. Po imi rekwa mo be imi sakesa kai tamata rebe esi sasaisa more neka, le imi pakiane sae moneka eti imi kalaku kai imi selu mo kena imi jiware. 18Hoko Au ahnau imi leke imi sebeie au hlamate imi bei imi dosaru leke lulu Aure, imi dosa sae moneka saka imi sabe mase bei Au. Kai sebeie Au ono imi nkena leke lulu aure imire tamata nkenale saka imi sabe pakiane putile bei Au leke imi alike pakiane kena obi nanakwalami rebe kalakure kai rebe eono asomire. Kai imi sebeie Au ono laleimu rekwa Au titinai saka imi sabe obate kena ekoa matami leke imi selure. 19Sire rebe Au okini, Au lakeni kai Au tetai. Ele mere hoko imi nkwakwa rame kai hleke bei ono dosa noma. 20Lene mimise! Au namake imi koti Au kena lupu kai imi leke Au rue sakesa kai imi kai ite lalema ndina sakesa. Mere saka Au kele me metu uluije kai Au lakae meture, sepo sire ilene naKue kai ibaeke meture, hoko Au kusu lokoi kai luama kane sakesa. 21Sire rebe ilesi, Au ono irue sakesa kai Au+ kena Auku otoi maka rue kena pletare lupe Au lesire, Au rue sakesa kai AmaKu kena Eni otoi maka rue kena pletare.
22Sire rebe ilene meije peneka, hoko inete loko saisa rebe Alla Eni Rore Ibetekele ete jemata toinu.' "


Galatia 2
Tuhane Eni maka ulaka maketaru esi trima Pauluse kena misete
2:1-10
1Eleki musuna butu esa lesini ata suike pine au leu suike lopai Yerusaleme sakesa kai Barnabase. Ami lui Tituse ikeu kai ami lekwe. 2Au keu lopai Yerusaleme le Alla Iulake au. Kai kena au kai elaka ete meru ami ruama lupu, au lepa loko Sou Misete rebe au lepaele ete tamata Yahudi more. Au suka mo be saisa rebe au onoe ete tamata Yahudi more, tamata Yahudia leini esi suka mo eleki auku makerike esi guna sasaisa mo. 3Tituse rebe isakesa kai aure tamata Yunani, po paksai kena ilulu sunate esi atate mo. 4Tamata leini me esi uma tamata maka hlaleke loko Kristuse kena lulu sunate esi atate. Sie meru esi ono lelemake be esi hlaleke loko Kristuse, rebe esi kusu andeneke loko ite leke esi selu saisa rebe ite onore kai esi lake ite beie le ite esa kai Kristuse Yesuse peneka. Esi suka uma ite kena lulu agama Yahudi esi pletare. 5Po ami sele mo kai lene lokosi kwale mo. Le ami sukare, Sou Misete bei Alla kena Yesuse rebe imi hlaleke loko pende erimi hlaleke loko rame.
6Kai sie rebe holmateise esi tapa saisa makete kena auku hnaunaru mo. Ete aure tamata rebe holmatei kai tamata rebe holmatei more esi sakesa neka le Alla Ililake tamata mo. 7Po tamata rebe holmateise esi naku be Alla Iulake au peneka kena lepae Sou Misete ete tamata Yahudi more. Saka Petruse neka, Alla Iulakeni kena ilepae Sou Misete ete tamata Yahudiaru. 8Le Alla Iriluke ktiline ete Petruse kena Ilepae Sou Misete bei Alla kena Yesuse ete tamata Yahudiaru peneka, kai au lekwe, Iriluke ktiline ete au kena au lepae Sou misete ete tamata Yahudi more. 9Yakobuse, Petruse kai Yohanese rebe tamata esi beteke be esi ono elake ete jemate toine, esi naku be Alla Iulake au kena kerike makerike meije. Hoko esi kerike bala kai Au kai Barnabase kena tanda be amire ebe kai lomai. Leke Barnabase luama keu kerike ete tamata Yahudi more, yo esi kerike ete tamata Yahudiaru. 10Batuke esi kotie leke ami li loko tamata susataru. Kai mere pine lalekue titinai kena onoe.
