14.08.2020
Ахада Ахьӡ-Аҧша апарки Аҧсны Аҳәынҭқарра Актәи Ахада Владислав Арӡынба ибаҟеи рыҟны ашәҭқәа шьҭеиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Ахьӡ-Аҧша апарки Аҧсны Аҳәынҭқарра Актәи Ахада Владислав Арӡынба Имемориали рыҟны ашәҭқәа шьҭеиҵеит.
14.08.2020
Ахада Аҧсадгьыл ахьчаҩцәа ргәалашәара амш инамаданы ааҧхьара ҟаиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра 28 шықәса ахыҵра инамаданы ааҧхьара ҟаиҵеит.
13.08.2020
Аслан Бжьаниа Мусса Егзакь Имшира идиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа ҭелла аицәажәараан Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресс Иреиҳаӡоу ахеилак ахада Мусса Егзакь Имшира идиныҳәалеит.
13.08.2020
Ахада аҧкьаҭмпыласҩы Амина Аншба дидикылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа аҧсуа ҭыҧҳа - аҧкьаҭмпыласҩы Амина Аншба дидикылеит.
11.08.2020
Ахада Александр Лукашенко Ареспублика Беларусиа Ахадас иалхра идиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Александр Лукашенко Ареспублика Беларусиа Ахадас иалхра идиныҳәалеит.
10.08.2020
Аслан Бжьаниа Башар Асад дидышшылеит Беирут иҟалаз ахҭыс инамаданы
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Беирут иҟалаз ахҭыс аан Шьамтәылатәи Арабтә Республика атәылауаа рҭахара инамаданы Башар Хафез Аль-Асад ихьӡала адышшыларатә цҳамҭа ишьҭит.
08.08.2020
Ахада Алада Уаҧстәыла Ареспублика Ахада Анатоли Бибилов ишҟа ашәҟәы дәықәиҵеит
Нанҳәамза 8 рзы Қырҭтәыла Алада Уаҧстәыла иақәлеижьҭеи жәаҩа шықәа ахыҵра инамаданы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Алада Уаҧстәыла Ареспублика Ахада Анатоли Бибилов ишҟа ашәҟәы дәықәиҵеит.
08.08.2020
Ахада 2008 шәықәса нанҳәамза 8 рзы Алада Уаҧстәыла иҟалаз ахҭысқәа раан иҭахаз ҳаҭырла игәалаиршәеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны Аҳәынҭқарраҟны иҟоу Алада Уаҧстәыла ацҳаражәҳәарҭаҟны 2008 шәықәса нанҳәамза 8 рзы Қырҭтәыла аганахьала ақәылараан иҭахаз ҳаҭырла игәалаиршәеит.
03.08.2020
Ахада Иадминистрациа аппарат Ашәарҭадара Ахеилак амаӡаныҟәгаҩ дыдирдырит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Иадминистрациа Аппарат Аҧсны Аҳәынҭқарра Ашәарҭадара Ахеилак амаӡаныҟәгаҩыс иарҭаз Сергеи Шамба дыдирдырит.
02.08.2020
Ахада Урыстәыла аҳаир-десанттә архәҭақәа риубилеи рыдиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Урыстәыла аҳаир-десанттә архәҭақәа рнапхгареи хаҭалатәи аилазаареи риубилеи рыдиныҳәалеит.
31.07.2020
Ахада аҧсны-урыстәылатәи аҳәаа аартра инамаданы Аҧсны жәлар рышҟа иҟаиҵаз ааҧхьара
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Адҵа инапы аҵаиҩит короновирустә ҿкы инамаданы иалагалаз аҧкрақәа раҧыхразы.
30.07.2020
Ахада усуратә визитла Москваҟа дцеит
29.07.2020
Ахада Аҧсны жәлар рышҟа иҟаиҵаз ааҧхьара
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада ареспубликаҟны ишьақәгылаз аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы, Аҧсны жәлар рахь ааҧхьара ҟаиҵеит.
24.07.2020
Ахада Аҧсны иҟоу Урыстәыла Аҷыдалкаатәи Азинмчзмоуи Ацҳаражәҳәаҩ А. Двинианин дидикылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны Аҳәынҭқарраҟны иҟоу Урыстәыла Аҷыдалкаатәи Азинмчзмоуи Ацҳаражәҳәаҩ А. Двинианини Аҧсны Аҳәынҭқарраҟны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа ацҳәаражәҳәаҩ-абжьгаҩ Максим Литвинови идикылеит.
24.07.2020
Ахада Аҟәа араион Администрациа аколлектив Алхас Ҷыҭанаа дыдирдырит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҟәа араион Администрациа аколлектив ахада ин.н. Алхас Ҷыҭанаа дыдирдырит.
24.07.2020
Ахада Гал араион актив Ҧлиа Константин дыдирдырит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Гал араион актив ахада ҿыц Ҧлиа Константин дыдирдырит.
23.07.2020
Аҧсны Аҳәынҭқарра Арбџьар мчқәа Рыдҵаҟаҵаҩ хада Атәылахьчара аминистрра даҭааит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада, Аҧсны Аҳәынҭқарра Арбџьар мчқәа Рыдҵаҟаҵаҩ хада Аслан Бжьаниа Атәылахьчара аминистрра даҭааит.
23.07.2020
Ахада Аҧсны жәлар Аҧсны Аҳәынҭқарра Абираҟ амш рыдиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны жәлар Аҧсны Аҳәынҭқарратә бираҟ амш рыдиныҳәалеит.


Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аусҧҟа инапы аҵаиҩит Барцыц Анри Лев-иҧа Аҧсны Аҳәынҭқарра Аиустициа аминистрс иаҭаразы.
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аусҧҟа инапы аҵаиҩит Барцыц Анри Лев-иҧа Аҧсны Аҳәынҭқарра Аиустициа аминистрс иаҭаразы.
Барцыц Анри Лев-иҧа
Диит 1990 ш. абҵарамза 6 рзы Аҧснытәи АССР Гәдоуҭа ақ.;
2007 ш. екстернла далгеит Аҟәатәи абжьаратәи ашкол №6;
2007 - 2012 шш. О.Е. Кутафин ихьӡ зху Москватәи азиндырратә университет далгеит «Аиуриспруденциа» азанааҭ ала;
2012 - 2015 шш. Москватәи азиндырратә университет аконституциатәи амуниципалтәи зин акафедра аспирантура дҭан;
2017 ш. рашәарамза 28 рзы ихҵоуп аиуристтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат ҳәа ахьӡ;
2013 - 2014 шш. УА Аҵареи аҭҵаарадырреи аттестациеи аҭҵаарадырра-педагогикатә усуҩцәа р-Департамент азинтә ҟәша маҵураныҟәара змаз аиурисконсульт;
2014 ш. иахьа уажәраанӡа Москватәи азиндырратә университет аконституциатәи амуниципалтәи зин акафедра арҵаҩыс, арҵаҩы еиҳабыс аус иуеит;
2017 – 2019 ш. Москватәи азиндырратә университет аконституциатәи амуниципалтәи зин акафедра аиҳабы ихаҭыҧуаҩыс дыҟан;
2018 ш инаркны еиуеиҧшым агрантә проектқәа дрылахәуп;
20 инареиҳаны ҭҵаардырратә статиа авторс дрымоуп. Абакалаври амагистратуреи рзы арҵагатә цхыраагӡа ацавторс дыҟоуп.
Дҭаацәароуп. Ҩыџьа ахшара имоуп
Возврат к списку


02.09.2020
Ахада Араик Арутиуниан Арцах Ареспублика Амш идиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Арцах Ахада Араик Арутиуниан Ареспублика Амш идиныҳәалеит.
01.09.2020
Ахада Гагратәи абжьаратәи ашкол №1 аартра иазкыз аусмҩаҧгатә далахәын
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Гагратәи абжьаратәи ашкол №1 аартра иазкыз аусмҩаҧгатә далахәын.
01.09.2020
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Адырра амш аҽны Афон ҿыц иҟоу ахәыҷбаҳча "Алашара" даҭааит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Адырра амш аҽны Афон ҿыц иҟоу ахәыҷбаҳча "Алашара" даҭааит.
01.09.2020
Ахада Вениамин Кондратиев ииубилеи идиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Краснодартәи атәылаҿацә агубернатор Вениамин Кондратиев ииубилеи идиныҳәалеит.
01.09.2020
Ахада аҵаҩцәеи, арҵаҩцәеи, аҭаацәеи аҵарашықәс ҿыц алагамҭаиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа аҵарашықәс ҿыц алагамҭа рыдиныҳәалеит аҵаҩцәеи, арҵаҩцәеи, аҭаацәеи.
30.08.2020
Ахада Ҭаҭарсҭан Ареспублика амш азы адныҳәалара ҟаиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Ҭаҭарсҭан Ареспублика Ахада Рустам Минниханов Ҭаҭарсҭан Ареспублика амш идиныҳәалеит.
27.08.2020
Хатәгәаҧхаралатәи аибашьцәа Ахада иҭабуп ҳәа иарҳәеит иҟаиҵаз адкыларазы
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа ихьӡала ашәҟәқәа ааит Ҟабарда-Балкариатәи ауаажәларратә еиҿкаара "1992-1993 ш.ш. Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа» ахантәаҩы Тимур Шорданов, Адыгеиа Ареспублика Хатәгәаҧхаралатәи аибашьцәа реидгыла ахантәаҩы Рамазан Сииухов, Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра алахәцәа Аҩада-Уаҧстәылатәи реиҿкаара «Барс» ахантәаҩы ин.н. Ельбрус Кусаев рыҟнытә.
26.08.2020
Ахада Аҧсны Аҳәынҭқарра Жәларбжьаратәи азхаҵара амш иазкыз аусмҩаҧгатәқәа дрылахәын
Аҧсны Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны Аҳәынҭқарра Жәларбжьаратәи азхаҵара амш иазкыз аусмҩаҧгатәқәа дрылахәын.
26.08.2020
Ахада Аҧсны жәлар Аҧсны Аҳәынҭқарра ахьыҧшымра жәларбжьаратәи азхаҵара амш рыдиныҳәалеит
Аҧсны Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны жәлар Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахьыҧшымра жәларбжьаратәи азхаҵара амш рыдиныҳәалеит.
24.08.2020
Аслан Бжьаниа: Аҧсны Атәылахьчара аминистрра акомандақәа Жәларбжьаратәи арратә хәмаррақәа рылахәра - акрызҵазкуа хҭысуп
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада, Аҧсны Арбџьар мчқәа Рыдҵаҟаҵаҩ хада Аслан Бжьаниа акрызҵазкуа хҭысны иҧхьаӡоит 2020 шықәсазы Москва ақалақь аҟны Аҧсны Атәылахьчара аминистрра акомандақәа Жәларбжьаратәи арратә хәмаррақәа рылахәра.
20.08.2020
Ахада Урыстәылатәи Афедерациа аекономикатә ҿиара аминистр актәи ихаҭыҧуаҩ Михаил Бабич дидикылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Урыстәылатәи Афедерациа аекономикатә ҿиара аминистр актәи ихаҭыҧуаҩ Михаил Бабич дидикылеит.
19.08.2020
Ахада Олег Еҭлухов дидикылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Ҟарачы – Черқьесиатәи асасцәа – еицырдыруа Ҟарачы – Черқьесиатәи аҵарауаа-ашәҟәыҩҩцәа, милаҭла иабазоу, Олег Еҭлухов, абаза жәлар Абыргцәа рхеилак ахантәаҩы ихаҭыҧуаҩ Мухарби Чуков, аибашьра аветеран, Леон иорден занашьоу Роберт Ашба дырҧылеит.
19.08.2020
Ахада Аҧсны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа, акурорттә аамҭа амҩаҧысшьа, иара убас аинвестпрограммала иарбоу аусмҩаҧгатәқәа рынагӡашьа иадҳәалоу азҵаарақәа ирызкны аилацәажәара мҩаҧигеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа, акурорттә аамҭа амҩаҧысшьа, иара убас аинвестпрограммала 2017-2019шш., 2020-2022шш. рзы иарбоу аусмҩаҧгатәқәа рынагӡашьа иадҳәалоу азҵаарақәа ирызкны аилацәажәара мҩаҧигеит.
17.08.2020
Ахада ауааҧсыра идикылеит изыргәамҵуаз азҵаарақәа рзы
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа нанҳәамза 15 рзы атәылауаа зыргәамҵуа рхатәы зҵаарақәа рзы идикылеит.
15.08.2020
Ахада хатәгәаҧхарала Аҧсны еибашьуаз рбаҟа амҵан Гәдоуҭа ақ. аҟны ашәҭшьыҵәрақәа шьҭеиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа нанҳәамза 15 рзы 1992-1993 шш. Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан Кавказ Ашьхарыуа жәларқәа Рконфедерациа аштаб ахьыҟаз ахыбраҟны Хатәгәаҧхаралатәи аибашьҩы имш иазкны имҩаҧысыз амитинг далахәын.
14.08.2020
Ахада хатәгәаҧхарала Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалахәыз дырҧылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада 1992-1993 шш. Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалахәыз хатәгәаҧхаралатәи аибашьцәа - аветеранцәа идикылеит.
14.08.2020
Ахада Ахьӡ-Аҧша апарки Аҧсны Аҳәынҭқарра Актәи Ахада Владислав Арӡынба ибаҟеи рыҟны ашәҭқәа шьҭеиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Ахьӡ-Аҧша апарки Аҧсны Аҳәынҭқарра Актәи Ахада Владислав Арӡынба Имемориали рыҟны ашәҭқәа шьҭеиҵеит.
14.08.2020
Ахада Аҧсадгьыл ахьчаҩцәа ргәалашәара амш инамаданы ааҧхьара ҟаиҵеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра 28 шықәса ахыҵра инамаданы ааҧхьара ҟаиҵеит.
13.08.2020
Аслан Бжьаниа Мусса Егзакь Имшира идиныҳәалеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа ҭелла аицәажәараан Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресс Иреиҳаӡоу ахеилак ахада Мусса Егзакь Имшира идиныҳәалеит.
13.08.2020
Ахада аҧкьаҭмпыласҩы Амина Аншба дидикылеит
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа аҧсуа ҭыҧҳа - аҧкьаҭмпыласҩы Амина Аншба дидикылеит.


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеи аҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Аинфографика
Урыстәылатәи
атәанчахәыҭара
аграфик:
мшаԥы
16:00 15.04.2021
Нанҳәамза 2020 шықәса инаркны урыстәылатәии аԥснытәии атәанчахәытә шәарақәа абанктә хсаалагақәа ирхымԥхьаӡалакәа абанктә кассақәа рҟынтәи рыҭара иалагеит.
Урыстәылатәи
атәанчахәыҭара
аграфик:
хәажәкыра
Урыстәылатәи
атәанчахәыҭара
аграфик:
жәабран
14:00 05.02.2021
38
Аԥсны иизи иԥсызи рхыԥхьаӡара
Аԥсны 2019-2020 шықәсақәа рзы шаҟаҩы иизи, ахәыҷқәа рыбжьара зегь реиҳа иалырхуа ахьыӡқәеи, ҩышықәса рыла шаҟаҩы ԥсызи астатистика Sputnik аинфографикаҿы.
12:27 30.12.2020
82
Аинфографика
Аԥсшьареи аныҳәатә мшқәеи Аԥсны: 2021 шықәсазтәи амзар
Аԥсны аминистрцәа реилазаара абҵара 25 рзы реилатәараҿы 2021 шықәсазтәи амзар шьақәнарӷәӷәеит. Уи инақәыршәаны 2021 шықәса рзы Аԥсны 119 ԥсшьарамши 246 усуратә мши ҟалоит.
19:13 20.12.2020
31
Аинфографика
2020 шықәса жәамз рзы аԥаратә еикәыршара
Sputnik аинфографикаҟны иаагоуп Амилаҭтә банк адыррақәа рыла еиқәыршәоу 2020 шықәса ажьырныҳәа инаркны жьҭааранӡа Аԥсны аԥаратә еикәыршара ахҳәаа.
11:33 16.12.2020
13
Аинфографика
Урыстәылатәи атәанчахәыҭара аграфик: ԥхынҷкәын
Аԥсны Аҵәахырҭатә банк атәылаҿы урыстәылатәи атәанчахәқәа рыҭара аграфик есымза еиқәнаршәоит.
14:21 08.12.2020
24
Аинфографика
Sputnik Аԥсны фышықәса рыҩнуҵҟа: арбагақәа
Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik аадыртижьҭеи иҵит фышықәса. Абри аамҭа иалагӡаны еиуеиԥшым аформатқәа рыла амультимедиатә информациа амҽхак еиҳа-еиҳа аҽарҭбаауан.
14:27 05.12.2020
346
Аӡынра иазку ажәақәа ииашаны ишԥарыҩуеи?
Абар аӡынра ҳааҭагылеит, шәааи игәаҳҭап ари ашықәс аамҭа иазку ажәақәа аԥсышәала ииашаны рҩышьаԥҟара ахьынӡажәдыруа.
14:55 26.11.2020
9
Аинфографика
Даҽа ҩымз: COVID-19 аҿагыларазы аԥкра ҿыцқәа
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа атәылаҿы акоронавирустә чымазара ҿкы аламырҵәаразы иназыцҵоу аԥкрақәа ралагаларазы жьҭаара 13 рзы иҟаиҵахьаз адҵа аиҭакрақәа алеигалеит абҵара 25 рзы.
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
18:49 20.11.2020
35
Аинфографика
Уахыки-ҽнаки рыла ҩынтә: алашара арцәара иркьаҿу аграфик
Аԥсны иахьаҵанакуа афымцалашара арцәара аграфик дыркьаҿуеит 2020 шықәса абҵара 21 инаркны.
12:21 15.11.2020
18
Аинфографика
Уахыки-ҽнаки рыла хынтә: афымцалашара арцәара аграфик
Абҵара 15, 2020 шықәса инаркны Аԥсны иахьаҵанакуа аамҭа-аамҭала афымцалашара арцәара иалагеит.
11:35 15.10.2020
34
Аинфографика
COVID-19 аҿагыларазы аԥкра ҿыцқәа
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа атәылаҿы акоронавирустә чымазара ҿкы аламырҵәаразы иназыцҵоу аԥкрақәа ралагаларазы уаанӡа иҟаиҵахьаз адҵа аиҭакрақәа алеигалеит жьҭаара 13 рзы. Урҭ арбақәан шәаԥхьа Sputnik аинфографикаҿы.
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
19:41 29.09.2020
25
Аинфографика
COVID-19 аҽацәыхьчаразы Аԥсны иалагалоу аԥкра ҿыцқәа
"Аԥсны Аҳәынҭқарра ауааԥсыра ргәабзиара акоронавирустә инфекциа COVID-19 ацәыхьчаразы хаз игоу уснагӡатәқәак рышьақәыргыларазы" аусԥҟаҿы иарбоу аԥкрақәа азинмчы роуеит жьҭаара 5 инаркны.
13:20 16.07.2020
194
Аинфографика
Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа
Аԥсуа бызшәа - ижәытәӡатәиу абызшәақәа рахь иаҵанакуеит. Еигәыцхәу аԥсуа-адыга бызшәақәа зегь зхылҵыз абызшәа-шьагәыҭ аиҿыҵра ианалага инаркны иалагоит аԥсуа бызшәа зхала иҟоу бызшәак аҳасабала аҿиара аҭоурыхгьы.
Абызшәа. Аҿахәҳәага.
14:15 16.05.2020
159
Аинфографика
Иҭацәыз аҭыԥқәа рахь: Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа
Ԥхынгәы 12 рзы имҩаԥгахоит Аԥсны Жәлар Реизараҟны иҭацәыз адепутаттә ҭыԥқәа рахь алхрақәа. Азакәанԥҵаратә мчраҿы амандатқәа ԥшьба ҭацәуп.
17:06 29.04.2020
127
Аинфографика
Еидырҵаз, еиҭаркыз: Аԥсны аиҳабыра реилазаашьа ҿыц
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иусдҵа инақәыршәаны, Аԥсны 14 министрра ҟалоит 12 рҭыԥан, Аҳәынҭқарратә еилакқәа ааба, Аҳәынҭусбарҭақәагьы ааба.
17:10 22.04.2020
48
Аинфографика
Мчыбжьык ахьтә хымш: Аԥсны аџьармыкьақәа русушьа
Аԥсны аиҳабыра мшаԥы 20 инаркны аџьармыкьақәа раартра азин ҟарҵеит. Аџьармыкьақәа мчыбжьык аҩнуҵҟа хымш аус рулоит.
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
17:02 28.03.2020
112
Акоронавирус аҽацәыхьчаразы Аԥсны иалагалоу аԥкрақәа
Хәажәкыра 28 инаркны мшаԥымза 20 рҟынӡа Аԥсны аҩнуҵҟа аҭагылазаашьа ҷыда алагалоуп акоронавирус аламырҵәара хықәкыс иҟаҵаны.
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
14:33 23.03.2020
23
Аинфографика
Аиааира ахыԥхьаӡарақәа: Аԥсны ахада иалхрақәа рзы адыррақәа
Аԥсны Алхратә комиссиа хада алхрақәа ирызку раԥхьатәи аофициалтә еихшьалақәа ҟанаҵеит. Урҭ инарықәыршәаны, аиааира игоит 56% абжьы зауз Аслан Бжьаниа.
Аԥсны ахада иалхрақәа -2020
15:27 10.03.2020
252
Аинфографика
Аԥсны адәныҟатәи ахәаахәҭра 2019 шықәсазы
Аԥсны Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы адыррақәа рыла, 2019 шықәса рзы ареспублика адәныҟахәаахәҭратә еикәыршара ишьақәнартәеит 25 миллиард 989 миллион мааҭ. Еиҳа ахашәала зцыз аусхкқәеи атауарқәа римпорти рекспорти рдинамикеи Sputnik аинфографикаҿ.
12:02 25.02.2020
75
Аинфографика
Ахада иалхрақәа: акандидатцәеи урҭ рхаҭыԥуааи
кыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырккыпеврекырк
11:26 19.01.2020
102
Аинфографика
Китаитәи актинидиа, мамзаргьы баша акиви
Авитаминтә бомба акиви Китаи ауп ԥсадгьылс иамоу. Адунеи зегьы аҿы акиви ашәыртә џьармыкьақәа рҿы аԥхьагылара амоуп.
Иҵегь аҭагалара
19:21 06.05.2021
30
Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра ашколқәа рҿы СOVID-19 аганахьала рҭагылазаашьа зеиԥшроу
Гагра араион аҿы ашколқәа рҿы СOVID-19 аганахьала аҭагылазаашьа зеиԥшроу арадио Sputnik аефир аҟны арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭалҳәеит араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа.
18:07 05.05.2021
29
Жәлар рдоуҳа: адгьыл ақәаарыхра иазку азгәаҭарақәа ирызкны
Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рыҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа арадио Sputnik арубрика "Жәлар рдоуҳа" аҿы еиҭалҳәеит аҽаҩра бзиа ҟаларцаз аԥсуаа ирымаз азгәаҭарақәа ртәы.
09:29 06.05.2021
26
Афотоцәыргақәҵа "Абхазия в фокусе-2021" гран-при занашьоу ихьӡ ҳәоуп
Афонд "Амшреи" Аԥсны акультура аминистрреи еиҿыркааз афотоцәыргақәҵа иалахәын афотоҭыхра абзиабаҩцәа.
09:43 05.05.2021
25
Ахра Аҩӡба идгылаҩцәа Аԥсны ААРи АШәМеи рҵакырақәа аанрыжьит
Лаҵара 4 асааҭ 23.00 рзы еизаз Ахра Аҩӡба иуацәеи иҭынхацәеи, уаанӡа Аԥсны Ашәарҭадаратә маҵзура ахыбра аҿаԥхьа игылаз, ииасит Аԥсны Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра аганахь.
20:00 06.05.2021
18
Аԥсны аоперштаб: даҽа 41 коронавирус хҭыс ҿыц ҟалеит
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 14743-ы ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13660-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 222-ҩык.
Иҵегь аҭагалара
Sputnik алаҳәара
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит
Анапаҵаҩра
Мап акра


Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Аҳәынҭқарратә музеи аԥсабара аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҵбы Асҭанда Смырԥҳа арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны ашыц шықәнагалаз атәы, насгьы уи ажәытәан рхы ишадырхәоз.
Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 21250-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 16990-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 294-ҩык.
Жәабранмзазы арадио Sputnik аинтервиу азҭаз Аԥсны акапиталтә ргылара аусбарҭа аиҳабы Ҭимур Агрба иҳәеит Гәылрыԥшь араион аҿы абзазаратә црыҵқәа ркаԥсарҭа 2021 шықәса лаҵарамзазы иалагоит ҳәа.
Ԥхынгәы 26 азы имҩаԥысит Апарламент ааԥынтәи асессиа аҵыхәтәантәи аилатәара. Адепутатцәа ԥсшьара ицоит нанҳәа 1 инаркны цәыббра 6 рҟынӡа.


Аҧсны
аԤс
Sputnik Абхазия
рус
Sputnik Аҧсны
аԤс
Карикатуры
аматериалқәа
Аамҭа алхра
Крым, вид из Госдепа
1 Хәажәкыра 2015, 17:53
9
Карикатуры
Иҵегьы
3
Даҽа материал
Аҧсны
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Урыстәыла
Арадио
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Facebook
Telegram
YouTube
Instagram
Zen
VK
Odnoklassniki
Twitter
Апроект иазкны
Ахархәара аԥҟарақәа
Аимадаразы
© 2021 Sputnik. Азинқәа зегь хьчоуп. 18+
Мчыбжьык иалагӡаны
Мызкы иалагӡаны
Шықәсык иалагӡаны
Аамҭа зегьы иалагӡаны
Ажәабжьқәа зегьы
0
Раԥхьа аҿыцқәа
Раԥхьа ажәытәқәа
loader
АЕФИР АҾЫ
Заголовок открываемого материала
Жәларбжьаратәи
International
English
Англыз бызшәа
Mundo
Español
Аиспан бызшәа
Европа
Deutschland
Deutsch
Анемец бызшәа
France
Français
Афранцыз бызшәа
Ελλάδα
Ελληνικά
Абырзен бызшәа
Italia
Italiano
Аиталиа бызшәа
Česká republika
Čeština
Ачех бызшәа
Polska
Polski
Аполиак бызшәа
Србиjа
Српски
Асерб бызшәа
Latvija
Latviešu
Алатыш бызшәа
Lietuva
Lietuvių
Алитва бызшәа
Moldova
Moldovenească
Амолдав бызшәа
Беларусь
Беларускi
Абелорус бызшәа
Алада Кавказ
Արմենիա
Հայերեն
Аерман бызшәа
Аҧсны
Аҧсышәала
Аԥсуа бызшәа
Хуссар Ирыстон
Иронау
Ауаԥс бызшәа
Azərbaycan
Аzərbaycanca
Азербаиџьан бызшәа
Ааигәа Мрагылара
Sputnik عربي
Arabic
Араб бызшәа
Türkiye
Türkçe
Аҭырқә бызшәа
Sputnik ایران
Persian
Фарси
Sputnik افغانستان
Dari
Дари
Агәҭантәи Азиа
Қазақстан
Қазақ тілі
Аҟазах бызшәа
Кыргызстан
Кыргызча
Аҟырӷыз бызшәа
Oʻzbekiston
Ўзбекча
Аузбек бызшәа
Тоҷикистон
Тоҷикӣ
Аҭаџьықь бызшәа
Мрагыларатәии Алада-Мрагыларатәи Азиа
Việt Nam
Tiếng Việt
Авиетнам бызшәа
日本
日本語
Аиапон бызшәа
中国
中文
Акитаи бызшәа
Алада Америка
Brasil
Português
Апортугал бызшәа
Ажәабжьқәа зегьы
Ихадоу
Иацы
Аԥсны даҽа 151-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит
Иацы
Аԥсны ахәҭак лашарада иҟоуп афымцацәаҳәаҿы иҟалаз аиԥҟьара иахҟьаны
Иацы
Иреиҳаӡоу аӡбарҭа адепутат Алмысхан Арӡынба иумҭазы алкаа ҟанаҵеит
Иацы
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Гамгьиа Риаԥ ҭагалан аамҭазы анхацәа рнапы злаку иазкны
Иацы
Иреиҳаӡоу аӡбарҭа адепутат Гарри Кокаиа иумҭа ахәшьара анаҭеит
Иацы
Хра злоу ахҭысқәа: Аҩардани Коӷониеи арратә госпиталь аусура иазкны
Иацы
Аԥсныҟа "Иаку абилеҭ" ала 2021 шықәсазы х-нызқьҩык рҟынӡа ауаа ааит
Иацы
Урыстәылатәи аԥкьаҭасратә турнир "Ҭагалан хьыԥшшәыла" Гагра имҩаԥысит
Иацы
"Амшынеиқәафымцамч" аҿы амҩаду Ԥсоу-Аҟәа арлашагақәа рҭагылазаашьа зеиԥшроу рҳәеит
Иацы
Ҟаитан Кәыдрытәи абааҿы аԥшаарақәа ирызкны: аматериал даара аинтерес аҵоуп
Иацы
Гагра араион Бзыԥҭа аҳаблан ахатәыҩны амца акит
Иацы
Шәача авариа ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы амашьынақәа рныҟәара еиҭахацыркуп
Иацы
Урыстәыла уахыки-ҽнаки аҩныҵҟа COVID-19 захьыз рхыԥхьаӡара уаанӡа аасҭа еиҳахеит
Иацы
Шәача-Џьубга амҩахәҭаҿ амашьынақәа рныҟәара аанкылоуп агазмҩангага авариа иахҟьаны
Иацы
АТОР: абҵарамзатәи аныҳәамшқәа раан Шәачатәи атуристцәа реиҳараҩык Аԥсныҟа иаар алшоит
Иацы
Змагнитуда 5,2 балл иҟаз адгьылҵысра ҟалеит Таивань
Иацы
Ақыҭа-нхарҭа ҭыԥуп: Лагәлаа адгьыл ақәаарыхра иазкны
Иацы
Афбатәи акласс аҵаҩы Пермтәи атәылаҿацә ашколқәа руак дыҩнахысит
Иацы
Шәача аԥшатлакәқәа ҟалар ауеит ҳәа агәҽанҵара ҟаҵоуп
Иацы
Sputnik амчыбжь: атәыла ахада имаз аиԥыларақәеи аԥыза-министр игәҭынчымреи
Даҽа
материал
email@example.com
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Message sent!
Thanks for your feedback!
Done
An error has occurred!
Try again!
Send again


Аҧсны
аԤс
Sputnik Абхазия
рус
Sputnik Аҧсны
аԤс
11.02.2018
Ашьоуракәын хықәкыс имаз
11 Жәабран 2018, 10:25
132
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Ажәабжьқәа
Аԥсны
Иҵегьы
3
Даҽа материал
Аҧсны
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Урыстәыла
Арадио
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Facebook
Telegram
YouTube
Instagram
Zen
VK
Odnoklassniki
Twitter
Апроект иазкны
Ахархәара аԥҟарақәа
Аимадаразы
© 2021 Sputnik. Азинқәа зегь хьчоуп. 18+
Ажәабжьқәа зегьы
0
Раԥхьа аҿыцқәа
Раԥхьа ажәытәқәа
loader
АЕФИР АҾЫ
Заголовок открываемого материала
Жәларбжьаратәи
International
English
Англыз бызшәа
Mundo
Español
Аиспан бызшәа
Европа
Deutschland
Deutsch
Анемец бызшәа
France
Français
Афранцыз бызшәа
Ελλάδα
Ελληνικά
Абырзен бызшәа
Italia
Italiano
Аиталиа бызшәа
Česká republika
Čeština
Ачех бызшәа
Polska
Polski
Аполиак бызшәа
Србиjа
Српски
Асерб бызшәа
Latvija
Latviešu
Алатыш бызшәа
Lietuva
Lietuvių
Алитва бызшәа
Moldova
Moldovenească
Амолдав бызшәа
Беларусь
Беларускi
Абелорус бызшәа
Алада Кавказ
Արմենիա
Հայերեն
Аерман бызшәа
Аҧсны
Аҧсышәала
Аԥсуа бызшәа
Хуссар Ирыстон
Иронау
Ауаԥс бызшәа
Azərbaycan
Аzərbaycanca
Азербаиџьан бызшәа
Ааигәа Мрагылара
Sputnik عربي
Arabic
Араб бызшәа
Türkiye
Türkçe
Аҭырқә бызшәа
Sputnik ایران
Persian
Фарси
Sputnik افغانستان
Dari
Дари
Агәҭантәи Азиа
Қазақстан
Қазақ тілі
Аҟазах бызшәа
Кыргызстан
Кыргызча
Аҟырӷыз бызшәа
Oʻzbekiston
Ўзбекча
Аузбек бызшәа
Тоҷикистон
Тоҷикӣ
Аҭаџьықь бызшәа
Мрагыларатәии Алада-Мрагыларатәи Азиа
Việt Nam
Tiếng Việt
Авиетнам бызшәа
日本
日本語
Аиапон бызшәа
中国
中文
Акитаи бызшәа
Алада Америка
Brasil
Português
Апортугал бызшәа
Ажәабжьқәа зегьы
Ихадоу
Иацы
Аԥсны ауааԥсыра даҽа 141-ы аҿкчымазара рыдбалоуп, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит
Иацы
Аԥсны жәамш рыла COVID-19 аҟынтә 700-ҩык алаҵа ҟарҵеит
Иацы
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Емырхәба Гал ауааԥсыра аформа №9 рыла реиқәыршәара иазкны
Иацы
Шәача амшцәгьа ҟалоит ҳәа рылаҳәоуп
Иацы
Урыстәылатәи арежиссиор Владимир Наумов иԥсҭазаара далҵит 94 шықәса дшырҭагылаз
Иацы
Босфор аӷбақәа рныҟәара аанкылоуп аԥша аӷьыра иахҟьаны
Иацы
Аԥснытәи аԥқьаҭмпыласҩы Казан имҩаԥысуаз аицлабраҟны аиааира игеит
Иацы
Ҭаркьылԥҳа арҵаҩцәа рыбжьара алаҵаҟаҵаразы: аамҭа иаҳнарбеит, ада ԥсыхәа шҳамам
Иацы
Аомбудсмен гәылрыԥшьтәи аԥсихиатриатә хәшәтәырҭа аҭахрақәа дразҵааит
Иацы
Ашьапылампыл азы жәларбжьаратәи атурнир "Система Cup 2021" мҩаԥгахоит Аҟәа
Иацы
Аԥсихиатриатә хәшәтәырҭаҿы 30-ҩык рҟынӡа COVID-19 рыдбалоуп
Иацы
Анқәаб еиҭеиҳәеит Аҟәа ауааԥсыра ӡыла реиқәыршәаразы иҟоу ауадаҩра аԥыхразы иҟарҵо атәы
Иацы
Ҩ-нызқьҩык рҟынӡа ауааԥсыра ацхыраара рыҭоуп Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҿы
Иацы
COVID-19 зхызгахьоугьы аштамм "омикрон" шьҭыркаар алшоит
Иацы
Аҵарауаҩ зцәа зтәым COVID-19 аҟынтә рлаҵаҟаҵара атәы далацәажәеит
Иацы
Адунеи атәылақәа еиҳа иӷару амлакрахь иназгар зылшо амзыз атәы ҳәоуп
Иацы
Ақыҭа - нхарҭа ҭыԥуп: Блабба Кәтол инапы злаку, ақыҭа игәыбылра заду
Иацы
Алада Африкатәи ареспублика аҳақьымцәа иазгәарҭеит COVID-19 аштамм ҿыц еиҳа изныруа
Иацы
Sputnik амчыбжь: ахада иныҟәарақәа, афымца аҭагылазаашьа, ахысреи аанкылареи
Иацы
Аексперт аинвестициаз ишәарҭоу авалиутақәа дрылацәажәеит
Даҽа
материал
email@example.com
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Message sent!
Thanks for your feedback!
Done
An error has occurred!
Try again!
Send again


