The Old Testament of the Holy Bible
УблапІэ 1
Тхьэм дунаир къызэригъэшІыгъэр
1 УблапІэм Тхьэм уашъомрэ чІыгумрэ къыгъэшІыгъэх. 2 ЧІыгум гъэпсыкІэ иІагъэп ыкІи нэкІыгъэ, шІункІыр чІэ зимыІэм шъхьэщытыгъ; Тхьэм Ыпсэ псымэ акІыІу щыхьарзэщтыгъэ. 3 Тхьэм ыІуагъ: «Нэфынэр къэрэхъу». Нэфынэр къэхъугъ. 4 Нэфынэр зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ; Тхьэм нэфынэр шІункІым къыгуигъэкІыгъ. 5 Нэфынэм «мафэкІэ» Тхьэр еджагъ, шІункІым «чэщкІэ» еджагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – апэрэ маф. 6 Тхьэм ыІуагъ: «Псым ыгузэгу, псыр тІоу ыгощэу, ошъо гъэІагъэ щэрэІ». 7 Тхьэм ошъо гъэІагъэ ыгъэпси, псэу ошъо гъэІагъэм ычІэгъ чІэтыр псэу ошъо гъэІагъэм ыкІыІу щыІэм гуищыгъ. Аущтэуи хъугъэ. 8 Тхьэр ошъо гъэІагъэм «уашъокІэ» еджагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ятІонэрэ маф. 9 Тхьэм ыІуагъ: «Уашъом ычІэгъ псэу чІэтыр зэкІэ зы чІыпІэ орэхъуи, гъушъапІэр къэрэлъагъу». Аущтэуи хъугъэ. 10 ГъушъапІэм Тхьэр «чІыгукІэ» еджагъ, псэу зэхэлъэдагъэмэ «хыкІэ» яджагъ. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ. 11 Тхьэм ыІуагъ: «КъэкІыхэрэр чІыгум къерэгъэкІых: кІэ зиІэ уцхэри чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэу кІэ зиІэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ къызпыкІэхэри». Аущтэуи хъугъэ. 12 ЧІым къэкІыхэрэр къыгъэкІыгъэх: кІэ зиІэ уц лъэпкъ зэфэшъхьафхэри кІэ зиІэу, пхъэшъхьэ-мышъхьэ къызпыкІэрэ чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэри. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ. 13 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ящэнэрэ маф. 14 Тхьэм ыІуагъ: «Мафэмрэ чэщымрэ зэфэшъхьаф ашІынхэу, ошъо гъэІагъэм нэфынэхэр къыщэрэхъух, пІалъэхэр къагъэлъэгъонхэу, мафэхэр, илъэсхэр къагъэнэфэнхэу тамыгъэ орэхъух. 15 ЧІыгур къагъэнэфыным пае ошъо гъэІагъэм а нэфынэхэр къыщэрэнэфых». Аущтэуи хъугъэ. 16 Тхьэм нэфынэ инитІу къыгъэшІыгъ: нахь иныр – мафэр зэригъэзекІонэу, нахь цІыкІур – чэщыр зэригъэзекІонэу; жъуагъохэри къыгъэшІыгъэх. 17 Ахэр Тхьэм ошъо гъэІагъэм зыкІытыригъэуцуагъэхэр чІыгур къагъэнэфынэу, 18 мафэмрэ чэщымрэ зэрагъэзекІонхэу ыкІи нэфынэр шІункІым гуащызэ ашІынэу ары. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ. 19 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – яплІэнэрэ маф. 20 Тхьэм ыІуагъ: «Псэ зыпытхэр псым хиз орэхъу. ЧІым ышъхьагъ ошъо гъэІагъэм бзыухэр щэрэбыбых». 21 Тхьэм къыгъэшІыгъэх хым хэс шъэджашъэхэр, нэмыкІ псэушъхьэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэу псым бэдэдэ хъухэу щызекІохэри тамэ зиІэ бзыу лъэпкъ зэфэшъхьафхэри. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ. 22 Тхьэм ынэшІу ахэмэ ащифи, ыІуагъ: «Зыжъугъэбагъу, зыхэжъугъахъу, хыпсыхэм ахизы шъухъу. Бзыухэри чІым щэрэбагъох». 23 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ятфэнэрэ маф. 24 Тхьэм ыІуагъ: «Псэ зыпыт лъэпкъ зэфэшъхьафхэр чІым къерэгъэхъух: былымхэр, цохъорэ-пшырэ псэушъхьэхэр, хьакІэ-къокІэ зэфэшъхьафхэр». Аущтэуи хъугъэ. 25 Тхьэм къыгъэхъугъэх хьакІэ-къуакІэхэр, былым зэфэшъхьафхэр, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэ зэмылІэужыгъохэр. Тхьэм ылъэгъугъ ар зэрэдэгъур. 26 Тхьэм ыІуагъ: «КъэдгъэшІын цІыфыр, Тэ титеплъэу, Тэ тяхьщырыр, хыхэм ахэс пцэжъыехэм, ошъогу бзыухэм, былымхэм, зэкІэ чІыгуми чІыгум зэкІэ щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэхэми тетыгъо афыриІэнэу». 27 Джаущтэу Ежь итеплъэу цІыфыр Тхьэм ар къыгъэшІыгъ, Ежь итеплъэу къыгъэшІыгъ ар, къыгъэшІыгъ хъулъфыгъи Ащ, бзылъфыгъи къыгъэшІыгъ. 28 Тхьэм ынэшІу ахэмэ ащифи, ариІуагъ: «Зыжъугъэбагъу, зыхэжъугъахъу, чІыгум тиз зышъушІи, ар шъуІэ къижъугъахь, тетыгъо афышъуиІ хым хэс пцэжъыехэм, ошъогу бзыухэм, сыд фэдэрэ псэушъхьэу чІыгум тет пстэуми». 29 Тхьэм ыІуагъ: «Мары къышъостыгъ шъушхынэу кІэ зиІэ уцэу зэкІэ чІыгум тетыр, сыд фэдэрэ чъыги кІэ хэлъэу къызпыкІэрэр. 30 ХьакІэ-къуакІи, бзыуи, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ сыд фэдэрэ псэушъхьи – псэ зыпытэу чІыгум тет пстэуми – Сэ ашхынэу уц шхъуантІэр ястыгъ». Аущтэуи хъугъэ. 31 Тхьэм зэкІэ къыгъэхъугъэхэр къыплъыхьагъэх – зэкІэри дэгъу дэдагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – яхэнэрэ маф.
УблапІэ 2
1 Джаущтэу уашъори, чІыгури, зэкІэ ахэмэ ащыІэ пстэури къэгъэшІыгъэ хъугъэ. 2 Яблэнэрэ мафэм ехъулІэу Тхьэм Іофэу ышІэщтыгъэр ригъэкъуи, яблэнэрэ мафэм Ежь зэкІэ Іофэу ышІагъэмэ ауж гупсэфыгъо уахътэ зыфишІыжьыгъ. 3 Тхьэм ынэшІу щифагъ яблэнэрэ мафэм, мэфэ лъапІэуи ар ышІыгъ, сыда пІомэ а мафэм Ар гупсэфым хэтыгъ: къэгъэшІын-къэгъэхъуным иІоф Ащ ыухыгъ. 4 Джары уашъомрэ чІыгумрэ Зиусхьанэу Тхьэм ахэр къызигъэшІыгъэхэ уахътэм афэгъэхьыгъэ къэбарыр.
Іэдэн чъыгхатэр
5 Зиусхьанэу Тхьэм чІыгумрэ уашъомрэ къызигъэшІыгъэхэ уахътэм шъоф куандэ гори, шъоф уци джыри чІыгум тетыгъэп, сыда пІомэ Зиусхьанэу Тхьэм джыри чІыгум ощх къыгъэкІогъагъэп, чІыгур алэжьынэу цІыфхэри щыІагъэхэп. 6 ЧІы чІэгъым пахъэу къычІэкІырэм чІыгур ыгъэшъокІыщтыгъэ ныІэп. 7 ЕтІанэ Зиусхьанэу Тхьэм цІыфыр чІыгум исапэ хишІыкІыгъ, щыІэныгъэм ижьыкъащэ ыпэбзыймэ аритІупщыхьи, цІыфым псэ ыгъотыгъ. 8 Тыгъэ къокІыпІэмкІэ щыІэ Іэдэн чъыгхатэ Зиусхьанэу Тхьэм щигъэтІысхьи, цІыфэу къыгъэшІыгъэм ар псэупІэ фишІыгъ. 9 Зиусхьанэу Тхьэм чІыгум чъыг зэмылІэужыгъо пстэури къыхигъэкІыгъ, ятеплъэкІэ дахэхэу, апытхэр дэгъухэу; чъыгхэтэ гузэгум щыІэныгъэр къэзытырэ чъыгрэ, шІумрэ емрэ къэозгъашІэрэ чъыгрэ къыдигъэкІагъэх. 10 Іэдэн псыхъор къичъыщтыгъэ, ащ чъыгхатэр ыгъэшъокІыщтыгъэ, етІанэ плІэу зигощыщтыгъэ. 11 Ахэмэ ащыщэу зым ыцІэр Пишэн, ащ дышъэ зэрылъ Хьауилэ чІыгур къеухьэ. 12 А чІыгум идышъэ дэгъу, ащ щыІэх мэ ІэшІу зыпихрэ мыстхъуи, мыжъо лъапІэу оникси. 13 ЯтІонэрэ псыхъом ыцІэр Гъыхъон; ащ хэгъэгоу Куш къеухьэ. 14 Ящэнэрэ псыхъом ыцІэр Тигр, ар Ашур итыгъэкъокІыпІэкІэ мачъэ. ЯплІэнэрэ псыхъор Ефрат. 15 Зиусхьанэу Тхьэм цІыфым Іэдэн чъыгхатэм псэупІэ щыритыгъ ар ылэжьынэу ыкІи къыухъумэнэу. 16 ЦІыфым мыщ фэдэ унашъо фишІи, риІуагъ: «Мы чъыгхатэм дэт сыд фэдэрэ чъыги къыпыкІэрэр пшхын уфит, 17 ау шІумрэ емрэ къэозгъашІэрэ чъыгым къыпыкІэрэр умышхы, сыда пІомэ ар пшхымэ, а мэфэ дэдэм шІокІыпІэнчъэу улІэщт». 18 Зиусхьанэу Тхьэм ыІуагъ: «ЦІыфым изэкъоныр дэи. Сэ ащ ежь епэсыгъэу ІэпыІэгъу къыфэзгъэхъун». 19 Зиусхьанэу Тхьэм чІыгум хишІыкІыгъэх зэкІэ шъоф хьакІэ-къуакІэхэр, ошъогу бзыухэр. Ахэр цІыфым къыфищагъэх ышІэным пае ахэмэ ар зэряджэщтыр. Псэушъхьэ пэпчъ цІыфыр зэреджагъэр ыцІэу къытенагъ. 20 ЗэкІэ былымхэм, ошъогу бзыухэм, шъоф хьакІэ-къуакІэхэм цІыфым цІэ афиусыгъ, ау цІыфым ежь епэсыгъэу ІэпыІэгъу къыфэхъун ахэмэ ахигъотагъэп. 21 Джащыгъум Зиусхьанэу Тхьэм чъые пытэ цІыфым къышъхьарищи, ащ ыцагэмэ зы къахихыгъ, ар зыдэщытыгъэ чІыпІэр пкъышъолкІэ ыгъэкІыжьыгъ. 22 ЦІыфым къыхихыгъэ цагэм Зиусхьанэу Тхьэм бзылъфыгъэр хишІыкІи, цІыфым дэжь ар къыщагъ. 23 ЦІыфым къыІуагъ: «Джы мыр сэ скъупшъхьэ щыщ къупшъхь, спкъышъол щыщ пкъышъол; ащ зэреджэщтхэр "бзылъфыгъ", сыда пІомэ хъулъфыгъэм хахыгъ». 24 Ащ къыхэкІыкІэ хъулъфыгъэм яти яни ыбгынэнхэшъ, ишъуз гъусэ фэхъущт, ахэри зы хъущтых. 25 ТІури, хъулъфыгъэри бзылъфыгъэри, пцІэнагъэх, ау укІытэщтыгъэхэп.
УблапІэ 3
Тхьэм цІыфхэр Іэдэн чъыгхатэм къызэрэдифыгъэхэр
1 Зиусхьанэу Тхьэм къыгъэшІыгъэ шъоф хьакІэ-къокІэ пстэуми блэр анахь тхьагъэпцІыгъ. Ар бзылъфыгъэм еупчІыгъ: «Мы чъыгхатэм дэт чъыгмэ къапыкІэрэ гори Тхьэм шъушхын шъуфимытэу зэришІыгъэр шъыпкъа?» 2 «Чъыгмэ апыт пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр тшхы хъущт, – ыІуагъ бзылъфыгъэм. – 3 Ау Тхьэм ыІуагъ: "Чъыгэу Іэдэн чъыгхэтэ гузэгум итым пытхэр шъумышхы ыкІи шъуанэмыс, сыда пІомэ шъулІэщт"». 4 «Хьау, шъулІэщтэп, – ыІуагъ блэм. – 5 Ау Тхьэм ешІэ ахэр зышъушхырэ мафэм шъунэхэр къэплъэнхэшъ, шъори шІумрэ емрэ зышІэрэ Тхьэм фэдэ шъузэрэхъущтыр». 6 Бзылъфыгъэм ылъэгъугъ чъыгым пытхэр пшхынкІэ зэрэдэгъухэр, уяплъынкІи гохьых, шІэныгъэ бгъотынымкІи цыхьэшІэгъух. Арыти, къыпыкІагъэмэ ащыщ къыпичи, ышхыгъ. ИлІи рити, ащи ышхыгъ. 7 Ахэмэ анэхэр къэплъагъэх, зэрэпцІанэхэр къагурыІуи, шхынцумпэ чъыгым ытхьапэмэ хъураеу абгы къыращэкІын ахашІыкІыгъ. 8 Мафэм ичъыІэтэгъум чъыгхатэм хэтэу Зиусхьанэу Тхьэр къызэрэкІорэр зэхахыгъ. ЛІыми ишъузи Зиусхьанэу Тхьэм къымылъэгъунхэу чъыгмэ захагъэбылъхьагъ. 9 Ау Зиусхьанэу Тхьэр цІыфым къеджагъ: «Тыдэ ущыІа?» 10 Адрэм къыІуагъ: «Уилъэмакъэ чъыгхатэм зыщызэхэсэхым, сызэрэпцІанэм пае сыкъэщыни, зызгъэбылъыгъ». 11 «Хэта о упцІанэу къыозыІуагъэр? – къэупчІагъ Зиусхьанэу Тхьэр. – Ущышхэн уфимытэу зыфэсІогъэ чъыгым пытым щыщ пшхыгъэмэ шІэ?» 12 ЦІыфым джэуап къытыгъ: «Бзылъфыгъэу О къысэптыгъэм а чъыгым къыпичи къыситыгъэти, сэ сшхыгъэ». 13 «Сыда ар аущтэу зыкІэпшІагъэр?» – Зиусхьанэу Тхьэр бзылъфыгъэм еупчІыгъ. Бзылъфыгъэм ыІуагъ: «Блэм сигъэпцІагъэти, сшхыгъэ». 14 Арыти Зиусхьанэу Тхьэм блэм риІуагъ: «О пшІагъэм пае, хьэкІэ-къуакІи былыми атемылъэу, нэлат о птелъ, ныбашъхьэкІэ уцохъощт. КъэбгъэшІэщтми сапэр пшхыщт. 15 Бзылъфыгъэмрэ оррэ зэпыи шъусшІыщт, къышъутекІыщтхэри зэпыищтых: ащ илІэуж о пшъхьэ зэгуиутызэ ышІыщт, о ащ ылъэдакъэ уецэкъэщт». 16 Тхьэм бзылъфыгъэм риІуагъ: «Лъэрымыхь узыхъурэм, гугъоу узыхэтыр згъэбэгъощт, къин плъэгъузэ, сабыйхэр къэплъфыщтых, уилІ ренэу укІэхъопсыщт, уилІ тетыгъо къыпфыриІэщт». 17 Тхьэм лІыми риІуагъ: «Уишъуз уедэІуи, чъыгым пытыр о пшхыгъэ, пшхын узфимытэу сІогъагъэр! Джы ощ пае нэлатыр чІым телъ: къин ухэтэу ащ илэжьыгъэ ущэІэфэ къэпхьыжьыщт. 18 Панэрэ шхъурэ ащ къыпфигъэкІыщтых, шъоф фышъхьэхэр гъомлапхъэ пфэхъущт. 19 ПкІантІэр къыохэу уигъомылэ къэпхьыжьыщт, чІыгум щыщи ухъужьыщт, чІыгоу укъызхэкІыгъэм, сыда пІомэ о усап, икІэрыкІэуи сапэ ухъужьыщт». 20 ЦІыфым – Адам – ишъуз цІэу Хьао фиусыгъ, сыда пІомэ цІыф пстэуми ар ны афэхъугъ. 21 Зиусхьанэу Тхьэм шъомэ щыгъынхэр ахишІыкІхи, Адамрэ ащ ишъузрэ ыфэпагъэх. 22 Зиусхьанэу Тхьэм къыІуагъ: «Мары цІыфым шІумрэ емрэ зэхишІыкІхэу, зэу Тэщ фэдэ хъугъэ; джы щыІэныгъэр къэзытырэ чъыгым пытыр къыпимычыгъагъот, ар ышхымэ, егъашІэм щыІэщт». 23 Джаущтэу Зиусхьанэу Тхьэм Іэдэн чъыгхатэм цІыфыр къыдифыгъ – чІыгоу Тхьэм ар къызхихыгъэр ылэжьынэу. 24 Тхьэм цІыфыр къыдифи, Іэдэн чъыгхатэм итыгъэкъокІыпІэ лъэныкъо дэжь къэрыубрэ зызгъэчэрэгъурэ мэшІо чатэрэ щыІэныгъэм ичъыг екІурэ лъагъор къаухъумэнэу Іуигъэуцуагъэх.
УблапІэ 4
Къаинрэ Хэбэлрэ
1 Адам ишъузэу Хьаом гохьагъ, сабый ащ ышъо хафи, Къаин къылъфыгъ. ЕтІанэ къыІуагъ: «Зиусхьаным къысити, сэ цІыф згъотыгъэ!» 2 ЕтІани ащ Хэбэл, Къаин ыш, къылъфыгъ. Хэбэл мэлахъощтыгъ, Къаин чІыгулэжьыщтыгъ. 3 Уахътэ зытешІэм ыуж, чІыгум къырихыжьыгъэ лэжьыгъэм щыщ Къаин Зиусхьаным тынэу къыфихьыгъ. 4 Хэбэли шъынэ щыпэлъфхэм шэу къакІоцІыкІыгъэр къыфихьыгъ. 5 Хэбэл итын Зиусхьаныр нэшІукІэ къеплъыгъ, ау Къаин итын ыгу рихьыгъэп. Арыти Къаин губжи, ынэгу къызэІигъэхьагъ. 6 «Сыда узкІэгубжырэр? – Зиусхьаныр Къаин къеупчІыгъ, – сыда унэгу къызфызэхэхьагъэр? 7 ШІу ошІэмэ – пшъхьэ Іэты. ШІу умышІэмэ – пчъэІупэм псэкІодыр къыщыошэ. Ар о къыпкІэхъопсы, ау о ащкІэ тетыгъо зигъаІ». 8 Зэгорэм Къаин ышэу Хэбэл риІуагъ: «НекІо, шъофым тигъахь». – Ахэр шъофым зэкІохэм, ащ Къаин Хэбэл щытебани, ыукІыгъ. 9 Арыти Зиусхьаным Къаин къыриІуагъ: «Тыдэ щыІа пшэу Хэбэл?» Къаин къыІуагъ: «СшІэрэп, сыда сэ сшы сырикъэрэгъула?» 10 Зиусхьаным къыІуагъ: «Сыда пшІагъэр? Пшы ылъ ымакъэ чІыгум къычІэджыкІызэ къысэджэ. 11 Джы о нэлат къыптефагъ. Пшы ылъэу о пІэкІэ бгъэчъагъэр ришъунэу зэгозыгъэ чІыгум уиштэжьырэп. 12 Сыд фэдизрэ чІыгур орэлэжьы, ащ нахьыбэрэ ащ о уигъэшхэжьыщтэп. Узыхафыгъэу, шъхьэегъэзыпІэ уимыІэу о чІыгум утетыщт». 13 Къаин Тхьэм риІуагъ: «Пщыныжь къин ар, сэ ар сфэщэчыщтым нахьыб. 14 Джы чІыгум сытеофы, сэ О Уапашъхьэ ситыжьыщтэп. Сызыхафыгъэу, шъхьэегъэзыпІэ симыІэу сыхъущтышъ, хэти апэу сызІукІэрэм сиукІыщт». 15 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «Ары шъхьае хэтми Къаин зыукІырэм фэдиблэу ыпщыныжьыщт». Арыти Зиусхьаным Къаин тамыгъэ къытырилъхьагъ, къыІукІэрэмэ аукІын амылъэкІынэу. 16 Къаин Зиусхьаным ыпашъхьэ икІыжьи, Нод чІыгум, Іэдэн икъокІыпІэ лъэныкъокІэ, тетІысхьагъ.
Къаин къытекІыгъэхэр Лэмэх нэс
17 Къаин ишъуз гохьагъ, ащ сабый ышъо хафи, Хъанох къылъфыгъ. Къаин а уахътэм къалэ ыгъэпсыщтыгъэ – ащ ежь ыкъо ыцІэ фиусыгъ – Хъанох. 18 Хъанох Іирад къыфэхъугъ, Іирад къыфэхъугъ Мэхъуаел, Мэхъуаел къыфэхъугъ Матущаел, Матущаел къыфэхъугъ Лэмэх. 19 Лэмэх шъузитІу къыщагъ: зым ыцІагъэр Іадэ, ятІонэрэм ыцІагъэр Цылэ. 20 Іадэ Ябэл къылъфыгъ: ар былым Іэхъогъу зиІэ щатырым чІэсхэм ятэпІэшъагъ. 21 Ащ ыш ыцІагъэр Иубэл; ар пщынэ тІаркъомэ, сырынэмэ орэд къязыгъаІорэмэ зэкІэмэ ятэпІашъэщтыгъ. 22 Цылэ Тубал-Къаин къылъфыгъ; ащ джэрзымрэ гъучІымрэ Іэмэ-псымэхэр ахишІыкІыщтыгъэ. Тубэл-Къаин шыпхъоу НаІамэ иІагъ. 23 Лэмэх ишъузмэ ариІуагъ: «Іадэрэ Цылэрэ, шъукъысэдэІу! ШъукъедэІу, Лэмэх ишъузхэр, сэ къышъосІощтым! Хъулъфыгъэм сиуІагъэти – сыукІыгъ! ЛІыр къысэуагъэти – сыукІыгъ! 24 Къаин пае блэ пщынэжьыщтых, Лэмэх пае – тІокІищырэ пшІырэу блэ!»
Щэтрэ Енощрэ
25 Адам ишъуз джыри гохьагъ. Ащ шъэожъые къыфэхъуи, Щэт фиусыгъ. Ащ къикІыщтыгъэр: «Къаин ыукІыгъэ Хэбэл ычІыпІэкІэ Тхьэм шъао къыситыгъ». 26 Щэти шъао къыфэхъугъ, ащ Енощ фиусыгъ. Джащ къыщегъэжьагъэу цІыфхэм Тхьэм «Зиусхьан» фауси, агъэлъапІэзэ елъэІухэу аублагъ.
УблапІэ 5
Адамрэ Хьаомрэ къатекІыгъэхэр
1 Мары Адамрэ ащ къытекІыгъэхэмрэ ятхылъ. Тхьэм цІыфыр къызегъэшІым, Ащ Ежь итеплъэ иІэу къыгъэшІыгъ. 2 Ащ хъулъфыгъэрэ бзылъфыгъэрэ къыгъэшІыгъ, ынэшІуи ахэмэ ащифагъ. Ахэр къызегъэшІхэм, ахэмэ афиусыгъ – «цІыфы». 3 Адам илъэсишъэрэ щэкІырэ къыгъэшІагъэу, ежь фэдэу, ежь итеплъэ иІэу шъао къыфэхъугъ. Адам ащ Щэт цІэу фиусыгъ. 4 Щэт къызэхъум ыуж, Адам илъэс шъий къыгъэшІэжьыгъ; ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 5 Илъэс шъибгъурэ щэкІырэ къыгъашІи, ар лІагъэ. 6 Щэт илъэсишъэрэ тфырэ къыгъэшІагъэу Енощ къыфэхъугъ. 7 Енощ къызэхъум ыуж, Щэт илъэс шъийрэ блырэ къыгъэшІэжьыгъ, ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 8 Илъэс шъибгъурэ пшІыкІутІурэ къыгъашІи, Щэт лІагъэ. 9 Енощ илъэс тІокІиплІырэ пшІырэ къыгъэшІагъэу Къэнан къыфэхъугъ. 10 Къэнан къызэхъум ыуж, Енощ илъэс шъийрэ пшІыкІутфырэ къыгъэшІэжьыгъ, ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 11 Илъэс шъибгъурэ тфырэ къыгъашІи, Енощ лІагъэ. 12 Къэнан илъэс тІокІищырэ пшІырэ къыгъэшІагъэу ащ Махъалалэл къыфэхъугъ. 13 Махъалалэл къызэхъум ыуж, Къэнан илъэс шъийрэ тІокІитІурэ къыгъэшІэжьыгъ; ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 14 Илъэс шъибгъурэ пшІырэ къыгъашІи, Къэнан лІагъэ. 15 Махъалалэл илъэс тІокІищырэ тфырэ къыгъэшІагъэу Ерэд къыфэхъугъ. 16 Ерэд къызэхъум ыуж, Махъалалэл илъэс шъийрэ щэкІырэ къыгъэшІэжьыгъ; ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 17 Илъэс шъийрэ тІокІиплІырэ пшІыкІутфырэ къыгъашІи, Махъалалэл лІагъэ. 18 Ерэд илъэсишъэрэ тІокІищырэ тІурэ къыгъэшІагъэу Хъанох къыфэхъугъ. 19 Хъанох къызэхъум ыуж, Ерэд илъэс шъий къыгъэшІэжьыгъ, ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 20 Илъэс шъибгъурэ тІокІищырэ тІурэ къыгъэшІагъэу Ерэд лІагъэ. 21 Хъанох илъэс тІокІищырэ тфырэ къыгъэшІагъэу Матущэлахъ къыфэхъугъ. 22 Матущэлахъ къызэхъум ыуж, Хъанох илъэс шъищырэ щыІагъ, ар Тхьэм ыпашъхьэ итэу псэугъ, джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 23 Хъанох илъэс шъищырэ тІокІищырэ тфырэ къыгъэшІагъ. 24 Хъанох Тхьэм ыпашъхьэ итэу псэугъ. ЕтІанэ Хъанох щымыІэжьы хъугъэ, сыда пІомэ Тхьэм ар ыштэжьыгъ. 25 Матущэлахъ илъэсишъэрэ тІокІиплІырэ блырэ къыгъэшІагъэу Лэмэх къыфэхъугъ. 26 Лэмэх къызэхъум ыуж, Матущэлахъ илъэс шъиблырэ тІокІиплІырэ тІурэ къыгъэшІэжьыгъ, ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 27 Илъэс шъибгъурэ тІокІищырэ бгъурэ къыгъашІи, Матущэлахъ лІагъэ. 28 Лэмэх илъэсишъэрэ тІокІиплІырэ тІурэ къыгъэшІагъэу шъао къыфэхъугъ. 29 НухьэкІэ ар ащ еджи, къыІуагъ: «Зиусхьаным нэлатыр зэрихыгъэ чІыгур тылэжьы зыхъукІэ, тиІофшІэнкІи тІэхэм къинэу алъэгъурэмкІи мы шъаом гупсэфыгъо тигъэгъотыщт». 30 Нухьэ къызэхъум ыуж, Лэмэх илъэс шъитфырэ тІокІиплІырэ пшІыкІутфырэ къыгъэшІэжьыгъ; ащ джыри къохэри пхъухэри къыфэхъугъэх. 31 Илъэс шъиблырэ тІокІищырэ пшІыкІублырэ къыгъашІи, Лэмэх лІагъэ. 32 Нухьэ ыныбжь илъэс шъитф зэхъум, Щэм, Хъам, Ефэт аІоу къыфэхъугъэх.
УблапІэ 6
Иныжъхэр къыздикІыгъэхэр
1 ЦІыфхэр чІыгум нахьыбэ щыхъущтыгъэх, ахэмэ пшъашъэхэр къафэхъущтыгъэх. 2 Тхьэм ыкъомэ цІыфмэ япхъумэ ядэхагъэ алъэгъути, ахэр, шъхьадж ыгу рихьырэр, шъузкІэ аштэщтыгъэх. 3 Джащыгъум Зиусхьаным ыІуагъ: «Сэ Спсэ цІыфым егъашІэми хэтыщтэп. ЦІыфмэ хьадэгъур къапэщылъ, арышъ ахэмэ къагъэшІэщтыр илъэсишъэрэ тІокІырэ орэхъу». 4 А лъэхъаным, нэужырэми фэдэу, чІыгум иныжъхэр тетыгъэх, сыда пІомэ Тхьэм ыкъохэр цІыфмэ апхъумэ адэжь къакІохэти, ахэмэ сабыйхэр къафалъфыщтыгъэ. Ахэр блэкІыгъэ зэманмэ ялІыхъужъхэу щытхъу къызфахьыжьыгъ. 5 ЧІыгум тет цІыфмэ ябзэджагъэ зэрэбэ дэдэр Зиусхьаным ылъэгъугъ: ахэмэ зэкІэ ягупшысэхэр ренэу бзэджагъэ ашІэным фэгъэзагъэх. 6 КІэгъожьыгъ Зиусхьаныр цІыфыр чІыгум къызэрэщигъэшІыгъэмкІэ, ыгукІэ гукъэошхо щыхъугъ. 7 Зиусхьаным къыІуагъ: «ЧІышъхьашъом тезгъэкІодыкІыщтых Сэ зэкІэ къэзгъэшІыгъэ цІыфхэр, ахэмэ акІыгъухэу хьэкІэ-къуакІэхэри, былымхэри, цохъорэ-пшырэ псэушъхьэхэри, ошъогу бзыухэри, сыда пІомэ Сэ ахэр къызэрэзгъэшІыгъэхэмкІэ сыкІэгъожьыгъ». 8 Ау Нухьэ Зиусхьаныр нэшІукІэ еплъыгъ.
Псыкъиушхор
9 Мары Нухьэ икъэбар: Нухьэ зафэу, мыхъун зи зыбгъодэмылъ цІыфэу а лъэхъаным щыІэгъэ цІыфхэм ахэтыгъ; Нухьэ Тхьэм ыпашъхьэ итэу псэущтыгъэ. 10 Нухьэ къуищ иІагъ: Щэм, Хъам, Ефэт. 11 Тхьэм ыпашъхьэкІэ чІыгум тетыр зэкІэ емыкІу хъугъэу щытыгъ; бзэджагъэр ащ тизыгъ. 12 Джы мары Тхьэм ылъэгъугъ: зэкІэ чІыгум тет цІыфхэр гъогу пхэнджым зэрэрыкІохэрэм къыхэкІэу чІыгур емыкІу хъугъэ. 13 Арыти Тхьэм Нухьэ къыриІуагъ: «ЧІыгум щыпсэурэ пстэуми кІэух афэсшІынэу тесыубытагъ: ахэмэ ямыхъо-мышІагъэ чІыгур зэлъиштагъэ. Сэ зэкІэ ахэр згъэкІодыщт, ахэмэ акІыгъоу чІыгури ары. 14 Гофер чъыгым псыпхъонтэр зыфыхэшІыкІ; ащ ыкІоцІ унэ шъхьаф-шъхьафэу зэтеути, ыкІыІукІи ыкІоцІыкІи мыстхъу щыф. 15 Ар мырэущтэу шІы: псыпхъонтэрым икІыхьагъэ Іэнтэгъу шъищ, ишъомбгъуагъэ Іэнтэгъу шъэныкъу, илъэгагъэ Іэнтэгъу щэкІ. 16 Псыпхъонтэрым шъхьэ фэшІ, зы ІэнтэгъукІэ ышъхьагъыкІэ ар дэхьый, ыбгъукІэ пчъэ халъхь; ащ ыкІоцІ апэрэ, ятІонэрэ, ящэнэрэ къатхэр ерэІэх. 17 Сэ, мары, псыкъиушхо чІым къытесщэнышъ, щыІэныгъэм ыпсэ зыхэлъэу ащ тет пстэури згъэкІодыщт. ЗэкІэ чІым щыщыІэр кІодыщт. 18 Ау Сэ Іуагъэ о къыбдэсшІынышъ, о псыпхъонтэрым уихьащт, пкъохэри уишъузи, пкъомэ яшъузхэри уигъусэщтых. 19 Джащ фэдэу зыкІыгъэгъух псэ зыпыт пстэумэ ащыщэу тІурытІу, хъурэ бзырэ, ахэр псэоу о къыбдэнэнхэм пае. 20 Быбырэ лъэпкъ пэпчъ, хьэкІэ-къокІэ лъэпкъхэм, чІыгум сыдрэ щыцохъорэ-щыпшырэмэ ащыщэу тІурытІу, псэоу къэнэнхэм пае, уадэжь къерэхь. 21 Сыд фэдэрэ шхыныгъуи зыдашт, ощ паий, ахэмэ апаий гъэтІылъых». 22 Тхьэм къызэрэриІуагъэм фэдэу, Нухьэ зэкІэ ышІыгъ.
УблапІэ 7
Псыкъиушхор къызэрежьагъэр
1 Зиусхьаным Нухьэ къыриІуагъ: «Ори уиунагъуи псыпхъонтэрым шъуихь. Непэрэ цІыфхэм ащыщэу сапашъхьэ щызафэу Сэ о зызакъор ары слъэгъурэр. 2 ЗэкІэ псэушъхьэ къабзэмэ ащыщэу хъурэ бзырэ, тІурытІоу блы, псэушъхьэ мыкъабзэмэ ащыщэу зы хъурэ зы бзырэ зыдашт. 3 Джарэущтэу ошъогу бзыумэ ащыщэу хъурэ бзырэ, тІурытІоу блы зыкІыгъэгъух, ахэмэ ялъэпкъи чІыгум къытенэнэу. 4 Мэфибл зытешІэкІэ, Сэ чІыгум мэфэ тІокІитІурэ чэщ тІокІитІурэ ощхыр къытезгъэщхэщт, зэкІэ Сэ къэзгъэшІыгъэу щыІэр чІышъхьашъом тезгъэкІодыкІыщт». 5 Зиусхьаным унашъоу къыфишІыгъэр зэкІэ Нухьэ ыгъэцэкІагъ. 6 Псыкъиушхор чІыгум къызэкІом, Нухьэ илъэс шъих ыныбжьыгъ. 7 Псыкъиушхом хэмыфэнхэм пае Нухьи, ащ ыкъохэри, ишъузи, ыкъомэ яшъузхэри псыпхъонтэрым ихьагъэх; 8 былым къабзэхэми, бзыухэми, былым мыкъабзэхэми, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэ пстэуми ащыщэу 9 тІурытІоу, хъурэ бзырэ, Нухьэ дэжь псыпхъонтэрым ихьагъэх Тхьэм Нухьэ унашъо къызэрэфишІыгъэм фэдэу. 10 Мэфибл зытешІэм, псыкъиушхор чІыгум къэкІуагъ. 11 Нухьэ ыныбжь илъэс шъихым зетым, ятІонэрэ мазэм, мазэм ияпшІыкІублэнэрэ мафэм, архъонэ-хъоушхом ыІухэр къызэІукІыгъэх, зэІукІыгъэх ошъогум ипчъэхэр – 12 къытещхагъ ощхыр чІыгум мэфэ тІокІитІурэ чэщ тІокІитІурэ. 13 А мэфэ дэдэм псыпхъонтэрым ихьагъэх Нухьи, Нухьэ ыкъохэу Щэми, Хъами, Ефэти, Нухьэ ишъузи, ыкъомэ яшъузхэри акІыгъухэу. 14 Ахэмэ ягъусагъэх зэкІэ хьэкІэ-къокІэ зэфэшъхьафэу, сыд фэдэрэ былымэу, чІылъэм зэкІэ щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэу, зэкІэ бзыоу, зэкІэ тамэ зиІэу щыІэр. 15 Ахэр зэкІэ Нухьэ дэжь псыпхъонтэрым ихьагъэх, тІурытІоу, псэ зиІэ сыд фэдэрэ псэушъхьи, 16 лъэпкъэгъу пэпчъ хъурэ бзырэ, Тхьэм Нухьэ унашъо къызэрэфишІыгъэм тетэу. Зиусхьаным ащ ыуж псыпхъонтэрым ипчъэ фишІыжьыгъ. 17 Мэфэ тІокІитІум къыкІоцІ псым икъэкІон зэпыугъэп. Псым къыхахъозэ, псыпхъонтэрыр лъагэу чІыгум тыриІэтыкІыгъ. 18 Ежь псыр къэлъэшызэ, чІыгур чІихьэщтыгъэ. Псыпхъонтэрыр псыкІыІум щесыщтыгъэ. 19 Псым нахь къыхахъозэ, уашъом ычІэгъ анахь къушъхьэ лъагэу чІэтхэр псычІэгъ хъугъэх. 20 Іэнтэгъу пшІыкІутфэу псым ахэмэ акІыІу зыщиІэти, къушъхьэхэр ыгъэбылъыгъэх. 21 Джащыгъум зэкІэ чІыгум щыщыІэгъэ пстэури кІодыгъэ: бзыухэри, былымхэри, хьэкІэ-къуакІэхэри, зэкІэ чІыгум щыцуахъохэри, зэкІэ цІыфхэри. 22 ЩыІэныгъэм ижьыкъащэ зыпэбзый итэу чІышъхьашъом тетыгъэ пстэури ащ хэкІодагъ. 23 Сыд лІэужыгъорэ псэушъхьэу чІышъхьашъом тетыгъэр Зиусхьаным ыгъэкІодыгъ. ЦІыфхэри, хьакІэ-къуакІэхэри, былымхэри, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэхэри, ошъогум щыбыбхэри гъэкІодыгъэ хъугъэх. Къэнэгъэ закъор Нухьэрэ ащ псыпхъонтэрым дисыгъэхэмрэ арых. 24 Мэфишъэрэ шъэныкъорэм къыкІоцІ чІыгум псэу тетым къыхэхъуагъ.
закрыть
ЗИУСХЬАН:
( 1 СА 1 : 3 ; нэмыкІ чІыпІэхэми) – Тхьэм изэрэщыт къызэрыпІон плъэкІыщт амалхэм ащыщ. Адыгэ гущыІэу «Зиусхьаным» мэхьанэу иІэм зэфэмыдэ джурт гущыІитІумэ къарыкІрэр къеты. Апэрэр – «Адонай», Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшІыгъэр мэхьанэу иІ. ЯтІонэрэ гущыІэмкІэ Тхьэм ыцІэ къыраІо, ащ къикІырэр «егъашІэм щыІэ зэпытыр». Джуртхэм мы гущыІэр зэрялъэпІэдэдэм къыхэкІэу амакъэ Іоу къаІорэп. Джурт Іэпэрытххэм Тхьэм ыцІэ защыхэтхэгъэ чІыпІэм къызысхэкІэ, ащ пае гущыІэу «Адонай» къаІо. АдыгабзэкІэ ащ къикІырэр «Зиусхьан».
УблапІэ 8
Псыкъиушхор зэпыугъ
1 Тхьэр Нухьи, зэкІэ хьэкІэ-къуакІэу, былымэу ащ псыпхъонтэрым дисыгъэхэми ягупшысагъ. Арыти, Тхьэм чІыгум жьыбгъэр къытырищи, псыхэр зэкІэкІуагъэх. 2 Архъонэ-хъоушхом ыІухэр зэфэкІожьыгъэх, зэфишІыжьыгъэх ошъогум ипчъэхэр, ощхыри щигъэтыжьыгъ. 3 Псыр мэкІэ-макІэзэ чІыгум текІыжьэу ыублагъ. Мэфишъэрэ шъэныкъорэ зытешІэм ыуж, псым кІичэу фежьагъ. 4 Яблэнэрэ мазэм ияпшІыкІублэнэрэ мафэ псыпхъонтэрыр Арарат къушъхьэм къыщыуцугъ. 5 ЯпшІэнэрэ мазэм нэс псым зэпымыоу хэкІыгъ; япшІэнэрэ мазэм иапэрэ мафэ къушъхьэ шыгухэр къэлъэгъуагъэх. 6 Мэфэ тІокІитІу зытешІэм, Нухьэ псыпхъонтэрым фишІыгъэгъэ шъхьаныгъупчъэр къыІуихыгъ, 7 ащ къолэжъыр ритІупщыгъ, псыр ехыжьэу, чІыгур огъушъыжьыфэ къолэжьыр ІубыбыкІыти, къэбыбыжьыщтыгъэ. 8 Ащ ыуж Нухьэ, псыр чІыгум ехыжьыгъэмэ зэригъэшІэнэу, тхьаркъор ритІупщыгъ, 9 ау зытетІысхьан ымыгъотэу, тхьаркъом къыгъэзэжьыгъ, сыда пІомэ джыри псыр чІышъхьашъом зэфэдэкІэ тетыгъ. Нухьэ ыІэ ыщэий, ар къыубыти, псыпхъонтэрым къырихьажьыгъ. 10 Джыри мэфибл зытешІэм, ащ икІэрыкІэу тхьаркъор псыпхъонтэрым къыритІупщыгъ. 11 Пчыхьэ хъугъэу тхьаркъом къыгъэзэжьыгъ – мары зейтун чъыг тхьэпакІэ ыжэ дэлъэу, арыти Нухьэ къыгурыІуагъ псыр чІышъхьашъом зэрехыжьыгъэр. 12 Ащ джыри мэфибл тыригъашІи, тхьаркъор къыритІупщыгъ, ау ащ нахьыбэрэ ащ къыгъэзэжьыгъэп. 13 Нухьэ ыныбжь илъэс шъихырэ зырэм ежьагъэу, апэрэ мазэм иапэрэ мафэ ехъулІэу псыр чІым ехыжьыгъ. Нухьэ псыпхъонтэрым ышъхьэ къызэІуихи зэплъэм, мары псыр чІышъхьашъом ехыжьыгъ. 14 ЯтІонэрэ мазэм иятІокІэнэрэ блырэ мафэ ехъулІэу чІыгур гъушъыжьыгъэ. 15 Тхьэм Нухьэ къыриІуагъ: 16 «КъикІ псыпхъонтэрым, уишъузи, пкъохэри, пкъомэ яшъузхэри уигъусэхэу. 17 Псэ зыпытэу пкІыгъухэр зэкІэ къыздищых, сыдрэ пкъынэ-лынэ зиІэри, бзыухэри, хьакІэ-къуакІэхэри, былымхэри, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ пстэури – чІыгум тиз орэхъух, лъфэрыехэу орэбагъох». 18 Нухьэ псыпхъонтэрым къикІыгъ, ыкъохэри, ишъузи, ыкъомэ яшъузхэри ащ къыдикІыгъэх. 19 ЗэкІэ хьэкІэ-къуакІэхэри, зэкІэ чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэхэри, зэкІэ бзыухэри, зэкІэ чІыгум щыпсэухэри ежьхэм ялъэпкъэгъукІэ псыпхъонтэрым къикІыгъэх.
Тхьэм Нухьэ Іуагъэ зэрэдишІыгъэр
20 Нухьэ Зиусхьаным къурмэншІыпІэ фигъэпсыгъ; зэкІэ хьэкІэ-къокІэ, зэкІэ былым къабзэмэ, зэкІэ бзыу къабзэмэ ащыщхэр къахихи, къурмэнгъэст ышІыгъэх. 21 Зиусхьаным мэІэшІур зыІуищэзэ, Ежь зэриІожьыгъ: «ЦІыфым ыпкъ къикІыкІэ ащ нахьыбэрэ чІыгум нэлат есхыжьыщтэп. ЦІыфым игухэлъхэр икІэлэгъум къыщегъэжьагъэу бзэджэшІэным фэгъэзагъэхэми, ащ нахьыбэрэ зэкІэ псэ зыхэлъыр згъэкІодыжьыщтэп. 22 ТапэкІэ, чІыгур щэтыфэ, пхъэнымрэ хыжьынымрэ, чъыІэмрэ жъоркъымрэ, гъэмафэмрэ кІымафэмрэ, мафэмрэ чэщымрэ зэпыущтхэп».
УблапІэ 9
1 Зиусхьаным Нухьэрэ ыкъохэмрэ ынэшІу къащифи, къариІуагъ: «Зыхэжъугъахъу, зыжъугъэбагъу, чІыгум тиз шъухъу. 2 Къышъущэрэщынэх, орэкІэзэзых зэкІэ чІыгум тет хьэкІэ-къуакІэхэри, зэкІэ ошъогу бзыухэри, зэкІэ чІыгум щыцохъорэ-щыпшыхэри, хы пцэжъыехэри; ахэр шъо Іэрылъхьэ къышъуфэсшІыгъэх. 3 ЗэкІэ псэушъхьэхэр гъомлапхъэу къышъосэты, уц шхъуантІэр нахьыпэкІэ къызэрэшъостыгъагъэу. 4 Ау псэр – лъыр – джыри зыхэлъ лыр шъумышхы. 5 Шъо шъупсэу хахыгъэм пае а лъыр зыгъачъэрэр, хьэкІэ-къуакІэми, цІыфми, ыкъош ищыІэныгъэ Іызыхыгъэр шъыпкъэ дэдэмкІэ згъэпщынэщт. 6 ЦІыфым ылъ зыгорэм ыгъачъэмэ, укІакІом ылъ нэмыкІым ерэгъачъ. Сыда пІомэ Тхьэм Ежь итеплъэу цІыфыр къыгъэшІыгъ. 7 Шъо зыхэжъугъахъу, зыжъугъэбагъу, чІым тиз шъухъу!» 8 Тхьэм Нухьэрэ ащ ыкъохэмрэ ариІуагъ: 9 «Мары Сэ шъори, шъо къышъукІэлъыкІощт лІэужхэми, псэ зыпытэу псыпхъонтэрым къикІыжьыгъэ пстэуми: бзыухэм, былымхэм, хьэкІэ-къуакІэхэм, зэкІэ чІыгум тет псэушъхьэхэм Іуагъэ адэсэшІы. 11 Сэ Іуагъэ Сэррэ шъоррэ тазыфагу дэсэлъхьэ: псыкъиушхом тапэкІэ зэкІэ псэ зыпытыр ыгъэкІодыжьыщтэп. Ащ нахьыбэрэ чІыгур псыкъиушхом ыхъункІэжьыщтэп». 12 ЕтІанэ Тхьэм ыІуагъ: «Сэ шъоррэ псэ зыхэлъ пстэоу шъо шъукІыгъухэмрэ зэзэгъыныгъэ къыжъудэсэшІы: Сэррэ чІыгум щыпсэухэрэмрэ тазыфагу Іуагъэу дэлъым инэшанэ хъунэу, Сэ сищабзэ-лэгъупкъопс пщэмэ ахэсэгъэуцо. 14 Сэ чІыгум ошъуапщэхэр къызышъхьарызгъахьэхэкІэ, лэгъупкъопсыр ошъуапщэмэ къащылъэгъощт. 15 Джащыгъум Сэррэ шъоррэ, зэкІэ псэ зыпытхэми тазыфагу дэлъ Іуагъэм Сегупшысэщт, ащ нахьыбэри зэкІэ псэ зыпытыр зыгъэкІодырэ псыкъиушхори щыІэжьыщтэп. 16 Лэгъупкъопсыр пщэмэ ахэтмэ, Сэ ар къэслъэгъунышъ, Сегупшысэщт мыкІодыжьын Іуагъэу Сэррэ чІым тет пстэухэмрэ тазыфагу дэлъым». 17 Тхьэм Нухьэ къыриІуагъ: «Джары Сэррэ чІым щыпсэурэ пстэухэмрэ тазыфагу Іуагъэу дэлъым инэшанэр».
Нухьэрэ ыкъохэмрэ
18 Нухьэ ыкъохэу псыпхъонтэрым къикІыгъэхэр: Щэм, Хъам, Ефэт. Хъам КъэнаІан ятагъ. 19 А нэбгырищыр Нухьэ ыкъуагъэх, чІыгум тет цІыф лъэпкъхэр зэкІэ ахэмэ къатекІыгъэх. 20 Нухьэ чІыгур ылэжьыщтыгъэ, ары апэрэу сэнашъхьэр зыгъэтІысхьагъэр. 21 Санэ ешъуи, Нухьэ утэшъуагъэ хъугъэу ищэтырэ пцІанэу чІэлъыгъ. 22 КъэнаІан ятэу Хъамэ ар зэрэпцІанэр зелъэгъум, къикІыжьи, ылъэгъугъэр ышитІу къафиІотагъ. 23 Щэмырэ Ефэтрэ щыгъынхэр атамэмэ атырадзыхи, кІыбкІэ зэкІакІохэзэ, ятэ дэжь чІахьэхи, ятэ ипцІэнагъэ агъэбылъыгъ. Анэгухэр фагъэзагъэхэпти, ятэ ипцІэнагъэ ахэмэ алъэгъугъэп. 24 Нухьэ зэшъогъэ санэр кІэкІыжьыгъэу къэущыжьыгъ, ыкъо нахьыкІэ къыришІагъэр зешІэм, 25 къыІуагъ: «КъэнаІан нэлатыр терэф. Ар ышыхэм япщылІхэм япщылІыжьэу хъущт». 26 ЕтІани къыІуагъ: «Зиусхьанэу Щэм и Тхьэ щытхъушхор ий! КъэнаІан ежь ыкъошмэ пщылІы афэхъущт. 27 Ефэт ыІэ илъмэ Тхьэм ахерэгъахъу! Щэм ищатырмэ Ефэт ащэрэпсэу! Ежь КъэнаІан Щэмы пщылІы фэхъущт». 28 Псыкъиушхом ыуж Нухьэ джыри илъэс шъищырэ шъэныкъорэ къыгъэшІэжьыгъ. 29 Илъэс шъибгъурэ шъэныкъорэ къыгъашІи, Нухьэ лІагъэ.
УблапІэ 10
Нухьэ къытекІыгъэ лъэпкъхэр
1 Мары Нухьэ ыкъохэу Щэм, Хъам, Ефэт ыкІи ахэмэ къатекІыгъэмэ якъэбар. Псыкъиушхом ыуж ахэмэ сабыйхэр къафэхъугъэх. 2 Ефэт ыкъохэр: Гомэр, Магогъ, Мадай, Яуан, Тубал, Мэщэх, Тирас. 3 Гомэр ыкъохэр: Ащкъэназ, Рыфат, Тогъармэ. 4 Яуан ыкъохэр: Елищэ, Тарщищ, къыт цІыфхэмрэ додан цІыфхэмрэ. 5 Ахэр хыгъэхъунэ, хыІушъо хэгъэгумэ арытІысхьагъэх. Джащ фэдэх ячІыгухэр, ялІакъохэр, ялъэпкъхэр, хэти ежь ыбзэ иІагъ. 6 Хъам ыкъохэр: Куш, Мицраим, Пут, КъэнаІан. 7 Куш ыкъохэр: Сэбэ, Хъауилэ, Саутэ, РаІымэ, Саутэхэ. РаІымэ ыкъохэр: Щэбэрэ Дэданрэ. 8 Куш джащ фэдэу Нымроди къыфэхъугъ – апэрэ лІыхъужъэу чІыгум тетыгъэр. 9 Зиусхьаным иІэмыркІэ ар шэкІо лъэшыгъ, джары зыкІаІори: Нымрод фэдэу, Зиусхьаным иІэмыркІэ ар шэкІо лъэш. 10 Ащ ипачъыхьагъу апэ дэдэ хэтыгъэхэр: Бабилэн, Ерэх, Акъад къалэхэр, ахэр зэкІэ ЩынІар хэгъэгум щыІагъэх. 11 А хэгъэгум ар къикІи, Ашур хэгъэгум кІуагъэ, Нынэуй, Рэхъобот-Іир, Къалахъ къалэхэр ащ щигъэуцугъэх; 12 Нынэуймрэ Къалахъ къэлэшхомрэ азыфагу дэт Рэсэни ащ ыгъэуцугъ. 13 Мицраим къытекІыгъэх: луд, Іанам, лэхау, нафтухъ, 14 патрус цІыфхэр, фылист цІыфхэр къызхэкІыгъэ къаслухъ, къафтор цІыфхэр. 15 КъэнаІан къытекІыгъэх: ащ ищыпэлъф Цыдон, Хьат, 16 цІыф лъэпкъхэу еус, амор, гъыргъащ, 17 хъыу, Іаркъхэр, синхэр, арудхэр, цэмархэр, хъаматхэр. 18 Аруад, цэмар, хъамат цІыфхэр. Нэужым къэнаІан лІакъохэр зэбгырыкІыгъэх. 19 КъэнаІан цІыфхэм ячІыгу гъунапкъэ – Цыдон къыщегъэжьагъэу, ГъэраркІэ гъэзагъэу Іазэ нэс, ащ къыщегъэжьагъэу Сэдом, Іаморэ, Адмэрэ Цэбоимрэ къызэдиубытыхэу ЛэщаІ нэс. 20 Ахэр арых Хъам къытекІыгъэхэр ялІакъохэмкІи, абзэхэмкІи, ячІыгухэмкІи, яцІыф лъэпкъыкІи. 21 Ефэт ышнахьыжъэу Шеми сабыйхэр къыфэхъугъэх. Ар Іэбэр зэкІэ ыкъохэм ятэпІэшъагъ. 22 Щэм ыкъохэр: Іэлам, Ашур, Арпахщад, Луд, Арам. Мыхэр ежьхэм ацІэкІэ зэджэгъэхэ цІыф лъэпкъхэм ятэпІашъэх. 23 Арам ыкъохэр: Іуц, Хъул, Гъэтэр, Мащ. Мыхэр ежьхэм ацІэкІэ зэджэгъэхэ цІыф лъэпкъхэм ятэпІашъэх. 24 Арпахщад Щэлахъ къыфэхъугъ, Щэлахъи Іэбэр къыфэхъугъ. 25 Іэбэр къуитІу къыфэхъугъ, зым ыцІагъэр Пэлэгъ, сыда пІомэ ащ илъэхъан чІыгур зэфагощыгъ, ащ ыш ыцІагъэр Якътан. 26 Якътан къыфэхъугъэх: Алмодад, Щэлеф, Хъацармаот, Ярахъ 27 Хадорам, Узал, Дикълэ, 28 Іобал, Абимаел, Щэбэ, 29 Офыр, Хъауилэ ыкІи Иобаб. Ахэр зэкІэ Якътан ыкъох. Мыхэр ежьхэм ацІэкІэ зэджэгъэхэ цІыф лъэпкъхэм ятэпІашъэх. 30 Ахэр зыщыпсэущтыгъэхэр Мэщэ щегъэжьагъэу Сэфар, къокІыпІэмкІэ щыІэ къушъхьэлъэ хэкум, нэсыщтыгъэх. 31 Ахэр Щэм ыкъох, ежьхэм ялІакъохэмкІэ, абзэхэмкІэ, ячІыгухэмкІэ, яцІыф лъэпкъхэмкІэ. 32 Джары Нухьэ къытекІыгъэмэ ялІакъохэр, зэрэзэтекІыгъэхэмкІэ, цІыф лъэпкъхэу зэрэхъухэрэмкІэ. Псыкъиушхом ыуж ахэмэ къатекІыхи, цІыф лъэпкъхэр чІыгум щызэбгырыкІыгъэх.
УблапІэ 11
Бабилэн плъэпІэ лъагэр
1 А лъэхъаным чІыгум изэфэдэкІэ зы бзэрэ зы гущыІакІэрэ тетыгъэр. 2 КъокІыпІэмкІэ къыщежьэхи, цІыфхэм ЩынІар хэгъэгум чІы зэшъхьэзашъо къыщагъоти, ащ тетІысхьагъэх. 3 Ахэмэ зэраІожьыгъэ: «Чырбыщхэр ятІэм хэтэжъугъэшІыкІи, машІокІэ тэжъугъэгъэжъэжь». Мыжъомэ ачІыпІэкІэ ахэмэ чырбыщхэр яІэ хъугъэ, етІэфым ычІыпІэкІэ – чІыгум къыхэкІырэ мыстхъур. 4 ЕтІанэ ахэмэ аІуагъ: «Къалэ зыфэтэжъугъэуцужьи, плъэпІэ лъагэ тетэу ошъогум нэсэу; лъэужынчъэу чІыгум итэкъухьагъэ тыщымыхъузэ, тищытхъу ядгъэІон». 5 ЕтІанэ цІыфхэм ашІырэ къалэмрэ плъэпІэ лъагэмрэ яплъынэу Зиусхьаныр къехыгъ. 6 Зиусхьаным къыІуагъ: «Мары мыр зы цІыф лъэпкъ, зэкІэми зы бзэ яІэри. Мыр етІани яІофмэ япэубл ныІэп! Сыд Іоф фежьэхэми, афэукІочІыщт! 7 Адэжь техынышъ, ахэмэ абзэ зэхэдгъэкІухьан, зым къыІорэр адрэм гурымыІонэу». 8 Арыти Зиусхьаным ахэр ащ къыщегъэжьагъэу чІыгум зэфэдэкІэ щыритэкъухьагъэх, ащ къыхэкІэу ахэмэ къалэр аухыгъэп. 9 Ащ къыхэкІэу ащ Бабилэн цІэу фашІыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным чІыгум цІыфмэ абзэхэу тетхэр зэкІэ зэхигъэкІухьэгъэх, ащ къыщиубли, чІыгум изэфэдэкІэ щыритэкъухьагъэх.
Щэм къытекІыгъэхэр Ибрам нэс
10 Мары Щэмрэ ащ къытекІыгъэхэмрэ якъэбар: Щэм илъэсишъэ ыныбжьэу, псыкъиушхом ыуж илъэситІу тешІагъэу, Арпахщад къыфэхъугъ. 11 Арпахщад къызэхъум ыуж, Щэм илъэс шъитф къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри къыфэхъугъэх. 12 Арпахщад илъэс щэкІырэ тфырэ къыгъэшІагъэу Шэлах къыфэхъугъ. 13 Шэлах къызэхъум ыуж, Арпахщад илъэс шъиплІырэ щырэ къыгъэшІэжьыгъ, джыри къохэри, пхъухэри къыфэхъугъэх. 14 Шэлах илъэс щэкІ къыгъэшІагъэу Іэбэр къыфэхъугъ. 15 Іэбэр къызэхъум ыуж, Шэлах илъэс шъиплІырэ щырэ къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 16 Іэбэр илъэс щэкІырэ плІырэ къыгъэшІагъэу Пэлэгъ къыфэхъугъ. 17 Пэлэгъ къызыхъугъэм ыуж, Іэбэр илъэс шъиплІырэ щэкІырэ къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 18 Пэлэгъ илъэс щэкІ къыгъэшІагъэу РэІу къыфэхъугъ. 19 РэІу къызыхъугъэм ыуж, Пэлэгъ илъэс шъитІурэ бгъурэ къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 20 РэІу илъэс щэкІырэ тІурэ къыгъэшІагъэу Сэрыугъ къыфэхъугъ. 21 Сэрыугъ къызыхъугъэм ыуж, РэІу илъэс шъитІурэ блырэ къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 22 Сэрыугъ илъэс щэкІ къыгъэшІагъэу Нахъор къыфэхъугъ. 23 Нахъор къызыхъугъэм ыуж, Сэрыугъ илъэс шъитІу къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 24 Нахъор илъэс тІокІырэ бгъурэ къыгъэшІагъэу Тэрахъ къыфэхъугъ. 25 Тэрахъ къызыхъугъэм ыуж, Нахъор илъэсишъэрэ пшІыкІубгъурэ къыгъэшІэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх. 26 Тэрахъ илъэс тІокІищырэ пшІырэ къыгъэшІагъэу Ибрами, Нахъори, Харани къыфэхъугъэх. 27 Мары Тэрахърэ ащ къытекІыгъэхэмрэ якъэбар: Тэрахъ Ибрам, Нахъор, Харан къыфэхъугъэх. Харан Лот къыфэхъугъ. Пшъашъэхэу Мылкъэрэ Искъэрэ къыфэхъугъэх. 28 Харан, ятэу Тэрахъ псаоу щыІэу, къызщыхъугъэ чІыгоу Урэ, Къасдый хэгъэгум щыІэм щылІагъ. 29 Ибрамрэ Нахъоррэ шъузхэр къащагъэх: Ибрам ишъуз ыцІагъэр Сарай, Нахъор ишъуз ыцІагъэр Мылкъэ; ащи, ащ ыпхъоу Искъи ятагъэр Харан. 30 Сарай сабый хэкІынэу щытыгъэпти, сабыинчъагъ. 31 Тэрахъ ежь ыкъоу Ибрам, Харан ыкъо Лотэу ежь ипхъорэлъфыр, инысэ Сараеу ежь ыкъо Ибрам ишъузыр зыдырищажьэхи, ахэр игъусэхэу КъэнаІан хэгъэгум кІонхэу, Къасдый хэгъэгум ит Ур къалэм дэкІыгъэх. Хъаран хэгъэгум нэсхи, ащ къыщыуцугъэх; 32 Тэрахъ къыгъэшІагъэр илъэс шъитІурэ тфырэ хъугъэу, Хъаран хэгъэгум щылІагъ.
УблапІэ 12
Тхьэр Ибрам къызэреджагъэр
1 Зиусхьаным Ибрам къыриІуагъ: «О уихэгъэгу икІи, уиІахьылхэри, уятэ иуни къэбгынэхи, Сэ чІыгоу къыозгъэлъэгъурэм кІо. 2 Сэ о лъэпкъышхо къыптезгъэкІыщт, сынэшІу къыпщысфэщт, пцІэ инэу хэсІэтыкІыщт, Тхьэм ынэшІу ащифэныр къызбгъодэкІыщтыр оры. 3 О зынэшІу къыпщыфэхэрэм Сэ СынэшІу ащысфэщт! Нэлат къыозыххэрэм Сэ нэлат ясхыщт! ЧІыгум тет лъэпкъ пстэуми СынэшІу ащысфэщт о уихьатыркІэ». 4 Зиусхьаным къызэрэриІуагъэу Ибрам кІуагъэ; ащ игъусэу Лотэ кІуагъэ. Ибрам Хъаран зекІыжьым, илъэс тІокІищырэ пшІыкІутфырэ ыныбжьыгъ. 5 Ибрам ишъузэу Сарай зыригъэгъусагъ, ышы ыкъоу Лоти, ежьхэм зэкІэ мылъкоу зэрагъэуІугъэри, зэкІэ цІыфэу Хъаран щыряІагъэри КъэнаІан зыдырищэжьагъэх. КъэнаІан чІыгум ихьэхи, 6 Щэхэм къалэ пэблагъэу щыІэ Морэ щыт чъыгаем къэсыгъэх. А лъэхъаным а чІыгум къэнаІан цІыфхэр щыпсэущтыгъэх. 7 Ащ Зиусхьаныр Ибрам къыщыфэлъагъуи, къыриІуагъ: «О птекІыщт цІыфхэм мы чІыгур ястыщт!» Къыфэлъэгъогъэ Зиусхьаным пае Ибрам къурмэншІыпІэ а чІыпІэм щишІыгъ. 8 Ащ икІи, ар къушъхьэлъэ хэкоу Бэтэл ылъэныкъокІэ щыІэм ежьагъ; къохьапІэмкІэ щыІэ Бэтэлрэ къокІыпІэмкІэ щыІэ Іай къалэрэ азыфагу ищэтыр щигъэуцугъ. Зиусхьаным ащ къурмэншІыпІэ щыфигъэуцугъ, Тхьэм Зиусхьан фиуси, ыгъэлъапІэзэ, елъэІоу ригъэжьагъ. 9 ЕтІанэ Ибрам къыблэ лъэныкъом щыІэ шъоф нэкІым кІонэу ежьагъ.
Ибрам Мысырым зэрэщыІагъэр
10 А чІыгум гъаблэ къыщежьагъ, къежьагъэр гъэблэшхоти, Ибрам Мысырым щыхымэу псэупІэ щылъыхъун фаеу хъугъэ. 11 Мысырым ар пэблагъэ зэхъум, ишъузэу Сарай риІуагъ: «Узэрэдахэр сэ сэшІэ. 12 Мысыр хъулъфыгъэмэ узалъэгъукІэ, узэрэсишъузыр къагурыІонышъ, сэ саукІыщт, о псэоу укъагъэнэщт. 13 Сэ о усшэу яІуи, о уихьатыркІэ сэ дэгъоу къыспэгъокІынхэшъ, о сищыІэныгъэ къэбгъэнэжьыщт». 14 Ары зэрэхъугъэри, Ибрам Мысырым къызэсым, Сарай зэрэдэхэ дэдэр мысыр цІыфхэм алъэгъугъ. 15 Фирхьауным ицІыф Іэшъхьэтетхэм ар залъэгъум, фирхьауным ащ идэхагъэ фыщытхъухэу рагъажьи, Сарай фирхьауным иунэ-хапІэ ащагъ. 16 Сарай ихьатыркІэ Ибрам дэгъоу къыпэгъокІыгъэх: ащ иІэ хъугъэх мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, щыдхэри, унэІут хъулъфыгъэхэри, бзылъфыгъэхэри, щыдыбзхэри, махъшэхэри. 17 Ау Ибрам ишъузэу Сарай фирхьауным зэриштагъэм пае, фирхьауными ащ зэкІэ иунэ-хапІэ щыпсэурэ цІыфхэми Зиусхьаным уз Іаехэр къафигъэкІуагъэх. 18 Арыти, фирхьауныр Ибрам къеджи, къыриІуагъ: «Сыда о къысэпшІагъэр? Ар уишъузэу зэрэщытыр сыда къызкІысэмыІуагъэр? 19 Сыд пае ар о пшыпхъоу пІуагъа? Сэ ар сшІошъ хъуи, ар шъузкІэ сштагъэ! Уишъуз штэжьи, ІукІыжь!» 20 Фирхьауным унашъо афишІыгъ Ибрами, ишъузи, зэкІэ мылъкоу иІэри кІыгъухэу, къырагъэкІынхэу.
УблапІэ 13
Ибрамрэ Лотрэ зэрэзэбгъодэкІыгъэхэр
1 Ибрам Мысырым икІыжьи, къыблэ лъэныкъом щыІэ шъоф нэкІым ыгъэзэжьыгъ ишъузи имылъкуи зэкІэ кІыгъухэу. Лоти ащ дикІыжьыгъ. 2 Ибрам бай дэд хъугъагъэ – былымкІи, тыжьынкІи, дышъэкІи. 3 Шъоф нэкІым къикІыжьи, ар гъогум техьагъ, Бэтэлрэ Іай къалэмрэ азыфагу щэтырыр зыщигъэуцугъагъэм къэсыфэ къэкІуагъ, 4 къурмэншІыпІэр нахьыпэкІэ зыщигъэуцугъагъэм. Ащ Ибрам ыгъэлъапІэзэ Зиусхьаным щелъэІугъ. 5 Лотэу Ибрам кІыгъугъэми мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, унагъуи, унэІутхэри иІагъэх. 6 НэбгыритІумэ чІыгоу яІэр афырикъущтыгъэп: былымэу яІэр зэрэбэм къыхэкІэу зэгъусэхэу зэдыщыІэнхэ амылъэкІыжьы хъугъэ. 7 Ащ къыхэкІэу Ибрам иІахъохэмрэ Лотэ иІахъохэмрэ зэщыхьэщтыгъэх. КъэнаІан цІыфхэри пэрыц цІыфхэри а лъэхъаным а чІыгум щыпсэущтыгъэх. 8 Ибрам Лотэ риІуагъ: «Оррэ сэррэ тазыфагуи, о уиІахъохэми сэ сиІахъохэми азыфагуи зэмызэгъыныгъэ къимыхьанэу тэгъэшІы: тэ тызэкъошба! 9 ЧІыгур зэкІэ о уапашъхьэ илъба? ТызэшІогъэкІ. О сэмэгумкІэ бгъазэмэ, сэ джабгъумкІэ згъэзэщт, о джабгъумкІэ бгъазэмэ, сэ сэмэгумкІэ згъэзэщт». 10 Иордан кІэир зэрэщытэу – ЦэуІар шъыпкъэм нэс – Зиусхьаным ичъыгхатэ фэдэу, Мысыр хэгъэгум фэдэу, псым зэригъэшъокІырэр Лотэ ылъэгъугъ – аущтэу зыщытыгъэр Зиусхьаным Сэдомрэ Іаморэрэ ымыгъэкІодызэ ары. 11 Арыти Лотэ Иордан кІэир къыхихи, къокІыпІэмкІэ ежьагъ. Аущтэу ахэр зэгокІыгъэх: 12 Ибрам КъэнаІан хэгъэгум щыпсэоу, Лотэ – кІэим иІэгъо-блэгъумэ ащыІэ къалэхэм ащыпсэоу ригъэжьагъ, ищэтырхэр Сэдом нэсэу щигъэІагъэх. 13 Сэдом щыпсэухэрэр бзэджагъэх, Зиусхьаным ыпашъхьэ псэкІодыбэхэр щыряІагъэх. 14 Лот зыгокІым ыуж, Зиусхьаным Ибрам къыриІуагъ: «Зыплъыхь! Уздэщыт чІыпІэм щегъэжьагъэу плъэ темырымкІи, къыблэмкІи, къокІыпІэмкІи, къохьапІэмкІи. 15 Мы чІыгоу плъэгъурэр зэрэщытэу ори птекІыщтхэми егъашІэм шъуиІэнэу Сэ къышъостыщт. 16 О лъэпкъэу птекІырэр пшахъом фэдэу згъэбэгъощт: чІыгум телъ сапэр зэрафэмылъытэнэу, о къыптекІыщтхэри афэлъытэщтхэп. 17 ЗыІэти, мы чІыгум икІыхьагъэкІи ишъомбгъуагъэкІи рыкІу, сыда пІомэ Сэ ар о къыосэты». 18 Зы чІыпІэм икІымэ, адрэм кІозэ, Ибрам Хъэурэн къалэм щыІэ Мамрэ чъыгэялъэм къэси, ащ щытІысыгъ. Ащ дэжьым Зиусхьаным къурмэншІыпІэ щыфигъэуцугъ.
УблапІэ 14
Ибрам пыйхэм Лотэ къызэрэІакІихыжьыгъэр
1 ЩынІар ипачъыхьэу Амрафэл, Еласарым ипачъыхьэу Ариох, Елам ипачъыхьэу КъэдарлаІомэр, Гой ипачъыхьэу ТыдыІал 2 заокІэ якІугъэх Сэдом ипачъыхьэу БэраІ, Іаморэ ипачъыхьэу БирщаІ, Адмэ къалэ ипачъыхьэу Щынаб, Цэбоим ипачъыхьэу Щэмэбэр, БэлаІ къалэ – джырэ ЦэуІар – ипачъыхьэ. 3 Ахэмэ Сидим кІэим – джы Хы Щыугъэр зыдэщыІэм дэжь – дзэхэр щаугъоигъагъэх. 4 Илъэс пшІыкІутІурэ ахэр КъэдарлаІомэр ыІэ илъыгъэх, ау япшІыкІущэнэрэ илъэсым зыкъаІэтыгъ. 5 ЯпшІыкІуплІэнэрэ илъэсым КъэдарлаІомэр, икъотэгъу пачъыхьэхэр кІыгъухэу къакІохи, Іаштэрот-Къарнаим щыпсэурэ рэф цІыфхэм, Хъам щыпсэурэ зуз цІыфхэм, Щао-Къыриатаим щыпсэурэ ем цІыфхэм, 6 СэІир къушъхьэм, шъоф нэкІым ит Ел-Паран нэсэу щыпсэурэ хор цІыфхэм атекІуагъэх. 7 Ащ къикІыжьхи, псыкъэкІуапІэу Іэн-Мышпат, джы Къадэщ зыфаІорэм, къэкІуагъэх, Іамалэкъ цІыфхэм яхэгъэгу зэрэпсэоу, Хъацэцэн-Тамар щыпсэурэ амор цІыфхэми атекІуагъэх. 8 ЕтІанэ Сэдом ипачъыхьи, Іаморэ ипачъыхьи, Адмэ ипачъыхьи, Цэбоим ипачъыхьи, БэлаІ къалэ – ЦэуІар ары – ипачъыхьи къыдэкІыхи, Сидим кІэим заор къащыдаублагъ 9 Елам ипачъыхьэу КъэдарлаІомэр, Гой ипачъыхьэу ТыдыІал, ЩынІар ипачъыхьэу Амрафэл, Еласар ипачъыхьэу Ариох. ПачъыхьиплІыр пачъыхьитфымэ апэуцугъ. 10 Сидим кІэим мыстхъу мэшабэ иІагъ. Сэдомрэ Іаморэрэ япачъыхьэхэу кІэзыІэжьыгъэхэм ягъусагъэмэ ащыщыбэхэр ахэмэ арыфагъ; къэнэжьыгъэхэр къушъхьэм хэхьажьыгъэх. 11 Сэдомрэ Іаморэрэ мылъкоу адэлъыр, гъэтІылъыгъэу яІагъэхэр зэкІэ ашти, текІуагъэхэр кІожьыгъэх. 12 Лоти, Ибрам ипхъорэлъфэу Сэдом дэсыгъэр, ащ имылъкуи зыдащагъ. 13 Псэоу къэнэжьыгъэмэ ащыщэу зы нэбгырэ къакІуи, джуртэу Ибрам къэбар ригъэшІагъ. Ибрам амор цІыфхэм ащыщэу Мамрэ зыцІэм ичъыгэялъэ дэжь щыпсэущтыгъэ. А Мамре ыкъошхэу Ещколэрэ Іанэрэрэ Ибрам икъотэгъухэу щытыгъэх. 14 Ыкъош гъэры хъугъэу зызэхехым, Ибрам иунэІутхэу, иунэ къихъухьагъэхэу, нэбгырэ шъищрэ пшІыкІуйрэ ыуІэши, Дан нэсыфэ пыйхэм алъычъагъ. 15 Чэщым Ибрам идзэ ыгощи, ахэмэ ежьыми ицІыфхэми пыйхэр къадзыхьэхи, зэхакъутагъэх, Хъобэ, Дамаск итемыркІэ щыІэм нэс афыгъэх. 16 ЗэкІэ мылъкури ыкъошэу Лоти, ащ имылъкуи, бзылъфыгъэхэри, гъэрхэри къыщэжьыгъэх.
Ибрам Малкъыцэдэкъ къызэрэІукІагъэр
17 КъэдарлаІомэррэ ащ игъусэгъэ пачъыхьэхэмрэ атекІуи, Ибрам къызегъэзэжьым, кІэеу Щао, непэ Пачъыхьэ кІэй зыфаІорэм дэжь, Сэдом ипачъыхьэ ащ къыщыпэгъокІыгъ. 18 Малкъыцэдэкъ, Щалэм ипачъыхьэ, хьалыгъурэ санэрэ ащ къыпигъохыгъ. Тхьэу зэкІэмэ анахь Иным ар икъурмэнышІэу щытыгъ. 19 Ащ ынэшІу къыщифи, къыриІуагъ: «Тхьэу зэкІэмэ анахь Иным Ибрам ынэшІу къыщэф, чІыгуи огуи КъэзыгъэшІыгъэхэм! 20 Щытхъур ий Тхьэу зэкІэмэ анахь Иным, уипыйхэр пІэ къизылъхьагъэхэм!» Ибрам мылъкоу иІэм иІахь пшІанэ Малкъыцэдэкъ ритыгъ. 21 Сэдом ипачъыхьэ Ибрам къыриІуагъ: «СицІыфхэр сэ къысэтыжьхи, о мылъкур къызфэгъан». 22 Ибрам джэуап ритыжьыгъ: «Зиусхьаным, Тхьэу зэкІэмэ анахь Иным, уашъомрэ чІыгумрэ КъэзыгъэшІыгъэм, сІэ фэсэІэтышъ, тхьэлъанэ сэшІы 23 зы Іудани, цокъэ лъэпси о уиІэм щыщэу сымыштэнкІэ. "Ибрам бай сшІыгъэ" умыІожь нэужым. 24 СицІыфмэ ашхыгъэм текІодагъэм нэмыкІ сэ сыфаеп. Заом къыздежьагъэхэу Іанэри, Эшколи, Мамреий яІахь аІорэкІ».
УблапІэ 15
Тхьэм Ибрахьимэ Іуагъэ зэрэдишІыгъэр
1 А хъугъэ-шІагъэхэм ауж Зиусхьаным Ибрам зыкъыфигъэлъагъуи, ипсалъэ къылъыІэсыгъ: «Умыщын, Ибрам, Сэ – о сыуимэІу. О ІахьышІоу къыпІукІэщтыр ин дэдэщт». 2 Ау Ибрам къыІуагъ: «ЗэкІэри зыІэ илъэу Зиусхьан! Сыда О къысэптыщтым есшІэщтыр, лъфыгъэнчъэу сылІэщтмэ? СикІэн зыІукІэжьыщтыр Дамаск щыщэу мы ЕлыІэзэр ары. 3 Мары, О бын къысэптыгъэпышъ, – къыпигъэхъожьыгъ Ибрам, – сиунэІут ары симылъку къызфэнэжьыщтыр». 4 Зиусхьаным игущыІэ Ибрам къылъыІэсыгъ: «Хьау, уикІэн о ащ ІукІэщтэп: уикІэн зыІукІэщтыр о ппкъынэ-лынэ хэкІыщт!» 5 Зиусхьаным Ибрам щатырым къычІищи, къыриІуагъ: «Уашъом дэплъыий, жъуагъохэр къэлъытэх, къыпфэлъытэщтха ахэр? Джащ фэдиз о птекІыщтхэм япчъагъэ». 6 Зиусхьаным къыриІуагъэр Ибрам ышІошъ хъугъэ, ащ пае Зиусхьаным ащ зэфагъэ иІэу ылъытагъ. 7 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «Сэры Зиусхьанэу Халде хэгъэгум ит къалэу Урэ укъыдэзыщыжьыгъэр мы чІыгур о уиунаеу къыостыным пае». 8 Ибрам ыІуагъ: «ЗэкІэри зыІэ илъэу Зиусхьан! Мы чІыгур сэсыеу зэрэхъущтыр сыдэущтэу зэзгъэшІэщта?» 9 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «Илъэсищ зыныбжь танэ Сэ къысфащ, илъэсищ зыныбжь пчэни, илъэсищ зыныбжь тІи, тхьэркъо цІыкІу лъэпкъэу зырэ тхьэркъо ныбжьыкІэрэ». 10 Ахэр зэкІэ ащ къыгъотхи, зэфэдитІоу зэгуиупкІыгъэх, зы Іахьэр адрэм пэІуилъхьагъ, бзыухэр зэгуиупкІыгъэхэп. 11 УкІыгъэу щылъмэ къолэбзыу цунтхъакІохэр къатебыбагъэх, ау Ибрам ахэр Іуифыгъэх. 12 Тыгъэр къуахьэ зэхъум, Ибрам чъые пытэм хилъэсагъ. Щынэгъошхомрэ шІункІымрэ ащ къытеуагъэх. 13 ЕтІанэ Зиусхьаным Ибрам къыриІуагъ: «О бынэу птекІыщтхэр ямычІыгум хымэ зэрэщыхъущтхэр шъыпкъэ дэдэмкІэ зэгъашІэ, ахэр ащ щагъэпщылІыщтых, егъэзыгъэхэу илъэс шъиплІым къыкІоцІ щаІыгъыщтых. 14 Ау Сэ цІыф лъэпкъэу ахэр зыфэпщылІыщтхэм хьыкум тесшІыхьащт; ащ нэужым мылъкушхо яІэу къикІыжьыщтых. 15 Ори гупсэфыгъо бгъотыгъэу уятэ пІашъэхэр зыдэщыІэхэм бгъэзэжьыщт, жъышъхьэ мафэ бгъотыгъэу уагъэтІылъыжьыщт. 16 О птекІыгъэхэу яплІэнэрэ лІэужым ихьащтхэр арых мыщ къэзгъэзэжьыщтхэр, сыда пІомэ амор цІыфхэм яхэбзэнчъагъэ ащ нэс икъугъэу хъущтэп». 17 Тыгъэр къуахьи, шІункІы къызэхъум, мары, Іугъо къызэрыкІырэ табэмрэ мэшІотхъуабзэмрэ зэгоупкІыгъэхэу щылъ псэушъхьэхэм азыфагу дэкІыгъэх. 18 А мафэм Зиусхьаным Ибрам Іуагъэ дишІыгъ: «О бынэу птекІыщтхэм Сэ мы чІыгур ясэты, Мысыр псыхъом къыщегъэжьагъэу адрэ псыхъошхоу Ефрат нэс: 19 къэн, къэныз, къадмон, 20 хьат, периц, рефэ, 21 амор, къэнаІан, гъыргъаш, еус цІыфхэм ячІыгу».