Pauluse isiba Petruse me Antiokia
2:11-14
11Kena Petruse iluake me Antiokiare, au sibai le iono sala. 12Memenaije irue kane sakesa kai tamata Yahudi more, po kena tamata rebe Yakobuse iulakesie esi luake, ikeu beisi kai isuka kena kane kaisi moneka. Rilai le tamata Yahudia rebe esi bei Yerusaleme le esi sukare pusue tamatare suke lulu atate sunate. 13Tamata Yahudi maketaru esi nloe lulu Petruse lekwe, eti Barnabase iono lulu esi nloene mere leneka. 14Kena au selu esi ono lulu Sou Misete esi nkenale moneka, eleki au siba Petruse me tamata bokala meru oasi be, "Ale tamata Yahudi yo ahidupe saka tamata Yahudi esi agamare esi hukume mo. Auma tamata Yahudi more kena esi hidupe lulu Yahudi esi agamare esi hukume yake."
Tamata Yahudi kai Tamata Yahudi mo esi supu hlamate le esi hlaleke loko Kristuse
2:15-21
15Au kai Petruse, ruele amire tamata Yahudi peneka. Ami ono tiae saka tamata rebe rekwa Alla mosare esi onore mo. 16Masike ele mere po ami rekwa be tamata iono mise suike kai Allare batuke bei hlaleke loko Kristuse Yesuse, po bei ono lulu hukume rebe Musa ilekire mo. Bei mere hoko ami hlaleke loko Kristuse Yesuse peneka, leke ami ono mise suike kai Allare bei ami hlaleke loko Kristuse Yesuse, po bei ono lulu hukume rebe Musa ilekire mo. Le tamata sae iono lulu agamare esi hukume eleki Alla Iombe inkenare sae mo.
17Ami atula kena ono mise suike kai Allare baue ami hlaleke loko Kristuse. Po ami ono ele mere, tamata esi noake amire tamata dosa lupe tamata Yahudi more. Sepo ele mere hoko ite nati be bei Kristuse pine ite supu dosa o? Mo, ele mere mo! 18Le sepo au ono lulu suike hukume rebe au hleke pende hoko mere sakesa kai au ono sala kena hukume rebe Musa ilekire peneka. 19Kena akmena au lulu hukume rebe Musa ilekire, eono au supu ono mise suike kai Alla mo. Ele mere hoko au hleke hukume mere peneka le mere saka au mata bei hukume mere peneka. Auku hidupe meije batuke au kerike ete Alla neka. Pamuli meije aure saka au mata ndete ai tutini saka Kristuse peneka, 20hoko au noake loko saisa rebe akmenare moneka, po au noake batuke Yesuse Kristuse neka. Auku hidupe beluke pamuli meije bei au hlaleke titinai loko Alla Eni Nanare. Ile mere pine Iaseluke be Ioki au eti Imata ete au. 21Alla Iriluke misete, au rupake mo. Le sepo tamata iono mise suike kai Allare bei ilulu hukume rebe Musa ilekire, hoko Kristuse Imatare esi untune sasaisa mo.


Maka Ulakaru 14:21
Pauluse kai Barnabase luasi leu suike lopai kota Antiokia me otoi Siria
14:21-28
21Eleki me kota Derbere, Pauluse kai Barnabase luasi lepae Sou Misete etesi hoko tamata bokala esi hlaleke loko Yesuse. Eleki luasi leu suike lori kota Listra, eleki siba lolete kota Ikoniume eleki luasi lori kota Antiokia me otoi Pisidia.


2 Timotiuse 1:3
Pauluse iahnau Timotiuse leke ihalaleke ktili
1:3-18
3Au kotie trima kasi bei Alla le ahlaleke loko Kristuse Yesuse ktili. Au layani Alla meije kena lale ntoline saka akmena auku ntuana menaru esi layani eteIje. Pita kpetu au netemu kena au kotie loko Allare au kotie trima kasi eteI kai au sulapi amu nane rame.


Matiuse 9:17
17Sakesa neka, tamata iaike anggure kwelini beluke kena kantone usai takwaline mo. Le sepo iono ele mere hoko anggure kweline beluke ehleru hoko etihike kantone takwaline mere eleki kantone mere kahie. Hoko anggure kweline beluke kai kantone takwaline lualu mise moneka. Anggure kwelini beluke suke aike kena kantone beluke lekwe leke lualu eru mise."


7
1 Aka naei baeke naei, nebei Allah yae hetewounge are eyae isaeyaendebokene, men, uwa bele u bene bele nikire olaeime rambunde moi bulemale. Allahre ei molannene, men, Naei eleuboke wekeumi holona yo naei wali mare haramambonde.
Rahe Aerene Paulus Kena Roweungehike
2 Mai kena ei u einye maere anuwau bele mokommebo. Meyae nda u mekai yae nekeimeyande: ro hi miyae hire meyae u mekai beko omokoiboi, beko mokonatere moi ehurei, rambun helende hononaimele naeise ame-ame yae ewabei.