Аҧсны
аԤс
Sputnik Абхазия
рус
Sputnik Аҧсны
аԤс
16.05.2020
Барганџьиа: аарҩараан Ԥақәашь ҳҵеиџьқәа ҭабоит, азеиԥш ӡымҩангага ҳамам
16 Лаҵара 2020, 18:34
127
Арадио
Аԥсны
Иҵегьы
3
Аԥсыжратә қьабзқәа: аԥсы имҩаԥгара, аилыргаҩ
16 Лаҵара 2020, 17:35
256
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Жәлар рдоуҳа
Иҵегьы
3
Аԥсуа-аурыс ҳәаа иахысуа аидара машьынақәа агәаҭара иахрыжьит
16 Лаҵара 2020, 15:20
21
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Иҵегьы
3
Иҭацәыз аҭыԥқәа рахь: Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа
16 Лаҵара 2020, 14:15
163
Аинфографика
Аԥсны
Иҵегьы
3
Кәыҵниа: Аԥсныҟа иаауа акурсантцәа ргәырҽанҵоуп, ахыԥхьакырҭаҿы аԥҟара еиларгар, ишыҭцахо
16 Лаҵара 2020, 13:14
40
Аԥсны
Арадио
Иҵегьы
3
Аԥсҭазаара азхәыцра
Елеонора Коӷониаԥҳа
16 Лаҵара 2020, 11:11
263
Аԥсны
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Иҵегьы
3
2020 шықәса актәи аԥшьбараан урыстәылауаа реиҳа изҭааз тәылахеит Аԥсны
16 Лаҵара 2020, 09:25
9
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Иҵегьы
3
Даҽа материал
Аҧсны
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Урыстәыла
Арадио
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Facebook
Telegram
YouTube
Instagram
Zen
VK
Odnoklassniki
Twitter
Апроект иазкны
Ахархәара аԥҟарақәа
Аимадаразы
© 2021 Sputnik. Азинқәа зегь хьчоуп. 18+
Ажәабжьқәа зегьы
0
Раԥхьа аҿыцқәа
Раԥхьа ажәытәқәа
loader
АЕФИР АҾЫ
Заголовок открываемого материала
Жәларбжьаратәи
International
English
Англыз бызшәа
Mundo
Español
Аиспан бызшәа
Европа
Deutschland
Deutsch
Анемец бызшәа
France
Français
Афранцыз бызшәа
Ελλάδα
Ελληνικά
Абырзен бызшәа
Italia
Italiano
Аиталиа бызшәа
Česká republika
Čeština
Ачех бызшәа
Polska
Polski
Аполиак бызшәа
Србиjа
Српски
Асерб бызшәа
Latvija
Latviešu
Алатыш бызшәа
Lietuva
Lietuvių
Алитва бызшәа
Moldova
Moldovenească
Амолдав бызшәа
Беларусь
Беларускi
Абелорус бызшәа
Алада Кавказ
Արմենիա
Հայերեն
Аерман бызшәа
Аҧсны
Аҧсышәала
Аԥсуа бызшәа
Хуссар Ирыстон
Иронау
Ауаԥс бызшәа
Azərbaycan
Аzərbaycanca
Азербаиџьан бызшәа
Ааигәа Мрагылара
Sputnik عربي
Arabic
Араб бызшәа
Türkiye
Türkçe
Аҭырқә бызшәа
Sputnik ایران
Persian
Фарси
Sputnik افغانستان
Dari
Дари
Агәҭантәи Азиа
Қазақстан
Қазақ тілі
Аҟазах бызшәа
Кыргызстан
Кыргызча
Аҟырӷыз бызшәа
Oʻzbekiston
Ўзбекча
Аузбек бызшәа
Тоҷикистон
Тоҷикӣ
Аҭаџьықь бызшәа
Мрагыларатәии Алада-Мрагыларатәи Азиа
Việt Nam
Tiếng Việt
Авиетнам бызшәа
日本
日本語
Аиапон бызшәа
中国
中文
Акитаи бызшәа
Алада Америка
Brasil
Português
Апортугал бызшәа
Ажәабжьқәа зегьы
Ихадоу
23:14
Аԥсны ауааԥсыра даҽа 141-ы аҿкчымазара рыдбалоуп, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит
21:53
Аԥсны жәамш рыла COVID-19 аҟынтә 700-ҩык алаҵа ҟарҵеит
20:45
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Емырхәба Гал ауааԥсыра аформа №9 рыла реиқәыршәара иазкны
20:20
Шәача амшцәгьа ҟалоит ҳәа рылаҳәоуп
20:00
Урыстәылатәи арежиссиор Владимир Наумов иԥсҭазаара далҵит 94 шықәса дшырҭагылаз
19:30
Босфор аӷбақәа рныҟәара аанкылоуп аԥша аӷьыра иахҟьаны
19:00
Аԥснытәи аԥқьаҭмпыласҩы Казан имҩаԥысуаз аицлабраҟны аиааира игеит
18:30
Ҭаркьылԥҳа арҵаҩцәа рыбжьара алаҵаҟаҵаразы: аамҭа иаҳнарбеит, ада ԥсыхәа шҳамам
17:20
Аомбудсмен гәылрыԥшьтәи аԥсихиатриатә хәшәтәырҭа аҭахрақәа дразҵааит
16:31
Ашьапылампыл азы жәларбжьаратәи атурнир "Система Cup 2021" мҩаԥгахоит Аҟәа
15:52
Аԥсихиатриатә хәшәтәырҭаҿы 30-ҩык рҟынӡа COVID-19 рыдбалоуп
15:10
Анқәаб еиҭеиҳәеит Аҟәа ауааԥсыра ӡыла реиқәыршәаразы иҟоу ауадаҩра аԥыхразы иҟарҵо атәы
14:15
Ҩ-нызқьҩык рҟынӡа ауааԥсыра ацхыраара рыҭоуп Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҿы
13:20
COVID-19 зхызгахьоугьы аштамм "омикрон" шьҭыркаар алшоит
12:48
Аҵарауаҩ зцәа зтәым COVID-19 аҟынтә рлаҵаҟаҵара атәы далацәажәеит
12:05
Адунеи атәылақәа еиҳа иӷару амлакрахь иназгар зылшо амзыз атәы ҳәоуп
11:30
Ақыҭа - нхарҭа ҭыԥуп: Блабба Кәтол инапы злаку, ақыҭа игәыбылра заду
10:41
Алада Африкатәи ареспублика аҳақьымцәа иазгәарҭеит COVID-19 аштамм ҿыц еиҳа изныруа
10:00
Sputnik амчыбжь: ахада иныҟәарақәа, афымца аҭагылазаашьа, ахысреи аанкылареи
09:20
Аексперт аинвестициаз ишәарҭоу авалиутақәа дрылацәажәеит
Даҽа
материал
firstname.lastname@example.org
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Message sent!
Thanks for your feedback!
Done
An error has occurred!
Try again!
Send again


Аҧсны
аԤс
Sputnik Абхазия
рус
Sputnik Аҧсны
аԤс
29.02.2020
Хра злоу ахҭысқәа: Арӡынба аамҭалатәи анхаразы азин ҟазҵо аинвестициақәа рзы
29 Жәабран 2020, 18:42
23
Аԥсны
Арадио
Хра злоу ахҭысқәа
Иҵегьы
3
Ӡынгьы-ԥхынгьы ашҭа, агәара зыршәҭуа: Аисель Жьиԥҳа лбаҩхатәра иазкны
29 Жәабран 2020, 17:20
234
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Ажәабжьқәа
Аԥсны
Иҵегьы
3
Џьопуа Отаԥ иамоу ауадаҩрақәа рзы: амҩақәа, афымцатә шьаҟақәа, адәқьан
29 Жәабран 2020, 16:21
26
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Арадио
Иҵегьы
3
Ацу ҳфеит, ацу ҳфеит, ахьаҭра ахьаҩ ааҭҳаргеит: аԥсуа цуфарақәа рҵаки рхархәашьеи
29 Жәабран 2020, 15:38
288
Аԥсны
Жәлар рдоуҳа
Иҵегьы
3
Амԥарԥҳа афинанстә пирамидазы: ҳазлахәмаруа аԥара ҳҭаацәа ирыдаҳҵар еиӷьуп
29 Жәабран 2020, 14:15
420
Ажәабжьқәа
Аԥсны
Арадио
Иҵегьы
3
Муҳаммед Доӷəыз: аԥсуаа еизҳароуп, рымч-рылша ӷəӷəахароуп
29 Жәабран 2020, 12:22
78
Аԥсны
АРЕПАТРИАЦИА
Арепатриациа
Иҵегьы
3
Аԥшьлааԥҳа еиҭалҳәеит акоронавирус иахҟьаны аҳәаа ахыҵразы аамҭалатәи аԥкрақәа ртәы
29 Жәабран 2020, 11:28
36
Аԥсны
Арадио
Акоронавирус адунеи аҿы
Иҵегьы
3
Ахӡыргареи аиҭалхрақәеи: агитациатә аамҭазы гәаанагарақәак
Елеонора Коӷониаԥҳа
29 Жәабран 2020, 10:02
132
Аԥсны
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Иҵегьы
3
Даҽа материал
Аҧсны
Аԥсны
Ажәабжьқәа
Урыстәыла
Арадио
Аналитикеи аиҿцәажәарақәеи
Facebook
Telegram
YouTube
Instagram
Zen
VK
Odnoklassniki
Twitter
Апроект иазкны
Ахархәара аԥҟарақәа
Аимадаразы
© 2021 Sputnik. Азинқәа зегь хьчоуп. 18+
Ажәабжьқәа зегьы
0
Раԥхьа аҿыцқәа
Раԥхьа ажәытәқәа
loader
АЕФИР АҾЫ
Заголовок открываемого материала
Жәларбжьаратәи
International
English
Англыз бызшәа
Mundo
Español
Аиспан бызшәа
Европа
Deutschland
Deutsch
Анемец бызшәа
France
Français
Афранцыз бызшәа
Ελλάδα
Ελληνικά
Абырзен бызшәа
Italia
Italiano
Аиталиа бызшәа
Česká republika
Čeština
Ачех бызшәа
Polska
Polski
Аполиак бызшәа
Србиjа
Српски
Асерб бызшәа
Latvija
Latviešu
Алатыш бызшәа
Lietuva
Lietuvių
Алитва бызшәа
Moldova
Moldovenească
Амолдав бызшәа
Беларусь
Беларускi
Абелорус бызшәа
Алада Кавказ
Արմենիա
Հայերեն
Аерман бызшәа
Аҧсны
Аҧсышәала
Аԥсуа бызшәа
Хуссар Ирыстон
Иронау
Ауаԥс бызшәа
Azərbaycan
Аzərbaycanca
Азербаиџьан бызшәа
Ааигәа Мрагылара
Sputnik عربي
Arabic
Араб бызшәа
Türkiye
Türkçe
Аҭырқә бызшәа
Sputnik ایران
Persian
Фарси
Sputnik افغانستان
Dari
Дари
Агәҭантәи Азиа
Қазақстан
Қазақ тілі
Аҟазах бызшәа
Кыргызстан
Кыргызча
Аҟырӷыз бызшәа
Oʻzbekiston
Ўзбекча
Аузбек бызшәа
Тоҷикистон
Тоҷикӣ
Аҭаџьықь бызшәа
Мрагыларатәии Алада-Мрагыларатәи Азиа
Việt Nam
Tiếng Việt
Авиетнам бызшәа
日本
日本語
Аиапон бызшәа
中国
中文
Акитаи бызшәа
Алада Америка
Brasil
Português
Апортугал бызшәа
Ажәабжьқәа зегьы
Ихадоу
18:11
Гагра араион азы иаархәараны иҟоуп агәамгага машьынақәа
17:47
Бжьаниа адҵа ҟаиҵеит алаҵа ҟазымҵо аҵарадырра аусхк аусзуҩцәа русура иамырхырц
17:00
Шьамтәыла иҟоу Аԥсни Китаии рыцҳаражәҳәаҩцәа реиԥылара мҩаԥысит Дамаск
16:15
Абраҟоуп иахьсаҳауа - аус ҳацбуларц ҳҭахуп: Коӷониаԥҳа Sputnik илынаҭо алшарақәа рзы
15:50
Пицунда ргәы иҭоуп хә-еҵәак змоу асасааирҭа аргылара
15:10
Жәлар рдоуҳа: ауаҩы идҳәалоу жәлар разгәаҭарақәа ирызкны
14:45
Гагра "Аԥсныфармациа" аҿаԥхьа иақәыз 3,2 миллион мааҭ ашәеит
14:05
Тҟәарчал амцакра ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы жәиԥшь шықәса зхыҵуаз далаблит
13:47
Аԥсны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа ԥхынҷкәын азы атәылауаа рыдкылара аамҭеихшара архиеит
13:22
Гагра араион ахада абиуџьет анагӡара азы аҳасабырба ҟаиҵеит
12:54
"Амшынеиқәафымцамч" ахыбра аҿаԥхьа ихысыз иҩнытә баандаҩра еиҭаркыр ҟалоит
12:10
Гәлиа имҩаҿы ашәарҭара зҵаз аевкалипт ҵла ԥырҟоит
11:45
Sputnik Аԥсны 7.0: арбагақәа
11:15
Аԥсны Абанк агәаларшәагатә ԥараҿырпқәа "Кабардинеци" "Натухаеци" ҭнажьит
10:40
Џьопуа Аԥсны акамшьиа акразы: ахылаԥшра амоуп
10:00
ХХ ашәышықәса агеополитикатә рыцҳара ду ахыҵхырҭеи аҵаки
09:20
Амилаҭтә банк иҭнажьит "Аԥсны аԥстәқәа" ирыҵаркуа аԥараҿырпқәа хԥа
00:06
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭа аҿкы зыдбалаз ҩыџьа ахацәа рыԥсҭазаара иалҵит
Иацы
Аԥсны ахәҭак лашарада иаанхоит ԥхынҷкәын 8 рзы
Иацы
Владимир Путини Џьо Баидени авидеоеимадарала еицәажәеит
Даҽа
материал
firstname.lastname@example.org
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Feedback
Message subject
Your message
E-mail
First Name Last Name
Send
All fields are required
Message sent!
Thanks for your feedback!
Done
An error has occurred!
Try again!
Send again