УблапІэ 16
Хэгъаррэ Исмахьилэрэ
1 Ибрам шъузэу иІэгъэ Сарай сабый хэкІыщтыгъэп. Сарай унэІут бзылъфыгъэ, Хэгъар ыцІэу, Мысырым щыщэу иІагъ. 2 Сарай Ибрам риІуагъ: «Зиусхьаным сабый къыситырэп. СиунэІут бзылъфыгъэ гуахь, ащ шъао къысфилъфынкІи хъун». Сарай ыІорэм Ибрам едэІугъ. 3 КъэнаІан хэгъэгум Ибрам илъэсипшІэ зыщэпсэум ыуж, ащ ишъузэу Сарай иунэІут бзылъфыгъэу, Мысырым щыщ Хэгъар шъузгуадзэкІэ ежь илІэу Ибрам ритыгъ. 4 Ибрам Хэгъар гохьагъэти, Хэгъар лъэрмыхьэ хъугъэ. Хэгъар лъэрмыхьэ зэрэхъугъэр къызешІэм, ибысымгуащэ зэримыпэсыжьэу ыублагъ. 5 Арыти Сарай Ибрам риІуагъ: «Сэ гукъаоу сиІэр оры зилажьэр; сиунэІут къыостыгъ угохьанэу, ау сабый ышъо зыхэфэм, сызэримыпэсыжьэу фежьагъ; Зиусхьаным тиІоф къызэхерэф». 6 «Мары, уиунэІут о пІэ илъ, – джэуап къытыгъ Ибрам, – епшІэ пшІоигъор ешІ». Сарай ащ пхъашэу дэзекІонэу фежьагъэти, ар ыдэжь икІыжьи, хэхьажьыгъ. 7 Зиусхьаным имэлэІич шъоф нэкІым, Шур кІорэ гъогум тет псынэкІэчъым дэжь ар щыІукІи, 8 еупчІыгъ: «Сарай иунэІутэу Хэгъар! Тыдэ укъикІэу, тыдэ укІора?» Хэгъар къыІуагъ: «Сибысымгуащэу Сарай ыдэжь сыкъикІижьи, къыкІэстхъужьыгъ». 9 Зиусхьаным имэлэІич къыІуагъ: «Уибысымгуащэ дэжь гъэзэжьи, ащ фэІорышІ. 10 ЯпчъагъэкІэ плъытэн умылъэкІыным нэсыфэ Сэ къыптекІыщтхэр згъэбэгъощтых», – къыпигъэхъуагъ Зиусхьаным имэлэІич. 11 Джыри Зиусхьаным имэлэІич ащ къыриІуагъ: «О улъэрымыхь, шъао къыпфэхъущт, Исмахьил ащ фэус, сыда пІомэ Зиусхьаным къинэу пщэчырэр къызэхихыгъ. 12 О пкъо щыд Іэлым фэдэщт; ежь зэкІэми язаоу, зэкІэ ежьым къезаоу, Ышмэ зэкІэмэ ямызэгъэу щыІэщт ар». 13 Хэгъар Зиусхьанэу ежь къыдэгущыІагъэм цІэ фишІыгъ: «Оры Ел-Рои, Тхьэу сыкъэзылъэгъурэр!» Сыда пІомэ Хэгъар къыІуагъ: «Джыдэдэм сэ сыкъэзылъэгъурэр слъэгъугъэ». 14 Ащ пае а псынэкІэчъым Бэр-Лахъай-Рои раІо. Ар зыдэщыІэр Къадэшрэ Бэрэдрэ азыфагу. 15 Хэгъар Ибрам шъао къыфилъфыгъ; Ибрам ыкъоу Хэгъар къылъфыгъэм Исмахьил фиусыгъ. 16 Хэгъар шъао къызыфелъфым, Ибрам илъэс тІокІиплІырэ хырэ ыныбжьыгъ.
УблапІэ 17
Ибрам Ибрахьим зэрэхъугъэр
1 Ибрам илъэс тІокІиплІырэ пшІыкІубгъурэм итэу Зиусхьаныр ащ къыфэлъагъуи, къыриІуагъ: «Ел-Шадай Сэры, ащ къикІырэр: ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэр. Сапашъхьэ щыпсэу, мыхъун зи къызыхэмыгъаф. 2 Іуагъэ къыбдэсшІынышъ, лІэужыбэ къыостыщт». 3 Ибрам чІыгум бгъэгукІэ зыридзыхыгъ, Тхьэм къыІуагъ: 4 «Сэ джы Іуагъэ къыбдэсэшІы. О цІыф лъэпкъыбэмэ ятэпІашъэ ухъущт. 5 Ащ нахьыбэри Ибрам пцІэжьыщтэп, ау Ибрахьим пцІэщт, сыда пІомэ Сэ лъэпкъыбэмэ ятэу о усшІыщт. 6 О уилІакъо бэдэдэ Сэ сшІыщт: цІыф лъэпкъхэри о къыптезгъэкІыщтых, пачъыхьэхэри къыптекІыщтых! 7 Сэррэ оррэ, о къыптекІыгъэхэу къыпкІэлъыкІощт лІэужхэми, зы лІэужым къикІэу адрэм кІоу, мыкІодыжьын Іуагъэ къыжъудэсшІыщт: ори о къыптекІыщтхэми Сэ шъуи Тхьэу сыщытыщт. 8 Ори о къыптекІыщтхэми зэкІэ КъэнаІан хэгъэгоу хымэу о узыщыпсэурэр егъэшІэрэм шъо шъуиенэу къышъостыщт; ахэми я Тхьэу сыщытыщт». 9 Тхьэм Ибрахьимэ къыриІуагъ: «Ау ори СиІуагъэ гъэцакІэ, джащ фэдэу уауж о къыптекІыщтхэми, зы лІэужым къикІэу адрэм кІоу. 10 Сэ Іуагъэ къыжъудэсшІыгъэшъ, зэкІэ къыптекІыщтхэм ар арэгъэцакІ: зэкІэ хъулъфыгъэу шъуиІэр сунэт шъушІын фае. 11 Сэррэ шъоррэ Іуагъэу тазыфагу илъым итамыгъэу пышъуупкІ шъупкъышъол ыпакІэ. 12 Зы лІэужым къикІэу адрэм кІоу сыдрэ сабыеу, унэІут хъулъфыгъэу унэм къыщыхъугъэри, о къыптемыкІыгъэу, нэмыкІ лъэпкъым тыжьынкІэ щышъущэфыгъэри, сунэт шІыгъэ орэхъу, къызыхъугъэм мэфий тешІагъэу. 13 О уиунэ къихъухьагъэри, о пхэмыкІыгъэу, уитыжьынкІэ пщэфыгъэри сунэт шІыгъэ орэхъух: унэм къихъухьагъэри, пщэфыгъэри ары. Джаущтэу мыкІодыжьын Іуагъэу Сэррэ шъоррэ тазыфагу дэлъым итамыгъэ пкъышъолым телъ хъущт. 14 Сунэт амышІыгъэ хъулъфыгъэу, зиукІытэпІэ ІэпакІэ памыупкІыгъэр зыщыщ лъэпкъым хэкІодыкІыщт, СиІуагъэ зэриукъуагъэм пае».
Сарай Сарэ зэрэхъугъэр
15 Тхьэм Ибрахьимэ джыри къыриІуагъ: «Уишъуз ащ нахьыбэрэ Сарай епІожьыщтэп, ащ ыцІэщтыр Сарэ. 16 Ащ Сэ сынэшІу щысфэнышъ, ащ къыхэкІыгъэу о шъао къыостыщт. Сэ ащ сынэшІу щысфэнышъ, ащ къытекІыщтых цІыф лъэпкъхэр, цІыф лъэпкъмэ япачъыхьэхэри ащ къытекІыщтых». 17 Ибрахьимэ бгъэгукІэ зыридзыхыгъ, ау щхыпцІи, ежь-ежьырэу зэриІожьыгъ: «Илъэсишъэ зыныбжьым сабый къыфэхъунэуи? Илъэс тІокІиплІырэ пшІырэ зыныбжь Сарэ сабый къылъфынэуи?» 18 Ибрахьимэ Тхьэм риІуагъ: «Исмахьилэ псэоу, ащ унэшІу къыщыфэми екъу!» 19 Тхьэм къыІуагъ: «Хьау, уишъузэу Сарэ шъао къыпфилъфыщт, о ащ Исхьакъ цІэу фэуусыщт; мыкІодыжьын зэзэгъыныгъэ Сэ ащи, ащ текІыщтхэми адэсшІыщт. 20 ИсмахьилэкІи о уилъэІу Сэ зэхэсхыгъэ: мары Сэ ащ сынэшІу щысфэщт, быныбэ къытезгъэкІынышъ, инэу-инэу згъэбэгъощт; пщы пшІыкІутІумэ ар ятэщт; Сэ ащ цІыф лъэпкъышхо къытезгъэкІыщт. 21 Ау Іуагъэр зыдэсшІыщтыр – илъэс зытешІэкІэ, мы охътэ дэдэм, Сарэ къыпфилъфыщт Исхьакъ ары». 22 Джаущтэу Ибрахьимэ къыриІуи, Тхьэр ІукІыжьыгъ. 23 ЕтІанэ Ибрахьимэ ыкъоу Исмахьили, зэкІэ иунэ къихъухьагъэхэми, зэкІэ итыжьынкІэ ыщэфыгъэхэми, зэкІэ иунэ хъулъфыгъэу исымэ яукІытапІэмэ апакІэхэр пиупкІыгъэх. Тхьэм къыриІуагъэр зэкІэ ащ ыгъэцэкІагъ. 24 Ибрахьимэ сунэт зашІым, илъэс тІокІиплІырэ пшІыкІубгъурэ ыныбжьыгъ. 25 Исмахьилэ, ащ ыкъо, сунэт зашІым, илъэс пшІыкІущ ыныбжьыгъ. 26 А зы мафэм Ибрахьими ащ ыкъоу Исмахьили сунэт ашІыгъэх. 27 Ащ игъусэхэу зэкІэ хъулъфыгъэу иунэ исыгъэхэр, унэм къихъухьагъэхэри, хымэ лъэпкъымэ тыжьынкІэ къащащэфыгъэ цІыфхэри сунэт ашІыгъэх.
УблапІэ 18
Тхьэр Ибрахьимэ дэжь къызэреблэгъагъэр
1 Зиусхьаныр Мамрэ чъыгэялъэм дэжь Ибрахьимэ къыщыфэлъэгъуагъ – мафэр анахь зыщыжъоркъэу, щэтырым ичІэхьапІэ дэжь ар зыщэсым. 2 Ибрахьимэ ынапІэхэр къыІэтхи зэплъэм, хъулъфыгъищ пэчІынатІэу ылъэгъугъ. Ахэмэ апэгъочъи, чІыгум нэсэу шъхьащэ афишІи, 3 къыІуагъ: «Сизиусхьан, нэшІукІэ укъысэплъымэ, уиІумэт уемыбгъукІу. 4 Псы тІэкІу къышъуфахьынышъ, шъулъакъохэр шъутхьакІыных; мы чъыгым ычІэгъ зыщыжъугъэпсэфын. 5 Сэ шъушхын къэсхьын, кІуачІэ шъушІынышъ, шъуигъогу шъутехьажьын – шъуиІумэт шъукъеолІагъэмэ». Ахэмэ къаІуагъ: «Дэгъу, зэрэпІорэм фэдэу шІы». 6 Ибрахьимэ псынкІэу Сарэ дэжь щэтырым чІэлъади, риІуагъ: «Анахь хьаджыгъэ дэгъум щыщэу шэпхъищ псынкІэу пшэри, хьалыгъу мыкІу-мыпш гъажъэ». 7 Ибрахьимэ Іэхъогъум чъагъэ, шкІэ пщэр дэгъу, ыл шъабэу къахихи, унэІутым ритыгъ псынкІэу къыгъэхьазырынэу. 8 Ибрахьимэ щхыури, щэри, шкІэлыри хьакІэмэ апашъхьэ ригъэуцуагъэх. Ахэр ошхэфэ, ежь чъыг чІэгъым чІэтэу яжагъ. 9 ЕтІанэ ахэр къеупчІыгъэх: «Тыдэ щыІа уишъузэу Сарэ?» Ащ джэуап къытыжьыгъ: «Мары, щэтырым чІэс». 10 Арыти Зиусхьаным къыІуагъ: «КъэкІорэ илъэсым, шІокІ имыІэу, мыщ фэдэ уахътэм уадэжь къэзгъэзэжьыщт, джащыгъум уишъузэу Сарэ шъао къыфэхъущт». Ащ ыкІыбыкІэ щыІэ щэтырым дэжь щытэу Сарэ къэдаІощтыгъэ. 11 Ибрахьими Сари жъы хъугъагъэх, Сарэ бзылъфыгъэ хабзэр къыхэфэжьыщтыгъэп. 12 Сарэ щхыгъэ, ыгукІи зэриІожьыгъ: «Сэ жъы сыхъугъах, сизиусхьани жъы хъугъэ, сэра джыри ащ фэдэ тхъагъо ащ хэзгъотэжьыщтыр?» 13 Зиусхьаным Ибрахьимэ къыриІуагъ: «"Жъы сыхъугъэу, шъыпкъэмкІэ, сабый къысфэхъун ылъэкІына?" – ыІуи, сыда Сарэ зыкІэщхыгъэр? 14 Зиусхьаным фызэшІомыкІын горэ щыІа? Згъэнэфэгъэ уахътэм, къэкІорэ илъэсым, Сэ уадэжь къэзгъэзэжьыщт, Сари шъэожъые иІэщт». 15 Сарэ къэщынагъэу пцІы къыусыгъ: «Сэ сыщхыгъэп». Ау Ащ къыриІуагъ: «Хьау, о укъэщхыгъ».
Сэдом фэгъэхьыгъэу Ибрахьимэ Тхьэм зэрелъэІугъэр
16 ХьакІэхэр ягъогу лъагъэкІотэнэу къэтэджыжьхи, Сэдом ылъэныкъокІэ кІэим дэплъагъэх. Ибрахьимэ ыгъэкІотэжьынхэу ахэмэ адежьагъ. 17 Зиусхьаным къыІуагъ: «Сэ сигухэлъхэр Ибрахьимэ шІосыушъэфына? 18 ЦІыф лъэпкъ ин, лъэпкъ кІочІэшхор Ибрахьимэ текІыщт шъыпкъ ыкІи ащ ихьатыркІэ чІыгум тет лъэпкъ пстэуми Тхьэм ынэшІу ащифэщт. 19 Ащ пай Сэ ар къазкІыхэсхыгъэри – ежь исабыйхэми, зэкІэ текІыщтхэми зэфагъэрэ шъыпкъагъэрэ алэжьэу, Зиусхьаным игъогу рыкІонхэу унашъо афишІыныр ары. Джащыгъум Сэ, Зиусхьаным, Ибрахьимэ пае къэсІуагъэр зэкІэ згъэцэкІэжьыщт». 20 ЕтІани Зиусхьаным къыІуагъ: «Сэдомрэ Іаморэрэ зыгъэмысэрэ тхьаусыхэ макъэр ины, ахэмэ япсэкІодшІагъи ин дэд. 21 Сехынышъ, ахэр зыгъэмысэрэ тхьаусыхэ макъэу къыслъыІэсырэм фэдэу лажьэ яІэмэ сыкъеплъыщт. Аущтэу щымытми, сэ къэсшІэщт». 22 ЛІыхэр ащ ІукІыжьхи, Сэдом кІуагъэх, ау Ибрахьимэ ыпашъхьэ Тхьэр къинагъ. 23 Ащ къекІуалІи, Ибрахьимэ къыІуагъ: «Адэ джы О зэфагъэ зиІэр бзэджашІэм игъусэу бгъэкІодыщта? 24 Зэфагъэ иІэу мы къалэм нэбгырэ шъэныкъо дэсынкІи мэхъуба? Зэфагъэ зиІэ нэбгырэ шъэныкъомэ яхьатыркІэ фэмыгъэгъоу, мы чІыпІэр бгъэкІодыщта? 25 Ащ фэдэ хъун ылъэкІынэп! Ащ фэдэ О пшІэнэп! Зэфагъэ зиІэр бзэджашІэм дэбгъэкІодынэп, бзэджашІэм къыщышІырэр зэфагъэ зиІэм къехъулІэнэп! Ащ фэдэ хъун ылъэкІынэп! ЗэкІэ чІыгум и ХьыкумышІэ мызафэу зекІонэуи?» 26 Зиусхьаным къыІуагъ: «Къалэу Сэдом зэфагъэ иІэу нэбгырэ шъэныкъо Сэ къыдэзгъуатэмэ, ащыгъум ахэмэ яхьатыркІэ Сэ а къалэр сымыгъэкІодэу къэзгъэнэжьыщт». 27 Ибрахьимэ джыри къыІуагъ: «Мары сэ, сысап ыкІи сыяжь, ау Зиусхьаным сыдэгущыІэнэу гу тесшІыхьагъ: 28 зэфагъэ зиІэр нэбгырэ шъэныкъом нэсынкІэ нэбгыритф щыкІэнкІи мэхъу, адэ а тфэу щыкІэщтым пае О зэрэкъалэу бгъэкІодыщта?» Зиусхьаным къыІуагъ: «ЗгъэкІодыщтэп, нэбгырэ тІокІитІурэ тфырэ ащ къыдэзгъуатэмэ». 29 Ибрахьимэ игущыІэ къыпидзэжьыгъ: «Адэ ащ тІокІитІу къыдэкІымэ?» Тхьэм къыІуагъ: «ТІокІитІумэ яхьатыркІи ар сшІэщтэп». 30 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Зиусхьаныр орэмыгубж къэсІощтым пае: ащ нэбгырэ щэкІ дэбгъотэнкІи мэхъуба?» Зиусхьаным къыІуагъ: «Зэфагъэ иІэу нэбгырэ щэкІ дэзгъуатэми, ар згъэкІодыщтэп». 31 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Зиусхьаным сеупчІынэу сэ гу тесшІыхьагъ: адэ нэбгырэ тІокІ нахь къыдэмыкІымэ?» Зиусхьаным къыІуагъ: «ТІокІым ихьатыркІи згъэкІодыщтэп». 32 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Зиусхьаныр орэмыгубж – джыри зы упчІ: адэ ащ нэбгырипшІ нахь къыдэмыкІымэ?» Зиусхьаным къыІуагъ: «ПшІым ихьатыркІи згъэкІодыщтэп». 33 Зиусхьаным къыІощтыр къызеухым ІукІыжьыгъ, ежь Ибрахьимэ ядэжь къыгъэзэжьыгъ.
УблапІэ 19
Сэдомрэ Іаморэрэ якІодыкІ
1 МэлэІичитІу пчыхьэм ехъулІэу Сэдом къэкІуагъ. Къэлэ къэлапчъэм Лотэ Іусыгъ. ГъогурыкІохэр зелъэгъухэм, ар апэгъокІынэу къэтэджыгъ, чІыгум нэсэу шъхьащэ афишІи, 2 къыІуагъ: «Сизиусхьанхэр! ШъуиІумэт иунэ шъукъеблагъ, чэщыр щишъухын, шъулъакъохэри шъутхьакІынхэшъ, пчэдыжьым шъуигъогу шъутехьажьын». Ау ахэмэ къаІуагъ: «Хьау, тэ урамым чэщыр щитхыщт». 3 Ау лъэшэу ялъэІугъэти, къезэгъыгъэх. Лотэ ахэр иунэ къыщагъэх, ешхэ-ешъо афишІыгъ, хьалыгъу мыкІу-мыпш афигъажъи, ыгъэшхагъэх. 4 Ахэр чъыенхэу гъолъыжьыгъо имыфэхэзэ, къэлэдэсхэм – ныбжьыкІэм къыщегъэжьагъэу анахьыжъым нэс зэкІэ хъулъфыгъэу Сэдом дэсымэ – Лотэ иунэ бгъу пстэумкІи къауцухьагъ. 5 Лотэ къыращи, къыраІуагъ: «Тыдэ щыІэх чэщым щыІэнхэу о къыпфэкІогъэ лІыхэр? Къытфищых ахэр, тэ ахэмэ емыкІу ятхыщт». 6 Лотэ пчъэшъхьаІум къытеуцуагъ, ыкІыбыкІэ пчъэр зэфишІи, 7 къариІуагъ: «Скъошыхэр, сышъолъэІу, бзэджагъэ шъумышІэ. 8 Мары хъулъфыгъэ зымышІагъэ пхъуитІу сиІ; ахэр сэ къышъуфисщынхэшъ, шъузыфаер яшъушІ; ау мы цІыфмэ зи яшъумыІу, къысщыгугъхэу сиунэ къихьагъэмэ зи яшъумышІ!» 9 Ау ахэмэ къаІуагъ: «Моу ІукІ! Хымэ цІыфэу мыщ къэкІуагъэм джы тэщ пае хьыкум ышІынэу ары! Ахэмэ ятшІэщтгъагъэм нахь Іаеу джы о тыкъыбдэзекІощт». Лотэ лъэшэу къыжэхахьэхэзэ, пчъэр хаутынэу къекІолІагъэх. 10 Ау хьакІэмэ Лотэ унэм ращэжьи, пчъэр къырагъэтыжьыгъ. 11 Унэпчъэ ихьапІэм Іут цІыфхэр, ини цІыкІуи, амылъэгъушъунэу къашІыгъэх, ащ къыхэкІэу пчъэ ихьапІэм сыд фэдизрэ лъыхъугъэхэми, ахэмэ ар къагъотын алъэкІыгъэп. 12 ХьакІэмэ Лотэ къыраІуагъ: «Хэта мы къалэм джыри щыуиІэр? Махълъэ, пкъохэр, ппхъухэр е нэмыкІ горэхэр? ЗэкІэ мы къалэм дэщ. 13 Мы къалэр тэ дгъэкІодыщт: мыщ дэсхэр зыгъэмысэрэ тхьаусыхэ макъэу Зиусхьаным лъыІэсыгъэр ины дэдэти, къалэр дгъэкІодынэу Зиусхьаным тыкъигъэкІуагъ». 14 Лотэ къикІи, имахълъэхэу, ыпхъухэр зыщэщтхэм ариІуагъ: «ПсынкІэу мы къалэм шъудэкІ! Зиусхьаным ар джыдэдэм ыгъэкІодыщт». Ау ар мэсэмэркъэоу махълъэмэ къашІошІыгъ. 15 Нэф къэшъ зэхъум, мэлэІичмэ Лотэ агъэгуІэу аублагъ: «ПсынкІэ, уишъузрэ ппхъуитІурэ дэщых! Армырмэ къалэр зыдгъэпщынэжькІэ, ори удэкІодэщт!» 16 Ау ащ кІыхьэ-лыхьэ зырегъэшІыти, мэлэІичмэ, Зиусхьаным Лотэ гукІэгъоу къыфишІырэм ихьатыркІэ, Лоти ащ ишъузи, ыпхъуитІуи аІэхэр къаубытхи, къалэм къыдащыгъэх. 17 Къалэм дэкІыгъахэхэу, ахэмэ ащыщ горэм Лотэ риІуагъ: «Ппсэ къэухъумэжь! УкъызэмыплъэкІ, кІэйми укъыщымыуцу, къушъхьэм екІужь, армырмэ ухэкІодэщт!» 18 Ау Лотэ ахэмэ къариІуагъ: «Хьау, си Зиусхьан! 19 О уиІумэт унэшІу къыщыпфагъ, ин дэд гукІэгъоу къысфэпшІыгъэри: псэоу сыкъэбгъэнэжьыгъ! Ау сэ къушъхьэм сынэсын слъэкІыщтэп – тхьамыкІагъор къыскІэхьанышъ, сыхэкІодэщт. 20 Мары мо къалэр нахь благъ, ащ унэсын плъэкІыщт, ар цІыкІушъ. Ащ сычъэщт, – ар цІыкІу, ащ сынэсынышъ, псэоу сыкъэнэжьыщт». 21 «Дэгъу, – ыІуагъ мэлэІичым, – а уилъэІуи къыпфэсшІэщт: о зыфэпІорэ къалэр згъэкІодыщтэп. 22 Ау зыгъэпсынкІ, ащ о унэмысэу, Сэ сиІоф езгъэжьэн слъэкІыщтэп». Ащ къыхэкІэу ары къалэм ЦэуІар зыкІыфаусыгъэр. 23 Лотэ ЦэуІар къызэсым, тыгъэм чІыгум зыкъытыриІэтыкІыгъагъ. 24 ЕтІанэ Зиусхьаным Сэдомрэ Іаморэрэ, ощхым фэдэу тхъомзашхъорэ машІорэ Зиусхьаным ыдэжь ошъогум къикІэу къатырикІагъ. 25 А къэлитІури, кІэйри, а къалэхэм адэсхэри, чІым къытекІэхэри зэкІэ ыгъэкІодыгъэх. 26 Ау Лотэ ишъуз зэплъэкІыгъэти, щыгъу пкъэоу чъыгъэ. 27 Ибрахьимэ пчэдыжьым жьэу къэтэджи, Зиусхьаным ыпашъхьэ зыщитыгъэ чІыпІэм къэкІуагъ. 28 Сэдомрэ Іаморэрэ ялъэныкъуи кІэйри къызеплъыхьэхэм, ылъэгъугъ: хьакум Іугъор къызэрикІэу, чІыгум Іугъор къытекІы. 29 Джаущтэу кІэим дэт къалэхэр ыгъэкІодхэзэ, Тхьэр Ибрахьимэ егупшысагъ, Лоти зыдэсыгъэ къалэхэр зыгъэкІодыгъэ тхьамыкІагъом къыІэкІихыжьыгъ.
Лотрэ ыпхъухэмрэ
30 Лотэ ЦэуІар къыдэкІыжьи, ыпхъуитІуи игъусэу къушъхьэм щыпсэухэу рагъэжьагъ. ЦэуІар дэсынкІэ ар щынэщтыгъэ. Ыпхъухэр игъусэу ар гъочІэгъым чІэсыгъ. 31 Зэгорэм ыпхъу нахьыжъ нахьыкІэм риІуагъ: «Тятэ жъы мэхъу, тыдэкІи чІыгум зэрэщыхабзэу, тэ къыдгохьан цІыф чІыгум тетыжьэп. 32 Арышъ, тятэ санэ едгъэшъонышъ, ащ тыголъыщт, тятэми зытекІыщтхэр, тилІакъо мыкІодынэу». 33 А чэщым ахэмэ ятэ санэ рагъашъуи, пхъу нахьыжъыр ихьи, ятэ къыголъыгъ, къехъулІагъэр зылІэужыгъор ятэ къышІагъэп – ар къызыгъолъыгъэри зытэджыжьыгъэри. 34 КъыкІэлъыкІорэ мафэм пхъу нахьыжъым нахьыкІэм риІуагъ: «Мары сэ тыгъосчэщ тятэ сыголъыгъ; мы чэщыми санэ едгъэшъонышъ, ори ихьи, ащ къыголъ; тятэми зыхэкІыщтхэр, тилІакъо мыкІодынэу». 35 А чэщыми ятэ санэ рагъэшъуагъ: пхъу нахьыкІэр ихьи, ащ къыголъыгъ, ау къехъулІагъэр зылІэужыгъор ятэ къышІагъэп – ар къызыгъолъыгъэри, зытэджыжьыгъэри. 36 Джаущтэу Лотэ ыпхъуитІуи ятэкІэ лъэрымыхь хъугъэх. 37 Нахьыжъым шъао къыфэхъуи, ащ Моаб фиусыгъ. Ар непэрэ Моаб цІыфхэм ят. 38 Джащ фэдэу нахьыкІэми шъао къыфэхъугъ, ащ цІэ фиусыгъ: Бэн-Іами. Джы къызнэсыгъэми ар непэрэ Іамон цІыфхэм ят.
УблапІэ 20
Ибрахьимэ Абимэлэх дэжь зэрэщыІагъэр
1 Ибрахьимэ а чІыпІэм икІыгъ, къыблэ лъэныкъомкІэ щыІэ шъоф нэкІым кІуи, Кадесрэ Шуррэ азыфагу дэтІысхьагъ; нэужым Гъэрар къэкІуагъэу дэсыгъ. 2 Ишъузэу Сарэ Ибрахьимэ шыпхъукІэ еджэщтыгъэ. Гъэрар ипачъыхьэу Абимэлэх къыгъакІохи, Сарэ ыдэжь аригъэщагъ. 3 Ау чэщым Тхьэр пкІыхьапІэкІэ Абимэлэх къыфакІуи, къыриІуагъ: «Мы бзылъфыгъэр шъузкІэ зэрэпштагъэм пае улІэщт, сыда пІомэ ащ лІы иІ». 4 Абимэлэх бзылъфыгъэм нэсыгъагъэпти, къыІуагъ: «Зиусхьан! Адэ лажьэ зимыІэ цІыфхэр О бгъэкІодыщтха? 5 А цІыфым сэ къысиІуагъи ар ышыпхъоу! Бзылъфыгъэми а дэдэр къысиІуагъ: "Ар сэ сшы". Сыгу тхьэгъэпцІыгъэ имылъэу, сІэхэри къабзэхэу, сэ аущтэу сызекІуагъ». 6 ПкІыхьапІэкІэ Тхьэм ащ къыриІуагъ: «Сэри сэшІэ угу тхьэгъэпцІыгъэ имылъэу ар о зэрэпшІагъэр, джащ пае сапашъхьэ псэкІод щыозгъэшІагъэп – ащ унэзгъэсыгъэп. 7 Джы лІым ишъуз етыжь, ар тхьэлІыкІу, ощ пае Тхьэм елъэІунышъ, о псэоу укъэнэжьыщт. Ау емытыжьмэ, зэгъашІэ, ори уилІакъуи зэкІэ шъыпкъэ дэдэмкІэ шъулІэщт». 8 Пчэдыжьым жьэу Абимэлэх зэкІэ иІумэтхэр къыугъойхи, а гущыІэхэр къафиІотэжьыгъэх – цІыфхэри лъэшэу щтагъэх. 9 Абимэлэх Ибрахьимэ къаригъащи, егыигъ: «Сыда о къытэпшІагъэр? Сэри сипачъыхьагъуи псэкІодышхо тэмыгъашІэ мыхъунэу, сыд мыхъуна къыосшІагъэр? Аущтэу ашІырэп! ЗэрымызекІохэ хабзэу укъыздэзекІуагъ». 10 Абимэлэх Ибрахьимэ еупчІыгъ: «Сыда аущтэу зыкІэпшІагъэр?» 11 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Мы чІыпІэм Тхьэм ищынагъо щыряІэпышъ, сишъуз пае саукІыщт сІуи, сегупшысагъ. 12 ЕтІани сэ ар сшыпхъу шъыпкъ; ар сятэ ыпхъу, ау сянэ ыпхъоу щытэп; сишъузэу хъугъэ. 13 Сятэ иунэ сырищи, къэскІухьэзэ сыпсэунэу Тхьэм сызырещажьэм, сэ ащ есІогъагъ: "ГукІэгъу къысфэшІ, тыдэ тыкІуагъэми, сэ усшыпхъоу яІу"». 14 Абимэлэх мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, унэІут хъулъфыгъэхэри бзылъфыгъэхэри Ибрахьимэ къыритыгъэх, Сари къыІэкІигъэхьажьыгъ. 15 Абимэлэх къыриІуагъ: «Мары, сичІыгу уапашъхьэ илъ: узыфаем щыпсэу». 16 Сарэ къыриІуагъ: «Мары, пшы тыжьын ахъщэ мин къесэты. Ащ узхэт цІыфхэм апашъхьэкІэ уигукъао ыпщыныжьыщт, унапи ыукъэбзыжьыщт». 17 ЕтІанэ Ибрахьимэ Тхьэм елъэІугъэти, Тхьэм Абимэлэхи, ащ ишъузи, иунэІут бзылъфыгъэхэри ыгъэхъужьыгъэх, нахьыпэ фэдэу, сабыйхэри къафэхъунхэ алъэкІынэу. 18 Ащ ыпэкІэ Зиусхьаным Абимэлэх иунэ зэкІэ ис бзылъфыгъэхэм сабый амыгъотынэу ышІыгъагъ Ибрахьимэ ишъузэу Сарэ ыпкъ къикІыкІэ.
УблапІэ 21
Исхьакъ икъэхъукІ
1 КъызэриІуагъэу, Зиусхьаныр Сарэ нэшІукІэ къеплъыгъ; къызэригъэгугъагъэр къыгъэшъыпкъэжьыгъ. 2 Сарэ ышъо сабый хафи, Тхьэм къыриІогъэгъэ уахътэм тефэу, Ибрахьимэ ижъыгъом шъао къыфилъфыгъ. 3 Ибрахьимэ ыкъоу къыфэхъугъакІэм, Сарэ шъаоу къыфилъфыгъэм, Исхьакъ фиусыгъ. 4 Тхьэм унашъо къызэрэфишІыгъагъэм тетэу, ар яенэрэ мафэм сунэт ышІыгъ. 5 Исхьакъ къызыфэхъум, Ибрахьимэ илъэсишъэ ыныбжьыгъ. 6 Сарэ къыІуагъ: «Тхьэм къысишІагъэр щхэны: хэт сикъэбар зэхихми, ар щхыщт». 7 ЕтІани къыІуагъ: «Хэт Ибрахьимэ къыриІоныя Сарэ сабый быдз ригъэшъонэу? Ау мары, ащ ижъыгъом сэ шъао къысфэхъугъ». 8 Сабыир ины хъуи, быдзым пагъэзыжьыгъ, Исхьакъ быдзым зыпагъэзыжьыгъэ мафэм Ибрахьимэ ешхэ-ешъошхо ышІыгъ.
Тхьэм Исмахьилэ къызэриухъумагъэр
9 ЕтІанэ Мысырым щыщ Хэгъарэ Ибрахьимэ къыфилъфыгъэ шъэожъыер Исхьакъ дэджэгоу зелъэгъум, 10 Сарэ Ибрахьимэ риІуагъ: «Мы унэІут бзылъфыгъэри ыкъуи унэм ифых, сыда пІомэ унэІут бзылъфыгъэм ыкъо, сэ скъоу Исхьакъ фэдэу, тэ тауж тикІэн ІукІэжьын фитэп». 11 Ыкъо фэгъэхьыгъэу зэхихыгъэ гущыІэхэр Ибрахьимэ ыгу къыхэуагъэх. 12 Ау Тхьэм Ибрахьимэ къыриІуагъ: «КІэлэхъумрэ унэІут бзылъфыгъэмрэ апае угу хэмыгъэкІ. Сарэ къыуиІорэм едэІу, сыда пІомэ Исхьакъ текІыщтхэр арых о уибынкІэ зэджэщтхэр. 13 УнэІут бзылъфыгъэм ыкъуи Сэ цІыф лъэпкъ тезгъэкІыщт, сыда пІомэ ари о пхэкІыгъ». 14 Ибрахьимэ пчэдыжьым гъомлапхъэрэ псы нэтырэ Хэгъарэ ритыхи, ытамэ ахэр тырилъхьэхи, кІэлэхъури игъусэу ытІупщыгъ. Хэгъарэ ежьи, БэрщэбаІ ишъоф нэкІ щыгъощагъ. 15 Нэтым псэу итыр зеухым, кІэлэхъур кондэ чІэгъ горэм чІилъхьагъ. 16 Ежь ІукІи, мычыжьэу, щэбзэщэ тІупщыгъэр зынэсыщтым фэдизэу, тІысыгъэ, сыда пІомэ егупшысэщтыгъэ: «КІэлэхъур зэрэлІэрэр слъэгъун слъэкІыщтэп». КІэлэхъум пэчІынатІэу тІысыгъэу, ар ымакъэ Іэтыгъэу гъыщтыгъэ. 17 Ау Тхьэм кІэлэхъум ымакъэ къызэхихыгъэти, Тхьэм имэлэІич уашъом къиджыкІи, Хэгъарэ къыриІуагъ: «Сыда къыохъулІагъэр, Хэгъар? Умыщын! КІэлэхъоу къэбгъэнагъэм ымакъэ Тхьэм къызэхихыгъ. 18 Къэтэдж, кІэлэхъур къэІэти, гъэрэхьат, зыкъегъэшІэжь! Сэ ащ цІыф лъэпкъышхо тезгъэкІыщт». 19 ЕтІанэ Тхьэм ащ ынэхэр къызэтрихыгъэхэти, псы итэу псынэ Хэгъарэ ылъэгъугъ. Ащ екІуалІи, нэтым псы изы къышІи, кІэлэхъур псы ригъэшъуагъ. 20 Тхьэр кІэлэхъум кІыгъугъ. Ащ хэхъуагъ, шъоф нэкІым щыпсэущтыгъэ, щэбзэгъао хъугъэ. 21 Ар Паран шъоф нэкІым щыпсэущтыгъэ; шъуз фэхъущтыр янэ Мысыр хэгъэгум къыфырищыгъагъ.
Ибрахьимэ Абимэлэх зэзэгъыныгъэ зэрэдишІыгъэр
22 А уахътэм тефэу, Абимэлэх идзэпащэу Пихъол кІыгъоу къакІуи, Ибрахьимэ къыриІуагъ: «О сыд пшІагъэми, Тхьэр сыдигъуи уигъус. 23 Джы Тхьэм ыпашъхьэ тхьэлъанэ къыщысфэшІ, сэри, сэ скъуи, скъо ыкъуи уиягъэ къытэмыгъэкІынэу, сэ гукІэгъу къызэрэпфэсшІыгъэм фэдэу, сэри чІыгоу о узщыхымэми гукІэгъу къытфэпшІынэу». 24 Ибрахьимэ тхьэлъанэ ышІыгъ. 25 ЕтІанэ Абимэлэх ицІыфмэ псынэр зэрэтырахыгъэм пае етхьаусыхылІагъ. 26 Ежь Абимэлэх къыІуагъ: «Ар зышІагъэр сшІэрэп, ори къысэпІуагъэп, непэ къызнэсыгъэм ар зэхэсхыгъэп». 27 Арыти Ибрахьимэ мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри Абимэлэх ритыхи, Іуагъэ дишІыгъ. 28 Шъынэбзэу блы шъхьафэу ыгъэуцугъэти, 29 Абимэлэх къеупчІыгъ: «Сыда мы шъынэбзиблыр шъхьафы зыкІэпшІыгъэр?» 30 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Мы шъынэбзиблыр сэ сшъхьэкІэ къыосэтых, мы псынэр сэ зэрэстІыгъэм ишыхьат хъунхэу сІыхых». 31 Тхьэлъанэ зыщызэдашІыгъагъэм къыщегъэжьагъэу а чІыпІэм БэрщэбаІкІэ еджэх. 32 БэрщэбаІ Іуагъэ Ибрахьимэ щыдишІи, Абимэлэхрэ идзэпащэу Пихъолрэ Фылист хэгъэгум къагъэзэжьыгъ. 33 БэрщэбаІ дэжь тамарискэ чъыг цІыкІу Ибрахьимэ щигъэтІыси, Зиусхьанэу Тхьэу МыкІодыжьыщтым а чІыпІэм щелъэІугъ. 34 Ащ ыуж Ибрахьимэ Фылист хэгъэгум джыри бэрэ щыпсэугъ.
УблапІэ 22
Тхьэм Ибрахьимэ зэриушэтыгъэр
1 А хъугъэ-шІагъэхэм ауж Тхьэм Ибрахьимэ ыушэтыгъ. «Ибрахьим!» – къыриІуагъ ащ Тхьэм. «СыкъэдаІо!» – къыІуагъ Ибрахьимэ. 2 Тхьэм къыІуагъ: «Пкъо зыкІыгъэгъуи, шІу плъэгъурэ пкъо закъоу Исхьакъ, Морый чІыгум кІо, джащ ит къушъхьэмэ ащыщэу Сэ къыозгъэлъэгъущтым пкъо къурмэнгъэст щышІ». 3 Ибрахьимэ пчэдыжьым жьэу къэтэджи, ищыд ыгъэхьазырыгъ, иунэІутхэм ащыщэу нэбгыритІурэ ыкъоу Исхьакърэ зэригъэгъусэхи, къурмэнгъэстым пае машІор зэришІыщт пхъэхэри ыкъутэхи, Тхьэм зыфиІогъэ чІыпІэм ежьагъ. 4 Ящэнэрэ мафэм Ибрахьимэ а чІыпІэр чыжьэкІэ ылъэгъугъ. 5 Арыти Ибрахьимэ иунэІутитІумэ ариІуагъ: «Мыщ шъо шъущытыгу, щыдым шъуфэсакъ. Тэ, сэррэ скъорэ тыкІонышъ, Тхьэм шъхьащэ фэтшІын, етІанэ шъуадэжь къэдгъэзэжьыщт». 6 Пхъэу къурмэнгъэстыр зэришІыщтыр ыкъоу Исхьакъ ыплІэІу рилъхьагъ, шъэжъыемрэ машІомрэ ышти, тІури зэдэкІуагъэх. 7 Исхьакъ Ибрахьимэ риІуагъ: «Тат!» Адрэм къыриІожьыгъ: «Сыд, сикІал?» Ыкъо къыІуагъ: «Мары машІори пхъэхэри, тыдэ щыІа адэ къурмэнгъэст тшІыщт шъынэр?» 8 Ибрахьимэ къыІуагъ: «Тхьэм Ежь къыгъотыщт къурмэнгъэст тшІыщтыр, сишъау». ТІуми зэкІыгъоу апэ рагъэхъугъ. Джаущтэу ахэр зэгъусэу кІощтыгъэх. 9 Тхьэм чІыпІэу Ибрахьимэ къыригъэлъэгъугъэм зынэсхэм, Ибрахьимэ ащ къурмэншІыпІэ щигъэпсыгъ, пхъэхэри тырилъхьагъэх, ыкъоу Исхьакъ зэкІоцІипхи, къурмэншІыпІэм пхъэмэ акІыІу ышІыгъ. 10 Ибрахьимэ ыкъо шІуибзынэу шъэжъыер тырищэягъ. 11 Ау Зиусхьаным имэлэІич уашъом ымакъэ къиІукІэу, къеджагъ: «Ибрахьим! Ибрахьим!» Ибрахьимэ къыІуагъ: «Мары сэ!» 12 Зиусхьаным имэлэІич къыІуагъ: «КІэлэхъум пІэ темыщай, ащ зи емышІ! Джы Сэ сэшІэ о Тхьэм узэрэщыщынэри, сыда пІомэ Сэщ пае о пкъо, пкъо закъо ушъхьасыжьыгъэп!» 13 Ибрахьимэ зэплъэм, ыкІыбыкІэ куандэм тІыр ыбжъакъохэмкІэ хэнагъэу ылъэгъугъ. Ибрахьимэ екІуалІи, тІыр къыубытыгъ, ар ыкъо ычІыпІэкІэ къурмэнгъэст ышІынэу къыхьыгъ. 14 Ибрахьимэ а чІыпІэм «Яхуа-Ирэ» фиусыгъ, ащ къикІырэр: «Зиусхьаным къыгъотыщт». Ащ къыхэкІэу джырэ нэс аІо: «Зиусхьаным икъушъхьэ къыщынэфэщт». 15 Джыри Зиусхьаным имэлэІич уашъом щыІэу Ибрахьимэ къеджи, 16 къыриІуагъ: «ГущыІэ пытэкІэ сэІо, – еІо Зиусхьаным; о пшІагъэм пае – пкъо, пкъо закъо ушъхьасыжьыгъэпышъ, 17 Сэ шъыпкъэ дэдэмкІэ СынэшІу къыпщысфэщт! Сэ о птекІыщт цІыфхэр згъэбэгъощтых, япчъагъэкІэ ошъогу жъуагъомэ афэдизэу, хыІушъо пшахъомэ афэдизэу; о птекІыщтхэм апашъхьэ пыймэ якъэлапчъэхэр щебэджыщтых! 18 ЧІыгум тет цІыф лъэпкъ пстэуми, о уибынхэм яхьатыркІэ СынэшІу ащысфэщт о укъызэрэсэдэІугъэм пае». 19 Ибрахьимэ иунэІутитІумэ адэжь къыгъэзэжьыгъ, зэкІыгъухэу БэрщэбаІ къэкІожьхи, Ибрахьимэ БэрщэбаІ щыпсэугъ.
Ибрахьимэ ышнахьыкІэу Нахъор къытекІыгъэхэр
20 А хъугъэ-шІагъэмэ ауж тІэкІу тешІагъэу Ибрахьимэ макъэ къырагъэІугъ: ышэу Нахъор ишъузэу Мылкъи шъаохэр къылъфыгъэхэу: 21 ищыпэлъфэу Уц, ащ ышэу Буз, Арамэ ятэу Къэмуел, 22 Къэсэд, Хъазэу, Пилдаш, Идлаф, Бэтуел. 23 Бэтуел текІыгъ Рыбкъэ. А нэбгыриир Мылкъэ Ибрахьимэ ышэу Нахъор къыфилъфыгъэх. 24 Ащ ишъуз гуадзэу Рэумэ зыцІэм джащ фэдэу къылъфыгъэх: Тэбахъ, Гъахъам, Тахъащ, МаІах.
УблапІэ 23
Сарэ зэрэлІагъэр
1 Сарэ илъэсишъэрэ тІокІырэ блырэ ыгъэшІагъ. 2 Сарэ Къыриат-АрбаІ щылІагъ, джы ХъэурэнкІэ заджэхэрэм, КъэнаІан хэгъэгум. Ибрахьимэ Сарэ ыгъэягъ, ышъхьагъ итэу пыхьэзэ. 3 ЕтІанэ лІагъэм къыкІэрыкІи, хьат цІыфмэ ариІуагъ: 4 «Мыщ сыщыщэп, сыхэхэс. Сишъузэу лІагъэр згъэтІылъыжьын слъэкІынэу чІыпІэ къысашъущ». 5 Хьат цІыфхэм Ибрахьимэ джэуап къыратыжьыгъ: 6 «КъытэдэІу, тизиусхьан. О упщы лъэрыхь, къэунэ анахь дэгъоу тиІэм уишъуз щычІэлъхьажь; тащыщ пэпчъ лІэкъо къэунэу иІэр ащ пае къыуитын». 7 Ибрахьимэ а чІыгум ицІыф лъэпкъ, хьатхэм, шъхьащэ афишІи, 8 ариІуагъ: «Сихьадэ мыщ щызгъэтІылъыжьынэу шъукъезэгъымэ, ащыгъум шъукъысэдэІу: Цэухъар ыкъоу Ефрэн шъуелъэІу, 9 Махпэлэ гъочІэгъэу ащ игубгъо гъунэ итыр фэшъошэ тыжьын уасэкІэ шъуапашъхьэ къыщысищэнэу хьэдэ чІэлъхьажьыпІэ хъуным пае». 10 Ежь Ефрэн хьат цІыфхэм ахэсыгъэти, Ибрахьимэ джэуап къыритыжьыгъ, ар къэлэ къэлапчъэм дэжь Іутыгъэ хьат цІыфмэ зэкІэмэ зэхахыгъ: 11 «Хьау, сизиусхьан, къысэдэІу: губгъори, ащ ит гъочІэгъыри осэты, сицІыф лъэпкъ ыпашъхьэ ар щыосэты, уихьадэ чІэлъхьажь!» 12 Ибрахьимэ а чІыгум ицІыф лъэпкъ шъхьащэ фишІи, 13 къэзэрэугъоигъэмэ зэкІэмэ зэхахэу Ефрэн риІуагъ: «Ащыгъум ори къыосІощтым къедэІу: сыолъэІу, унэшІу къысщыгъафи, мы губгъом пае тыжьын сІыхыри, сихьадэ сэ ащ щычІэслъхьажьыщт». 14 Ефрэн джэуап къыритыжьызэ къыІуагъ: 15 «КъэдаІу, сизиусхьан! ЧІыгум тыжьын ахъщэ шъиплІ ыуас. ОркІи сэркІи сыд ар, уихьадэ чІэлъхьажь!» 16 Ибрахьимэ Ефрэн къыІуагъэм езэгъи, ишыхьатхэу, уасэу къыфишІыгъэм фэдиз, тыжьын ахъщэ шъиплІ, сатыушІэхэм зэрапщырэмкІэ фипщыгъ. 17 Джаущтэу Ефрэн игубгъоу Махпэлэ дэжь, Мамре пэчІынатІэу щылъыр, губгъори, гъочІэгъэу ащ итыри, а губгъом ит чъыг пстэури, ащ щыІэ иІэгъо-блэгъу пстэури, хьат цІыфхэу къэлэ къэлапчъэм дэжь щытыгъэхэр ишыхьатхэу, Ибрахьимэ къыІэкІэхьагъ. 19 Ащ ыуж Ибрахьимэ ишъузэу Сарэ джы ХъэурэнкІэ заджэхэрэ Мамре пэчІынатІэу, КъэнаІан хэгъэгумкІэ Махпэлэ щыІэ губгъом ит гъочІэгъым щычІилъхьажьыгъ. 20 Ибрахьимэ къыІэкІэхьагъ хьат цІыфмэ къабгъодэкІэу губгъори, ащ ит гъочІэгъыри, иунаеу, ихьадэхэр щычІилъхьажьынхэ ылъэкІынэу.
УблапІэ 24
Исхьакъ къызэрищагъэр
1 Ибрахьимэ жъы хъугъагъэ, ыныбжьыкІэ хэкІотагъэу щытыгъ. СыдрэмкІи Тхьэм ынэшІу Ибрахьимэ къыкІыгъугъ. 2 Ибрахьимэ иунэІут шъхьагъырытэу, иуни ихъызмэтхэри зэкІэ зезыгъакІорэм риІуагъ: «Скопкъ къытеІаби, 3 Зиусхьанэу уашъоми чІыгуми я ТхьэкІэ тхьэлъанэ къысфэшІ, сэ сызхэс къэнаІан цІыфхэм апхъумэ ащыщ скъо шъузэу къызэрэфэмыщэщтымкІэ. 4 Ау сэ сихэгъэгу, сиІахьылхэм адэжь укІонышъ, скъоу Исхьакъ шъуз къыфэпщэщт». 5 УнэІутым къыриІуагъ: «Бзылъфыгъэр фэмыенкІи мэхъу сыригъусэу мы хэгъэгум къэкІонэу; ащыгъум о укъызэрыкІыгъэ хэгъэгум езгъэгъэзэжьын фая о пкъо?» 6 Ибрахьимэ ащ риІуагъ: «Ар пшІэ хъухэщтэп! Скъо ащ емыгъэгъэзэжь! 7 Зиусхьанэу уашъом и Тхьэ, сятэ иунэ сырищи, хымэ хэгъэгум сызыщагъэр, къыздэгущыІагъэр ыкІи, "о птекІыщтхэм мы хэгъэгур ястыщт" ыІозэ, гущыІэ пытэ къысэзытыгъэр – Ащ Ежь имэлэІич уапэ итэу ыгъэкІонышъ, скъо пае ащ шъуз къипщыщт. 8 Ау бзылъфыгъэр къыбдежьэнэу фэмые зыхъукІэ, тхьэлъанэу къысфэпшІыгъэр птекІыжьы; ау сыд хъугъэкІи, скъо ащ емыгъэгъэзэжь». 9 Арыти унэІутыр изиусхьанэу Ибрахьимэ ыкопкъ теІаби, къыриІуагъэр ыгъэцэкІэнэу тхьэлъанэ фишІыгъ. 10 ЕтІанэ унэІутым изиусхьан имахъшэмэ пшІы къахищи, зэмылІэужыгъо шІухьафтын лъапІэхэу изиусхьан иІэхэр зыдырищажьэхи, гъогум техьагъ – Мэсэпэтамым, Нахъор зыдэсыгъэ къалэм, кІуагъэ. 11 Къалэм пэблагъэу, псынэм дэжь ащ махъшэхэр лъэгуанджэкІэ щыригъэтІысэхыгъэх; пчыхьэу бзылъфыгъэхэр псыхьэ къызщыкІохэрэ охътагъ. 12 Ибрахьимэ иунэІут къыІуагъ: «Зиусхьанэу, ситхьэмэтэ Ибрахьимэ и Тхь! Непэ сиІоф къигъэкІи, ситхьэмэтэ Ибрахьимэ гукІэгъу фэшІ. 13 Мары псынэкІэчъым дэжь сыщыт, къэлэдэсхэм япшъашъэхэр псыхьэ къыздакІохэрэм. 14 "Уикъошын къэукъощи, сэ псы сешъощт" засІоу, "ешъу, сэ уимахъшэхэри езгъэшъощтых" къысэзыІожьырэ пшъашъэр – джары О уиІумэтэу Исхьакъ фэбгъэнэфагъэр; джаущтэу сэ къэсшІэщт ситхьаматэ О гукІэгъу къызэрэфэпшІырэр». 15 Ащ къыІорэр къымыухыгъэу, Ибрахьимэ ышэу Нахъоррэ ишъузэу Мылкъэрэ акъо Бэтуел ыпхъоу Рыбкъэ икъошын ытамэ тетэу къыІухьагъ. 16 Пшъашъэр итеплъэкІэ дэхэ дэдагъ, хъулъфыгъэ зымышІэгъэ пшъашъэу щытыгъ. Ар псынэкІэчъым дэжь къехыгъ, икъошын псы ригъахъуи, дэкІоежьынэу ежьэжьыгъ. 17 УнэІутыр пэгъочъи, ащ риІуагъ: «СыолъэІу уикъошын псэу итым щыщ сегъашъоба». 18 Ащ къыІуагъ: «Ешъу, сизиусхьан». Ытамэ къошыныр къыритІупщэхи, ІэкІэ ыІыгъэу псы ригъэшъуагъ. 19 Псы зырегъашъом, къыриІуагъ: «Сэ псы къисхыщт уимахъшэхэм апаий, загъэшъокІыфэ ерэшъох». 20 Ардэдэм икъошын псэу итыр хьэкъуашъом рикІи, псы къырихынэу джыри псынэм чъагъэ, зэкІэ махъшэмэ загъэшъокІыфэ джаущтэу псы къыхьыгъ. 21 УнэІутыр, зи ымыІоу, игъогу Тхьэм шІу тыриІуагъэмэ зэригъашІэ шІоигъоу, ыгъэшІагъоу бзылъфыгъэм лъыплъэщтыгъэ. 22 Махъшэхэр псым зешъуахэхэм, унэІутым дышъэ Іэлъынрэ, дышъэ ахъщэ ныкъо къыщэчэу, дышъэ ІэхъуитІурэ пшъашъэм ыІэхэм апае, дышъэ ахъщипшІ къащэчэу, ритыхи, 23 еупчІыгъ: «КъысаІу, хэта узипшъашъэр? Уятэ иунэ чэщ щитхынэу чІыпІэ иІа?» 24 Ащ джэуап къытыгъ: «Нахъоррэ Мылкъэрэ акъо Бэтуел сырипхъу». 25 ЕтІанэ къыпигъэхъожьыгъ: «Уарзи мэкъуи бэу былыммэ апае тиІ. Чэщыр зыщишъухын чІыпІи тиІ». 26 Ибрахьимэ иунэІут зиуфи, лъэгонджэмышъхьэкІэ щысэу, Зиусхьаным шъхьащэ фишІи, 27 къыІуагъ: «Зиусхьанэу, ситхьэмэтэ Ибрахьимэ и Тхьэ щытхъу фэсэшІы: игукІэгъурэ ишъыпкъагъэрэкІэ ситхьаматэ гум изымынагъэм! Зиусхьаным гъогу занкІэкІэ ситхьаматэ иІахьылхэм яунэ сыкъищагъ!» 28 Пшъашъэр янэ иунэ чъэжьи, къехъулІагъэр ариІотагъ. 29 Рыбкъэ Лабан ыцІэу шы иІагъ, ышыпхъу Іэлъынрэ Іэхъухэмрэ ыІыгъхэу ылъэгъуи, хьакІэм къыриІуагъэхэр зешІэм, псынэм дэжь кІуи, Ибрахьимэ иунэІут екІолІагъ – адрэр имахъшэхэр кІыгъухэу псынэм Іутыгъэти, 31 риІуагъ: «Къеблагъ, Зиусхьаным ынэшІу зыщыфагъэр! Сыд пае мыщ ущыт? Сэ къыпфэзгъэхьазырыгъ уни махъшэхэр зыдэщытыщт чІыпІи». 32 УнэІутыр унэм ихьагъ. Лабан махъшэмэ уанэхэр атырихыгъэх, уарзи Іуси аритыгъ, хьакІэми игъусэхэми алъакъохэр атхьакІынхэу псы къаратыгъ. 33 ЕтІанэ шхын къафахьыгъ, ау Ибрахьимэ иунэІут къыІуагъ: «СиІоф къэсэІофэ сышхэщтэп». «КъаІо», – къыраІожьыгъ. 34 Арыти ащ къыригъэжьагъ: «Сэ Ибрахьимэ сыриунэІут. 35 Зиусхьаным ситхьаматэ лъэшэу ынэшІу къыщифагъ, мылъкушхуи къыритыгъ: мэл-пчэнхэр, былым пІашъэхэр, тыжьынырэ дышъэрэ, унэІут хъулъфыгъэхэри, бзылъфыгъэхэри, махъшэхэри, щыдхэри. 36 Ситхьаматэ ишъузэу Сарэ жъы хъужьыгъэу, ситхьаматэ шъао къыфилъфыгъ; Ибрахьимэ зэкІэ иІэр ащ ритыжьыгъ. 37 Ситхьаматэ тхьэлъанэ сигъэшІыгъ: "Сэ сызхэс къэнаІан цІыфхэм ащыщ скъо шъузэу къыфэмыщ, 38 ау сятэ иунагъо, сиІахьылхэм адэжь кІуи, скъо пай шъуз къыфащ" ыІуи. 39 Сэ ситхьаматэ сеупчІыгъ: "Бзылъфыгъэр сэ сыригъусэу къэкІонэу фэмыенкІи мэхъуба?" 40 Ежь къысиІуагъ: "Зиусхьанэу зыпашъхьэ ситым Ежь имэлэІич уапэ итэу къыбдигъэкІонышъ, уигъогу шІум фиузэнкІыщт о сызщыщ лІакъом, сиунагъо щыщэу скъо пае шъуз къэпщэнэу. 41 ТхьэрыІоу къысфэпшІыгъэр зыптекІыжьыщт закъор сятэ иунэ укІоу, ахэмэ пшъашъэ къызыуамыткІэ ары". 42 Джы непэ псынэкІэчъым сыкъызыІохьэм, къэсІуагъ: "Зиусхьан, ситхьаматэу Ибрахьимэ и Тхь! СыкъызфагъэкІуагъэр къыздэхъугъагъэмэ! 43 Мары сэ псынэм дэжь сыщыт. Псы ыхьынэу пшъашъэ къызыкІокІэ, сэ ащ есІощт: 'Уикъошын итым щыщ тІэкІу сегъашъу'. 44 'Ешъу, уимахъшэхэми псы къафисхыщт' – къысиІожьымэ, джар Зиусхьаным ситхьаматэ ыкъо шъузэу фигъэнэфагъэр арэу орэхъу". 45 СыгукІэ зэсІожьырэр къэсымыухызэ, мары, къошыныр ытамэ тетэу Рыбкъэ къыдэкІыгъ, псынэкІэчъым дэжь къехи, псым къыхихыгъ; сэ ащ есІуагъ: "СыолъэІу, сегъашъоба". 46 Ардэдэм къошыныр ытамэ къыритІупщэхи, къысиІуагъ: "Ешъу, уимахъшэхэри езгъэшъощтых". Сэри сешъуагъ, махъшэхэри ащ псы ригъэшъуагъэх. 47 Сэ ащ сеупчІыгъ: "Хэта о узыпхъур?" Ащ джэуап къытыжьыгъ: "Нахъоррэ Мылкъэрэ акъо Бэтуел сырипхъу". Сэ ащ Іэлъын ыпэ пыслъхьагъ, Іэхъухэри ыІэ ислъхьагъэх. 48 Зысыуфи, шъхьащэ фэсшІэу Зиусхьаныр згъэлъэпІагъэ, Зиусхьанэу, ситхьэмэтэ Ибрахьимэ и Тхьэу, ситхьаматэ ыш ыпхъу ежь ыкъо фэсщэным пае, гъогу занкІэкІэ сэ сыкъэзыщагъэм щытхъур фэсшІыгъ. 49 Сизиусхьан гукІэгъурэ шъыпкъагъэрэ фышъуиІэщтмэ, аущтэу къысашъуІу, армырми къысашъуІу, сэ сшІэщтыри сигъогу зыфэгъэзагъэри сшІэнэу». 50 Лабанрэ Бэтуелрэ джэуап къыратыгъ: «Іофыр Зиусхьаным къыкІэрыкІыгъ; тэрэп "ары" е "хьау" къэзыІон зылъэкІыщтыр. 51 Мары Рыбкъэ уапашъхьэ ит; зыдащи кІожь; Зиусхьаным зэриІуагъэм тетэу, уитхьаматэ ыкъо ар шъуз фэрэхъу». 52 Ибрахьимэ иунэІут а гущыІэхэр зызэхехым, чІыгум нэс Зиусхьаным шъхьащэ фишІыгъ. 53 Тыжьын пкъыгъохэри, дышъэ пкъыгъохэри, щыгъынхэри унэІутым къыштэхи, Рыбкъэ ритыгъэх; джащ фэдэу ащ яни ыши тын дэгъухэр афишІыгъэх. 54 Ащ нэужым унэІутыри игъусэхэри шхагъэх, ешъуагъэх, чэщыри щырахыгъ. Пчэдыжьым къызэтэджыжьхэм, Ибрахьимэ иунэІут къыІуагъ: «Сизиусхьан дэжь сышъутІупщыжь». 55 Ау пшъашъэм ышырэ янэрэ къаІуагъ: «МэфипшІ гор нэмыІэми пшъашъэр къытхэрэсыжь!» 56 Ибрахьимэ иунэІут ахэмэ ариІуагъ: «Сешъумыгъэз, Зиусхьаным сигъогу мафэ ышІыгъ; сышъутІупщыжьи, сэ ситхьаматэ дэжь сыкІожьыщт». 57 «Пшъашъэм тыкъеджэнышъ, ащ къыІощтымкІэ теупчІыжьын», – къыраІуагъ ахэмэ. 58 Рыбкъэ къеджэхи, раІуагъ: «Мы цІыфым удежьэщта?» «Сыдежьэщт», – къыІуагъ ащ. 59 ЕтІанэ ашыпхъоу Рыбкъи, ар быдз езгъашъозэ зыпІугъэри, Ибрахьимэ иунэІути, ащ ицІыфхэри къатІупщыжьыгъэх. 60 Ахэмэ анэшІу Рыбкъэ къыщафи, къыраІуагъ: «КъыптекІыщтхэр, тшыпхъу, мины, минипшІ пчъагъэ орэхъух! О къыптекІыгъэмэ Пый къэлапчъэхэр аІэ къихьащтых!» 61 Рыбкъэрэ иунэІут бзылъфыгъэхэмрэ махъшэхэм атетІысхьэхи, Ибрахьимэ иунэІут ыуж ихьагъэх. Рыбкъэ игъусэу ар ядэжь кІожьыщтыгъэ. 62 Исхьакъ Бэр-Лахъай-Рои къикІыжьыгъагъ, ащыгъум ар къыблэ лъэныкъом щыІэ шъоф нэкІым щыпсэущтыгъэ. 63 Мары пчыхьэм, Исхьакъ шъофым ихьагъэу зэплъэм, махъшэхэр къакІохэу ылъэгъугъ. 64 Рыбкъи къаплъи, Исхьакъ къылъэгъугъ, махъшэм къепкІэхи, 65 Ибрахьим иунэІут къеупчІыгъ: «Хэта мы цІыфэу, къытпэгъокІыгъэу къакІорэр?» УнэІутым къыриІожьыгъ: «Ар сэ сизиусхьан». Рыбкъэ техъор къышти, зытырихъуагъ. 66 УнэІутым зэкІэ ышІагъэр Исхьакъ къыфиІотагъ. 67 ЕтІанэ Исхьакъ янэу Сарэ ищэтыр Рыбкъэ чІищагъ; Рыбкъэ ащ ишъуз хъугъэ. Исхьакъ Рыбкъэ шІу ылъэгъугъ, янэ зэрэщымыІэжьым нэшхъэягъэу къыфихьыгъагъэри шъхьащыкІыгъ.
УблапІэ 25
Ибрахьимэ зэрэлІагъэр
1 Ибрахьимэ джыри шъуз къыщагъ, Къэтурэ ыцІэу. 2 Къэтурэ ащ къыфилъфыгъэх ыкъохэу Зимран, Иокъщан, Мэдан, Мыдиан, Ищбакъ, Шыуахъ. 3 Иокъщан къыфэхъугъэх Щэбэрэ Деданрэ. Дедан къытекІыгъэхэр: ашур цІыфхэр, лэтуш цІыфхэр, лэум цІыфхэр. 4 Мыдиан ыкъохэр: Іэфэ, Іэфэр, Хъанох, АбидаІ, ЕлдаІэ. Ахэр зэкІэ Къэтурэ къытекІыгъэх. 5 Ибрахьимэ зэкІэ иІагъэр Исхьакъ ритыжьыгъ. 6 Шъуз гуадзэу Ибрахьимэ иІагъэхэм акъомэ тын хьалэлхэр афишІыхи, ежь псэузэ, Исхьакъ пэчыжьэу, тыгъэкъокІыпІэмкІэ щыІэ чІыгум ыгъэкІуагъэх. 7 ЗэкІэмкІи Ибрахьимэ ыныбжьыгъэр илъэсишъэрэ тІокІищырэ пшІыкІутфырэ. 8 Дунаим Ибрахьимэ жъы дэдэ хъугъэу ехыжьыгъ, жъышъхьэ мафэ иІэу ыпсэ хэкІи, ицІыф лъэпкъ хэхьажьыгъ. 9 Ыкъохэу Исхьакърэ Исмахьилэрэ ар чІалъхьажьыгъ – хьат лъэпкъым щыщ Цохар ыкъо Ефрэн ишъофэу Мамре пэчІынатІэу щылъым ит Махпэлэ гъочІэгъым. 10 Ар Ибрахьимэ хьатхэм къащищэфыгъэ шъофыр ары. Ащ щычІалъхьажьыгъэх Ибрахьимэрэ ащ ишъузэу Сарэрэ. 11 Ибрахьимэ зэлІэм, ащ ыкъо Исхьакъ Тхьэм ынэшІу къыщифагъ. Исхьакъ Бэр-Лахъай-Рои дэжь щыпсэущтыгъ.
Исмахьилэ къытекІыгъэхэр
12 Мары Ибрахьимэ ыкъоу Исмахьилэ къытекІыгъэ цІыфхэр; Исмахьил ары Сарэ иунэІут бзылъфыгъэу Мысырым щыщ Хэгъарэ Ибрахьимэ къыфилъфыгъэр; 13 Мары Исмахьилэ ыкъомэ ацІэхэр, зэкІэлъыкІоу ахэр къызэрэхъугъэхэм елъытыгъэу. Исмахьилэ ищыпэлъфэу Нэбаиот, ащ ыуж Къэдар, Адбэл, Мыбсам, 14 МышмаІ, Думэ, Масэ, 15 Хъадад, Тэмэ, Етур, Нафыщ, Къэдэмэ. 16 Ахэр арых Исмахьилэ ыкъохэр, ахэмэ ацІэхэр, ахэмэ япсэупІэхэми якощыпІэхэми ялъытыгъэу. Ахэр ялъэпкъ пшІыкІутІумэ япщых. 17 ЗэкІэмкІи Исмахьилэ ыныбжь илъэсишъэрэ щэкІырэ блырэ хъугъэу; ыпсэ хэкІи, ицІыф лъэпкъ хэхьажьыгъ. 18 Ащ къытекІыгъэхэр Хъауилэ къыщегъэжьагъэу Ашур укІо зыхъукІэ, Мысырым пэщылъ Шурэм нэс щыпсэущтыгъэх. Зэшыхэр зэмыкІухэу псэущтыгъэх.
Іэсаурэ Якъубэрэ Рыбкъэ къызэрэфэхъугъэхэр
19 Мары Исхьакъ, Ибрахьимэ ыкъо, икъэбар. Ибрахьимэ къыфэхъугъ Исхьакъ. 20 Исхьакъ илъэс тІокІитІу ыныбжьыгъ, ащ Мэсэпэтамым щыщ арам цІыфэу Бэтуел ыпхъу, арам Лабанэ ышыпхъоу Рыбкъэ шъузкІэ зештэм. 21 Исхьакъ ишъуз пае Зиусхьаным елъэІущтыгъэ, сыда пІомэ ащ сабый хэкІыщтыгъэп. Зиусхьанми ар къызэхихи, ишъузэу Рыбкъэ лъэрымыхь хъугъэ. 22 Ыныбэ зэрилъхэзэ, ыкъомэ зэІункІыжьхэу рагъэжьагъ, арыти ащ ыІуагъ: «Аущтэу щытыщтмэ, сыда сэ сищыІэкІэжьыр?» Зиусхьаным зыфигъази, Рыбкъэ еупчІыгъ. 23 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «ЛъэпкъитІу уныбэ илъ, ЦІыф лъэпкъитІу о пкІоцІ къикІынышъ, загощыщт. Зыр адрэм нахь лъэшыщт, нахьыжъыр нахьыкІэм фэлэжьэщт». 24 Мары уахътэр къэси, зэтІуазэхэр къэхъугъэх. 25 Апэрэр цІэплъэу къэхъугъ, шъом фэдэу, цызакІэу. Ащ фаусыгъ Іэсау. 26 ЕтІанэ ащ ыши къэлъэгъуагъ, Іэсау ылъэдакъэ ІэкІэ ыІыгъэу; ащ Якъуб фаусыгъ. Исхьакъ илъэс тІокІищ ыныбжьыгъ ахэр къызэхъухэм.
Іэсау ищыпэлъфыгъэ зэрищагъэр
27 Сабыйхэр ины хъугъэх; Іэсау шэкІо ІэпэІасэу шъофым ит цІыф хъугъэ; Якъубэ унэрыс цІыф Іасэ хъугъэ. 28 Исхьакъ Іэсау шІу ылъэгъущтыгъ, сыда пІомэ лэучэцІэу Іэсау къыхьыхэрэр ыгу рихьыщтыгъэх, ау Рыбкъэ Якъубэ нахь икІэсагъ. 29 Зэгорэм, Якъубэ стырыпс ыупщэрыхьэзэ, Іэсау мэлэкІалІэм ригъэзыгъэу шъофым къикІыжьыгъ. 30 Якъубэ Іэсау риІуагъ: «Плъыжьыр сшхынэу къысэт, мыдэ мы плъыжьыр. Арымырмэ гъаблэм сегъалІэ!» Джащ къыхэкІэу ащ «ЕдомкІэ» еджагъэх. 31 Ау Якъуб къыІуагъ: «Ащыгъум щыпэлъфыныгъэр къысэт». 32 Іэсау къыІуагъ: «Мары сэ джыдэдэм сылІэщт, сыда щыпэлъфыгъэм къысфишІэщтыр?» 33 Якъуб къыІуагъ: «НахьыпэрапшІэу тхьэлъанэ къысфэшІ». Іэсау ащ тхьэлъанэ фишІыгъ, ищыпэлъфыгъи Якъубэ ритыгъ. 34 Ащ ипэгъокІэу Якъубэ хьалыгъурэ джэнчыпсырэ Іэсау ритыгъэх. Іэсау шхагъэ, ешъуагъ, тэджи, икІыжьыгъ. Щыпэлъфэу ущытыным ифитныгъи зэуи ыгъэгумэкІыгъэп.
УблапІэ 26
Исхьакърэ Абимэлэхрэ
1 Хэгъэгум гъаблэ итыгъ, Ибрахьимэ имафэхэм щыІэгъэ гъаблэр арэп, арыти Исхьакъ Гъэрар хэкум, фылист цІыфхэм япачъыхьэу Абимэлэх дэжь кІуагъэ. 2 Зиусхьаныр Исхьакъ къыфэлъагъуи, къыриІуагъ: «Мысырым умыкІоу, Сэ къыосІощт хэгъэгум щыпсэу. 3 А хэгъэгум хымэу щыпсэу. Сэ о сыпкІыгъущт, сынэшІуи къыпщысфэщт. Ори о птекІыщт цІыфхэми зэкІэ мы хэгъэгур шъостынышъ, о уятэу Ибрахьимэ естыгъэ гущыІэр къэзгъэшъыпкъэжьыщт. 4 Уашъом ит жъуагъомэ япчъагъэ фэдизэу о птекІыщтхэр згъэбэгъощтых; о птекІыщтхэм зэкІэ мы чІыгухэр ястыщтых, о къыптекІыщт цІыфхэм чІыгум тет цІыф лъэпкъ пстэуми о уибынхэм яхьатыркІэ сынэшІу ащысфэщт, 5 Ибрахьимэ СиІуагъэ къедэІуи, фэзгъэпытагъэхэр зэкІэ: унашъохэр, шапхъэхэр, хабзэхэр зэригъэцэкІагъэхэм пае». 6 Исхьакъ Гъэрар хэкум итІысхьагъ. 7 А чІыпІэм щыпсэурэ цІыфхэр ишъуз пае къызеупчІыхэм, ащ ариІуагъ: «Ар сэ сшыпхъу». Рыбкъэ ишъузэу ыІонкІэ щынагъэ, сыда пІомэ Рыбкъэ дэхэ дэдагъэти, ащ пае аукІын къышІошІыгъ. 8 Исхьакъ ащ зисыр бэшІагъэу зэгорэм фылист пачъыхьэу Абимэлэх шъхьаныгъупчъэм зеплъым, Исхьакъ Рыбкъэ едэхашІэу ылъэгъугъ. 9 Абимэлэх Исхьакъ къеджи, риІуагъ: «Ар о уишъуза? Адэ сыд пае о ар пшыпхъоу пІуагъа?» Исхьакъ ащ къыриІожьыгъ: «Ащ ыпкъ къикІэу саукІынкІэ сыщынагъэти ары». 10 Ау Абимэлэх къыІуагъ: «Сыда о къытэпшІагъэр? Тащыщ горэ уишъуз гохьан ылъэкІыщтыгъэ, етІанэ псэкІодышхо тэбгъашІэщтыгъэ». 11 Арыти Абимэлэх ицІыфмэ унашъо афишІыгъ: «Хэтми мы лІыми ащ ишъузи анэсырэм хьадэгъур къыфэрэкІу». 12 Исхьакъ а хэгъэгум итІысхьи, лэжьыгъэ щырипхъэу ригъэжьагъ. А илъэсым хьэу рипхъыгъэм фэдишъэ Іуихыжьыгъ: джаущтэу Зиусхьаным ащ ынэшІу къыщифагъ. 13 Исхьакъ нахь бай хъузэпытыщтыгъэ. Бай дэдэ хъугъэ. 14 Джы ащ иІагъэх мэл-пчэн, былым пІэшъэ Іэхъогъухэр, бэ дэдэ хъоу унэІутхэри, лэжьакІохэри. Джащ пае фылист цІыфхэр Исхьакъ къешъугъухэу аублагъ. 15 Ащ ятэу Ибрахьимэ псэузэ иунэІутхэм атІыгъэгъэ псынэхэр фылист цІыфхэм ятІэкІэ агъэсэигъэх. 16 Ежь Абимэлэх Исхьакъ къыриІуагъ: «ТхэкІыжь. О тэркІэ лъэшыщэ ухъугъ». 17 Арыти Исхьакъ ащ къикощыкІыжьыгъ. Гъэрар кІэим щэтырхэр щигъаІэхи, ащ щытІысыгъ. 18 Исхьакъ ытхъужьыгъэх ятэу Ибрахьимэ зэпсэум атІыгъэгъэ псынэхэу, Ибрахьимэ зэлІэм, фылист цІыфхэм агъэсэигъагъэхэр; ахэмэ цІэу ятэ афишІыгъагъэхэр афиусыжьыщтыгъэх. 19 Исхьакъ иунэІутхэм зэгорэм кІэим щетІэхэзэ, псы къабзэ къызкІэкІырэ псынэкІэчъ къагъотыгъ. 20 Гъэрар иІахъохэр Исхьакъ иІахъохэм «мы псыр тэтый» аІозэ, къянэкъокъугъэх. Арыти псынэм фиусыгъ: Іэсэкъ; сыда пІомэ ежь къенэкъокъущтыгъэх. 21 ЕтІанэ нэмыкІ псынэ атІыгъ; ащкІи зэнэкъокъугъэх; ащ Ситнэ фаусыгъ. 22 А чІыпІэм ІукІи, джыри зы псынэ Исхьакъ ытІыгъ, ащ пае къедэожьыгъэхэп. Ащ Рэхъобот фиусыгъ; сыда пІомэ ащ ыІуагъ: «Джы Зиусхьаным чІыпІэ хъоу-пщау къытитыгъ мы чІыгум тыщыбэгъонэу». 23 Ащ икІи, ар БэрщэбаІ кІуагъэ. 24 Апэрэ чэщым Зиусхьаныр ащ къыфэлъагъуи, къыриІуагъ: «Сэ о уятэ Ибрахьимэ сыри Тхь; умыщын, Сэ сыпкІыгъу. СынэшІу о къыпщысфэщт, птекІыщт цІыфхэр згъэбэгъощтых – сиІумэтэу Ибрахьимэ ихьатыркІэ». 25 Ащ къурмэншІыпІэ щигъэпси, ыгъэлъапІэу Зиусхьаным елъэІугъ. Исхьакъ ащ ищэтырхэр щигъаІэхи, иунэІутхэм псынэ атІыгъ. 26 ЕтІанэ Гъэрар къикІи, Исхьакъ дэжь Абимэлэх къэкІуагъ, упчІэжьэгъоу Ахъузати идзэпащэу Пихъоли игъусэхэу. 27 Исхьакъ ахэмэ ариІуагъ: «Сыда садэжь шъукъызкІэкІуагъэр, сышъулъэгъу мыхъоу, сыкъызыхэшъуфыгъэ пэтызэ?» 28 «Тэ нэрылъэгъу къытфэхъугъ Зиусхьаныр о зэрэпкІыгъур, – джэуап ахэмэ къыратыжьыгъ, – ащ пае тэрырэ оррэ тхьэрыІо зэзэгъ зэдэтшІыщт. 29 Мыхъун къызэрэтэмышІэщтымкІэ тхьэрыІо къэшІ, тэри мыхъун къыотымышІэу, дэгъоу тыкъыбдэзекІуагъ, мамырэу уттІупщыжьыгъ; джы о Зиусхьаным ынэшІу къыпщифагъ». 30 Исхьакъ ахэмэ ешхэ-ешъо афишІыгъ. 31 КъыкІэлъыкІорэ мафэм пчэдыжьым жьэу къэтэджыхи, ахэмэ тхьэрыІо зэдашІыгъ. Исхьакъ ахэр къытІупщыжьхи, мамырэу ыдэжь къикІыжьыгъэх. 32 А мэфэ дэдэм Исхьакъ иунэІутхэу псынэр зытІыщтыгъэмэ псы къызэрагъотыгъэр къыраІуагъ. 33 Исхьакъ ащ ЩыбыІэ фиусыгъ. Ащ къыхэкІэу непэ къызнэсыгъэм а къалэм БэрщэбаІ ыцІ.