3 Nebei a maei naeise elaubere reyae eweyei. Na bere reyae a ukamale wanen mbai wamale, maei kena u einye mare anuwau bele mokayengkokembene, herene waline maengkele mangkele homo mbainye oromale.
4 Raei kena elae hubanale mayae Wali Ondofolo wembe a huluinye nekaube. Mai naeise ukaei kaele nane merau kena aufenuke. U mekai beko yun ran kaembaei ranne hayaeime hororebe, mai aerene raei kena na rei mai melei-melei eimelewole.
5 Meyae Makedonia kanire ekande hee no yeiboi ban hubawande, enera faisa u mekai beko yoni-yoni no ban hee ban nei yae nekaimele, fe waku nekeume kowande.
6 Nebeibe Allahre kena beko u beko kate ro miyaere na hibi-hibi homo mbai a mbainye orande Kiyae, Titus, meke walora maere kena aumenuke.
7 Titus mekene mo maei kena aumenuke nane merau mai bokone ekenekewole hee mayae naei kena aungenuke a huweumekoke. Titus maere nda a huweumekoke, "Mayae kena hele rangkele hubaimakondere, raei kena beko mokaufeboke u mekai bekobe mehi yae folaube, nda hee raei aere bele olaeube." Nebei u mekai ma mokaubene, rai kena roweufehike.
8 Naendae mekai horo raeinya homo ikamale yae mokombokembe mai kena beko u beko hubawaunge, reyae mehi hako ofoloi. Na bere reyae mehi hako foloukokale, nebeibe nde hee isaeyeubokale raeinya homo moloukokalene mai kena u beko hubawaunge, nebeibe ya heki ban.
9 Nda hee raei kena rei mai sele kale mare kena beko mokombokamale aerene ban, nebeibe kena beko hubawaunge yae mare mokombokembe wali beko nekewaubere moi bulaungeboke uwa olomauboke. Allah kenare kole huluinye mayae kena beko kowaubene, maei homo molandekokera mare beko omokoiboi.
10 Allah mehauwae waeisiyeumi bekore mokate ro miyae kena beko u beko eikowaimine, wali beko nekewatera nulu kenaibonde bukenainyehinde nane merau Wali Ondofolo yae nare hole molommibonde. Nebei kena beko u beko mare mehi ofoloijae. Beko mokate ro miyae kena beko u beko eikowaimine nulu ekeiboi yo Allah bele wahenaikonde.
11 Eren, Allah mokombokembe kena beko u beko kowaungene nda rambun yoni-yoni bewate: rilibo ban mae mai jemaat nolona beko yoni-yonire hiyei ranembombere, mai ro miyae meleyae foi mokauboke naeise maere isaeyemmebombere, nebei bewate naeise ikele yae kowaubere, Allah mare ehee bukulu inyembere buhae hokowombere, kena maemae hele Allah wembe a huluinye nekembere, mai uwa mokaungehake bekore mokouboke rore ehee bukulu hayennebombere. Na yaka kelewaunge nebei u mekai bekore mayae omokoi.
12 Raei mekai ma haraungebokale nebei homo mare moloukokale nebei beko mokouboke ro aerene ban nane merau bekore mokoungeboke ro aerene ban, nebeibe Allahle ro be ro yoinye isaeyembombe mayae na hele maere ei hawaume aerene.
13 Nebei u mekai mokaubene maei kena aumenuke.
Nane merau maei kena aumenukere baraumeboke. Titus maise eke heene mayae naei kena u hara rorowaungene rei mai kowolere erandebokene, emekai bele maei kena u roweumehike kowande.
14 Namman ei yae Titusre mai naeise a uwanale nane merau mai u mekai foise buma kaewamale. Nebei a yoni-yoni uwanale nanemene mayae na hele mokoungeboke.
15 Titus mai bokore eke kulunna mare uwombe a huluinye na fe waku bele kowaube hakowaube nane merau na mekai yae ei hauwaungele. Nebei aerene na kena buhae mare emekai bele hembe.