Апрезиденттә ҳәынҭқарра
Апрезиденттә ҳәынҭқарра (алаҭ. praesidens аҟынтә, ажәа президент иаанаго аԥхьа итәоу ауп) — ари ареспубликатә напхгараҭара аформақәа иреиуоуп. Уи убас еиԥш республикоуп, уа инхо ажәлар иалырхуа атәыла иреиҳаӡоу азакәанԥҵаратә орган мацара акәӡам, урҭ далырхуеит аҳәынҭқарра ахадагьы, уи аамҭаказы анагӡаратә мчрагьы хадас дамоуп.
Аиҳабыра ракәзар, апрезидент иҿаԥхьа аҭакԥхықәра рымоуп, урҭ аҭыԥқәа рызҭо, амаҵзура иахазыргыло, иамхтәу, иаҭатәу зыӡбо апрезидент иоуп. Атәыла ахада азин имоуп апарламент иаднакыло азакәанқәа авето рықәҵара. Иара убасгьы, атәыла ахада арбџьармчқәа ркомандаҟаҵаҩ иоуп. Апрезидент дызхагылоу атәыла жәларбжьаратәи арена аҟны ахаҭарнакс, ӡыргаҩыс дыҟоуп.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра аилыркаара[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Адемократиатә дунеи аҟны анапхгараҭара аформақәа еиуеиԥшым. ԥҟараны ишаԥҵоу еиԥш, аҳәынҭқарра напхгара азҭо иоуп аӡбамҭақәа рыдкыларагьы азин змоу. «Апрезиденттә ҳәынҭқарра» ахьӡ акәзар, уи зегьы аҳәоит. Уи азын Аконституциа аԥхьарагьы аҭахым. Ари аҳәынҭқарра хадара азиуеит апрезидент. Иара иоуп амаҵзуратә хаҿыс иҟоу, азинқәа зегьы змоу. Иара иоуп издызкыло зегь реиҳа ҵакы змоу аӡбамҭақәа. Жәаҳәарада, арҭқәа зегьы азакәанԥҵаратә актқәа ирнуп. Ус шакәугьы, иарбан ҳәынҭқарразаалакгьы аиҿартәышьа Аконституциа ауп ишьақәзыргыло. Ари азакәан аҟны иарбоуп аҳәынҭқарра аусушьа амеханизмқәа зегьы. Иара убасгьы, уа иазгәаҭоуп аӡбамҭақәа рыдкылашьа аиҿкаара, амаҵзуратә хаҿқәа, урҭ рнапаҵаҟа иҟоу уҳәа. Президенттә ҳәынҭқарраны иԥхьаӡоуп аҳәынҭқарра, уи ахадас иҟоу азинқәа зегьы имоуп. Ахада иоуп анагӡаратә мчра аусурагьы ҳәаақәызҵо. Иҟалалоит ус еиԥш аҭагылазаашьақәа, аамҭақәак рзы иара аминистрцәа реилазаарагьы напхгара анаиҭо.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҷыдарақәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Ас еиԥш аҳәынҭқарра аиҿкаашьа аформа аҷыдарақәа иреиуоуп уи аӡәы дахьахагылоу. Ара амчра зегьы апрезидент иҟны еизакуп. Иара анагӡаратә мчра напхгара аиҭоит, аминистрцәа аиҭоит, урҭ рҟынтәи аҳасабрбақәа идикылоит. Абра идыртәу, апрезиденттә ҳәынҭқарра – ари теориатә еилкаароуп. Апрактика аҟны аусура амеханизмқәа зегьы аҭыԥантәи акониунктуреи атрадициақәеи ирхьырԥшны ишьақәдыргылоит. Иаагап ҿырԥштәыс аҳәынҭқарра ахада иалхрақәа. Мексика акәзар, Ахада иалхрақәа ишиашоу жәлары зегьы рыбжьаҭарала имҩаԥысуеит. Еиду Америкатәи Аштатқәа (США) рҟны ишиашоу акәымкәа, ажәлар ргәаҳәара нарыгӡоит. Уи иаанаго, ауаа дара ргәазыҳәара азгәаҭара «алхыҩцәа» ҳәа ззырҳәо ҷыдалатәи ауаа инарыгӡоит. Урҭ роуп апрезидентс иҟалогьы далызхуа. Даҽазныкгьы иазгәаҳҭап апрезиденттә ҳәынҭқарра аҟны алхрақәа рымҩаԥгашьа амеханизмқәа шеиуеиԥшым. Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҷыдара хадақәа алаҳкаауазар, ара имҳәакәаны узаҩсуам апарламентнҭыҵтәи аҳәынҭқарра аԥҵашьа аформагьы. Фактны иазгәаҭатәуп атәыла Ахада шиакәу аминистрцәа азҭо. Дара иара иҿаԥхьа аҭакԥхықәра ду рыдуп. Иара убасгьы, апрезиденттә ҳәынҭқарра иаҷыда ҟазшьақәаны иҟоуп амчрақәа реихшара. Уи иаанагоит аҳәынҭқарра Ахада азин шимам апарламент аҿҳәара нҵәаанӡа аимырпра, аха апарламент иара аганахь ала аминистрцәа реилазаара ахь нырра амам.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҷыдара хада[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Аҳәынҭқарра азакәанқәа урыламлакәан ус насҭха уахәаԥшуазар, уи анапхгараҭара аформа аилкаара даара иуадаҩхоит. Апрезиденттә ҳәынҭқарра иамоу аҷыдара, убоит амассатә информациатә хархәагақәа иҟарҵо адырраҭарақәа рҟынгьы. Уи аҷыдара апрезидент далнакаауеит егьырҭ атәылақәа реиҳабыра рҟынтәи.
Аус злоу уи ауп, апрезидент ас еиԥш иҟоу аҳәынҭқарра аҟны алшара дуқәа ахьимоу ауп. Зегьыҵәҟьа ракәымзаргьы, лшарақәак рзынхоит апарламенти аиҳабыра реилазаареи. Аха урҭ еиҳарак аилацәажәаратә функциақәа роуп инарыгӡо. Иҟаҵатәу шыҟаҵатәу шьақәзырӷәӷәо апрезидент иоуп. Иара тәылақәак рҟны аҳәынҭқарра реиҳабыра напхгара риҭоит. Ас еиԥш аҭагылазаашьа ыҟоуп Беларусиа, Узбекисҭан, Ҟазахсҭан.
Ареспубликақәа рҟны ахада инапхгарала аколлегиалтә органқәа аус руеит. Уа аӡбамҭақәа ирылацәажәоит, аус рыдырулоит. Аха арҭ аӡбамҭақәа рыдкыларазы атәыла Ахада иажәа ауп ихадоу. Иара адокументқәа инапы рыҵаиҩуеит, иарбан органзаалакгьы зынагӡара хадараны иҟоу. Иара иоуп издызкыло амчратә еилазаарақәа рнапхгаҩцәа рҟынтә аҳасабрбақәа. Атәылақәа Уругваи, мамзаргьы Коста-Рика реиԥш иҟоу рҟны, аминистрцәа русуразы аҳасабырбақәа апарламент алахәылацәа роуп изызнарго. Дара роуп урҭ рамхразгьы азинмчы змоу. Аха, ас еиԥш ахҭысқәа ари аҩыза анапхгараҭара аформазы иҟазшьарбагам.
Адемократиа апринципқәа рықәныҟәара[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Ус еиԥш иунарбар ауеит, апрезиденттә республика ахьышьақәгылоу аҳәынҭқаррақәа тоталитартәуп ҳәа. Избанзар, уа амчрақәа рацәаны аӡәы инапаҟны иҟоуп азы. Ахаҭарнакратә орган аганахь ала ахылаԥшра, уи аусура акы иаҿырԥшуп. Аха ас еиԥш иҟоу аҳәынҭқаррақәа рконституциа аҟны иагәылоуп даҽа механизмк, адемократиатә принципқәа азгәазҭо.
Аус злоу алхрақәа роуп. Ишаԥу еиԥш, аҳәынҭқарра ахада иалхразы рыбжьы арҭоит атәылауаа зегьы. Даҽакала иуҳәозар, ауаа ирымоуп алшара, рыԥсҭазаара шықәсқәак ирылагӡаны изхьыԥшхо иалхра апроцесс анырра аҭаразы. Ҿырԥштәыс иаагозар, атәылақәа Мексикеи Мысреи (Египет) ртәылауаа алхырҭатә ҭыԥ аҟны рыбжьы ирҭоит зыгәра рго акандидат. Акандидатцәа ркадидатурақәа ықәзыргыло апартиақәа роуп, даҽакала иуҳәозар, хшыҩҵакык еиднакыло атәылауаа реилазаара.
Зынӡа даҽа механизмк азгәаҭоуп Еиду Америкатәи Аштатқәа Рконституциа аҟны. Ари атәылаҟны атәылауаа апрезидентрахь акандидат изы акәӡам рыбжьы зарҭо, ара рыбжьы зырҭо ауаҩы дара рыхьӡала аплебисцит далахәхоит. Ас еиԥш алхратә принципқәа инахыкәшаны имҩаԥырго ҳәа иашьҭоуп.
Изеиԥшроузеи анапхгараҭатә форма Урыстәыла?[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Ахыҵхырҭақәа рҟны ари атемазы аимак — аиҿакқәа цоит. Аӡәырҩы убас еиԥш агәаанагара рҳәоит – Урыстәыла — ари президенттә ҳәынҭқарроуп ҳәа. Даҽа џьоукы ишьақәдырӷәӷәоит атәылаҟны еилаԥсоу анапхгараҭаратә форма аҭыԥ амоуп ҳәа. Аха ара Аконституциа иазхьаԥштәуп. Азакәан хада, аҳәынҭқарра Ахада изинмчи истатуси, Афедералтә еизареи Урыстәылатәи Афедерациа аиҳабыреи ирызкыз аҟәшақәа анализ азызуз аҭҵааҩцәа лкаак иазааиуеит. Ари алкаа иаҳәо акоуп, Урыстәыла ари президенттә республикоуп. Уи Ахада даара иҭбаау азинмчы имоуп. Ас еиԥш алкаа ҟазҵо аҭҵааҩцәа раппонентцәа ишазгәарҭо ала, арҭ азинмчқәа Урыстәылатәи Афедерациа Ахеилак ҷыдалатәи аӡбамҭақәа рыла ишьақәнарӷәӷәар ауп. Дара ззаиуа апрезидентбжатә ҳәынҭқарра ауп. Убри аан иҳәатәуп арҭ аспециалистцәа ас еиԥш атәылаҟны апарламент даара иԥсыҽуп ҳәа шырыԥхьаӡо.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҟны анапхгара[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Ҳарзааҭгылап анагӡаратә мчрақәа русура апринципқәа. Уи, ишаԥу еиԥш, ауаажәларра рыԥсҭазаара ианыԥшуеит. Адемократиа апринцип убас еиԥш амчратә еилазаара азԥхьагәанаҭоит, уи амахәҭақәа дара-дара хылаԥшра анырзыҟарҵо. Ари аганахь ала апрезидентә ҳәынҭқарра идеалтәым.
Аус злоу, анагӡаратә мчра еснагь аҳәынҭқарра Ахада хылаԥшра ахьеиҭо ауп. Иара имоуп азин министрс рыҟаҵара изыманшәалоу ауаа. Урҭ рамхрагьы илшоит ауаажәларра ргәаанагара иахьмырԥшыкәан.
Абра иҳәатәуп, тәылақәак рҟны апрезидентә напхгараҭара аформа аҟны зыӡбахә ҳамоу ашьақәгылашьа аиҭакрақәа шалагалоу. Уа апарламент азин амоуп анагӡаратә мчра анырра аҭаразы. Ҿырԥштәыс иагозар – аиҳабыра рлахәылацәа русура хылаԥшра аҭара. Урҭ раҭаразы апарламент иазҵаатәызар, уи ус иагьыҟаҵатәуп азы, ара иузҳәом злеишәа ӷәӷәоу апрезиденттә ҳәынҭқарра аӡбахә.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра шьахә[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Тәылақәак рҟны убас еиԥш анапхгараҭаратә форма аҭыԥ амоуп, аҳәынҭқарра Ахада амчратә зин амазаара ала зегьы данақәиҭу. Усҟан ауп апрезиденттә ҳәынҭқарра шьахә ҳәагьы аназырҳәо. Ара амчра аҽеиҩнашом. Аӡәы заҵәык иоуп амчра ахәҭақәа зегьы напхгара рызҭо, урҭ ыҟазар. Адемократиатә уаажәларра аҟны аус зуа асистема уи иаҟазшьаҷыдам. Апрезидент ишакәызаалак ныррак узиҭом. Ас еиԥш анапхгараҭара аформа мрагыларатәи атәылақәа роуп изҷыдаҟазшьоу. Ҿырԥштәыс лассы-лассы иааргоит Туркментәыла, мамзаргьы Латинтәи Америка атәылақәа.
Апрезиденттә республика аилкаара зынӡак иуадаҩӡам.
Ас еиԥш аилазаара аҟны аҳәынҭқарра Ахада акыр азинқәа рзы аҭакԥхықәрақәа идуп. Аха, усҟан адемократиа апринципқәа ирықәныҟәома, ирықәымныҟәома аилыргара аҭахуп, ишьақәгылоу иалкаау ҭагылазаашьак иахьырԥшны. Аҳәынҭқарра аргылара – ари даара иацклаԥшны изызнеитәу усуп. Атрадициақәа рызхьаԥшра ари аус аҟны аҵак ду амоуп.
Апрезиденттә ҳәынҭқарра ихадароу, даҽакы излаламҩашьо аҟазшьаҷыдарақәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Апрезиденттә ҳәынҭқара ихадоу, даҽакы излаламҩашьо ҟазшьаҷыданы иамоуп (апарламенттә республика иаҿырԥшны уахәаԥшуазар) анагӡаратә мчра, уи ашьақәгылара, аҭагылазаашьа, аусура, аҭакԥхықәра азакәанԥҵаратә мчра иаҟәыганы иахьыҟоу. Арҭ аҳәынҭқарратә мчрақәа реизыҟазаашьақәа рсистема акәзар, шьаҭас иамоу наҟ-ааҟтәи аибакапанреи анагӡареи роуп. Абарҭқәа рҟынтәи ицәырҵуеит егьырҭ апрезиденттә ҳәынҭқарра акрызҵазкуа аҷыдаҟазшьақәагьы: апрезидентгьы, апарламентгьы алызхуа ажәлар роуп; апрезидент азин имам иара ианиҭахха аамҭазы апарламент иара аҿҳәара нҵәаанӡа аимырпра (аконституциатә ԥҟарақәа ирықәымшәозар), апарламентгьы аҳәынҭқарра ахада имаҵзура дырзамхуам (аимпичмент рыларымҳәар), насгьы аиҳабыра рахь агәрамгара аарԥшны ԥхьатәара ирзышьҭуам; атәыла анапхгараҭараҟны ироль дууп аҳәынҭқарра Ахада, уи лассы-лассы аҳәынҭқарреи анагӡаратә мчреи хадас дрымоуп; апрезидент ихаҭа иоуп аиҳабыра азҭо, насгьы ԥхьатәара изышьҭуа; аминистрцәа аиҭоит, иамихуеит; апрезиденти иара иеиҳабыреи апарламент аҿаԥхьа рполитикеи русуреи рзы ҭакԥхықәра рыдым (аиҳабыра ас еиԥш аҭакԥхықәра ахьрыду аҳәынҭқарра Ахада иҿаԥхьа ауп), апарламент акәзар, аминистрцәа азамхуам, дара азакәан еиларымгазар; апрезидент азин имоуп апарламент иаднакыло азакәанқәа аамҭала рыдкыларазы ахырԥара, аха апарламент иалшоит, иара аилазаараҿы иҟоу рыбжьқәа реиҳарала ас еиԥш аӡбамҭа аԥыхра; Иҟоуп ҭагылазаашьақәак, аҳәынҭқарра Ахада иреиҳау анагӡаратә мчра амаҵзурауааи аӡбаҩцәеи раҭара аан апарламент, мамзаргьы апалата алахәылацәа рақәшаҳаҭра аниҭаху; аҳәынҭқарра Ахада инапы зҵеиҩуа жәларбжьаратәи адокументқәа аратификациа азнаур ауп апарламент; аӡбаратә мчра хылаԥшра анаҭоит аконституциеи азакәантә актқәеи рынагӡара, насгьы ишьақәгылоу азинмчы ақәныҟәара.
Апрезиденттә ҳәынҭқаррақәа еицырзеиԥшу ҳәаақәак ирҭаку аиԥшзаара шрымоугьы, иахьеиԥшымгьы ыҟоуп. Ҿырԥштәыс иаагозар (Еиду Америкатәи Аштатқәа, Бразилиа), апрезидент ихаҭа аминистрцәа реилазаарагьы дахагылоуп, егьырҭ атәылақәа рҟны – аҳәынҭқарра Ахада инаиваргыланы иҟоуп — аиҳабыра, Аминистрцәа рхеилак, урҭ напхгара риҭоит аԥыза — министр (Урыстәыла, Мысра уб. егь.).
Еиду Америкатәи Аштатқәа, Нигериа уҳәа тәылақәак рҟны апрезидент аминистрцәа анеиҭо асенат ақәшаҳаҭра аҭахны иҟоуп, Бразилиа акәзар, ус еиԥш аҭахны иҟам. Акыр апрезиденттә ҳәынҭқаррақәа рҟны, азин ыҟоуп даҽа напхгараҭаратә формақәакгьы, иаҳҳәозар, аиҳабыреи аминистрцәеи апарламент ианахьыԥшу. Ас еиԥш иҟоу республикақәак рҟны дыҟоуп, иара убасгьы, аҳәынҭқарра Ахада ихаҭыԥуаҩы (Еиду Америкатәи Аштатқәа, Мысра...). Иара убасгьы, иумбарц залшом ҳәаак иҭакыу президенттә формак змоу аҳәынҭқаррақәа рҟынгьы Ахада имчра иаҵанакуа аиԥшымзаара ӷәӷәақәа анамоу. Усҟан аҳәынҭқарра Ахада инапаҵаҟа иҟалоит иҷыдоу азин амазаара, даҽакала иуҳәозар, амчра зегьы уи амчра ду змоу апрезидент ҳәынҭқарра ҳәа азырҳәоит.
Лассы-лассы ас еиԥш аҭыԥ рымоуп хаз игоу, аҿиараҿы акыр еиҵаханы иҟоу латинтәи америкатәи, африкатәи, азиатәи атәылақәа рҟны, насгьы еиҳарак апрезидент имчра арратә хҳәарақәа ирыбзоураны иахьышьақәырӷәӷәаз, убасгьы аҳәынҭқарратә мчра адемократиатә традициақәа ирықәшәо иахьеиҿкаамыз атәылақәа рҟни, иахьа ҿыц адемократиа амҩа иқәлази (Урыстәыла, Узбекистан уб.егь.). Апрезиденттә ҳәынҭқарра бзиарас иамоу
Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҳәынҭқарратә напхгараҭара аформак еиԥш иамоу ахаҭабзиарақәа азгәаҭамзарц залшом.
Зегьраԥхьа иргыланы, ари аҳәынҭқарра амчра аихшаразы иҭышәынтәалоу аҭагылазаашьақәа аԥнаҵоит.
Иҩбахаз, ажәлар зегьы еицалырхуа атәыла Ахада атәыла акзаара дахаҭароуп, амилаҭ ракзаара дасимволны дықәгылоит…
Ахԥатәи, ари аформа иалнаршоит, атәыла аҿиара аан акризистәи аиасратәи етапқәа раан даара ихадоу, иреиҳаӡоу анапхгараҭаратә мчра анапык аҟны аагара, иаарласны, акрызҵазкуа амилаҭбжьаратә проблемақәеи рыӡбара, амчрақәа реизакра.
Иԥшьбатәихаз, апрезиденттә напхгараҭаратә форма даара иарԥсыҽуеит лассы-лассы зҽызыԥсахуа апартиатәи афракциатәи еизыҟазаашьақәа, апарламент аусураҟны иуԥыло ацәырҵрақәа. Убриаан иазгәоумҭарц залшом, апрезиденттә республика аҳәаақәа ирҭагӡаны ишазҳауа азакәанԥҵаратәи анагӡаратәи мчрақәа реиҿагылара, еиҳаракгьы ас еиԥш аҭыԥ аиуеит апрактика аҟны иалху Ахада партиак ахаҭарнакс даныҟоу, апарламент адепутатцәа реиҳараҩык даҽа партиак, мамзаргьы блокк ианахаҭарнакцәоу. Аҵыхәтәаны иаагоу аҭагылазаашьа изныкымкәа аҭыԥ аман Еиду Америкатәи Аштатқәеи Урыстәылеи рҟны.
Азхьарԥшқәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]
- https://works.doklad.ru/view/01WAo_rXcLQ.html
- https://businessman.ru/new-prezidentskaya-respublika.html
- https://studme.org/254714/pravo/prezidentskaya_respublika
- https://studwood.ru/845199/pravo/prezidentskaya_respublika
- https://lawbook.online/gosudarstva-prava-teoriya/respublika-ponyatie-priznaki-vidyi-36453.html
- https://moluch.ru/archive/239/55348/
- https://revolution.allbest.ru/law/00513341_0.html
- https://ktonanovenkogo.ru/voprosy-i-otvety/respublika-chto-ehto-takoe-opredelenie-vidy-prezidentskaya-parlamentskaya-smeshannaya.html
- https://mylektsii.su/11-81306.html
- https://studme.org/254714/pravo/prezidentskaya_respublika
- https://www.altairegion22.ru/gov/administration/stuct/justice_of_the_peace/besplatnaya-yuridicheskaya-pomosch/Pravovoe-prosveshchenie/Forma-pravleniia-gosudarstva.php
- https://lawbook.online/gosudarstva-prava-teoriya/respublika-ponyatie-priznaki-vidyi-36453.html