Хымэ бзылъфыгъэхэу Іэсау шъуз фэхъугъэхэр
34 Іэсау ыныбжь илъэс тІокІитІу зэхъум, ащ хьат цІыфэу Берый ыпхъу Ехъудит, хьат цІыфэу Елон ыпхъоу Басмат шъузкІэ къыщагъэх. 35 Ахэмэ Исхьакърэ Рыбкъэрэ гукъэуабэ арагъэшІыгъ.
УблапІэ 27
Исхьакъ ынэшІу Якъубэ къызэрэщифагъэр
1 Исхьакъ жъы хъугъэу, зи ымылъэгъужьэу ынэхэм къызащэкІэм, ыкъо нахьыжъэу Іэсау къеджи, риІуагъ: «СикІал!» Адрэм къыриІожьыгъ: «СыкъэдаІо». 2 Исхьакъ къыІуагъ: «Сэ жъы сыхъугъ, згъэшІэнэу къэнагъэр зыфэдизри сшІэрэп. 3 УиІашэ шти – уищабзи щэбзащэхэри – шъофым кІо, лэучэцІ къысфэушэкІу. 4 Къахьи, ІэшІоу къэгъэхьазыр, сэ сыгу рихьырэм фэдэу, сшхынышъ, сылІэным ыпэкІэ сынэшІу къыпщысфэщт». 5 Ахэмэ зэраІуагъэр Рыбкъэ зэхихыгъэти, Іэсау лэучэцІ къыушэкІунэу шъофым зэкІом, 6 Рыбкъэ ыкъоу Якъубэ риІуагъ: «Уятэ пшэу Іэсау риІоу зэхэсхыгъэ 7 лэучэцІ къыфихьынышъ, шхын ІэшІу фигъэхьазырынэу. Уятэ шхэнышъ, лІэным ыпэкІэ Зиусхьаным ыпашъхьэкІэ ащ ынэшІу щифэщт. 8 Джы, сикІал, пшІэн фаем уишъыпкъэу къедэІу, къызэрэуасІоуи шІы. 9 Іэхъогъум кІуи, чэцІ дэгъуитІу къыхэх. Сэ уятэ пае ахэмэ икІэсэ шхын ІэшІур ахэсшІыкІыщт. 10 О ар фэпхьыщт, ышхынышъ, лІэным ыпэкІэ ынэшІу о къыпщифэнэу». 11 Ау Якъубэ янэ къыриІожьыгъ: «Сшэу Іэсау цІыф цызакІ, сэ скІышъо джашъо. 12 Сятэ сыкъиІэбылъэбыхьанкІи мэхъу, зэрэзгъапцІэрэр къызишІэкІэ, ынэшІу къысщифэным ычІыпІэкІэ, нэлат къысихыщт». 13 Ау янэ къыІуагъ: «О уинэлат сэ къыстерэф, сишъау. Ау сэ сІорэм къедэІу, кІуи къысфахь». 14 Якъубэ кІуи, чэцІхэр янэ къыфихьыгъэх, Рыбкъэ Исхьакъ икІэсэ шхын ІэшІур ышІыгъ. 15 ЕтІанэ Рыбкъэ ыкъо нахьыжъэу Іэсау ищыгъын кІэракІэу ежь иунэ илъыр къышти, ыкъо нахьыкІэу Якъубэ щилъагъ. 16 Ащ ыІэхэмрэ ыпшъэ пцІанэрэ чэцІышъохэр къарищэкІыгъ, 17 етІанэ ежь ыгъэхьазырыгъэ шхын ІашІумрэ хьалыгъумрэ Якъубэ ритыгъэх. 18 Ар ятэ дэжь ихьи, риІуагъ: «Тят!» Адрэм къыІуагъ: «СыкъэдаІо. Ухэта, сишъау?» 19 Якъубэ ятэ риІуагъ: «Сэ Іэсау ары, о уищыпэлъф; о къызэрэсэпІуагъэм фэдэу сэ сшІыгъэ; зыкъэІэти, къэтІыс, шхы силэучэцІ, етІанэ о унэшІу къысщыпфэн». 20 Исхьакъ къэупчІагъ: «Сыдэу псынкІэу къэбгъотыгъа, сишъау?» Адрэм джэуап къытыжьыгъ: «Зиусхьанэу уи Тхьэ сапэ къыригъэфагъ». 21 «КъыскІэрыхь, сикІал, – ыІуагъ Исхьакъ, – сыкъыптеІэбэщт, ора скъоу Іэсаур, хьаумэ ормыра?» 22 Якъубэ ятэу Исхьакъ екІолІагъ, адрэм къыІэбылъэбыхьи, къыІуагъ: «Макъэр Якъубэ ымакъ, ау ыІэхэр Іэсау ыІэх». 23 Ащ ыІэхэр Іэсау ыІэмэ афэдэхэу зэрэцызакІэхэм пае ар къышІагъэпти, ащ ынэшІу щифагъ. 24 Ащ къыІуагъ: «Скъоу Іэсаур оры шъыпкъа?» Адрэм джэуап къытыгъ: «Адэ сэры». 25 Исхьакъ къыІуагъ: «Сишъау, уилэучэцІ сшхынэу къысэт, сынэшІу къыпщысфэнэу». Якъубэ къырити, ятэ шхагъэ, санэ къыхьи, ари ришъугъ. 26 ЕтІанэ ащ ятэу Исхьакъ къыІуагъ: «КъысэкІуалІи къысэбэу, сишъау». 27 Якъубэ екІуалІи, ятэ ебэугъ. Исхьакъ ащ ищыгъын мэу къыпихырэр зэхишІагъэти, ынэшІу къыщифи, къыриІуагъ: «Скъо мэу къыпихырэр Зиусхьаным ынэшІу зыщыфагъэу, губгъомэ мэу къарихырэмэ афэд. 28 Тхьэм тынэу о къыуерэтых ошъо осэпсым щыщ, чІым игъэбэжъу щыщ лэжьыгъи сэнэ шІыгъакІи бэдэдэу. 29 Лъэпкъхэр о пфэрэлажьэх, ЦІыф лъэпкъмэ шъхьащэ къыпфарэшІ. О пшыхэм зиусхьан зафэшІ, уянэ ыкъомэ шъхьащэ къыпфарэшІ, Нэлат къыозыхырэм нэлат терэф. ЗынэшІу къыпщызыфэрэм, Тхьэм ынэшІу щерэф!» 30 Исхьакъ ынэшІу Якъубэ щифи, Якъубэ ятэ ыпашъхьэ къызэрикІыжьыгъэм лъыпытэу, Іэсау шакІо къикІыжьыгъ. 31 Ащи шхыныр ІэшІоу ыгъэхьазыри, ятэ къыфихьи, риІуагъ: «ЗыкъэІэти къэтІыс, тят, шхы силэучэцІ, етІанэ унэшІу къысщыпфэнэу». 32 Исхьакъ къэупчІагъ: «Ухэт о?» Адрэм къыІуагъ: «Сэ сыуикъу, уищыпэлъфэу Іэсау ары». 33 Исхьакъ лъэшэу къэщтагъэу къэкІэзэзи, къыІуагъ: «Адэ хэта адрэр, лэучэцІыр къыушэкІуи, сэ къысфэзыхьыгъэр? О укъэкІоным ыпэкІэ ар сшхыгъэ, етІанэ сынэшІу щысфагъ, джары джы нэшІу зыщыфагъэу щытыщтыр». 34 Іэсау ятэ игущыІэхэм ядэІуи, куо мэкъэшхо къыІэти, ятэ риІуагъ: «Тят, сэри унэшІу къысщыф, сэри ары». 35 Исхьакъ къыІуагъ: «Пшы тхьагъэпцІыгъэ ыгу илъэу къакІуи, сынэшІоу о къыпщысфэн фэягъэр ыштагъ». 36 Іэсау къыІуагъ: «Тефэ шъыпкъэу Якъуб ащ фаусыгъэба? Ащ тІо сигъэпцІагъ: сэ сищыпэлъфыгъэ ыштагъ, джы – унэшІу зыщыуигъэфагъ». ЕтІани ятэ еупчІыгъ: «Сэщ пае нэшІущыфэныгъэ къыпфэнагъэба?» 37 Исхьакъ джэуап Іэсау къыритыжьыгъ: «Сэ ар зиусхьанэу уашъхьагъ къизгъэуцуагъ, зэкІэ тиІахьылхэри унэІут фэсшІыгъэх, лэжьыгъэрэ сэнэ шІыгъакІэрэкІэ нахь лъэш сшІыгъэ. Сыд сэ джы о къыпфэсшІэшъущтыр, сикІал?» 38 Іэсау ятэ къеупчІыгъ: «Тят, зызакъуа унэшІу ащыпфэнэу зэрэщытыр? Сэри унэшІу къысщыф, тят!» Іэсау лъэшэу къэгъыгъ. 39 Ятэу Исхьакъ джэуап къытыжьыгъ: «ЧІыгу пщэрымрэ ошъо осэпсымрэ апэчыжьэщтых о уипсэупІэхэр. 40 Уичатэ къыхьырэмкІэ о ущыІэщт, пши уфэлэжьэщт. Ау уахътэр къэсыщт – зыкъызыпІэтыкІэ, ащ ибжь о ппшъэ дэбдзыжьыщт».
Якъубэ Лабан дэжь зэрэчъагъэр
41 Ятэ ынэшІу зэрэщифагъэм пае Іэсау ылъэгъу мыхъоу хъугъэ Якъубэ. Іэсау ыгукІэ ыІуагъ: «Сятэ зыщыдгъэещт мафэхэр къэсынхэшъ, сшэу Якъубэ сыукІыщт». 42 Рыбкъэ раІожьыгъ ыкъо нахьыжъэу Іэсау ыІуагъэр. Арыти, ыкъо нахьыкІэу Якъубэ къыригъаджэхи, риІуагъ: «О пшэу Іэсау уиукІын ыгу хэлъ. 43 Арышъ, къыосІощтым къедэІу, сикІал: Хъаран щыпсэурэ сшэу Лабан дэжь чъэ. 44 Ащ ыдэжь тІэкІурэ къыщыІ, пшы игубж оІэсэжьыфэ, 45 пшы губжэу къыпфыриІэр Іэсэжьэу, ащ о епшІагъэр щэгъупшэжьыфэ. Джащыгъум сэ къыплъызгъэкІонхэшъ, ащ укъисщыжьыщт. Сыд пае а зы мафэм шъуитІуи шъусшІокІодына?» 46 ЕтІанэ Рыбкъэ Исхьакъ риІуагъ: «Хыт бзылъфыгъэхэм апкъ къикІыкІэ щыІэныгъэм сыкІэгушІурэп. Мы чІыгум щыщ бзылъфыгъэхэу, мы хьат бзылъфыгъэхэм афэдэхэм ащыщ Якъубэ шъузкІэ къыщэмэ, ащыгъум сэ сыщыІэнэуи сищыкІэгъэжьэп».
УблапІэ 28
1 Исхьакъ Якъубэ къеджи, ынэшІу къыщифи, унашъо фишІыгъ: «КъэнаІан цІыфхэм апхъумэ ащыщ шъузэу къэмыщ. 2 Мэсэпэтамым кІуи, уянэ ятэу Бэтуел дэжь, уянэ ышэу Лабан ыпхъумэ ащыщ ащ шъузэу къищ. 3 ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэм ынэшІу къыпщеф! Уегъэбагъу ыкІи къыпхерэгъахъу, цІыф лъэпкъыбэхэри о птерэкІых. 4 КъыплъегъэІэс Тхьэм Ибрахьимэ ынэшІоу щифагъэр ори, о къыптекІыщтхэми къалъерэгъэІэс – Тхьэм Ибрахьимэ къыритыгъэ чІыгоу о хымэу узщыпсэурэр уиІахьэшІу хъуным пае!» 5 Арыти Исхьакъ Якъубэ ытІупщыгъ, Мэсэпэтамым, арам цІыфэу Бэтуел ыкъоу Лабан дэжь ар кІуагъэ. Лабан Якъубэрэ Іэсаурэ янэу Рыбкъэ ышыгъ.
Исмахьилэ ыпхъу Іэсау къызэрищагъэр
6 Исхьакъ ынэшІу Якъубэ щифи, Мэсэпэтамым шъуз къырищынэу зэригъэкІуагъэр, ынэшІу щифэзэ, зэрэтыригъэпытыхьагъэр «къэнаІан бзылъфыгъэ къэмыщ» ыІуи, 7 Якъуби ятэрэ янэрэ ядэІуи, Мэсэпэтамым зэрэкІуагъэри Іэсау ылъэгъугъ. 8 Джащыгъум Іэсау къыгурыІуагъ къэнаІан бзылъфыгъэхэр ятэ ыгу зэрэримыхьыхэрэр; 9 арыти Іэсау Исмахьилэ ицІыфхэм адэжь кІуи, джыри зы шъуз къыщагъ – Махъалат, Ибрахьимэ ыкъоу Исмахьилэ ыпхъу, Нэбаиот ышыпхъу.
Якъубэ пкІыхьапІэ Бэтэл зэрэщилъэгъугъэр
10 Якъубэ БэрщэбаІ къыдэкІи, Хъаран ежьагъ. 11 ЧІыпІэ горэм нэси, шІункІ къэхъугъэти, ащ чэщыр щырихынэу къэуцугъ, сыда пІомэ тыгъэр къохьажьыгъагъ. Мыжъо горэ ипІэшъхьагъэу ыгъэтІылъи, чъыенэу гъолъыгъэ. 12 Мары лъэоир чІыгум тетэу, ащ ыцыпэ уашъом нэсэу, Тхьэм имэлэІичхэр ащкІэ дэкІоежьыхэу, къехыхэу пкІыхьапІэкІэ ылъэгъугъ. 13 Мары Зиусхьаныр ащ ышъхьагъ тетэу Якъубэ къыреІо: «Сэры Зиусхьаныр, уятэжъэу Ибрахьими Исхьакъи я Тхьэр. ЧІыгоу узтелъыр Сэ ори птекІыщт бынхэми къышъосэты. 14 О птекІыщт бынхэр чІыгум телъ пшахъом фэдизэу бэ хъущтых, тыгъэ къохьапІэмкІи, тыгъэ къокІыпІэмкІи, темырымкІи, къыблэмкІи ахэр ащыпсэущтых. Оррэ птекІыщтхэмрэ яхьатыркІэ дунаим тет лъэпкъ пстэуми сынэшІу ащысфэщт. 15 Мары Сэ сыпкІыгъу: тыдэ укІуагъэми, усыухъумэщт, мы чІыгуми къэозгъэгъэзэжьыщт. Уизакъоу укъэзгъэнэщтэп къыосІуагъэр сэгъэцэкІэфэ». 16 Якъубэ къэущыжьи, къыІуагъ: «Шъыпкъэ дэдэмкІэ, Зиусхьаныр мы чІыпІэм щыІ; сэ ар сшІэщтыгъэп! 17 Мы чІыпІэр сыдэу щынагъуа! – къыІуагъ ащ лъэшэу къэщтагъэу. – Щэч хэмылъэу мыр Тхьэм иун, уашъом икъэлапчъ!» 18 Якъубэ пчэдыжьым жьэу пІэшъхьагъ ышІыгъэгъэ мыжъор зандэу мыжъосын тамыгъэу ыгъэуцуи, ыкІыІу дагъэ тырикІагъ. 19 А чІыпІэм ащ цІэ фиусыгъ: Бэтэл; ащ ыпэкІэ а къалэм Луз ыцІагъэми. 20 ЕтІанэ Якъубэ тхьэлъанэ ышІыгъ: «Сэ мы гъогоу сызтетым сыкъыщиухъумэу, Тхьэр сигъусэщтмэ, хьалыгъурэ щыгъынрэ къыситэу, 21 мамырныгъэкІэ сятэ иунэ къэзгъэзэжьмэ, Зиусхьаныр си Тхьэу щытыщт; 22 мы мыжъоу мыжъосынэу згъэуцугъэр ТхьэлъэІупІэ хъущт, ыкІи О, Тхьэ, къысэптырэ пстэуми азыпшІанэ О къыостзэ сшІыщт».
УблапІэ 29
Якъуб Рахъэл зэрэІукІагъэр
1 Якъубэ игъогу лъигъэкІуати, тыгъэ къокІыпІэм щыпсэурэ цІыфхэм ячІыгу нэсыгъ. 2 Шъофым псынэ итэу, ащ мэл Іэхъогъуищ Іулъэу ылъэгъугъ. А псынэм псы къырахызэ, былымхэр рагъашъощтыгъэх. Псынашъхьэм мыжъошхо телъыгъ. 3 ЗэкІэ Іэхъогъухэр ащ зыщызэрэугъойхэкІэ, Іахъомэ мыжъор псынашъхьэм къытырагъэукІорэикІыти, мэлхэр псы рагъашъощтыгъэх; етІанэ икІэрыкІэу мыжъор псынашъхьэм тыралъхьажьыщтыгъэ. 4 Якъубэ Іахъомэ яупчІыгъ: «Скъошхэр! Тыдэ шъукъикІыра?» Адрэмэ къаІуагъ: «Тэ Хъаран тыщыщ». 5 Якъубэ яупчІыгъ: «ШъошІа шъо Лабан, Нахъор ыкъо?» Ахэмэ къыраІожьыгъ: «ТэшІэ». 6 Ар джыри яупчІыгъ: «Сыд, ищыІакІэ дэгъуа?» Ахэмэ джэуап къатыжьыгъ: «Дэгъу, марыба Рахъэл, ащ ыпхъу, мэлымэ акІыгъоу къэкІо». 7 «Тыгъэр джыри лъагэ, – ариІуагъ Якъубэ чэмахъомэ, – былымхэр шъуугъоижьынхэу игъоп, мэлхэр псы ежъугъашъохи, хъупІэм шъуфыжьхэба». 8 Ау ахэмэ къыраІуагъ: «ЗэкІэ Іэхъогъухэр къэзэрэугъоижьыфэхэ ар тшІэн тлъэкІыщтэп. Мыжъор джащыгъум къытрагъэукІорэикІынышъ, мэлхэр псы едгъэшъощтых». 9 Ахэр зэрэгъэгущыІэхэфэ, ятэ имэлхэр къыфхэзэ, Рахъэл къыІухьагъ – ар мэлэхъуагъ. 10 Якъубэ янэшэу Лабан ыпхъу Рахъэл мэлхэм ягъусэу зелъэгъум, мыжъор псынашъхьэм къытригъэукІорэикІи, мэлхэр псы ригъэшъуагъэх. 11 Якъубэ Рахъэл ебэуи, ымакъэ Іэтыгъэу къэгъыгъ. 12 Рахъэл ятэ зэриІэхьылыр, ежь Рыбкъэ зэрикъор Якъубэ ащ риІуагъ. Пшъашъэр чъэжьи, ятэ риІотэжьыгъ. 13 Ышыпхъу ыкъо Якъубэ икъэбар зызэхехым, Лабан ащ къыпэгъочъыгъ, ІаплІ къырищэкІи, къебэуи, иунэ рищагъ; Якъубэ ежь икъэбар зэкІэ Лабан къыфиІотагъэти, 14 Лабан ащ къыриІуагъ: «Шъыпкъэ дэдэмкІэ, о скъупшъхьи ущыщ, сыли ущыщ». Якъубэ ащ ыдэжь мазэрэ щыІагъ.
Якъубэ Леарэ Рахъэлрэ къызэрищагъэхэр
15 Уахътэр зытекІым, Лабан Якъубэ къыриІуагъ: «УзэрэсиІэхьылым пае пкІэнчъэу сэщ пае улэжьэна? КъысаІу, сыда лэжьапкІэу остыщтыр?» 16 Лабан пхъуитІу иІагъ: нахьыжъым ыцІагъэр Леа; нахьыкІэм – Рахъэл. 17 Леа ынэхэр дэхагъэх, ау Рахъэл ыпкъыкІи ынапэкІи дэхагъэ. 18 Якъубэ Рахъэл шІу ылъэгъугъэти, Лабан риІуагъ: «Упхъу нахьыкІэу Рахъэл пае илъэсиблырэ сыпфэлэжьэщт». 19 Лабан къыІуагъ: «НэмыкІ горэм естын нахьи, ар о къыостымэ нахьышІу, садэжь щыпсэу». 20 Якъубэ илъэсиблырэ Рахъэл пае лэжьагъэ, ау пшъашъэр шІу дэдэ ылъэгъущтыгъэти, ахэр ежь мэфэ заулэм фэдэу къыщыхъугъэх. 21 Якъубэ риІуагъ Лабан: «Сишъуз къысэт, сыда пІомэ ыдэжь сызщихьащт уахътэр къэсыгъ». 22 Лабан зэкІэ игъунэгъухэр къыригъэблагъэхи, ешхэ-ешъо ышІыгъ. 23 Пчыхьэ зэхъум, ыпхъу Леа Якъубэ дэжь къыщагъ; Якъубэ ащ гохьагъ. 24 Лабан иунэІут бзылъфыгъэу Зилпа, ыпхъу Леа иунэІутынэу ритыгъ. 25 Пчэдыжьым Якъубэ ылъэгъугъэр – мары Леа! Арыти Якъубэ риІуагъ Лабан: «Сыда о къысэпшІагъэр? Рахъэл паеба сэ Іоф о зыкІыпфэсшІагъэр? Сыда сызкІэбгъэпцІагъэр?» 26 Лабан къыІуагъ: «Тэ талъэныкъо нахьыжъым ыпэу нахьыкІэр дагъакІорэп. 27 Мы нысэщэ мэфиблым ащ кІыгъури, етІанэ нахьыкІэри къыоттыщт, о джащ пае илъэсиблырэ джыри сэщ пае улэжьэщт». 28 Якъубэ ащ еуцолІагъ. Тхьэмафэр зытешІэм, Лабан ыпхъу Рахъэл шъузкІэ къыритыгъ. 29 Лабан иунэІут бзылъфыгъэу Билхэ ыпхъу Рахъэл иунэІутынэу ритыгъ. 30 Якъубэ Рахъэл гохьагъ, Леа нахьи Рахъэл бэкІэ нахь лъэшэу шІу ылъэгъущтыгъэ, джыри илъэсиблэ ащ пае Лабан фэлэжьагъ.
Якъубэ ыкъохэр
31 Зиусхьаным Якъубэ Леа шІу зэримылъэгъурэр къызелъэгъум, ащ сабый къыфэхъунэу ышІыгъ, ау Рахъэл сабый хэкІыщтыгъэп. 32 Леа лъэрымыхь хъугъэ, шъао къыфэхъугъ, ащ Рубэн фиусыгъ; сыда пІомэ ащ къыІуагъ: «Зиусхьаным ситхьамыкІагъэ къылъэгъугъ, джы силІ шъыпкъэмкІэ шІу силъэгъущт». 33 Джыри ащ ышъо сабый хафи, шъао къызыфэхъум, къыІуагъ: «Зиусхьаным зэхихыгъэ сэ шІу сызэрамылъэгъурэр, джащ пае джыри зы шъао къыситыгъ». Ащ ЩымІон фиусыгъ. 34 Джыри ащ ышъо сабый хафи, шъао къыфэхъугъ. «Джы силІ сэ къысэпкІылІэщт, – ыІуагъ ащ, – сэ ащ шъэуищ къыфэслъфыгъ». Джащ пае Лэуй фиусыгъ. 35 Джыри зэ ащ ышъо сабый хэфагъ, джыри шъао къыфэхъугъ. «Джы сэ Зиусхьаным щытхъу фэсшІыщт», – ыІуи, джащ пае ыкъо Ехъуд фиусыгъ. Ащ ыуж мылъфэжьэу хъугъэ.
УблапІэ 30
1 Якъубэ сабыйхэр зэрэдимыгъотыхэрэр елъэгъути, Рахъэл ышыпхъу ехъуапсэщтыгъэ. «Сабыйхэр къысэтых, – риІуагъ ащ Якъубэ, – армырмэ сылІэщт». 2 Ау Якъубэ, Рахъэл фэгубжи, риІуагъ: «Сэра Тхьэу о сабый пхэмыкІынэу зышІыгъэр?» 3 «Мары сиунэІут бзылъфыгъэу Билхэ, – ыІуагъ Рахъэл, – ащ ыдэжь ихь: слъэгуанджэхэм сабый атесынэу къысферэлъф. Ащ ихьатырыщтми, сабыйхэр сэри сиІэных». 4 Рахъэл иунэІут бзылъфыгъэу Билхэ ащ ыгъэшъузынэу ритыгъ; Якъубэ ащ ыдэжь ихьагъ. 5 Билхэ ышъо сабый хафи, Якъубэ шъао къыфилъфыгъ. 6 «Тхьэм сиІоф къызэхифыгъ, – къыІуагъ Рахъэл, – силъэІу къызэхихи, шъао къыситыгъ». Джащ пае Дан фиусыгъ. 7 Рахъэл иунэІут бзылъфыгъэу Билхэ джыри лъэрымыхь хъуи, ятІонэрэ шъаор Якъубэ къыфилъфыгъ. 8 «Бэнэныгъэ лъэшкІэ сэ сшыпхъу себэни, сытекІуагъ», – ыІуагъ Рахъэл. Джащ пае ишъао Нафталый фиусыгъ. 9 Леа ежь зэрэмылъфэжьыщтым егупшыси, иунэІут бзылъфыгъэу Зилпа Якъубэ шъуз гуадзэу ритыгъ. 10 Леа иунэІут бзылъфыгъэу Зилпа Якъубэ шъао къыфилъфыгъ. 11 Леа къыІуагъ: «Синасып къыхьыгъ». Джащ пае шъэожъыем Гъад фиусыгъ. 12 Зилпа джыри шъао Якъубэ къыфилъфыгъ. 13 Арыти Леа къыІуагъ: «Гъогу мафэ сытеуцуагъ! Бзылъфыгъэмэ насыпышІу къысаІощт!» Джащ пае Ащэр фиусыгъ. 14 Коц хыныгъом Рубэн шъофым мандрагорхэр къыщигъотхи, янэу Леа къыфихьыгъэх. Рахъэл Леа елъэІугъ: «Пкъо къыхьыгъэ мандрагорхэр къысэтба». 15 Ау Леа ащ къыриІуагъ: «СилІ зэрэстепхыгъэр имыкъоу, джы скъо имандрагорхэр зыІэкІэбгъахьэхэ пшІоигъу, ара?» Рахъэл къыІуагъ: «Пкъо имандрагорхэм апае ащыгъум силІ нычэпэ къыбгорэлъ». 16 Пчыхьэм Якъубэ губгъом къызекІыжьым, Леа ащ пэгъокІи, риІуагъ: «Садэжь къихь. Скъо имандрагорхэмкІэ сэ сшыпхъу ущысщэфыгъ». Арыти а чэщым Якъубэ Леа голъыгъ. 17 Леа илъэІу Тхьэм къызэхихыгъ, ащ ышъо сабый хафи, ятфэнэрэ шъаор Якъубэ къыфилъфыгъ. 18 Джащыгъум Леа къыІуагъ: «СиунэІут бзылъфыгъэ силІ зэрэдэзгощыгъэм пае Тхьэм сиІахьэ къыслъигъэІэсыжьыгъ». Джащ пае Леа ыкъо Исасхъар фиусыгъ. 19 Джыри Леа сабый ышъо хафи, яхэнэрэ шъаор Якъубэ къыфилъфыгъ. 20 Леа къыІуагъ: «Тхьэм тын шІагъо къысфишІыгъ! Джы силІ лъытэныгъэ къысфишІын шъыпкъ, сэ ащ шъэуих къыфэслъфыгъэба!» Леа ыкъо Зэбулун фиусыгъ. 21 ЕтІанэ пшъашъэ къылъфи, ащ Динэ фиусыгъ. 22 Тхьэр Рахъэли егупшысагъ, ащ илъэІу къызэхихи, ышъо сабый хигъэфагъ. 23 Рахъэл лъэрмыхьэ хъуи, шъао къыфэхъуи, къыІуагъ: «Тхьэм емыкІу къысигъэхьыгъэп». 24 Ыкъо Юсыф фиуси, лъэІуагъэ: «Зиусхьаным джыри сэ зы шъао къысерэт!»
Якъубэ Лабан фэлажьэзэ бай зэрэхъугъэр
25 Юсыф къызэхъум ыуж, Якъубэ Лабан риІуагъ: «Тадэжь, сихэгъэгу сыкІожьынэу сытІупщ, 26 сызкІыпфэлэжьэгъэ сишъузхэмрэ сисабыйхэмрэ къысэтхи. Ори ошІэ Іофэу пфэсылэжьыгъэр зыфэдэр». 27 Ау Лабан ащ къыриІуагъ: «НэшІукІэ сэ о укъысэплъыгъэмэ, сыолъэІу, къэуцу, джэнчымкІэ сэ къэсшІагъ оркІэ Зиусхьаным ынэшІу сэри скІыгъу зэрэхъугъэр». 28 ЕтІани къыпигъэхъуагъ: «ЛэжьапкІэу къыптефэрэр ор-орэу къаІуи, сэ къыостыщт». 29 Якъубэ ащ къыриІуагъ: «Сэ о сызэрэпфэлэжьэгъэ шІыкІэр ори ошІэ, сапэтыфэ уибылымхэр зэрэхъугъэхэри ошІэ. 30 Сэ сыкъэмыкІозэ уиІагъэр макІэ, джы бэ хъугъэ! Сыдым сыфежьагъэми, Тхьэм ынэшІу джарэу къыпщифэщтыгъэ! Ау сыдигъуа сэ сиунагъо сызыфэлэжьэщтыр?» 31 Лабан къыІуагъ: «КъаІо, сыда къыостыщтыр?» Якъубэ къыІуагъ: «Зи къысэмыт. Сэ къыуасІорэр къысфапшІэмэ, сэ джыри уимэлхэр пфэзгъэхъущтых ыкІи къэсыухъумэщтых. 32 Непэ зэкІэ уимэл-пчэн Іэхъогъухэр къэскІухьащтых; къахэщых ахэмэ мэлхэу бжьыгъэ зыхэлъхэри, къолэнхэри, шІуцІэхэри, джащ фэдэу бжьыгъи хэлъэу, къолэнэуи пчэнхэм ахэтхэри. Ащ фэдэ былымхэр сэркІэ лэжьапкІэ хъущтых. 33 ЕтІанэ силэжьапкІэ уеплъынэу укъызыкІокІэ, сэ сизэфагъэ уапашъхьэ къыщынэфэщт. Джы щегъэжьагъэу бжьыгъэ хэмылъэу е мыкъолэнэу пчэн е мэлхэм ащыщэу мышІуцІэ сэсыемэ къахэбгъуатэмэ, ар сэ стыгъугъэу мэхъу». 34 «Дэгъу, – ыІуагъ Лабан, – орэхъу о зэрэпІуагъэу». 35 Ау а мафэм Лабан къахищыгъэх ачъэ къолэнхэри, бжьыгъэ зыхэлъхэри, зэкІэ пчэнэу бжьыгъэ зыхэлъхэри, къолэнхэри, фыжь тІэкІу нэмыІэми зыхэлъыгъэхэри, зэкІэ мэл шІуцІэхэри, ахэр агъэхъунхэу ыкъомэ аритыгъэх. 36 Якъубэ мэфищ гъогукІэ пэчыжьэхэу ахэр ІукІыгъэх. Лабан ибылымэу къэнагъэр Якъубэ ыгъэхъущтыгъэ. 37 Къумбыл чъыгым, миндалым, платаным ячы цІынэхэр ащ ыштэхи, пхъашъомэ шъолъырхэр афишІыгъэх, пхъэ фыжьыр къычІигъэщызэ. 38 Шъолъырхэр зыхэщыгъэ чы упсыгъэхэр ащ пчэнхэр псы зыщешъощтыгъэ хьакъуашъомэ арилъхьагъэх, ахэр псы ешъонхэу къызыкІохэкІэ, а уахътэм зэгуахьэщтыгъэхэти, чыхэр алъэгъунхэу. 39 Чы къолэнмэ апашъхьэ пчэнхэр щызэгуахьэщтыгъэхэти, чэцІхэр къолэнхэуи, бжьыгъэ ахэлъэуи къалъфыщтыгъэ. 40 Якъубэ мэлхэр къахищыхэти, ахэр Лабан имэл къолэнхэмрэ шІуцІэхэмрэ афэгъэзагъэхэу зэкІолІэнхэм пае ыгъэуцущтыгъэх. Джы Якъубэ ежь иІэхъогъу шъхьафэу ыІыгъыгъ, Лабан иехэм ахэр ахигъэуцощтыгъэхэп. 41 Былым лъэшхэр зэгуахьэхэ зыщыхъурэм, Якъубэ чыхэр былымхэм алъэгъунэу хьэкъуашъомэ арилъхьэщтыгъэ, чымэ апашъхьэ щызэгохьанхэу. 42 Ау былым хъыбыйхэр зыщызэгуахьэхэрэм, чыхэр арилъхьэщтыгъэхэп. Джаущтэу Лабан былым хъыбыир ие хъущтыгъэ, былым пытэр Якъубэ ІэкІахьэщтыгъэ. 43 Якъубэ бай дэдэ хъугъэ; ащ мэл-пчэн Іэхъогъухэри, унэІут бзылъфыгъэхэри, хъулъфыгъэхэри, махъши, щыди бэ иІэ хъугъэр.
УблапІэ 31
Якъубэ Лабан къызэрэІэкІэкІыжьыгъэр
1 Якъубэ Лабан ыкъомэ ежь пае аІохэрэр зэхихыгъэх: «ЗэкІэ тятэ иІагъэр Якъубэ зыІэкІиубыти, тятэ ыІэ илъыгъэм имылъку ежь хишІыкІыгъ». 2 Якъубэ ежьми нахьыпэрэм фэдэу Лабан къызэрэфыщымытыжьым гу лъитагъ. 3 ЕтІанэ Зиусхьаным Якъубэ къыриІуагъ: «Шъуадэжь, уятэхэм адэжь кІожь; сэри о сыуигъусэщт». 4 Арыти Якъубэ Рахъэлрэ Леарэ алъигъакІохи, ибылым Іэхъогъухэр зыдэщыІэ шъофым къаригъэщагъэх. 5 Ахэмэ ариІуагъ: «Нахьыпэм фэдэу шъуятэ къызэрэсфыщымытыжьыр сэлъэгъу. Ау сятэ и Тхьэ сэ сигъус. 6 Шъори шъошІэ зэкІэ лъэкІэу сиІэмкІэ шъуятэ сызэрэфэлэжьагъэр. 7 Ау шъуятэ сигъапцІэзэ, пшІэ фэдизрэ силэжьапкІэ зэблихъугъэ. Ау Тхьэм ащ сэ бзэджагъэ къысишІэнэу фидагъэп. 8 "Былымэу бжьыгъэ зиІэхэр уилэжьапкІэ хъущтых" къызысиІокІэ, зэкІэ былымхэр бжьыгъэ яІэу къэхъущтыгъэх. "Къолэнхэр уилэжьапкІэ хъущтых" зиІокІэ, зэкІэ былымхэр къолэнхэу къалъфыщтыгъэх. 9 Джаущтэу Тхьэм шъуятэ ибылымхэр ыштэхи, сэ ахэр къыситыгъэх. 10 Зэгорэм, былымхэр зыщылъыхъожьыхэрэ уахътэм, сэ пкІыхьапІэкІэ слъэгъугъэ: ачъэу пчэнхэм зязыдзыгъэхэр зэкІэ къолэныгъэх, бжьыгъэхэри яІагъэх. 11 Тхьэм имэлэІич пкІыхьапІэм сыхэтэу къысиІуагъ: "Якъуб!" Сэ сІуагъэ: "СыкъэдаІо". 12 Ащ къысиІуагъ: "Моу плъэри, плъэгъущт: ачъэу пчэнмэ зязыдзыхэрэр зэкІэ е къолэных, е бжьыгъэхэр яІэх. Лабан къыуишІэрэр зэкІэ Сэ слъэгъугъэ. 13 Мыжъосыным дагъэ зыщытепкІагъэу, Сэ гущыІэ пытэ къызщысэптыгъэ Бэтэл зыкъыщыозгъэлъэгъугъэ Тхьэр Сэры. Джы тэджи, мы хэгъэгум икІыжьи, укъызыщыхъугъэ хэкум кІожь"». 14 Рахъэлрэ Леарэ джэуап Якъубэ къыратыжьыгъ: «Тятэ тэ тызэригъэхымэрэр нафэба? 15 Тэ тищи, къыткІэкІуагъэр ежь ыгъэфедагъ. 16 Аущтэу зыхъукІэ, зэкІэ мылъкоу Тхьэм тятэ Іихыгъэр тэри тисабыйхэми тэтый. Арышъ зэкІэ Тхьэм къыуиІуагъэр гъэцакІэ». 17 Якъубэ исабыйхэри ишъузхэри махъшэхэм атыригъэтІысхьагъэх; 18 зэкІэ ибылымхэри, зэкІэ ыгъотыгъэ мылъкури, ежь ышъхьэкІэ ибылымэу Мэсэпэтамым щызэригъэгъотыгъэри, ятэу Исхьакъ дэжь, КъэнаІан чІыгум кІожьынэу зыдырищэжьагъ. 19 Лабан имэлхэр ыупхъонхэу кІуагъэти, ятэ иІэгъэ тхьэ нэпцІхэр Рахъэл къытыгъугъэх. 20 Джаущтэу Якъубэ арам цІыфэу Лабан ыгъэпцІагъ: зэрэкощыжьырэмкІэ макъэ ригъэІугъэп. 21 ЗэкІэ иІагъэр зыкІигъэгъуи, ежьэжьыгъ; псыхъоу Ефрат зэпырыкІи, ГъылыІад къушъхьэлъэ хэкум фиузэнкІыгъ.
Лабан Якъубэ зэрэлъежьагъэр
22 Ящэнэрэ мафэм Якъубэ зэрэкІожьыгъэр Лабан раІуагъ. 23 ИІахьылхэр гъусэ ышІыхи, Лабан ащ лъежьагъ, мэфибл тешІагъэу ГъылыІад къушъхьэлъэ хэкум дэжь щыкІэхьагъ. 24 Чэщым пкІыхьапІэкІэ Тхьэр арамэу Лабан къыфакІуи, ащ къыриІуагъ: «Зыфэсакъыжь, Якъубэ зыгорэ епшІэкъон!» 25 Лабан Якъубэ кІэхьагъ; Якъубэ ищэтырэ Іуашъхьэм тыригъэуцуагъ, Лабани иІахьылхэр игъусэхэу ГъылыІад къушъхьэлъэ хэкум къыщыуцугъ. 26 Лабан Якъубэ риІуагъ: «Сыда о пшІэрэр? Сыда, сыбгъапцІи, спхъухэр зыкІепщэжьагъэхэр, ІашэкІэ заом гъэры щашІыгъэхэм фэдэу? 27 Сыда шъэфэу зыфыкІэптхъужьыгъэр, сызыкІэбгъэпцІагъэр, зи къысэмыІоу? Тычэфэу, орэдхэр къатІозэ, шъонтырыпымрэ пхъонтэпщынэмрэ къядгъаІозэ, сэ укъэстІупщыжьыныеба. 28 Аужыпкъэм о сипхъорэлъфхэми спхъухэми сябгъэбэужьыгъэп; акъылынчъэу узекІуагъ. 29 Сыогоон слъэкІыни дэгъоу, ау шъуятэ и Тхьэ тыгъосчэщ къыздэгущыІи, къысиІуагъ: "Зыфэсакъыжь, Якъубэ зыгорэ епшІэкъон!" 30 КІо, о укІожьыгъэми Іофыгъэп, сыда пІомэ уятэ иунэ узэрифэжьыщтым пфэмыщыІэжьэу удэгуІэщтыгъэ, ау сыда ситхьэ сурэтхэр зыкІэптыгъугъэхэр?» 31 Якъубэ джэуап Лабан ритыжьыгъ: «Сэ сыщынэщтыгъэ, о ппхъухэр степхыжьыных сшІошІыщтыгъэ. 32 Уитхьэ сурэтхэр зэбгъотылІэжьхэрэр псэоу къэнэжьыщтэп. ТиІахьылхэр шыхьат орэхъух: зэкІэ къэлъыхъуи, оуиер штэжь». Ау Якъубэ ышІэщтыгъэп ахэр Рахъэл къызэритыгъугъэхэр. 33 Лабан Якъубэ ищэтыри, Леа ищэтыри, бзылъфыгъэ унэІутитІумэ ящэтыри ачІэхьагъ, ау зи къыгъотыгъэп. Леа ищэтырэ къызычІэкІыжьым, Рахъэл ищэтырэ чІэхьагъ. 34 Рахъэл тхьэ сурэтхэр ыштэхи, мэхъшэ уанэм ычІэгъ чІилъхьагъэх, ежь ахэмэ атетІысхьажьыгъ. Лабан зэкІэ щэтырыр къылъыхъугъ, ау зи къыгъотыгъэп. 35 Ежь Рахъэл ятэ риІуагъ: «Сизиусхьан къысфэрэмыгубж, сыкъыфэтэджын зэрэсымылъэкІырэмкІэ: сэ бзылъфыгъэ хабзэр къысфэкІуагъ». Лабан лъыхъуагъэ, ау тхьэ сурэтхэр къыгъотыгъэхэп. 36 Джы Якъубэ къэгубжи, Лабан ыгъэмысэу ыублагъ: «Сыда сызэрэмысэр, сыд псэкІода сшІагъэр, сауж уимыкІынэу? 37 О зэкІэ сиІапІэмэ уяплъыгъ, сыда уиунэ илъ пкъыгъо пстэумэ ащыщэу къэбгъотыгъэр? ТиІахьылхэм апашъхьэ къилъхь, ахэмэ тиІоф къызэхарэф. 38 Мары, илъэс тІокІырэ уадэжь сыщыІагъ; уимэл-пчэнхэми шъэрэзыжьыгъэ къахэкІыгъэп, уиІэхъогъу щыщ тІыхэр сшхыгъэхэп. 39 ХьэкІэ-къуакІэм зэхицунтхъагъэу къыпфэсхьыжьыгъэп, ар сэ сизэрарыгъ; чэщым атыгъугъэри, мафэм атыгъугъэри сэ сэбгъэпщыныжьыщтыгъэ. 40 Мары сиІоф зытетыгъэр: мафэрэ жъоркъым, чэщырэ чъыІэм къин сагъэщэчыщтыгъэ; сичъые сынэмэ апэчыжьэ зишІыщтыгъэ. 41 Джащ фэдэх илъэс тІокІэу уиунэ щисхыгъэр. УипшъэшъитІумэ апае илъэс пшІыкІуплІырэ сыпфэлэжьагъ, илъэсихырэ – уибылымхэм апае; ау о къыстефэрэ лэжьапкІэр гъогогъуипшІэ зэблэпхъугъэ. 42 Сятэ и Тхьэ, Ибрахьимэ и Тхьэ, Исхьакъ Щынагъо зыфыриІэр скІымыгъугъэмэ, о джыри сэ ІэнэкІэу сыптІупщыжьыщтгъэ. СитхьамыкІагъэрэ Іофэу сІэхэмкІэ сшІагъэмрэ Тхьэм къылъэгъухи, тыгъосчэщ Ар къыскъоуцуагъ». 43 Лабан джэуап Якъубэ къыритыжьыгъ: «Пшъашъэхэр – сэ спхъух; сабыйхэр – сэ сисабыих; былымхэр – сэ сибылымых, зэкІэ о плъэгъурэр сэсый. Спхъухэмрэ ахэмэ къалъфыгъэ сабыйхэмрэ агу хэзгъэкІын слъэкІыщта? 44 Джы оррэ сэррэ тызэгъэзэгъ, тазыфагуи шыхьат дэрэт». 45 Якъубэ мыжъо ин, саугъэтым фэдэу, зандэу ыгъэуцуи, 46 иІахьылхэм ариІуагъ: «Мыжъохэр къэшъуугъоих». Ахэмэ мыжъохэр къаугъоигъэх, Іуашъхьэу зэтыралъхьэхи, а мыжъо Іуашъхьэм дэжь щышхагъэх. 47 Лабан ащ Егъар-Сахъадут фиусыгъ, Якъубэ ащ ГъалыІэд фиусыгъ. 48 Лабан къыІуагъ: «Непэ мы Іуашъхьэр оррэ сэррэ тазыфагукІэ шыхьат». Ащ къыхэкІэуи ащ ГъалыІэд раІо, 49 джащ фэдэуи – Мыцпэ, Лабан зэриІуагъэм пае: «Зиусхьаныр оррэ сэррэ тызэгокІыжьэу, тызэрэмылъэгъужьы зыхъукІи, къытлъэрэплъ. 50 Спхъумэ о дэеу уадэзекІо зыхъукІэ е ахэмэ апэмыкІэу шъузхэр пштэхэмэ, ащыгъум зэгъашІэ, сэррэ оррэ цІыф шыхьат тимыІэми, тазыфагу Тхьэр шыхьатэу дэт». 51 Лабан Якъубэ риІуагъ: «Мары мы Іуашъхьэр, мары мы мыжъосыныри, сэррэ оррэ тазыфагу дэзгъэуцуагъэр. 52 Мы Іуашъхьэм сыкъыблэкІэу бзэджэ Іоф пае сэ уадэжь сыкъызэримыхьащтымкІэ ори мы Іуашъхьэми мы мыжъосыными уакъыблэкІэу бзэджэ Іоф пае садэжь укъызэримыхьащтымкІэ, мы Іуашъхьэри шыхьат, мы саугъэтри шыхьат. 53 Ибрахьимэ и Тхьэ, Нахъор и Тхьэ, ахэмэ ятэ и Тхьэ, хьыкумышІэу тазыфагу дэрэт». Якъубэ ежь ятэ Исхьакъ Щынагъо зыфыриІэмкІэ тхьэрыІо ышІыгъ. 54 Якъубэ Іуашъхьэм къурмэныпхъэр щышІуибзыгъ, иІахьылхэри къыригъэблэгъагъэх шхэнхэу. Зэшхэхэм, ахэмэ Іуашъхьэм чэщыр щырахыгъ. 55 Лабан пчэдыжьым ипхъорэлъфхэми ыпхъухэми къябэужьыгъ, ахэмэ Тхьэм ынэшІу къащифэнэу афелъэІуи, етІанэ ядэжь къежьэжьыгъ.
УблапІэ 32
1 Якъубэ ежь игъогу техьажьыгъ, Тхьэм и МэлэІичхэр ащ къыпэгъокІыгъэх. 2 Ахэр зелъэгъухэм, Якъубэ къыІуагъ: «Мыр Тхьэм иошъогудзэмэ яуцупІ». А чІыпІэм Махъанаим фиусыгъ. 3 Якъубэ мэкъэгъэІухэр ыпэ ригъэшъыхи, Едом хэгъэгум щыІэ хэкоу СэІир, ежь ышэу Іэсау ыдэжь ыгъэкІуагъэх. 4 Ахэмэ унашъо афишІэу ариІуагъ: «Мырэущтэу ешъуІу сизиусхьанэу Іэсау: "Мары уиІумэтэу Якъубэ ыІорэр: 'Сэ бэрэ хымэ хэгъэгум, Лабан дэжь сыщыпсэугъ. 5 Джы сиІэх цухэри, щыдхэри, мэл-пчэнхэри, унэІут хъулъфыгъэхэри, унэІут бзылъфыгъэхэри; унэшІу къысщыфэным сыщыгугъэу, сикъэбар сизиусхьан раІонэу къэсІопщыгъэх'"». 6 МэкъэгъэІухэм къагъэзэжьи, Якъубэ къыраІуагъ: «Пшэу Іэсау дэжь тыщыІагъ. Ар ежь къыппэгъокІыгъэу къэкІо, нэбгырэ шъиплІи игъус». 7 Якъубэ лъэшэу къащти, къэгумэкІыгъ, кІыгъугъэ цІыфхэри, былымхэри, махъшэхэри купитІоу ыгощыгъэх. 8 «Іэсау зы купым къытебанэу зэхикъутэмэ, – егупшысагъ Якъубэ, – адрэ купым зыкъигъэнэжьын ылъэкІыщт». 9 Якъубэ къыІуагъ: «Сятэ Ибрахьими сятэ Исхьакъи я Тхь, сихэгъэгу, сиІахьылхэм адэжь згъэзэжьынэу О, Зиусхьанэу къысэзыІуагъэр, ЫнаІэ къыстетынэу сызгъэгугъагъэр! 10 Къыстефэрэп сэ зэкІэ шІугъэу, зэкІэ шъыпкъагъэу О уиІумэт къыфэплъэгъугъэр. Сибэщ закъо сІыгъэу мы Иордан псыхъом сызэпырыкІыгъагъ, джы купитІу мылъку яІэу сигъусэ. 11 СыолъэІу, сыщыухъум сэ сшэу Іэсау! Сыда пІомэ ащ сыщэщынэ: ар къэкІонышъ, сэри, ныхэри, зэкІэ кІалэхэри, тиукІынкІэ сэщынэ. 12 Орба къысэзыІуагъэр: "Сэ о шІу къыпфэсшІэщт, ипчъагъэкІэ зэрэбэм къыхэкІэу плъытэн умылъэкІыным нэсэу, хы пшахъом фэдэу, о птекІыщт цІыфхэр згъэбэгъощтых"». 13 А чэщыр Якъубэ а чІыпІэм щырихи, иІагъэм Іэсау пае тынхэр къыхихыгъэх: 14 пчэн шъитІу, ачъэ тІокІ, мэл шъитІу, тІы тІокІ; 15 якъунанхэр акІыгъухэу ащырэ мэхъшэ щэкІ, чэм тІокІитІу, цуипшІ, щыдыбз тІокІ, щыдипшІ. 16 ИунэІутмэ Іэхъогъу пэпчъ шъхьаф-шъхьафэу арити, ариІуагъ: «Сапэ шъуитэу шъукІу, шъуазыфагу чІыгууанэ къижъугъан». 17 Апэрэм унашъо фишІыгъ: «Сэ сшэу Іэсау уІукІэу: "Хэт урий? Тыдэ укІорэ? Хэт иІэхъогъуа уапэ итыр?" ыІоу, къызыоупчІыкІэ, 18 джэуап ет: "Мыхэр уиІумэтэу Якъубэ ибылымхэу сизиусхьан Іэсау тынэу къыпфишІыгъэхэр арых. Мары ежь Якъуби тауж ит"». 19 А дэдэр ариІуагъ ятІонэрэми, ящэнэрэми, зэкІэ Іэхъогъумэ ауж итыгъэхэми: «Шъори, Іэсау къызышъупэгъокІыкІэ, джащ фэдэу яшъуІу. 20 ЕтІани ешъуІу: "Мары уиІумэтэу Якъуби тауж ит"». Сыда пІомэ ар егупшысэщтыгъэ: «Сапэ изгъэшъыгъэ тынхэмкІэ ащ ынэшІу къызщызгъэфэн. ЕтІанэ, тызэІукІэмэ, дэгъоу къыспэгъокІынкІи мэхъу». 21 Джаущтэу тынхэр апэ ригъэшъыхи, ежь а чэщыр пщыпІэм щырихыгъ.
Якъубэ Тхьэм зэребэныгъэр
22 А чэщ дэдэм Якъубэ къэтэджи, ишъузитІуи, иунэІут бзылъфыгъитІуи, ыкъо пшІыкІузи зыдырищажьэхи, псыикІыпІэмкІэ Ябэкъ зэпырыкІыгъ. 23 Ахэр псыхъом зэпырищыгъэх, зэкІэ иІагъэри зэпырищи, 24 ежь Якъубэ изакъоу къэнагъ. Нэфылъыр къызэкІечыфэ лІы горэ ащ къебэныгъ. 25 КъызэрэтемыкІошъущтыр Ащ къызелъэгъум, ыкопкъ зэрытыпІэ къынэси, къупшъхьэ зэрытыпІэр зэриутыгъ. 26 ЕтІанэ къыриІуагъ: «СыкъэтІупщ, нэф къэшъыгъ». Ау Якъубэ къыІуагъ: «УнэшІу къысщымыфэу устІупщыщтэп». 27 «Сыда о пцІэр?» – адрэр къеупчІыгъ. Мыдрэм къыІуагъ: «Якъуб». 28 Арыти адрэм къыриІуагъ: «Джы къыщегъэжьагъэу о пцІэ Якъубэжьыщтэп, Исраил нахь; сыда пІомэ о Тхьэми цІыфхэми уябэныщтыгъэ, текІоныгъэри къыдэпхыщтыгъэ». 29 Якъуби елъэІугъ: «О пцІэ къысаІоба». Адрэм къыриІожьыгъ: «Сыд о сцІэ хэбгъотэщтыр?» Ащ дэжьым Ащ ынэшІу къыщыщифагъ. 30 «Сэ мыщ Тхьэм ынэгу сыщыкІэплъагъ, псэоуи сыкъэнэжьыгъ» ыІуи, Якъубэ ар зыщыхъугъэ чІыпІэм Пэниел фиусыгъ. 31 Якъубэ Пэнуел зэпичы зэхъум, тыгъэр къыкъокІыгъ. Ар ыкопкъэу узырэм ригъэлъэщаощтыгъэ. 32 Джащ къыхэкІэу джы къызнэсыгъэм исраил цІыфхэм копкъ зэхэтыпІэм фэу телъыр ашхырэп, сыда пІомэ Къебэныгъэр Якъубэ ыкопкъ зэхэтыпІэ фэу телъым нэсыгъагъ.
УблапІэ 33
Якъубэ Іэсау зэрэІукІагъэр
1 Якъубэ зэплъэм, мары Іэсау нэбгырэ шъиплІ игъусэу къакІоу ылъэгъугъ. Леаи, Рахъэли, иунэІут бзылъфыгъитІуми ясабыйхэр Якъубэ янэхэм акІыгъунхэу ышІыгъэх. 2 Ишъуз гуадзэхэмрэ ахэмэ ясабыйхэмрэ апэ ригъэуцуагъэх, ахэмэ ауж Леарэ ащ исабыйхэмрэ ригъэхьагъэх, етІанэ зэкІэмэ ауж Рахъэлрэ Юсыфрэ ригъэуцуагъэх. 3 Ежь зэкІэ ахэмэ апэ иуцуи, ыш екІуалІэзэ, чІыгум нэсэу блэунае шъхьащэ ышІыгъ. 4 Ау Іэсау къыпэгъочъи, ІаплІ къырищэкІызэ, ыпшъэ зыкъыридзи, къебэугъ, тІури гъыгъэ. 5 Іэсау зэплъэм, шъузхэри бынхэри ылъэгъуи, къыІуагъ: «Хэт щыщых мы уигъусэхэр?» Якъубэ джэуап къытыжьыгъ: «Тхьэм игукІэгъукІэ уиІумэт къыритыгъэ бынхэр арых». 6 Шъуз гуадзэхэмрэ ахэмэ ясабыйхэмрэ Іэсау къекІуалІэхи, шъхьащэ къыфашІыгъ. 7 Ащ ыуж Леа исабыйхэр игъусэхэу къекІуалІи, шъхьащэ къыфашІыгъ, етІанэ Рахъэлрэ Юсыфрэ къекІуалІэхи, шъхьащэ къыфашІыгъ. 8 Іэсау къыІуагъ: «Мы сыкъызІукІэгъэ Іэхъогъухэр сыд лІэужыгъоха?» Якъубэ джэуап къытыжьыгъ: «Ар сизиусхьан нэшІукІэ къысэплъыным пае». 9 «Сэ сиІэр икъущт, сшы, – Іэсау ыІуагъ, – оуиер о уерэІ». 10 «Хьау, – ыІуагъ Якъубэ, – нэшІукІэ къысэплъи, мы тыныр сІых! О услъэгъуныр – Тхьэм ынэгу занкІэу сыкІэплъэным ычІыпІ, о дэгъоу укъыспэгъокІыгъ! 11 Сызэрэпфэразэм ишыхьатэу тынэу къыпфэсшІыгъэр штэ, сэ Тхьэм гукІэгъу къысфишІыгъ, сызыфэныкъо щыІэп». Якъубэ елъэІути, Іэсау тыныр ыштэнэу къезэгъыгъ. 12 «Гъогум тытехьан, – къыІуагъ Іэсау, – сэ уапэ ситэу сыкІощт». 13 Ау Якъубэ ащ риІожьыгъ: «Сизиусхьан ешІэ сабыйхэр зэрэхъыбыехэр. Симэл-пчэнхэмрэ былым пІашъэхэмрэ ащых: ахэр мэфэ псаум зыпфыхэкІэ, зэкІэ къозэу хъущтых. 14 О сизиусхьан, тапэ итэу кІо, сэ, уиІумэт, мэкІэ-макІэу, былымыр зэрэкІощтым фэдэу, сабыйхэр зэрэкІощтхэм фэдэу сыкъэкІощт сизиусхьан дэжь, СэІир сыкъэсыфэ». 15 Іэсау къыІуагъ: «ЦІыфэу скІыгъухэм ащыщэу заулэ уигъусэнэу къэзгъэуцун». Якъубэ къыІуагъ: «Сыда ар зэрищыкІагъэр? УнэшІу къысщыфэ къодыеми сэркІэ екъу. Сизиусхьан, укъысфэдэгъущ!» 16 А мэфэ дэдэм Іэсау ежь игъогукІэ СэІир къыгъэзэжьыгъ. 17 Якъубэ СукъоткІэ кІуагъэ, унэ зыфишІыгъ, былымхэм чэлхэр афишІыгъэх. Джащ пае а чІыпІэм Сукъот фиусыгъ. 18 Мэсэпэтамым къикІыжьи, зи мыхъун къемыхъулІэу Якъубэ КъэнаІан хэгъэгум ит Щэхэм къалэм къэкІуагъ. Къалэм дэмыхьэу, ащ пэмычыжьэу къыщыуцугъ. 19 Щэхэм лІым ятэу Хъаморэ ыкъомэ яшъоф щыщэу чІыгу тыжьын ахъщишъэкІэ ыщэфи, ащ ежь ищэтыр щигъэІагъ. 20 Ащ къурмэншІыпІи щигъэуцуи, фиусыгъ: «Тхьэ, Исраил и Тхь».
УблапІэ 34
Якъубэ ыпхъу Динэ емыкІу къызэрэрашІагъэр
1 Динэ, Якъубэ Леа фигъотыгъэ пшъашъэр, а чІыпІэм щыпсэурэ пшъашъэмэ адэжь кІуагъэ. 2 А хэгъэгум ипщэу хъыу лъэпкъым щыщэу Хъамор ыкъоу Щэхэм пшъашъэр къылъэгъуи, ыубытыгъ, голъи, емыкІу рихыгъ. 3 Ащ ыпсэ Якъубэ ыпхъоу Динэ кІэрыпкІагъ, пшъашъэр шІу ылъэгъугъэу, гущыІэ ІэшІукІэ дэгущыІагъ. 4 Щэхэм ятэу Хъамор риІуагъ: «Мы пшъашъэр шъузыкІэ сэгъаштэ». 5 Якъубэ ыпхъу Динэ ынапэ зэрэтырахыгъэр зэхихыгъ. Ау ыкъохэр былымхэм апэтхэу шъофым щыІагъэхэти, ахэр къэкІожьыфэхэ Якъуби зи ыІуагъэп. 6 Щэхэм ятэу Хъамор Якъубэ дэжь къыдэгущыІэнэу къэкІуагъ. 7 Якъубэ ыкъохэр, хъугъэр зызэхахым, шъофым къикІыжьыгъэх, лъэшэу гукъао лІымэ ащыхъугъ, губжым къызэкІигъэнагъэх, сыда пІомэ Якъубэ ыпхъу лые зэрэрахыгъэр – ИсраилкІэ емыкІушху, аущтэу пшІэ хъущтыгъэп. 8 Хъаморэ къыІуагъ: «Сэ скъо, Щэхэм, ыгукІэ шъуипшъашъэ кІэрыпкІагъ; сышъолъэІу, шъузкІэ ар ащ къешъутба. 9 Благъэ шъукъытфэхъун; шъуипшъашъэхэр тэ къытэшъутыхэзэ шъушІын, тэ типшъашъэхэр шъо шъуштэных. 10 Шъукъыддэпсэу, тичІыгу шъуапашъхьэ илъ, шъущыпсэу, шъущылажь, шъуиунаеуи ар зыІэкІэжъугъахь». 11 Ежь Щэхэм пшъашъэм ятэрэ ышхэмрэ ариІуагъ: «НэшІукІэ шъукъысэплъынэу сшІэ къодыемэ, зэкІэ зыфашъуІорэр къышъостыщт. 12 ЗыфашъуІорэм фэдиз нысэ уасэрэ шІухьафтынрэ къэжъугъэнаф, къышъостыщт; пшъашъэр шъузкІэ къысэшъути ары ныІэп сызыфаер». 13 Якъубэ ыкъомэ Щэхэми ащ ятэу Хъамори тхьагъэпцІыгъэ хэлъэу джэуап аратыжьыгъ, сыда пІомэ ащ ежьхэм ашыпхъоу Динэ ынапэ тырихыгъ. 14 «Ар тфэшІэщтэп, – аІуагъ ахэмэ, – цІыфэу сунэт амышІыгъэм шъузкІэ тшыпхъу еттыныр тэркІэ емыкІу хъущт. 15 Шъо шъуилъэІу тэ тыкъызезэгъыщт закъор шъори тэщ фэдэ шъухъоу, зэкІэ шъо хъулъфыгъэу шъуиІэр сунэт шъушІыгъэ зыхъукІэ ары. 16 ЕтІанэ типшъашъэхэр къыжъудэдгъэкІощтых, шъо шъуипшъашъэхэри тэ шъузкІэ тштэщтых, тыжъудэпсэущт, зы цІыф лъэпкъэуи тыхъущт. 17 Ау сунэт зяжъугъэшІынымкІэ шъукъытэмыдэІумэ, тэ тшыпхъу тигъусэу тыІокІыжьы». 18 Хъамори ащ ыкъо Щэхэми а гущыІэхэр агу рихьыгъэх. 19 КІэлэ ныбжьыкІэм ащ лъыпытэу сунэт заригъэшІыгъ – джарэу Якъубэ ыпхъу ащ шІу ылъэгъущтыгъэ. Ятэ иунэ иунагъокІэ Щэхэм ары лъытэныгъэ анахьэу зыфашІыщтыгъэр. 20 Хъаморэрэ ащ ыкъо Щэхэмрэ якъалэ икъэлэпчъэ цІыф зэІукІапІэм къыІухьэхи, къэлэдэсмэ мырэущтэу араІуагъ: 21 «Мы цІыфхэр тэркІэ мамырых, мы чІыгум щэрэтІысхи, шъхьафитэу щэрэлажьэх; мары чІыгур апашъхьэ щыхъоо-пщау. Япшъашъэхэр тэ шъузкІэ къытатхэу, тэ типшъашъэхэри ежьхэм яттыхэу тшІыщт. 22 Мы цІыфхэр къыддэпсэунхэу, зы цІыф лъэпкъэуи тыщытынэу къызезэгъыщтхэ закъор – ежьхэр сунэт зэрашІыгъэхэм фэдэу, тэри зэкІэ тихъулъфыгъэхэр сунэт тшІымэ ары. 23 ЯІэхъогъухэри, ямылъкуи, зэкІэ ябылымхэри тэтые хъущтхэба? Адетэжъугъашти, ахэр къытхэтІысхьащтых». 24 Къэлэдэсхэм Хъаморэрэ ащ ыкъоу Щэхэмрэ адырагъэштагъ; къэлэ хъулъфыгъэхэр зэкІэ сунэт ашІыгъэх. 25 Ящэнэрэ мафэм, ахэр зыщысымэджагъэхэм, Якъубэ ыкъуитІу, Динэ ышыхэу ЩымІонрэ Лэуйрэ, шъхьадж ичатэ къышти, пэрыохъу ямыІэу къалэм дахьэхи, зэкІэ хъулъфыгъэхэр аукІыгъэх. 26 Хъамори ащ ыкъоу Щэхэми чатэкІэ аукІыгъэх; етІанэ Щэхэм иунэ Динэ къыращыжьи, къэкІожьыгъэх. 27 Нэужым Якъубэ ыкъохэр укІыгъэхэм адэжь къэкІожьхи, ашыпхъу ынапэ зыщытырахыгъэ къалэр ахъункІагъ. 28 Ахэмэ мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, щыдхэри, сыд лІэужыгъоу къалэм дэлъыгъэри, шъофым рагъотагъэри аштагъ. 29 ЗэкІэ ахэмэ ямылъку зыдаштагъ, зэкІэ ясабыйхэри, яшъузхэри гъэрэу аубытыгъэх, зэкІэ унэмэ арылъхэри зэрапхъуагъэ. 30 Якъубэ ЩымІонрэ Лэуйрэ ариІуагъ: «Мы чІыгум щыпсэухэрэм, къэнаІан цІыфхэми пэрыц цІыфхэми салъэгъу мыхъоу шъушІи, тхьамыкІагъо къысфэшъухьыгъ. Сэ цІыфэу сиІэр макІэ; сэ къыспэуцунхэу къэзэрэугъойхэмэ, сэри зэкІэ тилІакъуи тагъэкІодыщт». 31 Ау ЩымІонрэ Лэуйрэ ятэ къыраІожьыгъ: «Тэ тшыпхъу бзылъфыгъэ хэтакІом фэдэу удэзекІо хъущта?»
УблапІэ 35
Якъубэ Бэтэл дэжь зэрэщыІагъэр
1 Тхьэм Якъубэ къыриІуагъ: «ЗыІэти, Бэтэл кІо, ащ щыпсэу; о пшэу Іэсау зышІобгъэбылъэу узыхэхьажьым, зыкъыозыгъэлъэгъугъэ Тхьэм пае къурмэншІыпІэ ащ щыгъэпс». 2 Якъубэ ежь иунагъуи зэкІэ ицІыфхэми ариІуагъ: «Хымэ тхьэ сурэтэу шъуиунэмэ арытхэр чІэшъудзых, зышъуукъэбзыжь, шъуищыгъынхэри зэблэшъухъух, 3 Бэтэл тыкІощт, ащ сэ къурмэншІыпІэ щызгъэпсыщт – тхьамыкІагъом сызыхэт мафэм сыкъызэхэзыхи, сызытет гъогум щысигъусэгъэ Тхьэм пае». 4 Арыти зэкІэ хымэ тхьэ сурэтэу аІыгъыгъэхэр, тхьакІумпылъхьэу атхьакІумэхэм апылъыгъэхэри Якъубэ къыратыгъэх; Якъубэ ахэр Щэхэм пэмычыжьэу щыт чъыгаем ычІэгъ щычІитІагъэх. 5 ЕтІанэ ахэр ежьагъэх. Тхьэм ищынагъо къэлэ гъунэгъухэм адэсхэр зэлъиубытыгъэхэти, Якъубэ ыкъомэ алъежьагъэхэп. 6 КъэнаІан хэгъэгум ит Лузэ, джы БэтэлкІэ заджэхэрэм, Якъубэ къэкІуагъ – ежьыри зэкІэ игъусэ цІыфхэри. 7 Ащ къурмэншІыпІэ щигъэпси, а чІыпІэм цІэ фишІыгъ: Ел-Бэтэл сыда пІомэ ежь ышы зышІуигъэбылъэу зыкІеІэжьым, мы чІыпІэм Тхьэм зыкъыщыфигъэлъэгъуагъ. 8 Дэборэ, Рыбкъэ быдз езгъэшъуагъэу зыпІугъэр лІагъэ, Бэтэл ыхэкІэ чъыгэе чІэгъым ар щычІалъхьажьыгъ, Якъубэ а чъыгаем Зыщагъаехэрэ чъыгаекІэ еджагъ. 9 Якъубэ Мэсэпэтам къызекІыжьым, Тхьэр ащ джыри къыфэлъагъуи, ынэшІу къыщифагъ. 10 Тхьэм ащ къыриІуагъ: «О пцІэр Якъуб, ау тапэкІэ Якъуб къыуаІожьыщтэп. Джы щегъэжьагъэу о пцІэр – Исраил!» Джаущтэу ащ къыфиусыгъ Исраил. 11 Ащ джыри Тхьэм къыриІуагъ: «ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэр Сэры. Орэбагъу, пхэрэхъу: цІыф лъэпкъ о птекІыщт, цІыф лъэпкъыбэ! Пачъыхьэхэр о къыптекІыщтых! 12 Ибрахьимэрэ Исхьакъырэ ястыгъэ чІыгур, ори къыптекІыщтхэми ястыщт». 13 Тхьэр ащ къызщыдэгущыІэгъэ чІыпІэм ІукІыжьыгъ. 14 Ар къызщыдэгущыІэгъэ чІыпІэм Якъубэ мыжъосын щигъэуцуи, шъон къурмэн щишІи, санэрэ дагъэрэ тырикІагъ. 15 Якъубэ а чІыпІэм Бэтэл фиусыгъ.
Рахъэл Бинямин къыфэхъуи, зэрэлІагъэр
16 Бэтэл дэкІыгъэхэу, Ефрат нэсынхэкІэ джыри чІыгуонэ заулэ къэнагъэу, Рахъэл сабый къыфэхъугъ. Хъошъэным ар ифэгъагъ. 17 Сабый къыфэхъуным икъин зыхэтым, мамыкум ащ къыриІуагъ: «Умыщын, джыри зы шъао уиІ!» 18 Ыпсэ зыщыхэкІыным Рахъэл ыкъо Бэн-Они фиусыгъ. Ау ятэ ащ БиняминкІэ еджагъ. 19 Рахъэл лІагъэ, Ефрат, джы Бэтлэхъэм зыфаІорэм, екІурэ гъогум дэжь щычІалъхьажьыгъ. 20 Ащ икъэунэ Якъубэ мыжъосын тыригъэуцуагъ. Ар непэ нэсыжьэу Рахъэл икъэунэ имыжъосын. 21 Исраили ежьи, Іэдэр плъэпІэ лъагэм ыкІыб ищэтырэ щигъэІагъ.
Якъубэ ыкъохэр
22 А хэгъэгум Исраил къызеты лъэхъаным Рубэн ятэ ишъуз гуадзэу Билхэ зыцІэм голъыгъ. Исраил ар зэхихыгъэ. Якъубэ къо пшІыкІутІу иІагъ. 23 Леа ыкъохэр: Якъубэ иапэрэ сабыеу Рубэн, ащ ыуж ЩымІон, Лэуй, Ехъуд, Иссашхар, Зэбулун. 24 Рахъэл ыкъохэр: Юсыфрэ Биняминрэ. 25 Рахъэл иунэІут бзылъфыгъэ Билхэ ыкъохэр: Данрэ Нафталыйрэ. 26 Леа иунэІут бзылъфыгъэ Зилпа ыкъохэр: Гъадрэ Ащэррэ. Ахэр Якъубэ ыкъохэу Мэсэпэтамым къыщыфэхъугъэхэр арых.
Исхьакъ зэрэлІагъэр
27 Якъубэ ежь ятэ Исхьакъэу, Къыриат-Арбэ, джы Хъэурэн зыфаІорэм пэблэгъэ Мамрэ дэсым дэжь къэкІуагъ. Ащ Ибрахьими Исхьакъи хэхэсэу щыпсэущтыгъэх. 28 Илъэсишъэрэ тІокІиплІырэ Исхьакъ ыгъэшІагъ. 29 Исхьакъ жъы дэдэ хъугъэу ыпсэ хэкІыгъ, дунаим ехыжьи, ицІыф лъэпкъ хэхьажьыгъ, ыкъохэу Іэсаурэ Якъубэрэ ар чІалъхьажьыгъ.
УблапІэ 36
Іэсау къытекІыгъэхэр
1 Мары Іэсау – ар дэдэр Едом – къытекІыгъэхэр. 2 Іэсау къэнаІан цІыфмэ апхъумэ ащыщхэр шъузкІэ ыштагъэх: Адэ, хьат лъэпкъэу Елонэ ыпхъур, хъыу лъэпкъэу ЦыбыІон ыпхъоу Іанэ ыпхъу Охъолибамэ. 3 Басмати ары, Исмахьилэ ыпхъоу Нэбаиот ышыпхъу. 4 Адэ Іэсау къыфилъфыгъ Елифаз; Басмат РэІуел къылъфыгъ. 5 Охъолибамэ къыфэхъугъэх ЕІущ, ЯІылам, Къорахъ. Ахэр арых Іэсау ыкъохэу КъэнаІан хэгъэгум къыщыфэхъугъэхэр. 6 Іэсау ишъузхэри, ыкъохэри, ыпхъухэри, зэкІэ иунэ цІыфэу исхэри, иІэхъогъухэри, зэкІэ ибылымхэри ыугъойхи, КъэнаІан хэгъэгум зэкІэ щигъотыгъэ мылъкури зыкІигъэгъуи, ышэу Якъубэ кІэрыкІи, нэмыкІ хэгъэгу кІуагъэ. 7 Ямылъкухэр бэ дэдэ зэрэхъугъэхэм къыхэкІэу, зэдыщыІэнхэ алъэкІыжьыщтыгъэп; Іэхъогъоу яІэхэр зэрэбэм къыхэкІэу зыщыпсэухэрэ чІыгум ахэр тефэжьыщтыгъэхэп. 8 Джаущтэу Іэсау СэІир къушъхьэлъэ хэкум итІысхьагъ. Іэсау – ар дэдэр ары Едомыр. 9 Къушъхьэлъэ хэкоу СэІир щыпсэурэ едом цІыфхэм ятэ пІашъэу Іэсау мары къытекІыгъэхэр: 10 мары Іэсау ыкъомэ ацІэхэр: Елифаз, Іэсау ишъузэу Адэ ыкъор, РэІуел, Іэсау ишъузэу Басмат ыкъор. 11 Елифаз ыкъохэр: Тэман, Омар, Цэфэу, ГъаІытам, Къэназ. 12 Іэсау ыкъоу Елифаз ТымнаІ ыцІэу шъуз гуадзэ иІагъ, ащ Іамалэкъ къылъфыгъ. Ахэр арых Іэсау ишъузэу Адэ ыкъомэ къатекІыгъэхэр. 13 Марых РэІуел ыкъохэр: Нахъат, Зэрахъ, Щам, Мызэ – ахэр Іэсау ишъузэу Басмат ыкъомэ къатекІыгъэх. 14 Мыхэр арых Іанэ ыпхъоу, ЦыбыІон ипхъорэлъфэу, Іэсау ишъузэу Охъолибамэ ыкъуагъэхэр: ЕІущ, ЯІылам, Корах. 15 Мары Іэсау ыкъомэ къатекІыгъэмэ янахьыжъхэр: Іэсау ищыпэлъфэу Елифазэ ыкъохэр: нахьыжъхэу Тэман, Омар, Цэфэу, Къэназ, 16 нахьыжъхэу Корах, ГъаІытам, Амалек. Мыхэр Елифазэ инахьыжъхэу Едом хэгъэгум щыІагъэхэр арых; мыхэр Адэ ыкъомэ къатекІыгъэх. 17 Мыхэр Іэсау ыкъомэ къатекІыгъэмэ янахьыжъхэр арых: нахьыжъхэу Нахъат, Зэрахъ, Шаммэ, Мызэ. Мыхэр РэІуел инахьыжъхэу Едом хэгъэгум щыІагъэхэр арых; ахэр Іэсау ишъузэу Басмат ыкъомэ къатекІыгъэх. 18 Мыхэр Іэсау ишъузэу Охъолибамэ ыкъох: нахьыжъхэу ЕІущ, ЯІылам, Корах. Ахэр Іанэ ыпхъу Охъолибамэ, Іэсау ишъуз, къылъфыгъэ нахьыжъых. 19 Мыхэр Іэсау, ар Едом, ыкъомэ къатекІыгъэхэр арых, мыхэр арых ахэм янахьыжъхэри.
СэІир къытекІыгъэхэр
20 Мыхэр хор лъэпкъым щыщэу СэІир ыкъохэу, а хэгъэгум щыпсэущтыгъэхэр арых: Лотан, Щэуал, ЦыбыІон, Іанэ, 21 Дищэн, Ецэр, Дищан. Мыхэр арых СэІир ыкъохэу, хор цІыфхэм янахьыжъхэу, Едом хэгъэгум щыпсэущтыгъэхэр. 22 Лотан ыкъощтыгъэхэр: Хъорыйрэ Хэмамрэ; Лотан ышыпхъугъ Тымнэ. 23 Мыхэр Щэуал ыкъох: Іалуан, Манахъат, Іэбал, Щэфэу, Онам. 24 Мыхэр ЦыбыІон ыкъох: Айэрэ Іанэрэ. Ар Іанэу, ежь ятэу ЦыбыІон ищыдхэр ыгъэхъухэзэ, шъоф нэкІым псыфабэхэр къизгъотэгъагъэр ары. 25 Мыхэр арых Іанэ къыфэхъугъэхэр: Дишонрэ Іанэ ыпхъоу Охъолибамэрэ. 26 Мыхэр Дишон ыкъох: Хъэмдан, Ещбан, Итран, Къэран. 27 Мыхэр Эцер ыкъох: Билхан, ЗаІауан, Іакъан. 28 Мыхэр Дишан ыкъох: Уц, Аран. 29 Мыхэр хор цІыфхэм янахьыжъых: нахьыжъхэу Лотан, Щэуал, ЦыбыІон, Іанэ, 30 нахьыжъхэу Дишон, Эцер, Дишан. СэІир хэгъэгум исыгъэхэмкІэ мыхэр арых хор цІыфхэм янахьыжъхэр.