16 Raei kena roweufehike, rabuhine ban kenara elae hubanale mayae nda kulunne na foi mo mokombe.


2
Tuhane Eni maka ulaka maketaru esi trima Pauluse kena misete
2:1-10
1 Eleki musuna butu esa lesini ata suike pine au leu suike lopai Yerusaleme sakesa kai Barnabase. Ami lui Tituse ikeu kai ami lekwe. 2 Au keu lopai Yerusaleme le Alla Iulake au. Kai kena au kai elaka ete meru ami ruama lupu, au lepa loko Sou Misete rebe au lepaele ete tamata Yahudi more. Au suka mo be saisa rebe au onoe ete tamata Yahudi more, tamata Yahudia leini esi suka mo eleki auku makerike esi guna sasaisa mo. 3 Tituse rebe isakesa kai aure tamata Yunani, po paksai kena ilulu sunate esi atate mo. 4 Tamata leini me esi uma tamata maka hlaleke loko Kristuse kena lulu sunate esi atate. Sie meru esi ono lelemake be esi hlaleke loko Kristuse, rebe esi kusu andeneke loko ite leke esi selu saisa rebe ite onore kai esi lake ite beie le ite esa kai Kristuse Yesuse peneka. Esi suka uma ite kena lulu agama Yahudi esi pletare. 5 Po ami sele mo kai lene lokosi kwale mo. Le ami sukare, Sou Misete bei Alla kena Yesuse rebe imi hlaleke loko pende erimi hlaleke loko rame.
6 Kai sie rebe holmateise esi tapa saisa makete kena auku hnaunaru mo. Ete aure tamata rebe holmatei kai tamata rebe holmatei more esi sakesa neka le Alla Ililake tamata mo. 7 Po tamata rebe holmateise esi naku be Alla Iulake au peneka kena lepae Sou Misete ete tamata Yahudi more. Saka Petruse neka, Alla Iulakeni kena ilepae Sou Misete ete tamata Yahudiaru. 8 Le Alla Iriluke ktiline ete Petruse kena Ilepae Sou Misete bei Alla kena Yesuse ete tamata Yahudiaru peneka, kai au lekwe, Iriluke ktiline ete au kena au lepae Sou misete ete tamata Yahudi more. 9 Yakobuse, Petruse kai Yohanese rebe tamata esi beteke be esi ono elake ete jemate toine, esi naku be Alla Iulake au kena kerike makerike meije. Hoko esi kerike bala kai Au kai Barnabase kena tanda be amire ebe kai lomai. Leke Barnabase luama keu kerike ete tamata Yahudi more, yo esi kerike ete tamata Yahudiaru. 10 Batuke esi kotie leke ami li loko tamata susataru. Kai mere pine lalekue titinai kena onoe.
Pauluse isiba Petruse me Antiokia
2:11-14
11 Kena Petruse iluake me Antiokiare, au sibai le iono sala. 12 Memenaije irue kane sakesa kai tamata Yahudi more, po kena tamata rebe Yakobuse iulakesie esi luake, ikeu beisi kai isuka kena kane kaisi moneka. Rilai le tamata Yahudia rebe esi bei Yerusaleme le esi sukare pusue tamatare suke lulu atate sunate. 13 Tamata Yahudi maketaru esi nloe lulu Petruse lekwe, eti Barnabase iono lulu esi nloene mere leneka. 14 Kena au selu esi ono lulu Sou Misete esi nkenale moneka, eleki au siba Petruse me tamata bokala meru oasi be, "Ale tamata Yahudi yo ahidupe saka tamata Yahudi esi agamare esi hukume mo. Auma tamata Yahudi more kena esi hidupe lulu Yahudi esi agamare esi hukume yake."
Tamata Yahudi kai Tamata Yahudi mo esi supu hlamate le esi hlaleke loko Kristuse
2:15-21
15 Au kai Petruse, ruele amire tamata Yahudi peneka. Ami ono tiae saka tamata rebe rekwa Alla mosare esi onore mo. 16 Masike ele mere po ami rekwa be tamata iono mise suike kai Allare batuke bei hlaleke loko Kristuse Yesuse, po bei ono lulu hukume rebe Musa ilekire mo. Bei mere hoko ami hlaleke loko Kristuse Yesuse peneka, leke ami ono mise suike kai Allare bei ami hlaleke loko Kristuse Yesuse, po bei ono lulu hukume rebe Musa ilekire mo. Le tamata sae iono lulu agamare esi hukume eleki Alla Iombe inkenare sae mo.
17 Ami atula kena ono mise suike kai Allare baue ami hlaleke loko Kristuse. Po ami ono ele mere, tamata esi noake amire tamata dosa lupe tamata Yahudi more. Sepo ele mere hoko ite nati be bei Kristuse pine ite supu dosa o? Mo, ele mere mo! 18 Le sepo au ono lulu suike hukume rebe au hleke pende hoko mere sakesa kai au ono sala kena hukume rebe Musa ilekire peneka. 19 Kena akmena au lulu hukume rebe Musa ilekire, eono au supu ono mise suike kai Alla mo. Ele mere hoko au hleke hukume mere peneka le mere saka au mata bei hukume mere peneka. Auku hidupe meije batuke au kerike ete Alla neka. Pamuli meije aure saka au mata ndete ai tutini saka Kristuse peneka, 20 hoko au noake loko saisa rebe akmenare moneka, po au noake batuke Yesuse Kristuse neka. Auku hidupe beluke pamuli meije bei au hlaleke titinai loko Alla Eni Nanare. Ile mere pine Iaseluke be Ioki au eti Imata ete au. 21 Alla Iriluke misete, au rupake mo. Le sepo tamata iono mise suike kai Allare bei ilulu hukume rebe Musa ilekire, hoko Kristuse Imatare esi untune sasaisa mo.