Нарҭаа репос
Нарҭаа репос – ари Нхыҵ Кавказ ажәларқәа рҟны аишьцәа-аԥелуанцәа Нарҭаа ирыхҭысызи рҭоурыхи атәы зҳәо аҳәамҭақәа шьаҭас ирымоуп. Уи аԥсуа-адыга жәларқәа, ауаԥсаа, аваинахцәа, абалкарцәа, аҟарачқәа уҳәа ирымоу ҳәамҭақәоуп. Иара убасгьы ашәанцәагьы хаз игоу ациклқәа ахьрымоу ыҟоуп. Ажәа «аепос» ажәытә бырзен бызшәа аҟынтә иаауеит. Алитератураҿы ихадоу ажәабжьеиҭаҳәаратә жанрқәа хԥа ируакуп. Аепос автор дамам. Уи аԥҵара иалахәуп ажәлар зегьы. Убри аҟнытә афырхацәа ирызку алегендақәеи амифқәеи инарываргыланы, уи иагәылоуп ажәытәан ажәлар рыԥсҭазаашьа зеиԥшраз азы аматериал.
Нарҭаа репос ашьақәгылара[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Амч дуи афырхаҵареи злаз, адауцәа ирабашьуаз, хьыӡрацара ицоз аишьцәа ирызку амифқәа змоу Кавказ ажәларқәа рацәоуп. Раԥхьаӡа иргыланы аԥсуа-адыга жәларқәа, ашәуаа, аубыхцәа, адыгаа, аҟабардақәа, ачерқьесцәа, иара убас ауаԥсаа. Аҵарауаа шьоукы ргәаанагарала, ашәуаа рнарҭтә епос еиҳа иҵаулоу ашьаҭақәа амоуп. Нарҭаа ирызку ажәабжьқәа уԥылоит иара убасгьы аҟарачқәеи абалкарцәеи рҟны. Уарлашәарла иҟоуп аваинах фольклор аҿгьы – ачечен жәлари аингуш жәлари рҟны. Арҭ ажәларқәа иаԥырҵаз ажәабжьқәа зегьы рсиужетқәа реиҳарак шеиԥшугьы, досу репос иара ахатә ҷыдарақәа амоуп. Уи зыхҟьаз ҳәа иазгәарҭо ажәабжьеиҭаҳәаҩцәа досу рыжәлар рзы рдунеиҳәаԥшышьеи разхаҵарақәеи ирыдҳәаланы иахьеиҭарҳәоз акәзаргьы ҟалоит.
Нарҭаа репос бызшәалеи етникатә хылҵшьҭарлеи еигәыцхәым ажәларқәа иахьырзеиԥшу – иџьашьатәу фактуп. Уи амаӡа аарԥшра акыршықәса раахыс афольклористцәа дуқәа аартра иашьҭоуп, аха иахьа уажәраанӡагьы урҭ иаку гәаанагарак ахь изымааицт. Шьоукы ргәаанагарала, аепос аԥырҵеит Кавказтәи абызшәатә ҭаацәара иатәу ажәларқәа, ауаԥсаа уи ахьрымоу акәзар – даҽазныкгьы ишьақәнарӷәӷәоит урҭ Кавказ ишашьагәыҭу, џьарантә иқәнагалаз аскифцәеи асарматцәеи ишырхылҵшьҭрам.
Даҽа шьоукы изларыԥхьаӡо ала, Аахыҵ-Кавказтәи аҭоурыхқәа еиқәдырхеит ажәытә ирантәи ашьагәыҭ, иара ажәа «нарҭ» ахаҭагьы ирантәи ахылҵшьҭра амоуп, индоевропатәи абызшәақәа рҟынтәи иаауеит, иагьаанагоит «афырхаҵа». Убри аан аҵарауаа аԥсуа-адыга жәларқәа репос ижәытәӡатәиу атрадициақәеи азхаҵарақәеи рышьҭамҭа шаныԥшуа, архаикатә цәаҩа шахоу азы еиқәшаҳаҭхоит, ауаԥс ҳәамҭақәа ракәзар, хықәкыла аус рыдулан, иҭәышәынтәалоу аҭоурых ашьақәыргылара хықәкыс иҟаҵаны.
Нарҭаа репос ҿион, иагьышьақәгылон Кавказ ашьхақәа рҿы зқьышықәсала. Аҭҵааҩцәа реиҳараҩык изларыԥхьаӡо ала, иара ҿио иалагеит ҳера ҟалаанӡа VIII–VII ашәышықәсақәа рзы. Егьырҭ аҵарауаа ирҳәоит Нарҭаа ражәабжьқәа рхыҵхырҭа ыҟоуп ҳәа ҳера ҟалаанӡа III азқьышықәсаҿы. Аха, ишыҟазаалак, гәаанагарак ҿыӷәӷәала иуҳәар алшоит: Нарҭаа репос иит Кавказ адинхаҵарақәа ақьырсианреи амсылманреи рцәырҵранӡа акыр шыбжьаз. Уи аршаҳаҭуеит Нарҭаа аишьцәа дуқәа ирызку ажәабжьқәа ирныԥшуа аполитеизм.
Нарҭаа ирызку аҭоурыхқәа циклны еидыркылон. Урҭ еидҳәалан ирзеиԥшу асиужет, ма ахронологиа ала. Аамҭа цацыԥхьаӡа Нарҭаа ирызкыз амифқәа зегьы реицҵарала ишьақәгылеит иаку аепос. Ари апроцесс хыркәшахеит ҳәа иԥхьаӡоуп абжьаратәи ашәышықәсазы – XII–XIII ашәышықәсақәа рзы. Ари аамҭазы Кавказ ицәырҵхьан ақьырсианреи аԥсылманреи, уи рныԥшуеит хронологиала иҵыхәтәантәиу Нарҭаа ражәабжьқәагьы. Ижәытәӡатәиу аҭоурыхқәа рҟны архаикатә дунеихәаԥшышьа ааԥшуазар, аҵыхәтәантәиқәа рҿы – иуԥылоит амонотеисттә динхаҵарақәа иртәу асимволқәеи атрибутқәеи. Уи адагьы, ажәабжьеиҭаҳәаҩцәа лассы-лассы рҭоурыхқәа ҳаамҭа иақәшәо иҟарҵон, ирзыӡырҩуа иаҳа аинтерес ддыркырц азы. Нарҭаа репос жәлар рҿаԥыцтә ҳәамҭақәа ирбаҟаны иахьыҟоу анаҩсгьы, ианыԥшуеит иара аԥызҵаз ажәлар рсоциал-економикатәи ркультуратәи ҿиарақәа еиуеиԥшым апериодқәа: аматриархат аамҭақәа инадыркны афеодалтә-класстә еизыҟазаашьақәа рышьақәгыларанӡа. Убри азоуп Нарҭаа репос – жәлар рнапы иҵыҵыз автографуп ҳәа захырҳәаауа.
Нарҭаа репос еиуеиԥшым ажәларқәа рҳәамҭақәа рҟны[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Нарҭаа репос ихадоу темас иамоуп апатриотизм, аԥсадгьыл ахьчараҿы агәымшәареи ахаҵареи раарԥшра. Уи аамҭазгьы, Нарҭаа ртәыла аҟны аибашьцәа реиҳа ҳаҭыр рықәуп анхацәагьы: ажьицәа, адгьылқәаарыхҩцәа, арахә рыхьчаҩцәа. Урҭ, афырхацәа реиԥшҵәҟьа рыӡбахә ашәақәа ирылоуп. Убасгьы, аепос аҟны – аҳәса пату рықәҵара, аиҳабацәа рыхӡыӡаара, ҿыц еиҵагыло абиԥара рааӡара уҳәа атемақәа аарԥшуп. Иҷыдоу аҭыԥ аепос аҟны иаанакылоит – аҽы. Нарҭаа рзы уи ҩыза бзиоуп, иара аҽы зтәу иеиԥшҵәҟьа амч алоуп. Нарҭаа рҳәамҭақәа рҟны, аҽы ауаҩы игәрагара иалагоит иара ихаҵареи иашарала ихы шныҟәигои анааирԥшлак ашьҭахь.
Нарҭаа репос – изхылҿиааз ажәлар рҭоурых иацаԥхоуп, убасгьы иацаԥхоуп урҭ ркультура, дацла ажәытәрахь ицо.
а) аԥсуаа рҟны Нарҭаа репос[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Нарҭаа репос ижәытәӡатәиу фольклортә баҟаны иахьыҟоу адагьы, аԥсуа жәлар зқьышықәсала ишьақәгылоз рыбзазашьа аҭҵаараҿы аҭоурыхдырцәа ирыхәо хәызмаӡам материалуп. Аԥсуаа рҟны Нарҭаа репос аҭҵаара иалагеижьҭеи рацәакгьы ҵуам, анаукатә ҭҵаарақәа хацыркын XIX ашәышықәсазы. 1940 шықәсазы раԥхьаӡакәны икьыԥхьын Нарҭаа ирызку аԥсуаа рҳәамҭақәа ԥшьба. 1988 шықәсазы иҭыжьын ашәҟәы «Нарҭ Сасрыҟәеи 99-ҩык иашьцәеи». Нарҭаа репос аҭҵаараҿы иналукааша аҭыԥ ааникылоит академик Шьоҭа Салаҟаиа – раԥхьаӡатәи ипрофессионалтәу аԥсуа фольклорист-нарҭҭҵааҩы, аепосҭҵааҩы. Иара убасгьы зыхьӡ нагоу афольклорҭҵааҩы, хықәкыла Нарҭдырра знапы алаку, Кавказ афольклорҭҵаараҿы злагала рацәоу академик Зураб Џьапуа. Аԥсуа Нарҭтә епос ҭызҵааз еицырдыруа ҵарауаҩуп, зегь раԥхьаӡа иргыланы, иранҭҵааҩы Василии Абаев. Аԥсуаа рҿы Нарҭаа репос аԥҵоуп прозалеи ажәеинраала аформалеи. Аха, прозала иаԥҵоу ажәабжьқәа акыр еиҳауп.
Еицырдыруа аԥсуа ҵарауаҩ Шьалуа Инал-иԥа иҩуан: «…Аепос хазы игоу афрагментқәа аԥхьарца ианҵаны ашәаны ирҳәоит. Аха иашәаны ҳаамҭанӡа иааӡаз аепос ахәҭақәа – абжьи амузыкеи ахьузеидымхуа, даараӡа имаҷуп (иҟоуп иҷыдоу Нарҭаа рмелодиа), зны-зынлагьы акәашара ацуп (иаҳҳәап «Нарҭаа лан лашәа» аҟны ишыҟоу еиԥш).
Аԥсуаа изларыԥхьаӡо ала, Нарҭаа – ҭаацәароуп, шәҩык аишьцәеи раҳәшьазаҵә Гәындеи, урҭ зегьы зхылҵыз ран Саҭанеи-Гәашьеи назлоу. Абри аҭаацәара ду жәларык ирсимволуп. Аԥсуа Нарҭтә епос афырхаҵа хада Нарҭ Сасрыҟәа иоуп. Сасрыҟәа иҭоурыхқәа аепос иагәыцәуп. Сасрыҟәа ихаҿсахьа идеалыртәуеит, уи иашьцәа еиқәирхоит аҵх еиқәара ианалахаз, ахьҭа иакны. Дхысны аеҵәа кыдиԥаан, иашьцәа алашара дирбеит, нас адауцәа амца рымҵиԥаан, иашьцәа ириҭеит. Афырхаҵарақәа ҟаиҵоит, ахымхәацәа дрыцхраауеит, аиашара шьақәирӷәӷәоит. Сасрыҟәа ихала агәылшьап шьны, иашьцәа адауԥҳәыс лымгәарҭа аҟынтә иҭыганы рыԥсқәа еиқәирхоит. Сасрыҟәа днашԥан ҳәа иашьцәа еиҳабацәа драҭәаршьаӡомызт, дрывадыргылаӡомызт. Уи адагьы имч-илшарала дахьреиӷьыз азы иҵашьыцуан, егьараан рыԥсқәа шеиқәирхахьазгьы. Аҵыхәтәан аишьцәа аџьныш ҭакәажә лҟны Сасрыҟәа иԥсырҭа ахьыҟаз еилкааны даԥырырхуеит.
ахаҿсахьа хадақәа дыруаӡәкуп Саҭанеи-Гәашьагьы – имажәуа, ҟәыӷара згым Нарҭаа зегьы ран. Дҟәышуп, дгызмалуп, анхамҩаҿгьы илзымдыруа ҳәа акгьы ыҟаӡам. Нарҭаа еснагь лабжьагажәа иаҳәоит, ирабжьылгогьы еснагь хра аманы иҟоуп. Уи лажәа иқәныҟәоз лԥацәа, лыбзоурала акырынтә аԥсра иахыԥахьан.
Шьалуа Инал-иԥа Саҭанеи-Гәашьа лхаҿсахьазы иҳәеит: «Саҭанеи — зегь рыла ихазыноу аԥҳәыс лхаҿсахьоуп, мрада дкаԥхоит, мзада дкаҷҷоит. Саҭанеи лоуп Нарҭаа рыжәла хацзыркыз, уи ахаҿгьы игылоу, ахәышҭаарамца еиқәырханы иаазго, аҩнаҭа ныҟәызго, иҟалаша здыруа, жәлар рырҵаҩысгьы иҟоу». Саҭанеи пату ду лықәырҵоит Нарҭаа зегьы, дара рыбжьара зегьы иреиҳаӡоу астатус змоугьы лара лоуп. Егьырҭ аҳәса рхаҿсахьақәа уи аҟара ирацәаны иуԥылом Нарҭаа рҳәамҭақәа рҟны. Аҭыԥҳацәа еиҳарак афырхацәа еимакырҭас ироуаз мзызхон. Нарҭаа рыдагьы аепос асиужетқәак рҟны ицәырҵуеит анҭыҵтәи афырхацәагьы. Аинтерес аҵоуп убас иааз афырхаҵа Нарџьхьоу изку аепизод, уидымҵаирсуеит Нарҭаа раҳәшьазаҵә Гәында-ԥшӡа. Абар аепос аҟны ишаарԥшу аишьцәа ашәҩык раҳәшьазаҵә лхаҿсахьа: «Лара Гәында илыхьӡын, ԥшралеи сахьалеи дыблахкыган азы Гәында-ԥшӡа ҳәа илышьҭан. Нарҭаа раҳәшьа рнапы дықәыргыланы дырбон, уамакала илыхӡыӡаауан. Ахан хьыҵәцараҿы дынхон Гәында-ԥшӡа. Лшьапы ахаан адгьыл иқәымкьысцызт. Лашьцәа шәарах баҩлашала ддырчон. Аҭыԥҳа лцәеижь ашәаӡа еиԥш ипашәын, иԥшқан. Лоуразоуроу длаша - лашон. Уаҩытәыҩсатә бызшәала еиҭаҳәашьа узаҭомызт Гәында лыԥшӡара».
Нарџьхьоу Нарҭаа дреиуам, аха иӷәӷәаралеи игәымшәаралеи урҭ дрыҵахом. Аиха хаԥыцқәа имоуп, зынџьырла дҭаԥахны дҿоуҳәаргьы, еиҩҵәҵәаны инықәиҵоит, иԥаҵақәа аџыр иалхуп. Хәажәарԥыс изҳәаны итәаз Гәында-ԥшӡа дымҵаирсуеит Нарџьхьоу. Зыԥҳа лынасыԥ иаӷрагылаз Нарџьхьоу дахьлырхәырц Саҭанеи - Гәашьа уи дхаҳәылтәуеит, Хәжәарԥыс иакәзар – дхәажәхоит.
Нарҭаа рпантеон аҟны иҟоуп анцәахәқәа, иаҳҳәап – адади амацәыси ранцәахәы Афы, абнақәеи ашәарахи рынцәахәы – Аергь –Ажәеиԥшьаа, убас егьырҭгьы. Ус шакәугьы, аполитеисттә еилкаара инақәыршәаны, дара нцәақәоуп ҳәа узҳәаӡом. Нарҭаа аҭыԥ ԥшьақәа ҳәа акгьы рымаӡам, анцәахәқәа рыхьӡала ашьтәашьрагьы ҟарҵаӡом. Уи аамҭазы, дара агәра ргоит еилкаашьа змам, амч – адоуҳа шыҟоу, рангьы Саҭанеи-Гәашьа уи шлымоу.
б) адыгаа репос[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Адыгаа ражәабжьқәа реизгаҩыс иҟаз рахьтә иалкааны иӡбахә уҳәар ауеит Кази Атажукин, уи акыр шықәса инеиԥынкыланы хаз - хазы иҟаз аҭоурыхқәа рциклқәа реизакра илшеит. Адыгаа репос аизгараҟны уадаҩрас иҟаз аетникатә гәыԥқәа еиҭарҳәоз ажәабжьқәа дара-дара аиқәымшәарақәа ахьрымаз ауп. Адыгаа рнарҭ епос аҭҵааҩцәа излашьақәдырӷәӷәо ала, абазақәеи адыгааи рҭоурых аромантикатәи амифтәи шьаҭа аҭаны иаарԥшуп. Адыгаа рнарҭдырра аҟны ихадоу хаҿуп - афырхаҵа Биданыҟәа ихаҿсахьа. Иара даара иҟәыӷоу, аҽынкылара злоу, аиҳабацәа пату рықәызҵо, зхала афырхаҵарақәа ҟазҵо иоуп. Диит иара Нарҭ Бадына иҩнаҭаҟны, аха Нарҭаа дрылармааӡеит, избанзар, дара иара даныхәыҷыз ишьра иашьҭан. Ус шакәызгьы, Биданыҟәа иоуп Нарҭаа еснагь аӷас ирымаз – чинтааи иныжи ириааиз. Иашьцәа Нарҭаа – анцәақәа ирабашьуаз реиԥш акәымкәа, иара анцәа ицәшәара рыхшыҩ азышьҭра дашьҭан. Биданыҟәа ибзоурала даара иџьбараз Нарҭаа рзакәан, иажәыз, зхы иамыхәоз Нарҭаа ацаҟьа аҟынтәи рыршәра иазкыз аԥыхын, уи алагьы иара иаб Бадын иԥсы еиқәырхан. Биданыҟәа адыгаа рнарҭдырраҿы архаикатә фырхаҵоуп.
в) аваинахцәа репос[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Ачеченцәеи аигәышцәеи рҳәамҭақәа рыҭҵааҩцәа даарылукаауеит еицырдыруа аҵарауаҩ Ахмед Малсагов. Аваинахцәа репос Нарҭаа репос ауп ҳәа узазҳәом иааизакны. Жәаҳәарада, аваинах жәлар рҳәамҭақәа рҟны Нарҭаа уԥылоит, аха ара дара афырхацәа иашақәа ираӷацәоуп, иқәылаҩцәоуп, анцәа иҿагыло уаауп. Аингәышцәеи ачеченцәеи репосқәа аиԥшымзаара рымоуп. Ачеченцәа рмифологиаҿы Нарҭаа – ортсхоицаа еснагь иҵоурам хаҿсахьақәоуп, аингәышцәа рнарҭдырра аҟны иԥелуанцәоуп, урҭ аваинахцәа ирхылаԥшуеит, аӷацәеи аԥсымыцқьақәеи рҟынтә ирыхьчоит.
г) аҟарачқәеи абалкарцәеи репос[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Аҟарачқәеи абалкарцәеи рҟны ажәабжьҳәаҩцәа халкжер - чи ҳәа ирышьҭан. Урҭ Нарҭаа ирызкыз ажәабжьқәа ишырҳәо еиԥш, ҿык аҟынтә ҿык иҭалон. Аҟарачқәеи – абалкарқәеи иртәу Нарҭаа репосгьы иахьа уажәраанӡа аагара зыбзоуроу ажәлар роуп, урҭ ргәынкылара иабзоуроуп шәкыла аҭоурыхқәа. Аҟарачқәа рнарҭ епос аҟны атиуркцәа рышьҭа даара ианыԥшуеит. Аҟарачқәеи абалкарцәеи рнарҭ епос аҟны зегь зымчу нцәахәуп – Теири, уи ажәҩангьы, амрагьы дрынцәахәуп атиурк хылҵшьҭра змоу ажәларқәа рҟны. Теири иԥа иоуп ажьира анцәахәы Дебет, мамзаргьы Нарҭаа раб ҳәа изышьҭаз. Дебет иоуп 19-ҩык аԥацәа змаз, урҭ Аликоваа рабшьҭраҿы раԥхьатәи Нарҭаа ракәхеит. Дебет иԥеиҳаб Алауган иоуп Нарҭаа рыжәла ахацыркҩыҵәҟьа. Уи быжьҩык иашьцәа, Нарҭаа рхылҵшьҭрақәа Схуртуковаа ирылҵыз Иориузмек иҭаирхеит, иаҳа еиҵыбӡа, Содзук иакәзар, дыхьчахеит.
Изусҭцәада Нарҭаа?[аредакциазура | Акод аредакциазура]
Нарҭаа – зоуреи зыҭбаареи дуу, амч ду злоу фырхацәоуп. Зныктәи аҳәаҟьарала хра дук еиҩырсоит, знык ианыԥалак атыша ду иахыԥоит, ахыци ахәымпали рыла икылкааны ихысуеит, аҳәа акраҿы ирацлабуа дыҟам. Ганкахьала – ргәы ҭбаауп, игәымшәақәоуп, ифырхацәоуп. Даҽа ганкахьала – ауаҩытәыҩсатә цәаҩақәа рыцәтәымым: ашьыцра, ахыбаара, агәыԥжәара. Иара уи аамҭазы, рыиашьара ӷәӷәала еидҳәаланы иакуп. Аишьцәа раамҭа аиҳарак хьыӡрацарала имҩаԥыргоит: адауцәа-ауаажьыфацәеи, аҭакәажә омагеи, атәымқәылаҩцәеи, амаҭ дуқәеи ирабашьуан. Иқәыланы амал еидыркылоит, уаҩ дыззымиааиуа абаашқәа ргоит, анхарҭа-хыҵакырҭа змам ауаа рыхьчоит… Аибашьраҿы хьӡи-ԥшеи раагарала иҭәуп рыԥсҭазаара зегьы. Убас иҟоу хьыӡрацарақәа рыла ишьақәгылоуп Нарҭаа репос ихадоу асиужетқәа. Ажәа «нарҭ» хыҵхырҭас иамоу азы агәаанагарақәа рацәоуп. Аҵарауаа шьоукы ари ажәа ахурритцәа рҭыԥхьыӡ Нахриа иадҳәалоуп ҳәа ирыԥхьаӡоит. Егьырҭ изларыԥхьаӡо ала, ари ажәа аԥсуа хылҵшьҭра амоуп. Даҽа шьоукы ишьақәдырӷәӷәоит ажәа «нарҭ» амонголтә шьагәыҭ амоуп ҳәа – амонгол ажәа «нара» иаанагоит «амра», уи аҵыхәтәан иацлеит ауаԥс суффикс «т» – ахьыӡҟақәа рҿы арацәа хыԥхьаӡара арбага (ари аморфема ахархәарала иахьагьы ауаԥс бызшәаҿгьы ажәлақәа шьақәгылоит). Аха аҵарауаа реиҳараҩык ргәаанагарала, зегь реиҳа аҵабырг иазааигәоуп атермин аиран хылҵшьҭра амазаара. Аинтерес зҵоу акоуп, Нарҭаа рҳәамҭақәа рҟны адунеии ауаҩи шыҟалаз ҳәа рыӡбахә ахьҳәам, егьырҭ ажәларқәа репосқәа ракәзар, рдунеихәаԥшышьа инақәыршәаны адунеи аҟны аԥсҭазаара шышьақәгылаз атәы ҳәоуп. Нарҭаа ракәзар, адунеи аҟазаара рыдыркылоит аханатә иаԥу акеиԥш, убриоуп рдунеихәаԥшышьа шьаҭас иамоугьы.
Алитература[аредакциазура | Акод аредакциазура]
- АԤСУАА РФОЛЬКЛОР ҬЫРҚӘТӘЫЛАТӘИ АНҴАМҬАҚӘА. З. ЏЬ. ЏЬАПУА ИРЕДАКЦИАЛА. I аҭыжьымҭа. Н А Р Ҭ А А. Аҟәа, НААР-2014
Азхьарԥшқәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]
- https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/NARTSKI_NARTOVSKI_EPOS.html
- http://apsnyteka.org/file/abkhazsky_folklor_dzhapua_turetskie_zapisi_I_narty_2014.pdf
- https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/152217/
- https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/NARTSKI_NARTOVSKI_EPOS.html
- http://biblio.darial-online.ru/text/narts/index_rus.shtml
- https://abaza.org/abk/apsua-nartt-epos-ilegendartu-zhlar-raptsamta
- http://apsnyteka.org/1841-dzhapua_z_nartsky_epos_abkhazov_1995.html
- http://apsny.ru/religion/nart.php
- http://cult-lib.ru/doc/dictionary/myths-of-the-world/articles/87/narty.htm
- http://adyghe.ru/menu/%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B0%D1%8F-%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F/401-nartskij-epos
- https://www.litres.ru/hasan-cechoev/nart-orsthoyskiy-epos-vaynahov/chitat-onlayn/
- http://www.elibrary.az/docs/JURNAL/jrn2015_447.pdf
- http://www.iriston.com/nogbon/print.php?newsid=1254
- https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/NARTSKI_NARTOVSKI_EPOS.html