Едом цІыфхэм япачъыхьэхэмрэ ялІакъохэмрэ
31 Мары исраил цІыфхэм, пачъыхьэ яІэ хъуным ыпэкІэ, Едом хэгъэгум ипачъыхьагъэхэр. 32 Едом щыпачъыхьагъ БэІор ыкъоу БэлаІ, ащ икъалэ ыцІэр Динхабэ. 33 БэлаІ зэлІэм, ащ ыуж Боцрэ щыщ Зэрахъ ыкъоу Иобаб пачъыхьэ хъугъэ. 34 Иобаб лІагъэ, ащ ыуж тэманхэм яхэгъэгу щыщэу Хъущам пачъыхьэ хъугъэ. 35 Хущам лІагъэ, ащ ыуж Бэдад ыкъо Хадад пачъыхьэ хъугъэ, Моаб хэгъэгум мыдиан цІыфхэр щызэхэзыкъутагъэр: ащ икъалэ ыцІэр Іауит. 36 Хадад лІагъэ; ащ ыуж Масрэкъэ щыщэу Самлэ пачъыхьэ хъугъэ. 37 Самлэ лІагъэ; ащ ыуж псыІушъом Іут Рэхъобот щыщ Саул пачъыхьэ хъугъэ. 38 Саул лІагъэ, ащ ыуж Іахбэр ыкъо БаІал-Хъанан пачъыхьэ хъугъэ. 39 Іахбэр ыкъоу БаІал-Хъанан лІагъэ, ащ ыуж пачъыхьэ хъугъэ Хадар; ащ икъалэ ыцІэр ПаІу; ащ ишъуз ыцІэр Мэхэтабэл, Мезахаб ыпхъоу Матрэд ыпхъу. 40 Мыхэр арых Іэсау инахьыжъхэр, ахэмэ ялІакъохэр, япсэупІэхэр, ацІэхэр: нахьыжъхэу Тымнэ, Іалуа, Етэт, 41 нахьыжъхэу Охъолибамэ, Елэ, Пинон, 42 нахьыжъхэу Къэназ, Тэман, Мыбцар, 43 нахьыжъхэу Магъдиел, Іирам. Ахэр арых едом нахьыжъхэр, япсэупІэхэмкІэ, чІыгоу аІэ илъыгъэмкІэ. Джары Іэсау, едом цІыфхэм ятэ пІашъэхэр.
УблапІэ 37
Юсыф ипкІыхьапІэхэр
1 Ятэ нахьыпэкІэ хымэу зэрысыгъэ КъэнаІан хэгъэгум Якъубэ итІысхьагъ. 2 Мары Якъубэрэ ащ къытекІыгъэхэмрэ якъэбар. Юсыф илъэс пшІыкІубл ыныбжьыгъ. Ышхэм ягъусэу, Билхэрэ Зилпарэ акъохэм, былымхэр ыгъэхъущтыгъэх, ахэмэ яшІэпхъэджагъэхэр ятэ нигъэсыжьыщтыгъ. 3 Исраил адрэ ыкъохэм анахьэу Юсыф шІу ылъэгъущтыгъэ, сыда пІомэ ар ижъышъхьэм ыгъотыжьыгъагъ, аужыпкъэм ащ гъуапэ зиІэ щыгъын кІыхьэ фаригъэшІыгъагъ. 4 Зэш пстэуми анахьэу ар ятэ шІу зэрилъэгъурэр ахэмэ залъэгъум, ауджэгъуи, гуфэбэныгъэ зыхэлъ гущыІи раІожьын алъэкІыщтыгъэп. 5 Юсыф зэгорэм пкІыхьапІэ ылъэгъуи, ар ышымэ къафиІотагъэти, джыри нахь лъэшэу ахэмэ ар ауджэгъугъ. 6 Ащ ахэмэ ариІуагъ: «ПкІыхьапІэу слъэгъугъэм моу шъукъедэІуба. 7 Бганэхэр губгъом щэтэпхы фэд, мары сэ сибганэ занкІэу къэуцугъ, мары шъо шъуибганэхэр ащ хъураеу къеуцокІыхи, сэ сибганэ шъхьащэ къыфашІыгъ». 8 Ащ ышымэ къыраІуагъ: «О тэ пачъыхьэ укъытфэхъу пшІоигъу, ара? О пІэ тилъы хъунэуи?» – ИпкІыхьапІэхэмрэ игущыІэхэмрэ апае ар джыри нахь лъэшэу алъэгъу мыхъоу хъугъэ. 9 Ежь Юсыф джыри ащ нэмыкІ пкІыхьапІэ ылъэгъуи, ышымэ ар къафиІотагъ: «Мары сэ пкІыхьапІэ слъэгъугъэ, мары тыгъэми, мазэми, жъогъо пшІыкІузми сэ шъхьащэ къысфашІы!» 10 Яти ышыхэми а пкІыхьапІэр къызафеІуатэм, ятэ ащ къегыеу къыриІуагъ: «Сыд пкІыхьапІа плъэгъухэрэр? Сэри, уяни, о пшыхэри чІыгум нэс о шъхьащэ къыпфэтшІынэу уадэжь тыкъэкІонэу ара?» 11 Ышмэ ащ агу къыфыхэкІыщтыгъ; ау ятэ а къэбарыр ыгу риубытагъ.
Юсыф ышыхэм зэращагъэр
12 Зэгорэм Юсыф ышыхэр ятэ имэлхэр Щэхэм дэжь щагъэхъунэу кІуагъэх. 13 Исраил риІуагъ Юсыф: «Пшыхэм Щэхэм дэжь мэлхэр щагъэхъухэба? КІо, ори узгъэкІон ахэмэ адэжь». Юсыф джэуап къытыжьыгъ: «Мары сэ сыхьазыр». 14 Исраил ащ риІуагъ: «КІо, пшыхэр узынчъэхэмэ, былымхэм язытети къеплъ, джэуапи къысфахьыжь». Арыти Хъэурэн кІэир ыбгыни, Юсыф Щэхэм къэкІуагъ. 15 Юсыф гъощагъэу шъофыр къыкІухьэзэ, лІы горэ къыІукІи, къеупчІыгъ: «Сыда узылъыхъурэр?» 16 «Сэ сызлъыхъухэрэр сшыхэр арых, – къыІуагъ Юсыф, – къысаІу, тыда ахэмэ мэл-пчэнхэр зыщагъэхъухэрэр?» 17 Адрэм къыриІожьыгъ: «Ахэр мыщ ІукІыжьыгъэх, сэ зэхэсхыгъэ ахэмэ Дотан кІонхэу зэраІощтыгъэр». Джащыгъум Юсыф ышымэ ауж ихьи, ахэр Дотан къыщигъотыгъэх. 18 Ахэмэ ар чыжьэкІэ къалъэгъугъ; анэсыфэ нэс ар зэраукІыщтыр зэхалъхьэу аублагъ. 19 Ахэмэ зэраІожьыгъэ: «Мары пкІыхьапІэлъэгъур къэкІо. 20 НекІох, тыукІынышъ, псынэ игъукІыгъэ горэм итыдзэжьын, хьэкІэ-къуакІэмэ ашхыгъэу тІощт; теплъын ащ ипкІыхьапІэмэ къарыкІырэм». 21 Ау ар Рубэн зэхихи, Юсыф къыгъэнэжьыгъ. «Ыпсэ хэтэшъумыгъэх», – ыІуагъ ащ. 22 ЕтІани къыІуагъ: «Лъыр шъумыгъачъэ, шъоф нэкІым ит псынэ игъукІыгъэм ишъудз, ау шъуІэ тешъумыщай». Аущтэу ащ зыкІиІуагъэр, ар псэоу къыгъэнэжьынышъ, ятэ ритыжьынэу арыгъэ. 23 Юсыф ышымэ адэжь къызэкІом, ахэмэ ащ гъуапэ зиІэ щыгъын кІыхьэу щыгъыгъэр щатхъыгъ. 24 Ащ нэужым аубыти, псынэм радзагъ; ар нэкІыгъэ, псы итыгъэп. 25 Зэшыхэр шхэнхэу тІысыгъэхэ къодыеу зэплъэхэм, алъэгъугъ: исмахьилэ цІыфхэу сатыушІэ куп ГъылыІад къикІэу къэкІо, ахэмэ ямахъшэхэм мэ ІэшІу къызпихрэ чъыги, Іэзэгъу уци, пцантхъи Мысырым ащэ. 26 Ехъуд ышымэ ариІуагъ: «Тшы тыукІымэ, сыда шІуагъэу хэлъыр? Ар зэрэтыукІыгъэр тыушъэфыжьын фаеу хъущт. 27 Исмахьилэ цІыфхэм ятэжъугъащ, тэ тІэ ащ нэмысыгъэу хъущт. Сыд Іо фаеми, ар тэ тшы, зы пкъышъол, зы лъы тыщыщ». Зэшыхэм ащ дырагъэштагъ. 28 Мидиам щыщ сатыушІэхэр блэкІыхэ зэхъум, Юсыф псынэм къыралъэшъужьи, исмахьилэ цІыфмэ тыжьын ахъщэ тІокІыкІэ аращагъ, адрэхэми Юсыф Мысырым ащагъ. 29 Рубэн къэкІожьи, псынэм зеплъэм – Юсыф исыжьэп. Гукъэошхом хэтэу ащ ищыгъынхэр зэІитхъыгъэх. 30 Ышымэ адэжь къыгъэзэжьи, Рубэн ариІуагъ: «Шъэожъыер щыІэжьэп! Адэ сэры? Тыдэ сэ сыкІощта?» 31 ЕтІанэ зэшымэ Юсыф ищыгъын ашти, ачъэ горэ аукІи, щыгъыныр лъым хагъэуагъ. 32 Щыгъын кІыхьэр ятэ фахьыжьи, раІуагъ: «Мыр тэ къэдгъотыгъ! Еплъба – о пкъо ищыгъына мыр?» 33 Якъубэ еплъи, къэкууагъ: «Мыр скъо ищыгъын! ХьэкІэ-къуакІэмэ ар ашхыгъ! Ары, Юсыф захацунтхъагъ!» 34 Якъубэ ищыгъынхэр зэхицунтхъэхи, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ шъыгъо щыгъынхэр зыщилъагъэх, мэфабэрэ ыкъо ыгъэягъ. 35 Ыкъохэри, ыпхъухэри ар агъэрэхьатынэу къэзэрэугъоигъэх; ау Якъубэ рэхьатынэу фэягъэп. «Нэшхъэигъэм сыхэтэу, – ыІуагъ ащ, – скъо дэжь хьадрыхэ сыкІожьыщт». Аущтэу зэпимыгъэоу Юсыф ыгъаещтыгъэ. 36 Мидиам цІыфхэм Юсыф Мысырым ипачъыхьэ-фирхьауным иІэнэтІэзехьэмэ ащыщэу, икъэухъумакІомэ ятхьаматэу Потыфар ращагъ.
УблапІэ 38
Ехъудрэ Тамарэрэ
1 А лъэхъаным Ехъуд ышымэ ахэкІыжьи, Іадулам къалэм щыщэу Хъырэ зыцІэм пэмычыжьэу псэунэу щытІысыгъ. 2 Ащ къэнаІан цІыф горэу ШыуаІ зыцІэм ыпхъу Ехъуд ынаІэ тыридзагъ. Ехъуд ар къыщагъ, ыдэжь ихьагъ. 3 Ар лъэрмыхь хъуи, шъао къыфэхъугъ, Ехъуд ащ Іэр фиусыгъ. 4 Джыри лъэрмыхьэ хъуи, шъао къыфэхъугъ; ащ ШуаІ фиусыгъ Онан. 5 Джыри шъао къыфэхъугъ, ШуаІ ащ фиусыгъ Щэлэ. Шъузым кІалэр къызыфэхъум, Ехъуд Къэзиб щыІагъ. 6 Ехъуд ищыпэлъфэу Іэр пае шъуз къыштагъ: ащ ыцІагъэр Тамар. 7 Ехъуд ищыпэлъфэу Іэр Зиусхьаным ыпашъхьэ щышІугъэпти, Зиусхьаным ар ыгъэлІагъ. 8 Ехъуд Онан риІуагъ: «Пшы ишъуз штэжьыри, ащ ычІыпІэ иуцу, иунагъо зэтегъэуцожь». 9 Бзылъфыгъэм ышъо хидзэщтыр ежь иеу зэрэмыхъущтыр Онан ышІэщтыгъэ; ащ пае ыш ишъуз зыдэгъолъкІэ, ищэпс чІыгум тырикІэщтыгъэ, ыш пае сабый къыгъэхъунэу фэмыеу. 10 Ар зэрэзекІощтыгъэр Зиусхьаным игопагъэп, арыти ари Ащ ыгъэлІагъ. 11 Ащ ыуж Ехъуд инысэу Тамарэ риІуагъ: «Сэ скъоу Шелэ ыныбжь екъуфэ, уятэ иунэ шъузабэу исыгу». Аущтэу зыкІиІуагъэр, егупшысагъэшъ ары: «Ари ышымэ афэдэу мылІэгъагъот». Тамарэ ятэ иунэ кІожьыгъэ. 12 Охътабэ тешІагъ, Ехъуд ишъузэу ШыуаІ ыпхъу лІагъэ. Ехъуд зэрэхьатыжьым, имэлхэр зыупхъухэу, Тымнэ щыІэхэм адэжь иныбджэгъоу Іадулам цІыфэу Хъырэ игъусэу кІуагъэ. 13 Тамарэ ипщ имэлхэр зыщаупхъухэрэм Тымнэ къызэрэкІорэр зызэхехым, 14 шъузэбэ щыгъынхэр зыщиххи, техъор къызэрихъохыгъ, ынэгуи рихъуи, Тымнэ екІурэ гъогум Іут Іэнаим икъэлапчъэ ІутІысхьагъ. Шелэ ыныбжь икъугъэми, ежь ащ шъузкІэ зэрэрамытырэр ылъэгъущтыгъэти ары аущтэу зыкІишІыгъэр. 15 Ехъуд ар къызелъэгъум, ынэгу ихъогъагъэти, бзылъфыгъэ хэтакІокІэ ылъытагъ. 16 Ехъуд ащ екІуалІи, риІуагъ: «НекІо, сыкъыбголъынэу сыфай». Ар ежь инысэу зэрэщытыр ышІэщтыгъэп! Адрэм къыІуагъ: «Сыда о къысэптыщтыр, укъызголъмэ?» 17 Ехъуд къыІуагъ: «Іэхъогъум щыщ чыцІ цІыкІу къыпфязгъэщэщт». Бзылъфыгъэм къыІуагъ: «Ар къысфяогъэщэфэ, шэс къысэптыщта?» 18 Ехъуд еупчІыгъ: «Сыд фэдэ шэса къыостыщтыр?» Бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «Уимыхъурэу шъодэным пышІагъэмрэ, бэщэу ІэкІэ пІыгъымрэ ары». ЗыфиІуагъэхэр ритыхи, ыдэжь ихьагъ, Тамарэ сабый ышъо хэфагъ. 19 ЕтІанэ къэтэджыжьи, кІожьыгъэ, техъор зытырихыжьи, ишъузэбэ щыгъынхэр зыщилъэжьыгъэх. 20 Ехъуд чыцІ цІыкІур Іадулам цІыфэу иныбджэгъум ригъэщагъ шэсыр бзылъфыгъэм къыІихыжьынэу, ау иныбджэгъу ар ыгъотыгъэп. 21 А чІыпІэм щыпсэухэрэм яупчІыгъ: «Тыдэ щыІа бзылъфыгъэ хэтакІоу, Іэнаим гъогум дэжь щысыгъэр?» Ау ахэмэ къыраІожьыгъ: «Мыщ бзылъфыгъэ хэтакІо щыІагъэп». 22 Ащ Ехъуд дэжь къыгъэзэжьи, риІуагъ: «Сэ ар къэзгъотыгъэп. А чІыпІэм щыпсэухэрэм бзылъфыгъэ хэтакІо ащ щымыІагъэу къысаІуагъ». 23 Ехъуд къыІуагъ: «КІо ащ ыдэжь шэсыр къэрэн, тэ къыддэрэмыхьащхыхэри ары ныІэп. Сэ чыцІ цІыкІур фясэгъащэ; ау о бзылъфыгъэр къэбгъотын плъэкІырэп». 24 Мэзищ фэдиз тешІагъэу Ехъуд къыраІуагъ: «Тамарэ, уинысэ, хэукъуагъ, джы мары ар лъэрымыхь хъугъэ». Ехъуд ариІуагъ: «Дэшъущи, жъугъэсты». 25 Ау Тамарэ зыращажьэм, ащ ипщы дэжь ыгъэкІуагъэх раІонэу: «Сэ лъэрымыхь сызыфэхъугъэр мы пкъыгъохэр зиехэр ары». ЕтІани ащ къыІуагъ: «Моу яплъи, мы мыхъурыр, мы шъодэныр, бэщыр къэошІэжьыха?» – еупчІыгъ ар. 26 Ехъуд къышІэжьыгъэх. «Мыр сэщ нахь заф, – къыІуагъ ащ, – ар Шелэ, скъо, зэресымытыгъэр ары зэкІэ къызэрыкІыгъэр». Ехъуд ащ нахьыбэрэ ащ гохьажьыгъэп. 27 Ихъошъэн къызэсым, Тамарэ тІолъфэныкъохэр ышъо хэлъхэу къычІэкІыгъ. 28 Къыфэхъухэ зэхъум, язырэм ыІэ къыгъэлъэгъуагъ; арыти мамыкум Іудэнэ плъыжь Іэм рипхэкІи, къыІуагъ: «Мыр апэу къэхъугъ». 29 Ау ащ ыІэ зэкІихьажьи, ащ ыш къэхъугъ. «Сыдэущтэу уипэрыохъу ІубгъэзыкІыгъа?» – ыІуагъ ныом. Джащ пае ащ Пэрэц фаусыгъ. 30 ЕтІанэ ащ ыуж ыш къэхъугъ, ыІэ Іудэнэ плъыжьыр къещэкІыгъэу. Ащ цІэу Зэрахъ фаусыгъ.
УблапІэ 39
Юсыфрэ Потыфар игуащэрэ
1 Юсыф Мысырым ащагъ; фирхьауным иІэнэтІэзехьэмэ ащыщэу, икъэухъумакІомэ ятхьаматэу, пачъыхьэ унэм щыпсэурэ мысыр цІыфым Потыфар ар исмахьилэ сатыушІэхэу къэзыщагъэмэ ащищэфыгъ. 2 Зиусхьаныр Юсыф игъусагъэти, ащ иІофхэр дэгъоу кІощтыгъэх. Мысырым щыщэу ежь изиусхьан иунэ ар щыпсэущтыгъэ. 3 Ащ итхьаматэ Зиусхьаныр Юсыф къызэрэкІыгъури, зэкІэ ышІагъэр Зиусхьаным къызэрэдигъэхъугъэри ылъэгъугъ. 4 Юсыф итхьаматэ нэшІукІэ къызэригъэплъыгъ, ежь ышъхьэкІэ иунэІут хъугъэ, етІанэ иунэ Іофхэр зэрихьанхэу ыгъэуцугъ, зэкІэ иІагъэр ащ ыІэ рилъхьагъ. 5 Джащ щегъэжьагъэу Юсыф ихьатыркІэ мысырылІым иІэ пстэуми – унэми, губгъоми, сыд лІэужыгъоу ащыриІагъэми Зиусхьаным ынэшІу къащифэщтыгъэ. 6 ЗэкІэ ащ иІагъэр Юсыф ІэкІилъхьагъ, Юсыф ихьатыркІэ шхэнымрэ ешъонымрэ ехъурэ гумэкІ мысырылІым иІэжьыгъэп. Юсыф ыпкъыкІи ынапэкІи дэхагъэ. 7 Уахътэ тешІагъэу Юсыф изиусхьан ишъуз ынаІэ къытыридзи, къыриІуагъ: «Къызголъ». 8 Ау ар фимыдэу джэуап ритыжьыгъ: «Мары сизиусхьан зыфэгумэкІын гори иунэ щыриІэжьэп, зэкІэ имылъку сІэ къырилъхьагъ. 9 Ежь фэдэу мы унэм Іофхэр щысэгъэзекІох. Ощ нэмыкІэу сэ ащ фит сызфимышІыгъэ щыІэп, сыда пІомэ о ащ уришъуз. Адэ сыдэущтэу ащ фэдэ емыкІушхо сэ сшІэна, Тхьэм ыпашъхьэ псэкІод къыщысхьэу?» 10 Аущтэу ащ мафэ къэс Юсыф къыриІощтыгъэ, ежь ащ голъынэуи кІыгъунэуи ыдэщтыгъэп. 11 Ау зэгорэм иІофхэр ышІэнхэу ар унэм зехьэм, унэІут хъулъфыгъэ гори имысэу къычІэкІыгъ. 12 Бзылъфыгъэм, ащ ищыгъын къетхъуи, къыриІуагъ: «Садэжь къэгъолъ». Ау ищыгъын ащ къыІэкІигъани, Юсыф къыкІитхъуи, унэм къичъыжьыгъ. 13 Ищыгъын къыІэкІигъани, унэм зэричъыжьыгъэр бзылъфыгъэм зелъэгъум, 14 иунэ ис унэІут хъулъфыгъэмэ къяджи, ахэмэ ариІуагъ: «Шъуеплъ: тынапэ тырихынэу, силІ тэ джурт къытфищагъ. ЛІыгъэкІэ къызголъынэу ар садэжь къэкІогъагъ! Сэ сыкъэкууагъ. 15 СыкъэкІыий, куо-хьау къызэрэсІэтыгъэр зызэхехым, ищыгъын къыгъани, кІитхъужьыгъ». 16 Изиусхьан къэкІожьыфэ Юсыф ищыгъын ащ ыдэжь щыІагъ. 17 Ащи а гущыІэ дэдэхэр риІуагъэх: «Джурт унэІутэу къытфэпщагъэр садэжь сынапэ тырихынэу къихьэгъагъ! 18 Сэ куо-хьау къэсІэти, сыкъызэкІыим, ищыгъын садэжь къырини, кІитхъужьыгъ». 19 «УипщылІ джары къысишІэ шІоигъуагъэр», – ыІуи, ишъуз къызыреІом, зиусхьаныр лъэшэу къэгубжыгъ; 20 Юсыф аригъэубыти, пачъыхьэм ихьапсчІэсхэр зычІэсхэм чІаригъэдзагъ. Юсыф джаущтэу хьапсым чІэс хъугъэ. 21 Ау Тхьэр Юсыф игъусагъ, Ежь игукІэгъукІэ хьапсым иІэшъхьэтет ынэшІу къыщифэнэу ышІыгъ. 22 Хьапсым иІэшъхьэтет зэкІэ хьэпсчІэсхэр Юсыф ыІэ къырилъхьагъэх, Іофэу щашІэрэ пстэумкІи ар унэшъошІ хъугъэ. 23 Ащ ыІэ илъым щыщ горэми хьапсым иІэшъхьэтет лъыплъэщтыгъэп; сыда пІомэ Зиусхьаныр Юсыф игъусагъ, сыд ышІагъэми, Зиусхьаным зэкІэ ащ къыдигъэхъущтыгъэ.
УблапІэ 40
Юсыф хьапсым дычІэсхэм япкІыхьапІэхэм къарыкІырэр къызэрагуригъэІуагъэр
1 А хъугъэ-шІагъэмэ ауж тІэкІу тешІагъэу мысыр пачъыхьэм исэнэзехьэрэ ихьалыгъугъажъэрэ язиусхьанэу Мысырым ипачъыхьэ ыпашъхьэ мысагъэ щыряІэ хъугъэ. 2 Фирхьауныр иунэкІэ икъулыкъушІитІумэ лъэшэу афэгубжыгъ: сэнэзехьэ шъхьаІэмрэ хьалыгъугъэжъэ шъхьаІэмрэ. 3 УхъумакІохэм ятхьаматэ иунэ хэт хьапсэу Юсыф зычІэсыгъэм ахэр аригъэщагъэх. 4 УхъумакІомэ ятхьаматэ ахэмэ ынаІэ атетынэу Юсыф афигъэзагъэти, ар ахэмэ афэлажьэщтыгъэ. Хьапсым охътэ заулэрэ чІэсыгъэхэу, 5 зэгорэм мысыр пачъыхьэм исэнэзехьэрэ ихьалыгъугъажъэрэ а зы чэщым пкІыхьапІэхэр алъэгъугъэх, шъхьадж ежь ипкІыхьапІэ мэхьэнэ шъхьаф иІэу. 6 Пчэдыжьыпэм Юсыф ахэмэ адэжь къызэкІом, ахэр зыгорэм зэригъэгумэкІыхэрэр ылъэгъугъ. 7 «Сыда непэ шъузкІэнэшхъэир?» – яупчІыгъ ар фирхьауным иІофышІэхэу изиусхьан иунэ къыдычІэсхэм. 8 Ахэмэ ащ къыраІуагъ: «Тэ пкІыхьапІэхэр тлъэгъугъэх, ау къарыкІырэр къызэхэзыфын щыІэп». Юсыф ахэмэ ариІуагъ: «ПкІыхьапІэхэм язэхэфын Тхьэр арыба зиІофыр. КъысфэшъуІуат сэ ахэр». 9 Сэнэзехьэ шъхьаІэм ипкІыхьапІэ Юсыф къыфиІотагъ: «ПкІыхьапІэ слъэгъугъэ, мары сэнэшъхьэ бжалэр сапашъхьэ ит; 10 а бжалэм къутэмищ гот. Ахэмэ гулъэхэр къызэрадзэу, ахахъоу ригъэжьагъ, къэгъагъэхэр къащылъэгъуагъэх, сэнашъхьэ къапыкІи, игъо хъугъэ. 11 Фирхьауным иІэгубжъи ІэкІэ сІыгъ. Сэнашъхьэр къыпысчи, фирхьауным иІэгубжъэ ар исфызагъ, Іэгубжъэр фирхьауным естыгъ». 12 «Мары ащ къикІырэр, – ыІуагъ Юсыф, – къутэмищыр – ар мэфищ. 13 Мэфищ зытешІэкІэ, фирхьауным лъагэу удиІэтэещт, уичІыпІи уригъэуцожьыщт, ипэум зэрэпшІыщтыгъэм фэдэу, фирхьауным Іэгубжъэр ептызэ пшІыщт. 14 УиІофхэр дэгъу зыхъужьхэкІэ, угу сыкъэгъэкІыжьи, гукІэгъу къысфэшІыба: фирхьауным сигугъу фэшІи, мы унэм сищыжь. 15 Сэ джурт чІыгум егъэзыгъэкІэ сыкъыращыгъи! Хьапсым сычІадзэнэу мыщи мыхъун зи щысшІагъэп». 16 Хьалыгъугъэжъэ шъхьаІэм Юсыф пкІыхьапІэр дэгъукІэ къызэрэзэхифырэр ылъэгъугъэти, къыриІуагъ: «Сэри пкІыхьапІэ слъэгъугъэ, хьалыгъу фыжь арылъэу сшъхьэ мэтэ хъэгъищ тетэу; 17 акІыІурэ матэм фирхьауным пае зэфэшъхьафэу хьалыгъугъажъэм ыгъэжъагъэхэр илъых, ау а матэм шхынэу илъхэм бзыухэр ахэуІох». 18 Юсыф джэуап къытыжьыгъ: «Мары ащ къикІырэр: мэтищыр – ар мэфищ. 19 Мэфищ зытешІэкІэ, фирхьауным ори ударигъэІэтэещт, пшъхьэ паригъэупкІыщт, упкъ пкъэум паригъэлъэнышъ, къолэбзыухэр къыхэуІохэзэ щышхэщтых». 20 Мэфищ зытешІэм, фирхьауныр къызщыхъугъэ мафэм, ащ иунэІутхэм апае ешхэ-ешъошхо ышІыгъ, иунэІутхэм ащыщхэу исэнэзехьэ шъхьаІэрэ ихьалыгъугъэжъэ шъхьаІэрэ лъагэу диІэтэягъэх; 21 сэнэзехьэ шъхьаІэр ичІыпІэ Іуигъэхьажьыгъ, ипэурэм фэдэу Іэгубжъэр къыритызэ ышІынэу. 22 Хьалыгъугъэжъэ шъхьаІэр, Юсыф къызэрэриІуагъэм фэдэу, паригъэлъагъ. 23 Ау сэнэзехьэ шъхьаІэм Юсыф ыгу къэкІыжьыгъэп, ар щыгъупшэжьыгъ.
УблапІэ 41
Юсыф фирхьауным ипкІыхьапІэхэм къарыкІырэр зэрэгуригъэІуагъэр
1 ИлъэситІу зытешІэм, фирхьауным пкІыхьапІэ ылъэгъугъ: ар Нил псыхъом Іут. 2 Джы мары дэгъухэу, апкъыкІи пщэрхэу, чэмибл Нил псыхъом къыхэкІыгъэхэу, нэпкъ зэхэкІыхьагъэм щэхъух. 3 Мары ахэмэ ауж итхэу, теплъаджэхэу, апкъыкІэ одхэу, нэмыкІ чэмибл Нил псыхъом къыхэкІыхэшъ, адрэ чэмхэм агоуцох. 4 Чэмибл теплъаджэхэу, зыпкъыкІэ одхэм чэм дэхэ зишІугъохэр ашхы. Фирхьауныр къэущыжьыгъ. 5 ИкІэрыкІэу хэчъыежьи, джыри нэмыкІ пкІыхьапІэ ылъэгъугъ: мары зы щэпкъым пщэрхэу, дэгъухэу шъхьибл къыпыкІагъ. 6 Ау мары ахэмэ ауж нэкІхэу, тыгъэжьым ыгъэгъугъэхэу шъхьибл къэкІыгъ. 7 Фышъхьэ одхэм шъхьэ псэоу, шъхьэ ушъагъэхэр ашхыгъэх. Фирхьауныр къэущыжьи, пкІыхьапІэ зэрилъэгъугъэр къыгурыІуагъ. 8 Пчэдыжьым ар гумэкІыгъо хэфагъэу зэкІэ Мысырым ис тхьэгурымагъохэри акъылышІохэри къаригъащэхи, ипкІыхьапІэ ахэмэ къафиІотагъ, ау фирхьауным ар зыми къыфызэхифын ылъэкІыгъэп. 9 Джащыгъум сэнэзехьэ шъхьаІэм фирхьауным риІуагъ: «Джы сыгу къэкІыжьы симысагъэ. 10 Зэгорэм фирхьауныр иунэІутмэ лъэшэу афэгубжи, сэри хьалыгъугъэжъэ шъхьаІэри сигъусэу хьапсым, ухъумакІомэ ятхьаматэ иунэ тычІаригъэшІыхьэгъагъ. 11 А зы чэщым тэ титІуи пкІыхьапІэхэр тлъэгъугъэх, мэхьэнэ шъхьаф иІэу, шъхьадж ежь ипкІыхьапІэ ылъэгъугъ. 12 Ащ щытигъусагъ джурт кІалэ, ухъумакІохэм ятхьаматэ иунэІутыр. Тэ ащ типкІыхьапІэхэр къыфэтІотагъэхэти, ащ шъхьадж пкІыхьапІэу ылъэгъугъэм имэхьанэ къытфызэхифыгъ. 13 Тэ ащ типкІыхьапІэхэр къызэрэзэхифыгъэхэм фэдэуи хъугъэ: сэ сичІыпІэ къэсэбгъэгъэзэжьыгъ, адрэр пябгъэлъагъ». 14 Ащ нэужым фирхьауным Юсыф лъигъэкІуагъэх. ГузэжъогъукІэ ар хьапсым къычІащыжьыгъ, зэкІаупсыхьи, ищыгъынхэр зэблахъухи, фирхьауным дэжь къэкІуагъ. 15 Фирхьауным къыІуагъ: «Сэ пкІыхьапІэ слъэгъугъэ, ау ар къысфызэхэзыфышъун щыІэп. О, зэраІорэмкІэ, пкІыхьапІэр зэрэзэхэпхэу, ащ лъыпытэу къикІырэр къэоІо». 16 «Ар сэ сІэ илъэп, – Юсыф джэуап къытыжьыгъ, – фирхьауным ишІуагъэ екІынэу Тхьэм джэуап къытыщт». 17 Фирхьауным Юсыф къыфиІотагъ: «Сэ пкІыхьапІэ слъэгъугъэ, мары Нил инэпкъ сытет. 18 Джы мары дэгъухэу, апкъыкІэ пщэрхэу, чэмибл Нил псыхъом къыхэкІыгъэхэу, нэпкъ зэхэкІыхьагъэм щэхъух. 19 Джы мары ахэмэ ауж итхэу нэмыкІ чэмибли къыхэкІых, одхэу, теплъэджэ дэдэхэу, зэпкъырыуагъэхэу; ахэмэ афэдэ Мысыр чІыналъэм щыслъэгъугъэп. 20 Чэм зэпкъырыуагъэхэу, чэм одхэм апэрэ чэмибл пщэрхэр ашхыгъ. 21 Пщэрхэр ахэмэ акІоцІ хъугъэх, ау ахэмэ аныбэмэ арыз хъугъэу къахэщыгъэп. Ыпэрэм фэдэу, ахэр теплъэджагъэх. ЕтІанэ сыкъэущыжьыгъ. 22 Ащ ыуж нэмыкІ пкІыхьапІэ слъэгъугъэ: зы щэпкъым арызэу, дэгъухэу шъхьибл къыпыкІагъ. 23 Ахэмэ ауж псыгъохэу, тхьамыкІэхэу, тыгъэжьым ыгъэгъугъэхэу шъхьибл къэкІыгъ. 24 Фышъхьэ одмэ шъхьибл дэгъухэр зи къэмынэу ашхыгъ. Сэ ар тхьэгурымагъохэм къафэсІотагъ, ау зыми къысфызэхифышъугъэп». 25 Юсыф фирхьауным риІуагъ: «Ар пкІыхьапІитІоп, зы нахь. Тхьэм ышІэщтымкІэ фирхьауным макъэ къыригъэІугъ. 26 Чэм дэгъуиблыр – ар илъэсибл; фышъхьэ дэгъуиблыри – ари илъэсибл. Арышъ ар зы пкІыхьапІ. 27 Одхэу ыкІи теплъаджэхэу чэмиблэу апэрэмэ ауж псым къыхэкІыгъэхэр – илъэсибл, джащ фэдэуи одхэу, тыгъэжьым ыгъэгъугъэ шъхьиблыр – ахэри къыкІэлъыкІорэ илъэсибл гъабл. 28 Джары сэ фирхьауным зыкІесІогъагъэр: Тхьэм ышІэщтыр фирхьауным къыригъэлъэгъугъ. 29 Мысыр хэгъэгум изэфэдэкІэ илъэсибл гъэбэжъу къыщежьэщт. 30 Ахэмэ ауж илъэсибл гъаблэ къэхъущт; Мысыр хэгъэгум гъэбэжъоу щыІагъэр ащыгъупшэжьыщт. Гъаблэм чІыгур ыунэкІынышъ, 31 ар къин дэдэу зэрэщытыщтым къыхэкІыкІэ ипэурэ гъэбэжъоу щыІагъэр щымыІагъэм фэдэу хъущт. 32 ПкІыхьапІэр фирхьауным зэкІэлъыкІоу тІо зэрилъэгъугъэм къикІырэр, ар Тхьэм теубытагъэ хэлъэу зэрэрихъухьагъэр, шІэхэуи ар зэригъэцэкІэщтыр ары. 33 Джы фирхьауным губзыгъэу, акъылышІоу лІы къерэгъоти, ар Мысыр хэгъэгум ипащэу ерэгъэуцу. 34 Фирхьауным зэрэхэгъэгоу къулыкъушІэхэр щерэгъэнафэх – илъэсибл гъэбэжъум къыкІоцІ Мысыр хэгъэгум къытекІэщт лэжьыгъэм иятфэнэрэ Іахьэ цІыфмэ къаІахынэу. 35 Лэжьыгъэу а къихьащт илъэс дэгъухэм къэкІыщтыр арэугъой, фирхьауным ынаІэ тетэу ар гъомлапхъэкІэ къалэхэм ащарэгъэтІылъи, къарэухъум. 36 Джащыгъум хэгъэгум илъэсибл гъаблэу къыфэкІощтым пае а гъомлапхъэр гъэтІылъыгъэ хъущт, хэгъэгуми гъаблэр зэпичыщт!»
Юсыф фирхьауным игуадзэу зэрэхъугъэр
37 Фирхьауными ащ иІэнэтІэзехьэхэми Юсыф игущыІэхэр агу рихьыгъэх, 38 ахэмэ ащ ариІуагъ: «Ащ фэдэ цІыф дгъотыщта, мыщ фэдэу, Тхьэм Ыпсэ хэлъэу?» 39 Фирхьауным Юсыф зыфигъэзагъ: «А пстэури о Тхьэм къыпфызэІуихыгъэшъ, ощ фэдэу губзыгъэрэ акъылышІорэ щыІэп. 40 ЗэкІэ сиунэ Іофхэр о зепхьащтых, зэкІэ сицІыфхэм уиунашъохэр агъэцэкІэщтых. Пачъыхьэ тахътэр ары ныІэп ощ нахьи сызэрэнахь иныщтыр». 41 Фирхьауным Юсыф къыриІуагъ: «Сакъы, зэкІэ Мысыр хэгъэгум иІэшъхьэтетэу узгъэуцугъ». 42 Фирхьауным имыхъур Іэлъын къызпихи, Юсыф ыІэ къыпилъхьагъ; лен дэгъу дэдэм хэшІыкІыгъэ щыгъынхэр щилъэхи, ыпшъэ дышъэ пшъэхъу къырилъхьагъ; 43 Заом фытегъэпсыхьэгъэ ку псынкІэу хэгъэгум ятІонэрэ цІыфэу исыр зэрэзэращэрэр къыритыгъ; Юсыф ащ исэу кІо зыхъукІэ, «гъогур ешъут!» аІозэ, куощтыгъэх. Джаущтэу фирхьауным Мысыр хэгъэгум ар Іэшъхьэтет фишІыгъ. 44 Фирхьауным Юсыф риІуагъ: «Мары сэ, фирхьауным, сиунашъо: о уишІэ хэмылъэу, Мысыр хэгъэгум зыми ыІи щигъэсысыщтэп, лъэбэкъуи щидзыщтэп». 45 Фирхьауным Юсыф цІэ фишІыгъ: Цафнат-ПаІынэах; ащ шъузкІэ ритыгъ Асэнат, къалэу Он дэс къурмэнышІэу ПотыпэраІ ыпхъу. Юсыф Мысыр хэгъэгум лъытэныгъэ щыриІэу хъугъэ. 46 Юсыф илъэс щэкІ ыныбжьыгъ Мысырым ипачъыхьэу фирхьауным фэлажьэу зеублэм. Юсыф фирхьауным ыпашъхьэ къикІыжьи, Мысыр хэгъэгур зэкІэ къыкІухьанэу ежьагъ. 47 ЧІыгум илъэсиблым къыкІоцІ гъэбэжъу иІэу, зы лэжьыгъацэ пэпчъ Іэбжыб къытыщтыгъэ. 48 Илъэсиблым къыкІоцІ сыдрэ лэжьыгъэуи Мысыр хэгъэгум щыбэгъуагъэр ащ зэІуигъэкІагъ, лэжьыгъэр къалэхэм ащигъэтІылъыгъ; къалэ пэпчъ ащ къегъэтІылъэкІыгъэ губгъохэм ялэжьыгъэ дилъхьагъ. 49 Юсыф лэжьыгъэ бэдэдэ ыугъоигъ, хыІушъо пшахъом фэдэу, арыти лъытэныри щигъэтыжьыгъ, сыда пІомэ плъытэн плъэкІыжьыщтгъагъэп. 50 А лъэхъаным, гъэблэ илъэсхэр къэмысыхэзэ, Юсыф шъэуитІу къыфэхъугъ: ахэр Он дэс къурмэнышІэу ПотыпэраІ ыпхъу Асэнат къыфилъфыгъэх. 51 Юсыф ищыпэлъф Мынасэ фиуси, къыІуагъ: «Тхьэм сщигъэгъупшагъ зэкІэ ситхьамыкІагъохэри сятэ иуни». 52 Адрэм Ефраим фиуси, къыІуагъ: «Къин зыщысщэчыгъэ хэгъэгум цІыф гъэбэжъу Тхьэм сыщишІыгъ». 53 Гъэбэжъу илъэсиблэу Мысыр хэгъэгум щыІагъэр текІыгъ. 54 Юсыф зэриІогъагъэу, гъэблэ илъэсиблыр къэсыгъ. ЧІынэлъэ пстэуми гъаблэ ащыІагъ, ау Мысыр хэгъэгум тыдэкІи гъомлапхъэ щыІагъ. 55 Ау Мысыр хэгъэгуми тыдэкІи цІыфхэр гъаблэм щигъалІэхэу зырегъажьэм, цІыфхэр лэжьыгъэ къаритынэу фирхьауным елъэІухэу фежьагъэх. Фирхьауным къариІуагъ: «Юсыф дэжь шъукІуи, ащ къышъуиІорэр шъушІэ». 56 Дунаим изэфэдэкІэ гъаблэм зызщеушъомбгъум, Юсыф зэкІэ лэжьыгъэ гъэтІылъыпІэхэр къызэІуихыхи, мысыр цІыфмэ лэжьыгъэр арищэу ыублагъ. Мысыр хэгъэгум гъаблэр нахь ины щыхъущтыгъэ. 57 Хэгъэгу гъунэгъу пстэуми къарыкІыхэти, Юсыф лэжьыгъэ щащэфынэу Мысырым къакІощтыгъэх, сыда пІомэ чІыгум изэфэдэкІэ щыгъэблэшхуагъ.
УблапІэ 42
Юсыф ышнахьыжъхэр Мысырым къызэрэкІуагъэхэр
1 Якъубэ Мысырым лэжьыгъэ зэрэщыІэр зешІэм, ыкъомэ ариІуагъ: «Сыд шъузэплъыжьэу шъузкІыщысыр? 2 Мысырым лэжьыгъэ щыІэу зэхэсхыгъ. ШъукІу ащ, лэжьыгъэ къыщышъущэф, гъаблэм тимыгъалІэу тыщыІэным пае». 3 Юсыф ышипшІ лэжьыгъэ къащэфынэу Мысырым къэкІуагъэх. 4 Ау Бинямин, Юсыф ыш, Якъубэ адигъэкІуагъэп; тхьамыкІагъо горэ къыщымышІыгъагъот ыІуи. 5 Джаущтэу Исраил ыкъохэр, нэмыкІ купмэ ягъусэхэу лэжьыгъэ ащэфынэу кІуагъэх, сыда пІомэ КъэнаІан хэгъэгур зэфэдэкІэ гъаблэм ригъэзыгъагъ. 6 Юсыф а хэгъэгоу къыздэкІуагъэхэм щыІэшъхьэтетыгъ. Ары лэжьыгъэр цІыф пстэуми языщэщтыгъэри. Юсыф ышхэри къекІуалІэхи, анэгу чІыгум нэсэу ащ шъхьащэ къыфашІыгъ. 7 Юсыф ышхэм къяплъи, къышІэжьыгъэх, ау хымэ фэдэу зишІи, пхъашэу къяупчІыгъ: «Шъо тыдэ шъукъикІыгъа?» Ахэмэ джэуап къатыжьыгъ: «КъэнаІан хэгъэгур ары, гъомлапхъэ тщэфынэу ары». 8 Юсыф ышыхэр ышІэжьыгъэх, ау ежь ахэмэ къашІэжьыгъэп ныІа! 9 Юсыф ахэмэ апае пкІыхьапІэу ылъэгъугъагъэхэр ыгу къэкІыжьхи, къариІуагъ: «Шъо шъуплъэкІо-дэІуакІу, тихэгъэгу мэхапІэу иІэхэр зэжъугъэлъэгъунхэу шъукъэкІуагъ». 10 «Хьау, тизиусхьан, – къаІуагъ ахэмэ, – уипщылІхэр гъомлапхъэ ащэфынэу къэкІуагъэх. 11 Тэ зэкІэ зы цІыфым тырикъох; тэ шъыпкъагъэ зыхэлъ цІыфэу тыщыт; уипщылІхэр нибжьи плъэкІо-дэІуакІохэу щытыгъэхэп». 12 «Хьау, – ыІуагъ Юсыф, – мы хэгъэгум мэхапІэу иІэхэр зэжъугъэлъэгъунхэу шъукъэкІуагъ». 13 «Тэ, о уипщылІхэр, – аІуагъ ахэмэ, – зэш пшІыкІутІу тэхъу. Зы цІыфэу, КъэнаІан хэгъэгум щыпсэурэм тырикъох. АнахьыкІэр джы тятэ кІыгъу, тащыщэу зыр щыІэжьэп». 14 Юсыф ахэмэ къариІуагъ: «Адэ сэ къэсІуагъэба: шъо шъуплъэкІо-дэІуакІу. 15 Ау тэ шъутыуплъэкІущт. Фирхьауныр зэрэщыІэмкІэ игъашІэкІэ тхьэ сэІо: шъушынахьыкІэ къэмыкІоу, мыщ шъо шъурагъэкІыжьыщтэп. 16 Шъуащыщ горэ жъугъакІуи, шъушы къерэщ; шъо хьапсым шъучІэсыщтыгу. Джаущтэу сыуплъэкІущт къашъуІорэр шъыпкъэмэ. Аущтэу щымытымэ, шъо шъуплъэкІо-дэІуакІох. Фирхьауныр зэрэщыІэмкІэ тхьэ сэІо». 17 Мэфищырэ къагъэгъунэнхэу Юсыф ахэр хьапс аригъэшІыгъэх. 18 Ящэнэрэ мафэм Юсыф ахэмэ ариІуагъ: «Сэ къызэрэсІоу шъушІымэ, ащыгъум псэоу шъукъэнэщт, сыда пІомэ сэ Тхьэм щынагъо фысиІ. 19 Шъо шъыпкъагъэ зиІэ цІыфэу шъущытмэ, зэшымэ ащыщэу зы мы унэу шъузщаІыгъым къерэн; адрэхэм шъуиунагъохэу гъаблэм ыгъалІэхэрэм апае лэжьыгъэр арэщ. 20 Ау шъуигущыІэхэр къэшъыпкъэжьынхэшъ, псэоу шъукъэнэжьыным пае шъушынахьыкІэ къысфэшъущэн фае». Ахэмэ ащ дырагъэштагъ. 21 «ПсэкІодэу тшыкІэ тшІагъэм пае тызэрэпщынэжьырэр нафэ, – зэраІожьыгъ ахэмэ. – Тэ тлъэгъугъэба ар тхьамыкІагъоу зыхэтыгъэр, ау тыгу егъугъэп къытэлъэІу зэхъум. Джы мары тэри тхьамыкІагъом тыхэфагъ». 22 Рубэн ащ къыхигъэхъуагъ: «Сэ къышъосІогъагъэба: "КІэлэхъумкІэ псэкІод шъумышІэ", ау шъо шъудэІуагъэп; джы ащ ылъ тагъэпщыныжьы». 23 АІорэр Юсыф къызэрэгурыІорэр ахэмэ ашІэщтыгъэп – ежь Юсыф зэдзэкІакІо иІэу къадэгущыІэщтыгъэ. 24 Юсыф ахэмэ акІэрыкІи, къэгъыгъ. ЕтІанэ къыгъэзэжьи, джыри адэгущыІагъ, ащ ыуж ЩымІон къахищи, ахэмэ алъэгъузэ, ар зэкІоцІапхэнэу унашъо ышІыгъ. 25 Ахэмэ ядзыомэ лэжьыгъэр арызы ашІынэу, шъхьадж итыжьын идзыо фыралъхьажьынышъ, гъогу гъомыли аратынэу Юсыф ариІуагъ. Джаущтэуи афашІагъ. 26 Къаратыгъэ лэжьыгъэр ящыдмэ атыралъхьи, ядэжь ежьэжьыгъэх. 27 Ахэмэ ащыщ горэм, чэщ гъэпсэфыгъом ищыд Іус ритынэу, идзыо къызетІатэм, – мары, дзыо кІоцІым ыкІыІукІэ итыжьын телъ! 28 Арыти ышымэ ариІуагъ: «Ситыжьын къысатыжьыгъ; мары ар, ыкІыІу телъ!» Ахэр агукІэ къэгумэкІыгъэх, щтагъэхэу, зэупчІыжьыхэу фежьагъэх: «Сыд лІэужыгъуа тэ Тхьэм къытишІэрэр?» 29 Ахэр ятэу Якъубэ дэжь, КъэнаІан хэгъэгум къызэкІожьхэм, зэкІэ къяхъулІагъэр ащ къыфаІотагъ: 30 «А хэгъэгум иІэшъхьэтет пхъашэу къыддэгущыІагъ, а хэгъэгумкІэ тэ тыплъэкІо-дэІуакІоуи ылъытагъ. 31 Шъыпкъагъэ зиІэ цІыфхэу тэ тызэрэщытыр, плъэкІо-дэІуакІоу тызэрэщымытыри тэ ащ етІуагъ. 32 Тэ, зэш пшІыкІутІур, зы тым тырикъох, зыр щыІэжьэп, анахьыкІэр тятэ кІыгъоу КъэнаІан хэгъэгум джы щыІ». 33 Джащыгъум а цІыфэу а хэгъэгум изиусхьан къытиІуагъ: «КъэшъуІуагъэр шъыпкъэмэ, мары сэ къызэрэсшІэщтыр: шъушыхэм ащыщэу зыр сэ садэжь къэжъугъэнэщт, адрэхэм лэжьыгъэр шъуиунагъохэу, гъаблэ зиІэхэм афэшъущэнэу шъуигъогу шъутехьажь, 34 шъушынахьыкІэ шъуигъусэу къэжъугъэзэжь. ЕтІанэ сэ сшІошъ хъущт шъо дэІокІо-плъакІоу шъущымытэу, шъыпкъагъэ зиІэ цІыфэу шъузэрэщытыр; шъушэу гъэры сшІыгъэри шъостыжьыщт, мы хэгъэгум шъхьафитэу шъукъыщекІокІын шъуфитэуи сшІыщт». 35 Ядзыохэр заунэкІыжьхэм, шъхьадж идзыо ежь итыжьын зэкІоцІыпхагъэ илъэу къычІэкІыгъ. Ахэмэ ятыжьын зэкІоцІыпхагъэхэр залъэгъухэм, ежьхэми ахэмэ яти агучІэ изыгъ. 36 «Скъохэр сшІожъугъэкІодыгъэх, – ариІуагъ ахэмэ Якъубэ, – Юсыф щыІэжьэп. ЩымІони щыІэжьэп. Джы Бинямини зыдешъущэжьэн шъугу хэлъ, а пстэури сэ сищэчын!» 37 Рубэн ятэ джэуап ритыжьыгъ: «Бинямин сэ къызыпфэсымыщэжькІэ, сэ скъуитІу укІы; ащкІэ цыхьэ къысфэшІи, сэ ар къыпфэсщэжьыщт». 38 «Хьау, – ыІуагъ Якъубэ, – скъо къыжъудэкІощтэп. Ащ ыш лІагъэ, ар изакъоу къысфэнагъ. Шъо шъузытехьащт гъогум ащ тхьамыкІагъо къыщехъулІэмэ, шъо шъуилажьэкІэ сэ, зышъхьац тхъогъэ лІыжъыр, гукъэошхом хьадрыхэм сищэщт».
УблапІэ 43
Бинямин ыкъошхэм ягъусэу Мысырым зэрэщыІагъэхэр
1 А чІыгум гъаблэр щылъэшыщтыгъэ. 2 Мысырым къыращыгъэ лэжьыгъэр заухым, ахэмэ ятэ ариІуагъ: «Джыри шъукІуи, гъомлэпхъэ тІэкІу къытфэшъущэф». 3 Ехъуд джэуап къытыгъ: «А лІым теубытагъэ хэлъэу къытиІуагъ тшы ткІымыгъоу ыпашъхьэ тимыхьажьынэу. 4 Тшы къыддэбгъакІомэ, тыкІонышъ, гъомлапхъэ къыпфэтщэфыщт. 5 Ау къыддэмыгъакІомэ, тыкІощтэп, а цІыфым тшы ткІымыгъоу ыпашъхьэ тимыхьажьынэу къытиІуагъэшъ». 6 Исраил къыІуагъ: «А цІыфым джыри зы шы зэрэшъуиІэр ешъуІуи, сыда мы насыпынчъагъэр къызкІысэшъушІагъэр?» 7 Адрэмэ къаІуагъ: «А цІыфыр тэщ паий тиІахьылхэм апаий къытІуупчІыхьагъ: "Шъуятэ джыри псэуа? Джыри къош шъуиІа?" – ыІозэ. Тэри а упчІэхэм яджэуап еттыжьыгъ. Сыдым фэтшІэныя тшынахьыкІэ зыдэтщэнэу къытиІощтмэ». 8 Ехъуд Исраилэу ятэм риІуагъ: «КІэлэхъур сэ къыздэтІупщи, джыдэдэм тежьэщт, джащыгъум, тымыкІодэу зэкІэ псэоу тыкъэнэжьыщт – тэри, ори, тисабыйхэми. 9 Ащ ищыІэныгъэ сэ спшъэ исэлъхьажьы, сэ сІэхэмкІэ къыостыжьынэу унашъо къэшІ. Ар сэ къыпфэсщэжьэу, уапашъхьэ къисымыгъэуцожьмэ, сыщэІэфэ оркІэ сэ сымысэщт. 10 КІыхьэ-лыхьэ зетымыгъэшІыгъагъэмэ, джырэ нэс тІогъогогъо тыкІощтгъагъэ». 11 «Арэущтэу щытмэ, – ыІуагъ Исраил, – ащыгъум мыры шъушІэн фаер: мы чІыгум къыщыкІырэ лъэпкъхэм ащыщэу анахь дэгъухэр зыдашъуштэхи, а цІыфым тынэу фэшъухь: Іэзэгъу уци, шъоу тІэкІуи, мэ ІэшІу зыпихрэ чъыги, пцантхъи, чІыдэжъыий, миндаль дэжъыий. 12 Тыжьын ахъщэр фэдитІукІэ нахьыбэу зыдашъушт; шъо шъуидзыомэ яІугъуанэмэ къаралъхьэгъэгъэ тыжьыныри афызэкІэжъугъэкІожьынэу: хэукъогъагъэхэу къычІэкІын. 13 Шъуши зыдешъущажьи, джыри а цІыфым дэжь шъукІу. 14 ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэм а цІыфым ынэшІу къышъущифэнэу ерэшІ – Бинямини адрэ шъуши къытІупщыжьынхэу. Сэ бынынчъэу сыкъэнэнэу щытмэ, бынынчъэу сыщэрэт». 15 А тынхэр зэшмэ зыдаштагъэх, тыжьыныри фэдитІоу зыдаштагъ, Бинямини зыкІагъэгъугъ. ЕтІанэ Мысырым кІохи, Юсыф ыпашъхьэ иуцуагъэх. 16 Бинямин ахэтэу Юсыф зелъэгъум, ежь иунэ Іофхэр зезыхьэрэм риІуагъ: «Мы цІыфхэр сиунэ ищэх, ищыкІэгъэ былым фэдиз шІобзи, къэгъэхьазыр; мыхэр сэ къыздэшхэщтых щэджагъом». 17 Юсыф зэриІуагъэм фэдэу а цІыфыр зекІуагъэ, зэшхэр Юсыф иунэ рищагъэх. 18 Юсыф иунэ зыращэхэм, зэшхэр къэщтагъэхэу зэраІожьыгъ: «Тыжьынэу мыщ ыпэкІэ тидзыомэ къарыкІыгъагъэм пай ащ тызкІащэрэр! Къыттебэнэнышъ, тэ пщылІ тишІыщт, тищыдхэри ыштэщтых». 19 Ахэр Юсыф иунэ Іофхэр зезыхьэрэм екІуалІэхи, унапчъэм Іутхэу дэгущыІагъэх: 20 «Моу къытэдэІу, тизиусхьан! Тэ мыщ ыпэкІи тыкъэкІогъагъ гъомлапхъэ тщэфынэу. 21 ТыкІожьызэ, чэщыр зыщитхыщтым тидзыохэр къызызэІутэххэм, шъхьадж итыжьын идзыо кІоцІ ыкІыІу телъ – ытыгъэм фэдиз къабзэ. Тэ ар джы къышъотэтыжьы. 22 Гъомылэ тщэфыным пае нэмыкІ тыжьыни къэтхьыгъ. Адрэ тыжьынхэр тидзыомэ къарызылъхьэгъагъэр тшІэрэп». 23 «Шъурэхьат, – къариІуагъ ащ, – шъумыщын, шъуи Тхьэ – шъуятэ и Тхьэ – шъуидзыохэм шъэфэу ар шІухьафтынэу къарилъхьэгъэн фае. Шъуитыжьын сэ къысІукІагъ!» ЕтІанэ ахэмэ адэжь ЩымІон къыщагъ. 24 Юсыф иунэ Іофхэр зезыхьэхэрэм зэшхэр Юсыф иунэ рищагъэх, псы къарити, алъакъохэр атхьакІыгъэх, ящыдхэми Іус аратыгъ. 25 Щэджагъом, Юсыф къызщыкІожьырэм тефэу, ахэмэ тынхэр къагъэхьазырыгъэх, сыда пІомэ а унэм щэджэгъуашхэ зэрэщашІыщтыр къариІогъагъ. 26 Юсыф къызэкІожьым, ахэмэ тынхэр ащ ратыгъэх, чІыгум нэсэу шъхьащи фашІыгъ. 27 Ахэмэ япсэуныгъэ къыкІэупчІи, ащ къыІуагъ: «Зигугъу къысфэшъушІыгъэгъэ лІыжъэу шъуятэ иІоф сыдэу щыта? Джыри ар щыІа?» 28 «Тятэу уиІумэт псэу. Джыри щыІ», – джэуап къатыжьыгъ. ЕтІанэ зыфауфи, шъхьащэ фашІыгъ. 29 Юсыф зызеплъыхьэм, ышэу Бинямин, ежь янэ ыкъо, ылъэгъугъ. «Мыра шъушынахьыкІэу зигугъу къысфэшъушІыгъагъэр? – къэупчІагъ ар. – Тхьэм гукІэгъу къыпферэшІ, сишъау». 30 Ышы итеплъэ ыгу къызэхигъэхьагъэу, Юсыф псынкІэу икІи, къызщамылъэгъун чІыпІэ лъыхъоу фежьагъ. Къыгот унэм псынкІэу чІэкІи, ащ щыгъыгъ. 31 ЕтІанэ ынэгу ытхьакІыжьи, къихьажьыгъ, ыгу теІункІэжьи, шхыныр къахьынэу ариІуагъ. 32 Ежьыми шъхьафэу къыфытырагъэуцуагъ, ышыхэми шъхьафэу къафытырагъэуцуагъ, сыда пІомэ мысыр цІыфхэр джуртхэм адэшхэ хъущтэп, ежьхэмкІэ ар емыкІушъ. 33 Зэшхэр Юсыф ыпашъхьэ щытІысыгъэх, нахьыжъыр инахьыжъыгъэ елъытыгъэу; нахьыкІэри инахьыкІагъэ елъытыгъэу; алъэгъурэр ашІогъэшІэгъонэу заплъыхьэщтыгъэ. 34 Ащ шхынхэр иІанэ къытекІэу къафигъэхьыщтыгъэ; Бинямин иІахьэ фэдитфыкІэ анахьыбэу къаритыщтыгъэ. Аущтэу тхъэжьхэу Юсыф дешъуагъэх.
УблапІэ 44
Юсыф ышхэр зэриушэтыгъэхэр
1 Юсыф иунэ Іофхэр зезыхьэрэм унашъо фишІыгъ: «Мыхэмэ ядзыомэ лэжьыгъэр арызы шІы, ащэшъущтым фэдиз, шъхьадж итыжьыни идзыо кІоцІ ыкІыІукІэ телъхьажь. 2 Ау лэжьыгъапкІэу къыхьыгъэ тыжьын ахъщэм кІыгъоу сэ сиІэгубжъэ, ситыжьын Іэгубжъэ, анахьыкІэм идзыо кІоцІ ыкІыІукІэ телъхь». Юсыф къызэрэриІуагъэу адрэм ышІыгъ. 3 Нэф къызэрышъэу, ящыдхэри акІыгъухэу зэшыхэр къатІупщыжьыгъэх. 4 Къалэм джыри ахэр чыжьэу ІукІыгъагъэхэп, Юсыф иунэ Іофхэр зезыхьэрэм зыреІом: «ПсынкІаІоу акІахь ахэмэ, узакІахьэкІэ, яІу: "Сыд пае шІум екІэ шъупэгъокІыгъа? 5 Сыда ситыжьын Іэгубжъэ зыкІэшъутыгъугъэр? А Іэгубжъэр ары сизиусхьан зэрешъорэр, ащкІэ къэхъущт-къэшІэщтхэри къешІэх. Дэеу шъушІагъэ ар!"» 6 Ар ахэмэ акІахьи, а гущыІэхэр ариІуагъэх. 7 Зэшмэ джэуап къатыжьыгъ: «Тизиусхьан, сыд пае ащ фэдэ гущыІэхэр къапІохэрэ? Хьау, уиунэІутхэм ащ фэдэ ашІэн алъэкІыщтыгъэп. 8 Ар хэгъэкІыри, мары тидзыомэ къарыкІыгъэ тыжьынхэр КъэнаІан хэгъэгум къитхыжьхи, къыпфэтхьыжьыгъэх! Адэ сыдэущтэу о уизиусхьан иунэ тыжьын е дышъэ къиттыгъукІына? 9 УипщылІхэм ащыщ горэм тыгъугъэр ебгъотылІэмэ, арэукІ, тэри тизиусхьан тырипщылІэу тыкъэнэщт». 10 «Дэгъу, зэрэшъуІуагъэм тетэу орэхъу, – къыІуагъ адрэм. – Тыгъугъэ зэдгъотылІэрэр ары пщылІы хъущтыр, адрэхэр хыеу хэкІыщтых». 11 Зэшхэм ядзыохэр псынкІэу чІыгум къыратІупщэххи, шъхьадж идзыо къызэІуихыгъ. 12 Юсыф иунэ Іофхэр зезыхьэрэм зэкІэ къылъыхъугъ, анахьыжъым къыщыригъажьи, анахьыкІэмкІэ кІэкІыжьэу – Іэгубжъэр Бинямин идзыо къыригъотагъ. 13 Ягукъао ишыхьатэу, ахэмэ ящыгъынхэр ацунтхъагъэх, шъхьадж ищыд хьылъэхэр тырилъхьажьхи, къалэм къагъэзэжьыгъ. 14 Ехъудрэ ащ ышхэмрэ джыри унэм исыгъэ Юсыф дэжь къакІохи, ащ ыпашъхьэ чІыгум зыщырадзыхыгъ. 15 Юсыф ахэмэ къариІуагъ: «Сыдэущтэу ащ фэдэ шъушІэн шъулъэкІыгъа? Сэщ фэдэ цІыфым ар къызэришІэщтыр шъушІэщтыгъэба?» 16 «Тизиусхьан сыд етІон? – къыІуагъ Ехъуд. – Сыда тІощтыр? СыдкІэ зытыухыижьыщт? Тхьэм уипщылІхэм ямышъыпкъагъэ къычІигъэщыгъ. Джы мары тизиусхьан тэ тырипщылІ, тэри, Іэгубжъэр зыІэкІагъотагъэри». 17 «Хьау, – Юсыф къыІуагъ, – сэ ащ фэдэ сшІэн слъэкІыщтэп! Іэгубжъэр зыІэкІагъотагъэр ары сэ сипщылІыщтыр, шъори рэхьатэу шъуятэ дэжь шъукІожь». 18 Джащыгъум Ехъуд Юсыф екІуалІи, риІуагъ: «Сизиусхьан, сэ, уипщылІ, фит сышІ сизиусхьан гущыІэ есІонэу. Уфэмыгубж уипщылІ, фирхьауным уфэдэми. 19 Сизиусхьан ипщылІхэм къяупчІыгъагъ: "Тырэ шырэ шъуиІа?" 20 Тизиусхьан, жъы хъугъэу тыри, къо нахьыкІэу ащ ижъышъхьэм къыфэхъугъэри зэрэтиІэр о къыотІогъагъ, ащ ыш лІагъэ, ежь изакъоу янэ къыкІэныгъ. Ар тятэ шІу елъэгъу. 21 О уипщылІхэм къяпІогъагъ: "Зэзгъэлъэгъунэу ар садэжь къашъущэ". 22 Тизиусхьан тэ къетІожьыгъагъ: "КІэлэхъум ятэ ІэкІыб ышІын ылъэкІыщтэп, ІэкІыб ышІымэ, ятэ лІэщт". 23 Ау о уипщылІхэм къяпІогъагъ: "ШъушынахьыкІэ мокІэ къыжъудэмыкІомэ, ащ нахьыбэкІэ сапашъхьэ шъукъимыхьажь". 24 УиІумэтэу, тэ тятэм ыдэжь тызэкІожьым, сизиусхьан игущыІэхэр ащ етІожьыгъэх. 25 Ау тятэ джыри лэжьыгъэ тІэкІу къэтщэнэу къызеІом, 26 тшынахьыкІэ тимыгъусэу тызэрэмыкІощтыр, тшынахьыкІэ тимыгъусэмэ, о унэгу тыкІэплъэн тызэрэфимытыр тэ етІожьыгъ. 27 О уиІумэтэу тэ тятэм къытиІуагъ: "Сишъуз къуитІу къызэрэсфилъфыгъэр шъо шъошІэ. 28 Зыр садэжь икІыгъэти, сэ сІуагъэ: ар хьэкІэ-къуакІэмэ зэпкъыратхъыгъ. Непэ къызнэсыгъэм ар слъэгъужьыгъэп. 29 Джы мыдрэри шъоштэ. Ащи тхьамыкІагъо къехъулІэмэ? Шъо шъуилажьэкІэ, сэ, зышъхьац тхъогъэ лІыжъым, гукъэошхом хьадрыхэ сихьыщт". 30 Джы сэ, о уиІумэтэу тятэм дэжь, кІэлэхъоу ащ ыпсэ хэтІагъэр тимыгъусэу сыкІожьын слъэкІына? 31 Тятэ, кІэлэхъур зэрэтимыгъусэр зилъэгъукІэ, лІэщт. Тятэу уиІумэт, лІыжъ шъхьац тхъуагъэр, гукъаом Шеол дищэщт. 32 Сэ, уипщылІ, тятэ сшъхьэкІэ гущыІэ естыгъ тшы къыгъэзэжьынэу, ащ къызимыгъэзэжькІэ, сыщэІэфэ сятэ ыпашъхьэ сыщымысэщт. 33 Арышъ сэ, о уипщылІ, кІэлэхъум ычІыпІэкІэ сизиусхьан дэжь пщылІэу сыкъэнэнэу фит сыкъэшІ! Ежь ышымэ адэрэкІожь. 34 КІэлэхъур скІымыгъоу сыдэущтэу сыкІожьыщта? Тятэ тхьамыкІагъоу зыхэфэщтыр сэрэмылъэгъу».
УблапІэ 45
Юсыф ыкъошхэм зыкъызэраригъэшІагъэр
1 Юсыф цІыфхэм апашъхьэ ащ нахьыбэрэ зыщищэІэжьын ымылъэкІэу къэкууагъ: «ЗэкІэ санэІу ишъущых!» Юсыф ышымэ анэмыкІ зи щытыжьыгъэп, ышыхэм зыкъызарегъэшІэжьым. 2 Ар мэкъэ ІэтыгъэкІэ къэгъыгъэти, игъы макъэ мысыр цІыфхэми зэхахыгъэ, фирхьауным иуни къэбарыр нэсыгъ. 3 «Сэры Юсыфыр, – ариІуагъ ащ ышымэ, – джыри псэоу щыІа сятэ?» Ау ащ ышымэ джэуап къыратыжьын амылъэкІэу, къыгъэм фэдэу щытыгъэх. 4 «Адэ шъукъысэкІуалІэба», – Юсыф ышыхэм ариІуагъ. Ышыхэр къекІолІагъэх. «Сэ сы Юсыф, – къыІуагъ ащ, – шъо шъушэу Мысырым щяжъугъэщагъэр ары. 5 Ау мыщ сызэрэщышъущагъэм пае джы къин зэшъумыгъэлъэгъужь, зышъумыукІыжь. Тхьэм сэ мыщ сыкъигъэкІуагъ цІыфхэр къэзгъэнэжьынхэу. 6 Мары чІыгум илъэситІу хъугъэу щыгъабл, джыри илъэситфэ жъонхи лэжьыгъэ Іуахыжьыни алъэкІыщтэп. 7 Тхьэм сэ шъуапэ ситэу мыщ сыкъигъэкІуагъ, шъуилІакъо чІыгум къытыригъэнэнэу, шъуищыІэныгъи Іоф шІэгъошхокІэ къыгъэнэжьынэу. 8 Шъорэп мыщ сыкъэзгъэкІуагъэр, фирхьауным сырятэу, ащ иунэ Іофхэр зэкІэ зесхьанхэуи сытезгъэуцогъэ Тхьэу, зэкІэ Мысыр хэгъэгум сыриІэшъхьэтетэу зышІыгъэр ары нахь. 9 ПсынкІэу сятэ дэжь жъугъэзэжьи, ешъуІу ащ: "Пкъоу Юсыф мырэущтэу еІо: 'Тхьэм сэ Іэшъхьэтетэу зэкІэ Мысыр хэгъэгум сыфишІыгъ; садэжь къакІо бэ темыгъашІэу. 10 О Гощэн хэкум ущыпсэущт; сэ укъыспэблэгъэщт; ори, о пкъохэри, пкъомэ акъожьхэри, мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, зэкІэ уиІэри къыспэблэгъэщт. 11 Ори, уиунагъуи, уибылымхэми фэныкъуагъэ горэ ямыІэнэу сэ уищыІакІэ згъэпсыщт, сыда пІомэ гъаблэр джыри илъэситфэ щыІэщт'". 12 ШъунитІукІэ шъолъэгъу шъори, сшэу Бинямин ынитІукІи – сэры къыжъудэгущыІэрэр! 13 Мысырым зэкІэ щытхъоу щысиІэр тятэ ешъуІотэжь. ЗэкІэ шъулъэгъугъэр ешъуІотэжьи, псынкІэу тятэ мыщ къашъущэ!» 14 Ышэу Бинямин ыпшъэ зыридзи, ар гъыгъэ, Бинямини ащ ыпшъэ илъэу гъыщтыгъэ. 15 ЗэкІэ ышымэ къябэугъ, ІаплІ къарищэкІызэ, гъыгъэ. ЕтІанэ ащ дэгущыІэнхэу ышыхэм аублагъ. 16 Юсыф ышхэр къызэрэкІуагъэхэм икъэбар фирхьауным иунэ нэсыгъ. Фирхьауными ащ иІумэтхэми ар ягопагъ. 17 Фирхьауным Юсыф къыриІуагъ: «ЯІу пшымэ: шъуищыдхэм атешъулъхьи, КъэнаІан хэгъэгум шъукІожь. 18 Шъуяти шъуибынхэри къыздашъущэхэри, садэжь шъукъакІох; Мысырым анахь дэгъоу илъыр зэкІэ шъостынышъ, тихэгъэгу игъэбэжъукІэ зыжъугъэтхъэжь. 19 Джыри япІонэу къыпфэсэгъэпытэ: Мысыр чІыгум ку псынкІэу итхэр ясабыйхэми яшъузхэми апае арэштэхи, шъуяти къыздарэщ. 20 ШъуиІапІэу къэнэщтым шъугу фэрэмыгъу, сыда пІомэ Мысыр хэгъэгум инахьышІур къышъостыщт». 21 Аущтэуи Исраил ыкъохэм ашІыгъ. Юсыф, фирхьауным иунашъо тетэу, ахэмэ ку псынкІэхэр къаритыгъэх, гъогу гъомыли къаритыгъ, 22 шъхьаджи щыгъыныкІэ ритыгъ. Бинямин тыжьын ахъщэ шъищырэ, зэблихъунэу щыгъын штэгъуитфырэ къыритыгъ. 23 Джащ фэдэу Мысырым ианахьышІухэр атепхагъэхэу щыдипшІырэ, лэжьыгъи, хьалыгъуи, ятэ игъогу гъомылэщтыри атепхагъэхэу щыдыбзэу пшІырэ ятэ фаригъэщагъэх. 24 Ащ ыуж ышыхэр къытІупщыжьхи, ахэр къызежьэжьхэм, Юсыф ышмэ къариІуагъ: «Гъогум шъущызэщымыхь!» 25 Мысырым къикІыжьхи, КъэнаІан хэгъэгум, ежьхэм ятэу Якъубэ дэжь къэкІожьыгъэх. 26 «Юсыф псэоу щыІ, – раІуагъ ятэ, – джы ар Мысыр хэгъэгум зэрэпсэоу иІэшъхьэтет». Ау Якъубэ зэрмыр хъугъэ: къаІорэр ышІошъ хъугъэп. 27 Ау Юсыф къариІогъэгъэ гущыІэ пстэури къызыфаІотэжьым, ежь ащэным пае Юсыф къафигъэкІогъэ ку псынкІэхэри зелъэгъухэм, ыгу зыкъыІэтыжьи, 28 Исраил къыІуагъ: «Дэгъу! Джыри скъо Юсыф псэоу щыІ! СыкІонышъ, ар сымылІэжьызэ зэзгъэлъэгъужьыщт».
УблапІэ 46
Якъубэ Мысырым къызэрэкІуагъэр
1 Исраил зэкІэ иІэр зэкІиугъуаий, къежьагъ. БэрщэбаІ къызэсым, ятэу Исхьакъ и Тхьэ къурмэнхэр фишІыгъэх. 2 Тхьэм Исраил чэщым зыкъыфигъэлъагъуи, къыриІуагъ: «Якъуб! Якъуб!» «СыкъэдаІо», – риІожьыгъ Исраил. 3 Тхьэм къыІуагъ: «Сэры Тхьэр, уятэ и Тхьэр. Мысырым укІонкІэ умыщын, Сэ ащ о цІыф лъэпкъышхо щыптезгъэкІыщт. 4 Сэ Мысырым сыкъыбдэкІощт. Сэр-сэрэуи ащ шъукъисщыжьыщт. Юсыф ежь ыІэкІэ о унапІэхэр ыгъэплІэжьыщтых». 5 Якъубэ БэрщэбаІ къыдэкІыгъ. Исраил ыкъомэ ятэу Якъуби, ясабыйхэри, яшъузхэри, фирхьауным ахэр ращэнхэу къафигъэкІогъэ ку псынкІэхэм арагъэтІысхьэхи, ращэжьагъэх. 6 Ахэмэ ябылымхэр афыщтыгъэх, КъэнаІан хэгъэгум щаугъоигъэ мылъкури зыдащэщтыгъэ. Якъуби ащ къытекІыгъэ пстэури игъусэу Мысырым къэкІуагъэх. 7 Ыкъохэри, ыкъохэм акъожьхэри, ыпхъухэри, ыпхъухэм апхъухэри, зэкІэ илІакъо игъусэу Мысырым къыздищагъ.
Якъубэ ибынхэр
8 Мары Исраил ыкъохэу Мысырым къэкІуагъэхэм ацІэхэр, Якъубэрэ ащ ыкъохэмрэ: Якъубэ ищыпэлъфэу Рубэн. 9 Рубэн ыкъохэр: Хъанох, Палыу, Хъэцрон, Къармый. 10 ЩымІон ыкъохэр: Емуел, Ямин, Іохад, Яхын, Цохар, къэнаІан бзылъфыгъэм ыкъоу Шаул. 11 Лэуй ыкъохэр: Гъэрщэн, Къахат, Мэрарый. 12 Ехъуд ыкъохэр: Іэр, Онан, Шелэ, Пэрэц, Зэрахъ; ау Іэррэ Онанрэ КъэнаІан хэгъэгум щылІагъэх. Пэрэц ыкъощтыгъэх Хэцронрэ Хъамулрэ. 13 Иссашхар ыкъохэр: ТолаІ, Пуа, Иоб, Щымрэн. 14 Зэбулун ыкъохэр: Сэрэд, Елон, Яхълэел. 15 Ахэр Леа ыкъохэу Мэсэпэтам Якъубэ къыщыфилъфыгъэхэмрэ ыпхъоуи Динэрэ арых. ЗэкІэмкІи Леа къытекІыгъэу щэкІырэ щырэ иІагъ. 16 Гъад ыкъохэр: Цыфион, Хъагъый, Шуный, Ецбон, Іэрый, Ародый, Арэлый. 17 Ащэр ыкъохэр: Имнэ, Ишыуа, Ишыуй, БэриІэ, ахэмэ ашыпхъоу Сэрахъ. Бэрие ыкъохэр: Хъэбэр, Малкъыел. 18 Ахэр унэІут бзылъфыгъэу Зилпа, Лабан ежь ыпхъоу Леа ритыгъагъэм къытекІыгъэх. Ащ Якъубэ нэбгырэ пшІыкІух фигъотыгъ. 19 Якъубэ ишъузэу Рахъэл ыкъохэр: Юсыф, Бинямин. 20 Юсыф Мысыр хэгъэгум къыщыфэхъугъэх Мынасэ, Ефраим; Он дэс къурмэнышІэу ПотыпэраІ ыпхъу Асэнат ахэр Юсыф къыфилъфыгъэх. 21 Бинямин ыкъохэр: БэлаІ, Бэхэр, Ащбэл; Гъэрэ, НаІаман, Ехъый, Рощ, Мупим, Хъупим, Ард. 22 Ахэр Рахъэл къытекІыгъэхэу Якъубэ къыфэхъугъэхэр арых, пстэумкІи нэбгырэ пшІыкІуплІ. 23 Дан ыкъо – Хъущым. 24 Нафталый ыкъохэр: Яхцэел, Гъуный, Ецэр, Щылэм. 25 Ахэр Лабан ыпхъоу Рахъэл ритыгъэ унэІут бзылъфыгъэу Билхэ къыфэхъугъэх. Ащ зэкІэмкІи Якъубэ нэбгырибл фигъотыгъ. 26 Якъубэ игъусэу Мысырым къэкІогъэ цІыфхэу, ежь апкъынэ-лынэ хэкІыгъэхэр, Якъубэ ыкъомэ яшъузхэр хэмытхэу, зэкІэмкІи нэбгырэ тІокІищырэ хырэ хъущтыгъэх. 27 Юсыф ыкъохэу Мысырым ежь къыщыфэхъугъэхэр нэбгыритІу. ЗэкІэ Якъубэ иунагъоу Мысырым кІожьыгъэр нэбгырэ тІокІищырэ пшІырэ.
Якъубэ Мысырым щыщэу Гощэн хэкум зэритІысхьагъэр
28 Якъубэ ежь ыпэ Ехъуд ригъэшъи, Гощэн хэкум къащыпэгъокІынэу Юсыф дэжь ыгъэкІуагъ. Гощэн чІыгум къызэкІохэм, 29 Юсыф ику псынкІэ зэкІаригъашІи, Исраил, ежь ятэ ащ щыпэгъокІынэу, Гощэн чІыгум кІуагъэ. Ятэ зелъэгъум, ащ ыпшъэ зыридзи, джаущтэу бэрэ гъыгъэ. 30 Исраил къыІуагъ: «Джы сынитІукІэ псэоу услъэгъужьыгъэшъ, сылІэжьыми хъущт». 31 Юсыф ышхэми зэкІэ ятэ иунагъуи ариІуагъ: «Сэ фирхьауным дэжь сыкІонышъ, ащ есІощт: "КъэнаІан хэгъэгум щыІэгъэ сшыхэри, зэкІэ тятэ иунагъуи садэжь къэкІуагъэх. 32 Ахэр Іахъох, былымхэр ахъу, ямэл-пчэнхэри, ябылым пІашъэхэри, ямылъкуи зэкІэ къыздащагъ". 33 Шъо, фирхьауныр къышъуаджэу, шъузпылъ ІофымкІэ къышъоупчІымэ, 34 мырэущтэу ешъуІу: "Тэ, о уипщылІхэр, тикІэлэгъум къыщегъэжьагъэу, тятэмэ афэдэу, тыбылымахъу". Джащыгъум Гощэн хэкум шъукъырагъэнэщт, сыда пІомэ мысыр цІыфхэм мэл-пчэнхэр зыгъэхъухэрэр зэрапэсыхэрэп».