15
Yesuse Eni maka ulakaru kai penatuaru
esi lupu me Yerusaleme
esi lupu me Yerusaleme
15:1-21
1 Eleki tamata Yahudi telu pise ata rebe esi hlaleke loko Yesuse pende esi luake me kota Antiokia bei mpai otoi Yudea. Eleki esi atetuke tamata Yahudi mo rebe esi hlaleke loko Yesuse ete mere be, "Kwalia imi, sepo imi supu sunate lulu Alla Eni pleta rebe Musa ibetekele mo, hoko Alla ono imi hlamate mo. 2 Po Pauluse kai Barnabase luasi rare ktili kaisi loko hnaune mere hoko luasi lepa ktili kai tamata Yahudia meru. Eleki jemate toini esi elakaru esi teu Pauluse kai Barnabase kai tamata maketa ilaru lekwe bei tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse ete mere leke esi keu lolete Yerusaleme kena esi lepa loko yelu meru kai Yesuse Eni maka ulaka kai penatua ete meru.
3 Hoko jemate toini esi elaka me Antiokiare esi betesi siri bei kotare, eleki esi keu keholi otoi Penisia kai otoi Samaria. Kai me otoi meru esi alenake be tamata maketa rebe tamata Yahudi more esi hlaleke loko Yesuse peneka. Hoko Tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse esi lene mere, lalesi ndina titinai. 4 Eleki kena esi luake me Yerusaleme, tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse, Yesuse Eni maka ulakaru kai penatua ete meru esi sapasi. Eleki luasi alenake pusue rebe Alla Iono esi onoule ete tamata Yahudi more.
5 Po sie ila bei tamata Parisi toini, rebe esi hlaleke loko Yesuse pende esi kele kai esi beteke be, "Tamata rebe tamata Yahudi more suke esi supu sunate kai esi lulu Alla Eni pleta rebe Musa ibetekule."
6 Eleki Yesuse Eni maka ulakaru kai penatuaru esi lupuke lomai kena esi lepa loko lepate mere. 7 Eleki petua ilaru bei esi lepae loko lepate mere mina, Petruse ikele kai ibeteke be, "Ei, kwalia! Imi rekwa be Alla ililake au bei ite bei akmena sa, leke au lepae Sou Misete ete tamata maketa leke esi hlaleke loko Yesuse. 8 Kai Alla rebe Irekwa tamata lalei, Iatetuke peneka be esi supu rue sakesa kaiNi, le Ro Misete Ikbasaesi, saka itere neka. 9 Kai Alla Itebi ite beisi mo, kai Iampunesi lale neune le esi hlaleke loko Yesuse saka itere lekwe. 10 Ele mere hoko meije imi ono kena imi lene loko Alla mo yake. Mere imi ulake tamata Yahudi mo rebe esi hlaleke loko Alla pende, esi ono lulu Musa eni pleta bei Alla mere yake. Le iteki ntuana mena kai ite ruama lekwe ktili kena ono lulu mo. 11 Kai ite hlaleke be ite supu hlamate le Tuhane Yesuse Kristuse laleIje noa itere, eteise sakesa neka."
12 Hoko pususi ndene, eleki esi lene loko Pauluse kai Barnabase luasi alenake pusue yelu rebe heranelu rebe Alla iono luasi onolu ete tamata makete rebe tamata Yahudi more. 13 Eleki kena luasi lepa pelare, Yakobuse, tamata elake bei jemate toini me Yerusaleme, ibeteke be, "Kwalia imi lene loko au, 14 minae Simone Petruse ibeteke Alla laleI noa tamata makete rebe tamata Yahudi more memenaije ete ite peneka. Hoko Ililake beisi kena rue kaiNi. 15 Alla Eni lepata rebe nabia akmenaru esi lekiule lekwe elulu Petruse eni lepataru. Nabi sae ileki be,
16 'Au luake suike,
kai Au eleke suike hehena
rebe Dauta ipletaelu rebe atia pende.