Items filtered by date: Ахаша, 02 Абҵара 2022
АԤСНЫТӘИ АИХАМҨА АНАПХГАРАҬАРЕИ АКОЛЛЕКТИВИ ЗЫԤСҬАЗААРА ИАЛҴЫЗ АРЕСПУБЛИКАТӘ УНИТАРТӘ НАПЛАКЫ РАԤХЬАТӘИ АНАПХГАҨЫ ГӘЫРАМ ГӘЫБАЗ ИУАЦӘЕИ ИҬЫНХАЦӘЕИ ИРЫДЫШШЫЛОИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Ареспубликатә унитартә Наплакы «Аԥснытәи аихамҩа» анапхгараҭареи аколлективи зыԥсҭазаара иалҵыз Аунитартә Наплакы раԥхьатәи анапхгаҩы Гәыбаз Гәырам Сардион-иԥа иуацәеи иҭынхацәеи ирыдышшылоит.
Гәырам Сардион-иԥа акыр шықәса инеиԥынкыланы аихамҩатә усхкы аҿы аус иухьан, аибашьра ашьҭахьтәи аамҭахәҭа азы Аԥснытәи аихамҩа аиҭашьақәыргылара аҿы акыр аџьабаа ибеит. 1992 шықәсазы Ареспублика Аԥсны аминистрцәа Реилазаара Ақәҵара инақәыршәаны иара Кавказнҭыҵтәи аихамҩа Самтредтәи аҟәша аҿы Ареспублика Аԥсны аминистрцәа Реилазаара ахаҭарнакс дҟаҵан.
АҞӘА АҚАЛАҚЬ АҾЫ ԤШЬ-МАШЬЫНАК ЗЛАХӘЫЗ АМҨАТӘ МАШӘЫР ҞАЛЕИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Ԥшь-машьынак злахәыз амҩатә машәыртә хҭыс ҟалеит Аҟәа ақалақь, Ӡиӡариа имҩа аҿы.
ЕДУАРД БЫҬӘБЕИ ВИКТОР ФИСЕНКОИ АГӘАБЗИАРАХЬЧАРА АГАНАХЬАЛА АԤСНИ УРЫСТӘЫЛЕИ РЫБЖЬАРА АУСЕИЦУРА АЗҴААРАҚӘА ИРЫЛАЦӘАЖӘЕИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба Москваҟа иусуратә ҭаара аҳәаақәа ирҭагӡаны Урыстәылатәи Афедерациа агәабзиарахьчара аминистр актәи ихаҭыԥуаҩ Виктор Фисенко диԥылеит, ҳәа иаанацҳауеит Аԥсны агәабзиарахьчара Аминистрра апресс-маҵзура.
Едуард Быҭәбеи Виктор Фирсенкои агәабзиарахьчара аусхкы аҟны аҩганктәи аусеицура азҵаарақәа жәпакы ирылацәажәеит.
АФИНАНСҚӘА РМИНИСТРРА АԤСНЫ АБИУЏЬЕТТӘ ҲАСАББАРА АВТОМАТИЗАЦИА АЗУРА АЗЫ АПРОГРАММТӘ ААЛЫҴ АИҚӘЫРШӘАРА АЗЫ АКОНКУРС МҨАԤНАГОИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Афинансқәа Рминистрра «Ареспублика Аԥсны абиуџьеттә ҳасаббара автоматизациа азура азы апрограмматә аалыҵ аиқәыршәара иазку аусурақәа рынагӡара азы» иаарту аконкурс мҩаԥнагоит.
Аконкурс алахәхара азы азыҳәамҭақәа ралаҵара аҽҳәара – абҵарамза 2 инаркны абҵарамза 18, 2022 шықәса аҟынӡа.
ЗВОЛЬҲАРАКУ АФЫМЦАЦӘАҲӘА «АҼГӘАРА» АҾЫ АҚӘЫӶӘӶӘАРА ИАЦҴАХЕИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Абҵарамза 4 рзы, ашьжьымҭан, асааҭ 10 инаркны звольҳараку афымцацәаҳәа «Аҽгәара- 220» аҿы ақәыӷәӷәара иацҵахеит. Аенергетикцәа афымцацәаҳәа ақәыӷәӷәара иацҵо амҩангага аҟазшьарбагақәа гәарҭоит. Аԥышәа амҩаԥгара арежим иаанарԥшыз ала, ацәаҳәа ихымԥадатәиу аноминалтә қәыӷәӷәара амоуп.
Ацәаҳәа аҿы имҩаԥысуа аусурақәа ирылахәын «Амшынеиқәа» иатәу амаҵзурақәа зегьы.
ЗВОЛЬҲАРАКУ АФЫМЦАЦӘАҲӘА «АҼГӘАРА» АҾЫ АҚӘЫӶӘӶӘАРА ИАЦҴАХЕИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Абҵарамза 4 рзы, ашьжьымҭан, асааҭ 10 инаркны звольҳараку афымцацәаҳәа «Аҽгәара- 220» аҿы ақәыӷәӷәара иацҵахеит. Аенергетикцәа афымцацәаҳәа ақәыӷәӷәара иацҵо амҩангага аҟазшьарбагақәа гәарҭоит. Аԥышәа амҩаԥгара арежим иаанарԥшыз ала, ацәаҳәа ихымԥадатәиу аноминалтә қәыӷәӷәара амоуп.
Ацәаҳәа аҿы имҩаԥысуа аусурақәа ирылахәын «Амшынеиқәа» иатәу амаҵзурақәа зегьы.
25-ЛЕТИЮ АКАДЕМИИ НАУК АБХАЗИИ ПОСВЯЩАЕТСЯ НАУЧНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ АСПИРАНТОВ И МОЛОДЫХ УЧЁНЫХ
Сухум. 2 ноября 2022. Апсныпресс. 25-летию Академии наук Абхазии посвящается научная конференция аспирантов и молодых учёных, которая проводится в конференц-зале Института ботаники АНА.
С приветственным словом к участникам пленарного заседания конференции обратился президент Академии наук Абхазии доктор филологических наук Зураб Джапуа.
«АМШЫНЕИҚӘАФЫМЦАМЧ» АԤСНЫ АХӘҬАК АҾЫ АФЫМЦАМЧ АЛА АИҚӘЫРШӘАРА АԤКРАҚӘА АЛАНАГАЛЕИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. «Амшынеиқәафымцамч» Аԥсны ахәҭак аҿы афымцамч ала аиқәаршәара аганахьала асааҭ 10:00 инаркны 15:00 рҟынӡа аԥкрақәа аланагалеит. Уи зыдҳәалоу звольтҳараку афымцацәаҳәа «Аҽгәара» аҿы имҩаԥысуа аиҭашьақәыргыларатә усурақәеи Урыстәылантәи афымцамч аашьҭра аганахьала ишьақәгылаз адефицити роуп, ҳәа иаанацҳауеит «Амшынеиқәафымцамч» апресс-маҵзура.
АԤСНЫ АҬҴААРАДЫРРАҚӘА РАКАДЕМИА 25-ШЫҚӘСА АХЫҴРА АИУБИЛЕИ АЗГӘАНАҬОИТ.
Аҟәа. Абҵарамза 2, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Абҵарамза 2 – 5 рзы, Аҟәа ақалақь аҿы Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа 25-шықәса ахыҵра иазкны аныҳәатә усмҩаԥгатәқәа мҩаԥысуеит, ҳәа иаанацҳауеит Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа апресс-маҵзура. Аԥснытәи аҳәынҭқарра иҿыцӡоу аҭоурых аҿы ари акыр зҵазкуа ахҭыс Ареспублика анаукатә еилазаара рыцазгәаҭара азы Аԥсныҟа иааит жәаҩыла асасцәа.
Абҵарамза 2 рзы аиубилеитә усмҩаԥгатәқәа хацзыркуа усмҩаԥгатәны иҟалоит Аԥсны аҵарауаа ҿарацәеи аспирантцәеи рнаукатә конференциа.
«Ҩажәи хәба шықәса рыла Аԥсны еиҵагылеит аԥсабарадырреи агуманитартә ҭҵаареи рхырхарҭала иҿыцу аҵарауаа рабиԥара. Аԥсны анаукатә усзуҩ ҿарацәа иҿыцу адыррақәеи аԥышәеи рыла Аԥснытәи агуманитартә ҭҵаарақәа Ринститут, Аботаникатә Институт, Аексперименталтә патологиеи атерапиеи Ринститут, Аҟәатәи афизика-техникатә Институт, Ақыҭанхамҩатә Институт, Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа аекологиа Аинститут аилазаара иалалаз Агидрофизикатә Институт, уҳәа рҿы еиқәырханы иаанхаз анаукатә школқәа хәызмаӡам аԥышәа дырбеиоит, идырҭбаауеит. Аҭҵааҩцәа ҿарацәа рыцхырааразы ицәырҵит ҳаамҭа иақәшәо атехнологиақәа.
Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа асистема иаҵанакуа анаукатә усбарҭақәа афинанстәра акыр ишхьысҳазгьы, Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа апрезидиум, Академиа акадрқәа разыҟаҵареи аспирантуреи рыҟәша шәҩыла аҟыбаҩ злоу аҿар аҵак ду змоу аусурахь радыԥхьалареи разыҟаҵареи алшеит», - ҳәа иазгәаҭоуп Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа апресс-релиз аҿы.


CALENDAR OF THE ORTHODOX CHURCH OF ABKHAZIA
АҦСНЫ ОРҬОДОҚС НЫХА АМЗАР
FEAST OF THE PRESENTATION OF THE LORD. ҚЬЫРСА ИԤЫЛАРА
2 February (15 February) . The feast of the presentation of our Lord and Savior Jesus Christ.
Жәабранмза 2 (жәабранмза 15, жәытәла). Ҳ-Аҳ Ду, ҳ-Анцәа, ҳ-Ҿыхыҩ Иаса Қьырса Иԥылара (иркьаҿ. Қьырса Иԥылара).
Afterfeast – 9 February (22 February).
Аныҳәа ахырқәшара — жәабранмза 9 (жәабранмза 22, жәытәла).
Liturgy of St. John Chrysostom. Ац. Иуа́на Ахьҿы́ Илитургьи́а.
Matins: Gospel of Luke, 8th verse (2:25–32).
Шьыжьныҳәара: Лука́с иҟынтә Агәырӷьаҿҳәа́ша, 8-тәи ацыԥҵәа́ха (2:25–32).
Liturgy to the: Hebrews, 316th verse (7:7–17). Gospel of Luke, 7th verse (2:22–40).
Алитургьи́а: Ауриацәа рахь, 316-тәи ацыԥҵәа́ха (7:7–17). Лука́с иҟынтә Агәырӷьаҿҳәа́ша, 7-тәи ацыԥҵәа́ха (2:22–40).
Dismissal: «May Christ our True God, who condescended to be carried in the arms of the righteous Simeon for our salvation…».
Аушьҭра: «Ҳаиқәырхаразы ауаҩиаша Симео́н дигәы́ҵаҳәҳәа инагара здызкылаз Қьырса ҳ-Анцәацәҟьа…».
Шьыжьныҳәараан.
Лука́с иҟынтә Агәырӷьаҿҳәа́ша (Аеванге́лион) цқьа аԥхьара:
25Усҟантәи аамҭазы Иерусали́м дыҟан Симео́н захьӡыз ауаҩы. Уи — уаҩ иашан, Анцәа ицәш́әарагьы змаз аӡә иакәын, Израи́лаа ргәы́шьҭыхра дазыԥшын, Аԥсы Цқьагьы дихан. 26[Симео́н] Аԥсы Цқьа ила изаартын ҳ-Аҳ Ду Ииԥшьаз [Қьырса] дибаанӡа дшымԥсуа. 27Дааит уи Аԥсы Цқьа ила аныҳәарҭаҿы. Аԥҟарала иаԥу аҵас анагӡаразы Асаби Иаса дзыхшаз уахь даннарга, 28[Симео́н] Уи инапқәа рыла дааигәы́ҵаиҳәҳәан, Анцәа аџьшьа́ра иҭо, иҳәеит:
29 С-Аҳ Ду, ишуҳәахьаз ала,
шьҭа доуушьҭуеит утәы, игәы рҭынчны,
30избанзар сыблақәа дырбеит Аиқәырхаҩ,
31ажәларқәа зегьы рҿаԥхьа иурхиаз:
32Уи — егьырҭ ажәларқәа рыбла хызтуа Лашароуп,
у́уаажәлар Израи́лаа хьӡ-ԥшагьы дзырго.
8-тәи ацыԥҵәа́ха (2:25–32)
At Matins.
From the Gospel of Luke reading:
25In Jerusalem at the time, there was a man, Simeon by name, a good man, a man who lived in the prayerful expectancy of help for Israel. And the Holy Spirit was on him. 26The Holy Spirit had shown him that he would see the Messiah of God before he died. Led by the Spirit, he entered the Temple. 27As the parents of the child Jesus brought him in to carry out the rituals of the Law, 28Simeon took him into his arms and blessed God:
29«God, you can now release your servant;
release me in peace as you promised.
30With my own eyes
31I've seen your salvation;
it's now out in the open for everyone to see:
32A God-revealing light to the non-Jewish nations,
and of glory for your people Israel».
8th verse (2:25–32)
Алитургьиаҿы.
Ацқьа цҳаражәҳәаҩ Па́улос Ауриацәа ирзишьҭыз а́цҳамҭа аԥхьара:
Аишьцәа, 7жәаҳәарада, ауаҩы дызныҳәо, дзықәныҳәо иаасҭа еиҳау аӡә иакәзароуп. 8Ара алага́ла ажәабатәи ахәҭа зауа иԥсуа ауаа [леуи́тцәа] роуп, аха Аҩыра шаҳаҭра злауа ала, уа уи зауыз [Мелхиседе́к] иԥсы ҭоуп. 9Алага́ла ажәабатәи ахәҭа зауа Леуи́ ихаҭагьы иқәын алага́ла ажәабатәи ахәҭа, уҳәар алшоит, уи Абраа́м ила [Мелхиседе́к] ииҭеит. 10Мелхиседе́к Абраа́м даниқәшәа — Леуи́ дмиӡацызт, аха, уи иабацәа зхылҵыз Абраа́м ицәеижь далан, ҳҳәар ҟалоит. 11Аиашазы, [Анцәа ила] аизҳа-зыӷьара Леуи́ ихылҵшьҭроу аԥшьаҩцәа и́мҩаԥырго амаҵурала изыҟалозҭгьы — [ишдыру,] Аԥҟара инақәыршәаны ажәлар ирыҭаз — усҟан Ааро́н дызлахәыз аԥшьаҩцәа иреиԥшыз иакәымкәа, Мелхиседе́к иеиԥш иҟаз даҽа Ԥшьаҩык иқәыргылара ада ԥсыхәа амам ҳәа аҳәара заҭаххазеи? 12Аԥшьаҩы имаҵураҿы аиҭакра аныҟала, усҟан хымԥада Аԥҟарагьы ԥсаххароуп. 13Уажә ара ҳара зыӡбахә ҳамоу иакәзар, Уи [Иаса Қьырса] даҽа хылҵшьҭрак датәын, урҭ рахьтә аӡә [ԥшьаҩык иаҳасабала] аӡатәқәҵарҭа дазааигәамхацызт. 14Идыруп, ҳ-Аҳ Ду [Иаса Қьырса] Иуда ишьҭра дшалҵыз, Мы́са [аԥааимбар] абри ашьҭра аԥшьаҩцәа алҵит ҳәа егьимҳәеит. 15[Ус анакәха] иаҳагьы еилыкка́ иубоит, Мелхиседе́к иеиԥшу даҽа Ԥшьаҩык дышгылаз, 16Уи — ацәеижь иадҳәалоу Аԥҟара инақәыршәаны акәӡам Ԥшьаҩыс дшыҟалаз, наунагӡатәи аԥсҭазаара зырҿио амч алоуп. 17Аҩыра шаҳаҭра злауа ала: «Уара [Иаса Қьырса] — наунагӡа Уԥшьаҩуп, Мелхиседе́к дшыҟаз еиԥш».
316-тәи ацыԥҵәа́ха (7:7–17)
At the Liturgy.
From the Epistle to the Hebrews reading:
And, 7without doubt the lesser is blessed by the greater. 8In the one case, the tenth is collected by people who die; but in the other case, by him who is declared to be living. 9One might even say that Levi, who collects the tenth, paid the tenth through Abraham, 10because when Melchizedek met Abraham, Levi was still in the body of his ancestor. 11If perfection could have been attained through the Levitical priesthood—and indeed the law given to the people established that priesthood—why was there still need for another priest to come, one in the order of Melchizedek, not in the order of Aaron? 12For when the priesthood is changed, the law must be changed also. 13He of whom these things are said belonged to a different tribe, and no one from that tribe has ever served at the altar. 14For it is clear that our Lord descended from Judah, and in regard to that tribe Moses said nothing about priests. 15And what we have said is even more clear if another priest like Melchizedek appears, 16one who has become a priest not on the basis of a regulation as to his ancestry but on the basis of the power of an indestructible life. 17For it is declared: "You are a priest forever, in the order of Melchizedek."
316th verse (7:7–17)
Алитургьиаҿы.
Лука́с иҟынтә Агәырӷьаҿҳәа́ша (Аеванге́лион) цқьа аԥхьара:
Усҟантәи аамҭазы 22Мы́са [аԥааимбар] Иԥҟарала [Мариеи Иасы́фи] рыҽрыцқьара амш анааи, Асаби Иерусали́мҟа дыргоит, ҳ-Аҳ Ду дизкхаразы, 23ҳ-Аҳ Ду Иԥҟараҿы ишану еиԥш: «Дарбанзаалак аԥхьаира аҵеи, ҳ-Аҳ Ду дизкхоит»; 24насгьы ҳ-Аҳ Ду Иԥҟараҿы ишҳәоу еиԥш, ӡатәҵас инагахоит «ҩ-ҟәарасак ма ҩ-ҳәыҳә ԥшқак». 25Убри аамҭазы Иерусали́м дыҟан Симео́н захьӡыз ауаҩы. Уи — уаҩ иашан, Анцәа ицәш́әарагьы змаз аӡә иакәын, Израи́лаа ргәы́шьҭыхра дазыԥшын, Аԥсы Цқьагьы дихан. 26[Симео́н] Аԥсы Цқьа ила изаартын ҳ-Аҳ Ду Ииԥшьаз [Қьырса] дибаанӡа дшымԥсуа. 27Дааит уи Аԥсы Цқьа ила аныҳәарҭаҿы. Аԥҟарала иаԥу аҵас анагӡаразы Асаби Иаса дзыхшаз уахь даннарга, 28[Симео́н] Уи инапқәа рыла дааигәы́ҵаиҳәҳәан, Анцәа аџьшьа́ра иҭо, иҳәеит:
29 С-Аҳ Ду, ишуҳәахьаз ала,
шьҭа доуушьҭуеит утәы, игәы рҭынчны,
30избанзар сыблақәа дырбеит Аиқәырхаҩ,
31ажәларқәа зегьы рҿаԥхьа иурхиаз:
32Уи — егьырҭ ажәларқәа рыбла хызтуа Лашароуп,
у́уаажәлар Израи́лаа хьӡ-ԥшагьы дзырго.
33Иасы́фи [Асаби] Иани Уи изы ииҳәоз џьашьаны изыӡырҩуан. 34Симео́н урҭ дрықәныҳәеит, нас, [Асаби] Иан Мариам лахь абас иҳәеит: «Абар, ара ишьҭоу [Асаби] ила Израи́л аҿы шьардаҩы каҳашт, шьардаҩгьы гылашт, еимактәыс ироураны иҟоу дыргасгьы дҟалашт — 35аӡәырҩгьы́ рыгәҭакқәа аргамахап. Баргьы быԥсы а́са алҟьоит». 36Ара дыҟан иара убас аԥеи́ԥшҳәаҩ Анна, Ԥануи́л иԥҳа, Аси́р иабшьҭра иатәу. Уи акыр шықәса ны́лҵхьан. Аҭаацәара даналала быжьшықәса рышьҭахь еибахаз, 37уажәы ԥшьынҩажәи ԥшьба шықәса ирықәыз аԥҳәыс еиба, знымзар зны аныҳәарҭа иаԥырымҵыцыз, чгарала, анцәаиҳәарала уахгьы-ҽынгьы Анцәа имаҵ зуаз. 38Ларгьы убри аамҭазы днарыдгыланы ҳ-Аҳ Ду [Анцәа] аџьшьа́ра иҭо, Иерусали́м иҟалашаз аҿыхра иазыԥшыз зегьы Иара [Асаби] иӡбахәгьы ралҳәон. 39[Мариеи Иасы́фи] ҳ-Аҳ Ду Иԥҟарала зегьы анынарыгӡа, Галиле́иаҟа, рықалақь Назаре́ҭ ашҟа ихынҳәит. 40Асаби изҳа-зыӷьон, доуҳала дыӷәӷәахон, ҟәыӷарыла дыҭәуан, Анцәа илыԥхагьы иман.
7-тәи ацыԥҵәа́ха (2:22–40)
And when 22the time of purification according to the Law of Moses was complete, His parents brought Him to Jerusalem to present Him to the Lord 23(as it is written in the Law of the Lord: "Every firstborn male shall be consecrated to the Lord"), 24and to offer the sacrifice specified in the Law of the Lord:"A pair of turtledoves or two young pigeons." 25Now there was a man in Jerusalem named Simeon, who was righteous and devout. He was waiting for the consolation of Israel, and the Holy Spirit was upon him. 26The Holy Spirit had revealed to him that he would not see death before he had seen the Lord's Christ. 27Led by the Spirit, he went into the temple courts. And when the parents brought in the child Jesus to do for Him what was customary under the Law, 28Simeon took Him in his arms and blessed God, saying:
29«Sovereign Lord, as You have promised, You now dismiss Your servant in peace.
30For my eyes have seen Your salvation,
31which You have prepared in the sight of all people,
32a light for revelation to the Gentiles, and for glory to Your people Israel».
33The Child's father and mother were amazed at what was spoken about Him. 34Then Simeon blessed them and said to His mother Mary: "Behold, this Child is appointed to cause the rise and fall of many in Israel, and to be a sign that will be spoken against, 35so that the thoughts of many hearts will be revealed— and a sword will pierce your soul as well." 36There was also a prophetess named Anna, the daughter of Phanuel, of the tribe of Asher, who was well along in years. She had been married for seven years, 37and then was a widow to the age of eighty-four. She never left the temple, but worshiped night and day, fasting and praying. 38Coming forward at that moment, she gave thanks to God and spoke about the Child to all who were waiting for the redemption of Jerusalem. 39When Jesus' parents had done everything required by the Law of the Lord, they returned to Galilee, to their own town of Nazareth. 40And the Child grew and became strong. He was filled with wisdom, and the grace of God was upon Him.
7th verse (2:22–40)
Аиԥылара аушьҭыгатә ҭраԥа́р, 1-тәи абжьы
Бгәырӷьала, / лыԥхазмоу Нцәадзыхшаз Аҭыԥҳа́: /
избанзар Была даҳхалашеит, /
алашьцара зхатәоу зырлашо, /
аиашара Амра — Қьырса ҳ-Анцәа. /
Угәырӷьала уаргьы, абы́рг иаша, /
ҳаԥсқәа Рхақәи́ҭтәҩы дызгәы́ҵазҳәҳәаз, /
[аԥсцәа рахьтә] агыларагьы ҳаназшьо.
Tone 1 Troparion (Feast)
Rejoice, O Virgin Theotokos, Full of Grace! /
From you shone the Sun of Righteousness, Christ our God, /
enlightening those who sat in darkness. /
Rejoice and be glad, O righteous Elder, /
you accepted in your arms the Redeemer of our souls, /
Who grants us the Resurrection!
Аиԥылара ақада́қь, 1-тәи абжьы
Зи́рала Аҭыԥҳа́ лымгәарҭа ԥшьаны, /
Симео́н инапқәагьы қәнагала рықәныҳәара иахьӡаны, /
уажәы ҳаргьы ҳаиқәзырхаз, Қьырса ҳ-Анцәа. /
Аибашьрақәа раангьы аҭынчра иақәыршәа атәылауаа, /
рымчрагьы рыӷәӷәа бзиа иубаз аҳцәа, /
Иаӡәыку Ауаҩы́ҭахҩы.
Tone 1 Kontakion (Feast)
By Your Nativity You sanctified the Virgin's womb /
and blessed Simeon's hands, O Christ God. /
Now You have come and saved us through love /
Grant peace to all Orthodox Christians /
O only Lover of Man!
Archimandrite Dorotheos (Dbar),
New Athos, Feast of the Presentation of the Lord, 2022.