УблапІэ 47
1 Фирхьауным ыдэжь къакІуи, Юсыф ащ риІуагъ: «Сяти, сшыхэри, ямэл-пчэнхэри, ябылым пІашъи, сыд лІэужыгъоу яІэри зэкІэ акІыгъоу, КъэнаІан хэгъэгум къикІыхи, къэкІуагъэх. Джыдэдэм ахэр Гощэн хэкум щыІэх». 2 Юсыф ышымэ ащыщэу нэбгыритф фирхьауным нэІуасэ фишІыгъ. 3 Фирхьауныр Іофэу ашІэрэмкІэ ахэмэ къяупчІыгъ: «Сыд Іоф шъузпылъыр?» Ахэмэ джэуап къатыгъ: «УипщылІхэр мэлахъох, тэри тятэхэри ары». 4 ЕтІани раІуагъ: «Мы чІыгум хэхэсэу тыщыпсэунэу тыкъэкІуагъ. Тэ, уипщылІмэ, тибылымхэм апае хъупІэ щыІэжьэп, сыда пІомэ КъэнаІан хэгъэгум гъэблэшхо ит. Джащ пае тэ, уипщылІхэм, фит тышІ Гощэн хэкум титІысхьанэу». 5 Фирхьауным Юсыф риІуагъ: «Уяти пшыхэри о уадэжь къэкІуагъэх. 6 Мысыр хэгъэгур уапашъхьэ илъ; хэгъэгум ичІыгу анахьышІум уяти пшыхэри игъэтІысхьэх, Гощэн хэкум щэрэпсэух. Ахэмэ цІыф гупкІэхэр ахэтэу ошІэмэ, сибылыммэ алъыплъэнхэу гъэнафэх». 7 ЕтІанэ Юсыф ятэу Якъубэ къыщи, фирхьауным нэІуасэ фишІыгъ. Якъубэ Тхьэм ынэшІу фирхьауным къыщифэнэу фелъэІугъ. 8 Фирхьауныр Якъубэ къеупчІыгъ: «Илъэс тхьапша уныбжьыр?» 9 «Дунаим къызыщыскІухьэрэр илъэсишъэрэ щэкІырэ хъугъэ, – ыІуагъ Якъубэ. – МакІэх, къиныгъэх мафэу къэзгъэшІагъэхэр, сятэжъмэ дунаим илъэс пчъагъэу къызэрэщакІухьагъэм ебгъэпшэнхэ плъэкІыщтэп». 10 Якъубэ Тхьэм ынэшІу фирхьауным къыщифэнэу джыри фиІуи, ащ ыпашъхьэ къикІыжьыгъ. 11 Юсыф яти ышхэми Мысыр хэгъэгум ианахь чІыпІэшІоу, РаІымэсэс хэкум, фирхьауным унашъо къызэрэфишІыгъэм тетэу, псэупІэ щаритыгъ. 12 Юсыф ежь яти, ышхэми, зэкІэ илІакъуи лэжьыгъэр аІэкІигъахьэщтыгъэ, шъхьадж иунагъо сабыеу исым телъытагъэу.
Мысырым гъаблэ къызэрэщыхъугъэр
13 ТыдэкІи хэгъэгум гъомлапхъэ илъыжьыгъэп – джарэу гъаблэр лъэш дэдэ хъугъагъэ, Мысыр хэгъэгури КъэнаІан хэгъэгури гъаблэм къыхэкІэу кІочІаджэ хъугъагъэх. 14 Юсыф Мысыр хэгъэгуми КъэнаІан хэгъэгуми зэкІэ арылъыгъэ ахъщэу, лэжьыгъэу ащэфыщтыгъэм къыкІэкІыгъэр фирхьауным фиугъоигъ. 15 Мысыр хэгъэгуми КъэнаІан хэгъэгуми ахъщэр защаухым, мысыр цІыфхэр Юсыф дэжь къакІохи, къыраІуагъ: «Гъомлапхъэ къытэт! Тиахъщэ зэрэтыухыгъэм пае, укъытэплъызэ тыбгъэлІэнэу ара?» 16 Юсыф ариІуагъ: «Шъуибылымхэр къэшъуфых, шъуибылыммэ ауасэ ипэгъокІэу гъомлапхъэ къышъостыщт, ахъщэр шъуухыгъэмэ». 17 Ахэмэ ябылымхэр къафыгъэх, Юсыф гъомлапхъэ аритыщтыгъэ – шыхэми, мэлхэми, пчэнхэми, цухэми, щыдхэми япэгъокІэу. А илъэсым гъомлапхъэр ябылымхэмкІэ ащ аригъэхъожьыгъ. 18 КъыкІэлъыкІорэ илъэсыми ащ дэжь къакІохи, къыраІуагъ: «ПшІотыушъэфынэп, тизиусхьан, тиахъщи тибылым Іэхъогъухэри уадэжь щыІэ зэрэхъугъэхэр, тпкъырэ тичІыгухэмрэ апэмыкІ къыоттын зи къытфэнэжьыгъэп. 19 Адэ уапашъхьэ тыщыкІодынэу ара, тэри тичІыгухэри? Тэри тичІыгухэри гъомлапхъэкІэ тыщэф; тэри тичІыгухэри фирхьауным пщылІ тыфэхъущт, о къытэт чылапхъэ, тымылІэу псэоу тыкъэнэным, чІыгури нэкІы мыхъуным апае». 20 Джаущтэу Юсыф Мысыр хэгъэгур зэрэщытэу фирхьауным пае къыщэфыгъ. Мысыр цІыфхэр гъаблэм ригъэзыгъагъэхэти, зэкІэми ячІыгу къыращагъ. ЗэкІэ чІыгур фирхьауным ІэкІэхьагъ, 21 мысыр цІыфхэр, хэгъэгум ызыгъунэ къыщегъэжьагъэу адрэ гъунэм нэс, Юсыф фирхьауным пщылІ фишІыгъэх. 22 КъурмэнышІмэ ячІыгу закъу ымыщэфыгъэр, сыда пІомэ фирхьауным ахэмэ Іахьэ гъэнэфагъэ ренэу аритыщтыгъэ, а Іахьэу къаритырэр гъомлапхъэкІэ афикъущтыгъэ; ащ пае ячІыгу ащагъэп. 23 Юсыф цІыфмэ ариІуагъ: «Джы, сэ фирхьауным пае шъори шъуичІыгуи сщэфыгъэшъ, мары чылапхъэ къышъосэты, чІыгум ешъупхъ. 24 Лэжьыгъэу Іушъухыжьырэм иятфэнэрэ Іахьэ фирхьауным къешъут; ІэхьиплІыр шъо къышъуфэнэщт – губгъохэм яшъупхъынэу, гъомлапхъи шъуфэхъунэу, шъори, шъуиунэмэ арысхэми, шъуисабыйхэми апае». 25 Ахэмэ джэуап къатыжьыгъ: «О псэоу тыкъэбгъэнэжьыгъ! Тизиусхьан игукІэгъу тыкІэлъэІу. Джы къыщегъэжьагъэу фирхьауным пщылІы тыфэхъу». 26 Юсыф Мысыр хэгъэгум хабзэу щигъэуцугъэр джы къызнэсыгъэми арэущтэу щыт: ятфэнэрэ Іахьэр фирхьауным раты. КъурмэнышІмэ ячІыгу закъу ары фирхьауным ие мыхъугъэр.
Якъубэ иаужырэ илъэсхэр
27 Мысыр хэгъэгум щыщ Гощэн хэкум исраил цІыфхэр итІысхьагъэх. Ахэмэ ащ чІыгухэр щаІыгъыгъэх, ямылъкукІи яцІыфышъхьэкІи багъощтыгъэх. 28 Якъубэ Мысыр хэгъэгум илъэс пшІыкІублырэ щыпсэугъ, зэкІэмкІи къыгъэшІагъэр илъэсишъэрэ тІокІитІурэ блырэ. 29 Исраил зыщылІэщт уахътэр къызэсым, ыкъоу Юсыф ар къеджи, риІуагъ: «ГукІэгъу къысфыуиІэмэ, о скопкъ къытеІаби, гукІэгъурэ шъыпкъагъэрэ сэркІэ къызэрэпхэфэщтымкІэ тхьэлъанэ къысфэшІ: Мысырым сыщымыгъэтІылъыжь. 30 Тятэжъмэ адэжь зызгъэзэжькІэ, Мысырым сищыжьи, ахэмэ якъэунэ сычІэлъхьажь». Юсыф къыІуагъ: «О къызэрэпІуагъэу сшІыщт». 31 «Тхьэлъанэ къысфэшІ», – ыІуагъ Якъубэ. Юсыф тхьэлъанэ ышІыгъ. ПІэм хэлъыгъэ Якъубэ ышъхьэ къыукъощыгъ.
УблапІэ 48
Якъубэ ынэшІу Юсыф ыкъохэм къызэращифагъэр
1 Уахътэ тешІагъэу, Юсыф раІуагъ: «Уятэ сымадж». Юсыф ыкъуитІоу Мынасэрэ Ефраимрэ Якъубэ дэжь ыщагъэх. 2 Якъубэ макъэ рагъэІугъ: «Пкъоу Юсыф уадэжь къэкІуагъ». Исраил кІуачІэу иІэр къызэкІиугъуаий, пІэгум къитІысхьагъ. 3 Якъубэ Юсыф къыриІуагъ: «ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэр Лузэ дэжь, КъэнаІан хэгъэгум къыщысфэлъагъуи, ынэшІу къысщифи, 4 къысиІуагъ: "Сэ уилІакъо згъэбэгъощт, бэдэди сшІыщт: цІыф лъэпкъыби о птезгъэкІыщт, о птекІыщтхэм ущымыІэжь зыхъукІэ, мы хэгъэгур ястыщт, егъашІэм яунэенэу". 5 Джы сэ Мысыр хэгъэгум сыкъэмыкІозэ, къыпфэхъугъэ шъэуитІур скъокІэ сэштэ. Ефраимрэ Мынасэрэ джы сэсыещтых, Рубэнрэ ЩымІонрэ сэсыехэу зэрэщытым фэдэу. 6 Сабыеу ахэмэ ауж къыпфэхъущтхэр оуиещтых. Ахэмэ ежь ашымэ ацІэхэмкІэ къяджэхэзэ, мылъкоу къакІэныщтым яІахьэ хэлъыщт. 7 Мэсэпэтамым сыкъикІыжьызэ, нэшхъэигъэшхо къысфихьи, Рахъэл КъэнаІан чІыгум ит Ефрат пэмычыжьэу гъогум тытетэу лІагъэ. Джащ пае сэ ар джы БэтлэхъэмкІэ заджэхэрэ Ефрат кІорэ гъогум дэжь щычІэслъхьажьыгъ». 8 Юсыф ыкъохэм къяплъи, Исраил къэупчІагъ: «Хэта мыхэр?» 9 Юсыф ятэ риІуагъ: «Ахэр Тхьэм мыщ къыщыситыгъэ скъохэр арых». «КъысэщалІэх ахэр, – Якъубэ къыІуагъ, – сэ сынэшІу ащысфэным пае». 10 Якъубэ ынэхэм жъыгъэм къащигъэкІагъэу хъатэу ылъэгъужьыщтыгъэп. Юсыф ахэр ятэ рищалІэхи, Якъубэ къябэугъ, ІаплІ къарищэкІи, 11 Юсыф къыриІуагъ: «Сэ унапэ слъэгъужьынэу сыгугъэжьыщтыгъэп: ау мары, Тхьэм уисабыйхэри сэ сигъэлъэгъугъэх». 12 Юсыф ахэр ятэ ылъэгуанджэмэ къатырихыжьхи, чІыгум нэсэу шъхьащэ фишІыгъ. 13 ЕтІанэ Юсыф Ефраим ежь иджабгъоу, Исраил ар исэмэгубгъоу, Мынасэ ежь исэмэгукІэ, Исраил ар иджабгъукІэ ыгъэуцухи, ятэ пэблагъэу къырищэлІагъэх. 14 Ау Исраил ыІэ джабгъу ыщэий, Ефраим ышъхьэ тырилъхьагъ, ар нахьыкІэу щытыгъ нахь мышІэми, Іэ сэмэгур, ІитІур зэблэдзыгъэу, нахьыжъ Мынасэ ышъхьэ тырилъхьагъ, ар ищыпэлъфэу щытыгъэми. 15 ЕтІанэ ащ Юсыф ынэшІу щифи, къыІуагъ: «Тхьэу, сятэхэу Ибрахьимэрэ Исхьакърэ зыпашъхьэ щыпсэугъэхэр, Тхьэу, егъашІэми непэ нэси сызезыщэрэм, 16 МэлэІичэу, сыдрэ бзэджагъи сыщызыухъумэрэм, – ЫнэшІу ащэрэф Ащ шъэожъыемэ! Ахэмэ сэ силІакъо лъарэгъакІуат, Сятэмэ ялІакъо – Ибрахьимэрэ Исхьакърэ. Ахэр бэдэдэ чІыгум щэрэхъух!» 17 Ятэ ыІэ джабгъу Ефраим ышъхьэ зэрэтырилъхьагъэр Юсыф ыгу къеуагъ, арыти Ефраим ышъхьэ тырихынышъ, Мынасэ ышъхьэ тырилъхьанэу, ятэ ыІэ ыубытыгъ. 18 «Аущтэп, тят, – ыІуагъ Юсыф, – мары щыпэлъфыр, пІэ джабгъу ащ ышъхьэ телъхь». 19 Ау ятэ ащ къемызэгъэу, къыІуагъ: «СэшІэ, сикІал, сэшІэ. Ащи лъэпкъышхо текІыщт, ар ины хъущт. Ау ышнахьыкІэ ащ нахь иныжьи хъущт, ащ текІыщтхэр лъэпкъыбэ хъущтых». 20 Мары а мафэм Исраил ынэшІу ахэмэ зэращифэгъэ гущыІэхэр: «Шъо шъуцІэкІэ исраил цІыфхэр Тхьэм ынэшІукІэ елъэІущтых. Зым ынэшІу адрэм щифэзэ, ахэмэ аІощт: "Ефраимрэ Мынасэрэ Тхьэм ынэшІу къызэращифагъэм фэдэу, ынэшІу къыпщерэф"». Аущтэу Ефраим Мынасэ нахь лъагэу ыгъэуцугъ. 21 ЕтІанэ Исраил Юсыф риІуагъ: «Сэ сихьадэгъу къэсыгъ. Ау Тхьэр шъо шъуигъусэщт, шъуятэмэ яхэгъэгуи шъуигъэгъэзэжьыщт. 22 Сэ къыосэты, пшымэ уатесІэтыкІэу, Щэхэм – Іошъхьэ чапэр, амор цІыфхэм чатэмрэ щабзэмкІэрэ ар къатесхыгъ».
УблапІэ 49
Якъубэ ыкъомэ къафишІыжьыгъэ осыетхэр
1 Якъубэ ыкъохэм къяджи, къариІуагъ: «Шъукъызэрэугъой, тапэкІэ къышъохъулІэщтыр къышъосІонэу. 2 Шъукъызэхахь, шъукъэдаІу, Якъубэ ыкъохэр, – шъуятэу Исраил шъукъедэІу! 3 Рубэн, сищыпэлъф, сипытапІ, хъулъфыгъэ кІуачІэу сиІэм иапэрэ лэжьыгъ, лъытэныгъэшхокІи кІуачІэкІи апэрэ! 4 Псым фэдэу, зыпкъ уимытэу, ащ нахьыбэрэ о апэрэу ущытыжьыщтэп, сыда пІомэ уятэ ипІэ зыхэбгъакІи, – сигъолъыпІэ уушІоигъ. 5 ЩымІонрэ Лэуйрэ зэшых, ячатэхэр – жъалымыгъэм иІашэх! 6 Ахэм рахъухьагъэм сыхэлажьэрэп, ахэмэ якуп сыхахьэрэп. Сыда пІомэ зыгубжыхэкІэ – цІыфхэр аукІых, шъхьаубэтагъэкІи шкІэхъужъхэм ялъынтфэхэр зэпаупкІых. 7 Ягубж жъалым нэлатыр телъ, зэкІокІыгъэм ар фэдэшъ. Ягубж ябги нэлатыр телъ, ар жъалымышъ. Якъубэ ичІыгу ахэр щызэбгырысфыщтых, Исраил ичІыгу ахэр щистэкъухьащтых! 8 Ехъуд, пшыхэм уищытхъу аІотэщт! Уипыймэ апшъэ пІэ телъ, о пшымэ шъхьащэ къыпфашІыщт. 9 Ехъуд, о аслъан ныбжьыкІэм уфэд, – къонтхъ пшІыгъэу къэогъэзэжьы, сишъау, аслъаным фэдэу зытыриуфыхьэзэ, ар якІошъылІэ, аслъаныбзым ар фэд – хэта ар зыгъэгумэкІыщтыр? 10 Тетыгъо бэщыр ІэкІэзыщтэп Ехъуд, пачъыхьэмэ ябэщ ащ илІэужмэ ренэу аІыгъыщт. ТынІахьэр зифэшъуашэр къэкІофэ; цІыф лъэпкъхэри ащ ІорышІэ фэхъущтых. 11 Сэнэшъхьэ бжалэми ащ ищыд рипхылІэщт, санэр зыхэкІырэр – яепхыпІ щыд щырмэ. Ищыгъынхэр ащ санэм щегыкІых, ишъуашэхэр сэнашъхьэм лъэу кІэтым щегыкІых. 12 Ащ ынэхэр санэм нахь плъыжьыщтых, щэм нахь фыжьыщтых ащ ыцэхэр. 13 Зэбулун щыпсэущт хы Іушъом, къухьэ уцупІэ ар хъущт, игъунапкъэхэр Цыдон нэсыщтых. 14 Иссашхар – ар щыд къарыушІоу хьылъэ пхыгъэмэ азыфагу дэлъым фэд; 15 гъэпсэфыпІэр зэрэдэгъур, мы чІыгури зэрэгоІу дэдэр зилъэгъукІэ, ыплІэІу хьылъэм ащ кІигъэуцонышъ, пщылІым фэдэу ащ Іоф ышІэщт. 16 Дан ыгъэІорышІэщт ицІыф лъэпкъ: исраил лъэпкъмэ зэу ащыщэу. 17 Дан гъогум телъыщт блэм фэдэу, блэу лъагъом телъыщт ар щэнаутзехьэу, шым ылъакъо ецакъэшъ – шым тесыр кІыбкІэ къыригъэфэхэу. 18 Цыхьэ пфэсшІэу сыожэ сыкъэбгъэнэжьынэу, Зиусхьан! 19 Куп бзаджэхэр Гъад къытебэнэщтых – ау зэкІифэщтых, алъэдакъэ итэу. 20 Ащэр игъомлапхъэ нэхъоищт; ащ пачъыхьэм шхын ІэшІухэр фищэщтых. 21 Нафталый – блэнэ шъхьафит, ащ щыр дэхэ дэдэхэр зэрехьэх. 22 Юсыф – бэу къызпыкІырэ сэнэшъхьэ бжал, псыкІэчъыпІэм шъхьащыт сэнэшъхьэ бжал, ащ икуамэмэ дэпкъым зыращэкІы. 23 Щэбзэгъаохэр тебанэщтыгъэх ащ губжыгъаехэу, агъэпыеу ащ еощтыгъэх. 24 Ау ищабзэ ащ пкъыеу къэнагъ, ыІэ лъэшхэр уфэ-упцІэу къэнагъэх, – Якъубэ и Тхьэ кІочІэшхо, Мэлахъом ыцІэ, Исраил и Мыжъошхо зандэ ихьатыркІэ; 25 Ар – уятэ и Тхьэу, о къыбдеІэрэр ары. ЛъэкІ пстэури ЗиІэ Тхьэу, ЫшъхьагъыкІэ щыІэ ошъогум, ЫчІэгъ щыІэ чІэнчъэм анэшІукІэ, Быдзрэ кІоцІырэ анэшІукІэ, 26 Уятэ ынэшІоу къыпщифагъэр ижъырэ къушъхьэмэ анэшІоу къыпщыфагъэм нахьышІу. Ижъырэ Іуашъхьэмэ ятын хьалэл нахьышІу. А пстэури Юсыф ышъхьэ къылъэрэІэс – зэшмэ ахахыгъэм ынапцэ. 27 Бинямин – ар тыгъужъ цунтхъакІу: къыубытыгъэр пчэдыжьым ешхы, пчыхьэм ецунтхъэ икъонтхъ». 28 Джары зэкІэ Исраил илІэкъо пшІыкІутІу – джары ахэмэ ятэ ынэшІу зэращифагъэри. ЛІакъо пэпчъ зэрэтефэу ынэшІу щифагъ.
Якъубэ зэрэлІагъэр
29 ЕтІанэ Якъубэ унашъо афишІыгъ: «Сэ шІэхэу сицІыф лъэпкъ сыхэхьажьыщт. Сятэхэм адэжь, ахэр зычІэлъ гъочІэгъэу, хьат лъэпкъым щыщ Ефрэн ишъоф итым сычІэшъулъхьажь, 30 КъэнаІан хэгъэгум дэжь Мамрэ къыпэщылъ Махпэлэ шъофым ит гъочІэгъэу, шъофыр игъусэу Ибрахьимэ ежь иунаеу хьат цІыфэу Ефрэн ежь щычІалъхьажьынэу къыщищэфыгъэм. 31 Ащ дэжьым щычІалъхьажьыгъэх Ибрахьимэрэ ащ ишъузэу Сарэрэ; ащ дэжьым щычІалъхьажьыгъэх Исхьакърэ ащ ишъузэу Рыбкъэрэ; ащ щычІалъхьажьыгъ Леа. 32 А шъофымрэ ащ ит гъочІэгъымрэ хьат цІыфхэм къащащэфыгъэх». 33 Якъубэ ыкъохэм афишІырэ унашъор къыухи, пІэм хэгъолъхьажьыгъ, ыпсэ хэкІи, зыщыщ лъэпкъым хэхьажьыгъ.
УблапІэ 50
Якъубэ зэрагъэтІылъыжьыгъэр
1 Юсыф ятэ зытыриуІуби, ащ ышъхьагъ итэу гъызэ, ынэгу ебэугъ. 2 Юсыф иунэІут ІэзакІомэ ятэ ихьадэ мыкІодыным пае уц щафэнэу унашъо афишІыгъ. 3 Мэфэ тІокІитІурэ, зэрищыкІагъэм тетэу, ІэзакІомэ ащ уцыр щафагъ. Мэфэ тІокІищырэ пшІырэ мысыр цІыфхэм ар агъэягъ. 4 Шъыгъо мафэхэр зыблэкІхэм, Юсыф фирхьауным иунэ Іофзехьэхэм ариІуагъ: «ГукІэгъу къысфыуиІэмэ, сятэ тхьэлъанэ зэрэсигъэшІыгъэр фирхьауным сфешъуІу: 5 "Сэ тятэ тхьэлъанэ сигъэшІыгъ зылІэжьыкІэ, КъэнаІан хэгъэгум къэунэу ежь пае щигъэхьазырыгъэм щычІэслъхьажьынэу къысиІуи. СигъэкІонышъ тятэ чІэслъхьажьыным пае фит сишІынэу сыфай, етІанэ сэ къэзгъэзэжьыщт"». 6 Фирхьауным фит къышІыгъ: «КІуи, уятэ къычІэлъхьажь. Тхьэлъанэу уигъэшІыгъэр гъэцакІэ». 7 Ятэ чІилъхьажьынэу Юсыф кІуагъэ. Ащ дэкІуагъэх фирхьауным зэкІэ инахьыжъ упчІэжьэгъухэри, иунэ ІофышІэ нахьыжъхэри, Мысыр хэгъэгум зэкІэ икъулыкъушІэ Іэшъхьэтетхэри, 8 Юсыф иунагъуи, ышхэри, илІакъуи зэрэпсэоу. Гощэн чІыгум къинагъэхэр ясабыйхэмрэ ябылымрэ ары ныІэп. 9 Ку псынкІэхэри, шыухэри, цІыф бэдэди ащ дежьагъ. 10 Иордан псыхъом ыкІыб, Атад щыІэ хьамэщым зынэсхэм, гъы мэкъэ ин, гухэкІ мэкъэ лъэшкІэ ащ щыгъыгъэх. Юсыф ятэ мэфиблэ ахэмэ агъэягъ. 11 А хэгъэгум ис ханаан цІыфхэм Атад щыІэ хьамэщым зэрэщыгъыгъэхэр залъэгъум, аІуагъ: «Мысыр цІыфхэр сыдэу гухэкІэу гъыхэра!» Джары Иордан псыхъом ыкІыб щыІэ чІыпІэм Абэл-Мицраим зыкІыфаусыгъэр. 12 Джаущтэу Якъубэ ыкъомэ къариІуагъэр агъэцэкІагъ. 13 КъэнаІан хэгъэгум ар къахьыжьи, Мамрэ къыпэщылъ Махпэлэ шъофым ит гъочІэгъым щычІалъхьажьыгъ. А гъочІэгъыр, шъофыри зэрэхэтэу, Ибрахьимэ ежь щычІалъхьажьыным пае иунаеу хьатэу Ефрэн къыщищэфыгъагъ. 14 Ятэ зычІалъхьажьым, Юсыфи, ащ ышхэри, ятэ чІэзылъхьажьынэу адэкІогъагъэхэри Мысырым къэкІожьыгъэх.
Юсыф ыкъошхэр зэригъэгупсэфыгъэхэр
15 Юсыф ышыхэр, ятэ щымыІэжь зэхъум, егупшысагъэх: «Сыдэу хъущта, Юсыф джыри ыгукІэ къытфэбзаджэу, зэкІэ мыхъунэу етшІагъэр тигъэпщыныжьынэу ыгу къэкІымэ?» 16 Арыти ахэмэ Юсыф лІыкІо фагъэкІуагъ риІонэу: «Тятэ лІэным ыпэкІэ къыотІонэу унашъо къышІыгъ. 17 "Моущтэу ешъуІу Юсыф: 'Пшымэ афэгъэгъуба ямысагъи япсэкІодшІагъи – бзэджагъэу къыуашІагъэр'". Арышъ джы уятэ и Тхьэ тыриІумэтышъ, тимысагъэ къытфэгъэгъуба». Ар къыраІо зэхъум, Юсыф гъыгъэ. 18 Ышыхэр ыдэжь къакІохи, ыпашъхьэ зыщырадзыхи, къаІуагъ: «Тэ оркІэ тыпщылІ». 19 «Шъумыщын, сэ Тхьэм сыричІыпІа? – къыІуагъ Юсыф. – 20 Шъо шъугу бзэджагъэ къысфилъыгъ, ау Тхьэм ар шІукІэ къызэблихъугъ, джы мы къэхъугъэр щыІэным пае: бэмэ ящыІэныгъэ ІофшІэгъэшхокІэ къыгъэнэжьынэу! 21 Арышъ шъумыщын. Шъори шъуисабыйхэми сынаІэ къышъутетыщт». А гущыІэхэм Юсыф ыкъошхэр агъэрэхьатыгъэх, агухэри агъэушъэбыгъэх.
Юсыф зэрэлІагъэр
22 Джаущтэу Юсыф, зэкІэ илІакъо игъусэу Мысырым итІысхьагъ. ЗэкІэмкІи илъэсишъэрэ пшІырэ Юсыф къыгъэшІагъ. 23 Юсыф Ефраим ящэнэрэ лІэужэу къыкІэлъыкІогъэ бынхэм анэсэу ылъэгъужьыгъэх, джащ фэдэуи Мынасэ ыкъо Махыр текІыгъэхэри Юсыф ыкуашъомэ къащыхъугъэхэти, 24 ежь ие шъыпкъэм фэдэу Юсыф ышымэ ариІуагъ: «Сэ сихьадэгъу къэсыгъ, ау Тхьэр шъыпкъэмкІэ шъуиІэпыІэгъоу шъуадэжь къэкІощт. Мы хэгъэгум шъурищынышъ, Ибрахьимэ, Исхьакъ, Якъубэ аритынэу зэригъэгугъагъэхэ хэгъэгум шъуищэжьыщт». 25 Юсыф Исраил ыкъомэ тхьэ къаригъаІуи, ариІуагъ: «Тхьэр шъыпкъэ дэдэмкІэ ІэпыІэгъукІэ шъуадэжь къэкІощт, джащыгъум сикъупшъхьэхэр мыщ рарэхыжьых». 26 Илъэсишъэрэ пшІырэ ыныбжьэу Юсыф лІагъэ. Ащ уц щафи, ихьадэ Мысырым пхъэмбаим щыдалъхьагъ.
Рут 1
Елимэлэхрэ иунагъорэ тхьамыкІэгъошхоу къяхъулІагъэр
1 ХьыкумэшІхэм израиль цІыф лъэпкъыр зыщагъэІорышІэщтыгъэ мафэхэм ахэм яхэгъэгу гъаблэ къыщыхъугъагъ. Ащ къыхэкІэу Ехъуд хэкум ит Бэтлэхъэм къалэм щыщэу лІы горэ ишъузрэ ыкъуитІурэ игъусэхэу Моаб хэгъэгум щыпсэуныгоу кІогъагъэ. 2 А лІым ыцІагъэр Елимэлэх, ишъузы ыцІагъэр НэІэмый, ыкъуитІу ацІагъэхэр Махълонрэ Къылионрэ; ахэр Ехъуд хэкум ит Бэтлэхъэм къалэм щыпсэурэ ефрат лъэпкъым щыщыгъэх. Моаб хэгъэгум ахэр кІохи, ащ къэнагъэх. 3 Уахътэ тешІагъэу НэІэмый илІэу Елимэлэх лІагъэ, шъузабэмрэ ыкъуитІурэ язакъоу къэнагъэх. 4 Ахэмэ Моаб щыщ пшъашъэхэр къащагъэх – зым Іорпэ ыцІэу, адрэм Рут ыцІэу. Ау илъэсипшІ фэдизрэ ащ щыпсэугъэхэу, 5 НэІэмый ыкъуитІуи, Махълонрэ Къылионрэ, лІагъэх. ЫкъуитІуи илІи имыІэжьхэу а бзылъфыгъэр къэнагъ.
НэІэмыйрэ Рутрэ Бэтлэхъэм къызэрэкІожьыгъэхэр
6 Джащыгъум Моаб хэгъэгур ыбгынэнэу инысэхэр игъусэхэу НэІэмый зиІэтыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаныр Ежь ицІыф лъэпкъ нэшІукІэ къеплъи, лэжьыгъэ къазэрэритыгъэр Моаб хэгъэгум ащ щызэхихыгъ. 7 Зыщыпсэущтыгъэ чІыпІэм инысэхэр игъусэхэу ар къикІыжьыгъ. Ехъуд хэкум къагъэзэжьыгъэу, гъогум къырыкІохэзэ, 8 НэІэмый иныситІу ариІуагъ: «Шъуежьи, шъхьаджи янэ иунэ ерэгъэзэжь: дгъэтІылъыгъэхэмрэ сэррэ шІукІэ шъукъызэрэтфыщытыгъэм фэдэу, Зиусхьаныр шІукІэ къышъуфыщэрэт! 9 Шъхьаджи лІы дэкІожьыгъэу, ащ иунэ шъхьэегъэзыпІэ щигъотынэу Зиусхьаным шъуешІ!» Джар НэІэмый ыІуи, ябэугъ. Ау куо макъэм зыкъырагъэІэти, ахэр зэгоутэу гъыгъэх. 10 ЕтІанэ къыраІуагъ: «Хьау, тыуигъусэу узщыщ цІыф лъэпкъыр зыщыпсэурэм тыкъыбдэкІощт». 11 Ау НэІэмый къыІуагъ: «Шъуадэжь шъукІожь, сипшъашъэхэр; сыд пае сэ шъукъыскІыгъуна? Сэ джыри шъэожъыехэр къысхэкІынха, шъо лІы шъуфэхъун алъэкІынэу? 12 Жъугъэзэжь, сипшъашъэхэр, шъукІожь, сэ жъыщэ сыхъугъ лІы сиІэнкІэ. Ау "сэ джыри гугъапІэ сиІ" сІуагъэми, ар хэгъэкІыри, мы чэщ дэдэм лІым сыкІыгъоу, етІанэ шъаохэр къэслъфыгъагъэхэми, 13 ины охъуфэхэ ахэмэ шъо шъуяжэныя? ШъудэмыкІоу шъущысын шъулъэкІына? Хьау, сипшъашъэхэр, шъощ фэмыдаІоу, сэ сиІоф нахь къин, сыда пІомэ Зиусхьаныр къыспэшІуекІо». 14 Ахэмэ джыри кІый макъэр къаІэти, гъыхэу аублагъ. ЕтІанэ Іорпэ игуащэ ебэуи, къыбгынагъ. Рут игуащэ къыгъэнагъэп, ІаплІи рищэкІыгъ. 15 Ау НэІэмый Рут риІуагъ: «Мары, уинысэгъу зыщыщ цІыф лъэпкъыми итхьэхэми афигъэзэжьыгъ; ори ащ ыуж уитэу кІожь». 16 Ау Рут къыІуагъ: «Семыгъэз усыбгынэнышъ, сыпкІымыгъоу згъэзэжьынэу; о уздакІорэм сэри сыкІощт, о узщыпсэурэм сэри сыщыпсэущт; о уилъэпкъ сэ силъэпкъыщт, о уи Тхьи сэ си Тхьэщт. 17 О узщылІэрэм сэри сыщылІэщт, ащ сыщычІалъхьажьынэуи сыфай. СІуагъэр зысымыгъэцэкІэжьыкІэ, сифэшъуашэр Тхьэм серэгъэгъот, хьадэгъу закъом нэмыкІэу зыгорэм усигъэбгынэмэ». 18 Рут къыкІыгъунэу гухэлъ пытэ зэришІыгъэр зелъэгъум, НэІэмый нахьыбэрэ ащ елъэІужьыгъэп. 19 НэбгыритІури Бэтлэхъэм нэсыфэхэ кІуагъэх. Ахэр Бэтлэхъэм дахьэхи, къызалъэгъухэм, зэрэкъалэу къэбырысырыгъэу, бзылъфыгъэхэм аІощтыгъэ: «Мор НэІэмыя?» 20 «НэІэмыйкІэ шъукъысэмыджэжьэу, Марэ къысашъуІу, сыда пІомэ ЛъэкІ Пстэури ЗиІэм сищыІэныгъэ дыджы ышІыгъ», – ариІуагъ ахэм НэІэмый. 21 «Сэ сІэхэр ушъагъэхэу мыщ сыдэкІыгъ, ау Зиусхьаным ІэнэкІэу къысигъэгъэзэжьыгъ; Зиусхьаныр къыспэшІуекІоу, ЛъэкІ Пстэури ЗиІэм насыпынчъагъэр къысфигъэкІуагъэмэ, сыда НэІэмыйкІэ шъукъызфысэджэщтыр?» 22 Джаущтэу НэІэмый моаб бзылъфыгъэу, инысэу Рут игъусэу Моаб хэгъэгум къикІыжьыгъ. Хьэм ихын зыщыфежьэхэрэм адэжь ахэр Бэтлэхъэм къэкІожьыгъагъэх.
Рут 2
Рут БоІаз игубгъо зэрэщылэжьагъэр
1 НэІэмый илІыгъэ Іэлимэлэх ылъэныкъокІэ БоІаз ыцІэу, икъукІэ лІы баеу, лъэрыхьэу Іахьыл иІагъ. 2 Мэфэ заулэ тешІагъэу моаб бзылъфыгъэу Рут НэІэмый риІуагъ: «Губгъом сыкІонышъ, зынэшІу къысщыфэрэм ыуж ситэу хьэу ахыжьырэм шъхьэу кІэзыгъэхэр къэсыугъоин сэІо». «Адэ кІоба, сипшъашъ», – къыриІожьыгъ ащ НэІэмый. 3 Арыти Рут ежьи, кІуагъэ, хынакІомэ ауж итэу губгъом хьашъхьэхэр къыщиугъоищтыгъэх. А губгъор Елимэлэх унагъом щыщ БоІаз иеу къычІэкІыгъ. 4 Мары, Бэтлэхъэм къикІи, БоІаз хынакІомэ адэжь къакІуи, шІуфэс къарихыгъ: «Тхьэр ІэпыІэгъу къышъуфэрэхъу!» «Зиусхьаным ынэшІу къыпщеф!» – къыраІожьыгъ ахэм. 5 БоІаз иунэІутэу, хынакІохэм ашъхьэщытым еупчІыгъ: «Хэтхэм ащыща мо бзылъфыгъэ ныбжьыкІэр?» 6 Хъулъфыгъэм джэуап къыритыжьыгъ: «Мо бзылъфыгъэ ныбжьыкІэр НэІэмый игъусэу Моаб хэкум къикІыгъэ моаб бзылъфыгъэр ары. 7 Ар къытэлъэІугъ: "ХынакІохэм ауж ситэу, бганэхэм азыфагу къыщысшыпызэ къэсыугъоймэ хъуна?" ыІуи. Джаущтэу къэкІуагъэу, пчэдыжьым къыщыублагъэу джырэ нэс мыщ щыІ; пщыпІэм зыщигъэпсэфынэу джыры ныІэп зыкІуагъэр». 8 ЕтІанэ БоІаз риІуагъ Рут: «КъэдаІу, сипшъашъ, мыщ уикІэу, нэмыкІ губгъо ущышыпэнэу умыкІу, сиунэІут бзылъфыгъэхэм ауж уитэу угъуае. 9 Хъулъфыгъэмэ хьэр зыщахырэ губгъор уинэплъэгъу ерэт, бзылъфыгъэхэм ауж уитэу къэкІухь. Мары, зи къыуамыІонэу сиунэІутхэм ясІуагъ. Псы уешъо пшІоигъо зыхъукІэ, сиунэІутхэм псыр зэрагъэхъогъэ къошынхэм якІуалІи, ешъу». 10 Арыти Рут чІыгум зыридзыхи, ынатІэ ащ нигъэси, БоІаз еупчІыгъ: «Сэ сыхымэ пэтзэ, сыдэущтэу о нэшІукІэ укъысэплъынэу хъугъа?» 11 БоІаз къыриІожьыгъ: «Уишъхьэгъусэ зэлІэм ыуж, уигуащэ фэпшІагъэр зэкІэ сэ къысфаІотагъ, уяти, уяни, укъызщыхъугъэ хэгъэгури къэубгынэхи, джы нэс узыхэмыхьэгъэ цІыф лъэпкъым удэпсэунэу зэрэхъугъэри. 12 А Іофэу пшІагъэм пае шІу къыпферэшІэжь Зиусхьаным; Зиусхьанэу, Израиль и Тхьэу, о зытэмэ чІэгъ ухъумапІэ щыбгъотынэу зыдэжь укъэкІуагъэм, ІахьышІу икъоу къыплъерэгъэІэс». 13 Рут къыІуагъ: «Сизиусхьан, о тапэкІи укъысфэрэдэгъу! О сыбгъэгупсэфыгъ, дахэуи укъыздэгущыІагъ, уиунэІут бзылъфыгъэхэм ащыщ горэми сыримыуасэми». 14 Щэджэгъуашхэм игъо къызэсым, БоІаз ащ риІуагъ: «МокІэ къакІуи, хьалыгъу шхы, уихьалыгъу такъыр сэнэпсым хэгъаозэ шІы». ХынакІохэм ар аготІысхьагъ. БоІаз ащ лэжьыгъэцэ гъэжъагъэхэр ритыгъ; Рут шхагъэ, зигъэшхэкІыгъ ыкІи къелыжьыгъ. 15 ЕтІанэ Рут шыпэнэу къызэтэджыжьым, БоІаз иунэІутхэм унашъо афишІыгъ: «Бганэхэм азыфагуи къыщерэшып, ыгуи хэшъумыгъэкІ; 16 бганэхэм къакІэрышъудзызэ, къыфэжъугъан, къерэшып ыкІи шъуемыцІацІ». 17 Джаущтэу пчыхьэ нэс Рут шыпагъэ, къышыпыгъэр зеутыжьым, бэ дэдэ хъугъэ. 18 Ар къышти, къалэм кІожьыгъэ, игуащэ ащ къыугъоигъэр ылъэгъугъ. Ежь зызегъэшхэкІым, къыгъэнэгъэгъэ лэжьыгъэцэ гъэжъагъэхэр игуащэ ритыгъ. 19 Игуащэ Рут къеупчІыгъ: «Тыда непэ узщыугъоягъэр, Іоф щыпшІэнэу уздэкІуагъэр? НэшІукІэ къыоплъыгъэм Тхьэм ынэшІу къыщерэф!» Зыщылэжьагъэр Рут игуащэ риІуагъ: «Сэ непэ сылажьэу, зыдэжь сыщыІагъэм ыцІэр БоІаз». 20 НэІэмый инысэ риІуагъ: «Псэухэри лІагъэхэри зыщымыгъупшэгъэ Зиусхьаным ынэшІу БоІаз къыщерэф!» НэІэмый къыпидзэжьыгъ: «А цІыфыр тэ тихэщыжьакІу; тихабзэкІэ ар къытфэгумэкІын фае». 21 Рут къыІуагъ: «Аужыпкъэм ащ къысиІуагъ: "ЗэкІэ хыныр аухыфэ сиунэІутхэм ахэт"». 22 НэІэмый инысэ Рут риІуагъ: «Дэгъу, сипшъашъ, ащ иунэІут бзылъфыгъэхэм Іоф адапшІэмэ нахьышІу, нэмыкІ губгъом угу къыщыхагъэкІынкІи мэхъу». 23 Джаущтэу ар БоІаз иунэІут бзылъфыгъэхэм акІыгъоу, хьэм ихыни коцым ихыни аухыфэ шъхьэхэр къышыпыгъэх, игуащэ дэжьи исыгъ.
Рут 3
Рут лІы фэхъущтыр къызэригъотыгъэр
1 Уахътэ горэ тешІагъэу игуащэу НэІэмый Рут къыриІуагъ: «Сипшъашъ, лІы удэзгъэкІонэу уфаеба, уинасып бгъотынэу? 2 ОшІэба БоІазэу, бзылъфыгъэ унэІутхэу Іоф зыдэпшІагъэхэр зиехэр зэрэтиблагъэр? КъэдаІу, нычэпэ ащ хьамэм хьэр щызэпидзыщт. 3 ЗыгъэпскІи, мэ ІэшІу зыпихырэ дагъэ зыщыф, щыгъын кІэракІэхэр зыщылъэхи, хьамэм кІо, ау шхэу, зыгорэ тырешъухьажьыфэ БоІаз зыкъемыгъэлъэгъу. 4 ЕтІанэ чъыенэу зыгъолъыкІэ, зыдэщылъыр зэгъашІэ; джащыгъум укІонышъ, къызэрэпкъотыщтым ишыхьатэу ылъакъохэм атехъуагъэм ыцыпэ къэпІэтынышъ, угъолъыщт. ПшІэщтыр ежь къыуиІощт». 5 «КъысэпІуагъэр зэкІэри згъэцэкІэщт», – къыриІожьыгъ Рут. 6 Рут хьамэм техьи, игуащэ унашъо къызэрэфишІыгъэу зэкІэри ышІыгъ. 7 БоІаз зигъэшхэкІыгъ, зигъэшъокІыгъ, ыгуи ыгъэчэфыгъ, етІанэ кІуи, лэжьыгъэ самэу щылъым ылъапсэ дэжь чъыенэу гъолъыгъэ. ТІэкІу тешІагъэу Рут макъэ ымыгъэІоу къакІуи, итехъон ылъакъохэм адэжь къыІэти, гъолъыгъэ. 8 Чэщныкъомэ адэжь БоІаз ошІэ-дэмышІэу къэущи, зыкъызызэрегъэзэкІым, ылъэгъурэр хьалэмэт: ылъакъохэм адэжь бзылъфыгъэ щылъ. 9 «Ухэта о?» – еупчІыгъ ащ БоІаз. «Рут, уипщылІыр ары, зиусхьан, – къыІуагъ бзылъфыгъэм, – орышъ тэ тихэщыжьакІор, уищыгъын уипщылІ къытехъу ташъхьагъ узэритыщтым ишыхьатэу». 10 «Зиусхьаным ынэшІу о къыпщерэф, сипшъашъ», – джэуап къыритыгъ БоІаз. «Мы аужырэ уиІофышІу ыпэрэм нахьышІоу пшІагъэ, – байми, тхьамыкІэми, кІэлэ ныбжьыкІэхэм ауж уимыхьэу, НэІэми иунагъо узэрэфэшъыпкъагъэр. 11 Арышъ, сипшъашъ, умыщын! КъызфэпІуагъэр зэкІэри сэ къыпфэсшІэщт; сыда пІомэ сикъалэ дэс пстэуми ашІэ о шІур зыгу илъ бзылъфыгъэ къабзэу узэрэщытыр. 12 Сэ орыкІэ хэщыжьакІоу сызэрэщытыр шъыпкъэ, ау сэщ нахь къыппэблэгъэ хэщыжьакІуи щыІ. 13 Мы чэщыр мыщ щих; неущ а лІым уиштэщтми уимыштэщтми рерэхъухь, уиштэмэ, дэгъу, уерэшт; ау ащ уиштэнэу фэмые зыхъукІэ, сэ усштэщт; Зиусхьаным ыцІэкІэ ТхьэрыІо сэшІы. Джы пчэдыжьыр къэсыфэ чъые». 14 Ащ ылъакъомэ акІэрылъэу Рут пчэдыжьыр къэсыфэ чъыягъэ. БоІаз ыгукІэ зэриІожьыгъ: бзылъфыгъэр хьамэм къызэрэкІогъагъэр арэмышІ; джащ пае зэрэлъэгъухэмэ къэзэрэшІэжьынхэм нэсэу нэфынэ къэмыхъузэ, Рут къэтэджыжьыгъ. 15 БоІаз Рут риІуагъ: «Уишъхьатехъо къэубыти, къэІыгъ». БоІаз шэпхъих хьэм щыщэу къыфипщи, Рут къыІыгъ шъхьатехъом къытыритэкъуагъ, етІанэ ар ытамэ къытырилъхьагъ. Ащ ыуж БоІаз къалэм кІожьыгъэ. 16 Рут игуащэ дэжь къэкІожьыгъ. Арыти адрэр къеупчІыгъ: «Сыдэу ухъугъ, сипшъашъ?» Рут къыІотагъ а цІыфым зэкІэ къыфишІагъэр. 17 ЕтІани къыпигъэхъожьыгъ: «Мы хьэ шэпхъихыр зэкІэ къысити: "Уигуащэ дэжь ІэнэкІэу умыкІожь" къысиІуагъ». 18 НэІэми къыІуагъ: «ЗыІаж, сипшъашъ, Іофым кІэух фэхъущтыр зэогъэшІэфэ, сыда пІомэ непэ Іофыр ымыухэу, а цІыфыр гупсэфыщтэп».
Рут 4
БоІаз Рут къызэрищагъэр
1 А охътэ дэдэм БоІаз къэлэдэсхэм язэІукІэпІэ къэлапчъэ Іухьагъэу, тІысыгъэу щысызэ, хэщыжьакІоу зыфиІогъагъэр блэкІэу ылъэгъугъ. БоІаз ащ риІуагъ: «Моу къыдахьи, мыкІэ къэтІыс, синыбджэгъу». Адрэр къыдахьи, къэтІысыгъ. 2 ЕтІанэ БоІаз къалэм инахьыжъ-упчІэжьэгъумэ нэбгырипшІ къахищи, ариІуагъ: «МыкІэ шъукъэтІыс». Адрэхэр къэтІысыгъэх. 3 БоІаз хэщыжьакІом риІуагъ: «ТиІахьыл благъэу Елимэлэх игубгъо Моаб хэгъэгум къикІыжьыгъэ НэІэмый ыщэ шІоигъу. 4 А къэбарыр озгъэшІэнышъ, мы тилъэпкъ инахьыжъэу щысхэм апашъхьэ щыпщэфынэу къыуасІо сшІоигъуагъ. Пщэфыжьы пшІоигъомэ, щэфыжь; ау пщэфыжьынэу уфэмыемэ, къысаІу ар сшІэным пае; сыда пІомэ зыщэфыжьынэу фитыныгъэ апэу зиІэр оры, уаужыкІэ сэры». Адрэм джэуап къыритыжьыгъ: «Сэ сэщэфыжьы». 5 Ау ащ БоІаз къыпигъэхъуагъ: «НэІэмый губгъор къызыщыпщэфкІэ, лІагъэм имылъку унагъом къыфэнэжьыным пае, Моаб къикІыгъэ Рути шъузкІэ пштэн фае». 6 Арыти хэщыжьакІом къыІуагъ: «Мылъкоу къыскІэныщтым семыгоожьыным пае, ар сщэфын слъэкІыщтэп; о щэфы ар, сыда пІомэ сэ слъэкІыщтэп». 7 Нахьыпэм Израиль хабзэ илъыгъ: зы Іоф горэ къагъэшъыпкъэжьыным пае, зыгорэ къащэфыжьы е къахъожьы зыхъукІэ, зым ицуакъэ зыщихти, адрэм ритыщтыгъ, джар Іофыр зэраухыгъэмкІэ Израиль шыхьат щыхъущтыгъ. 8 Аущтэу хэщыжьакІом «о щэфы» БоІаз къыриІуи, ицуакъэ къызщихи, ащ къыритыгъ. 9 ЕтІанэ БоІаз нахьыжъхэми зэкІэ Іутыгъэ цІыфхэми ариІуагъ: «Елимэлэхи, ащ ыкъохэу Къылиони, Махълони зэкІэ яехэр НэІэмый зэрэщысщэфыгъэхэм шъо непэ шъуришыхьат. 10 Ащ нэмыкІэу Махълон ишъузыгъэ моаб бзылъфыгъэу Рут сэштэ шъузкІэ. Аущтэу зыхъукІэ, лІагъэм имылъку унагъом къыфэнэжьыщт, ащ илІакъо игъашІэ зэпычыгъэ фэмыхъоу лъэпкъым къыхэнэнэу. Шъо ащ непэ шъуришыхьат». 11 Къэлапчъэм зэкІэ Іут цІыфхэми нахьыжъхэми къаІуагъ: «Ары, тэ тышыхьат. Уишъузэу уиунэ къихьэрэр, израиль лъэпкъыр къызытекІыгъэ Рахъэлрэ Леарэ афэдэу, сабыибэ къыпфэхъунэу Зиусхьаным ерэшІ. Ефрат лІакъом мылъку щыугъой, цІэрыІо ущэрэхъу Бэтлэхъэм. 12 Тэмарэ Ехъуд къыфилъфыгъэ Пэрэцэу укъызтекІыгъэм иунагъо фэдэу, уиунагъо орэхъу – Зиусхьаным мы бзылъфыгъэ ныбжьыкІэм къыхэкІэу бынэу къыуитыщтхэм яхьатыркІэ».
Рут шъао къызэрэфэхъугъэр
13 Джаущтэу Рут БоІаз шъузы фэхъугъ. БоІаз ащ гохьагъ, Зиусхьаным Рут ышъо сабый хэфэнэу ынэшІу къыщифи, шъао къылъфыгъ. 14 Бзылъфыгъэхэм НэІэмый раІуагъ: «Зиусхьаным щытхъур ий, хэщыжьакІо пфэхъужьыщт пхъорэлъф къызэрэуитыгъэм пае. Ащ ыцІэ Израиль щытхъухьэ щэрэхъу! 15 Ащ кІуачІэ уигъэгъотыжьыщт, уижъышъхьэми уиІыгъыжьыщт; сыда пІомэ ар уинысэ къылъфыгъ – шІу узылъэгъоу, къуиблымэ анахьи нахь уасэ зиІэ нысэм». 16 НэІэмый а сабыир ыкуашъо тесыгъ, ренэу лъыплъагъ. 17 Гъунэгъу бзылъфыгъэхэм: «НэІэмый шъао къыфэхъугъ», – аІуи, ащ цІэ фаусыгъ: Іобэд. Даут ятэу Ищай ар нэужым ятэ хъугъэ.
Израиль ипачъыхьэу Даут къызтекІыгъэхэр
18 Джы мары Пэрэц Даут ыпэкІэ къыхэкІыгъэхэр: Пэрэц къыфэхъугъ Хъэцрон; 19 Хъэцрон къыфэхъугъ Рам; Рам къыфэхъугъ Іаминадау; 20 Іаминадау къыфэхъугъ Нахъшон; Нахъшон къыфэхъугъ Салмэн; 21 Салмэн къыфэхъугъ БоІаз; БоІаз къыфэхъугъ Іобэд; 22 Іобэд къыфэхъугъ Ищай; Ищай къыфэхъугъ Даут.
1 Самуел 1
Самуел икъэхъукІэрэ Тхьэм фэлэжьэнэу ар зэраратыгъэмрэ
1 Цыуф лІакъом щыщэу, ефрат лъэпкъым къыхэкІыгъэу, Елкъан ыцІэу зы лІы горэ Ефраим къушъхьэлъэ хэкум итыгъэ къалэу Рэмэтэим-Цэфим дэсыгъ. Ащ ятагъэр Ерэухъам, ятэжъыгъэр Елыхъу, ятэжъым ятагъэр Цыуф ыкъо Тэхъу. 2 Елкъан шъузитІу иІагъ: зым ыцІагъэр Хъаннэ, адрэм – Пынин. Пынин лъфыгъэхэр иІагъэх, ау Хъаннэ сабый хэкІыщтыгъэп. 3 Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэм шъхьащэ фишІынэуи, Ащ ыцІэкІэ къурмэн ышІынэуи а лІыр зыщыщ къалэм икІыти илъэсым зэ къалэу Щылэу кІощтыгъэ. Алый икІэлитІоу Хъофныйрэ Пинхъасрэ къурмэнышІхэу Зиусхьаным Щылэу щыфэлажьэщтыгъэх. 4 Елкъан къурмэн зишІыкІэ ишъхьагъусэу Пынинрэ ащ къылъфыгъэ кІалэхэмрэ пшъашъэхэмрэ Іахьэхэр аритыщтыгъэх. 5 Адрэмэ афэмыдаІоу Хъаннэ шъхьафэу Іахьэ ритыщтыгъ, сыда пІомэ Хъаннэ шІу ылъэгъущтыгъэ, Зиусхьаным сабый къыримытщтыгъэ нахь мышІэми. 6 Зиусхьаным сабый къызэрэримытрэр гукъао щыхъунэу тІуанэу иІэм къызэрэрихъонщтыгъэм Хъаннэ ыгу къыгъэцІыкІущтыгъэ. 7 Илъэс къэс Зиусхьаным иунэ зыкІокІэ, тІуанэм ыгу къыхигъэкІыщтыгъэ, мыдрэр, гукъао зэриІэм нахь хэмылъэу, шхэщтыгъэп. 8 Арти ишъхьагъусэу Елкъан мыщ фэдэу къыриІуагъ: «Хъаннэ! Сыда узкІэгъыри, узкІэмышхэри, угу къэзгъэцІыкІури? ШъэуипшІэу уиІэн ылъэкІыщтыгъэм оркІэ сыанахь лъэпІэнба сэ?» 9 Зы илъэс горэм Щылэу кІохи Зиусхьаным иунэ зыщэшхэхэм, зыщешъохэм Хъаннэ къэтэджыжьыгъ. Лъэш дэдэу ыгу еІэжьыгъэти, пчъэнымрэ гъынымрэ зэдыхэтхэу бзылъфыгъэр Зиусхьаным елъэІузэ, тхьэлъанэ ышІыгъ: «Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэр! СигукІае къыплъэІэсмэ, ащ ипэгъокІэу гукІэгъу къысфэпшІынышъ, сыпщымыгъупшэу, угу сыкъэкІыжьэу, уиІумэт шъао къептмэ, ежь къыгъэшІэщтым фэлэжьэнэу, Зиусхьаным ар естынэу, ышъхьашъо егъашІэми чан нэсымыгъэсыхэнэу тхьэлъанэ сэшІы». А уахътэм къурмэнышІэу Алый пчъэихьапІэм дэжь щытыгъэ тетІысхьапІэм тесэу Зиусхьаным иунэ лъапІэ чІэсыгъ. 12 ЫІупэхэр хъублаблэхэу ар Зиусхьаным бэрэ елъэІуфэ Алый къыІуплъыхьагъ. 13 ЫгукІэ зэриІожьзэ, ышъхьэ фэгущыІэжьрэм фэдэу, ыІупшІэхэр ыгъэхъублаблэхэу Хъаннэ щысыгъэти, ар утэшъуагъэу Алый къышІошІыгъ. 14 Арти Алый ащ риІуагъ: «Сыдигъо нэс уутэшъуагъэу ухэтыщта? Чэфыр зыкІэгъэкІыжь». 15 Ащ иджэуап Хъаннэ къыритыжьыгъ: «Хьау, сизиусхьан, сэ гукІаем сызэлъиштэгъэ бзылъфыгъ, унагъуи сис, узгъэутэшъони зыІузгъэфахэрэп, ау сыгу илъыр зэкІэ Зиусхьаным фэсэІуатэ. 16 УсиІумэт, ау бзылъфыгъэ мыхъатэ фэдэу укъысэмыплъ, сигуузышхорэ сызгъэчэфынчъэмрэ якъэбар джы нэс сІотагъэ». 17 Алый ащ къыриІожьыгъ: «Зыгъэрэхьати шъуадэжь гъэзэжь, узэрелъэІугъэр Израилым и-Тхьэ къыпфишІэщт». 18 Арти къыриІожьыгъ: «УиІумэт уинэшІукІэ еплъ!» Ар къыІуи игъогу техьажьыгъ, шхэуи ар хъужьыгъэ, нахьыпэм фэдэуи чэфынчъэжьыгъэп. 19 Пчэдыжьым Елкъан ибын къэтэджыжьыгъ. Зиусхьаным шхьащэ фашІи ядэжь, Рамэ, къагъэзэжьыгъ. Елкъанрэ Хъаннэрэ зызэкІэгъухэм бзылъфыгъэм илъэІу Зиусхьаным къызэхихыгъ. 20 Уахътэ зытешІэм Хъаннэ ышъо сабый хэфагъ, шъауи къыфэхъугъ. Самуел цІэу ащ фиусыгъ. Хъаннэ ыІощтыгъ: «Зиусхьаным селъэІугъэти, ар къыситыгъ».
Самуел Тхьэм фэлэжьэнэу зэрэратыгъэр
21 Зиусхьаным илъэс къурмэн фашІынышъ, Ащ елъэІунхэм пае Елкъанрэ унагъом исхэмрэ зэгъусэхэу Щылэу кІуагъэх. 22 Хъаннэ ахэм адэмыкІоу илІ риІуагъ: «Сабыир быдзыщэм пызгъэзыжьэу зыкъызиІэткІэ, сэр-сэрэу Зиусхьаным иунэ сщэнышъ, Зиусхьаным ыпашъхьэ итэу фэлэжьэным пае егъэшІэрэу къэзгъэнэщт». 23 Ишъхьагъусэу Елкъан шъузым къыриІуагъ: «Узэрэфаеу зекІо; быдзыщэр екъуфэ егъашъу; Зиусхьаным ыІуагъэр къыбдэрэхъу». Шъузыр къани зегъэшъокІыфэ сабыир быдзыщэм ригъэшъуагъ. 24 КІалэм ибыдзешъон зекъум, илъэсищ зыныбжь шкІэхъужъыр, шъонтым из санэр, хьаджыгъэ дзыожъыер къыздаштэхи янэрэ ыкъорэ Зиусхьаным иунэу Щылэу дэтым кІуагъэх. А лъэхъаным кІалэр джыри сабыигъ. 25 ШкІэхъужъыр шІуабзи, янэ шъэожъыер Алый къыфищагъ. 26 Хъаннэ къыІуагъ: «О сизиусхьан, упсэ Зиусхьаным бэ регъэгъашІ! Уапашъхьэ исэу Зиусхьаным елъэІущтыгъэ бзылъфыгъэр къэошІэжьмэ, сизиусхьан, ар сэры; 27 Мы кІалэр ары Ащ сызфелъэІугъагъэр, сызэрелъэІугъэри Зиусхьаным къысфишІагъ. 28 Ежь къыгъэшІэщтым фэлэжьэнэу Зиусхьаным джы ар сэ есэты, сыда пІомэ ар къыситынэу Зиусхьаным селъэІугъагъ». Ар къызеІом ыуж Зиусхьаным фэлэжьэнэу Хъаннэ кІалэр ащ къыгъэнагъ.
1 Самуел 2
Хъаннэ итхьалъэІу орэд
1 «Джаузэ Зиусхьаным елъэІузэ, Хъаннэ къыІуагъ: Зиусхьаным гушІуагъо дэзгъотыгъ; КІуачІэу схэлъым Тхьэм хигъэхъуагъ; ГущыІэкІэ сипыйхэм сапырикъугъ; Зиусхьаным ишІуагъэкІэ щыІэныгъэм сыкІэгушІу. 2 Зиусхьаным нахь шыихъ щыІэп, Ощ нэмыкІ гори щыІэп, Ти-Тхьэ ебгъэпшэнэу пытапІэ щыІэп. 3 ШъукъызшІошІыжьэу бащэ шъумыІо, ГущыІэ дысхэр къызжэдэшъумыгъэкІых; Зиусхьаныр – зэпстэуми ащыгъозэ Тхьэр ары, ЦІыфмэ ашІэрэр зэкІэ къызэпещэчы. 4 Лъэшмэ ящэбзащэхэр къызэпэкІых, Хъыбэйхэм кІуачІэкІэ зарегъэузэнды; 5 ШхэкІыгъэхэм ягъомылэ къалэжьыжьы, Гъаблэ хэтыгъэхэм аІотэжьы; Сабый къызхэмыкІыщтыгъэр гъогогъуиблэ къэгъэгъагъ, Сабыибэ зиІагъэр чъыг гъугъэу къэнагъ. 6 Зиусхьаным дунаир къыуегъэбгынэ, псэр къыпегъэкІэжьы, Хьадрыхапчъэр къыпфызэІуехы, хьадрыхэ гъогу укъытырещыжьы; 7 Зиусхьаным гъончэнджынчъэу укъегъанэ, былымыр хышхоу къыпфегъакІо, УеушъхьакІу, уакъыхеІэтыкІы. 8 ТхьамыкІэхэр сапэм къыхещыжьых, Ащыгъупшэжьыгъэхэр ежьэ Іуашъхьэм къыхехыжьых, Лъэрыхьэмэ ахегъэуцожьых, ЕгъэшІэрэ щытхъум итетыгъо къареты. ЧІыгум ылъапсэ Зиусхьаным къыщежьагъ, Тызтет дунайри ащ тыригъэуцожьыгъ. 9 Шъыпкъэныгъэ зыхэлъ ицІыфхэм ялъагъохэр къыухъумэщт, Хэбзэнчъэмэ ялъагъо шІункІым ыдырыщт, Къарыу закъор арэп цІыфыр зыгъэлъэшырэр. 10 Енэкъокъурэр зэкІэ Зиусхьаным рихьаджыхьащт; Ошъогум шыблэ мэкъэшхоу къыщыгъогъощт. Дунаир зэрэщытэу Зиусхьаным ыухэсыщт, Ипачъыхьи пытагъэ къыритыщт, и-Тхьэихэхи ыкІуачІэ зыдыригъэІэтэещт». 11 Елкъан ядэжь, Рамэ, ыгъэзэжьыгъ, ишъао Алый къурмэнышІым дэжь, Зиусхьаным фэлэжьэным пае къыгъэнагъ.
Алый ыкъохэм ябзэджэшІагъэхэр
12 Алый ыкъохэр цІыф хъэтагъэхэп; ахэр Зиусхьаным шІолІыкІщтыгъэхэп. 13 КъурмэншІынымкІэ Тхьэм къафигъэуцугъэ хабзэхэу къурмэнышІым цІыфмэ аригъэлэжьынэу щытхэр аукъощтыгъэх. Зыгорэм къурмэн зишІыкІэ лым игъэжъогъум къурмэнышІым иІофтабгэ цацэр ыІэдакъэ чІэгъэнагъэу къэсыти, 14 ар зыщыжъорэ лэгъупым рыхэІабэщтыгъ, цацэм къыпыфэрэр къурмэнышІым фихьыщтыгъ. Щылэу къэкІорэ израил цІыф пстэуми джары зэрадэзекІощтыгъэхэр. 15 КъурмэнышІым иІофтабгэ шэр джыри амыгъэстызэ къэсыти къурмэн зышІырэм риІощтыгъ: «КъурмэнышІым ыгъэжъэнэу лы къысэт, лы жъуагъэр ащ пІихыщтэп, зэрэцІынэзэ къаштэ». 16 «Хабзэм тетэу Тхьэм пае шэр загъэстыхэкІэ о узыфаем фэдиз етІанэ штэ» зыгорэм къызыриІокІэ, мыдрэм риІожьыщтыгъ: «Хьау, джыдэдэм къаштэ, армырмэ, кІуачІэкІэ птесхыщт». 17 А кІалэмэ псэкІодышхо Зиусхьаным ыпашъхьэ щызэрахьэщтыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным ыцІэкІэ ашІырэ къурмэныр зэщагъакъощтыгъ.
КІалэу Самуел Щылэу щыІ
18 КІалэу Самуел къурмэншІыгъом къурмэнышІ чэтэнІабгъур ыбг пыпхагъэу Зиусхьаным фэлажьэщтыгъ. 19 Илъэс къэс атефэрэ къурмэныр ашІынэу янэрэ ятэрэ зэгъусэхэу къакІощтыгъэхэти, щыгъын кІыІутелъ цІыкІур ным къыфидыти, ащ къыфихьыщтыгъ. 20 Алый Елкъанрэ ишъхьагъусэрэ Зиусхьаным ынэшІу къащыфэнэу афелъэІущтыгъ: «Зиусхьаным фэбгъэшъошэгъэ кІалэм ычІыпІэ мы уишъуз къыхэкІыгъэу сабыйхэр Зиусхьаным къыпферэгъэхъух!» ЕтІанэ ахэр ядэжь къэкІожьщтыгъэх. 21 Зиусхьаныр Хъаннэ къыфеплъыгъ, кІэлищрэ пшъэшъитІурэ ышъо хыригъадзи, джыри къыритыгъ. Самуел Зиусхьаным ынаІэ къытетэу зыкъиІэтыщтыгъ. 22 Алый жъы дэдэ хъугъагъэ. ИкІалэхэр зэкІэ израил цІыфхэм зэрадэзекІохэрэм, Тхьэм ицІыфхэр зэкІолІэрэ чэтэнгъэІэгъэ лъапІэм щылэжьэрэ бзылъфыгъэхэм зэращыкІыгъухэрэм якъэбархэр зэхихыщтыгъэти, 23 ахэм ариІуагъ: «Сыд пае аущтэу зыжъугъэпсыра? ЗэкІэ цІыфхэм гущыІэ Іае нэмыкІ къышъуаІуалІэу зэхэсхырэп. 24 Хьау, сикІалэхэр, къэбар дэгъоп къыслъыІэсхэрэр, Зиусхьаным ицІыфхэр къызэІэшъогъахьэх. 25 Зы цІыфым адрэ цІыфым лые зырихкІэ, Тхьэм изэхэфын, ау хэта лІыкІо фэхъущтыр Зиусхьаным емыкІун бзаджэ зышІэрэм?» Ау кІалэхэр ятэ къыІорэм едэІугъэхэп, сыда пІомэ Зиусхьаным хьадэгъур ахэм афигъэнэфэгъэхагъ. 26 КІалэу Самуел ыныбжь нахьи нахь хахъощтыгъэ, Зиусхьаныри цІыфхэри шІукІэ ащ къыпэгъокІыщтыгъэх.
Къэхъущтыр зышІэрэм Алый икІалэхэм къяхъулІэщтыр къызэрариІуагъэр
27 Тхьэм илІыкІо Алый дэжь къакІуи къыриІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Фирхьауным Мысыр хэгъэгум шъущигъэпщылІ зэхъум Уятэжъ ятэжъхэм закъыфэзгъэнэфэгъагъэба? 28 О плъэпкъба къурмэнышІэу къысфэлэжьэнэу Израил лъэпкъ пстэумэ къахэсхыгъэр, СикъурмэншІыпІэ шъукъекІолІэным, Гъомэ ІэшІухэр къызпихырэ чъыг мыстхъухэр щыжъугъэстыным, КъурмэнышІ чэтэнІабгъур шъубгмэ апыпхагъэу Сапашъхьэ шъуитыным пае? Израил цІыфхэм сэ сцІэкІэ МашІокІэ агъэстырэ къурмэн пстэумэ ащыщхэр УкъызхэкІыгъэхэм къаІузгъэкІагъэба? 29 Сыд пае шъуІупс къафечъэра Сэщ пае ашІырэ къурмэнхэмрэ гъомылэ тынхэмрэ? Сыда зытехъухьэрэр Сэщ нахь лъэшэу УикІалэхэр бгъэлъэпІэнхэр? Израил цІыфхэм сэ къысфагъэшъошэрэ шІухьафтын Анахь дэгъухэр къызыфыхэпхыжьзэ, уишІугъо ухъуныр?"» 30 Ащ пае Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэм Джы ыІорэр мары: «А лъэхъаным унашъо къышъуфэсшІыгъагъ: "О уиуни уятэ иуни егъашІэм Сапашъхьэ шъуимыкІэу шъукъысфэлэжьэнэу"». Ау Зиусхьаным джы къыІорэр мары: «Ар хъужьыхэщтэп, сыда пІомэ Сэ зищытхъу сІотэщтыр Сищытхъу зыІуатэхэрэр ары, Ау мыхъун Іаягъэхэр къыспызыІухьэхэрэр ЦІыфхэм япхъэтэпэмыхьэу хъущтых. 31 Мары лъэхъан къэсыщт Ори укъызхэкІыгъэ уяти шъуилъэкІ сыкъыхэІанэу. Уиунагъо щыщ горэми игъашІэ жъыгъом нэсыщтэп. 32 Израилым итхьамыкІагъо къэплъэгъужьыщт, Зиусхьаным ынэшІу Израилым къызэрэщыфэзи, О уиунагъо ис горэми ИгъашІэ жъыгъом нэсыщтэп. 33 Сиунэ лъапІэ къурмэнышІэу чІэтынэу, Зы нэбгырэ закъу ныІэп къэзгъэнэщтыр, ЫнапІэхэр къэонтэгъунхэм, Ыпсэ хэІэжьыным пае. Ау уиунэ къихъорэ пстэури Гурыт ныбжьым итэу лІэщт. 34 УикІэлитІоу ХъофныйкІи ПинхъаскІи ГъэунэфыпІэ сэ къыпфэсшІыщт: А зы мафэм ахэр зэдэлІэщтых, КъыосІуагъэм ишъыпкъапІэ бгъэунэфыщт. 35 Къысфэшъыпкъэщт къурмэнышІыр сэ къахэсхыщт, Сыгу илъым къытыригъафэу, Сыгу илъыр къышІэу ар зекІощт. Иунагъо щыщхэр егъашІэм къурмэнышІыщтых, Тхьэихэхым ыпашъхьэ ар итэу ЕгъашІэм Ащ фэлэжьэщт. 36 Уиунагъо щыщэу псэоу къэнагъэм пэпчъ А къурмэнышІым ыдэжь къакІозэ шъхьащэ фишІыщт, Тыжьын ахъщэ тІэкІурэ хьалыгъу такъыррэ Къыритынхэу ащ елъэІущт. "КъурмэнышІым ыгъэцэкІэн ылъэкІыщт ІофшІэн горэм сыфэгъаз, Сшхын тІэкІу горэ къырызгъэхъэн слъэкІынэу", – ащ риІощт».
1 Самуел 3
Тхьэм Самуел къызэрахихыгъэр
1 КІэлакІэу Самуел Алый унашъохэр къыфишІзэ, Зиусхьаным фэлажьэщтыгъ. А лъэхъаным Зиусхьаным ипсалъэ цІыфхэм бэрэ зэхаригъэхщтыгъэп, къаригъэхъулІэщтхэри бэрэ къаригъэлъэгъущтыгъэхэп. 2 Алый ынэхэм лъэшэу къащыкІагъэу, хъатэуи ымылъэгъужьэу чэщ горэм игъолъыпІэ хэлъыгъ. 3 ТхьэлъэІупІэм ыпашъхьэ щытыгъэ остыгъэр джыри мыкІосагъэу Зиусхьаным иунэу, Тхьэм иунэшъуипшІ зытетхэгъэ мыжъобгъуитІур зыдэлъ пхъонтэ лъапІэр зычІэтым Самуел илъыгъ. 4 Зиусхьаныр Самуел къеджагъ: «Самуел, Самуел!» Арти мыдрэм къыІуагъ: «Мары сыщыт!» 5 Самуел Алый ыдэжь чъи риІуагъ: «Укъысэджагъэшъ, мары сыкъыпкІэлъырыт». Ау адрэм къыриІожьыгъ: «Сыоджагъэп. КІожьи, гъолъыжь». Ар кІожьи гъолъыжьыгъэ. 6 Ау Зиусхьаныр джыри Самуел къеджагъ. ИкІэрыкІэу Самуел Алый ыдэжь къакІуи, къыриІуагъ: «Мары сыщыт. Укъысэджагъэба». Арти адрэм къыриІуагъ: «Сыоджагъэп, сикІал. Гъэзэжьи гъолъыжь». 7 Зиусхьаным ымакъэ Самуел зэхихыгъэу, Ащ ипсалъэ къыфызэІуихыгъэу щытыгъэп. 8 Ящэнэрэу Зиусхьаныр Самуел къеджагъ. ИкІэрыкІэу ар Алый дэжь кІуи риІуагъ: «Мары сыщыт! Укъысэджагъэба». Ащ дэжьым Алый къыгурыІуагъ Зиусхьаныр кІалэм къызэреджэрэр. 9 Арти Алый Самуел риІуагъ: «КІожьи гъолъыжь. Ар къызыуаджэкІэ, еІу: "КъаІо, Зиусхьан, уиІумэт укъызэхехы"». Самуел кІожьи ичІыпІэ гъолъыжьыгъэ. 10 Арти Зиусхьаныр къакІуи къэуцугъ, ыпэрэмэ афэдэу къеджагъ: «Самуел! Самуел!» Самуел къыІуагъ: «КъаІо, уиІумэт укъызэхехы». 11 Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «Зы Іофыгъо Израилым щызгъэцэкІэщтышъ, икъэбар зэхэзыхырэм зэригъэшІагъорэм нахь хэмылъэу ытхьакІумэнэІусхэр къыІуигъэощтых. 12 Алый иунагъо есІолІагъэр зэкІэ а мафэм згъэцэкІэжьыщт, дэсыублэнышъ, а Іофыр ыкІэм нэзгъэсыжьыщт. 13 Тхьэм къемыкІунэу икІалэмэ зызэрагъэпсырэм щыгъуазэ пэтзэ, ахэр ыІэжэнхэ зэримылъэкІыгъэм пае егъашІэм зыхэмыкІыжьын бэлахьэ иунагъо къызэрэфезгъэхыщтыр ащ есІогъагъ. 14 Джащ къыхэкІэу иунагъо телъ лажьэр къурмэнхэмкІи нэмыкІ шІухьафтынхэмкІи егъашІэм зэримыпщыныжьышъущтымкІэ гущыІэ пытэ сэшІы». 15 Самуел пчэдыжьым нэс чъыягъэу Зиусхьаным иунапчъэхэр къыІуихыгъэх, ылъэгъугъэм икъэбар Алый фиІотэным тещыныхьэщтыгъ. 16 Ау Алый Самуел къеджи къыриІуагъ: «СикІалэу Самуел!» Адрэм риІожьыгъ: «Мары сыщыт!» 17 Алый къеупчІыгъ: «Сыда къыуаІуагъэр? СшІомыушъэф. КъыуаІуагъэм щыщ зысшІоуушъэфкІэ, уифэшъуашэр Тхьэм уигъэгъотыщт, нахьыбэжьи къыуишІэщт». 18 Самуел зыпари шІуимыушъэфэу зэкІэри къыфиІотэжьыгъ. Арти Алый къыІуагъ: «Ар – Зиусхьан, зэрэшІоигъоу зэкІэ ышІэн ылъэкІыщт».
Самуел тхьэлІыкІоныр пшъэрылъ зэрэфэхъугъэр
19 Самуел хэхъуагъ. Зиусхьани ащ игъусагъ. Ащ къыриІогъэ гущыІэмэ ащыщэу зы закъо гори мыгъэцэкІэжьыгъэу къэнагъэп. 20 ТхьэлІыкІонэу, Зиусхьаным къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къышІынхэу Самуел пшъэрылъ къызэрэфехыгъэр зэрэ-Израилэу, Дан къалэм къыщегъэжьагъэу БэрщэбаІ къалэм нэсыжьэу къэбарыр щызэлъашІагъ. 21 Щылэу дэс Самуел Зиусхьаным ипсалъэ къыфыригъэхи, зыкъызырегъашІэм ыуж зэпымыоу ипсалъэкІэ Самуел Щылэу къыщылъыІэсыщтыгъ.
1 Самуел 4
1 Самуел зэрэ-Израилэу псалъэкІэ зыфигъэзагъ. Израил цІыфхэр фылистхэм заокІэ апэгъокІыгъэх, АбэнхъаІэзэр пэблагъэу ахэр агъэуцугъэх, фылистхэр Афэкъ дэжь къыщыуцугъэх.
Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ зэратырахыгъэр
2 Фылистхэр израил цІыфхэм къязэонхэу къэуцухи, заор къарашІылІагъ. Фылистхэр израил цІыфхэм къатекІуагъэх, ахэм ащыщэу нэбгырэ миниплІ фэдиз а чІыпІэм къыщаукІыгъ. 3 Псэоу къэнэжьыгъэхэм уцупІэм къызагъэзэжьым, Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэм къаІуагъ: «Сыда Зиусхьаным фылистхэр къызкІыттыригъэкІуагъэхэр? Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэу Щылэу щыІэр мыщ къызытщэкІэ, Зиусхьаныр тигъусэ хъунышъ, заом тызыкІокІэ, типыйхэм ащ тащиухъумэщт». 4 Арти Щылэу агъакІохи Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэм ипхъонтэ лъапІэу Ар къэрыубхэм атесэу зытешІыхьагъэр къахьыгъ. Алый ыкъуитІоу Хъофныйрэ Пинхъасрэ Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ къыдэкІуагъэх. 5 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ уцупІэм къызагъэсым израил цІыфхэм куо мэкъэшхоу къаІатыгъэм чІыгур къыгъэгырзыгъ. 6 Фылистхэм а гушІогъо куо мэкъэшхохэр зэхахыгъэти, зэупчІыжьыгъэх: «Сыд фэдэ куо мэкъэшхоха джуртмэ яуцупІэ зыдэщыІэ лъэныкъомкІэ къыщыІухэрэр?» Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ уцупІэм къызэрэнагъэсыгъэр ахэм къашІагъ. 7 Арти фылистхэм къэщтагъэхэу зэраІожьыгъ: «Ахэм яуцупІэ Тхьэр къэсыгъ. ТхьамыкІэгъошхор къытфэкІуагъ, сыда пІомэ тыгъуаси тыгъоснахьыпи ащ фэдэ хъугъэп. 8 ТхьамыкІэгъошху къытфэкІуагъэр. А Тхьэ кІочІэшхомэ хэт тащызыухъумэщтыр? А Тхьэ дэдэхэр ары мысырхэр шъофнэкІым тхьамыкІагъомэ ащыхэзыдзагъэхэр. 9 Фылистхэр, лІыгъэ къызыхэжъугъаф, зыжъугъэпыт. Ежьхэр гъэры зэрэтшІыгъэхэм фэдэу, джуртмэ гъэры тэ тамышІыжьыным пае, шъуязау. ЛІыгъэ къызхэжъугъаф, ахэм шъуязау». 10 Ащ лъыпытэу фылистхэр къязэуагъэх, израил цІыфхэм ахэр къатекІуагъэх, израил цІыфхэм къыкІаІажьи, чэтэнгъэІагъэмэ ачІэлъэдэжьыгъэх. Хьалэч къырагъэфагъэх, израил лъэсыдзэм щыщэу нэбгырэ мин щэкІ хэкІодагъ. 11 Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ фылистхэм зыІэкІагъэхьагъ. Алый ыкъуитІоу Хъофныйрэ Пинхъасрэ къаукІыгъэх.