Au eleke mere lupe tamata ikerike suike luma
rebe atia pende.
17 Au bitikeni leke pusue tamata maketaru
esi hlaleke loko Au kai tamata Yahudi mo
rebe Au kotise, esi rue sakesa kai Au.
18 Aure, imi Tuhane,
Au beteke mere.
Au ono mere
saka akmena Au ono nabiaru esi betekelu.
19 Yakobuse ibeteke be, "Kwalia imi, ite pletae tamata Yahudi mo rebe esi hlaleke loko Allare kena esi lulu pusue Musa eni pleta bei Allare yake, le esi ktili kena esi ono lulu mo. 20 Po suke ite leki sulate etesi kai ahnausi leke batuke esi lulu hnauna meiju: Esi kane manane rebe rilukele ete berhalare yake, kane aklaline rebe ematae tlosekele yake, kai kane lalakwe yake. Kai esi ono ntasite yake!" 21 Sepo esi lulu meru hoko esi mise kai ite tamata Yahudi. Esi rekwa meiju le bei akmena sa, Alla Eni lepata rebe Musa ibetekele, esi beteke me papelake kota. Kai eti roma meije Alla eni lepata meru baisele rame me luma ibadaru peneka pela petu pleije.
Sulate ete tamata Yahudi mo rebe hlaleke lokoYesuse me kota Antiokiare
15:22-35
22 Eleki Yesuse Eni maka ulakaru, penatuaru kai pusue tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse me Yerusaleme esi teu lepate esa kena esi rana tamata kuila beisi kena ulakesi keu lori kota Antiokia sakesa kai Pauluse kai Barnabase. Hoko tamata rebe ranasi meru, Silase kai Yudase. Yudase kotine Barsabase lekwe. Sie lua meru tamata elaka bei tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse me Yerusaleme. 23 Eleki Yesuse Eni maka ulaka kai penatuaru esi leki sulate lekwe kena natue kaisi. Sulate mere be,
"Hlamate kwali betaya imi tamata Yahudi mo me kota Antiokia, otoi Siria kai otoi Kilikia. Sulate meije bei ami, Yesuse Eni maka ulakaru, penatuaru kai bei imi kwali betaya ete meije. 24 Ami lene be tamata sie ilaru bei ami esi luake lome eleki saisa rebe esi atetukele eono susae imi lalemi kai ehohae imi, po esi lome loko imire ami ulakesi mo. 25 Hoko ami pusuma lalema esa kena teu sie ilaru. Mere Silase kai Yudase kena ulakesi keu loko imi sakesa kai Barnabase kai Pauluse rebe ami nete lokoise. 26 Mahake Pauluse kai Barnabase luasi supu bunu le luasi lepae Sou Misete kena Yesuse Kristuse. 27 Hoko ami ulakesi loko imi. Sie lua meru esi lepa ete imire sakesa kai lekie me sulate neka. 28 Ami ulakesi kai natue sulate meije kaisi le ami teu lepate mere bei Ro Misete. Lepate mere rebe ami teue be ami pletae imi ono lulu pusue Musa eni pleta bei Allare moneka rebe imi ktili kena ono lulu more po batuke imi lulu atata meiju: 29 Imi kane manane rebe rilukele ete berhalare yake, kane binatane esi lalakwe yake, kane aklaline rebe ematae tlosekele yake kai heti bei ono ntasite. Sepo imi raka nanami mimise bei yelu meije hoko imi mise kai ami tamata Yahudi. Sou bei amire esale meije mina. Hlamate."
30 Hoko esi ulakesi keu lori kota Antiokia ne. Eleki esi luake ndi kota Antiokia eleki esi kotisi leke esi lupuke pusue tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse, eleki esi riluke sulate mere etesi. 31 Kena tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse ete mere esi baise sulate mere pela, lalesi ndina le sulate mere beteke sou misete etesi. 32 Eleki Yudase kai Silase rebe luasie nabi lere esi lepa ete tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse ete meru takwali kai luasi akbere lalesi leke esi hlaleke loko Alla rame. 33 Kena luasi rue ete mere mikua ilaru peneka, tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse me kota Antiokia meru esi tie luasi leu kai esi nauke beteke hlamate ete ntuana mpai Yerusaleme rebe esi ulake luasi. [ 34 Po Silase isuka kena irue ete mere hoko irue sa.]
35 Po Pauluse kai Barnabase luasi rue petua ilaru me kota Antiokia. Luasi sakesa kai tamata bokala maketa lekwe esi atetuke kai esi lepae Tuhane Eni lepataru.