|Де Голль, Шарль
|Charles de Gaulle

|Аполитикатә партиа
|Алахәылара

Союз демократов в поддержку республики
Объединение французского народа

|Ахатәы хьӡы
|Charles André Joseph Marie de Gaulle
|Аира

абҵарамза 22, 1890 ш.
Лилль
|Аԥсра

абҵарамза 9, 1970 ш.
Коломбе-ле-Дёз-Эглиз
|Аԥсра зыхҟьаз
|аневризма
|Аԥсыжра аҭыԥ
|grave of Charles de Gaulle
|Атәылауаҩра
|Франциа
|Абызшәақәа
|Афранцыз бызшәа
|Ахаҵа/Аԥҳәыс
|Ивонна де Голль (1921 ш.–1970 ш.)
|Ани аби

Жанна Майо,
Анри де Голль
|Ахәыҷқәа

Анна де Голль,
Филипп де Голль,
Элизабет де Голль
|Ауацәа
|Marie-Agnès de Gaulle, Jacques de Gaulle, Ксавье де Голльи Pierre de Gaulle (ашьцәеи аиаҳәшьцәеи)
|Анхарҭа
|Елисейский дворец
|Алма-матер

Сен-Сир,
Коллеж Станислава в Париже,
École supérieure de guerre
|Аусура

государственный деятель,
мемуарист,
военный теоретик,
офицер,
аполитик
|Адин
|католицизм
|Анашьамҭақәа

кавалер Большого креста ордена «За заслуги» (Франция)
Большой крест особой степени ордена «За заслуги перед Федеративной Республикой Германия»
серебряный крест ордена Virtuti Militari
почётный доктор Университета Бразилиа
великий магистр ордена Почётного легиона
… подробнее на Викиданных
|Анаԥынҵамҭа
Шарль Андре Жозеф Мари де Голль (афр. Charles André Joseph Marie de Gaulle; абҵарамза 22, 1890 ш. — абҵарамза 9, 1970 ш.) – афранцыз ҳәынҭқарратә усзуҩы, аинрал. Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра аан афранцызцәа Рҿагылара дасимволхоит. Ахәбатәи Ареспублика шьаҭазыркыз иакәны дыԥхьаӡоуп, насгьы актәи президентны. Ҩынтә иара атәыла ахадас дыҟан, уи аан илшеит Франциа аекономикеи жәларбжьаратәи апатуи рышьҭыхра. Уи иниҵит ԥшьынҩажәа шықәса, ари аамҭа иалагӡаны илшеит милаҭтә фырхаҵаны, Жанна Д'Арк лышьҭахь, аҟалара.[1]
Ахәыҷра шықәсқәа[аредакциазура | акод аредакциазура]
Шарль диит абҵарамза 22, 1890 шықәсазы афранцыз қалақь Лилле. Ара дынхон ианду, иангьы еснагь ахшараиура аан уахь дцон. Шарль иман хҩык аишьцәеи аиаҳәшьеи. Шарль иира аамышьҭахь, иан лгәабзиара анышьақәгыла, лара лҭаацәа рахь, Парижҟа дгьежьуеит. Де Голльаа ибзианы инхон, акатолицизм азхарҵон, насгьы даара апатриотизм злаз ҭаацәаран.
Шарль иаб, Анри де Голль, диит 1848 шықәсазы, даара иҟәышыз, аҵара змаз уаҩын. Иара апатриотизмра илааӡан, уи иабзоураны Анри Франциа иҳараку амиссиа агәра игон. Насгьы, апрофессор ичын иман, аиезуитцәа рышкол аҿы афилософиа, аҭоурых, алитература амаҭәарқәа дрыԥхьон. Арҭқәа зегьы, ҳәарада, Шарль анырра ӷәӷәа ирҭеит. Дхәыҷаахыс Шарль ашәҟәыԥхьара бзиа ибон. Иаб иакәзар, афранцыз ҭоурыхи акультуреи иирҵон. Ас еиԥш адыррақәа ахәыҷы даара инырит, уи иабзоурахеит итәыла амаҵ ауразы дышшоу аилкаара ахьиоузгьы.[2]
Шарль иан Жанна Маиогьы даара лыԥсадгьыл бзиа илбон, уи нцәахаҵарак илзаҩызан. Абас еиԥш апатриотизм рылааӡо ирызҳауан ахшара зегьы, ахәыҷқәа рыхәҩыкгьы рыԥсадгьыл абзиабара, алыхьынҵа, аԥеиԥш даара иаргәамҵуан. Шарль хәыҷы иакәзар, афранцыз фырхаҵа Жанна Д'Арк лыхьӡ аҳара мацара даргәаҭеиуан.
Абра иҳәатәуп, де Голль иҭаацәа, ишиашоу акәымзаргьы, уи афранцыз ԥҳәыс ишлыдҳәалаз, дара ирызгәакьаз рҭынхак Д'Арк лныҟәара далахәын. Шарль даара ари афакт дазгәдуун, еснагь еиҭеиҳәон, уи иахҟьаны Черчилль Шарль –«аԥаҵа змоу Жанна Д'Арк» ҳәа хьыӡшьарас изиҭаз.
Шарль даныхәыҷыз, акы иахҟьаны аҵәыуара даналагоз, иаб дизҵаауан - «Сыҷкәын, аинралцәа ҵәыуома?» – ҳәа. Ахәыҷгьы иаразнак аҵәыуара дааҟәыҵуан. Иара агәра игон аԥхьаҟа иԥсҭазаара ар ишырзикуаз, баша аруаҩны акәымкәа, деинралны дшыҟалоз.[3]
Аколлеџь аҟны аҵара[аредакциазура | акод аредакциазура]
Арратә ус ахь Шарль даара аинтерес ааирԥшуан, дхәыҷаахыс ихала ихы иааӡон, иаҳҳәозар, шифрла еиқәыршәаз абызшәа ӡбаны игәникылеит, уи аан ажәақәа зегьы шьҭахьтәи ԥхьаҟа даԥхьон. Иазгәаҭатәуп, афранцыз бызшәа аҟны ас еиԥш ацәажәара даара ишыуадаҩу, англыз, мамзаргьы аурыс бызшәақәа рҟны аасҭа. Шарль ари абызшәа иашьцәагьы иаҳәшьагьы идирҵеит. Урҭ иара напхгара риҭон, имҩақәиҵон.[4]
Шарль иҵатәқәа зегьы ҟаиҵаанӡа акрыфара ахаангьы дтәомызт. Иҵатәқәа руак ишахәҭоу еиԥш иҟаимҵар ахаатәы ифомызт. Де Голль жәеиза шықәса ихыҵуан иҭаацәа Парижтәи аиезуиттә коллеџь данҭарҵоз. Шарль аматематикатә хырхарҭа ала аҵара ахьырҵоз акласс дақәшәоит, дагьалгоит 1908 шықәсазы.
Данқәыԥшӡаз ауп Шарль ахьӡ-аԥша аиуразы агәазыҳәарақәа анизцәырҵыз. Иаҳҳәозар, ажәеинраалақәа рыԥхьаразы аицлабра аҟны аиааира анига, идыргалеит аԥаратә ҳамҭа, мамзаргьы иусумҭа акьыԥхьра алихырц, иара аҩбатәи алихуеит.[5]
Арратә маҵзура[аредакциазура | акод аредакциазура]
Collège Stanislas захьӡыз Парижтәи аколлеџь аҟны де Голль аҵара бзиаӡаны иахьиҵоз иабзоураны алшара иоуеит 1909 шықәсазы Сен-Сиртәи ашкол аҿы аҵаразы. Ирҳәоит убасгьы, де Голль ашәҟәыҩҩы, мамзаргьы аҭоурыхдырҩы икариера ҟаиҵарц шилшозгьы, аха иалихуеит даҽа мҩак, иаб игәы дақәшәарц азы. Аамҭак анаҩс де Голль «Арратә мемуарқәа» рҟны иҩуан: «Арра ацара – ари снысмҩа аҟны зегьы иреиҳау хҭыс дуун» – ҳәа.
Арԥыс арра дахысуан 33-тәи ашьаҟауаатә афранцыз архәҭақәа рполк аҟны – ари архәҭа аиҟәша Бородино, Аустерлиц рыҵаҟа Ваграмтәи аибашьра иалахәын. Аполк командаҟаҵаҩыс дыҟан Филипп Петен, уи аԥхьаҟатәи 15 шықәса де Голль мҩақәҵаҩыс диоуеит.[6]
Август 1914 шықәсазы Францианӡа иааӡоит Актәи адунеизегьтәи аибашьра. 33-тәи аполк бельгиатәи ақалақь Динан ашҟа ԥшыхәра ҳәа идәықәырҵоит. Хымш ааҵхьаны, анемеццәеи аполки реидыслара аан де Голль ишьамхы ахы ақәшәоит. Аҩынтә раан иарма напы рхәуеит. (Аинтерес зҵоу афакт: де Голль инапы иаиуз ахәра иахҟьаны ишьа ҟьашьуеит, инапгьы имыхәо иҟалеит азы, иарӷьа напы аҿы акәын аҭаацәара дшалоу зырҵабыргуаз амацәаз ахьныҟәигоз). Ахԥатәи ахәра аниоу де Голль анемеццәа шасыс игара рылшоит, уи уа дрыман 32 мзы. Хәынтә абналара иҽазишәеит, аха иалымҵит, иара хьаас имаз аибашьра дахьалахәымыз ауп. Аибашьра аилгара аан иара шасыс дыҟан, иҩныҟа дгьежьуеит 1918 шықәса ԥхынҷкәынмза аказы.
Актәи адунеизегьтәи аибашьра ашьҭахь де Голль польшатәи аршьаҟауаа аинструктаж иахижьуан, Урыстәылеи дареи реибашьра аан, 1919–1921-тәи ашықәсқәа рзы, атактика азы алекциақәа дрыԥхьон, арратә усумҭақәа аԥиҵон. 1927 шықәсазы де Голль афранцыз архәҭақәа азеижәтәи аршьаҟауаатә баталион акомандаҟаҵаҩыс дҟарҵоит.
Шарль игәаанагара ала, аиааира агаразы иаҭаху акәылӡтәы техникеи, иаарласны имҩаԥгоу аманиоврқәеи роуп. 1934 шықәсазы де Голль иҭижьуеит «Ар рахь ааԥхьара» («Vers l'Armée de Métier») захьӡыз аусумҭа, уа ажәадгала ҟаиҵеит аршьаҟауаа рмеханизациа ареформа аҟаҵаразы. Де Голль ишьақәирӷәӷәон иара ишилшо 100.000-ҩык аршьаҟауааи 3.000 цыра акәылӡтәы техникеи рыла аибашьра аиааира. Адунеизегьтәи аҩбатәи аибашьра алагамҭазы иара 80 цыра иласыз атанкқәа командаҟаҵаҩыс дрырҭоит, урҭ «пылинка» ҳәа ирышьҭан.[7]
Де Голль иеицырдырра аамҭа ҟалеит 1940-тәи ашықәс азы. Лаҵарамза 10 рзы Германиа Европа еибашьрыла иақәлоит, лаҵарамза 15 рзы агерман архәҭақәа Седан инеит. Шарль ирхәҭа ара аамҭа маҷк иагар акәын. Лаҵарамза 17 рзы акомандир ицәыӡит имаз 80 танк рахьтә 23, аха мышкы ааҵхьан иоуит 150 цыра атехника. Де Голль имҩаԥигоз аибашьра ӷәӷәа иабзоураны анемеццәа ахьаҵра рықәнаршәеит Комонаҟа. Лаҵарамза 23 рзы де Голль игәымшәаразы «Аинрал» ҳәа хьыӡшьарас ирҭоит.
Афранцыз еиҳабыра аибашьра рҭахымызт. Уинстон Черчелли дареи, Британиа ду аԥыза-министри, ареспублика амчрақәеи Германиеи дареи рыбжьара аҭынчра ашьақәыргылара иашьҭалоит. Аӷа анапы имҵакра зҭахымыз де Голль рашәарамза 18, 1940 шықәса рзы британиатәи арадио ала ааԥхьара ҟаиҵеит, франциа ауаажәларра рахь, аҵысра «Сопротивление» аԥҵаразы. Рашәарамза 22 – Франциеи Германиеи аинышәаразы аиқәышаҳаҭра рнапы аҵарҩит.[8]
Аполитикатә усура[аредакциазура | акод аредакциазура]
Франциа ишьақәыргылан арежим Виши, даҽакала иуҳәозар, ари атәыла аоккупациа азун. Уинстон Черчилль еиликаауан, де Голль иеиԥшыз аӡәы шиакәыз изылшоз ари амацәаз аԥҵәара. Рашәарамза 24 рзы Британиа Ду аԥыза-министр де Голль «зых иақәиҭу афранцызцәа зегьы дырхаданы» дҟаиҵоит, адҵагьы ҟаиҵоит де Голль Франциаҟа инеиразы ишәарҭадара хылаԥшра арҭарц.
Шықәсык ааҵхьаны, рашәарамза 22, 1941 шықәсазы, де Голль СССР агенералиссимус Иосиф Сталин иҟны аимадара шьақәиргылеит. Аҵыхәтәантәи афранцыз «ажәҩан» аҟынтә адгылара ииҭоит: де Голли Сталини рхеилак иалҵшәахеит илегендартәу аескадрилиа «Нормандиа – Неман» аԥҵара. Арҭ аҳаирпланқәа даара ароль ду нарыгӡеит Гитлер икоалициа иаҿагыланы ақәԥараҿы.
1944 шықәсазы де Голль зых иақәиҭтәыз Париж иԥылон фырхаҵак иаҳасаб ала: иара идрыԥхьаӡалон Франциа аоккупациа аҟынтә ахақәиҭтәра. Иара убри ашықәс нанҳәамзазы Шарль де Голль Аамҭалатәи аиҳабыра дахагылоит.[9]
Аибашьра ааха знаҭаз атәыла иаҭахын аҳәынҭқарратә система аҟны аиҭашьақәыргылара. Ари ауадаҩра аҿаԥхьа де Голль илшарақәа ԥкхеит: ажьырныҳәамза 20, 1945 шықәсазы уи Аамҭалатәи аиҳабыра ахантәаҩы иҭыԥ аанижьуеит, анапхгараҭара аформа акәшамыкәша ицәырҵыз аимак иахҟьаны – де Голль иҭахын Франциа азинмчы змоу ахадас аҟалара, аха аполитикцәа реиҳараҩык апарламент аиҳабыра хылаԥшра рырҭаларазы иқәгылон.
Шарль Аԥшьбатәи ареспублика (Франциа 1946–1958-тәи ашықәсқәа рзы) аибашьра рылеиҳәеит, иара ида даҽаӡәы аҳәынҭқарра анапхгараҭаразы ихы ақәыргылара азин шимам атәы иҳәон. Аполитикатә елита изыҳәарақәа рмаҳаит аҟынтә, де Голль хәышықәса ҳәа Коломбо-ле-Диоз-Еглизҟа нхара дцоит, уи франциатәи колониан.
Абра аинрал иҩуеит еицырдыруа, х-томкны иҟоу «Арратә мемуарқәа»: «Ааԥхьара», «Аидгылара», «Аиқәырхара». Де Голль аибашьразы игәҭахәыцрақәа аарԥшуп иара аҳәынҭқарра ахадас дыҟазшәа арбаны, уи иҳәон Франциа иара инапы ишанҵатәу, ус ианыҟала, Франциа аҿиара бзиа шаиуа, ус анакәымха «аԥсра иаҩызоу, хырԥашьа змам ашәарҭара бааԥсы ишҭагыло».[10]
Де Голль иҩныҵҟатәи акризис Франциатәи акризис иақәҿнаҭуан. Алжиртәи аибашьра, аӷарра, аусурҭа ҭыԥқәа рыҟамзаара, ареспублика аҵыхәтәа аазгоз ахықә инхықәнаргылеит, аҵыхәтәангьы аиҳабыра де Голль иахь ааԥхьара ҟарҵоит «имцәажәара еилеигарц», насгьы «ауаажәларратә гәрагара аҳәынҭқарра» аԥиҵарц. Аполитик арадио ала дықәгылоит ауаа агәра дырго «иара ареспублика азинмчра зегьы ихахьы шиго» азгәаҭо. Рашәарамза 1, 1958 шықәсазы де Голль Аминистрцәа рхеилак ахантәаҩыс дшыҟаҵаз рылаҳәан.
Уажәазы Франциа анапхгара зегьы де Голль иҟаиҵоз абжьгарақәеи ажәалагалақәеи аҳәынҭқарра аргылара иазырхаз зегьы рыдыркылеит. Иара ақәҵара ҟаиҵеит, атәыла анапхгараҭара зегьы аҳәынҭқарра ахада инапаҵаҟа иҟазарц азы, Франциа иахьагьы ус иҟоуп. Ихадоу аҳәынҭқарратә документ рыдыркылеит 1958 шықәсазы, усҟан иаԥҵан Ахәбатәи ареспублика, де Голль напхгара зиҭоз.[11]
Де Голль инапхгараҭара ззырхаз адәныҟатәи аполитика акәын. 1960 шықәсазы иара Виетнами Камбоџьиеи ахақәиҭра риҭоит, 1962 шықәсазы – Алжири жәабала африкатәи аҳәынҭқаррақәеи. Арҭ атәылақәа рҟны инхон Франциа бзиа избоз атәылауаа, урҭ рылагьы де Голль адунеитә арена аҟны адгылара ихы иеиҭон.
1965 шықәсазы Франциа НАТО иалалоит, насгьы жәларбжьаратәи ахәаахәҭра аҿы адоллар ахархәара иаҟәыҵуеит. Атәылазы валиутатә дипломатиахеит ахьтәы стандарт. Аиҭакрақәа аҭыԥ роуит Ахәбатәи ареспублика аҩныҵҟатәи аполитикаҿы. Де Голль дықәгылон иуникалтәу аиадертә бџьар аԥҵаразы, уи амазаара иаанагон дунеи аҟны тәыла дуны аҟалара. Ишәарҭаз амаҭәашьар агәаҭара аанкылан 1981 шықәсазы, Франсуа Миттеран амчрахь даннеи ашьҭахь.[12]
1965 шықәсазы ахыркәшарахь инеиуан де Голь быжьшықәсатәи инапхгараҭара. Зымч-зылша агәра згоз аполитик алхрақәа ишиашоу рымҩаԥгара алеигалоит, даҽакала иуҳәозар, ажәлар рыбжьаҭара. Ас еиԥш алагалара даара ишәарҭан, алхрақәа рылҵшәақәа рыла де Голль иоуеит 54%, Миттеран – 45% абжьқәа, аҵыхәтәантәи иакәзар, Ахәбатәи ареспублика акритика ӷәӷәа азиуан.
Де Голль ихьӡ ланарҟәит канажьит бџьарла аиқәыршәара азҵаара, уи ауааԥсыра азхьуамызт, ирҭахымызт, иара убасгьы ауаа иргәаԥхомызт анхамҩақәа раԥыхра, ателехәаԥшреи арадио рҟны амонополиа ашьақәыргылара. Аполитик «зхы ықәҟьаз адиктатор» ҳәа изырҳәо иалагеит. Изныкымкәангьы де Голль иқәлахьан, уи иԥсҭазаара ашәарҭара иҭаргылан 32- нтә.
Лаҵарамза 2, 1968 шықәсазы астудентцәа апрезидент ԥхьатәара дцаразы дҵаны иқәдыргылоит. Амилаҭҭтә бунт аҭыԥ аиуит, жәа-миллионҩык ауаа аиҳабыра ирҿагыланы амҩақәа рахь ицәырҵит. Атәыла аграждантә еибашьра аҟынтә ахьчаразы апрезидент иҟаиҵаз ажәалагалақәа ауаа зынӡагьы ирыдрымкылеит.[13]
Ахатәы ԥсҭазаара[аредакциазура | акод аредакциазура]
1921 шықәсазы де Голль ԥҳәысс дигоит Ивонна Вандру, урҭ рыԥсҭазаара зегьы еицынхон. Дара ирыхшеит аԥа – Филипп, аԥҳацәа – Елизабети Аннеи.[14]
Ԥхьатәара ацареи аԥсреи[аредакциазура | акод аредакциазура]
Де Голль асенат аекономика-социалтә усбарҭаны аиҭарҿиаразы ареферендум аҟны иқәиргылаз ажәалагала иадымгылеит, убри аҟынтә мшаԥымза 28, 1969 шықәсазы, ареферендум алҵшәақәа аныҟала иара ԥхьатәара дцоит.
Абҵарамза 9, 1970 шықәсазы, ԥшьынҩажәа шықәса ихыҵра мызк шагыз Шарль де Голль иԥсҭазаара далҵуеит.[15]
Азгәаҭақәа[аредакциазура | акод аредакциазура]
- "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2022-06-15 ахь. Ириашоу 2024-01-30 шықәсазы.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
- https://studwood.ru/978758/istoriya/detstvo_yunost_sharlya
- https://kratkoebio.ru/sharl-de-goll-kratkaya-biografiya/
- https://stories-of-success.ru/sharlya-de-gollya
- http://www.coldwar.ru/gaulle/de_gaulle.php
- https://24smi.org/celebrity/17315-sharl-de-goll.html
- "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2021-09-16 ахь. Ириашоу 2024-01-30 шықәсазы.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
- https://diletant.media/articles/26536223/
- https://histrf.ru/biblioteka/b/kratkii-kurs-istorii-simvol-frantsuzskogho-soprotivlieniia
- http://www.mukhin.ru/gaulle.html
- https://smotrim.ru/video/1483140
- https://www.krugosvet.ru/enc/istoriya/DE_GOLL_SHARL.html
- https://histrf.ru/biblioteka/b/kratkii-kurs-istorii-simvol-frantsuzskogho-soprotivlieniia
- https://24smi.org/celebrity/17315-sharl-de-goll.html
- https://3banana.ru/sharl-de-goll-biografiya-filmy-foto-lichnaya-zhizn-poslednie-novosti-2019/#i-15