Алый дунаир зэрихъожьыгъэр
12 Бынямин цІыф горэм зэуапІэр къыбгыни къыкІиІэжьыгъ. А мэфэ дэдэм Щылэу ащ къыгъэзэжьыгъ. Къэбар гухэкІышхо зэриІэм ишыхьатэу ищыгъынхэр зэІытхъыгъагъэх, ышъхьэ ятІэр къыхэтэкъущтыгъ. 13 Ар къызэсым, Алый Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ икъэбар ымышІэу зэгоутыщтыгъэти, гъогум пэмычыжьэу къэлапчъэм дэжь щыт тетІысхьапІэм тесэу гъогум рыплъэщтыгъ. Бынямин цІыфыр къэси къэбарыр къызафеІуатэм, къалэм дэс цІыфхэм хьадэгъэшхо къаІатыгъ. 14 Алый гъог макъэхэр зызэхехым къяупчІыгъ: «Сыд фэдэ куо-хьау макъэха къэІухэрэр?» Къэбарыр къафэзыхьыгъэр Алый къекІуалІи къэхъугъэм щигъэгъозагъ. 15 Алый ащ дэжьым илъэс тІокІиплІрэ пшІырэ ыныбжьыгъ, ынэхэр икІосыкІыгъагъэх, зыпари ылъэгъужьыхэщтыгъэп. 16 А цІыфым Алый къыриІуагъ: «Сэ дзэм изэуапІэ къэсыбгынэгъэ къодый, непэ зэуапІэм сшъхьэ къыІусхыжьыгъ». Алый къеупчІыгъ: «Сыда къэхъугъэр, сикІал?» 17 Арти къэбарыхьэм къыриІожьыгъ: «Израил цІыфхэр фылистхэм къафыгъэх. Заом дзэкІолІыбэ хэкІодагъ, хьалэчыр къахагъэхьагъ. О уикІэлитІуи, Хъофныйрэ Пинхъасрэ, хэкІодагъэх, Тхьэм ипхъонтэ лъапІи аштагъ». 18 Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ игугъу къызешІым, тетІысхьапІэм къефэхи, Алый кІыбкІэ къызэхэфагъ, жъы дэдэ зэрэхъугъэмрэ зэрэонтэгъугъэмрэ къахэкІэу ытхыкъупшъхьэ зэриути лІагъэ. Ар илъэс 40 -рэ Израилым ихьыкумышІщтыгъ.
Пинхъас ишъхьагъусэ зэрэлІагъэр
19 Алый инысэу, Пинхъас ишъхьагъусэ лъэрмыхьагъ, сабый къыфэхъункІэ макІэ къыфэнэжьыгъагъэр. Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ зэратырахыгъэм, ипщырэ ишъхьагъусэрэ зэрэщымыІэжьхэм якъэбар зызэхехым бзылъфыгъэр етІысэхыгъ, хъушъэныр къэси сабый къыфэхъугъ. 20 Ащ лІэныгъэр къызештэм, къыкІэрытыгъэ бзылъфыгъэхэм раІуагъ: «УмыгумэкІ, о шъао къыпфэхъугъ». Ау адрэм зыпари къариІожьыгъэп, хъатэуи къапылъыжьыгъэп. 21 Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ затырахым, ипщырэ ишъхьагъусэрэ зэлІэхэм ауж сабыим Ихабод цІэу фиуси ыІуагъ: «Щытхъум Израилыр къыбгынагъ». 22 Ащ къыІуагъ: «Щытхъум Израилыр къыбгынагъ, сыда пІомэ Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ атырахыгъ».
1 Самуел 5
Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ фылистхэм бэлахь къызэрафихьыгъэр
1 Фылистхэм Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ АбэнхъаІэзэр къыращи къалэу Ащдэд къащагъ. 2 Фылистхэм Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ тхьэу Дагон ыцІэкІэ агъэуцугъэ унэм рахьи Дагон исынэ кІэрагъэуцуагъ. 3 Ащдэд дэсхэр пчэдыжьым жьэу къызэтэджыжьхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ ыпашъхьэ Дагон ынэІу егъэзыхыгъэу чІыгум телъ. Арти Дагон къаІатыжьи зыдэщытыгъэ чІыпІэм агъэуцужьыгъ. 4 КъыкІэлъыкІорэ мафэм пчэдыжьым жьэу къызэтэджыжьхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ ыпашъхьэ Дагон ынэІу егъэзыхыгъэу чІыгум телъ; Дагон ышъхьи ыІитІуи гоупкІыгъэхэу пчъэшъхьаІум телъыгъэх. Дагон ыпкъ закъо къэнагъ. 5 Джащ пае Дагон фэлэжьэрэ къурмэнышІхэри Дагон иунэу Ащдэд дэтым ихьэрэ пстэури а мафэм къыщегъэжьагъэу джы къызнэсыгъэми ащ ипчъэшъхьаІу зэрэнэмысынхэм фэсакъхэзэ темыуцохэу елъэбакъох. 6 Зиусхьаным ынае Ащдэд дэсхэм къащыфагъ, бэ тхьамыкІагъоу ахэм къафыригъэхыгъэр, яфэшъуашэм ипэгъокІэу Ащдэд щыщхэми ащ иІэгъо-блэгъухэм ащыпсэухэрэми апкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэх. 7 Ащдэд дэсхэу хъугъэр зылъэгъугъэхэм аІуагъ: «Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ тадэжь къанэ хъущтэп, сыда пІомэ тэри титхьэу Дагони Зиусхьаным ынае къытщыфагъ». 8 Фылист иІэшъхьэтетхэм зэкІэми макъэ арагъэІуи, къызэІуагъакІэхи яупчІыгъэх: «Сыда Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ етпэсыщтыр?» Арти Гъат дэсхэм къаІуагъ: «Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ Гъат къарэщэжь». Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ Гъат къарагъэщэжьыгъ. 9 Ар зарагъэщэжьым ыуж Зиусхьаным ынае къалэм къыщыфагъ, дэсхэр гукІодыгъошхо хэфагъэх, ахэм зэкІэми, кІэлэцІыкІумэ къащегъэжьагъэу инмэ анэсыжьэу, апкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэх. 10 ЕтІанэ Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Ашкъэлэн арагъэщагъ. Ашкъэлэн зынагъэсым Ашкъэлэн дэсхэм куо-хьау къаІатыгъ: «Тэри тлъэпкъи зэрэщытэу тагъэкІодыным пае Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ къытфахьыгъ». 11 Арти макъэ арагъэІуи фылист Іэшъхьэтетхэр зэкІэ къызэфащэсхи араІуагъ: «Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ къыздырахыгъэ чІыпІэм арэхьыжь, тэри тлъэпкъи темыкІодылІэнхэм пае». Сыдэу щытми зэрэкъалэу щынэгъошхом зэлъиштагъ, Тхьэми ынае ащ дэсхэм къащыфагъ. 12 Яфэшъуашэм ипэгъокІэу апкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэх, гуІэным хэт къэлэдэсхэм ягъог макъэ ошъогум нэс зиІэтщтыгъэ.
1 Самуел 6
Фылистхэм Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ ичІыпІэ зэрахьыжьыгъэр
1 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ мэзиблэ фылист хэкум щыІагъ. 2 Фылист цІыфхэм якъурмэнышІхэмрэ усэрэжъхэмрэ къызэІуагъакІэхи яупчІыгъэх: «Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ сыда етпэсыщтыр? Ар ичІыпІэ зэрэнэдгъэсыжьыщт шІыкІэм тыщыжъугъэгъуаз». 3 Адрэхэм къаІуагъ: «Израилым и-Тхьэ ипхъонтэ лъапІэ къыздырахыгъагъэ чІыпІэм яжъугъэхьыжьыщтмэ, зыгорэ ешъумыпэсэу яшъумыгъэхьыжь, псэкІодэу шъушІагъэм пае псэкІодышІыкІэгъожь къурмэн зышъушІыкІэ, шъухъужьынышъ, Тхьэм ынае къызкІышъущыфагъэри къыжъугурыІожьыщт». 4 Арти цІыфхэр къэупчІагъэх: «ПсэкІодышІыкІэгъожь къурмэнэу сыда тшІыщтыр?» Адрэмэ къараІожьыгъ: «Фылист Іэшъхьэтетхэр нэбгырэ пчъагъэу зэрэхъурэм телъытагъэу пкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэхэм ятеплъэ зиІэ дышъитфырэ дышъэ цыгъуитфырэ яжъугъэшІ. ШъуиІэшъхьэтетхэми шъори зэкІэми зэфэдэу пщыныжь къышъуфехыгъэшъ ары. 5 Арышъ, шъупкъышъолмэ къахигъэбэгыкІыгъэхэмрэ шъуигубгъохэр зэхэзышхыхьэгъэ цыгъохэмрэ ятеплъэ яІэу шъушІи, Израилым и-Тхьэ рыжъугъэлъапІэу фэжъугъэшъуашэх. Ащ шъуихьазаб нахь псынкІэ къышъуфишІынышъ, шъуитхьэхэми шъуичІыгуи ынэшІу къащыфэнкІи мэхъу. 6 Сыд пае мысыр цІыфхэмрэ фирхьаунхэмрэ афэдэу шъугухэмкІэ зыжъугъэжъалымра? Зиусхьаным ыкІуачІэ зынэсырэр къызарегъашІэм, къамытІупщыжьыщтыгъэхэр шъхьафит къашІыжьхи, ахэм яхэгъэгу къагъэзэжьыгъ. 7 Арышъ, зы кукІэ къэжъугъэпс, бжьыр зыпшъэ нэмысыгъэ чэм щыпэлъфитІу кум кІашъушІ, шкІэу акІэсхэр къакІэшъущхи, ядэжь шъущэжьых. 8 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ кум ижъугъэуцуи, шъуихьакъкІэ Зиусхьаным къурмэн фэшъушІыщт дышъэ пкъыгъохэр нэмыкІ пхъуантэ дашъулъхьэхи, ыбгъукІэ къыгожъугъэуцуи, кур шъутІупщи, зыфаем орэкІо. 9 Шъулъыплъ, пхъуантэр къыздыращыгъэ чІыпІэм, Бэтщэмэщ ылъэныкъокІэ кум занкІэу зигъазэкІэ, ащыгъум Тхьэр ары мы тхьамыкІэгъошхор къытфезыгъэхыгъэр. Ащ фэдэу зымыхъукІэ Тхьэм ар къызэрэтфимыхьыгъэр, ошІэ-дэмышІэу къызэрэтэхъулІагъэр къытфэнэфэщт». 10 Фылистмэ джащ фэдэу ашІыгъ: чэм щыпэлъфитІу къаубыти кум кІашІагъэх, шкІэу акІэсыгъэхэр къакъырэм къычІанагъэх. 11 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІи дышъэ цыгъохэмрэ апкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэхэм ятеплъэ зиІэхэмрэ зыдалъхьэгъэ пхъуантэри кум рагъэуцуагъэх. 12 Чэмхэм Бэтщэмэщ кІорэ гъогум фаузэнкІыгъ; а гъогум тетхэу кІощтыгъэх, кІохэзэ быущтыгъэх, ау джабгъумкІи сэмэгумкІи дэхыщтыгъэхэп; фылист Іэшъхьэтетхэр ахэм ауж итхэу кІохэзэ, Бэтщэмэщ иІэгъо-блэгъухэм анэсыгъэх. 13 Бэтщэмэщ щыщ цІыфхэм а уахътэм коцыр лъэгум щахыщтыгъ, плъэхи Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къызалъэгъум, гушІуагъэх. 14 Кур къакІозэ, Бэтщэмэщ щыщ Ехъошыуа ичІыгу Іахьэ къэси, ащ хэлъ мыжъошхом дэжь къыщыуцугъ. Кур гъэстыныпхъэу зэхакъутагъ, чэмэу ащ кІэшІэгъагъэхэр Зиусхьаным къурмэнгъэст фашІыгъэх. 15 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІи дышъэм хэшІыкІыгъэ пкъыгъохэр зыдэлъыгъэри лэуйхэм къаІатхи джа мыжъошхом тырагъэуцуагъэх. А мафэм Бэтщэмэщ дэсхэм Зиусхьаным ыцІэкІэ къурмэнгъэстхэри нэмыкІ къурмэнхэри ашІыгъэх. 16 Фылист Іэшъхьэтетитфым а зэпстэур алъэгъуи, а мэфэ дэдэм Іэкърэн къагъэзэжьыгъ. 17 Апкъышъолхэм къахигъэбэгыкІыгъэхэм ятеплъэ зиІэ дышъитфыр псэкІодышІыкІэгъожь къурмэнэу фылистхэм Зиусхьаным фашІыжьыгъэх: зыр Ащдэд, зыр Іаззэ, зыр Ашкъэлэн, зыр Гъат, зыр Іэкърэн пае; 18 джащ фэдэу дышъэм хэшІыкІыгъэ цыгъохэри пытапІэхэр зиІэ фылист къалэхэмрэ къэмышІыхьэгъэ къуаджэхэмрэ зыІэ илъыгъэ Іэшъхьэтетитфым ателъытэгъагъ. Бэтщэмэщ дэсхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ зытырагъэуцогъэгъэ мыжъошхор непэ къызнэсыгъэми Бэтщэмэщ щыщ Ехъошыуа ичІыгу Іахьэ зэрэхэлъ.
Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Къыриат-ЕІэрим зэрагъэкощыжьыгъэр
19 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ зэрэдэплъагъэхэм пае Бэтщэмэщ дэсхэм Зиусхьаным ынае къащыфагъэти, нэбгырэ мин 50 -м щыщэу нэбгырэ 70 ыукІыгъ. Зиусхьаным бэлахьышхо къызэрафыригъэхыгъэм пае Бэтщэмэщ дэс цІыфхэм хьадэгъэшхо къаІэтыгъ. 20 Бэтщэмэщ дэс цІыфхэр къэупчІагъэх: «Хэта Зиусхьаным, Тхьэу лъапІэу лъагэм, ыпашъхьэ иуцон зылъэкІыщтыр? Тэ зыхядгъэщыжьмэ, хэт дэжь Ар ядгъэхьыщта?» 21 Арти къэбарыр алъагъэІасынэу Къыриат-ЕІэрим дэсхэм адэжь лІыкІохэр агъэкІуагъэх: «Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ фылист цІыфхэм къарагъэхьыжьыгъэшъы, шъукъакІуи, ар шъуадэжь шъухьыжь».
1 Самуел 7
1 Къыриат-ЕІэрим дэсхэр къакІохи Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къашти, Абинэдау иунэу Іуашъхьэм тетым къахьыгъ, ащ ыкъо ЕлыІазер зырагъэукъэбзи Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ ынаІэ тыригъэтынэу пшъэрылъ фашІыгъ. 2 Пхъонтэ лъапІэр Къыриат-ЕІэрим къызагъэкощыжьым ыуж охътабэ тешІагъ, илъэс 20 фэдиз горэ блэкІыгъ. Израилым ицІыфхэм Зиусхьаным зыфагъэзэжьыгъ.
Самуел Израилым ихьыкумышІ зэрэхъугъэр
3 ЕтІанэ Самуел израил цІыф пстэумэ ариІуагъ: «Хэмэ тхьэхэри Астарти къэшъубгынэхи, шъугухэмкІэ Зиусхьаным зыфэжъугъаз, а зы закъом шъуфэлажь, джары фылистхэм шъуащызыухъумэщтыр». 4 Арти израил цІыфхэм БэІалрэ Астартрэ щагъэзыехи, Зиусхьан закъом зыфагъэзэжьыгъ. 5 Ащ ыуж Самуел макъэ ыгъэІугъ: «Израил цІыфхэр зэкІэ Мыцпэ къыщызэІужъугъакІэхи, шъощ пае зэкІэми Зиусхьаным селъэІущт». 6 Арти Мыцпэ къыщызэІукІагъэх. КъызэІукІагъэхэм псыр къахьи, апсэ Зиусхьаным зэрэфагъазэрэм ищысэу чІыгум щыракІутыгъ, а мафэми анэкІыгъ. ЕтІанэ аІуагъ: «Зиусхьаным ыпашъхьэ псэкІод щытшІагъ». Іэшъхьэтетэу Самуел Мыцпэ къыщызэІукІэгъэ израил цІыфхэр хьыкум ышІыгъэх. 7 Израил цІыфхэр Мыцпэ къызэрэщызэІукІагъэхэм икъэбар фылистхэм зызэхахым, фылист Іэшъхьэтетхэр Израилым къытебэнэнхэу къежьагъэх. Израил цІыфхэм ар зызэхахым фылистхэм ащыщтагъэх. 8 Арти ахэм Самуел раІуагъ: «Фылистхэм тащиухъумэнэу ти-Зиусхьанэу Тхьэм тэщ пае зэпымыоу тфелъэІу». 9 Самуел быдзыщэм джыри ешъорэ шъынэр Зиусхьаным пае къурмэнгъэст ышІи, Израилым пае Зиусхьаным зелъэІум, Зиусхьаным ар къызэхихыгъ. 10 Самуел къурмэнгъэстыр ышІызэ фылистхэр Израилым къезэонхэу къэсыгъэх. Зиусхьаным а мафэм мэкъэшхохэр къыгъэІузэ, фылистхэр лъэшэу къыгъэщтагъэхэти, шъхьэджэ-псаджэу ахэм Израилыр къабгынагъ. 11 Израил цІыфхэм зэоныр Мыцпэ щырагъажьи фылистхэм язаохэзэ, ахэр къызэкІафэхи, Бэткъар чІыпІэм нэс къафхи, щызэхакъутагъэх. 12 ЕтІанэ Самуел зы мыжъо горэ къышти Мыцпэрэ Ешанрэ азыфагу щигъэтІылъыгъ, «Мы чІыпІэм нэс Зиусхьаныр къыддэІэпыІагъ» ыІозэ, АбэнхъаІэзэркІэ ащ еджагъ. 13 Джащ тетэу фылистхэр агъэІэсагъэх, ащ нахьыбэрэ ахэр Израилым ичІыгу къихьажьыгъэхэп, Самуел щэІэфэ фылистхэр Зиусхьаным иунашъо пэшІуекІошъугъэхэп. 14 Фылистхэм Іэкърэн къыщегъэжьагъэу Гъат нэс щаштэгъэгъэ къалэхэр Израилым къызІэкІигъэхьажьхи, ахэм ягъунапкъэхэри фылистхэм къаІэкІихыжьыгъэх. Ащ ыуж Израилрэ амэрхэмрэ мамырныгъэ зэдыряІагъ.
Самуел Израилым ихьыкумышІ
15 Самуел щэІэфэ Израилым ихьыкумышІщтыгъ. 16 Илъэс зэкІэлъыкІохэм къакІоцІ къалэхэу Бэтэл, Гъылгъал, Мыцпэ ащ къызэпикІухьэхэзэ, а чІыпІэ пстэуми израил цІыфхэм ящыхьыкумышІщтыгъ. 17 ЕтІанэ Рамэ къыгъэзэжьыщтыгъ, сыда пІомэ иунэ ащ дэтыгъ. Мыщи израил цІыфхэм ящыхьыкумышІщтыгъ. А къалэми Зиусхьаным ыцІэкІэ къурмэншІыпІэ ащ щишІыгъ.
1 Самуел 8
Пачъыхьэр къафытырагъэхьаным цІыфхэр зэрэфэягъэхэр
1 Самуел жъы зэхъум икІалэхэр Израилым хьыкум щашІынэу тыригъэхьагъэх. 2 ИкІэлэ нахьыжъ ыцІагъэр Иоел, ятІонэрэ кІалэм ыцІагъэр Абие; ахэр БэрщэбаІ ихьыкумышІщтыгъэх. 3 Ары шъхьае кІалэхэр тым игъогу рыкІощтыгъэхэп, мылъкум зыдырагъэхьыхыгъэу, къуалъхьэхэр къаІахыщтыгъэх, шъыпкъэм тетэу хьыкум ашІщтыгъэп. 4 Арти Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэр зэкІэ къэзэрэугъойхи Самуел дэжь, Рамэ, къакІохи 5 къыраІуагъ: «Мары жъы ухъугъ, ау уикІалэхэр уигъогу тетхэп; адрэ лъэпкъхэм афэдэу, типэщэнэу пачъыхьэ къытфытегъахь». 6 «Типэщэнэу пачъыхьэ къытфытегъахь» къызэрэраІуагъэр ыгу рихьыгъэпти, Самуел Зиусхьаным елъэІугъ. 7 Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «ЦІыфмэ къыуаІорэ пстэуми едэІу, сыда пІомэ щагъэзыерэр сэры нахь орэп, сыряпачъыхьэным ахэр фаехэп; 8 Мысырым къызщисщыжьыгъэхэ мафэм къыщегъэжьагъэу непэ къызнэсыгъэми джары ахэр зэрэзекІохэрэр, сэ сыкъабгынэти нэмыкІ тхьэхэм ялъэІущтыгъэх, ори джащ фэдэу къыбдэзекІох. 9 Арышъ, ахэм къаІорэм едэІу, ау пачъыхьэ яІэ зыхъукІэ, яІэшъхьэтет фитныгъэу иІэщтхэр зыфэдэхэри агурыгъаІу». 10 Арти, Самуел пачъыхьэ афытыригъэхьанэу къелъэІурэ цІыфхэм Зиусхьаным игущыІэхэр зэкІэ ариІожьи, 11 къыІуагъ: «Пащэу шъуиІэщт пачъыхьэм ифитныгъэхэр мыщ фэдэщтых: шъуикІалэхэр ыштэнхэшъ, зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэм алъыплъэнхэу ыгъэнэфэщтых, адрэхэр ишыухэм ахигъэхьащтых, нэмыкІхэри ику зэкІэшІагъэмэ апэ итхэу чъэщтых; 12 зыгорэхэр нэбгырэ мин, нэбгырэ шъэныкъо хъурэ дзэ купхэм яІэшъхьэтетыщтых; адрэхэм игубгъохэр алэжьыщтых, илэжьыгъэхэр Іуахыжьыщтых, Іэшэ-шъуашэхэмрэ зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэм ящыкІэгъэщтхэмрэ ашІыщтых, 13 шъупхъухэри ащ ыштэщтых мэ ІэшІухэр зыпихырэ щыфэн зэхэлъхэр агъэхьазырынхэм, пщэрыхьанхэм, хьалыгъу агъэжъэным пае; 14 шъуилэжьыгъэшІэпІэ, шъуисэнэшъхьэлэжьыпІэ, зэйтыншІэпІэ анахь дэгъухэри ащ ыштэнхэшъ, иунэІутхэм аритыщтых; 15 лэжьыгъэу хэшъулъхьагъэмрэ сэнашъхьэу шъулэжьырэмрэ азыпшІани пичынышъ, ичырэхэмрэ иунэІутхэмрэ аритыщтых; 16 шъуипщылІ хъулъфыгъэхэри, бзылъфыгъэхэри, шъуичэм нахь лъэпкъышІухэри шъуищыдхэри шъуІихынхэшъ, ежь ышъхьэ иІофхэм апае къызфигъэфедэщтых; 17 шъуимэл-пчэнхэм азыпшІани ыштэщт, шъори ащ шъуриунэІутыщт; 18 етІанэ шъор-шъорэу къыхэшъухыгъэ пачъыхьэм шъукъыгъэтхьаусыхэу Зиусхьаным шъузелъэІукІэ, зыпари къышъуфишІэжьыщтэп». 19 Самуел ариІуагъэм цІыфхэр къедэІунхэу фэягъэхэп: «Хьау, – аІуагъ, – пачъыхьэм тыфай, 20 адрэ лъэпкъхэм тэри тафэдэщт: типачъыхьэ типэщэщт, тапашъхьэ итыщт, заоу ятшІылІэщтхэмкІи пащэу тиІэщт». 21 Самуел цІыфмэ къаІорэ пстэуми едэІуи, зэхихыгъэр Зиусхьаным фиІотэжьыгъ. 22 Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «Зэрэфаехэу пачъыхьэр афытегъахь». Ащ ыуж Самуел израил цІыфхэм ариІуагъ: «Джы шъхьадж икъалэ орэкІожь».
1 Самуел 9
Тхьэм Саул пачъыхьэнэу къызэрэхихыгъэр
1 Бынямин лъэпкъым щыщэу лІы бэлахьэ горэ Къыщ ыцІэу щыІагъ. Ар бынямин горэм къыхэкІыгъэ Афые икІалэу Бэхъорат къаригъэлъфыгъэ Цырэур ыкъо Абиел икІалэу щытыгъ. 2 Саул ыцІэу ащ кІалэ иІагъ, ныбжьыкІэу, дахэу: Саул фэдэу дахэу Израилым щыщхэм зы нэбгыри ахэтыгъэп, илъэгагъэкІэ зэрэлъэпкъэу ар къахэщыщтыгъэ. 3 Зэгорэм Саул ятэу Къыщ ищыдыбзхэр шІокІодыгъэхэти, Къыщ Саул риІуагъ: «Тэджи, унэІутхэм ащыщ горэ гъусэ шІи, щыдыбзхэм шъукъалъыхъунэу шъукІу». 4 Джащ тетэу ащ Ефраим къушъхьэр зэпичыгъ, чІыпІэу Щалищ къызэпикІухьагъ, ау зылъежьагъэхэр къагъотыгъэхэп. Ащ ыуж чІыпІэу ЩэІалим къызэпакІухьагъэти, ащи къыщагъотыгъэхэп. ЕтІанэ Бынямин хэкур къызэпакІухьагъ шъхьае, мыщи рагъотагъэхэп. 5 Джаузэ Цыуф чІыпІэм зынэсхэм, унэІутэу игъусагъэм Саул риІуагъ: «Тэгъэгъэзэжь, армырмэ тятэ щыдыбзхэри щыгъупшэжьыгъэхэу къытлъыримыгъэжьагъохэт». 6 Арти унэІутым ащ къыриІожьыгъ: «Мы къалэм Тхьэм ицІыф, лъытэныгъэ фашІэу, ыІорэ пстэури тефэу дэс. Ащ ыдэжь тыгъакІуи, зыдэдгъэзэн фэе лъэныкъор къытиІонкІи мэхъуба». 7 Саул иунэІут риІожьыгъ: «ТыкІомэ, а цІыфым сыда фэтхьыщтыр? Тиматэмэ хьалыгъу арылъыжьэп, шІухьафтыни тиІэп, Зиусхьаным ицІыф еттынэу сыда тІэкІэлъыр?» 8 Арти унэІутым Саул риІожьыгъ: «Тыжьын ахъщэм ызыплІанэ сІыгъышъ, Зиусхьаным ицІыф ар естынышъ, лъэныкъоу зыдэдгъэзэщтыр къытиІощт». 9 Джыри Саул иунэІут риІуагъ: «КъапІорэр дэгъу, некІо». Тхьэм ицІыф зыдэс къалэм дэхьагъэх. Іуашъхьэм тет къалэм дэкІуаехэзэ, псыхьэ кІорэ пшъашъэхэр апэ къифагъэхэти, ахэм яупчІыгъэх: «Усэрэжъыр мыщ дэса?» НахьыпэкІэ Тхьэм еупчІынхэ зыхъукІэ Израилым щыщхэм аІощтыгъэ: «Усэрэжъым дэжь некІо»; сыда пІомэ тхьэлІыкІокІэ джы заджэхэрэм пасэм усэрэжъкІэ ягугъу ашІыщтыгъэ. 12 Адрэхэм джэуап къатыжьыгъ: «Дэс, мары ар, шъуапэ итэу макІошъ, шъуелъэкІони шъукІахь, къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм цІыфхэм мэфэкІ къурмэн щашІти, ар непэ къалэм къэкІуагъ; 13 къалэм шъунэсмэ, шъуІукІэщт, щэджэгъуашхэ къыщишІынэу къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм дэмыкІуаезэ шъуфэзыщт. Ар къэмысэу цІыфхэм шхэныр рагъэжьэщтэп, къурмэным пае Тхьэм зелъэІухэкІэ ары къырагъэблэгъагъэхэр зышхэщтхэр. Арышъ, шъукІу, джыри ежьагъэпышъ, шъуІукІэщт». 14 Джащ тетэу ахэр къалэм кІуагъэх. Къэлэгум зынэсхэм лъэгапІэм ежьэгъэ Самуел апэ къифагъ. 15 Саул къэкІонкІэ зы мафэ къэнэжьыгъэу Зиусхьаным Самуел къыриІогъагъ: 16 «Неущ мы уахътэм тефэу Бынямин хэкум щыщэу зы цІыф горэ уадэжь къэзгъэкІощтышъ, сиизраил лъэпкъ ипэщэщтым ышъхьэ дагъэ щыф – ащ силъэпкъ фылистхэм атыригъэкІощт; итхьаусыхэ макъэ къыслъыІэсыгъэшъ, силъэпкъ сыфэгумэкІы». 17 Самуел Саул къызелъэгъум Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «Джары цІыфэу зигугъу къыпфэсшІыгъагъэр; джары силъэпкъ зыгъэІорышІэщтыр». 18 Саул къэлапчъэм зынэсым Самуел екІуалІи еупчІыгъ: «Усэрэжъым иунэ зыдэщытыр къысэпІона?» 19 Самуел Саул къыриІожьыгъ: «Сэры усэрэжъыр, сапэ уитэу къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм дэкІуай, непэ щэджэгъуашхэ къыздэшъушІыщт, неущ пчэдыжьым устІупщыжьыщт, угу илъыр зэкІэ къыосІощт; 20 мэфищкІэ узэкІэІэбэжьмэ пшІокІодыгъэ щыдыбзхэм уафэмыгумэкІ; ахэр къагъотыжьыгъэх. Хэта зыІэ илъыщтыр Израилыр зэрэщытэу зыкІэхъопсырэ пстэури? Ар орэп шъуІуа, уятэ иунагъо зэрэщытэу арэп шъуІуа?» 21 Арти Саул къыриІожьыгъ: «Израилым ис лІэкъо нахь цІыкІухэм ащыщэу быняминба сыкъызхэкІыгъэр? Бынямин лІакъом щыщхэм анахь зыхамылъытэ-рэр арба сэ сыкъызхэкІыгъэр? Сыда ар къызкІысапІорэр?» 22 Самуел Саулрэ ащ иунэІутрэ зэригъэгъусэхи унэшхом зыдырищагъэх, нэбгырэ щэкІ фэдиз хъухэу къыригъэблэгъагъэхэм апшъэкІэ ыщэхи ыгъэтІысыгъэх. 23 Самуел пщэрыхьакІом къеджи риІуагъ: «"ГъэтІылъ" зыфасІуи къыостыгъэгъэ лы Іахьэр къахь». 24 ПщэрыхьакІом блантхъэ зэпытыр къыхьи Саул ыпашъхьэ къырилъхьагъ. Самуел ащ риІуагъ: «Мыр дгъэтІылъыгъагъэшъ, уапашъхьэ илъхьи шхы, цІыфхэр къызщызэІузгъэкІэщтхэ мы уахътэм тефэу ощ пае ар къэдгъэнэгъагъ». Джаущтэу а мафэм Саул Самуел щэджэгъуашхэ дишІыгъ. 25 ЕтІанэ ахэр къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм къехыжьхи къалэм къызэкІожьхэм, Саул унашъхьэм пІэ щыфашІи, чэщым ар ащ щычъыягъ. 26 Нэф къэшъи тыгъэр къызыкъокІым, Самуел унашъхьэм телъыгъэ Саул еджагъ: «Къэтэджи, узгъэкІотэжьыщт». Арти Саул къэтэджыжьи, тІури зэгъусэу щагум къыдэкІыгъэх.
Саул пачъыхьагъум зэрэтехьагъэр
27 Къэлэ гъунэм зыщынэсынхэм Самуел Саул риІуагъ: «Тапэ итэу кІонэу унэІутым еІу». Адрэр апэ иуцуагъ. «О джы къэуцуи Тхьэм къыІуагъэр къыпфэсІотэщт», – риІуагъ.
1 Самуел 10
1 Ащ ыуж Самуел дагъэр зэрыт бжъэр къышти, итыр Саул ышъхьэ тырикІи, ебэуи риІуагъ: «Мары Зиусхьаным икІэн, Ащ илъэпкъ пэщэныгъэ дызепхьанэу Іэшъхьэтетэу уегъэнафэ. 2 Садэжь уикІыжьэу укІожьзэ, Бынямин чІыгум ит псэупІэу Цэлцахъ узынэсыжькІэ, Рахъэл икъашъхьэ дэжь нэбгыритІу уапэ къыщифэщт. Ахэм къэбар уагъэшІэщт: "Узлъежьэгъэ щыдыбзхэр къагъотыжьыгъэх шъхьае, уятэ щыдыбзхэри щыгъупшэжьыгъэхэу, 'СикІалэ сыда икъэбарыр?' ыІозэ, мэгумэкІы". 3 Ащ ыуж уапэкІэ ебгъэхъунышъ, чІыпІэу Табор ит чъыгаем нэс укІощт, ащ дэжь Тхьэм елъэІунхэу Бэтэл кІорэ нэбгырищыр къыщыппэгъокІыщт: зым чыцІищ ыІыгъыщт, адрэм – хьалыгъу хьакушищ, ящэнэрэм санэр зэрыт нэтыр ыхьэу плъэгъущт. 4 УзаІукІэкІэ, ахэм шІуфэс къыуахыщт, етІанэ хьалыгъуитІу къызыуаткІэ къаІыпхыщт. 5 ЕтІанэ Зиусхьаным и-ГъыбІэкІэ заджэхэрэ Іуашъхьэу фылист дзэ купыр къызщыуцугъэм унэсыщт. Къалэм уздахьэкІэ, тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыф купэу, бзэпсхэр зэрыщэгъэ пхъонтэпщынэм, шъонтырыпым, къамылым къяозэ, къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм къехрэм уІукІэщт. Тхьэм кІочІэ лыеу къахилъхьагъэм зэлъиштагъэхэу, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр ахэм къашІызэ, Ащ ищытхъу аІуатэ. 6 Джащ дэжьым Зиусхьаным и-Псэ къыпхэхьанышъ, ори ахэм урягъусэу, Тхьэм кІочІэ лыеу къыпхилъхьагъэм узэлъиштагъэу, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къадэпшІызэ, Ащ ищытхъу адэпІотэщт, фэшъхьаф цІыфи ухъущт. 7 Ахэр къызыохъулІахэкІэ, угу къыуиІорэр шІэ, Тхьэу уигъусэм къыбдигъэхъущтышъ. 8 Сэ сынэмысзэ о Гъылгъал кІо, Зиусхьаным пае къурмэнгъэстрэ зэгурыІоныгъэ къурмэнрэ щысшІынхэу сэри сыкъэкІощт. Уадэжь сыкъакІоу пшІэщтыр къыосэІофэкІэ мэфиблэ къысаж». 9 Саул ыгъэзэжьыгъэу Самуел ыдэжь икІыжьзэ, Тхьэм ащ ицІыф гъэпсыкІэ къызэблихъугъ, къыриІуагъэхэри зэкІэ а мэфэ шъыпкъэм къехъулІагъэх. 10 КъакІохэзэ, ахэр къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм къызэсхэм, тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыф купым ІукІагъэх. Тхьэм и-Псэ ащ къылъыІэси, Тхьэм кІочІэ лыеу къыхилъхьагъэм зэлъиштагъэу, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къышІхэу, Ащ ищытхъу адиІуатэу ежьми ригъэжьагъ. 11 НахьыпэкІэ ар зышІэщтыгъэхэу, тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыфмэ ахэтэу, Тхьэм кІочІэ лыеу къыхилъхьагъэм зэлъиштагъэу, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр ащ къызэришІрэр зылъэгъухэрэм зым адрэм риІожьщтыгъэ: «Сыда Къыщ ыкъо къыщышІыгъэр? Адэ Саул тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыфхэм джы ащыщ хъугъа?» 12 Ащ дэжьым щытыгъэмэ ащыщ горэм къыІуагъ: «Адрэмэ хэта ятэр?» Джары гущыІэжъым хэлъэу зыкІэхъугъэри: «Адэ Саул тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыфхэм джы ащыщ хъугъа?» 13 ЕтІанэ Тхьэм къыхилъхьэгъэ кІочІэ лыеу зэлъызыштагъэм ар къызебгынэм, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къызэришІрэр, Тхьэм ищытхъоу ыІуатэрэр зэпигъэуи, къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм дэкІоягъ. 14 Ащ ыуж Саул ятэшыр ежьми иунэІути къяупчІыгъ: «Тыда шъуздэкІогъагъэр?» Арти риІожьыгъ: «Щыдыбзхэм талъыхъунэу тыщыІагъ, ахэр къызэтэмыгъотхэм, Самуел дэжь тыІухьэгъагъ». 15 Арти ятэшым Саул къыриІуагъ: «Самуел къышъуиІуагъэр къысфэІотэжь». 16 Саул ятэшым риІуагъ: «Щыдыбзхэр къагъотыжьыгъэхэу ащ къытиІуагъ». Ау зэрэпачъыхьэщтым ехьылІагъэу Самуел къыриІуагъэм икъэбар хигъэгъозагъэп.
Саул пачъыхьэу зэрэтырагъэхьагъэр
17 ЕтІанэ Зиусхьаным игухэлъ щигъэгъозэнхэм пае Самуел цІыфхэр Мыцпэ къащызэІуигъакІэхи, 18 израил цІыфхэм ариІуагъ: «Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэм ыІорэр мары: "Израил Мысырым къисщыжьи, мысыр цІыфхэм шъуакъыІэкІэсхыжьыгъ, шъузгъэпщылІщтыгъэ пачъыхьагъу пстэуми ягъэрыпІэ шъукъисщыжьыгъ. 19 Ау шъуи-Тхьэу тхьамыкІэпІэ пстэуми шъукъарызыщыжьэу, шъуигумэкІыгъо шъушъхьащызыхрэр джы щыжъугъэзыий, Зиусхьаным шъо ешъуІуагъ: 'ТиІэшъхьэтетынэу пачъыхьэ къытфытегъахь'. Арышъ, лъэпкъ-лъэпкъэу, лІэкъо-лІакъоу, лъэпкъэгъу-лъэпкъэгъоу Зиусхьаным ыпашъхьэ джы шъуиуцу"». 20 Самуел израил лъэпкъ пстэуми къяджи, бынямин лІакъор къахихыгъ. 21 Арти бынямин лІакъом чэзыур зынэсым, ар зэрэзэтефыгъэ зэкъошхэмкІэ зэхэушъхьафыкІыгъэхэу къекІолІэнхэу ариІуи, матыр лъэпкъэгъур къахихыгъ. ЕтІанэ матыр лъэпкъэгъум щыщ хъулъфыгъэхэр къызыхащхэм, Къыщ ыкъо Саул ыцІэ къыраІуагъ. Ащ лъыхъугъэх, ау къагъотыгъэп. 22 Арти Зиусхьаным еупчІыгъэх: «Саул къэкІуагъэба?» Зиусхьаным къариІожьыгъ: «Мары ар, ІапІэхэм захигъэбылъхьагъ». 23 Лъагъачъэхи ар къащи цІыфхэм къызахэуцом, илъэгагъэкІэ зэрэлъэпкъэу къахэщыгъ. 24 Самуел зэкІэми къариІуагъ: «Зиусхьаным къыхихыгъэр шъолъэгъуа? Зэрэлъэпкъэу ащ фэдэ хэтэп». Ащ дэжьым цІыфхэр зэкІэ къэзэрэгъэкууагъэх: «Пачъыхьэр орэпсэу!» 25 ЕтІанэ Самуел упачъыхьэным унашъоуи фитныгъэуи пылъхэр зыфэдэхэр цІыфхэм къафиІотагъ. КъафиІуати, ахэр зыдитхэгъэ тхылъыр Зиусхьаным ыпашъхьэ рилъхьагъ, ащ ыуж къекІолІагъэхэр шъхьадж пэпчъ иунэ кІожьынэу зэбгыритІупщыжьыгъэх. 26 Саули ядэжь, ГъыбІэ, зегъэзэжьым, Тхьэр зыгу къихьэгъэ лІэхъупхъэхэу къыхихыгъэхэр игъусэхэу кІожьыгъэх. 27 Ары шъхьае зэІышІэкІо цІыфхэм аІощтыгъэ: «Ара тыкъэзыухъумэщтыр?» Джаущтэу пхъэтэпэмыхь ашІыгъ, шІухьафтынхэри фахьыгъэхэп; ау адрэм зыпари ымылъэгъурэм фэдэу зишІщтыгъэ.
1 Самуел 11
Саул Іамон лъэпкъым зэрэтекІуагъэр
1 Іамон лъэпкъым щыщэу Нэхъащ ГъылыІад хэкум ит къалэу Яощ къыдзыхьагъ. Арти Яощ дэс хъулъфыгъэхэм зэкІэми Нэхъащ раІуагъ: «Зэзэгъыныгъэ къыддэшІи тыбготыщт, къулыкъуи пфэтшІэщт». 2 Арти Іамон лъэпкъым щыщэу Нэхъащым ахэм ариІуагъ: «Зэзэгъыныгъэ къыжъудэсшІыщт унашъо пылъэу: шъуащыщ пэпчъ ынэ джабгъу къискІынышъ, зэрэ-Израилэу ынапэ тесхыщт». 3 Арти Яощ дэс нахьыжъ упчІэжьэгъухэм къыраІожьыгъ: «Израил ичІыпІэ пстэуми тилІыкІохэр тІофтэнхэм пае мэфибл къытэт, тыкъыдэзыщыжьын гори зытымыгъоткІэ, тыкъыпфэкІощт». 4 Ащ ыуж лІыкІохэр агъэкІуагъэх Саул зыдэс къалэу ГъыбІэ, къэбарыр цІыфхэм къызафаІуатэм, ахэм куо-хьаушхо къаІатыгъ, гъыныри къыхадзагъ. 5 Ащ тефэу Саул губгъэм щыІагъэти, цухэм ауж итэу къызыдэхьажьым къяупчІыгъ: «Сыда цІыфхэм къяхъулІагъэр, сыда ахэр зыкІэгъыхэрэр?» Арти Яощ къикІыгъэхэм къахьыгъэ къэбарым ар щагъэгъозагъ. 6 КъаІорэр зэхэзыхыгъэ Саул Тхьэм и-Псэ куоу къыхахьи, лъэшэу къызэкІигъанэу къэгубжыгъ. 7 ЕтІанэ цуитІур пкъырыпкъэу зэхиупкІэтагъэх, Саулрэ Самуелрэ ауж имыхьэхэрэм зэкІэми яцухэм джащ фэдэу зэрадэзекІощтхэр лІыкІоу къаІофтагъэхэм ащ лъыпытэу Израилым ичІыпІэ пстэуми къэбарэу аригъэхьыжьыгъ. Арти Зиусхьаным къаришІэн ылъэкІыщтым цІыфхэр зэкІэ ыгъэщынагъэхэти, зэгурыІохи, зыч-зыпчэгъоу заом зэдежьагъэх. 8 КІохэзэ, Бэзэкъ зынэсхэм ахэр Саул къызызэпеплъыхьэхэм, Израилым щыщхэр нэбгырэ мин шъищ, Ехъудэм щыщхэр нэбгырэ мин щэкІ хъухэу къычІэкІыгъ. 9 Арти лІыкІоу къэкІуагъэхэм араІуагъ: «ГъылыІад ит къалэу Яощ дэсхэм макъэ яжъугъэІужь: неущ тыгъэм къыгъэплъэу зыригъажьэкІэ, ІэпыІэгъур къышъулъыІэсыщт». ЛІыкІохэм къагъэзэжьи, Яощ дэсхэр къэбарым зыщагъэгъуазэхэм, адрэхэр лъэшэу гушІуагъэх. 10 Яощ дэсхэм Нэхъащ къэбар фарагъэхьыжьыгъ: неущ тыкъышъупэгъокІыщтышъ, шъузыфаер къыташъушІ. 11 КъыкІэлъыкІорэ мафэм Саул ицІыфхэр купищэу зэхидзи къежьэхи, тыгъэр къызэрэкъокІэу Іамонхэм яуцупІэ къэсыгъэх. Тыгъэнэстыр къэхъуфэ ахэр зэхакъутагъэх. Псэоу къэнагъэхэр пэкІэ-пакІэу зэбгырычъыжьыгъэх. 12 Ащ ыуж цІыфхэм Самуел къыраІуагъ: «Тыдэ щыІэха "Саула ыкІи типачъыхьэщтыр?" зыІуагъэхэр? Ахэр къытІэкІэжъугъахьэхи, апсэ хэтхыщт». 13 Ау Саул ар афидагъэп: «Мы мафэм зыми ыпсэ хэпх хъущтэп, сыда пІомэ Зиусхьаным непэ Израил къыгъэнэжьыгъ». 14 Ащ ыуж Самуел цІыфхэм ариІуагъ: «Гъылгъал тыкІонышъ, пачъыхьэр зэрэтехьэрэр къэдгъэшъыпкъэжьыщт». 15 Арти цІыфхэр зэкІэ зэрэзэхэтхэу Гъылгъал кІохи, Зиусхьаныр ишыхьатэу Саул Гъылгъал ипачъыхьэу тырагъэхьагъ. ЕтІанэ зэгурыІоныгъэ къурмэнхэр Зиусхьаным пае ашІхи, Саули израил цІыфхэри зэкІэ лъэшэу ащ щычэфыгъэх.
1 Самуел 12
Самуел цІыфхэм псалъэ зэрадишІыгъэр
1 Самуел зэрэ Израилэу риІуагъ: «ЗэкІэми къысашъуІорэм сыкъедэІуи, пачъыхьэр къышъуфытезгъэхьагъ, 2 мары, пачъыхьэр джы шъуапашъхьэ ит; сэ жъы сыхъугъ, сшъхьацхэри тхъуагъэх; сикІалэхэри къышъухэтых; сикІэлэгъум къыщегъэжьагъэу непэ къызнэсыгъэм шъуапашъхьэ ситыгъ; 3 мары сыщыт, Зиусхьанри щыгъуазэу, Тхьэм къахихыгъэ пачъыхьэми шъукъызэхихэу, къашъуІо: хэта зицу зыІысхыгъэр, хэта зищыд зыІысхыгъэр, хэта зыгу хэзгъэкІыгъэри сиягъэ зэзгъэкІыгъэри, хэта къуалъхьэ къызІысхи, зилажьэ сыушъэфыгъэри, – ащ фэдэ къышъухэкІмэ, Іысхыгъэр къестыжьыщт». 4 Арти къыраІожьыгъ: «О тыгу хэбгъэкІыгъэп, тишъхьафитныгъи ттепхыгъэп, зыгорэми зыпари Іыпхыгъэп». 5 ЕтІанэ ащ ариІуагъ: «Лажьэ гори симыІэу къызэрэшъуІуагъэмкІэ мы мафэм Зиусхьаныри Тхьэихэхыри шъуишыхьатых». Адрэхэм къыраІожьыгъ: «Ары, тІури тишыхьат». 6 Арти Самуел цІыфхэм ариІуагъ: «Зиусхьаныр Мосэрэ Хьарунэрэ къытезгъэхьагъэхэу, шъуятэхэр мысыр чІыгум къизыщыжьыгъэр ары. 7 Джы шъукъэуцуи, Зиусхьаным тыкъызэхихэу Зиусхьаным шъори шъуятэхэми шІоу къышъуфишІэгъэ пстэури шъугу къэзгъэкІыжьзэ, сышъодэощт. 8 Якъубэ Мысырым зэкІом шъуятэхэр агурэ апсэрэ еІэжьыгъэхэу Зиусхьаным елъэІухэу зырагъажьэм, Зиусхьаным Мосэрэ Хьарунэрэ къафигъакІохи, ахэм шъуятэхэр Мысырым къыращыжьхи, мы чІыпІэм къагъэтІысыгъэх. 9 Ау ахэм я-Зиусхьанэу Тхьэр зыщагъэгъупшагъэти, къязаощтыгъэхэм, Хъэцэр идзэпащэу Сисрэ, фылистхэми, мэуаб пачъыхьэми ахэр Ащ аригъэгъэпщылІыгъэх. 10 Арти, агурэ апсэрэ еІэжьыпагъэхэу, ахэр Зиусхьаным елъэІугъэх: "Тыхэукъуагъ ти-Зиусхьан къызэтэбгынэм, тхьэ нэпцІхэу БэІалхэмрэ Астартхэмрэ тафэІорышІэу зэтэублэм. Джы типыйхэм такъыІэкІэхыжьи, тыпфэлэжьэщт". 11 Арти Зиусхьаным ЕрыубэІали, Баракъи, Ифтахъи, Самуели къыгъэкІуагъэх, пыеу шъукъэзыуцухьэщтыгъэмэ шъуакъыІэкІихижьи, щынэгъончъэу шъущыІагъ. 12 ЕтІанэ Іамон ипачъыхьэу Нэхъащ къышъозэонэу къызэрежьагъэр къызэшъолъэгъум шъукъысэлъэІугъ: "Хьау, пачъыхьэм ыІэмычІэ терэлъ", Зиусхьанэу Тхьэр шъуипачъыхьэу щыт нахь мышІэми. 13 Арышъ, мары пачъыхьэу хэжъудзыгъэр, шъузыфэягъэр: Зиусхьаным пачъыхьэр къышъуфытыригъэхьагъ. 14 Зиусхьаным шъущэрэщын, шъуфэрэлажь, Зиусхьаным ыІорэм шъуерэдэІу, Зиусхьаным иунашъохэм шъуапэрэмыуцужь, шъори шъуипачъыхьэу зыІэ шъуилъри шъуи-Зиусхьанэу Тхьэм ыуж шъуерэт. 15 Зиусхьаным ыІорэм шъуемыдэІоу, Ащ иунашъохэм шъуапэуцужь зыхъукІэ, шъуятэхэм аришІагъэр къышъуишІэщт, ынае къышъущыфэщт. 16 Джы шъукъэуцуи, шъуинэрылъэгъоу Зиусхьаным Іофышхо зэрэзэшІуихыщтым шъукъеплъ: 17 коцым джы иІухыжьыгъоба? Ау Зиусхьаным селъэІунышъ, шыблэри къыгъэгъогъощт, ощхыри къыригъэщхыщт, пачъыхьэ къышъуфытыригъэхьанэу Зиусхьаным шъузелъэІум лъэшэу шъузэрэхэукъуагъэр зыдышъуигъэшІэжьыщт». 18 Арти Самуел Зиусхьаным елъэІуи, Зиусхьаным шыблэри ощхыри а мафэм къытІупщыгъэх, цІыфхэр Зиусхьаными Самуели лъэшэу ащыщынагъэх. 19 Ащ ыуж цІыфхэр зэкІэ Самуел елъэІугъэх: «Зиусхьанэу уи-Тхьэ тфелъэІу уиІумэтхэр ымыгъэлІэнхэу, пачъыхьэ къытфигъэкІонэу тызелъэІум хэукъоныгъэу тиІагъэхэм джыри зы ахэдгъэхъуагъэшъ ары». 20 Арти Самуел цІыфхэм ариІожьыгъ: «А хэукъоныгъэхэр шъушІыгъахэми, шъумыщын, ау Зиусхьаныр зыкІи шъумыбгын, шъугукІэ шъуфэхьалэлэу Зиусхьаным шъуфэлажь. 21 ШІуагъэ зыхэмылъ, шъукъыхэзымыщыжьыщт Іофмэ шъуапымылъ, ахэр зэрэбылым щыІэп. 22 ИІорэ ишІэрэ зэрэзэтетхэм, ыцІэ лъагэ илъэпІагъэ къызэриухъумэрэм ялъытыгъэу Зиусхьаным ыгъэлъэпІэгъэ лъэпкъыр къыбгынэщтэп, сыда пІомэ Зиусхьаным шъурилъэпкъ шІоигъоу шъукъахихыгъ. 23 Сэри джащ фэдэу Зиусхьаным ыпашъхьэ псэкІод щысшІэщтэп. ГъогушІу шъузэрэтетыным шъуфэзгъэсэщт. 24 Ау Зиусхьаным шъущыщын, шъыпкъагъэ фышъуиІэуи шъугукІи шъуфэкъабзэу шъуфэлажь, шъуинэрылъэгъугъэба гъэунэфыпІэшхо къызэрэшъуишІылІагъэр. 25 Армырмэ бзэджагъэхэр зызешъухьэхэкІэ, шъори шъуипачъыхьи шъузэрзэпылъэу шъуритэкъухьащт».
1 Самуел 13
Фылистхэм апэшІуекІорэ заомрэ Саул къурмэныр зэриукъуагъэмрэ
1 Джащ тетэу Саул ятІонэрэ илъэсым пачъыхьагъэ. 2 Саул израил лъэпкъым щыщэу нэбгырэ минищ къахихыгъ: нэбгырэ минитІур игъусэу къалэу Мыхмэсрэ Бэтэл къушъхьэмрэ ащыІагъэх, адрэ миныр Саул ыкъо Ионэтан игъусэу Бынямин хэкум ит къалэу ГъыбІэ щыІагъэх; адрэ цІыфхэр ячэтэнгъэІагъэхэм якІужьынхэу ащ зэбгыритІупщыжьыгъагъэх. 3 Ащ ыуж Ионэтан фылист дзэ купэу ГъыбІэ къыщыуцугъэм тебани зэрэзэхикъутагъэм икъэбар фылистхэм зэхахыгъ. Арти, Саул гъоупщынэм епщэзэ, къэхъугъэм икъэбар зэрэхэгъэгоу щызэхаригъэхыгъ. 4 ЕтІанэ Саул фылист дзэ купыр зэрэзэхикъутагъэм, фылистхэм Израилым агу зэрэщыкІыгъэм икъэбар зэрэ Израилэу зызэхехым, цІыфхэр къэзэрэугъойхи, Саул дэжь Гъылгъал къэкІуагъэх. 5 Арти фылистхэр Израилым къезэонхэм пае зэоным фытегъэпсыхьэгъэ ку мин щэкІ шыкоо нэбгырэ миних ягъусэжьэу, хы Іушъом Іулъ пшахъом ибагъэм фэдиз хъунэу, цІыф бэ дэдэ хъухэу къэзэрэугъойхи къежьагъэх. Бэтаон икъокІыпІэ лъэныкъокІэ дзыгъэу щыІэ Мыхмэс къэсхи къыщыуцугъэх. 6 Джуртхэр лъэныкъо пстэумкІи къаухъурэигъэхэти, ахэр къащтэхи къушъхьэ гъочІэгъхэми, къушъхьэ тІуакІэхэми, мыжъошхохэмрэ къэхэмрэ акъогъуи, псы зэІугъэкІапІэхэми гъэбылъыпІэкІэ якІужьыгъэх; 7 джуртмэ ащыщхэр псыхъоу Иордан зэпырыкІхи, Гъад, ГъылыІад хэгъэгумэ ячІыгумэ анэсыгъэх. Саул Гъылгъал къыдэнэгъагъэ нахь мышІэми, ыуж итэу къэкІогъэ цІыфхэр зэкІэ зэрэщынэщтыгъэхэм къыхэкІэу кІэзэзщтыгъэх. 8 Самуел къыфигъэнэфэгъэ уахътэр къэсыфэ Саул мэфиблэ ащ ежагъ. Ау Самуел Гъылгъал къызэмыкІом, цІыфхэм Саул къабгынэу рагъэжьагъ. 9 Арти Саул ариІуагъ: «Къурмэнгъэстрэ зэгурыІоныгъэ къурмэнрэ сшІыщтхэшъ, ищыкІагъэхэр къысфашъущэх». Ежьым къурмэнгъэст ышІыгъ. 10 Къурмэнгъэстыр ыухыгъэ къодыеу Самуел къэсыгъ. Саул шІуфэс рихынэу ащ пэгъокІыгъ. 11 «Сыд джы пшІагъэр?» – ыІуи Самуел къызеупчІым, Саул риІожьыгъ: «Сигъусэ цІыфхэр зэрэзэбгырычъыжьхэрэр слъэгъугъэ, ау къэбгъэнэфэгъэ мафэхэм яхъулІэу укъызэмыкІом, фылистхэри Мыхмэс къыщызэрэугъоигъэхэти, 12 укъэсыфэ сегупшысыгъ: "Сэ Зиусхьаным ІэпыІэгъу къытитынэу джыри семылъэІузэ, фылистхэр Гъылгъал къэсынхэшъ, къысэзэощтых". Джары къурмэнгъэстхэр зыкІэсшІыгъэхэр». 13 Ау Самуел Саул риІуагъ: «Делагъэу узекІуагъ. Уи-Зиусхьанэу Тхьэм къыуиІорэр бгъэцэкІагъэп. Ащ къыІорэм ублэмыкІыгъагъэмэ, уилІакъо егъашІэм Израилым ипачъыхьэщтыгъ. 14 Ау джы уипачъыхьагъу укъытенэжьыщтэп. Зиусхьаным ыгу рихьэу, Ежь ыІорэм шІомыкІынэу лІы къыгъотыгъ, илъэпкъ ипэщэнэу Зиусхьаным ащ унашъо фишІыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным къыпфишІыгъэ унашъор о бгъэцэкІагъэп». 15 ЕтІанэ Самуел Гъылгъал къыбгыни Бынямин хэкум ит къалэу ГъыбІэ кІуагъэ. Саул игъусэхэр къызелъытэм нэбгырэ шъих Іэпэ-цыпэ хъоу къычІэкІыгъ. 16 Саулрэ ыкъо Ионэтанрэ дзэкІолІэу ягъусэхэри Бынямин ит къалэу ГъыбІэ къыщыуцугъэх. Адрэ фылистхэм къалэу Мыхмэс уцупІэкІэ хахыгъ. 17 Арти фылистхэм яуцупІэ дзэ купищ къыдэкІыгъ апэ къифэрэ чІыгур зэрапхъонэу. Зыр хэкоу ШыуІал ит къалэу Іофрэ лъэныкъомкІэ кІорэ гъогум техьагъ, 18 адрэ купым Бэтхъорэн екІурэ гъогур хихыгъ, ящэнэрэм ЦыоІим лъэгум игъунапкъэкІэ щыІэ шъофнэкІым фигъэзагъ. 19 А лъэхъаным зэрэ Израил хэгъэгоу гъукІэхэр исыгъэхэп, сыда пІомэ джуртхэм чатэхэмрэ пчыпыджынхэмрэ ашІынэу фылистхэм къафадэщтыгъэп. 20 ЯшІуанэхэр, яотычхэр, ягъупчъэхэр алъынхэм пае джуртхэр зэкІэ фылистхэм адэжь кІонхэ фэягъ. 21 Къэуцэкугъэ пхъэІэшацэхэр, шІонажэхэр зэрафалъхэрэм пае фылист гъукІэхэм тыжьын ахъщэу грамми 8 фэдиз аІахыщтыгъэ, Іэмэ-псымэ папцІэхэмрэ отычхэмрэ ягъэлъын уасэу фашІыщтыгъэр тыжьын ахъщэу грамми 4 фэдиз. 22 Арти зэзаохэ зыхъукІэ Саулрэ Ионэтанрэ ягъусэгъэ дзэкІолІхэм зэкІэми чатэхэмрэ пчыпыджынхэмрэ аІыгъщтыгъэхэп, Саулрэ ащ икІалэу Ионэтанрэ ары ныІэп Іашэхэр зиІагъэхэр. 23 ЕтІанэ фылист дзэ купыр Мыхмэс зэпырыкІыпІэм къэсыгъ.
1 Самуел 14
Ионэтан лІыгъэ зэрэзэрихьагъэр
1 Зы мафэ горэм Саул икІалэу Ионэтан иашъоджэнэзехьэ риІуагъ: «МодрабгъукІэ щыІэ фылист дзэ купым дэжь тыгъакІу». Ау а къэбарым ятэ щигъэгъозагъэп. 2 Саул къалэу ГъыбІэ къыпэгъунэгъу чІыпІэу Мигърэун къыщыкІырэ нар чъыгым ычІэгъ чІэсыгъ. Нэбгырэ шъих фэдиз ащ кІыгъугъ. 3 Ахэм ахэтыгъ Зиусхьаным фэлэжьэрэ къурмэнышІэу къурмэнышІ чэтэнІабгъур зыбг пыпхэгъэгъэ Ахъые. Ар Ихабод ышэу Ахъытыу икІэлагъ. Ихабод къызхэкІыгъэр Пинхъас, Пинхъас зыкъуагъэр Щылэу дэсыгъэ къурмэнышІэу Алый ары. Ау Ионэтан зэрежьагъэм цІыфхэр щыгъозагъэхэп. 4 Ионэтан фылист дзэ купым зэрекІолІэнэу фэегъэ лъэныкъуитІумкІи къушъхьэ цэкІэ лъэгэшхохэр къапэІутыгъэхэти, ахэм дэкІыпІэу афэхъущтым Ионэтан егупшысщтыгъэ. Зы къушъхьэ цакІэм зэреджэщтыгъэхэр Боцэц, адрэм – Сэн; 5 зыр Мыхмэс итемыр лъэныкъокІэ гъэзагъэу, адрэр ГъыбІэ икъыблэкІэ нахь дзыгъэу щытыгъ. 6 Ионэтан иашъоджэнэзехьэ риІуагъ: «Сунэт амышІыгъэ фылист дзэ купым тегъэкІу. Тэ тишІуагъэкІэ Зиусхьаным татыригъэкІонкІи мэхъуба. Зиусхьаныр къэзгъэуцушъун щыІэп, нэбгырабэкІи зы нэбгырэкІи укъигъэнэжьын ылъэкІыщт». 7 Ашъоджэнэзехьэм къыриІожьыгъ: «Угу къызэрэуиІорэм тетэу зекІо. Сэ сыуигъусэщт, угу зэрилъым фэдэу сызекІощт». 8 Ионэтан ащ риІожьыгъ: «Фылистхэм якъэрэгъулхэм благъэу тякІолІэнышъ, тыкъалъэгъунэу тыуцущт. 9 Ежьхэр къытэкІолІэфэхэ тымыхъыенэу, тыщытынэу унашъо къызытфашІкІэ, тыкъызэтеуцощт, къушъхьэм тыдэкІоещтэп. 10 Ау тякІолІэнэу унашъо къызытфашІкІэ, къушъхьэм тыдэкІоещт, сыда пІомэ Зиусхьаным ахэм тызэратыригъэкІощтым инэшанэу тэркІэ ар хъущт». 11 ЕтІанэ Ионэтанрэ иашъоджэнэзехьэрэ кІохэзэ, фылист дзэ купым иплъапІэ зефэхэм, фылист къэрэгъулхэм аІуагъ: «Зызщагъэбылъыгъэ къушъхьэ тІуакІэхэм джуртхэр къызэрадэпшыжьхэрэм модэ шъуеплъ». 12 Фылист дзэ купым хэтхэр Ионэтанрэ ащ иашъоджэнэзехьэрэ къякуугъэх: «Моу шъукъыдэкІуай. Зыгорэ къышъодгъэлъэгъущт!» Арти Ионэтан иашъоджэнэзехьэ риІуагъ: «Сауж къихь, Зиусхьаным ахэр джы Израилым ыІэ къырилъхьагъэх». 13 Ионэтан къушъхьэм дэпшыенэу зежьэм, иашъоджэнэзехьи ыуж ихьагъ. Ионэтан фылистхэр риутхи, иашъоджэнэзехьэ ахэр ыукІыжьыгъэх. 14 Ахэм яапэрэ илъыгъо а чІыпІэу гектарым ипшІэниплІ фэдиз хъурэм нэбгырэ тІокІ фэдиз щызэхаукІагъ. 15 Арти губгъэм итыгъэ фылист дзэ пстэури, апэ итхэу къэкІорэ дзэ купхэри, аубытыгъэ чІыгухэр зезыпхъощтыгъэхэри лъэшэу къэщтагъэх, чІыгури зэрэщытэу къэтІыгурыгугъ, зыздагъэзэщтри амышІэжьэу гузэжъогъушхо хэфагъэх.
Фылистхэм зэратекІуагъэхэр
16 Саул иухъумакІохэу Бынямин хэкум ит къалэу ГъыбІэ дэсыгъэхэм фылист дзэкІолІхэр шъхьадж ыпакІэ зэрэхэлъэдэжьхэрэр къалъэгъугъ. 17 Саул игъусэ цІыфхэм ариІуагъ: «ЦІыфхэр къызэпэшъуплъыхьэхи, тэ тиемэ ащыщэу уцупІэм дэкІыгъэр къызэжъугъашІ». Къызаплъыхьэхэм Ионэтанрэ ащ иашъоджэнэзехьэрэ ахэмытыжьхэу къычІэкІыгъ. 18 Арти Саул къурмэнышІэу Ахъые риІуагъ: «Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къахь». Сыда пІомэ а уахътэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ израил цІыфхэм зыдаІыгъыгъ. 19 Саул къурмэнышІым джыри зыгорэхэр риІощтыгъэх фылистхэм яуцупІэ гумэкІыгъом нахь зыкъызщеІэтым. Арти Саул къурмэнышІым риІуагъ: «Хъугъэ, икъущт!» 20 ЕтІанэ Саул цІыфхэр къыугъойхи, зэуапІэм зэдыІухьагъэх, фылист дзэкІолІхэр къыкІащтэхи, зэзэожьхэу рагъэжьагъ. 21 Фылистхэм агохьэгъэ джуртхэу, ахэм яуцупІэ щыІагъэхэр Саулрэ Ионэтанрэ ягъусэгъэ джуртхэм къагохьажьыгъэх. 22 Адрэ израил цІыфхэу Ефраим къушъхьэмэ защызгъэбылъгъагъэхэм фылистхэм ашъхьэ зэрэрахьыжьэжьыгъэр зызэхахым, ахэм язаохэрэм къахэхьажьхи фылистхэр афыхэу аублагъ. 23 Зиусхьаным а мафэм Израил атыригъэкІуагъ. Бэтаон нэсэу заор щыкІуагъ.
Саул цІыфхэм афигъэпытагъэр
24 Израил цІыфхэр а мафэм лъэшэу зэхэукІэгъагъэх, сыда пІомэ ипыйхэм яфэшъуашэр аремыгъэгъотыжьыфэ, пчыхьэ охъуфэ зы нэбгыри Іулъхьэ римыгъэхынэу Саул цІыфхэм афигъэпытэгъагъ. Ар зымыгъэцакІэрэм Зиусхьаным нэлат рихыщтэу ыІуи афигъэпытагъэти, цІыфхэм ащыщ горэми гъомлапхъэ зыІуигъэфагъэп. 25 ЕтІанэ цІыфхэр кІохэзэ мэз горэм зынэсхэм, шъоур боу зэрылъ гъэхъунэм ихьагъэх. 26 ДзэкІолІэу кІощтыгъэхэм шакомэ къадэчъырэ шъоур къалъэгъугъ, ау ащыщ горэми ар зыІуигъэфагъэп, сыда пІомэ афагъэпытэгъагъэр аукъонкІэ щынагъэх. 27 Ионэтан ятэ цІыфхэм зэрафигъэпытагъэр зэхихыгъэпти, бэщэу ыІыгъым ыІэпакІэ шъоум хигъауи ыжэ зыфехьым, нахь къызэгурыІожьи, ынэхэр къэлыдыгъэх. 28 Арти дзэкІолІмэ ащыщ горэм мыразэу Ионэтан къыриІуагъ: «"Непэ Іулъхьэ езыгъэхрэр Зиусхьаным ерэгъэунэхъу" ыІуи, уятэ къызэрэтфигъэпытагъэм къыхэкІэу тышхагъэпышъ, цІыфхэр къарыунчъэ хъугъэх». 29 Ионэтан къыриІожьыгъ: «Тятэ хэгъэгур къин хидзагъ. Мы шъоум щыщ тІэкІу зызІосэгъафэм, скІуачІэ къихьажьыгъ. 30 ДзэкІолІхэм непэ пыим къытырахыгъэм щыщ ашхыгъагъэмэ бэкІэ нахьышІугъ, фылистхэми нахьыбахэу ахэкІодыкІыныгъэба?» 31 А мафэм Мыхмэс къыщегъэжьагъэу Аялэун нэсэу фылистхэр ащызэхакъутагъэхэти, дзэкІолІхэр лъэшэу улэугъагъэх. 32 Ахэм фылистхэм мэлхэри, чэмхэри, шкІэхэри къатырахыгъэхэти, мэлакІэм зэригъалІэхэрэм къыхэкІэу былымхэр аукІхи, лъыр джыри къызэрэпычъзэ лыр ашхэу аублагъ. 33 Арти зыгорэм Саул къэбарыр къылъигъэІэсыгъ: «Зиусхьаным къемыкІурэр дзэкІолІхэм зэрашІэрэм еплъ! Лъыр къызэрэпычъэу лыр ашхы». Саул ахэм ариІуагъ: «Шъухэукъуагъэшъ, джы мыжъошхор моу сапашъхьэ къижъугъэукІорай». 34 Ащ ыуж Саул унашъо афишІыгъ: «Шъхьадж ицуи имэли къыщэнышъ, мы чІыпІэм щышІуибзынышъ, етІанэ зэрэщишхыжьын фаем ехьылІагъэу цІыфмэ макъэ яжъугъэІу. Зиусхьаным къемыкІущтыр шъумышІэ, лъыр къыпычъэу лыр шъумышхы». Арти чэщым хэти ицуи имэли къыщи ежь ыІэшъхьитІукІэ шІуибзыгъ. 35 ЕтІанэ Саул Зиусхьаным пае къурмэншІыпІэ ыгъэуцугъ: джары ащ Зиусхьаным ыцІэкІэ апэрэ къурмэншІыпІэу ыгъэуцугъэр. 36 ЕтІанэ Саул дзэкІолІхэм ариІуагъ: «Чэщым фылистхэм талъежъугъажьи, такІэжъугъахь, нэфылъэр къызэкІимычзэ яІэр зэкІэ къатетхынышъ, зы нэбгыри къэмынэу зэхэтыукІэщтых». Адрэмэ къыраІожьыгъ: «ЗэрэпшІоигъоу зэкІэри шІы». Ау къурмэнышІым къариІуагъ: «Ыпэ рапшІэу Тхьэм тежъугъэлъэІу». 37 Арти Саул Тхьэм еупчІыгъ: «Фылистхэм ауж сихьэмэ хъущта? Израил ахэм атебгъэкІощта?» Ау Зиусхьаным а мафэм зи къыриІожьыгъэп. 38 Ащ ыуж Саул дзэпащэхэр зэкІэ къызэІуаригъэгъакІэхи ариІуагъ: «Шъуащыщэу непэ псэкІод зышІагъэр къыхэгъэщыгъэн фае. 39 Израил къэзгъэнэжьырэ Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, хэтынкІи фит, сикІалэу Ионэтан орэхъу фаеми, псэкІод зышІагъэм, Іо хэмылъэу, ыпсэ Іусхыщт». Ау цІыфмэ ащыщ горэми зыпари къыІуагъэп. 40 ЕтІанэ Саул израил цІыфхэм ариІуагъ: «Шъо зы бгъумкІэ шъукъэуцу, сэррэ сикІалэу Ионэтанрэ адрэ бгъумкІэ тыкъэуцущт». ЦІыфхэм Саул къыраІожьыгъ: «Нахь пшІотэрэзыр шІэ». 41 ЕтІанэ Саул къыІуагъ: «А Зиусхьанэу Израилым и-Тхь! Зытет шъыпкъэр къэгъэнаф. Лажьэр зытефэрэр сэрмэ е сикІалэу Ионэтанмэ, уримыр къигъэкІ, ау лажьэр уиизраил лъэпкъ тефэмэ, туммимыр къигъэкІ». Мыщ дэжьым Саулрэ Ионэтанрэ лажьэ зэряІэр, ау цІыфхэр зэрэзафэхэр къыгъэнэфагъ. 42 Ащ ыуж Саул «Сэррэ сикІалэу Ионэтанрэ пхъэдзым тишъулъхь» зеІом, пхъэдзым Ионэтан къикІыгъэти. 43 Саул Ионэтан еупчІыгъ: «Сыда пшІагъэр? КъысфэІуат». Арти Ионэтан бэщэу ыІыгъыгъэм ыІэпакІэ шъоум зэрэхигъэуагъэри, ар зэрэзыІуигъэфагъэри къыфиІотагъ. «Ащ пае сыуукІыщтмэ, мары сыхьазырэу сыщыт», – Ионэтан ыІуагъ. 44 Арти Саул къыІуагъ: «СІуагъэр зысымыгъэцэкІэжькІэ сифэшъуашэр Тхьэм сигъэгъотынэу сэ тхьэлъанэ сшІыгъэ. Арышъ, Ионэтан, улІэн фае!» 45 Ау цІыфхэм ащ къыдырагъэштагъэп: «Ионэтан ары непэ текІоныгъэр Израилым къыдезгъэхыгъэр. Ар джы лІэн фая? Ар хъухэнэу щытэп! Зиусхьаныр зэрэщыІэр тэІо. Зы шъхьац налъи ащ ышъхьэ къыхэзынэу щытэп. Тхьэм къызэриІорэм тетэу непэ ар зекІуагъэ». ЦІыфхэм Ионэтан къарагъэтІупщыжьи, псэоу къагъэнагъ. 46 Саул фылистхэм язэожьыгъэп, фылистхэм зыщыпсэухэрэ чІыпІэмэ агъэзэжьыгъ.
Саул заомэ текІоныгъэу къащыдихыгъэхэр
47 Саул Израилым ипачъыхьэ зэхъум ипыйхэу къыкІэлъырысхэм язаощтыгъ. Мэуаб, Іамонхэм, Едом, Цэубэ ипачъыхьэ, фылистхэм зязаом текІоныгъэр къыдихыгъ. Тыдэ зигъэзагъэми, тхьамыкІагъо нэмыкІ къыпыкІщтыгъэп. 48 Идзэ зэтыригъэпсыхьи Іамалэкъхэм язауи атекІуагъ, ахэм яхъункІакІохэм Израил ащиухъумагъ. 49 Саул къуищ иІагъ: Ионэтан, Ишыуй, МэлкъэшыуаІ. Ахэм анэмыкІэу пхъуитІу иІагъ: апэрэр Мэраб, нахьыкІэр Михэл. 50 Саул ишъхьагъусэ ыцІагъэр АхъынэІам, ащ ятагъэр АхъымэІац. Саул дзэпащэу иІагъэр ятэшэу Нэр ыкъо Абинэр. 51 Саул ятэу Къыщрэ Абинэр ятэу Нэррэ Абиел икІэлагъэх. 52 Саул опачъыхьэфэ зэпымыоу фылистхэм язэуагъ. КІэлэ кІочІэшхоу, лІэхъупхъэу ыпэ къифэрэр зэкІэ Саул идзэ хигъахьэщтыгъэх.
1 Самуел 15
Іамалэкъхэм зэрязэуагъэхэр
1 Уахътэ зытешІэм Самуел Саул риІуагъ: «Илъэпкъ, Израил, урипачъыхьэным пае дагъэр къыпщызыфэнэу Зиусхьаным къыгъэкІуагъэр сэры. Арышъ, Зиусхьаным ыдэжь къикІэу къыпфэсхьыгъэ псалъэм джыдэдэм къедэІу. 2 Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэм ыІорэр мары: "Израил къыришІагъэр, Мысырым къикІыжьхэ зэхъум, гъогум тепшъыхьэхи ауж къинэгъэ джуртхэр зэраукІыгъагъэхэр сыгу къэкІыжьыгъэшъ, Іамалэкъ лъэпкъым сыкъыфырехыщт. 3 Арышъ, джы о кІуи Іамалэкъхэм язау, ащыщ гори къэмыгъанэу укІых, хъулъфыгъи, бзылъфыгъи, кІэлэ Іэтахъуи, быдзашъуи, цуи, мэли, махъши, щыди псэоу зыпари къэмыгъанэу зэкІэ зэтеукІэх"». 4 Арти Саул идзэ Тылаим щызэІуигъэкІагъ. Нэбгырэ пчъагъэу зэрэхъурэр къызелъытэм лъэсыдзэр нэбгырэ мин шъитІоу, Ехъудэм къытекІыгъэхэр минипшІ хъухэу къычІэкІыгъ. 5 ЕтІанэ Саул ежьи, Іамалэкъхэм якъалэ нэси, псы игъукІыгъэм ылъэгу щапэтІысыгъ. 6 Ащ ыуж Саул къэнхэм макъэ аригъэІугъ: «ШъуадэсымыгъэкІодыным пае Іамалэкъхэм шъуакъыхэкІыжь, сыда пІомэ израил цІыфхэр Мысырым къикІыжьхэ зэхъум шІукІэ шъуакъыпэгъокІыгъагъ». Арти къэнхэр Іамалэкъхэм къахэкІыжьыгъэх. 7 ЕтІанэ Саул Хъэуил къыщегъэжьагъэу Мысырым игъунапкъэ щыІэ Шыур нэсыжьэу атебани ащыпсэущтыгъэ Іамалэкъхэр зэхикъутагъэх. 8 Іамалэкъхэм япачъыхьэу Агъагъ псэоу къыубыти, лъэпкъыр лъэпсэкІод ышІыгъ. 9 Ау Саулрэ ащ игъусэхэмрэ Агъагъ аукІыгъэп, ащ имэл, ицу анахь дэгъухэр, ишъынэ гъэшхэкІыгъэхэр, нахьышІоу иІэр зэкІэ псэоу къагъэнагъ, агъэкІодынэу фэягъэхэп, ашІомыхъэтагъэхэмрэ былым хьапцэхэмрэ ары ныІэп агъэкІодыгъэр.