Pauluse kai Barnabase luasi keu bei lomai
15:36-41
36 Petua ilaru suike Pauluse ibeteke loko Barnabase be, "Kuebe, mai luai leu loko sie rebe esi hlaleke loko Yesuse me kotaya rebe luai lepae Sou Misete etesi pende leke luai selu be esi mula." 37 Barnabase isuka keu lekwe kai lalei kena ikeri kai Yohanese rebe kotine Markuse ikeu sakesa kaisi, 38 Po Pauluse ilepa ktili lokoi be, "Mise mo, sepo ite keri kai tamata rebe ikeu bei ite kena ite ndi otoi Pampiliare. Kai ite kerike pela mosare isuka kena kerike kai ite monde." 39 Bei mere hoko esi rare kai lomai ktili eti esi keu bei lomai. Hoko Barnabase ikeri kai Markuse, luasi sai lorau nusa Sipruse. 40 Pauluse ibitike Silase kena ikeu kaini, kai tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse me kota Antiokiare esi kotie ktili loko Tuhane leke Irakasi kai Iriluke misete etesi kena esi keure. Eleki esi keu ne. 41 Esi keu keholi otoi Siria kai otoi Kilikia, me otoi meru Pauluse iakbere tamata rebe esi hlaleke loko Yesuse lalesi leke esi hlaleke ktili.


Hlamate! Ina, ama, kwali betaya kai kwetela imi. Imi selu kai downloate lagu pise video kena sou Alune bei situse meije seli mo.
Baise buku Janji Beluke pise lene alena kena Tuhane Eni maka ulakaru esi hidupe.
Imi tneu pise suka beteke sasaisa hoko natue baue alamate email kena situse meije.
Lepa kai iteki kwetelaru lepa kena sou Alune leke iteki soure sirikele yake.
Ite eta lomai saka ai netane kai ite lupuke lomai saka nikwe lupu.


2
Yesuse Kristuse Iampune iteki dosaru
2:1-6
1 Kwali betaya, au nete imi! Au leki kai natue hnauna meiju ete imi leke imi ono dosa yake. Po sepo sae iono dosa hoko rilami yake le iteki Ile sae me peneka kena Itapa ite. Ile mere Yesuse Kristuse, rebe Eni dosa sae mo. Namake Ile mere pine Ilepa le ite me AmaI oaIje.
2 Kai le ruaI matare ete iteki dosaru, Iono maka ampune ete ite leke Iampune ite bei saisa neune rebe ite onoule. Kai Iampune batuke iteki dosaru mo po pusue tamata mei nusa meije esi dosaru lekwe.
3 Suke ite lulu Alla Eni lepataru rame, mere tanda be ite rekwaI titinai.
4 Hoko sepo tamata sae ibeteke be Irekwa Alla, po ilulu Alla Eni lepataru mo hoko tamata mere inloe kai inati Alla Eni lepataru mo.
5 Po sepo sae ilulu Alla Eni lepataru, hoko ile mere lalei titinai loko Alla. Hoko cara kena ite rekwa be ite esa kai Allare ele mere.
6 Sire pine ibeteke be iesa kai Alla, hoko suke iono lupe Yesuse Kristuse Eni hidupe.
Sire rebe ioki tamata makete mere tanda be Irue kena hitate
2:7-17
7 Kwali bataya rebe au okimi! Au beteke ete imi be imi oki lomai. Rebe au lekie meije hnaune beluke mo. Meije hnaune takwaline rebe lepaele ete imi peneka, kena imi hlaleke loko Yesuse Kristuse menaije sa.
8 Masike ele mere po hnaune rebe au lekie meije beluke lekwe, le eku imi rekwa kena Yesuse Kristuse Eni hidupe kai tamata esi selue kena imi hidupe be hnaune meije nkena. Le imi ono dosa moneka po imi ono yelu nkenala saka keue lalane hitate. Mere sakesa kai melene sae moneka yo hitate eluake peneka.
9 Po tamata rebe ibeteke be ikeue lalane hitate, hoko iono dosa moneka, po iono neune ete eni ebea rebe esi hlaleke loko Tuhane hoko mere sakesa kai tamata rebe esi keue lalane melene, hoko iono dosa rame sare neka.
10 Tamata rebe ioki eni ebea rebe esi hlaleke loko Tuhane, mere ikeue lalane hitate. Hoko sasaisa rebe ionore, eono tamata makete iono dosa mo.
11 Po tamata rebe laleije tiake eni ebea rebe esi hlaleke loko Tuhane, ile mere irue kena melene. Ikeue melene kai irekwa be ikeu lo etia mo le melene eono iselu mo.