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеиаҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Аԥсшьара
Арадио
Асҭамыр
Ахба
"иаку
абилеҭ"
иазкны:
аԥсшьацәа
раара
арманшәалоит
16:18 24.05.2017
Аԥсны Акурортқәеи атуризми рминистр ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ахба Sputnik арадио аҟны еиҭеиҳәеит "иаку абилеҭ" аԥсшьацәа Аԥсныҟа раара шарманшәало.
Ешба:
Аҟәатәи
аҳаиртә
баӷәаза
аартхар,
Аԥсны
аекономика
арҿиара
иацхраауеит
Роман
Дбар:
ашәҟәаҿы
иазааҭгылеит
имаҷымкәа
атемақәа
12:27 23.05.2017
8
Очамчыратәи ашкол-интернат адиректор: Лера ахәыҷқәа зегьы даарылукааратәы дыҟоуп
Лаҵарамза 27 рзы идырбахоит ашоу "Ты супер" афинал, убри инамаданы Sputnik арадиостудиаҿы иааҳаԥҳьеит Лера аҵара ахьылҵо очамчыратәи ашкол-интернат адиректор Лора Миқааԥҳаи, Лера амузыка лзырҵо лырҵаҩы Лика Ҵәыџьԥҳаи.
Ахәыҷтәы вокалтә конкурс "Ты супер"
18:05 22.05.2017
3
Нури Кәарҷиа: аконкурс аԥсуа милаҭ кәашара аҿиара иацхраауеит
Жәлар рҟазара ацентр иахьа имҩаԥнагоит аҿар рыбжьара акәашаратә конкурс "Аӡыхь" ҩажәа шықәса ахыҵра иазку аконцерт, уи дахцәажәоит Sputnik арадиостудиаҿы Иван Кортуа ихьӡ зху жәлар рҟазара Ацентр адиректор Нури Кәарҷиа.
15:05 22.05.2017
23
Москва аҿар рзы асеминар–практикум мҩаԥысит
Аҿартә политиказы аҳәынҭқарратә хеилак ахантәаҩы Алиас Аҩыӡба далацәажәеит Москва ақалақь аҿы пшьымш рыҩныҵҟа имҩаԥысуаз асеминар–практикум, иалахәыз рдыррақәеи рҟыбаҩи аарԥшра ахьынӡарылшаз.
11:16 21.05.2017
44
Инџьгьиа: ажәа амҳаџьырра ихырҵәоу ргәы днархьуеит, иагьиашоуп дара
Омар Беигәаа ихьӡ зху аҳәаанырцәтәи ҳџьынџьуаа рҭоурых амузеи адиректор Џьамбул Инџьгьиа XIX ашәышықәса анҵәамҭаз ахҵәара иалаӡыз Кавказ ажәларқәа ргәалашәара амш аҽны арадио Sputnik аинтервиу аиҭеит.
18:05 19.05.2017
10
Мышәба: Лаҵарамза 20 рзы 60-ҩык аҷкәынцәа рыԥсадгьыл аҿаԥхьа ишьҭарҵоит аҭоуба
Лаҵарамза 20 рзы аапынтәи аррамаҵзурахь инаԥхьо аҿар рыхәҭак ҭоубарыдкылара шымҩаԥысуа даҳзалацәажәоит Атәылахьчара аминистрра ааӡаратә ҟәша аиҳабы, аподполковник Беслан Мышәба.
16:55 19.05.2017
9
Мурман Соломко: аԥсабараҿы зхы иашамкәа имҩаԥызго аштраф ишәароуп
Аԥсны аҳәынҭқарратә екологиатә хеилак ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩ Мурман Соломко аԥсшьаратә сезон алагамҭазы дазааҭгылоит ҳтәылаҿы аекологиатә ҭагылазаашьа зеиԥшроу атәы.
12:23 18.05.2017
6
Габлиа: азакәан еилазго рацәаҩуп
Аҟәа ақалақь асахьаҭыхыҩ хада Руслан Габлиа аҳҭнықалақь аҟны еиуеиԥшым ахыбрақәа ирну аҩырақәеи аӡыргарақәеи азакәан иахьынӡақәшәо атәы еиҭеиҳәеит.
09:52 16.05.2017
44
Амҳаџьырцәа ргәалашәара амш азы Ҭырқәтәыла идырбахоит аԥсуа спектакльқәа
Sputnik арадиостудиаҿы арежиссиор Мадина Аргәынԥҳа еиҭалҳәеит лаҵарамза 21 рзы Қьефқьен аҭыԥ аҿы ахәаԥшцәа ишыддырбо Аԥсны Жәлар рпоет Рушьбеи Смыр иҭоурыхтә поема иалхны иқәлыргылаз атеатралтә композициа "Семреи" Самсон Ҷанба иҩымҭала аспектакль "Амҳаџьыри".
16:43 15.05.2017
13
Ҭарба: арахәааӡарҭа азы 200 гектар адгьыл рырҭеит
Аԥсны ақыҭанхамҩа аминистр Даур Ҭарба Sputnik арадиостудиаҿы далацәажәеит ареспубликаҿы арахәааӡара аҟны иҟоу аҭагылазаашьа зеиԥшроу атәы.
13:00 14.05.2017
15
Ҳашыг: Арӡынба москватәи иқәгылара Аԥсны аҭоурых азы акырӡа зҵазкуа мшын
Аԥсны раԥхьатәи ахада имш иира аҽны Sputnik арадиостудиаҿы игәалашәараҿы дшынхаз далацәажәеит Аԥсны ажурналистацәа реидгыла ахантәаҩы, Владислав Арӡынба ипресс-маӡаныҟәгаҩыс аус зуаз Руслан Ҳашыг.
17:51 11.05.2017
14
Оксана Шахьынԥҳа: гәык-ԥсык ала бзиа ибаны ианыҟауҵо ауаа еилыркаауеит
Аҟәа имҩаԥысыз аицлабра "Ачыс хаа аныҳәа" аҟны аиааира згаз ахаа-мыхаа ҟаҵаҩ Оксана Шахьынԥҳа иаҳзеиҭалҳәеит иҟалҵо ачыс амаӡақәа.
15:53 06.05.2017
57
Ҳаразиа: абизнесуаа Аҟәа аԥшаҳәа арԥшӡара рхахьы иргеит
Аҟәа ақалақь ахада Адгәыр Ҳаразиа далацәажәеит аҳҭнықалақь аԥшаҳәаҿы ишыргылахо зеибыҭара нас зеимыхра ауа ахәыҷтәы кафе.
17:57 04.05.2017
13
Лев Қьецба: Голливуд ақәгыларазы ааԥхьара ҳауит
Лаҵарамза 4 рзы Ражьден Гәымба ихьӡ зху Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҿы имҩаԥысраны иҟоуп ахореографиатә ансамбль "Афырҭын" 15-шықәса ахыҵра иазку аиубилеитә хәылԥазы, абри атәы Sputnik арадиостудиаҿы далацәажәеит анасамбль асахьаркыратә напхгаҩы Лев Қьецба.
18:03 03.05.2017
8
Амқәаб: ажәа ахақәиҭра ажурналистикаҿы даара акраҵанакуеит
Акьыԥхь ахьыԥшымра Жәларбжьаратәи амш азы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет ажурналистика акафедра аиҳабы Гәырам Амқәаб ажурналистика иахьатәи аҭагылазаашьа далацәажәеит.
11:19 30.04.2017
33
Аԥсуа радио аусзуҩцәа: иаҳҭахуп 24 сааҭ инеиԥынкыланы ҳрадио аус ауларц
Аԥсуа радио 85 шықәса иахьа иахыҵит, убри инамаданы Sputnik Аԥсны арадиостудиаҿы Аԥсуа радио аусзуцәа Оксана Ҭраԥшьԥҳаи Мадина Ҳагԥҳаи русура атәы иазааҭгылеит.
Аԥсуа радио 85 шықәса ахыҵит
16:53 28.04.2017
11
Аԥсны Атәылахьчара аминистрра: апсадгьыл ахьчаҩцәа зааӡо арра маҵзура ауп
Арԥарцәа арра маҵзурахь рнапҳьара иадҳәалоу аусқәа рымҩаԥысшьаҿы иҟоуп ауадаҩрақәа, уи зыхҟьо насгьы рҽеишьас иаҭатәу иалацәажәеит Аԥсны ареспублика арратә Комиссар Ныгәзар Ҭыжәбеи Атәылахьчара министрра апресс-маӡаныҟәгаҩи Роланд Џьоџьуеи.
17:53 27.04.2017
4
Ахба: Ҟрым ҳрылацәажәеит аекологиа иазку азҵаарақәагьы
Аԥсны Акурортқәеи атуризми рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ахба Sputnik Аԥсны иеиҭаз аинтервиу аҟны дазааҭгылеит Ҟрым имҩаԥысыз III Жәларбжьаратәи аекономикатә форум алҵшәақәа.
13:24 27.04.2017
11
Ченгьелиа: Ражьден Гәымба иԥсы ахьындзаҭаз ашәа акәын ихы иҭаз
Аҳәынҭқарратә филармониаҿы мшаԥымза 27 рзы имҩаԥгахоит акомпозитор, аԥсуа профессионалтә музыка ашьақәгылара ахыҵхырҭаҿ игылаз, артист Ражьден Гәымба изку ахәылԥаз.
11:22 26.04.2017
12
Кәарҷиа: агәаҭаратә-фольклортә концерт Гал мҩаԥаагоит
Иван Кортуа ихьӡ зху Жәлар рҟазаратә центр аиҳабы Нури Кәарҷиа арадио Sputnik Аԥсны иеиҭаз аинтервиу аҟны дазааҭгылеит агәаҭаратә-фольклортә концерт аҽазыҟаҵара шцо атәы.
18:05 25.04.2017
12
Аблоҭиа: акиносахьа "Хҭырԥа шкәакәа" аҟны ҳҭырхырц азы ҩажәамш аҽыкәтәашьа ҳҵон
Мшаԥымза 24 1975 шықәсазы акиносахьа "Хҭырԥа шкәакәа" Кишениов имҩаԥысуаз Асовет Едгылазегьтәи афестиваль аҿы иҷыдоу аҳамҭа анашьан. Акиностиудиа "Аԥсуа фильм" асахьаркыратә напхгаҩы Виачеслав Аблоҭиа ари ахҭыс игәалаиршәеит.
Иҵегь аҭагалара
16:05 22.05.2017
103
Абџьар аҩысҭаа дҭатәоуп
Аҵыхәтәантәи аамҭазы иаҳбо ҳалагеит, ахалахьырхәра, ашьоура уҳәа, аԥсҭазааратә ӷыӷеибагара иахҟьаны ауаҩшьрақәа шцәырҵыз, абри аҭагылазаашьа дазааҭгылоит ажурналист Елеонора Коӷониаԥҳа.
15:05 22.05.2017
23
Москва аҿар рзы асеминар–практикум мҩаԥысит
Аҿартә политиказы аҳәынҭқарратә хеилак ахантәаҩы Алиас Аҩыӡба далацәажәеит Москва ақалақь аҿы пшьымш рыҩныҵҟа имҩаԥысуаз асеминар–практикум, иалахәыз рдыррақәеи рҟыбаҩи аарԥшра ахьынӡарылшаз.
17:28 22.05.2017
22
Кьылба: Кәыдрытәи аиҩхааҟны амҩа аиҭашьақәыргылара ҳалацәажәараны ҳаҟоуп
Кәыдры аиҩхааҿтәи амҩа "Гәылрыԥшь - Южный приют" ахәҭак зыҭра иҭыҵыз Кәыдры иҵнаӡәӡәеит.
13:45 24.05.2017
17
Ешба: Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза аартхар, Аԥсны аекономика арҿиара иацхраауеит
Владислав Арӡынба ихьӡ зху Жәларбжьаратәи аҳаиртә баӷәаза "Сухум" адиректор хада Виачеслав Ешба дазааҭгылеит Аԥсны иҟоу Урыстәыла ахәаахәҭратә хаҭарнак Владимир Некрасови иареи реицәажәара алҵшәақәа.
14:30 24.05.2017
12
Афотосахьақәа
Аҟәатәи аџьармыкьа ахаҿқәа
Sputnik Аԥсны иазнархиеит Аҟәатәи аџьармыкьа аҟынтәи афотоcахьақәа.
Иҵегь аҭагалара