Тхьэр Саул пачъыхьэкІэ къызэрэфэмыежьыгъэр
10 Зиусхьаным ыдэжь къикІэу Самуел мыщ фэдэ псалъэ къылъыІэсыгъ: 11 «СыкІэгъожьыгъ Саул пачъыхьэу зэрэтезгъэхьагъэм, сыда пІомэ сыкъыридзэжьырэп». Самуел гухэкІышхом зэлъишти, Саул пае чэщ ренэм зэпымыоу Зиусхьаным елъэІугъ. 12 Самуел пчэдыжьым жьэу къэтэджи Саул зыІуигъэкІэным пае ежьагъ. Арти Саул Ехъуд хэкум ит къалэу Къармэл зэрэкІуагъэри, ежь пае саугъэт ащ зэрэщигъэуцугъэри, етІанэ Гъылгъал зэрэдэхьагъэри Самуел къыраІуагъ. 13 Самуел Саул дэжь къызэсым, Саул ащ къыриІуагъ: «Зиусхьаным ынэшІу къыпщэрэф; Зиусхьаным къыІуагъэр згъэцэкІагъэ». 14 Арти Самуел ащ еупчІыгъ: «Адэ сыд мэл Іой макъа, цу быу макъа стхьакІумэ къыридзэу зэхэсххэрэр?» 15 Саул къыриІожьыгъ: «Ахэр дзэкІолІхэм Іамалэкъхэм къатырахыгъэх. Уи-Зиусхьанэу Тхьэм къурмэн фашІынхэм пае мэл, цу нахь дэгъухэр ахэм къагъанэхи къафыгъэх; адрэхэр зэкІэ тыукІыгъэх». 16 Самуел Саул риІуагъ: «Зэгу, Зиусхьаным нычэпэ къысиІуагъэм къедэІу». Саул къыриІожьыгъ: «КъаІо». 17 Самуел къыІуагъ: «ЗыпшІоцІыкІужьэу узэплъыжьщтыгъэми, израил лъэпкъ пстэумэ уряІэшъхьэтетынэу, Израилым урипачъыхьэнэу Зиусхьаным уакъыхихыгъэба? 18 Зиусхьаным гъогу утыригъахьи къыпфигъэпытагъ: "КІуи, Іамалэкъ псэкІодышІхэр зэкІэ оукІыфэ язау". 19 Сыд пае Зиусхьаным къыуиІуагъэм уемыдэІоу былымхэр къатепхыгъа, Зиусхьаным инэрылъэгъоу бзаджэ пшІагъа?» 20 Саул Самуел къыриІожьыгъ: «Зиусхьаным къыІорэм седэІугъи, Зиусхьаным сыздиІофтагъэм сыкІуи, Іамалэкъхэм япачъыхьэщтыгъэу Агъагъ къэсщагъ, ахэр зэкІэ лъэпсэкІод сшІыгъэх. 21 ДзэкІолІхэр армэ, ахэм къыздафыгъэ былымхэр адрэ тыукІыгъэхэм нахь зишІугъоу ахэтыгъэ мэлхэмрэ цухэмрэ арышъ, уи-Зиусхьанэу Тхьэм ахэр Гъылгъал къурмэн щыфашІыщтых». 22 Арти Самуел къыриІуагъ: «Тара Зиусхьаным нахь игуапэр: къурмэнгъэстхэри нэмыкІ къурмэнхэри фэпшІыныр ара, хьауми ыІорэр бгъэцэкІэныр ара? УдэІоныр къурмэн пшІыным нахьышІу, ыІорэр бгъэцэкІэныр мэлышэм нахьышІу, 23 сыда пІомэ умыдэІоныр шхъухьэ зепхьаныр зэрэпсэкІодым фэд, уапэуцужьынри тхьэ нэпцІхэм уялъэІунри зэфэдэх. Зиусхьаным ыІуагъэр зэрэмыгъэцэкІагъэм пае, Израилым уримыпачъыхьажьынэу Зиусхьаным ущигъэзыягъ». 24 Саул Самуел къыриІожьыгъ: «ПсэкІод сшІыгъэ, Зиусхьаным иунашъорэ о къысэпІуагъэмрэ згъэцэкІагъэхэп, ау цІыфхэм сащыщыни аІорэм дезгъэштагъ. 25 Джы сыолъэІу сипсэкІодшІыгъэ къысфэбгъэгъунэу, Зиусхьаным шъхьакІафэ фэсшІыным пае сыуигъусэу къэбгъэзэжьынэу». 26 Ау Самуел Саул риІожьыгъ: «Сыуигъусэу къэбгъэзэжьыщтэп, Зиусхьаным ыІуагъэр щыбгъэзыягъэшъ, Израилым уримыпачъыхьажьынэу Зиусхьаным ущигъэзыягъ». 27 ЕтІанэ Самуел ІукІыжьынэу фежьагъ. Ау Саул кІэлъыбани, джэнэ ІэпакІэр къыІэкІэфагъэти, щыгъыныр зэІитхъыгъ. 28 Арти Самуел къыриІуагъ: «Джы Зиусхьаным Израилым къыщыуитыгъэгъэ пачъыхьагъур пІэкІитхъыжьыгъ, къыппэблэгъэ ощ нахьышІу цІыф горэм ар ритыгъ; 29 Израилым и-Щытхъузехьэ мышъыпкъэ гори ыІощтэп, ыІорэм пае кІэгъожьыщтэп, сыда пІомэ цІыфэп ар кІэгъожьынэу». 30 Саул къыриІожьыгъ: «ПсэкІод сшІагъэ, ау джы силъэпкъ инахьыжъ упчІэжьэгъухэмрэ Израилымрэ апашъхьэ уасэ къыщысфэшІ, зэдэтэгъэзэжьи уи-Зиусхьанэу Тхьэм шъхьащэ фэсшІын». 31 Арти Самуел Саул ыуж итэу къыгъэзэжьыгъ, Саул Зиусхьаным шъхьащэ фишІыгъ. 32 ЕтІанэ Самуел къыІуагъ: «Іамалэкъхэм япачъыхьэу Агъагъ къысфашъущ». КІэзэззэ, Агъагъ ащ къыкІэрыхьи, къыІуагъ: «Хьадэгъу дыджым сыпэІуфэгъаха?» 33 Ау Самуел риІуагъ: «Уичатэ ныхэм ясабыйхэр зэрашІуигъэкІодыщтыгъэхэм фэдэу, о уяни зыкъо зышІуагъэкІодыгъэ бзылъфыгъэмэ афэдэ орэхъу». Самуел ар къыІуи, Зиусхьаным инэрылъэгъоу Агъагъ Гъылгъал щызэхиупкІэтагъ. 34 ЕтІанэ Самуел Рамэ къыгъэзэжьыгъ, Саул ядэжь, ГъыбІэ, кІожьыгъэ. 35 Джащ къыщегъэжьагъэу Самуел олІэжьыфэ ащ нахьыбэрэ Саул ІукІэжьыгъэп; ау Самуел Саул ыгу фэузыщтыгъ. Израилым ипачъыхьанэу Саул зэрэтыригъэхьагъэм пае Зиусхьаным ыгу егъущтыгъ.
1 Самуел 16
Даут пачъыхьэнэу ышъхьэ дагъэ зэрэщафагъэр
1 Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «Саул пае джыри бэрэ угумэкІыщта? Сыфэмыежьэу Израилым ипачъыхьагъу ІэнатІэ ащ Іысхыжьыгъ. Дагъэр бжъэм игъахъуи осэІофтэшъ Бэтлэхъэм дэс Ищай дэжь кІо, ащ икІалэмэ ащыщ пачъыхьэ хъунэу Сэ къахэсхыгъ». 2 Арти Самуел ыІуагъ: «Сыдэущтэу сыкІощта? Саул къэбарыр зызэхихкІэ сиукІыщт». Зиусхьаным къыІуагъ: «ШкІэ горэ зыдещажьи, Зиусхьаным къурмэн фэпшІ пшІоигъоу узэрэкІуагъэр яІу. 3 Ищай къурмэным къегъэблагъ. Ащ ыуж о пшІэщтыр Сэ къыозгъэлъэгъунышъ, къахэсхыщтым ышъхьэ дагъэ щыпфэщт». 4 Зиусхьаным къызэрэриІуагъэм тетэу Самуел зекІуагъэ. Ар Бэтлэхъэм къызэсым, къалэм дэс нахьыжъ упчІэжьэгъухэр гумэкІым зэлъиштагъэхэу зыкъыІуагъакІи къеупчІыгъэх: «ГухэлъышІу уиІэу укъэкІуагъа?» 5 Самуел къариІожьыгъ: «Ары, гухэлъышІу сиІэу, Зиусхьаным къурмэн фэсшІынэу сыкъэкІуагъ. Хабзэм тетэу зышъуукъэбзи, къурмэным тызэдекІолІэщт». ЕтІанэ Самуел Ищайрэ икІалэхэмрэ апае Зиусхьаным шІукІэ афелъэІуи, къурмэным къыригъэблэгъагъэх. 6 Ахэр къурмэншІыпІэм къызекІуалІэхэм, Елыаб ыкъо Ищай зелъэгъум Самуел ыгукІэ зэриІожьыгъ: «Мырын фае Зиусхьаным къахихыгъэр». 7 Ау Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «Елыаб илъэгагъэрэ итеплъэрэ зыдямыгъэхьых. Сэ ар зыпыздзыгъ. Зиусхьаныр зэреплъырэр цІыфыр зэреплъырэм фэдэп. ЦІыфхэр теплъэм дехьыххэмэ, Зиусхьаныр гум еплъэ». 8 Ащ ыуж Ищай Абинэдау къеджи Самуел зырещалІэм, Самуел къыриІуагъ: «Хьау, мыри Зиусхьаным къыхихыгъэп». 9 ЕтІанэ Ищай Щам Самуел зырещалІэм, «Хьау, мыри Зиусхьаным къахихыгъэп» къыриІуагъ. 10 Джаузэ Ищай икІэлибл зырызэу Самуел зырещалІэхэм, «Мыхэм ащыщ зыпари Зиусхьаным къыхихыгъэп» ыІуи, Самуел къыриІуагъ. 11 ЕтІанэ Самуел Ищай еупчІыгъ: «УикІалэхэр зэкІэ мыщ щыІэха?» Ищай къыриІуагъ: «АнахьыкІэ дэдэр къэнагъ, ар мэлахъо щыІ». Арти Самуел ащ риІуагъ: «ЛъыгъакІохи къягъэщэжь, ар мыщ къэмысыжьэу тытІысэу къурмэнылым тыхэІэщтэп». 12 Ищай кІэлэ нахьыкІэм лъигъакІохи къаригъэщэжьыгъ. Ар бжьышІоу, къуапцІэу, ынитІуи дахэу къэгъэтхъыхьагъэу къычІэкІыгъ. Джащ дэжьым Зиусхьаным Самуел къыриІуагъ: «Джарышъ къахэсхыгъэр, тэджи дагъэр ышъхьэ щыф». 13 Самуел дагъэр зэрыт бжъэр къышти, ышхэр зэрэщытхэу ащ ышъхьэ дагъэр щифагъ. Джащ къыщегъэжьагъэуи, ащ ыужи Зиусхьаным и-Псэ Даут къылъыІэс зэпытыгъ. Самуел Рамэ, ядэжь, къыгъэзэжьыгъ.
Даут Саул зэрэфэлэжьагъэр
14 Зиусхьаным и-Псэ Саул къыбгынагъэти, Зиусхьаным фэІорышІэрэ джынапцІэр ыгу къыщышхэщтыгъ. 15 ИІумэтхэм Саул къыраІуагъ: «Тхьэм фэІорышІэрэ джынапцІэр угу къыщэшхэшъ, 16 тизиусхьан ыпашъхьэ ит иІумэтхэм унашъо къытферэшІи, пхъонтэпщынэм дэгъоу къеорэр къыфэдгъэсынышъ, Тхьэм фэІорышІэрэ джынапцІэр угу къыщышхэ зыхъукІэ, ІапэхэмкІэ къыпфеозэ, уигъэрэхьатыжьыщт». 17 Арти Саул иІумэтхэм ариІуагъ: «Пхъонтэпщынэм дэгъоу ео горэ къэжъугъоти къысфашъущ». 18 Мыщ дэжьым иІумэтхэм ащыщ горэм къыІуагъ: «Пхъонтэпщынэм еошъоуи, лІэхъупхъэуи, зэолІ пхъашэуи, жэбзэ дахи Іулъэу, лъэгъупхъэуи, Зиусхьаныр игъусэу Бэтлэхъэм щыщ Ищай зы кІалэ горэ иІэу сэшІэ». 19 Арти Саул мэкъэгъэІухэр Ищай дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Мэлхэр зыгъэхъурэ уикІалэу Даут садэжь къэгъакІу». 20 Арти Ищай хьалыгъу, санэр зэрыз шъонтыр щыдым тырилъхьэхи, зы чыцІ кІигъэгъужьи, икІалэу Даут Саул ыдэжь ыгъэкІуагъ. 21 Даут Саул дэжь къакІуи фэлэжьагъ. Саул Даут лъэшэу ыгу рихьыгъэти, иашъоджэнэзехьэу ыгъэнэфагъ. 22 Арти Саул Ищай дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Даут садэжь къэрэни къулыкъур щерэхь, сыда пІомэ нэшІукІэ сэ ащ сеплъыгъ». 23 Тхьэм фэІорышІэрэ джынапцІэм Саул щыхьагъу къызишІкІэ, Даут пхъонтэпщынэр къыштэти, къыфеощтыгъэ, Саул ыгу къыдищаети, изытет нахьышІу хъущтыгъэ, джынапцІэри ащ шъхьащыкІщтыгъэ.
1 Самуел 17
Даут Голиат зэрэтекІуагъэр
1 Фылистхэм заом зыкъыфагъэхьазыри, ядзэхэр Ехъудэм ит псэупІэу Сэхэу къыщызэІуагъакІэхи, Сэхэурэ Іазэкърэ азыфагу къыдафэу Афэсдамым дэжь пщыпІэ щашІыгъ. 2 Саулрэ израил цІыфхэмрэ загъэхьазыри чъыгэе кІэир уцупІэу къыхахыгъ, фылистхэм апэшІуекІорэ заом зыфагъэхьазырыгъ. 3 Фылистхэр зы бгъумкІэ Іуашъхьэм къытеуцуагъэх, израил цІыфхэри ащ пэчІынэтІэ Іуашъхьэм, кІэир азыфагоу, къыщыуцугъэх. 4 ЕтІанэ Голиат ыцІэу, Гъат щыщ бэнакІоу, метри 3 ехъу зилъэгагъэр фылистхэм къахэкІотыгъ. 5 Джэрз танджыр, пцэжъыепІон теплъэ зиІэу зэхэдэгъэ джэрз ашъоджанэу килограмм 60 фэдиз горэ зионтэгъугъэр ащ щыгъыгъэх; 6 ылъашъхьэмэ къащегъэжьагъэу ылъэгуанджэхэм хьазырэу къанэсэу джэрз тедэхэр яІагъэх, джэрзым хэшІыкІыгъэ пчыпыджын кІэкІыр ыкІыб къыкъощыщтыгъ. 7 ИпчыпыджыныкІ лІы къызэрыкІом ыІапшъэкІэ умыубытышъунэу гъумыгъэ, гъучІ пчыпыджынышъхьэм ионтэгъугъэ килограмми 7 хъущтыгъэ. Голиат имэІузехьэ ыпэ итэу къакІощтыгъ. 8 Голиат къэуцуи израил цІыфхэм ядзэ къекууагъ: «Сыд пае шъукъэзэонэу шъукъэуцугъа? Сэ сыфылистба, шъо Саул шъузэриунэІутыр шъушІэрэба? Зы нэбгырэ къызхэжъугъэкІи къысэжъугъэзау. 9 Джар къысэзэошъоу, сыкъызиукІкІэ, тэ тышъуипщылІыщт. Ау сэ ежь сытекІоу, зысыукІкІэ, шъо шъутипщылІыщт, шъукъытфэлэжьэщт». 10 ЕтІани фылистым къариІуагъ: «Сэ непэ израил дзэхэр хьайнапэ сшІыщтых! ТитІо тызэзэонэу цІыф къызхэжъугъэкІ!» 11 Фылистым къыІуагъэхэр зызэхахым, Саули зэкІэ израил цІыфхэри лъэшэу къыгъащтэхи, щынэгъошхом зыІэкІиубытагъэх.
Даут Саул иуцупІэ зэрэкІуагъэр
12 Даут ятэщтыгъэр ефрат лъэпкъым къыхэкІыгъэ Ищай. Ар Ехъудэм ит къалэу Бэтлэхъэм щыпсэущтыгъ. Ащ кІэлий иІагъ. Саул ипачъыхьэгъум ар лІыжъы хъугъэу анахь алъытэрэ нахьыжъхэм ащыщыгъ. 13 Ищай икІэлэ нахьыжъищ Саул заом дежьагъэх. Анахьыжъыр Елыаб, къыкІэлъыкІорэр – Абинэдау, ящэнэрэр – Щам. 14 Даут зэшхэм анахьыкІагъ. Зэш нахьыжъищыр Саул дежьагъэх. 15 Даут Саул дэжь къикІыжьзэ, чэзыу-чэзыукІэ Бэтлэхъэм дэс ятэ имэлхэр ыгъэхъунхэм пае къакІощтыгъ. 16 Фылистыр къахэкІзэ мэфэ тІокІитІум ипчэдыжьи ипчыхьи къахэкІотти, израил цІыфхэм апашъхьэ къиуцоти, езэонхэу къяджэщтыгъ. 17 Зы мафэ горэм Ищай ыкъо Даут риІуагъ: «Килограмм 15 фэдиз горэ хъунэу лэжьыгъэ гъэгъугъэрэ хьалыгъуипшІрэ зыдаштэхи, дзэр зыдэщытым дэжь кІуи, пшыхэм афэхь. 18 Ахэм ягъэгъусэжьых къое хьалипшІыр, пшыхэр зыхэт дзэм идзэпащэхэм ахэр ятых. Пшымэ япсэуныгъэ изытети, яфэныкъуагъэхэми, яІоф зыфэдэми ишъыпкъапІэ сшІэным пае сыд щыщми зыгорэ къысфыздахь». 19 Саули, ахэри, израилыдзэри зэгъусэхэу чъыгэе кІэим щыІэхэу фылистхэм язэонхэу загъэхьазырщтыгъэ. 20 Даут пчэдыжьым жьэу къэтэджи, имэлхэм нэмыкІ мэлахъо къапигъэуцуи, ыгъэхьазырыгъэр къыздишти Ищай къыриІогъэ чІыпІэм кІуагъэ. Дзэр зыдэщыт чІыпІэм зынэсым, зэрэгъэкуохэзэ етІупщыгъэу зэоным зыфагъэхьазырщтыгъэ. 21 Израил цІыфхэмрэ фылистхэмрэ ясатырэхэр зэпэІууцуагъэх. 22 Даут къыхьыгъэхэр ІапІэхэм апэтыгъэ къэрэгъулым къыфыщинэхи, дзэкІолІхэр зыдэщыт лъэныкъомкІэ ечъэжьагъ. Зынэсым ышхэм япсэуныгъэ изытет кІэупчІагъ. 23 Ар ахэм адэгущыІэзэ, Гъат щыщ фылист бэнакІоу Голиат фылистхэм къахэкІоти, джа къыІощтыгъэхэр джыри къыІохэу зырегъажьэм, Даут къызэхихыгъ. 24 Израил цІыфхэм а лІыр къызэралъэгъоу, лъэшэу къыгъэщынагъэхэти, къыкІатхъужьыгъ. 25 Мыщ дэжьым израил цІыфхэм зэраІожьыщтыгъэ: «Шъолъэгъуа мо лІэу къахэкІотыгъэр? Джар къызкІахэкІотыгъэр Израилым Іэягъэхэр къыриІолІэнхэм пае. Ар зыгорэм ыукІмэ, пачъыхьэм мылъкушхо ащ ритыщт, ипшъашъи ригъэщэщт, ятэ иунагъо хьакъулахьхэр римыгъэтхэу, шъхьафитэу Израилым щигъэпсэущт». 26 Арти Даут къыкІэрыт цІыфхэм яупчІыгъ: «Мы фылистыр зыукІэу, Израилым ынапэ зыукъэбзыжьыщтым сыд шъуІуи фашІэщтыр? Сыда зыщыщыр сунэт амышІыгъэ мо фылистэу Тхьэу щыІэм идзэ шІоигъэхэр къезыІуалІэрэр?» 27 Ар зыукІрэм фашІэщтыр зыфэдэр цІыфхэм Даут къыфаІотагъ. 28 Даут ышнахьыжъэу Елыаб ышнахьыкІэ цІыфхэм зэрадэгущыІэрэр къыззэхехым къэгубжи, Даут къыриІуагъ: «Сыда мыщ укъызкІэкІуагъэр, хэта мэл тІэкІур шъофнэкІым къызфыщыунагъэри? О зыкъызэрэпшІошІыжьрэми угу зэрэшІойми дэгъоу сащыгъуаз, зэрэзэзэощтхэм уеплъынэу укъэкІуагъ». 29 Даут къыриІожьыгъ: «СызэряупчІыгъэм нэмыкІэу мыхъун горэ сшІагъа?» 30 Ар къыІуи, зыдыригъэзэкІи, къакІэрытыгъэ горэм а упчІэ дэдэр зыретым, къызэхэзыхыгъэхэм апэ къыраІогъагъэр къаІожьыгъ. 31 Даут къыІуагъэхэр Саул зыраІожьхэм, адрэм къылъигъакІохи аригъэщагъ. 32 Даут Саул риІуагъ: «Ащ пае хэти орэмыгумэкІ, уиІумэт кІонышъ фылистым езэощт». 33 Арти Саул Даут риІуагъ: «А фылистым о уезэон пфэлъэкІыщтэп, сыда пІомэ джыри укІэлащ, адрэр икІэлэгъум къыщегъэжьагъэу зэолІ». 34 Даут Саул риІожьыгъ: «УиІумэт ятэ имэлхэр ыгъэхъущтыгъэхэти, аслъан е мышъэ горэ къахахьэу Іэхъогъум хэт мэлхэм ащыщ зырихьыжьэкІэ, 35 ащ сылъежьэти сыкІахьэщтыгъэ, сытебанэти, ыжэ дэлъэу ыхьырэр къытесхыжьыщтыгъ. КъызыстебэнэжькІэ ытхыцІашъо зыхэзгъанэти исыутщтыгъэ, стхьалэщтыгъэ; 36 Арышъ, уиІумэт аслъанми мышъэми затекІуагъэкІэ, сунэт амышІыгъэ мо фылистми джар дэдэр есшІэн, сыда пІомэ Тхьэу щыІэм идзэ ынапэ ащ тырехы». 37 ЕтІани Даут къыІуагъ: «Аслъанми мышъэми сащызыухъумэгъэ Зиусхьаным а фылистми сыщиухъумэщт». Арти Саул Даут риІуагъ: «КІо, Зиусхьаныр гъусэ къыпфэхъу». 38 Арти Саул идзэ шъуашэ Даут зыщыригъэлъагъ, джэрз танджыр шъхьащилъагъ, ашъоджанэри зыщыригъэлъагъ. 39 Даут чатэр щыгъынхэм акІыІу къышІыжьи, тезэкІухьагъ, сыда пІомэ ащ фэдэ Іэшэ-шъуашэхэр зыщилъэхэу есэгъагъэп. ЕтІанэ «Мыхэр сщыгъхэу сесагъэпышъ, зызгъэзэшъурэп», – Даут Саул риІуи, зыщырагъэлъагъэхэр зэкІэ къызщихыжьыгъэх. 40 ЕтІанэ ибэщ къыштэжьи, псы игъукІыгъэм ылъэгу мыжъо джэшъуитф къыхихи, имэлэхъо Іалъмэкъ рилъхьагъэх. Мыжъодзыр ыІэдакъэу фылистым езэонэу ежьагъ. 41 Фылистри Даут дэжькІэ къежьагъ, имэІузехьэ ащ ыпэ итыгъ. 42 Фылистыр къаплъи Даут къызелъэгъум, пхъатэ зыпимыхьэу къеплъыгъ, сыда пІомэ ар ныбжьыкІэу, къуапцІэу, бжьышІоу щытыгъ. 43 Фылистым Даут къыриІуагъ: «Бэщыжъ цІыкІухэр уиІэдакъэу укъыспэгъокІынэу сыхьа сэ?» Ащ тетэу фылистыр ежь итхьэмэ ацІэкІэ Даут къебгыгъ. 44 ЕтІанэ фылистым Даут къыриІуагъ: «КъысэкІуалІ уихьадэ ошъогу бзыухэмрэ шъофым ис хьэкІэ-къуакІэхэмрэ ястыжьыщтышъ». 45 Даут фылистым риІожьыгъ: «О чатэр, пчыпыджынышхор, пчыпыджын кІэкІыр уиІэдакъэхэу укъыспэгъокІыгъэмэ, сэ Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэм, Израилым идзэмэ я Тхьэу, Іаягъэхэр къызэпІолІагъэм ыцІэкІэ сыкъыппэгъокІыгъ. 46 Джы Зиусхьаным сІэ укъырилъхьащтышъ, усыукІыщт, пшъхьэ шІосхынышъ, фылистхэм ядзэкІолІхэми яхьадэхэр ошъогу бзыухэмрэ чІым тет хьэкІэ-къуакІэхэмрэ ястыжьынхэшъ, Израилым Тхьэ зэриІэр зэрэдунаеу щызэлъашІэщт. 47 ЕтІанэ мы цІыф жъугъэмэ къашІэщт Зиусхьаным чатэмрэ пчыпыджынымрэкІэ укъызэримыухъумэрэр, сыда пІомэ мыр Зиусхьаным изаошъ, Ащ шъо тІэ шъукъырилъхьащт». 48 Ащ ыуж фылистыр къезэонэу Даут ыдэжькІэ къызежьэм, Даут фылистым ылъэныкъокІэ псынкІэу ечъэжьагъ. 49 Даут иІалъмэкъ иІэбэжьи мыжъор къырихыгъ, мыжъодзым дилъхьи, ыгъэчэрэгъу-ыгъэчэрэгъуи, зы къуапэр къытІупщи, фылистым ынатІэ тыригъэпсыхьи еуагъ. Арти ащ ынатІэ мыжъом пхыриути, ыІу егъэзыхыгъэу чІым къытыригъэфагъ. 50 Джащ тетэу Даут мыжъомрэ мыжъодзымкІэрэ фылистым текІуи ыукІыгъ; ау Даут чатэ ыІыгъыгъэп. 51 Ар дэдэм Даут фылистым ечъалІи, теуцуи, ащ ичатэ чэталъэм къырихи, еуи ышъхьэ шІуиупкІыгъ. ЯбэнакІо къызэраукІыгъэр къызалъэгъум, фылистхэм кІатхъужьыгъ. 52 Арти израил ыкІи ехъудэ дзэкІолІхэм зыкъаІати, зэрэгъэкуохэзэ фылистхэр рафыжьэхи, кІэим икъыдэхьапІэ, Іэкърэн икъэлапчъэмэ анэс, афыжьыгъэх. ЗыкІэхьэгъэхэ фылистхэр Гъатрэ Іэкърэнрэ азыфагу илъ ЩэІараим гъогум тыраукІыхьагъэх. 53 ЕтІанэ израил цІыфхэу фылистхэр езыфыжьагъэхэм къагъэзэжьи, ахэм яуцупІэщтыгъэр зэрапхъуагъэ. 54 Даут ыукІыгъэ фылистым ышъхьэ къыздишти, Ерыусэлэм къыхьыгъ. Ащ иашъоджанэ ежь ичэтэнгъэІагъэ щигъэтІылъыгъ.
Даут Саул къызэрэфащагъэр
55 Даут фылистым езэонэу зэрежьагъэр Саул зелъэгъум, дзэм ипащэу Абинэр еупчІыгъ: «Абинэр, мо кІалэр хэта зыкъор?» Абинэр къыриІожьыгъ: «Упсэ бэ егъашІ, пачъыхь, ар сшІэрэп». 56 Арти пачъыхьэм ыІуагъ: «Ащыгъум къызэгъашІ а кІалэр зыкъор». 57 Даут фылистым текІуагъэу къыгъэзэжьыгъэу къэкІожьзэ, Абинэр ащ екІуалІи Саул дэжь къыщагъ; фылистым ышъхьэ ащ ыІыгъыгъ. 58 Саул ащ къеупчІыгъ: «Хэта узыкъор, кІалэ?» Даут къыриІожьыгъ: «Бэтлэхъэм щыщ уиІумэтэу Ищай сырикІал».
1 Самуел 18
Ионэтанрэ Даутрэ Іуагъэ зэрэзэдашІыгъэр
1 Даутрэ Саулрэ язэдэгущыІэн заухым, Ионэтан ыпсэ Даут ыпсэ хэтІагъэ хъугъэ, ежь ыпсэ фэдэу Ионэтан ар шІу ылъэгъугъ. 2 Саул а мафэм Даут ятэ дэжь кІожьынэу фидагъэп. 3 Ионэтан Даут гъусэ зэрэфэхъурэмкІэ Іуагъэ дишІыгъ, сыда пІомэ ежь ыпсэ фэдэу ар шІу ылъэгъугъ. 4 Арти Ионэтан ищыгъын кІыІутелъ къызщихи Даут ритыгъ, джащ фэдэу иашъоджани, ичати, ищабзи, ибгырыпхи ритыгъэх. 5 Ащ ыуж Саул Даут тыдэ ыгъэкІуагъэми, акъылыгъэ хэлъэу зекІощтыгъэ. Саул ар дзэкІолІхэм Іэшъхьэтет зафешІым, цІыф пстэуми Саул иунэІутхэми агу рихьыгъ. 6 Даут фылист бэнакІом текІуагъэу къагъэзэжьыгъэу къэкІожьхэ зэхъум, бзылъфыгъэхэр орэдхэр къаІохэзэ, къашъохэзэ, пачъыхьэу Саул Израилым икъэлэ пстэумэ къыщапэгъокІыгъэх, ищытхъу аІозэ, гушІогъошхо хэлъэу шъонтырыпхэмрэ нэмыкІ пщынэ Іэмэ-псымэ зэфэшъхьафхэмрэ къяощтыгъэх. 7 Орэдхэр къэзыІозэ къашъощтыгъэ бзылъфыгъэхэр къыхэкуукІыщтыгъэх: «Саул нэбгырэ минхэм атекІуагъэмэ, Даут нэбгырэ минипшІхэм атекІуагъ!» 8 Саул ащ лъэшэу къыгъэгубжыгъ, зэхихыгъэхэр имыгуапэу ыгукІэ зэриІожьыгъ: «Даут минипшІхэр ратхи, сэ минхэр къысапэсыгъэмэ, пачъыхьагъур ары ныІэп джы ар зыщыкІэжьрэр». 9 А мафэм къыщегъэжьагъэу Саул цыхьэ ымышІэу Даут лъыплъэщтыгъ.
Саул Даут ыукІынэу зэрэфэягъэр
10 КъыкІэлъыкІогъэ мафэм Тхьэм фэІорышІэрэ джынапцІэм Саул къыригъэзыгъэти, иунэ исэу зишхыхьажьщтыгъэ. Адрэ мафэхэм зэришІщтыгъэ хабзэу, Даут пхъонтэпщынэм къеощтыгъэ. Саул пчыпыджыныр ыІыгъыгъэти, 11 «Даут дэпкъым хезгъэІулІэн», – ыІуи ыгукІэ зэриІожьи, пчыпыджыныр ыдзыгъ. ГъогогъуитІо зеом Даут зиуфэзэ, ар зытыригъэфагъэп. 12 Арти Саул Даут щыщынэу ригъэжьагъ, сыда пІомэ Зиусхьаныр Даут игъусагъ, ау Зиусхьаным Саул къыбгынэгъагъ. 13 Саул Даут ынэІу ригъэкІи, нэбгырэ мин хъурэ дзэкІолІ купым пащэу фишІыгъэти, Даут дзэкІолІхэр къэзэонхэу ыщэщтыгъэх. 14 Даут сыд фэдэрэ Іоф фежьагъэми, акъылым рыгъуазэщтыгъэ, Зиусхьаныр ренэу ащ игъусагъ. 15 Даут акъылым зэрэрыгъуазэрэр Саули ылъэгъущтыгъэ, джащ къыхэкІэуи щыщынэщтыгъэ. 16 Ау зэрэ Израилэуи Ехъуди Даут шІу ащалъэгъущтыгъэ, сыда пІомэ апэ итэу зэонхэу ыщэщтыгъэх.
Даут Саул ыпхъу къызэрищагъэр
17 Ащ ыуж Саул Даут риІуагъ: «Мары спхъу нахьыжъэу Мэраб, уишъхьагъусэнэу къыостыщт, ау укъысфэшъыпкъэу лІыхъужъэу къулыкъур сфэпхьыщт, Зиусхьаным ыцІэкІэ зао». Ау ежь егупшысыгъ: «Сэ сымыукІэу фылистхэм ар къарэукІ». 18 Ары шъхьае Даут Саул къыриІуагъ: «Сыд гущ сэ, цІыф лъэрыхьэмэ сащымыщэуи, тиунагъокІи Израилым тыщызэлъамышІэуи пачъыхьэм махълъэ сыфэхъун слъэкІына?» 19 Ау Саул ыпхъу Мэраб Даут зыригъэщэнэу щытыгъэ пІалъэр къызэсым Мыхъолат щыщ Іадриел ар дагъэкІуагъ. 20 Саул иадырэпхъоу Михэл Даут шІу къылъэгъугъ. А къэбарыр Саул зырагъэІум, гуапэ щыхъугъ. 21 Саул егупшысыгъ: «Ар ащ зыдэзгъакІокІэ, тІэсхъапІэ фэхъунышъ, фылистхэм аІэкІэкІодэпэн». ЕтІанэ Саул Даут риІуагъ: «Махълъэ укъысфэхъунэу уфаемэ, ятІонэрэу джыри амал уиІ». 22 Ащ ыуж Саул иІумэтхэм унашъо афишІыгъ: «Даут шъэфэу шъудэгущыІи ешъуІу: "Пачъыхьэм ыгу узэрэрихьрэми, ащ иІумэтхэм зэкІэми шІу узэралъэгъугъэми еплъ. Пачъыхьэм махълъэ фэхъу"». 23 Саул иІумэтхэм Даут ар зыраІом, Даут къариІожьыгъ: «Пачъыхьэм уримэхълъэныр псынкІагъокІэ шъогугъа? Сэ сыбаеп, сыцІэрыІоп». 24 Даут ыІуагъэр иІумэтхэм Саул зынагъэсыжьым, 25 Саул ахэм ариІуагъ: «Даут сфешъуІожь пачъыхьэм ипыйхэм яфэшъуашэр ягъэгъотыжьыгъэным пае фылист нэбгыришъэм яукІытапІэхэу къыпыуипкІыгъэхэм анэмыкІ пшъэшъэ уасэу пачъыхьэр зэрэфэмыер». Фылистхэм аІэкІэ Даут зэригъэкІодыщтыр ары Саул зэгупшысщтыгъэр. 26 Саул иІумэтхэм ариІуагъэр Даут зынагъэсым, пачъыхьэм имахълъэ хъун зэрилъэкІыщтыр ащ лъэшэу игуапэ хъугъэ. ПІалъэу агъэнэфагъэр къэмысзэ, 27 Даут ицІыфхэр игъусэхэу кІуи, фылист нэбгырэ шъитІу къыукІыгъ. Ахэм яукІытапІэхэр къапиупкІхи, имахълъэ хъуным тегъэпсыхьагъэу пачъыхьэм къыфихьыгъэх. Арти Саул ыпхъу Михэл ащ дигъэкІуагъ. 28 Джащ тетэу Зиусхьаныр Даут зэригъусэри, ыпхъу Михэл ар шІу зэрилъэгъури инэрылъэгъузэ Саул къырыкІуагъ. 29 Джащ къыхэкІэуи Саул Даут нахьи нахь лъэшэу щыщынэу хъугъэ, ежь опсэуфэ ар ыгъэпыигъ. 30 Фылист дзэпащэхэр зэонэу къежьэхэ къэси, Саул идзэ къулыкъушІэ пстэумэ анахь акъылышІоу Даут ренэу зекІощтыгъэти, ищытхъу дахэ чыжьэу Іугъэ.
1 Самуел 19
Саул Даут къаигъэ зэришІыгъэр
1 Джащ ыуж Саул ыкъо Ионэтани зэкІэ иІумэтхэми Даут агъэлІэнэу ариІощтыгъэ; ау Саул ыкъо Ионэтан Даут шІу дэдэ ылъэгъущтыгъэ. 2 Арти Ионэтан Даут риІуагъ: «Тятэу Саул уигъэкІод шІоигъошъ, неущ зыфэсакъыжь, зы чІыпІэ шъэф горэм зыщыгъэбылъ. 3 ЧІыпІэу шъофым зызщыбгъэбылъыгъэм тятэрэ сэррэ тызэгъусэу тыкІонышъ, сыпфыдэгущыІэщт, ащ ыуж къызэзгъэшІагъэм ущызгъэгъозэщт». 4 ЕтІанэ Ионэтан ятэу Саул Даут игугъу дахэкІэ фишІыгъ: «Пачъыхьэм иІумэтэу Даут ыгу рерэмыгъабгъ, сыда пІомэ угу зэрэфыхэкІын зыпари мыхъун ащ ышІагъэп, ышІэрэ пстэуми уифедэ ахэлъ шъыпкъ. 5 Фылист бэнакІом текІоным пае ыпсэ еблэжьыгъэп, Зиусхьаными зэрэ-Израилэу къыухъумагъ; ор дэдэми уинитІукІэ ар плъэгъугъэти, уигушІогъошхуагъ. Адэ сыда джы лажьи хьакъи зимыІэм ылъ умыгъачъэмэ, Даут умыгъэкІодмэ мыхъунэу узкІыпыхьагъэр?» 6 Арти Саул Ионэтан риІуагъэм едэІуи, тхьэлъанэ ышІыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, Даут псэущт». 7 Ащ ыуж Ионэтан Даут къеджи а гущыІэ дэдэхэр риІожьыгъэх. ЕтІанэ Ионэтан Саул дэжь Даут къыщи, ыпэкІэ зэрэщытыгъэу джыри фэлажьэщтыгъэ. 8 ЕтІанэ заор икІэрыкІэу къызежьэм, Даут фылистхэм апэуцужьи, хьалэч зэхишІыхьэхи, кІаригъэІэжьыгъ. 9 ИкІэрыкІэу Тхьэм фэІорышІэрэ джынапцІэр Саул къытебэнагъ. Пчыпыджыныр ыІыгъэу иунэ ар исыгъ. Даут ыІапэхэр пхъонтэпщынэм ригъачъэхэзэ, ащ къыфеощтыгъэ. 10 Саул пчыпыджынымкІэ Даут дэпкъым хыригъэІулІэнэу фэягъ, ау Саул ар къызедзым, Даут Саул кІэлъырылъэти, пчыпыджыныр дэпкъым хисагъ. Арти Даут а чэщым ышъхьэ рихьыжьэжьи, ыпсэ къыухъумагъ. 11 Даут иунэ лъыплъэнхэм, къаубытынышъ, нэф къырамыгъэкІэу аукІыным пае Саул иІофтабгэхэр Даут ядэжь ыгъэкІуагъэх. Даут ишъхьагъусэу Михэл илІ риІуагъ: «Нычэпэ пшъхьэ зыщымыгъэзыекІэ, неущ уаукІыщт». 12 Михэл ар риІуи, Даут шъхьангъупчъэмкІэ унэм ригъэкІи, ар хэхьажьыгъ, псэоуи къэнэжьыгъ. 13 Михэл тхьэ нэпцІым исурэт къышти пІэм хилъхьагъ, пчэнышъор ышъхьэ тырихъуи, ыфэпагъ. 14 Саул иІофтабгэхэр Даут къаубытынэу зегъакІохэм, «Ар сымадж», – ыІуи, Михэл къариІуагъ. 15 Даут къеплъынхэу Саул иІофтабгэхэр джыри ыгъэкІуагъэх. «СыукІыщтышъ, пІэм зэрэхэлъэу ар къысфэшъухь», – ариІуагъ: 16 Арти иІофтабгэхэр зэкІохэм тхьэ нэпцІым исурэтэу пчэнышъор зышъхьэ телъыр пІэм къыхагъотагъ. 17 ЕтІанэ Саул Михэл риІуагъ: «Сыд пае сыбгъэпцІагъа, сипый птІупщыжьи зебгъэгъэбылъыжьыгъа?» Михэл Саул къыриІожьыгъ: «СымытІупщмэ сиукІынэу къызысеІом сигъэщынагъ».
Даут Самуел Рамэ зэрэщыІукІагъэр
18 Даут ышъхьэ Іуихыжьи, Самуел дэжь, Рамэ, кІуи, Саул къыришІагъэр зэкІэ фиІотагъ. ЕтІанэ Самуел игъусэу ежьэхи, Рамэ ичІыпІэу Нэуат кІуагъэх. 19 «Даут Рамэ ичІыпІэу Нэуат кІуагъэ» аІуи, Саул къэбар къыфахьыгъ. 20 Арти Саул Даут къаубытынэу иІофтабгэхэр ыгъэкІуагъэх. Самуел зипэщэ тхьэлІыкІохэу Тхьэм кІочІэ лыеу къахилъхьагъэм зэлъиштагъэхэр, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къэзышІхэрэр, Ащ ищытхъу зыІуатэхэрэр ахэм алъэгъугъ. Ардэдэм Саул иІофтабгэхэми Тхьэм и-Псэ къахахьи, Тхьэм кІочІэ лыеу къахилъхьагъэм зэлъиштэхи, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къашІэу, Ащ ищытхъу аІуатэу хъугъэх. 21 Хъурэм икъэбар Саул зынагъэсыжьым, нэмыкІ иІофтабгэхэр джыри ащ ыгъэкІуагъэх. Ау ахэри Тхьэм кІочІэ лыеу къахилъхьагъэм зэлъиштэхи, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къашІэу, Ащ ищытхъу аІуатэу хъугъэх. ЕтІани Саул иІофтабгэхэр ящэнэрэу зегъакІохэм, ахэри Тхьэм кІочІэ лыеу къахилъхьагъэм зэлъиштэхи, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къашІэу, Ащ ищытхъу аІуатэу хъугъэх. 22 Арти ежь Саул Рамэ кІуагъэ, кІозэ, Сэхыу дэт псынэкІэчъышхом зынэсым кІэупчІагъ: «Самуелрэ Даутрэ тыда зыдэщыІэхэр?» «Рамэ ичІыпІэу Нэуат щыІэх», – аІуи къыраІожьыгъ. 23 Ар Рамэ ичІыпІэу Нэуат зэкІом, Тхьэм и-Псэ къылъыІэси, Рамэ ичІыпІэу Нэуат омыкІофэ зэримыхэбзагъэу, Тхьэм кІочІэ лыеу къыхилъхьагъэм зэлъишти, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къышІэу, Ащ ищытхъу ыІуатэу хъугъэ. 24 Ащ зитІэкІыгъ, Самуел ыпашъхьэ зэритзэ, Тхьэм кІочІэ лыеу къыхилъхьагъэм зэлъишти, Тхьэм къыбгъодэкІырэ псалъэхэр къышІэу, Ащ ищытхъу ыІуатэу хъугъэ. А мафэми къыкІэлъыкІогъэ чэщми мыфэпагъэу ар щылъыгъ. «Адэ Саул тхьэлІыкІоныр зипшъэрылъ цІыфхэм джы ащыщ хъугъа?» джары зытыраІукІыгъэр.
1 Самуел 20
Ионэтан Даут зэригъэныбджэгъугъэр
1 Даут Рамэ ичІыпІэу Нэуат къыбгыни, Ионэтан дэжь къакІуи къеупчІыгъ: «Сыда сшІагъэр, тара сызэрэмысэр, сыда уятэ къызкІысфэмыразэр, сыда спсэ къызкІылъыхъурэр?» 2 Ионэтан къыриІожьыгъ: «Хьау, ар угу къимыгъахь, о улІэщтэп, сыда пІомэ сэ сыщимыгъэгъуазэу тятэ зыпари ышІэрэп. Сыд пая тятэ а Іофыр зыкІысшІуиушъэфын фаер? Ар хъун Іофэу щытэп». 3 Даут тхьэлъанэ ышІызэ къыІуагъ: «УгукІэ укъызэрэсфэщагъэр уятэ дэгъоу ешІэшъ, ежь-ежьырэу зэреІожьы: "Ионэтан ыгу къемыоным пае ымышІэмэ нахьышІу". Ау Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, упсэ зэрэщыІэм фэдэу, мы къасІорэр шъыпкъэ: сэррэ хьадэгъумрэ тызэрэзэпэчыжьэр лъэбэкъу закъу ныІэп». 4 «УгукІэ узфаер зэкІэ къыпфэсшІэщт» ыІуи, Ионэтан Даут зыреІом, 5 Даут Ионэтан къыриІожьыгъ: «Неущ мэзакІэр къызэрихьэрэр агъэмэфэкІыщтышъ, пачъыхьэм зы Іанэ сыдыпэсын фае. Ау ащ емылъытыгъэу сытІупщи, зызгъэбылъынышъ, ящэнэрэ мафэм ипчыхьэ нэс зыкъэзгъэлъэгъощтэп. 6 ЗыгорэкІэ уятэ къыскІэупчІэмэ, еІу: "Даут илІакъо зэрэщытэу илъэс къурмэн ешІыти, къалэу Бэтлэхъэм кІо шІоигъоу къысэлъэІугъ". 7 "Дэгъу" къызыуиІожькІэ, уиІумэт иІоф мамырыщт; ау ар къызыгубжкІэ, гухэлъ бзаджэ зэрэрихъухьагъэр оркІэ гъэнэфагъэ. 8 Арышъ, уиІумэт унэшІу къыщыгъаф, Зиусхьаныр тишыхьатэу оррэ сэррэ гъусэ тызэрэзэфэхъугъэмкІэ Іуагъэ зэдэтшІыгъ, ау лажьэ горэ сиІэмэ, о сыукІ нахь, сыд пае уятэ дэжь сыпщэна?» 9 Ионэтан къыриІожьыгъ: «Ар о къыохъулІэхэщтэп. Тятэ бзэджагъэ горэ ыгу риубытагъэу зыгорэкІэ дасшІэмэ, къэбарыр осымыгъашІэ хъуна?» 10 Даут Ионэтан риІуагъ: «Уятэ пхъашэу къыбдэгущыІэжьмэ, хэта къэбарыр сэзгъэшІэщтыр?» 11 «НекІо, хашъом тигъахь», – ыІуи, Ионэтан Даут зыреІом, тІури зэгъусэу хашъом зехьэхэм, 12 Ионэтан Даут риІуагъ: «Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Тятэ сыІуупчІыхьанышъ, неущ мы уахътэм ехъулІэу е неущмыкІэ нэс ыгу илъыр къезгъэІощт. Ар ыгукІэ Даут фэшІоу къэбар зэрэщыІэр къыпфясымгъэхьынэуи, зэхэосымгъэхынэуи? 13 Тятэ ыгу шІу къызэрэпфимылъыр сшІагъэу къэбарыр къызыплъысымыгъэІэскІэ, Ионэтан ифэшъуашэр Зиусхьаным рерэгъэгъот, нахьыбэжьи къырерэшІ. Ар аущтэу зыхъукІэ, устІупщыжьынба, узфаем усымыгъэкІонэуи? Зиусхьаныр тятэ зэригъусагъэм фэдэу ори уигъусэнэу сыпфэлъаІо. 14 Ау сэ джыри сыпсэунэу щытмэ, Зиусхьаным игукІэгъу ори къысфэшІ. 15 Сэ сыщымыІэжьми, Даут ипый пстэури Зиусхьаным чІым тыригъэкІодыкІыгъэхэми, егъашІэми сиунагъо гукІэгъу къыфэшІ». 16 Джащ тетэу Даут иунагъо Іуагъэ зыдешІыхэм, Ионэтан къыІуагъ: «Ори уиунагъуи Іуагъэу зэдэтшІыгъэр зышъумыгъэцакІэкІэ, Зиусхьаным шъуифэшъуашэ зэпстэуми шъуигъэгъотыщт». 17 Даут шІу зэрилъэгъурэмкІэ икІэрыкІэу Ионэтан тхьэлъанэ ышІыгъ, сыда пІомэ ыпсэ фэдэу ар икІэсагъ. 18 ЕтІанэ Ионэтан ащ риІуагъ: «Неущ мэзакІэу къихьэрэм имэфэкІыщтышъ, уищысыпІэ нэкІ зыхъукІэ, къыпкІэупчІэщтых. 19 Арышъ, ящэнэрэ мафэм зызщыбгъэбылъщтыгъэ чІыпІэм псынкІэу къекІужьи, укъамылъэгъунэу мыжъошхо горэм ыкъогъу къотІысхьи зыгъэбылъ. 20 Сэ псагъэ горэм тезгъафэ сшІоигъом фэдэу а лъэныкъомкІэ щэбзищ къэстІупщыщт. 21 "КІуи, щабзэхэр къэгъотыжьых", – сІонышъ, кІэлэцІыкІур сІофтэщт. "Щабзэхэр уакІыбкІэ щылъхэшъ, къэштэжьых" кІэлэцІыкІум зесІокІэ, къыскІэрыхь; ащ къикІрэр уиІофхэр мамырэу ары, Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, мыхъун гори къыохъулІэщтэп. 22 "Щабзэхэр уапэкІэ щыІэх" кІэлэцІыкІум зесІокІэ, пшъхьэ щыгъэзый, сыда пІомэ Зиусхьаным уиутІупщыжьыгъэу ащ къекІы. 23 АдыкІэ оррэ сэррэ зэтІуагъэм Зиусхьаныр егъашІэм фэшыхьат». 24 Ащ ыуж Даут хашъом зыщигъэбылъыгъ. МэзакІэу къихьагъэм имэфэкІ къэсыгъэти, пачъыхьэр Іанэм пэтІысхьагъ. 25 Зэрихабзэу пачъыхьэр дэпкъым кІэлъырыт тетІысхьапІэм тесыгъ. Ионэтан ащ пэчІынатІэу щысыгъ. Абинэр Саул кІэрытІысхьагъ; Даут итІысыпІэ нэкІыгъэ. 26 Даут мэфэкІым зыфимгъэхьазырыгъэу, зимыукъэбзыгъэу къышІошІыгъэти, Саул а мафэм зыпари ыІуагъэп. 27 МэзакІэу къихьагъэм имэфэкІ иятІонэрэ мафэ къэсыгъ, ау Даут итІысыпІэ джыри нэкІыгъэ. Арти Саул икІалэу Ионэтан еупчІыгъ: «Сыда Ищай ыкъо тыгъуасэ Іанэм къызызкІыдыпэмысыгъэр, непи къызкІэмылъэгъуагъэр?» 28 Ионэтан Саул риІожьыгъ: «Бэтлэхъэм кІожь шІоигъоу Даут къысэлъэІуи, зысигъэтІупщыгъ. 29 Ащ къысиІуагъ: "ТиунагъокІэ мэфэкІ къурмэн къалэм щэтэшІышъ сытІупщыгоба, сши сыригъэблэгъагъ; нэшІукІэ укъысэплъымэ, сыкІонышъ, сшыхэр къызэзгъэлъэгъущтых"; джары ар пачъыхьэм Іанэм зыкІыдыпэмытІысхьагъэр». 30 Ар зызэхехым, Саул лъэш дэдэу Ионэтан фэгубжи риІуагъ: «Шъуз мыхъатэм къылъфыгъ! Ори укъэзылъфыгъэу уяни шъунапэ тырихэу Ищай ыкъо зэрэбгъэныбджэгъурэр сымышІэу къыпшІошІа? 31 Ищай ыкъо дунаим тетыфэ ори уипачъыхьагъуи ащ шъупэлъэшыжьышъущтэп. Джы ащ лъыгъакІохи къягъащ, сыда пІомэ ихьадэгъу къэсыгъ». 32 ЕтІанэ Ионэтан ятэу Саул зыфигъази еупчІыгъ: «Сыд пае ар аукІын фая? Сыда ащ ышІагъэр?» 33 Арти Ионэтан ыукІ шІоигъоу Саул пчыпыджынымкІэ ащ зеом, Даут ыукІынэу ятэ зэрэрихъухьагъэр Ионэтан къыгурыІуагъ. 34 Ионэтан ыгу Даут фэузыщтыгъэти, яти лъэшэу ыгу хигъэкІыгъагъэти, губжыпагъэу Іанэм къыпэкІыжьи, мэзакІэм имэфэкІэу къихьагъэм иятІонэрэ мафэ Іанэм къекІолІагъэп. 35 КъыкІэлъыкІогъэ мафэм пчэдыжьым зыфиІогъэгъэ уахътэм тефэу Ионэтан хашъом кІуагъэ. КІэлэцІыкІури ащ игъусагъ. 36 КІалэу игъусэм ащ риІуагъ: «СтІупщырэ щабзэхэм чъи къалъыхъу». КІалэр зечъажьэм ащ шъхьарыкІынэу щабзэхэр ежь ытІупщыщтыгъэх. 37 Ионэтан щэбзащэхэр зыдитІупщыгъэ лъэныкъомкІэ кІалэр зечъажьэм Ионэтан ащ кІэлъыджагъ: «Щабзэр уапэкІэ зэрэщылъыр олъэгъуа?» 38 Ионэтан джыри кІалэм кІэлъыджагъ: «Укъэмыуцоу псынкІэу чъэ!» КІалэм Ионэтан ищабзэхэр къыугъоижьхи, изиусхьан къекІолІэжьыгъ. 39 КІалэм къэбар гори ышІэщтыгъэп; Ионэтанрэ Даутрэ ныІэп Іофыр зытетым щыгъозагъэхэр. 40 ЕтІанэ Ионэтан игъусэгъэ кІалэм иІашэ ритыжьи риІуагъ: «Къалэм кІожь, мыхэр зыдэхьыжьых». 41 КІалэр зыІокІыжьым Даут мыжъо къогъум икъыблэ лъэныкъокІэ къыкъокІи ынэІу егъэзыхыгъэу чІым зытыридзи гъогогъуищэ шъхьащэ къышІыгъ; тІури зэбэугъэх, тІури гъыгъэх, ау Даут нахь лъэшэу гъыгъэ. 42 Ионэтан Даут риІуагъ: «Зыгъэрэхьати кІо, "Ори, сэри, силІакъуи, уилІакъуи Зиусхьаныр тазыфагу ерэт" тІуи, Зиусхьаным ыцІэкІэ тІуми тхьэлъанэу тшІыгъэр егъашІэм къэрэнэжь».
1 Самуел 21
Даут хьалыгъу лъапІэр къызэрэратыгъэр
1 Даут къэтэджи ІукІыжьыгъ, Ионэтан къалэм къыгъэзэжьыгъ. 2 Даут къалэу Нэу дэсыгъэ къурмэнышІэу Ахъымэлэх дэжь кІуагъэ. Даут къызелъэгъум Ахъымэлэх къэщтагъэу къеупчІыгъ: «Сыда зыкІыуизакъор, зыгорэ зыкІыуимыгъусэр?» 3 Арти Даут къурмэнышІэу Ахъымэлэх риІуагъ: «Пачъыхьэм Іоф горэм сыфигъази, сызфигъакІори пшъэрылъэу къысфишІыгъэри хэти ышІэ мыхъунэу къысиІуагъ. Джащ пае, етІанэ тыщызэІукІэжьынэу, сигъусэ кІалэхэр чІыпІэ горэм згъэкІуагъэх. 4 Къысэптын плъэкІынэу зыгорэ пІэкІэлъа? Хьалыгъуитф горэ е къэбгъотрэ щыІэмэ къысэт». 5 Арти къурмэнышІым Даут риІожьыгъ: «Хьалыгъу къызэрыкІо къэсштэнэу щыІэп, щыІэр Тхьэм фагъэуцугъэ хьалыгъу лъапІэр арышъ, уицІыфхэр бзылъфыгъэ кІымыгъугъэхэмэ, ашхы хъущт». 6 Даут къурмэнышІым къыриІожьыгъ: «Мэфэ заулэ хъугъэу, гъогу тыкъызтехьагъэм къыщегъэжьагъэу, тихабзэ тетэу кІалэхэр апкъкІэ къабзэх. Тинепэрэ гухэлъ имэхьанэ зэрэиным елъытыгъэу, хабзэмкІэ ахэр къэбзэнхэ фае». 7 ЕтІанэ къурмэнышІым Тхьэм фагъэуцугъэ хьалыгъу лъапІэр ащ къыритыгъ, нэмыкІ щыІагъэп. Хабзэу щыІагъэмкІэ, Тхьэм фагъэуцугъэ хьалыгъу лъапІэм ычІыпІэ Ащ ыпашъхьэ нэмыкІ хьалыгъу фабэ ибгъэуцожьын фэягъэ. 8 Саул иІумэтхэм ащыщэу, Саул иІахъохэм яІэшъхьэтетэу, едом лъэпкъым къыхэкІыгъэ Дэукъ Зиусхьаным пае гухэлъ иІэу а мафэм ащ щыІагъ. 9 Даут Ахъымэлэх еупчІыгъ: «Пчыпыджынми чатэми къысэптынэу зыгорэ уиІэба? Пачъыхьэм иунашъо псынкІэу згъэцэкІэн фэягъэти, чатэми е нэмыкІ Іашэ горэми къыздэсштэнэу игъо сифагъэп». 10 КъурмэнышІым къыриІожьыгъ: «Чъыгэе кІэим узщытекІогъэ фылистэу Голиат ичатэ щыгъынхэм акІоцІыщыхьагъэу мыжъогъозэсыным ыкІыб дэтышъ, уфаемэ, джар штэ нахь, ащ нэмыкІ гори мыщ щыІэп». Даут къыІуагъ: «Ащ фэдэ щыІэпышъ, къаштэ».
Даут Гъат шъхьэегъэзыпІэкІэ зэрэкІуагъэр
11 А мэфэ дэдэм Даут Саул зышІуигъэбылъи Гъат ипачъыхьэу Ахыщ дэжь кІуагъэ. 12 Арти иІумэтхэм Ахыщ къыраІуагъ: «Модрэ хэгъэгум ипачъыхьэу Даутба мыр? "Саул минхэм атекІуагъ, Даут – минипшІхэм" аІомэ, къашъохэзэ, мырба орэд къызфаІуагъэр?» 13 А гущыІэхэр Даут ыгу риубытагъэхэу щытти, Гъат ипачъыхьэу Ахыщ лъэшэу щыщынагъ. 14 А чІыпІэм Даут иІуплъэ зэблихъуи, делашъо къызтыригъауи, зэрмырэу зыкъаригъэлъэгъугъ, пчъэхэр зэхицІалэхэу, Іупсыр ыжакІэ тыригъэтІатІэу ригъэжьагъ. 15 Ахыщ иІумэтхэм ариІуагъ: «Шъулъэгъурэба ащ ышъхьэ зэрэзэІыхьагъэр, сыд пае къысфэшъущагъа? МакІа делэу сэ сиІэр мыр къысфэшъумыщэмэ мыхъунэу, сапашъхьэ делагъэхэр щишІэнхэм пая? Адэ джы мыр сэ къыскІэрысыщта?»
1 Самуел 22
КъурмэнышІхэр зэраукІыгъэхэр
1 Ащ ыуж Даут Гъат къыбгыни Іэдулам гъочІэгъым зыщигъэбылъыгъ. А къэбарыр ышхэмрэ ятэ иунэ исхэмрэ алъыІэсыгъэти, зэрагъэлъэгъунэу ыдэжь къэкІуагъэх. 2 Къинихьагъу зиІэхэр зэкІэ, чІыфэм зэлъиштагъэхэр, зыгу кІодыгъэхэр ащ ыдэжь къакІохи, ахэм яІэшъхьэтет хъугъэ. Нэбгырэ шъиплІ фэдиз зэкІэмкІи гъусэ ащ къыфэхъугъ. 3 ЕтІанэ Даут а чІыпІэр къыбгыни, Мэуаб ит къалэу Мыцпэ кІуи, мэуаб пачъыхьэм елъэІугъ: «Тхьэм къысипэсыгъэр зэсэгъэшІэфэ, сятэрэ сянэрэ уадэжь сфыщыгъаІэхэгоба». 4 Ащ ыуж ахэр мэуаб пачъыхьэм дэжь къыщэхи, Даут пытапІэм зыщегъэбылъыфэ щыІагъэх. 5 ТхьэлІыкІоу Гъад Даут къыриІуагъ: «Мы пытапІэм ащ нахьыбэрэ удэмысыжьэу, ежьи Ехъуд хэгъэгум кІо». Арти Даут ежьи, Хъэрэт мэзым нэсыгъ. 6 Даутрэ игъусэхэмрэ къызэрэсыгъэхэм икъэбар Саул зэхихыгъ. А уахътэм Саул ГъыбІэ щыІагъ, пчыпыджыныр ыІэдакъэу, изэолІхэр къегъэуцокІыгъэхэу чъыгэе чІэгъым ар чІэсыгъ. 7 Арти изэолІэу игъусагъэхэм Саул ариІуагъ: «Бынямин кІэлэжъхэр, шъукъэдаІолъ зэ: лэжьыгъэшІапІэхэри сэнэшъхьэлэжьыпІэхэри Ищай ыкъо къышъуитынхэшъ, дзэкІолІ мин ыкІи шъэ зырызхэр шъуІэ къырилъхьащтха? 8 Джащ пая зэкІэми шъукъыспекІонэу шъузкІызэгохьагъэр? Ищай ыкъорэ сикІалэрэ гъусэ зэрэзэфэхъугъэхэмкІэ Іуагъэ зэрэзэдашІыгъэм икъэбар шъуащыщ горэми сигъэшІагъэп. Джы къызэрэнафэрэмкІэ, шъуащыщ горэми ыгу къысэгъугъэп, сикІалэ сиунэІут къысигъэбэныжьынэу зэрэфежьагъэм икъэбар шъуащыщ горэми сыхигъэгъозагъэп». 9 Едом лъэпкъым щыщэу, Саул иІумэтхэм яІэшъхьэтетмэ ащыщэу Дэукъ къыІуагъ: «Нэу дэс Ахъытыу ыкъо Ахъымэлэх дэжь Даут къызэрыкІогъагъэр сэ слъэгъугъэ. 10 Арти ащ иІоф къырыкІощтымкІэ Зиусхьаным еупчІи, гъомлапхъэхэмрэ фылистэу Голиат ичатэрэ къыритыгъэх». 11 Ащ ыуж пачъыхьэм ыгъакІохи, Ахъытыу ыкъо къурмэнышІэу Ахъымэлэх, ащ иунагъо зэрэщытэу, Нэу дэс къурмэнышІхэр зэкІэ къэкІонхэу унашъо афишІыгъэти, ахэр зэкІэ пачъыхьэм дэжь къэкІуагъэх. 12 Саул къыІуагъ: «Ахъытыу ыкъу, мо къэдаІу». Арти адрэм къыриІожьыгъ: «СыкъэдаІо, сизиусхьан». 13 Саул ащ риІуагъ: «Сыд пае оррэ Ищай ыкъорэ шъукъыспекІоу шъузэрэгъэІушыжьыгъэха, хьалыгъухэмрэ чатэмрэ ептыгъэха, иІоф къырыкІощтымкІэ Тхьэм уеупчІыгъа? Непэ къызэрэнафэрэмкІэ, къысэбэнынэу, сэ къыспэшІуекІоу зыкъиІэтынэу арба?» 14 Ахъымэлэх пачъыхьэм джэуап къыритыжьыгъ: «УиІумэтмэ ащыщэу Даут фэдэу хэта о нахь къыпфэшъыпкъэр? Ар пачъыхьэм имахълъэба, къыпфэсакъырэ цІыфхэм яІэшъхьэтетба, уиуни лъытэныгъэшхо щыфашІыба? 15 Джыра ащ иІоф къырыкІощтымкІэ Тхьэм сызеупчІыгъэр? Хьау, пачъыхьэр, уиІумэти тибынхэри зэкІэ умыгъэмысэх, сыда пІомэ уиІумэт зыпарми щыгъуазэп». 16 Ау пачъыхьэм къыриІуагъ: «Ахъымэлэх, ори уибынхэми зэкІэми хьадэгъур джы къышъуфэкІуагъ». 17 ЕтІанэ пачъыхьэм ухъумакІоу иІагъэхэм унашъо афишІыгъ: «ШъукІуи, Зиусхьаным икъурмэнышІхэр шъуукІых, сыда пІомэ ахэр Даут готых, ар зэрэхэхьажьыгъэр ашІэзэ, къэбар къыслъагъэІасыгъэп». Ау пачъыхьэм иІумэтмэ Зиусхьаным икъурмэнышІхэр аукІынхэу, ахэм аІэ атыращэенэу фэягъэхэп. 18 Арти пачъыхьэм Дэукъ риІуагъ: «КІуи, къурмэнышІхэр укІых». Едом лъэпкъым къыхэкІыгъэ Дэукъ кІуи, къурмэнышІхэм атебэнагъ, чэтэнІабгъур зыбг пыпхэгъэ хъулъфыгъэ тІокІиплІрэ тфырэ а мафэм ыукІыгъ; 19 КъурмэнышІхэм якъалэу Нэу чатэр щигъэхъушІагъ; хъулъфыгъэхэри, бзылъфыгъэхэри, кІэлакІэхэри, сабый быдзашъохэри, цухэри, щыдхэри, мэлхэри чатэкІэ зэтыриукІагъэх. 20 Псэоу къэнэжьыгъэ закъор Ахъытыу ыкъо Ахъымэлэх икІалэу Абыетарти, Даут дэжь ар чъэжьыгъэ. 21 Зиусхьаным икъурмэнышІхэр Саул зэраригъэукІыгъэхэм икъэбар Абыетар Даут риІотэжьыгъ. 22 Арти Даут Абыетар риІуагъ: «Едом лъэпкъым къыхэкІыгъэ Дэукъ а мафэм ащ зыщэсэлъэгъум къэбарыр Саул зэрэнигъэсыжьыщтыр сшІагъэ. Шъуибынхэм апсэ зэрагъэгъугъэр сэ силажь. 23 О садэжь къанэ, умыщын, сэ спсэ къылъыхъущтыр ары ныІэп о упси къылъыхъущтыр; мыщ ущыІэмэ, оркІэ щынагъо щыІэщтэп».
1 Самуел 23
Даут къалэу КъыІил пыйхэм зэращиухъумагъэр
1 Ащ ыуж Даут макъэ къырагъэІугъ: «Фылистхэр КъыІил къытебэнагъэх, хьамэщым телъыр зэкІэ тыращы». 2 Арти Даут Зиусхьаным еупчІыгъ: «СыкІощта, а фылистхэм сатекІощта?» Ащ лъыпытэу Зиусхьаным Даут къыриІожьыгъ: «КІо, фылистхэм уатекІонышъ, КъыІил къэуухъумэщт». 3 Ау Даут игъусагъэхэм къыраІуагъ: «Мыщ, Ехъудэм, тызэрэщыІэу тэщынэмэ, КъыІил тыкІонышъ, фылистмэ ядзэхэм сыдэущтэу тапэуцужьыщта?» 4 Арти Даут джыри Зиусхьаным зеупчІым, Зиусхьаным къыриІожьыгъ: «Тэджи КъыІил кІо, фылистхэр Сэ о пІэ къислъхьащтых». 5 ЕтІанэ Даут ицІыфхэр игъусэхэу ежьи, КъыІил кІуагъэ. фылистхэм язауи ябылымхэр къызатырехым, ахэр зэхихьаджыхьэхи, КъыІил дэсхэр Даут псэоу къыгъэнэжьыгъэх. 6 Ахъымэлэх ыкъо Абыетар Даут дэжь КъыІил къызэкІом, мыжъогъуазэр къыздихьыгъагъ. 7 ЕтІанэ Даут КъыІил къызэрэсыгъэм икъэбар Саул зынагъэсым, Саул ыІуагъ: «Тхьэм ар сІэ къырилъхьагъ, сыда пІомэ къэлапчъэхэмрэ сэххэмрэкІэ зэтегъэпытыхьэгъэ къалэм дахьи, ащ зыдишІыхьажьыгъ». 8 КъыІил зэлъекІунхэшъ, Даутрэ игъусэхэмрэ ащ къыдамыгъэкІхэу даубытэнхэм пае, Саул зэрэхэгъэгоу заом рищэжьагъ. 9 Даут Саул игухэлъ бзаджэ зыфэдэр къызешІэм, къурмэнышІэу Абыетар риІуагъ: «Мыжъогъуазэр къахь». 10 Даут къыІуагъ: «Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэр! Сэщ нахь хэмылъэу КъыІил къэкІонышъ, ар зэрипхъонэу Саул гухэлъ зэришІыгъэм икъэбар уиІумэт зэхихыгъ. 11 Сэррэ сигъусэхэмрэ КъыІил дэсхэм Саул тыІэкІалъхьащта? УиІумэт къэбар къызэрэлъыІэсыгъэм фэдэу Саул мыщ къэкІощта? Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэр! УиІумэт къэбарым щыгъэгъуаз». Арти Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «КъэкІощт». 12 ЕтІанэ Даут еупчІыгъ: «КъыІил дэсхэм сэррэ сигъусэхэмрэ Саул тыІэкІалъхьащта?» «ШъуІэкІалъхьащт» ыІуи, Зиусхьаным къыриІожьыгъ. 13 Ащ ыуж Даути нэбгырэ шъих фэдиз хъоу игъусагъэхэми КъыІил къабгыни, зызщагъэбылъын лъыхъухэу нэмыкІ чІыпІабэ къызэпакІухьагъ. Даут КъыІил къызэрибгынагъэм икъэбар Саул зылъагъэІэсым, игухэлъ зэблихъужьыгъ.
Даут шъофнэкІэу Зиф зызэрэщигъэбылъыгъэр
14 Даут шъофнэкІым ит пытапІэм, шъофнэкІэу Зиф къэзыуцухьэрэ къушъхьэлъэ хэкум защигъэбылъщтыгъ. Саул мафэ къэс ащ лъыхъущтыгъэ, ау Тхьэм Даут ащ къыІэкІигъэхьагъэп. 15 Ыпсэ ыгъэгъунэу Саул ыуж къызэрихьагъэм Даут щыгъуазэти, Хъорыш пэмычыжьэу шъофнэкІэу Зиф итыгъ. 16 ЕтІанэ Саул ыкъо Ионэтан Даут дэжь, Хъорыш, къакІуи Тхьэр гугъэпІэшхоу зэрэщытымкІэ шІошъхъуныгъэ ригъэшІи, 17 къыриІуагъ: «Умыщын, сыда пІомэ сятэу Саул о къыплъыІэсыщтэп, оры Израилым ипачъыхьащтри, уаужкІэ сэры ятІонэрэщтыр; сятэу Саули ащ щыгъуаз». 18 Ащ ыуж ахэм Зиусхьаныр яшыхьатэу Іуагъэ зэдашІи, Даут Хъорыш къани, Ионэтан ядэжь кІожьыгъэ. 19 ЕтІанэ Зиф щыщхэр Саул дэжь, ГъыбІэ, къакІохи къыраІуагъ: «ШъофнэкІым ит пытапІэу тадэжькІэ щыІэм, Ещымон икъыблэкІэ щыІэ Іуашъхьэу Хъахыл, Даут зыщегъэбылъы. 20 О узщыфаем, пачъыхьэр, кІо, тэ тиІофыр ар пачъыхьэм ыІэ къидгъэхьаныр ары». 21 Саул ахэм ариІуагъ: «Шъугу къызэрэсфэгъурэм пае Зиусхьаным ынэшІу къышъущэф. 22 ШъукІуи джыри зэ жъугъэунэфы, илъэужхэр къыхэжъугъэщых, зылъэгъугъэхэм шъуяупчІ, сыда пІомэ ар тхьагъэпцІэу къэбархэр зэхэсэхы. 23 Зызщигъэбылърэ чІыпІэхэр зэкІэ къызэжъугъашІи, къэбар шъыпкъэр къысфэшъухьыжьи, сыжъудежьэщт. А лъэныкъом ар щыІэу къычІэкІмэ, ехъуд унагъо пэпчъ ащ сыщылъыхъущт». 24 Ащ ыуж ахэр къэтэджыжьхи, Саул нахьи нахь пасэу ахэр Зиф нэсыгъэх. А уахътэм Даутрэ игъусэхэмрэ Ещымон икъыблэ лъэныкъокІэ щыІэ шъофнэкІэу МэІон зыщагъэбылъщтыгъэ. 25 ЕтІанэ Саулрэ игъусэ цІыфхэмрэ лъыхъунхэу ащ ыуж ихьагъэх. Ау Даут макъэ рагъэІугъэти, шъофнэкІэу МэІон къымыбгынэу, ащ ит къушъхьэм дэкІоягъ. Саул ар зызэхехым, Даут шъофнэкІэу МэІон къыщиубытынэу лъежьагъ. 26 Саул къушъхьэм иадырабгъукІэ щыІагъ, Даутрэ игъусэхэмрэ мыдрэ бгъумкІэ зыщагъэбылъщтыгъэ. Саул ІэкІэкІхэмэ ашІоигъоу, Даутрэ игъусэхэмрэ гузэжъогъу хэтхэу, елъэкІонщтыгъэх. Даутрэ игъусэхэмрэ къаубытынхэм пае, Саулрэ кІыгъухэмрэ ахэм абгъукІэ къадаухьэщтыгъэ. 27 Ащ тефэу Саул дэжь мэкъэгъэІу горэ къакІуи къыриІуагъ: «ПсынкІэу къэс нахь, фылистхэр тичІыгу къибэнагъэх». 28 Арти Саул Даут ыуж икІыжьи, фылистхэм апэгъокІыгъ. Джары а чІыпІэм Сэлэ-Гъамэхълэкъоф, ЗыщзэбгъодэкІыжьыгъэхэ къушъхьэр, зыфиІорэр цІэу зыкІыфаусыгъэр.
1 Самуел 24
Даут Саул ищыІэныгъэ къызэригъэнэжьыгъэр
1 ЕтІанэ Даут а чІыпІэр къыбгыни, зэкІолІэгъуаеу щыт къушъхьэлъэ чІыпІэу Іэнгъэдый щыІагъ. 2 Саул фылистхэм язауи къызегъэзэжьым, «Даут зэкІолІэгъуаеу щыт къушъхьэлъэ чІыпІэу Іэнгъэдый щыІ» аІуи, къэбар къынагъэсыгъ. 3 Арти зэрэ-Израилэу ис хъулъфыгъэмэ анахь кІочІэшхоу нэбгырэ минищ зэригъэгъуси, Даутрэ ащ кІыгъухэмрэ къыгъотынхэу Пчэн Іэлхэм якъушъхьэ пцІанэкІэ заджэхэрэм Саул кІуагъэ. 4 КІохэзэ, гъогунапцэм Іутыгъэ чэтым дэжь къызыщэуцухэм, Саул щагу щикІынэу гъочІэгъым чІэхьагъ. Даутрэ игъусэхэмрэ а гъочІэгъым ыпхачІэ зыщагъэбылъщтыгъэ. 5 Арти игъусэхэр Даут къеІушъэшъагъэх: «"Уипый Сэ пІэ къислъхьанышъ, узфаер ащ епшІэщт" къызэрэуиІогъагъэм фэдэу, уиІоф Зиусхьаным къыригъэкІыгъ». Даут къэтэджи, цІыкІу-цІыкІоу Саул ищыгъын кІыІутелъ ыІэпакІэ къыпигъэчъыгъ. 6 Саул ищыгъын ІэпакІэ къызэрэпигъэчъыгъэм Даут ыгу къыгъэлъэпэрэпагъ. 7 Арти игъусэхэм ариІуагъ: «ТилІышъхьэпащэ, Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъэм, сІэ тесщаемэ, Зиусхьаным къысфигъэгъунэп, сыда пІомэ ар Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъ». 8 Даут игущыІэхэмкІэ игъусэхэр ыгъэІасэхи, ахэр Саул тыригъэбэнагъэхэп. Саул къэтэджыжьи, гъочІэгъым къычІэкІыжьи гъогум къытехьажьыгъ. 9 Ащ ыуж Даути къэтэджи, гъочІэгъым къычІэкІи, Саул къыкІэлъыджагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэр!» Саул къызызэплъэкІым, Даут ынэІу егъэзыхыгъэу чІыгум зытыридзи, шъхьащэ фишІыгъ. 10 Даут Саул риІуагъ: «"Даут гухьагужъ къыфыриІ" къыозыІорэмэ сыда узкІядэІурэр? 11 Мары непэ плъэгъугъэ гъочІэгъым укъызчІэхьэм Зиусхьаным сІэ укъызэрэрилъхьэгъагъэр; усыукІынэуи къысаІогъагъ, ау псэоу укъэзгъэнэжьыгъ. Сэр-сэрэу зэсІожьыгъ: "ТилІышъхьэпащэ сІэ тесщэенэп, сыда пІомэ Зиусхьаным ар пачъыхьэнэу къахихыгъ". 12 Тят! Уищыгъын ІэпакІэу къыпысыупкІыгъэр зэрэсІыгъыр олъэгъуба, ау усыукІыгъэп: сыгу бзэджагъэ зэримылъри мыхъун зэрэсымышІагъэри зэгъашІэ, пшІошъи гъэхъу. О зэрар пфэхъунэу зыпари сшІагъэп, ау о спсэ хэпхынэу гухэлъ зыфэпшІыжьыгъэу сауж уит. 13 Арышъ, сэрми орми зафэр Зиусхьаным зэхифын, къинэу о сэбгъэлъэгъугъэр Зиусхьаным уигъэпщыныжьын; ау сІэ къыптесщэещтэп. 14 Ижъырэ къэбарыжъым зэрэхэлъэу, "Хабзэ зыхэмылъхэр ары хэбзэнчъагъэр къызпыкІрэр". Ау сэ сІэ къыптесщэещтэп. 15 Хэта Израилым ипачъыхьэ зэзэощтыр? Хэта зыуж уитыр? Сэ сауж уитынри хьэ лІагъэм, бжыдзэ закъом ауж уитынри зэфэдэ. 16 Зиусхьаныр хьыкум орэхъу, орми сэрми зафэр Ащ зэхифын. СиІоф Ар хэплъэнышъ, къызэхифыщт, ори сыпщиухъумэщт». 17 Саул фэгъэзагъэу Даут къыІощтыр къызеухым, Саул къыІуагъ: «О умакъа зэхэсхырэр, сикІалэу Даут?» Саул ымакъэ нахь лъэш къэхъуи, къэгъыгъ. 18 ЕтІанэ ащ Даут риІуагъ: «Сэщ нахьи о унахь заф, сыда пІомэ шІукІэ укъыспэгъокІыгъ, сэ къыппэзгъохыгъэр бзэджагъ; 19 Зиусхьаным пІэ сыкъызырелъхьэм, сэщ пае гукІэгъушхоу къызхэбгъэфагъэмкІэ непэ ар о къэуушыхьатыгъ – сыуукІыгъэп. 20 Хэта зипый къызІэкІэхьэгъахэу шІукІэ ар зытІупщыжьщтыгъэр? Непэ о сэ къысфэпшІагъэм ипэгъокІэу Зиусхьаным шІу къыпферэшІэжь. 21 Арышъ, узэрэпачъыхьащтыр джы къызгурыІуагъ, Израилым ипачъыхьагъуи пытэу о къэбгъэгъунэщт. 22 Джы къыспыкІыгъэхэу саужкІэ псэущтхэр зэрэмыгъэкІодыщтхэмкІэ, сятэ иунэ сцІэ зэрэщымыгъэкІосэщтымкІэ Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьэлъанэ къысфэшІ». 23 Ащ дэжьым Даут Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьэлъанэ Саул фишІыгъ. ЕтІанэ Саул ядэжь ыгъэзэжьыгъ, Даутрэ игъусэхэмрэ зэкІолІэгъуаеу щыт къушъхьэ чІыпІэу Іэнгъэдый агъэзэжьыгъ.
1 Самуел 25
Самуел дунаир зэрихъожьыгъэр
1 Самуел лІагъэ. Израил цІыф пстэури хьадагъэм къекІуалІэхи ар загъэежьым, иунэ зыдэтыгъэ къалэу Рамэ щагъэтІылъыжьыгъ. ЕтІанэ Даут зыдэсыгъэ чІыпІэр къыбгыни, шъофнэкІэу Пэран кІуагъэ.