12 Imire saka ruaku anaru neka rebe hlaleke loko Alla. Au leki lepata meiju ete imi le Alla Iampune imi dosaru peneka baue Kristuse Iono ete imire.
13 Amata imi, au leki meije ete imi, le imi rekwa Yesuse Kristuse peneka. Yesuse Kristuse rebe kena nusa meije tola mosare Ime pende. Kwete beluka imi, au leki meije ete imi, le imi lesi ro tiaru esi elake peneka.
14 Kwetela imi, au leki meije ete imi, le imi rekwa Alla Amate. Amata imi, au leki meije ete imi, le imi rekwa Yesuse Kristuse peneka. Yesuse Kristuse rebe kena nusa meije tola mosare Ime pende. Kwete beluka imi, Au leki meije ete imi, le imi hlaleke ktili kai imi ono lulu Alla Eni lepataru kai imi lesi ro tiaru esi elake peneka.
15 Lalemi loko saisa rebe neune mei nusa meije yake. Le sepo lalemi loko neune hoko imi lalemi titinai loko Alla Amate mo.
16 Le taneia mei nusa meije kai pusue misete tamata iselulu rame eleki lalei lokolu. Kai tamata kwakwaini le saisa rebe ionore kai eni taneiaru. Pusue meru bei iteki Alla Amate mo po bei nusa meije.
17 Nusare kai pusue yelu rebe kenare, tamata lalei lokole atiare reneka. Po tamata rebe iono lulu Alla Eni sukare rame isupu rue kai Alla eti pela.
Hidupe lulu Yesuse Kristuse Eni hnaunaru rame
2:18-27
18 Kwali betaya imi, nusa meje atiare reneka! Imi supu atetuke peneka be namake pine ile sae rebe ineu titinai, imusu kai Yesuse Kristuse iluake kena petua meru. Pamuli meije tamata bokala rebe esi musu kai Yesuse Kristuse esi me peneka. Hoko mere tanda ete ite be takwali mo nusare atiare reneka.
19 Sie rebe esi musu kai Yesuse Kristuse meru akmenare jemate toini kai itere neka po meije esi siri bei ite peneka. Siere jemate toine neka po esi hlaleke titinai mo. Le sepo esi hlaleke titinai hoko esi siri bei ite mo. Po esi ono ele mere etiluke be siere iteki jemate toini mo.
20 Po Yesuse Kristuse rebe Eni dosa sae more Iono Ro Misete Ikbasae imi lalemi peneka, kai bei mere hoko imi pusumi rekwa hnauna nkenala beiNe peneka.
21 Hoko au leki sulate meije ete imire bei imi rekwa be Eni hnauna nkena more mo, po bei imi rekwa peneka kai imi lekwe rekwa hnauna nkenalaru peneka kai imi rekwa be nloene ebei nkenale mo.
22 Sie rebe esi naku Yesuse mo, mere maka lemake. Sie meru esi beteke be Yesuse mere Kristuse rebe Alla ItalukeNi ete tamatare mo. Tamata mere imusu kai Kristuse le inaku Yesuse kai AmaI mo.
23 Le sire pine inaku Alla Eni Nanare mo, hoko inaku Alla Amate mo lekwe. Po sire pine inaku Alla Eni Nanare, hoko inaku Alla Amate lekwe.
24 Bei mere hoko hnauna nkenala rebe imi lenelu kena imi hlaleke memenaije, imi nete loko rame. Sepo imi ono lulu hnauna meru rame hoko imi hidupe esa kai Alla Amate kai Eni Nanare.
25 Kristuse Italukele ete itere elere, ite supu rue kai Alla eti pela.
26 Au leki meiju ete imi leke imi rekwalu kai keta bei sie rebe esi lemake imire.
27 Po ete imire, Kristuse Iono Ro Misete Ikbasae imi rame peneka hoko imi koti tamata makete esi atetuke hnauna beluke ete imi moneka. Le Alla Eni Rore Iatetuke imi kena sasaisa neka kai saisa rebe Iatetukele enkena, lelemake mo. Ele mere hoko suke imi ono lulu Iatetukele kai imi hidupe esa kai Kristuse rame.
Tamata rebe iono lulu Alla Isukare, mere Alla Eni nanaya
2:28-29
28 Kwali betaya, suke imi hidupe esa kai Kristuse rame. Leke namake kena Iluake suike, ite nehe kena balaleI, kai ite asomi beiNi mo.
29 Imi rekwa peneka be Kristuse Iono Alla Eni sukare. Bei mere hoko suke imi rekwa lekwe be pusue tamata rebe esi ono lulu Alla Isukare, sie meru Alla Eni Nanae.