Даутрэ Абигаилрэ
2 Къалэб лІакъом щыщэу зы лІы бай дэдэ горэ псэупІэу МэІон щыпсэущтыгъ, ыгъэлэжьэрэ чІыгур чІыпІэу Къармэл щыІэу; мэл минищрэ пчэн минрэ ащ иІагъ. А лІым Нэбал ыцІагъэр, ишъуз – Абигаил; а бзылъфыгъэр лъэшэу Іушыгъэ ыкІи дэхагъэ, ау лІыр жъалымэу, гу цІапІэ кІоцІылъэу щытыгъ. Нэбал имэлхэм цыр къатырищыкІынэу Къармэл кІогъагъэ. 4 Нэбал имэлхэм цыр къызэратырищыкІрэр шъофнэкІым щыІэгъэ Даут зэхихыгъэти, 5 ицІыф нэбгырипшІ ыІофыти, ахэм ащ ариІуагъ: «Къармэл шъукІуи, Нэбал дэжь шъуІухь, сэ сцІэкІэ сэлам ешъухи, 6 мырэущтэу ешъуІу: "Ори, уиунагъуи, уие пстэуми мамыр шъогъот; 7 уимэлхэр зэращхэрэм икъэбар зэхэсхыгъ. Мары уимэлахъохэр къытихьылІэщтыгъэхэшъ, ахэм агу зэрэхэтымыгъэкІыгъэри, Къармэл щэІэфэхэ зыпари зэрашІомыкІодыгъэри 8 уицІыфхэм яупчІи къыуаІощт. Арышъ, сицІыфмэ нэшІукІэ укъарегъэплъ, мафэкІэ уадэжь тыкъэкІуагъ; уиІумэтхэми уикІалэу Даути пфызэшІокІрэр къяптыгъэмэ дэгъугъэ"». 9 Ащ ыуж Даут ицІыфхэр Нэбал дэжь кІохи, Даут игущыІэхэр зэкІэ ащ ыцІэкІэ раІохи, къызэтеуцуагъэх. 10 Ау Нэбал Даут ицІыфхэм къариІожьыгъ: «Хэт щыща Даути, хэт щыща Ищай ыкъуи? Зизиусхьанхэм къашІухэхьажьрэ унэІутхэр джы бэ хъугъэ. 11 Сихьалыгъуи, сипси, симэлхэр сфэзыщхэрэм апае згъэхьазырыгъэ лыри къыздикІыгъэр сымышІэрэ цІыфхэм ястынэуи?» 12 Даут ицІыфхэм къагъэзэжьи, ягъогу къытехьажьхи къэкІожьыгъэх. Хъугъэр зэкІэ Даут зыфаІотэжьым, 13 Даут ицІыфхэм ариІуагъ: «Шъуичатэхэр къызгуашъулъхьэх». Арти зэкІэми ячатэхэр къызгуалъхьагъэх, ежь Даути ичатэ къыштагъ. Нэбгырэ шъиплІ фэдизыр Даут ыуж къихьагъ, нэбгырэ шъитІур ІапІэхэм къапэнагъ. 14 Ащ дэжьым чырэмэ ащыщ горэм Нэбал ишъузэу Абигаил къыриІуагъ: «Даут ицІыфхэр шъофнэкІым къыригъэкІхи тизиусхьан дэжь сэлам къырахынэу къыгъэкІогъагъэх, ау мыдрэр губжыгъэу, атекуозэ ахэм адэгущыІэжьыгъ. 15 Ары шъхьае а цІыфхэр лъэшэу къытфэшІугъэх, тыгуи хагъэкІыгъэп, ахэм тырягъусэу шъофым тыкъэтыфэ зыпари тшІокІодыгъагъэп. 16 Тапэгъунэгъоу Іэхъогъухэр щыдгъэхъухэ зэхъум, чэщи мафи ренэу тыкъагъэгъунагъ. 17 Джы хъурэм еплъи, пшІэн фаем егупшыс, армырмэ тизиусхьани иунагъуи зэрэщытэу зыхэмыкІыжьышъущтхэ тхьамыкІагъо хэфэщтых, ежь гу цІапІэ зыкІоцІылъ цІыфышъ, удэгущыІэн плъэкІыщтэп». 18 Арти Абигаил гуІэнкІэ хьалыгъу шъитІу, нэтитІум арыз санэр, гъэжъагъэу мэлитф, хьакукІэ гъэгъугъэу лэжьыгъэ пщыгъитф, сэнэшъхьэгъэгъугъэ блэришъ, шхынцумпэр зыдэлъ хьалыгъу ІашІу шъитІу къыштэхи, щыдхэм атырилъхьагъэх. 19 ЕтІанэ иунэІутхэм ащ ариІуагъ: «Шъо сапэ шъуитэу шъукІу, сэ шъуауж ситыщт». Ишъхьагъусэу Нэбал зыпари ащ риІуагъэп. 20 Ар щыдым тесэу къушъхьэ лъагъом къех пэтзэ, Даутрэ ицІыфхэмрэ зэгъусэхэу къакІохэу ыпэ къифагъэх. 21 Ежь Даут ыгукІэ зэриІожьщтыгъэ: «А цІыфым имылъку зэрэщытэу шъофнэкІым къызэрэщысыухъумагъэри иІэм щыщ зыгори зэрэхэмыкІодыкІыгъэри хьаулый. ШІоу фэсшІагъэр зэхимышІыкІэу, бзаджэкІэ къыспэгъокІыжьыгъ. 22 Даут ипыйхэм яфэшъуашэр Тхьэм аригъэгъотыщт, нахьыбэжьи къаришІэщт, дэпкъым кІэлъырыгъутхьэу Нэбал иунэ исмэ ащыщ горэ пчэдыжь нэс нэф къызизгъэкІыкІэ». 23 Абигаил Даут къызелъэгъум гуІэнкІэ щыдым къехи, ынэІу егъэзыхыгъэу Даут ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чІыгум нэсэу шъхьащэ къыфишІыгъ. 24 Ащ ыуж Даут ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэу къитІысхьи, къыриІуагъ: «Лажьэр зытефэрэр сэры, сизиусхьан. УиІумэт къэгущыІэн ылъэкІынэу фит къэшІи, къыІощтым къедэІу. 25 Сизиусхьан шэнрэ акъылрэ зимыІэ Нэбал пэрэмылъ, сыда пІомэ ыцІэм фэд ащ ышъхьи. Ащ ыцІэр Нэбал, къикІрэр зиакъыл имыкъу. Ау сэ, сыуиІумэт, сизиусхьан ицІыфэу къыгъэкІогъагъэхэр слъэгъугъэхэп. 26 Джы, сизиусхьан, Зиусхьаныри о упси зэрэщыІэхэр сэІо. Арышъ, лъыр уигъэгъэчъэнэп, уигухьагужъи къызтырыуигъэгъэкІонэп, уипыйхэри, сизиусхьан, гужъ къыбдызиІэхэри Нэбал фэдэу джы орэхъух. 27 Сизиусхьан фэлэжьэрэ кІалэхэм аритынэу сизиусхьан иІумэт къыхьыгъэ тынхэр мары. 28 УиІумэт илажьэ къыфэгъэгъу; сизиусхьан иунагъо Зиусхьаным егъашІэм щигъэІэщт, сыда пІомэ сизиусхьан зыфэзаорэр Зиусхьаным иІофышъ, ущэІэфэ уишэнычъагъэ къызтебгъэкІощтэп. 29 Изэрар къыуигъэкІынэу, цІыф горэ уауж къихьэу, упсэ къеІэ шІоигъо зыхъукІэ, сизиусхьан ыпсэ уи-Зиусхьанэу Тхьэм, мылъку лъапІэр къызэраухъумэрэм фэдэу къыухъумэщт, ау уипыйхэм хьашъом далъхьэрэ мыжъор зэрадзырэм фэдэу Ар яощт. 30 ЕтІанэ Зиусхьаным сизиусхьан шІоу къыдэхъунэу фигъэнэфагъэр зэкІэ къыдигъэхъоу, Израилым иІэшъхьэтетэу зытыригъахьэкІэ, 31 игухьагужъ джы къызтыримыгъакІоу, лажьэ зимыІэ цІыфхэр зимыукІхэкІэ, сизиусхьан ыужкІэ кІэгъожьыщтэп, ыгуи къеожьыщтэп. Зиусхьаными сизиусхьан ишІушІэ ыгъэкІодыщтэп, уиІумэти угу къэгъэкІыжь». 32 Арти Даут Абигаил къыриІуагъ: «Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэу непэ сапэ укъизгъэфагъэм щытхъур ыдэжь! 33 ШъхьакІоу сагъэшІыгъэм пае лъы згъэчъэнэу сежьагъэу сыкъызэтебгъэуцуагъэшъ, Зиусхьаным ынэшІу уиакъыли ори къащэф. 34 Ау, Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэу, сизэрар къыозгъэкІыным сыщызыухъумагъэр, зэрэщыІэр къэсэІо – укъемылъэкІоныгъагъэмэ, сапи зыкъимыгъэфэгъагъэмэ, дэпкъым кІэлъырыгъутхьэу Нэбал иунэ исмэ ащыщ горэ пчэдыжь нэс нэф къизгъэкІыщтгъэп». 35 ЕтІанэ Абигаил къыфищагъэхэр къыІиххи, Даут ащ риІуагъ: «Гупсэфэу шъуадэжь гъэзэжь, къэпІуагъэми сыкъедэІугъ, узфаер къыпфэсшІагъ». 36 Ащ ыуж Абигаил ыгъэзэжьи, Нэбал дэжь зыІохьэм, пачъыхьэм иешхэ-ешъо фэдэу, яунэ щыешхэ-ешъошхощтыгъ, Нэбали ыгукІэ чэфыгъ; ар лъэшэу утэшъогъагъэти, пчэдыжьым нэс зы гущыІи ащ риІуагъэп. 37 Пчэдыжьым Нэбал чэфыр кІэкІыжьи, шъузым къэбарыр зыфеІуатэм, лІым ыгучІэ изи, ыІэпкъ-лъэпкъхэр ыубытыгъэх. 38 Джыри мэфипшІ фэдиз зытешІэм, Зиусхьаныр Нэбал къыфехыгъ, ащ къыхэкІэуи лІагъэ. 39 Нэбал икъэбар зызэхехым Даут ыІуагъ: «ШъхьакІоу къысихыгъэм пае Нэбал ифэшъуашэр езгъэгъоти, иІумэт бзаджэ езымыгъашІэу, Нэбал ыгу илъыгъэ шІоир ащ ышъхьэ къезкъутэхыжьыгъэ Зиусхьаным щытхъур ыдэжь». Ащ ыуж Даут Абигаил дэжь иІумэт лІыкІохэр ыгъакІохи, шъузкІэ зэриштэрэр раригъэІуагъ. 40 Арти Даут илІыкІохэр Абигаил дэжь, Къармэл, кІохи раІуагъ: «Даут шъузэу уфэтщэнэу тыкъыплъигъэкІуагъ». 41 Ар къэтэджи, чІыгум нэс шъхьащэ ышІи къыІуагъ: «Мары уиІумэт, сизиусхьан илІыкІохэм алъакъохэр афитхьакІзэ фэчырэнэу ар хьазыр». 42 Абигаил гузэжъогъукІэ зыкъыгъэхьазыри щыдым къытетІысхьагъ. УнэІут бзылъфыгъитфыр ащ игъусагъ; Даут къылъигъэкІуагъэхэм ауж итэу, Даут дэжь кІуи, шъуз фэхъугъ. 43 Ащ ыуж Даут ИзрыІэл щыщ АхъынэІами къыщи, тІури шъузкІэ ыштагъ. 44 Даут ишъхьагъусэщтыгъэу Саул ыпхъу Михэл Гъалым щыщ Лаиш ыкъо Палтый ятэ ригъэщэгъагъ.
1 Самуел 26
Даут Саул псэоу джыри къызэригъэнэжьыгъэр
1 Зифхэр Саул дэжь, ГъыбІэ, къакІохи къыраІуагъ: «Ещымон ыпашъхьэ ит Іуашъхьэу Хъахыл Даут зыщегъэбылъы». 2 Арти Саул къежьи, израил дзэкІолІ анахь лІыбланэмэ ащыщэу минищ къызэригъэгъуси, Даут лъыхъунэу шъофнэкІэу Зиф кІуагъэ. 3 Саул Ещымон ыпашъхьэ ит Іуашъхьэу Хъахыл, гъогум дэжь, къыщыуцугъ. Даут шъофнэкІым итыгъ. Ыуж къыфынэу Саул ащ къызэрихьагъэр къылъэгъугъэти, 4 Даут ицІыфхэр шъэфэу къэплъэнхэу ыгъакІохи, Саул къызэрэкІогъэ шъыпкъэм икъэбар къыфахьыжьыгъ. 5 Арти Даут Саул къыхихыгъэ уцупІэм зекІуалІэм, Саулрэ ащ идзэпащэу Нэр ыкъо Абинэррэ ягъолъыжьыпІэ къылъэгъугъ. Саул игъусэхэр къегъэтэкъокІыгъэхэу ежь ахэм агузэгу илъыгъ. 6 Ащ дэжьым Даут хъыт лъэпкъым щыщ Ахъымэлэхрэ Иоаб ышэу, Цырыуй ыкъо Абищайрэ закъыфигъази къяупчІыгъ: «Хэта Саул иуцупІэ къыздэкІощтыр?» Абищай къыриІожьыгъ: «Сэ сыкъыбдэкІощт». 7 Чэщым Даутрэ Абищайрэ цІыфхэм ахэхьагъэх; мары Саул, игъусэхэр къегъэтэкъокІыгъэхэу мэчъые, ипчыпыджыни ышъхьэ зыдэгъэзэгъэ лъэныкъомкІэ чІыгум щыхэІугъ; Абинэррэ дзэкІолІхэмрэ ащ къыкІэрылъых. 8 Абищай Даут риІуагъ: «Тхьэм уипый джы пІэ къырилъхьагъ; арышъ, Іизын къысэти, ятІонэрэу сІэ тесымыщэежьынэу, зэ огъукІэ пчыпыджынымкІэ чІыгум хэсІулІэщт». 9 Ау Даут Абищай къыриІожьыгъ: «УмыукІы, армырмэ Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъэм зыІэ тезыщэягъэу хэта псэоу къэнэжьын зылъэкІыщтыр?» 10 ЕтІани Даут къыІуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Зиусхьаныр ащ къыферэх е иаужыпкъэрэ мафэ къыфэрэси орэлІэ, е заом орэкІуи, ащ хэрэкІуад; 11 ау Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъэм сІэ тесщэеныр Зиусхьаным къысфидэнэп; арышъ, ащ ышъхьэ зыдэгъэзэгъэ лъэныкъомкІэ чІыгум щыхэсэгъэ пчыпыджынымрэ псыр зэрыт къошынэу къыкІэрытымрэ къаштэхи, тыІугъэкІыжь». 12 Саул ышъхьэ зыдэгъэзагъэмкІэ щытыгъэхэ пчыпыджынымрэ псыр зэрыт къошынымрэ Даут къыштэхи, нэбгыритІум къагъэзэжьыгъ; зыгорэми зи къылъэгъугъэп, зыгорэми зи къышІагъэп, зи къэущыгъэп. ЗэкІэри чъыещтыгъэ, сыда пІомэ Зиусхьаным къафигъэкІогъэ чъые ІэшІум ахэр хэтыгъэх. 13 ЕтІанэ Даут адрэ бгъумкІэ зэпырыкІыжьи, чыжьэкІэ апэІудзыгъэ къушъхьэтхым къытеуцуагъ; уцупІэмрэ ежь зыдэщыт чІыпІэмрэ бэкІэ зэпэчыжьагъэх. 14 Ащ ыуж Даут цІыфхэмрэ Нэр ыкъо Абинэррэ къяджагъ: «Зэхэоха, Абинэр?» Абинэр ащ риІожьыгъ: «Ухэт о, сыда узкІэкуорэр, пачъыхьэри зыкІэбгъэгумэкІрэр?» 15 Арти Даут Абинэр риІуагъ: «УлІыба о, хэт о пфэдэу Израилым исыр? Сыда уизиусхьан, пачъыхьэм, узкІыфэмысакърэр? Пачъыхьэр, уизиусхьан, ыукІынэу цІыф горэ къызэрыкІогъагъэр ошІа? 16 УизекІуакІэ дэгъоп; Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъэм шъузэрэфэмысакъырэм пае шъуаукІыныр къышъутефэ. Еплъэлъ, тыдэ хъугъа пачъыхьэм ышъхьэкІэ щыІэгъэхэ пчыпыджынымрэ псыр зэрытыгъэ къошынымрэ?» 17 Ащ дэжьым Саул Даут ымакъэ къышІэжьыгъэти риІуагъ: «СикІалэу Даут, умакъа зэхэсхырэр?» Даут къыриІожьыгъ: «Сымакъэ адэ, сизиусхьанэу пачъыхьэр». 18 ЕтІани ащ къыІуагъ: «Сыд пае сизиусхьан иІумэт илъэуж зэрифэра? Сыда сшІагъэр? БзэджагъэкІэ сІэ къыптесщэягъа? 19 Сизиусхьанэу пачъыхьэр иІумэт къыІощтым джыри къерэдэІу: Зиусхьаным укъысфигъэгубжыгъэмэ, сикъурмэн Зиусхьаным шІу къысферэшІыжь; цІыфхэр армэ тазыфагу къихьагъэр, Зиусхьаным ынае къащэф, сыда пІомэ, "КІо, тхьэ хамэхэм афэлажь" аІозэ, Зиусхьаным сфыхихыгъэ чІыгум сизыфыгъэхэр ахэр ары. 20 Арышъ, Зиусхьаным инэрылъэгъу, чІыгур слъыкІэ згъэшъокІынэп; сыда пІомэ, щылэчэтыр къушъхьэм къызэрэщырафэкІырэм фэдэу, зы бжыдзэм лъыхъунэу Израилым ипачъыхьэ къежьагъ». 21 Арти Саул къыІуагъ: «Сыхэукъуагъ, къэгъэзэжь, сикІалэу Даут, ащ нахьыбэрэ сизэрар озгъэкІыжьыщтэп, нычэпэ спсэ бгъэлъэпІагъэ: акъылынчъэу сэ сызекІуагъ, бэрэ сыхэукъуагъ». 22 ЕтІанэ Даут джэуап къытыжьыгъ: «Мары пачъыхьэм ипчыпыджын, зы кІалэ горэ къэрэкІуи ар ерэштэжь; 23 Зиусхьаным шъхьадж ифэшъуашэр ригъэгъотын; Зиусхьаным о сІэ укъырилъхьэгъэхагъ, ау Зиусхьаным пачъыхьэнэу къахихыгъэм сІэ тесщэягъэп; 24 непэ о упсэ сэ зэрэзгъэлъэпІагъэм фэдэу сищыІэныгъэ Зиусхьаным ерэгъэлъапІ, сыд фэдэрэ тхьамыкІагъуи ащ сыщерэухъум!» 25 ЕтІанэ Саул Даут риІуагъ: «Зиусхьаным ынэшІу къыпщэф, сишъаоу Даут; Іофыбэ пшІэщт, гъэхъагъэхэри уиІэщт». Ащ ыуж Даут игъогу техьажьыгъ, Саули ичІыпІэ ыгъэзэжьыгъ.
1 Самуел 27
Даут Гъат ипачъыхьэ зэрэфэлэжьагъэр
1 Ащ ыуж Даут ыгукІэ зэриІожьыгъ: «Зэгорэм Саул секІодылІэщт шъыпкъ, арэу зыхъукІэ, сэркІэ нахьышІур фылист чІыгур къэсыбгынэныр ары. Саул етІанэ сауж икІыжьыщт, ащ нахьыбэри Израилым ыкъопэ пстэумэ къащыслъыхъужьыщтэп, сэри ащ сыІэпыкІыжьын». 2 ЕтІанэ Даут зиІэти, игъусэгъэ хъулъфыгъэ шъихыр кІыгъоу Гъат ипачъыхьэу МэІох ыкъо Ахыщ дэжь кІуагъэ. 3 Даути ащ идзэкІолІхэри, хэти иунагъо кІыгъоу, Даут ишъузитІуи – ИзрыІэлым щыщэу АхъынэІамрэ Нэбал игощагъэу, Къармэл щыщэу, шъузабэу къэнэгъэ Абигаилрэ игъусэхэу, Ахыщ дэжь щыІэхэу, Гъат щыпсэущтыгъэх. 4 Даут Гъат зэрэкІожьыгъэм икъэбар Саул къылъыІэсыгъэти, нахьыбэрэ ар ащ лъыхъужьыгъэп. 5 Ащ ыуж Даут Ахыщ риІуагъ: «НэшІукІэ укъысэплъымэ, къэлэ цІыкІумэ ащыщ горэм чІыпІэ къыщысэти, ащ сыщыпсэущт, сыд пае уиІумэт уигъусэу пачъыхьэр зыдэс къалэм къыбдыдэсын фая?» 6 Арти Ахыщ ащ Цыкълагъ къыритыгъ, джащ къыхэкІэуи Цыкълагъ Ехъудэм ипачъыхьэмэ къафэнагъэу джыри аІэ илъ. 7 Даут фылист хэгъэгум зэпстэумкІи зэрисыгъэр илъэсрэ мэзиплІырэ. 8 ЕтІанэ Даут ицІыфхэр игъусэхэу къежьэхэти, къалэу Сур, Мысыр хэгъэгум анэсэу бэшІагъэу ащыпсэущтыгъэ гъышыур, гъызыр, Іамалэкъ лъэпкъхэм атебанэщтыгъэх. 9 Даут а хэгъэгур зэрипхъощтыгъэ, хъулъфыгъи бзылъфыгъи псэоу къыгъанэщтыгъэп, мэлхэр, цухэр, щыдхэр, махъшэхэр, щыгъынхэр къатыриххэти, Ахыщ дэжь къыгъэзэжьщтыгъэ. 10 «Хэта джы шъузтебэнэгъагъэр?» ыІоу Ахыщ Даут зеупчІыкІэ, Даут къыриІожьыщтыгъ: «Зэм – Ехъудэм икъыблэ лъэныкъу, етІанэ – ерахъмыел лъэпкъыр зыщыпсэурэ чІыпІэм икъыблэ лъэныкъу, ящэнэрэм – къэн лъэпкъыр зыщыпсэурэ чІыпІэм икъыблэ лъэныкъу». 11 Гъат къыздимыщэнхэм пае Даут хъулъфыгъи бзылъфыгъи псэоу къыгъанэщтыгъэп. Ар егупшысщтыгъэ: «"Джары Даут зэрызекІуагъэр" аІозэ, ахэм таІотэн алъэкІыщт». Фылист хэгъэгум есыфэ Даут ышІагъэхэр джары. 12 «Ежь къызхэкІыгъэ израил лъэпкъым ар фэлъэгъужьырэпышъ, егъашІэм сэ сичырэщт» зэриІожьзэ, джаущтэу Ахыщ Даут цыхьэ фишІыгъ.
1 Самуел 28
1 ЕтІанэ фылистхэм Израилым зао дашІыным пае дзэхэр къаугъоигъэх, Ахыщ Даут риІуагъ: «Ори уицІыфхэри шъусигъусэхэу заом тызэрэкІощтым ущэсэгъэгъуазэ». 2 Арти Даут Ахыщ риІуагъ: «Хъунба адэ, уиІумэт джы ышІэщтыр къэплъэгъущт». Ахыщ Даут риІуагъ: «Дэгъу, джащ пае сэпсэуфэ ренэу усиухъумэкІонэу осэгъэнафэ».
Саул удыгъэхэр зезыхьэрэм дэжь зэрэкІуагъэр
3 Самуел зэлІэм зэкІэ израил цІыфхэм ар агъэежьи, икъалэу Рамэ щагъэтІылъыжьыгъагъ. Удыгъэхэр зезыхьэхэрэмрэ джэнчыдзхэмрэ Саул хэгъэгум рифыгъагъэх. 4 ЕтІанэ фылистхэр къэзэрэугъойхи къежьагъэх, Шыунэм нэс къакІохи къыщыуцугъэх; Саули израил цІыфхэр зэкІэ къызэІуигъакІэхи къушъхьэу ГъылбэуаІ дэжь къыщыуцугъэх. 5 Саул фылистхэм ядзэ зелъэгъум къэщтагъ, ыгуи лъэшэу къыгъэкІэзэзыгъ. 6 Арти Саул Зиусхьаным еупчІыгъ, ау Зиусхьаным джэуап къыритыжьыгъэп, пкІыхьапІэкІи зыкъыригъэлъэгъугъэп, мыжъо лъапІэу уримыр зырарегъадзэми, джэуапыр къылъигъэІэсыгъэп, тхьэлІыкІохэмкІи къэбарыр къыригъэшІагъэп. 7 ЕтІанэ Саул иунэІутмэ ариІуагъ: «Удыгъэхэр зезыхьэрэ бзылъфыгъэ горэ къысфэжъугъоти, ыдэжь сыкІонышъ сеупчІыщт». ИунэІутмэ джэуап къыратыжьыгъ: «Удыгъэхэр зэрихьэу бзылъфыгъэ горэ Іэндор дэс». 8 Ащ ыуж Саул ищыгъынхэр зыщиххи, нэмыкІхэр зыщилъэхи, нэбгыритІу игъусэу чэщым къежьэхи бзылъфыгъэм дэжь къэкІуагъэх. Саул ащ риІуагъ: «СыолъэІу джэнч къысфэбдзынэу, зыцІэ къесІорэр къысфычІэпщынэу, зигугъу къыпфэсшІырэр къэпщэнэу». 9 Ау бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «Саул ышІагъэм, удыгъэхэр зезыхьэхэмрэ джэнчыдзхэмрэ хэгъэгум зэрэрифыгъэхэм ущыгъуазэба; сыд пае сытекІодэнэу спсэ хъытыу къыфэбгъэуцура?» 10 Арти Саул тхьэлъанэ ышІи риІуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Мы Іофым пшъэдэкІыжь рыпхьыщтэп». 11 ЕтІанэ бзылъфыгъэр къеупчІыгъ: «Хэта къыпфычІэсщыщтыр?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Самуел къысфычІэщ». 12 Бзылъфыгъэм Самуел зелъэгъум лъэшэу къэкууагъ; Саул зыкъыфигъази, къеупчІыгъ: «Сыда сызкІэбгъэпцІагъэр? О у Саул». 13 Арти пачъыхьэм ащ риІуагъ: «Умыщын, сыда плъэгъурэр?» Бзылъфыгъэм Саул къыриІожьыгъ: «Джынэм фэдэу зыгорэ чІы чІэгъым къычІэкІэу сэлъэгъу». 14 «Сыд теплъа ащ иІэр?» – Саул ащ еупчІыгъ. Адрэм къыриІуагъ: «Зы лІыжъ горэ чІы чІэгъым къычІэкІы, джэнэ кІыхьэ щыгъэу». Ар зэрэ-Самуелыр Саул къышІагъэти, ыІу егъэзыхыгъэу чІыгум зытыридзи, шъхьащэ фишІыгъ. 15 Самуел Саул къыриІуагъ: «Сыда сыкъычІэмыкІмэ мыхъунэу сызфэбгъэгумэкІрэр?» Саул риІожьыгъ: «СиІофхэр дэй дэдэх; фылистхэр къысэзаох; Тхьэм сыкъыбгынагъ; тхьэлІыкІохэмкІи пкІыхьапІэкІи Тхьэм джэуап къыситыжьырэп. СшІэщтымкІэ сыоупчІыжьынэу сыкъызкІыоджагъэр джары». 16 Самуел къыриІуагъ: «Зиусхьаным укъыбгыни уипыеу хъугъэмэ, сыд пае сэ укъысэупчІыжьра? 17 Зиусхьаным сэ къысигъаІощтыгъэр ары Зиусхьаным ышІагъэр; Зиусхьаным пачъыхьагъур пІэкІихи, къыппэблэгъэ цІыфым, Даут, ыІэ рилъхьагъ. 18 Зиусхьаным къыуиІуагъэм узэремыдэІугъэм, Іамалэкъхэм зафэгубжым ахэм яфэшъуашэ зэрямыгъэгъотыгъэм пае Зиусхьаным ар джы къыуешІэ. 19 Арышъ, Израили ори Зиусхьаным шъузэгъусэу фылистхэм аІэ шъурилъхьащт: ори уикІалэхэми неущ тызэгъусэщтых, Израилым идзэ Зиусхьаным фылистхэм аІэ рилъхьащт». 20 Самуел къыриІуагъэм лъэшэу къыгъэщынагъэти, Саул ошІэ-дэмышІэу къызэхэфагъ, мэфэ ренэми чэщми фыгукІэ Іуфэгъагъэпти, ар кІочІаджэ хъугъэ. 21 А бзылъфыгъэр Саул къызекІуалІэм лъэшэу зэрэщынагъэр ылъэгъугъэти къыриІуагъ: «Мары уиІумэт, пІорэм къедэІуи, ыпсэ рыджэгужьзэ, унашъоу фэпшІыгъэр ыгъэцэкІагъ; 22 джы сыолъэІу уиІумэт къыуиІощтым къедэІу; хьалыгъу такъыр къыостынышъ шхы, гъогум утехьажьмэ гъэрет уиІэу хъущт». 23 Ау шхэнэу фэягъэпти риІуагъ: «Сышхэщтэп». Арти иунэІутхэри бзылъфыгъэри къелъэІухэ зэхъум, ахэм къыраІорэм едэІуи, къэтэджыжьи пІэм хэтІысхьагъ. 24 Бзылъфыгъэм шкІэкІэ пщэр иІагъэти, гузэжъогъукІэ ар аригъэукІи, хьаджыгъэ къышти тхьацу ыпшагъ, хьалыгъу мыкІу-мыпш ыгъэжъагъ. 25 ЕтІанэ Саулрэ иунэІутхэмрэ къафытыригъэуцуагъ, ахэр шхагъэх, къэтэджыжьхи а чэщ дэдэм къагъэзэжьыгъ.
1 Самуел 29
Даут фылистхэм къызэрэзыхафыгъэр
1 Фылистхэм ядзэхэр зэкІэ Афэкъ къыращалІэхи, израил цІыфхэр ИзрыІэл щыІэ псынэкІэчъым дэжь къыщыуцугъэх. 2 Нэбгырэ шъэрышъэу, мин-минэу зэхэдзыгъэ ядзэхэр ягъусэхэу фылистмэ япщыхэр къакІощтыгъэх. Даутрэ ащ ицІыфхэмрэ Ахыщ ягъусэу ахэм ауж итыгъэхэти, 3 фылистмэ япщыхэм зэраІожьыгъ: «Мыхэр сыд джуртха?» Ахыщ фылистмэ япщыхэм ариІожьыгъ: «Шъущыгъуазэба мыр израил пачъыхьэу Саул зэриІумэтым, зэрэ-Даутым? Илъэсым къехъугъэу ар садэжь щыІэшъ, къызыкІуагъэм къыщегъэжьагъэу непэ къызнэсыгъэм мыхъун гори ащ хэслъэгъуагъэп». 4 Ау фылистмэ япщыхэр къыфэгубжхи къыраІуагъ: «Мы цІыфыр утІупщыжьи чІыпІэу фэбгъэзагъэм орэкІожь, тигъусэу ар заом къэрэмыкІу, заом пыи къыщытфэмыхъужьыным пае. Изиусхьан ыгу къыщэфынба мы лІыхэм ашъхьэ харигъалъхьэу ащкІэ ыгу къыдищаемэ? 5 "Саул минхэм атекІуагъэмэ, Даут зытекІуагъэр минипшІых" зыфиІорэ гущыІэхэр зыхэлъ орэдыр цІыф купышхомэ зыфызэхалъхьэгъэ Даутыр арба ар?» 6 Арти Ахыщ Даут къеджи риІуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Шъыпкъагъэ пхэлъышъ, тызэгъусэу заом тызэдыІухьэу тыкъызэдыІукІыжьщтыгъэмэ сигопэщтгъэ, сыда пІомэ садэжь укъызыкІуагъэм къыщегъэжьагъэу непэ къызынэсыгъэм мыхъун гори пхэслъэгъуагъэп, ау типщымэ агу урихьырэп. 7 Арышъ, джы гъэзэжьи, зыгъэрэхьати кІожь, фылистмэ япщыхэм агухэр къащымыгъахь». 8 Даут Ахыщ риІуагъ: «Сыда сшІагъэри, уинэплъэгъу сыкъызиуцуагъэмрэ непэрэ азыфагу уиІумэт мыхъунэу хэплъэгъуагъэри, сыд пае сизиусхьан ипыйхэм сязэонэу ащ сыкІымыгъущта?» 9 Арти Ахыщ Даут къыриІожьыгъ: «Зиусхьаным имэлэІич фэдэу сыоплъышъ, сэркІэ узэрэшІур пшІошъ гъэхъу; ау фылистмэ япщыхэм аІуагъ: "Ар тигъусэу заом къыддэрэмыкІу". 10 Арышъ, ори уизиусхьанэу Саул ипщылІщтыгъэхэу уигъусэхэми пчэдыжьым жьэу шъукъэтэдж, Пчэдыжьым шъукъыкІэтаджи, нэф къызэрэшъэу шъукІожь». 11 ЕтІанэ Даути ицІыфхэри фылист чІыгум агъэзэжьынэу пчэдыжьым къэтэджыгъэх. Фылистхэр ИзрыІэл кІуагъэх.
1 Самуел 30
Іамалэкъхэм зэратекІуагъэхэр
1 Даутрэ ицІыфхэмрэ Цыкълагъ зэкІохэм ыуж мэфищ тешІагъэу Іамалэкъхэр къыблэ лъэныкъомкІэ хэгъэгум къытебэнагъэх. Къалэу Цыкълагъ аубыти тырагъэстыкІыгъ. 2 Бзылъфыгъэхэри къалэм адрэ дэсыгъэхэри, анахь цІыкІум къыщегъэжьагъэу анахь иным нэсыжьэу, амыукІхэу, гъэрэу зыдыращажьэхи ягъогу техьажьыгъэх. 3 Даутрэ ащ ицІыфхэмрэ а къалэм зыдахьэхэм машІокІэ ар тырагъэстыкІыгъагъ, ахэм яшъузхэр, яшъаохэр, япшъашъэхэр зэгъусэхэу гъэрэу Іуафыгъагъэх. 4 Арти Даути игъусагъэхэми хьадэгъэшхо къаІати, гъын амылъэкІыжьыфэ гъыгъэх. 5 Даут ишъузитІуи гъэрэу аубытыгъагъэх: ИзрыІэл щыщ АхъынэІамрэ Къармэл щыщэу, Нэбал игощагъэу, шъузабэу къэнэгъэ Абигаилрэ. 6 КъащышІыгъэм апсэ хигъэІэжьыгъэхэти, нэбгырэ пэпчъ ыкъохэмрэ ыпхъухэмрэ ыгу афэгъущтыгъэти, мыжъокІэ еохэзэ аукІынэу цІыфхэр зэрэфэягъэм Даут гузэжъогъу хидзагъ. Ау къыщышІыгъэм еуцолІэнымкІэ и-Зиусхьанэу Тхьэм фыриІэ шІошъхъуныгъэм Даут кІуачІэ къызхыригъэгъотэжьыгъ. 7 Ахъымэлэх ыкъо къурмэнышІэу Абыетар мыжъогъуазэр къыхьынэу Даут риІуагъ. Абыетар мыжъогъуазэр Даут къыфихьыгъ. 8 ЕтІанэ «Мы дзэ мацІэм ыуж сихьащта, сылъежьэмэ, сыкІэхьашъущта?» ыІуи, Даут Зиусхьаным еупчІыгъэти, джэуап къыритыжьыгъ: «Ары, ыуж ихь, уакІэхьащт, къатепхыжьыщт». 9 Арти Даутрэ игъусэгъэ дзэкІолІ нэбгырэ шъихымрэ ежьагъэх; псы игъукІыгъэу Бэсэр ылъэгу зынэсхэм, пшъыгъэхэти, къэуцугъэх. 10 ЕтІанэ Даутрэ нэбгырэ шъиплІымрэ апэ рагъэхъугъ. Нэбгырэ шъитІум псы игъукІыгъэу Бэсэр ылъэгу зэпачынэу кІуачІэ яІэжьыгъэпти, а чІыпІэм къыщыуцугъэх. 11 КІохэ пэтзэ зы мысырылІ горэ шъофым апэ къыщифагъэти Даут дэжь къащагъ. Ащ хьалыгъу зыратым, ышхыгъ, псыри тыришъухьажьыгъ; 12 шхынцумпэр зыдэлъ хьалыгъу ІашІуитІурэ сэнэшъхьэгъэгъугъэ блэритІурэ ратхи рагъэшхыгъ. ЕтІанэ зэшхэм, чэщ-мэфищым хьалыгъуи пси Іуфэгъагъэпти, ыкІуачІэ къихьажьыгъ. 13 Даут ащ еупчІыгъ: «Хэтмэ уащыща, тыда узщыщыр?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Сэ мысыр лъэпкъым сыщыщ кІал, Іамалэкъ горэм сырипщылІ, мэфищэ сысымэджагъэти сизиусхьан сыкъычІидзыжьыгъ. 14 Къырэт лъэпкъыр зыщыпсэурэ чІыпІэм икъыблэ, Ехъуд хэкуми, Къалэб икъыбли тарыхьэщтыгъэ, Цыкълагъ машІокІэ тедгъэстыкІыгъ». 15 Даут ащ риІуагъ: «А дзэм сепщэлІэщта?» Адрэм къыІуагъ: «СымыукІынэу, сизиусхьан семытыжьынэу Тхьэ къапІомэ, а дзэм уесщэлІэщт». 16 ЕтІанэ ар ащ ыщагъ; мары Іамалэкъхэр, а хэгъэгум щизэрэтэкъухьагъэхэу ешъох, ешхэх, фылистхэм ячІыгурэ Ехъуд хэкумрэ мылъкушхо къызэраращыгъэр агъэмэфэкІы. 17 Даут ахэм атебани, пчыхьэ чэпэзэхэогъум къыщегъэжьагъэу ятІонэрэ мафэм ипчыхьэ нэс язэуагъ, махъшэмэ затезыдзи хэлъэдэжьыгъэ кІэлэ шъиплІым анэмыкІэу, ахэм ащыщ гори псэоу ІэкІэкІыжьыгъэп. 18 Іамалэкъмэ аштэгъагъэхэр зэкІэ Даут къатырихыжьыгъ, ишъузитІуи Даут къатырихыжьыгъ. 19 Арти зи ахэм ашІокІодыгъэп, акъохэми, апхъухэми, Іамалэкъмэ атырахыгъагъэми ащыщ гори ахэмызэу зэкІэри Даут ыІэ къыригъэхьажьыгъ. 20 Былымхэри, пчэн-мэлхэри Даут къатырихыгъэх, ежьхэм ябылымхэм ахэр апэ итхэу, «Мыхэр Даут къатырихыгъэх» аІозэ, къафыщтыгъэх. 21 ЕтІанэ Даут псы игъукІыгъэу Бэсэр ылъэгу къимыкІышъугъэгъэ нэбгырэ шъитІум къякІолІэжьыгъ, ахэр Даут къыпэгъокІыгъэх. А цІыфхэм якІуалІи Даут сэлам арихыгъ. 22 Арти Даут игъусэмэ ахэтыгъэ цІыф бзаджэхэм аІуагъ: «Зэрэтимыгъусагъэхэм пае къатетхыгъэ мылъкур ахэм адэдгощыщтэп; шъхьадж ишъузрэ икІалэхэмрэ ерэштэжьхи, зырарэгъэхь». 23 Ау Даут къыІуагъ: «Сикъошхэр, Зиусхьаным мыр къызытитыгъэм, псэоу тыкъызигъэнэжьыгъэм, къытэзаощтыгъэ дзэр тІэ къызырилъхьагъэм ауж арэущтэу шъумышІы. 24 Хэта ащ фэдэ ІофымкІэ къыжъудезгъэштэщтыр? Заом щыІагъэхэм атефэрэ Іахьэм фэдиз ІапІэхэм къапэдгъэнэгъагъэхэм атефэу зэкІэми зэфэдэу афэдгощын фае». 25 Джащ къыщегъэжьагъэу ыужми джары зэрашІыщтыгъэр; ИзраилкІэ хабзэу ыкІи бзыпхъэу ар джы къызнэсыгъэми агъэуцугъ. 26 ЕтІанэ Даут Цыкълагъ къакІуи, мылъкоу къатырихыгъэм щыщ иныбджэгъу ехъуд анахьыжъ упчІэжьэгъухэм афаригъащи араригъэІуагъ: «Зиусхьаным ипыйхэм къатетхыгъэм щыщ шІухьафтынэу къышъосэты». 27 Зыфаригъэщагъэхэр зыщыпсэущтыгъэхэр Бэтэл, къыблэмкІэ щыІэ Рамот, Ятыр, 28 ІарэІэр, Сифмэт, АштымаІ, 29 Рахэл, ерахъмыелхэм якъалэхэм, къэнхэм якъалэхэм, 30 Хъорым, БорІащан, Іатэх, 31 Хъэурэн, ежь Даутрэ ицІыфхэмрэ зынэсыгъэ чІыпІэ пстэури.
1 Самуел 31
Саулрэ икІалэхэмрэ хьадэгъур къызэрафэкІуагъэр
1 Джащ фэдизым фылистхэр Израилым къезэуагъэх, фылистхэм защаухъумэнэу израилылІмэ къыкІатхъужьыгъэти, къушъхьэу ГъылбэуаІ къыщызэхакъутагъэх. 2 Фылистхэр Саулрэ ыкъохэмрэ къакІэхьагъэх, Саули, икІалэхэу Ионэтани, Абинэдауи, МэлкъэшыуаІи фылистхэм аукІыгъэх. 3 Саул пэшІуекІорэ заор пхъэшагъэ, щэбзащэхэмкІэ охэрэм щабзэхэр къытырагъафэхи, хьылъэу ар къызэхауІыхьагъ. 4 Арти Саул иашъоджэнэзехьэ риІуагъ: «Сунэт амышІыгъэхэр къакІохэу, самыукІэу, къызрэмыджэгуфэхэкІэ, уичатэ къихи сылІ». Ау иашъоджэнэзехьэ лъэшэу щынэщтыгъэти, ащ фэягъэп. Арти Саул ежь ичатэ къырихи, ащ зытыридзэжьыгъ. 5 Саул зэрэлІагъэр иашъоджэнэзехьэ зелъэгъум, ежьми ичатэ зытыридзэжьи зырилІыжьыгъ. 6 Джаущтэу а мафэм Саули, икІэлищи, иашъоджэнэзехьи, зэкІэ ицІыфхэри зэрэзэгъусэхэу хэкІодагъэх. 7 КІэим къыкІэрысыгъэ, Иордан ыкІыбкІэ щыпсэущтыгъэхэ израил цІыфхэм израил дзэкІолІхэм къызэрэкІатхъужьыгъэр, Саулрэ икІалэхэмрэ зэрэщымыІэжьхэр къызалъэгъум, якъалэхэр къабгынэхи, ашъхьэ рахьыжьэжьыгъ. Фылистхэр къакІохи ахэм адэтІысхьагъэх. 8 КъыкІэлъыкІорэ мафэм аукІыгъэхэр ахъункІэнхэу фылистхэр къэкІуагъэхэти, къушъхьэу ГъылбэуаІ щыфэхыгъэ Саули икІэлищи къагъотыжьыгъэх. 9 Арти ащ ышъхьэ шІуаупкІи, иашъоджанэ щахи, ятхьэ нэпцІхэр зычІэт унэхэмрэ цІыфхэмрэ къэбарыр алъыІэсыным пае зэрэфылист чІыгоу мэкъэгъэІухэр къащырагъэкІокІыгъэх. 10 ЕтІанэ ащ иашъоджанэ гъэбэжъугуащэу Астарт итхьалъэІупІэ чІалъхьи, ихьадэ къалэу Бэтщан идэхьапІэ дэжь дэпкъым щыпалъагъ. 11 Ащ ыуж фылистхэм Саул рашІагъэм икъэбар ГъылыІад ит къалэу Яощ дэсхэм зэхахыгъэти, 12 лІыгъэ зыхэлъ цІыфхэр зэкІэ къежьэхи, чэщ ренэм къакІохэзэ, Саулрэ икІалэхэмрэ яхьадэхэр Бэтщан идэпкъ къыпахыжьхи, Яощ къагъэзэжьи, ахэр ащ щагъэстыжьыгъэх. 13 ЕтІанэ яхьадэкъупшъхьэхэр Яощ дэт чъыгаем ычІэгъ щычІатІэжьхи, мэфиблэ анэкІыгъ.
2 Самуел 1
1 Саул зызеукІыжьым ыуж Даут Іамалэкъхэм атекІуи, Цыкълагъ къыгъэзэжьи мэфитІо дэсыгъ. 2 Ящэнэрэ мафэм цІыф горэ Саул идзэ зыщызаощтыгъэ чІыпІэм къикІи къэкІуагъ: ищыгъынхэр зэІытхъыгъагъэх, ышъхьаци ятІэр къыхэтэкъущтыгъэ. Даут дэжь ар къэси, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чІыгум нэс шъхьащэ фишІыгъ. 3 Даут ащ еупчІыгъ: «Тыда укъыздикІырэр?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Израилым идзэ зыщызэорэ чІыпІэм сыкъечъыжьы». 4 ЕтІанэ Даут ащ еупчІыгъ: «Сыда къэхъугъэр? КъысфэІуат». Адрэм къыриІожьыгъ: «ЗэуапІэр къабгыни дзэкІолІхэр къечъэжьэжьыгъэх, хэкІодагъэри къауІагъэу лІэжьыгъэри бэдэд, Саули ыкъо Ионэтани щыІэжьхэп». 5 Къэбарыр къыфэзыхьыгъэ кІалэм Даут еупчІыгъ: «Саули ащ ыкъо Ионэтани зэрэщымыІэжьхэр сыдэущтэу пшІэнэу хъугъа?» 6 КІалэм къыриІожьыгъ: «ГъылбэуаІ Іуашъхьэм сыдэкІуае зэхъум, Саул пчыпыджыным зытыригъэкІэгъагъ, зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэу щэбзаохэр зэрытыгъэхэр ащ кІахьэщтыгъэх. 7 КъызызэплъэкІым сыкъылъэгъугъэти, къысэджагъ. Арти есІуагъ: "Мары сыкъэдаІо". 8 Ар къысэупчІыгъ: "Ухэт о?" ЕсІожьыгъ: "Сэ Іамалэкъмэ сащыщ". 9 ЕтІанэ ащ къысиІуагъ: "Сиакъыл сыщымыозэ, къысэкІуалІи сыукІ, сыда пІомэ спсэ джыри хэтыщт". 10 Арти секІуалІи сыукІыжьыгъэ, сыда пІомэ къызытекІохэм ыуж зэрэщымыІэжьышъущтыр къызгурыІуагъ. Танджэу шъхьащысыгъэмрэ ыІапшъэ илъыгъэ Іэхъумрэ къыпысхыжьхи сизиусхьан къыфэсхьыгъэх». 11 Ащ дэжьым Даут ищыгъынхэр ыцунтхъагъэх, игъусэгъэ цІыфхэми ар дэдэр ашІагъ. 12 Ахэм яхьадэгъэшхуагъ, Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ, Зиусхьаным идзэрэ Израил хэгъэгумрэ чатэм зэрэзэхигъэфагъэхэр ягукъэошхоу гъымэ пыхьэхэзэ агъэягъэх, пчыхьэ нэс анэкІыгъ. 13 ЕтІанэ къэбарыр къыфэзыхьыгъэм Даут еупчІыгъ: «Хэтмэ уащыща о?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Хэхэс Іамалэкъым сырикІал». 14 Даут ащ риІуагъ: «Зиусхьаным къахихыгъэр уукІыным утемыщыныхьэу сыдэущтэу пІэ тепщэягъа?» 15 Ар къыІуи, Даут идзэкІолІ кІалэ горэм къеджи риІуагъ: «Еуи мор укІы». Ар ащ еуи ыукІыгъ. 16 Даут аукІыгъэм кІэлъиІожьыгъ: «Уихьадэгъу ор-орэу къэблэжьыгъ: Зиусхьаным къахихыгъэр уукІыгъэу къызэоІом уифэшъуашэр ор-орэу къызфэпхьыжьыгъ».
Даут Саулрэ Ионэтанрэ зэригъэягъэхэр
17 Даут Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ мыщ фэдэ гъыбзэ къафиІуагъ: 18 Яшар итхылъ зэритхагъэу, ехъуд лъэпкъым «Щабзэм иорэд» ебгъэшІагъ: 19 «А Израил, уищытхъузехьэхэр уилъэгапІэхэм ахэкІодагъэх, О лІыхъужъ гущэхэр зэрэфэхыгъэхэр! 20 Гъат къалэм къэбар щышъумыІуат, Ащкъэлэн иурамхэми макъэ ащышъумыгъэІу, армырмэ фылистмэ япхъухэр гушІоных, сунэт зымышІыгъэмэ япхъухэр тхъэжьыных. 21 ГъылбэуаІ Іуашъхьэхэр! Осэпси ощхи къышъуферэмых, лэжьыгъэ зэрылъ губгъуи шъуакІыІу терэмылъ, лІыхъужъхэм ямэІу къызэхакъутагъэшъ, Саул имэІоу дагъэ зыщафэгъагъэм къытекІуагъэхэшъ. 22 УкІыгъэмэ алъ къытенэу, лІыхъужъхэм апкъышъол пхыригъэкІэу Ионэтан ищэбзащэ дэлъ щабзэр ренэу атыригъафэщтыгъ, Саул ичати фэІазэу ыгъабзэщтыгъ. 23 Саулрэ Ионэтанрэ зэшІугъэх, зэгурыІощтыгъэх, щэІэфэхи ядунай захъожьми зэшІокІодыгъэхэп; бгъашхъомэ анахь псынкІагъэх ахэр, аслъанхэм анахь лъэшыгъэх. 24 О израилыпхъухэр! Жъугъае Саулэу, шэкІ плъыжь дахэкІэ шъузыфапэщтыгъэр, щыгъынхэм къадэшъуштэнэу дышъэ хьап-щыпхэр къышъуфязгъащэщтыгъэр. 25 О лІыхъужъ гущэхэр зэуапІэм зэрэщыфэхыгъэхэри! О уилъэгапІэ гущэхэм къащаукІыгъэу Ионэтан щылъи. 26 Сшэу Ионэтан, ощ пае сэшъыгъо, усилъэпІэ дэдагъ; гуфэбэныгъэу къысфыуиІагъэр сэркІэ бзылъфыгъэм ишІулъэгъу нахьи нахь лъэшыгъ. 27 О лІыхъужъ гущэхэр зэрэфэхыгъэхэри – Іашэ гущэхэри хэкІодагъэхи!»
закрыть
1 . Царств 30 : 17 - 20 : Даут ахэм атебани, пчыхьэ чэпэзэхэогъум къыщегъэжьагъэу ятІонэрэ мафэм ипчыхьэ нэс язэуагъ, махъшэмэ затезыдзи хэлъэдэжьыгъэ кІэлэ шъиплІым анэмыкІэу, ахэм ащыщ гори псэоу ІэкІэкІыжьыгъэп. Іамалэкъмэ аштэгъагъэхэр зэкІэ Даут къатырихыжьыгъ, ишъузитІуи Даут къатырихыжьыгъ. Арти зи ахэм ашІокІодыгъэп, акъохэми, апхъухэми, Іамалэкъмэ атырахыгъагъэми ащыщ гори ахэмызэу зэкІэри Даут ыІэ къыригъэхьажьыгъ. Былымхэри, пчэн-мэлхэри Даут къатырихыгъэх, ежьхэм ябылымхэм ахэр апэ итхэу, «Мыхэр Даут къатырихыгъэх» аІозэ, къафыщтыгъэх.
2 Самуел 2
Даут Ехъудэм ипачъыхьэ зэрэхъугъэр
1 А зэпстэумэ ауж Даут Зиусхьаным еупчІыгъ: «Ехъуд хэкум икъалэмэ ащыщ горэм сыкІомэ хъущта?» Зиусхьаным ащ къыриІожьыгъ: «КІо». Даут къыІуагъ: «Тыда сыздэкІощтыр?» Ащ къыриІожьыгъ: «Хъэурэн». 2 Арти ишъузитІуи, ИзрыІэлым щыщ АхъынэІамрэ чІыпІэу Къармэл щыщ Нэбал игощагъэу, шъузабэу къэнэгъэ Абигаилрэ игъусэхэу Даут ащ кІуагъэ. 3 Игъусэхэри хэт иунагъуи кІыгъоу къакІохи, Хъэурэнрэ ащ къыпэблэгъэ къалэхэмрэ адэтІысхьагъэх. 4 Ехъуд лІыхэр къызэІукІэхи, ехъуд лъэпкъым ипачъыхьанэу Даут дагъэ щафагъ. ГилыІадым ит къалэу Яощ щыщ лІыхэм Саул зэрагъэтІылъыжьыгъэм икъэбар Даут къыфахьыгъ. 5 Арти ГъылыІадым ит къалэу Яощ дэсхэм адэжь лІыкІохэр ыгъакІохи, Даут ахэм араригъэІуагъ: «Шъуизиусхьанщтыгъэу Саул гукІэгъу фэшъушІи зэрэжъугъэтІылъыжьыгъэм пае Зиусхьаным ынэшІу къышъущэф, 6 джы Зиусхьаныр шъоркІэ гукІэгъушІэу, къышъуфэшъыпкъэу, ыпэкІэ къызэрэшъуфыщытыгъэм фэдэу къэрэнэжь, сэри шъуизекІуакІэ ипэгъокІ шІуфашІэ къышъоспэсыжьын; 7 джы зыжъугъэпыт, лІыгъэ къызхэжъугъаф, сыда пІомэ шъуизиусхьанэу Саул щыІэжьэп, сэ ехъуд лъэпкъым сырипачъыхьэнэу дагъэ сшъхьэ къыщафагъ».
Ищбощэт Израилым ипачъыхьэ зэрэхъугъэр
8 Ау Нэр ыкъо, Саул идзэпащэу Абинэр, Саул икІалэу Ищбощэт къызэригъэгъуси, Мэхъэнэим къыщагъ. 9 ЕтІанэ зэрэ-Израилэу ипачъыхьанэу тыригъэхьагъ. ЧІыпІэхэу ГъылыІадыр, Ашыурыр, ИзрыІэлыр, ефраим, бынямин лъэпкъхэр а пачъыхьагъум къыхиубытэщтыгъэх. 10 Саул ыкъо Ищбощэт Израилым ипачъыхьанэу зытехьэм илъэс тІокІитІу ыныбжьыгъэр, пачъыхьагъум зэрэтетыгъэр илъэситІу. Даут игъусагъэр ехъуд лъэпкъыр ары. 11 Ехъуд лъэпкъым ипачъыхьэу Даут зэпстэумкІи Хъэурэн зэрэдэсыгъэр илъэсиблрэ мэзихрэ.
Саулрэ Даутрэ ялІакъохэр зэрэзэшІонагъэхэр
12 Нэр ыкъо Абинэр, Саул ыкъо Ищбощэт идзэкІолІхэр зэгъусэхэу Мэхъэнэим къикІхи ГъыбІон къалэм къэкІуагъэх. 13 Цырыуй икІалэу Иоаб Даут идзэкІолІхэр кІыгъухэу ахэм апэуцужьынхэу къежьэхи, ГъыбІон псыуцупІэм дэжь щызэІукІагъэх. Зы купыр зы нэпкъым къыщыуцугъ, ятІонэрэ купым адрэ нэпкъыр уцупІэкІэ къыхихыгъ. 14 Ащ ыуж Абинэр Иоаб риІуагъ: «КІэлэ заулэ къыхэрэкІи, тапашъхьэ щызэрэзаох». Иоаб къыриІожьыгъ: «КъыхэрэкІых». 15 Арти бгъуитІумкІи дзэкІолІ заулэ къахэкІотыгъ, Саул ыкъо Ищбощэт игъусэмэ быняминэу нэбгырэ пшІыкІутІу, Даут игъусэхэми джащ фэдиз къызхагъэкІыгъ. 16 Ахэр зэжэхэбанэхи, ашъхьэхэр шІозэрэубытыкІхэмэ, чатэхэмкІэ зэхэпыджэжьхэмэ зэрэукІыжьхэзэ, а чІыпІэм щыхэзэрэгъэфагъэх. Ащ пае а чІыпІэм ГъыбІон дэжь щыІэ Хъэлкъат-ХаццуримкІэ, Чатэмэ яшъофкІэ еджагъэх. 17 А мафэм зэо пхъашэ щыІагъ, Даут идзэкІолІхэр Абинэррэ темыр Израилым щыщ дзэкІолІэу ащ игъусагъэхэмрэ атекІуагъэх. 18 Цырыуй ыкъуищи: Иоаби, Абищаи, Іасаели ахэм ахэтыгъэх. Іасаел къушъхьэпчэн Іэлым фэдэу лъэпсынкІэу щытыгъ. 19 Арти Іасаел Абинэр рифыжьи, илъэужхэм занкІэу атетэу, кІэкІэу ыуж ихьагъ. 20 Чъэхэзэ Абинэр къызэплъэкІи къеупчІыгъ: «Ора ар, Іасаел?» Мыдрэм ащ риІожьыгъ: «Сэры». 21 Абинэр ащ къыриІуагъ: «Сэ сауж икІи, дзэкІолІ ныбжьыкІэмэ ащыщ горэм ыуж ихьи, иІэшэ-шъуашэхэр къыпыхых». Ау Іасаел ащ ыуж икІыгъэп. 22 Джыри икІэрыкІэу Абинэр Іасаел къыриІуагъ: «Сауж икІ, сыд пае усэонышъ, ухэзгъэфэн фая? Пшэу Иоаб ыпашъхьэ етІанэ сыдэущтэу сихьажьыщта?» 23 Адрэр ыуж икІынэу фэягъэпти, Абинэр зыкъызэригъэзэкІи пчыпыджынымкІэ ыныбэ къыхэпыджагъ; пчыпыджыныр пхырыкІыпи, ащ дэжьым ар къыщызэхафи, а чІыпІэм ыпсэ щыхэкІыгъ. ЫужкІэ Іасаел зыщыфэхыгъэу, ыпсэ зыщыхэкІыгъэ чІыпІэм блэкІырэ пстэури къыщызэтеуцощтыгъэх. 24 Ау Иоабрэ Абищайрэ Абинэр лъежьагъэх. Ыуж итэу кІохэзэ, ГъыбІон шъофнэкІым екІурэ гъогур Іуашъхьэу Гъыяхъ зыщебгъукІорэм дэжь пэчІынэтІэ Іуашъхьэу Аммэ зынэсхэм, тыгъэр къохьэгъэхагъ. 25 Арти быняминхэр Абинэр купэу къезэрэугъоилІэхи, зэонхэу загъэхьазыри, Іуашъхьэ горэм ышыгу зыщагъэпытагъ. 26 ЕтІанэ Абинэр Иоаб къеджи къыриІуагъ: «Икъущтба чатэкІэ лъэу дгъэчъагъэр? Хьауми заом тхьамыкІагъо къызэрэздихьырэм ущыгъуазэба? Акъошхэм ащ нахьыбэрэ ямызэожьынхэу уицІыфхэм ямыІоу джыри бэ тебгъэшІэщта?» 27 Иоаб ащ къыриІожьыгъ: «Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Ар джы къэмыІогъагъэмэ, цІыфхэм пчэдыжь нэс акъошхэм ялъэуж афыщтыгъэ». 28 Ащ ыуж Иоаб гъоупщынэм къызепщэм, дзэкІолІхэр зэкІэ къызэтеуцуагъэх, ащ нахьыбэри израил цІыфхэм ауж итыжьыгъэхэп; заор щагъэтыжьыгъ. 29 Абинэррэ игъусэгъэ дзэкІолІхэмрэ а чэщым ренэу Иордан кІэим рыкІуагъэх, етІанэ Иордан зэпырыкІхи, пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу щэджагъом нэс гъогу тетыгъэхэ нэуж Мэхъэнэим нэсыгъэх. 30 Иоаб Абинэр ыуж икІыжьи къэуцужьыгъ, дзэкІолІхэр зэкІэ къызызэІуегъакІэхэм, Даут идзэкІолІмэ Іасаел нэмыкІэу нэбгырэ пшІыкІубгъу ахэтыжьыгъэп. 31 Даут идзэкІолІхэм быняминхэри Абинэр игъусагъэмэ ащыщхэри нэбгырэ шъищрэ тІокІищрэ хъоу зэхаукІагъэх. 32 ЕтІанэ Іасаел ятэ зыщагъэтІылъыжьыгъэ чІыпІэу Бэтлэхъэм дэтым щагъэтІылъыжьыгъ. Иоабрэ игъусэ дзэкІолІхэмрэ чэщ ренэм кІохи, нэфшъагъом Хъэурэн нэсыгъэх.
2 Самуел 3
1 Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ Даут иунагъорэ ащ готхэмрэ зэнэкъокъухэу бэрэ хэтыгъэх. Даут ылъапсэхэр нахь пытэщтыгъэх, Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ яІофхэр нахь дэй хъу зэпытыщтыгъэх.
Даут икІалэхэр
2 ЕтІанэ Даут кІалэхэр Хъэурэн къыщыфэхъугъэх. Апэрэ шъаоу Аминон къыфэзылъфыгъэр изрыІэлыпхъоу АхъынэІам ары, 3 ятІонэрэр Къылау, ар зиягъэр, Нэбал игощагъэу Къармэл щыщ Абигаил; ящэнэрэр – Абищэлэм, ащ янагъэр Гъышыурым ипачъыхьэу Тэлмай ыпхъоу МэІах; 4 яплІэнэрэр – Адоный, Хъаджэт икІэлагъ; ятфэнэрэр – Щэфатый, Абитал икІэлагъ; 5 яхэнэрэр – ИтрэІам, къэзылъфыгъэр Даут ишъхьагъусэу Іэгълэ. Ахэр Даут Хъэурэн къыщыфэхъугъэх.
Абинэррэ Даутрэ язэгурыІоныгъ
6 Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ, Даут иунагъорэ ащ готхэмрэ азыфагу зэмызэгъыныгъэ елъыфэ Абинэр Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ ягъусэу Іэшъхьэтетныгъэ ІэнатІэм щылъыкІотагъ. 7 Айэ ыпхъоу РицпэкІэ заджэхэрэр Саул ишъузгуадзэщтыгъ. Саул ыкъо Ищбощэт Абинэр риІуагъ: «Сятэ ишъузгуадзэщтыгъэм дэжь сыда узкІихьэщтыгъэр?» 8 Ищбощэт къыриІуагъэм лъэшэу къыгъэгубжыгъэу Абинэр ащ риІожьыгъ: «Сыкъумал къыпшІошІа? Ехъудэм сыпэшІуекІоу, уятэу Саул, ащ ышхэмрэ иныбджэгъухэмрэ сагоуцуагъ, ори Даут ыІэ уислъхьагъэп, ау бзылъфыгъэм пае псэкІодэу сшІагъэр къыспэоІэты. 9 Пачъыхьагъур Саул иунагъо къызэрэІэкІихыжьыщтыр, Даут ипачъыхьагъу Дан къыщегъэжьагъэу БэрщэбаІ нэсыжьэу Израилымрэ Ехъудэмрэ зэращигъэуцущтыр Тхьэм къыІуагъ. Зиусхьаным Даут къыдишІыгъэ зэзэгъыныгъэр зысымыгъэцэкІэжькІэ, ифэшъуаши ащ нахьыбэжьи Тхьэм Абинэр рерэгъэгъот!» 11 Арти Ищбощэт Абинэр зыпари риІожьышъугъэп, сыда пІомэ ар ащ щыщынэщтыгъэ. 12 Ащ ыуж Абинэр Даут дэжь лІыкІохэр ыгъакІохи ригъэупчІыгъэх: «Орба мы чІыгур зыІэ илъыщтыр? Іуагъэ зэдэтэгъэшІи, израил лъэпкъыр зэрэщытэу къыбгоуцоным пае гъусэ сыпфэхъущт». 13 Арти къыраригъэІожьыгъ: «Дэгъу, Іуагъэ къыбдэсшІыщт, ау зыгорэкІэ сыолъэІущт – Саул ыпхъоу Михэл къыздэмыщагъэу укъысІукІэнэу укъызыкІокІэ, зыозгъэлъэгъущтэп». 14 Ащ ыуж Саул ыкъо Ищбощэт дэжь Даут лІыкІохэр ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Фылист нэбгыришъэм яукІытапІэхэу къапысыупкІыгъэхэр уасэу зыфэстыгъэ сишъузэу Михэл къысэтыжь». 15 Арти Ищбощэт ащ лъигъакІохи, илІ, Лаиш ыкъо Палтый, къытырихыжьыгъ. 16 ЛІыр ауж къихьи, Бахъурим нэс гъызэ къадэкІуагъ; ау Абинэр «Гъэзэжь!» ащ зыреІом, адрэм ыгъэзэжьыгъ. 17 ЕтІанэ Абинэр Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэм ариІуагъ: «Даут шъуипачъыхьэнэу тапэкІэ шъуфэягъэшъ, 18 шъуигухэлъ джы къыздэжъугъэхъун шъулъэкІыщт. Сыда пІомэ Зиусхьаным Даут къыгъэгугъагъ: "СиІумэтэу Даут ишІуагъэкІэ сиизраил лъэпкъ фылистхэми адрэ ипый пстэуми ащысыухъумэщт"». 19 Ар дэдэр Абинэр быняминхэми ариІуагъ. ЕтІанэ Абинэр зэрэ-Израилэуи бынямин лІакъоми зэрэщытэу яшІоигъоныгъэ зыфэдэр къыфиІотэнэу Даут дэжь Хъэурэн кІуагъэ. 20 Нэбгырэ тІокІ игъусэу Абинэр Даут дэжь Хъэурэн къэкІуагъ, Абинэррэ ащ игъусэхэмрэ ешхэ-ешъо Даут къафишІыгъ. 21 Арти Абинэр Даут риІуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зэрэизраил лъэпкъэу Іуагъэ къыдишІыным, къыІукІэнхэм, ыгу къызэриІоу зэкІэми япачъыхьэным пае сыкІонышъ къыфесщэлІэщт». Даут Абинэр ытІупщыжьыгъ, адрэми мамырэу ыгъэзэжьыгъ.
Абинэр зэраукІыгъэр
22 Даут идзэкІолІхэу, Иоаб игъусэхэу чІыпІэ зэфэшъхьафмэ къащызэуагъэхэр мылъкушхо къыздащи къэкІожьыгъэх. Ау Абинэр Даут ытІупщыжьыгъагъэти, Даут дэжь, Хъэурэн, ар щыІэжьыгъэп, ащ мамырэу ыгъэзэжьыгъагъ. 23 Иоабрэ дзэу ащ игъусагъэмрэ къызагъэзэжьым, Нэр ыкъо Абинэр пачъыхьэм дэжь къызэрэкІогъагъэри, адрэм ар зэритІупщыжьыгъэри, мамырэу зэригъэзэжьыгъэри къыфаІотагъэх. 24 Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь къакІуи къыриІуагъ: «Сыда пшІагъэр? Абинэр уадэжь къэкІогъагъ, сыда ар зыкІэптІупщыжьыгъэр, мамырэу зыкІебгъэгъэзэжьыгъэр? 25 Нэр ыкъо Абинэр зыфэдэр ошІэба: уигъэпцІэнэу, угу зыришІыкІынэу, уидэхьапІи уидэкІыпІи – зэкІэ пшІэрэр пкІэкІишІыкІыным пае ар мыщ къызкІэкІогъагъэр». 26 Ащ ыуж Иоаб Даут дэжь къикІыжьи Абинэр лъыригъэжьагъэх; Бэр-Сирэ чІыпІэм нэсыжьыгъэу, Даут щымыгъуазэу ащ къырагъэгъэзэжьыгъ. 27 Абинэр Хъэурэн къызегъэзэжьым, Іоф шъэф горэм пае дэгущыІэщт фэдэу зыригъэшІзэ, Иоаб ар къэлапчъэхэм акІоцІырищи, укъызщымылъэгъощт къогъу горэм дэжь ыныбэ щыхэпыджагъ. Джаущтэу Иоаб ышэу Іасаел ылъэу ыгъэчъагъэм Абинэр текІодэжьыгъ.
Абинэр ихьадэгъу Даут къызэрэзыхишІагъэр
28 Ащ ыуж Даут къэбарыр зишІагъэр, арти ащ ыІуагъ: «Нэр ыкъо Абинэр ылъэу агъэчъагъэм сэри сипачъыхьагъуи тилажьэ Зиусхьаным ыпашъхьэ егъашІи щыхэлъынэп. 29 Иоабрэ ащ ятэ иунагъорэ зэрэщытэу лажьэр атерэф, Иоаб иунагъо щынуз зиІэхэм, бэгушІоІунэ хъугъэхэм, е бэщыр зикІэгъэкъон сэкъатхэм, е чатэкІэ хагъафэхэрэм, е зышхын зэзымыгъотылІэжьхэрэм егъашІэм ащэрэмыкІ». 30 ГъыбІон дэжь щыкІогъэ заом Іасаел зэрэщиукІыгъагъэм пае ащ ышхэу Иоабрэ Абищайрэ Абинэр зыкІаукІыжьыгъэр. 31 Даут Иоабрэ ащ игъусэ цІыфхэмрэ унашъо афишІыгъ: «Шъуищыгъынхэр зэІышъутхъхи, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщышъулъэхи, Абинэр жъугъае». Ар зыдэлъ пхъэмбаим ыуж итэу пачъыхьэу Даут кІощтыгъэ. 32 Абинэр Хъэурэн щагъэтІылъ зэхъум, ащ икъэ дэжь щытэу пачъыхьэм лъэшэу ар ыгъэягъ; зэкІэ цІыфхэми ар агъэягъ. 33 ЕтІанэ пачъыхьэм гъыбзэ ащ фызэхилъхьагъ: «Абинэр фэдэр ара делэгъэ лІакІэр зэпэсыгъэр? 34 О пІэхэр пхыгъагъэхэп, плъакъохэми пшъэхъухэр ателъыгъэп, бзэджашІэхэм цІыфыр зэраукІ хабзэу, жъалымыгъэкІэ узыхагъафэм». Ащ цІыфхэр зэкІэ джыри нахь къыгъэгъыгъэх. 35 ЦІыфхэр Даут дэжь къакІохи гъомлапхъэм хэІанэу къызыраІом джыри мэфагъэ, ау Даут тхьэлъанэ ышІыгъ: «Тыгъэр къомыхьафэ хьалыгъуми е нэмыкІ гори зызІузгъафэкІэ Тхьэм сифэшъуашэри нахьыбэжьи серэгъэгъот». 36 ЦІыфхэм зэкІэми ар зэхахыгъэти, пачъыхьэм адрэ ышІэрэ пстэури зэрягуапэщтыгъэм фэдэу мыдрэри ягопагъ. 37 Нэр ыкъо Абинэр пачъыхьэм зэремыкІодылІагъэр зэкІэ дзэкІолІхэми зэрэ-Израилэуи а мафэм къагурыІуагъ. 38 Пачъыхьэм иІумэтхэм ариІуагъ: «Пэщэшхощтыгъэмрэ зы лІэу щытыгъэмрэ мы мафэм Израилым зэрэщаукІыгъэр шъошІэба? 39 Сыпачъыхьэнэу сшъхьэ дагъэ къыщафагъэми, сэ джыри лъэкІ сиІэгоп, мыдрэ лІыхэр, Цырыуй ыкъохэр, сэщ нахь лъэшых. Бзэджагъэ зышІэрэ цІыф бзаджэм ифэшъуашэ Зиусхьаным рерэгъэгъот!»
2 Самуел 4
Ищбощэт зэраукІыгъэр
1 Абинэр Хъэурэн зэрэщылІагъэм икъэбар Саул ыкъо Ищбощэт зызэхехым, ыгу къышІуефэхыгъ, зэрэ-Израилэуи зытыриубытэщтыр ымышІэу гумэкІым зэлъиштагъ. 2 Саул ыкъо Ищбощэт дзэ куп хэушъхьафыкІыгъэмэ япащэхэу нэбгыритІу иІагъ, зым ыцІагъэр БэІан, адрэм – Рехаб. Ахэм ятагъэр бынямин лІакъом къыхэкІыгъэу, БэІэрот къалэм щыщэу Риммон. БэІэрот Бынямин хэкум къыхиубытэщтыгъэ. 3 БэІэрот щыщхэр Гъытаим екІужьыгъагъэх, хэхэсыцІэр яІэу джы къызнэсыгъэми ахэр ащ щэпсэух. 4 Саул ибын къыхэкІыгъэу джыри зы кІалэ щыІагъ. Ар Саул ыкъо Ионэтан икІалэу лъащэщтыгъэр ары. Ионэтанрэ Саулрэ якъэбар ИзрыІэл къалэм къырахи къызагъэсым ащ ыныбжьыгъэр илъэситф. Ар зыІыгъыщтыгъэ бзылъфыгъэм шъэожъыер къыпхъуати къечъэжьагъ. ГуІэным хэтэу чъэзэ, къыІэпызи тыригъэфэгъагъэти ары кІалэр лъащэ зыкІэхъугъагъэр. Ащ зэреджэщтыгъэхэр Ищбощэт. 5 БэІэрот щыщ Риммон ыкъохэу Рехабрэ БэІанрэ ежьэхи, щэджэгъонэстырым тефэу Ищбощэт иунэ екІолІагъэх; щэджэгъо чъые ышІэу адрэр щылъыгъ. 6 Рехабрэ ышэу БэІанрэ коц къырахыщт фэдэу унэм ихьэхи, ащ ыныбэ хэпыджэхи къыкІатхъужьыгъ. 7 Унэм ихьэгъагъэх, чъыяпІэм ит пІэкІорым ар илъыгъагъэти, ахэр ащ еохи аукІыгъагъ, ышъхьэ къышІуаупкІыгъагъ. Ар къыздашти, чэщ ренэм Араба шъофнэкІым итхэу кІуагъэх. 8 ЕтІанэ Ищбощэт ышъхьэ Даут дэжь Хъэурэн къахьи пачъыхьэм раІуагъ: «Мары Ищбощэт, упсэ ыуж итыгъэ уипыеу Саул ыкъо ышъхьэ; тизиусхьанэу пачъыхьэм пае Саули ащ ибыни яфэшъуашэр Зиусхьаным аригъэгъотыжьыгъ». 9 Ау Даут БэІэрот щыщ Риммон ыкъохэу Рехабрэ ащ ышэу БэІанрэ ариІожьыгъ: «Къиныгъо пстэуми спсэ ащызыухъумэгъэ Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! 10 "Мары Саул лІагъэ", – ыІоу къэбар къысфэзыхьыгъэр, мэкъэшІу къысигъэІугъэу зылъытэщтыгъэр сыубыти Цыкълагъ щязгъэукІыгъ. Джары къэбарышІоу къыхьыгъэм пае сэ ащ фэзгъэшъошагъэр. 11 Адэ джы лажьэ зимыІэ цІыфыр иунэ илъэу пІэм хэзыукІыхьэгъэ бзэджэ-наджэхэм аІэкІэ хьакъынчъэу агъэчъэгъэ лъыр ясымыгъэпщыныжьынэуи, чІыгум тесымыгъэкІодыкІынхэуи?» 12 Ащ тетэу Даут идзэкІолІхэм унашъо афишІи, ахэр аригъэукІыгъэх, аІэхэмрэ алъакъохэмрэ паупкІхи, Хъэурэн дэт псыутІэм дэжь щыпалъагъэх. Ищбощэт ышъхьэ Хъэурэн щагъэтІылъыгъэ Абинэр икъэ дычІалъхьажьыгъ.
2 Самуел 5
Даут Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэ зэрэхъугъэр
1 Ащ ыуж Израилым илІэкъо пстэури Даут дэжь Хъэурэн къакІохи къыраІуагъ: «Тэри ори зыл тыщыщ шъыпкъ. 2 Нахьыпэм, Саул зыщыпачъыхьагъэм, израилыдзэхэм урягъуазэу заом Іупщэщтыгъэхэба. Зиусхьаным о къыуиІуагъ: "Мэлахъом Іэхъогъур хъупІэшІум зэрифырэм фэдэу, сиизраил лъэпкъ зезыщэщтыр оры, Израилым ипэщэщтыр оры"». 3 Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэу пачъыхьэм дэжь Хъэурэн къэкІогъагъэхэм пачъыхьэу Даут Зиусхьаным ыпашъхьэ Іуагъэ ащыдишІыгъ; зэрэ-Израилэу ипачъыхьанэу Даут ышъхьэ дагъэ щафагъ. 4 Даут пачъыхьэ зэхъум ыныбжьыгъэр илъэс щэкІ; зэрэпачъыхьагъэр илъэс тІокІитІу. 5 Хъэурэн дэсэу илъэсиблрэ мэзихрэ Ехъудэм ипачъыхьагъ, Ерыусэлэм дэсэу илъэс щэкІырэ щырэ Израилымрэ Ехъудэмрэ зэрэщытэу япачъыхьагъ.
Даут Ерыусэлэм зэриштагъэр
6 ЕтІанэ пачъыхьэу Даутрэ ащ идзэхэмрэ Ерыусэлэм аштэнэуи а чІыпІэм щыпсэурэ еусхэм язэонхэуи ежьагъэх. Ау адрэхэр «Даут мыщ къыдэхьашъущтэп» аІозэ егупшысщтыгъэхэти, Даут къыраІуагъ: «Мыщ укъыдэхьашъущтэп, нэшъухэри лъащэхэри къыозэожьышъущтых». 7 Ау Цион пытапІэр Даут ыштагъ: ыужкІэ Даут икъалэкІэ ащ еджагъэх. 8 Арти а мафэм Даут ыІуагъ: «Еусхэр шъуукІынхэу шъуфаемэ, къалэр зытет къушъхьэм пхыраутыгъэ псырыкІуапІэмкІэ шъукІуи, Даут зыфэмылъэгъухэу зыфаІорэ нэшъухэмрэ лъащэхэмрэ шъуащытебан». «Нэшъухэмрэ лъащэхэмрэ Зиусхьаным иунэ ихьашъущтхэп» джары зытыраІукІыгъэри. 9 Ащ ыуж Даут пытапІэм дэтІысхьи, Даут икъалэкІэ ащ еджагъ. ЫкІыбкІи, ыкІоцІкІи, тыдэкІи ар зэкІигъэпытыхьагъ. 10 Джащ тетэу Даут иІофхэр нахьышІоу кІохэзэ, нахь лъэши, нахь лъэрыхьи хъущтыгъэ. Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэр ащ игъусагъ. 11 ЕтІанэ Цэур ипачъыхьэу Хъирам лІыкІохэр Даут дэжь къыгъэкІуагъэх, кедр пхъэхэр къыфаригъэщагъэх, пхъашІэхэмрэ унэзэтелъхьэхэмрэ къыгъэкІуагъэхэти, ахэм Даут къэлэсэрай фашІыгъ. 12 Джащ тетэу Израилым ипачъыхьанэу Зиусхьаным зэрэтыригъэхьагъэри, Ежь иизраил лъэпкъ пае ипачъыхьагъу зэрахиІэтыкІыгъэри Даут къыгурыІуагъ.
Даут икІалэхэр
13 Даут Хъэурэн къызыдэкІыжьым ыуж, Ерыусэлэм дэсзэ, шъузхэри шъузгуадзэхэри джыри къыщагъэх. Арти шъаохэмрэ пшъашъэхэмрэ боу джыри ащ къыщыфэхъугъэх. 14 Ерыусэлэм къыщыхъугъэхэм мары ацІэхэр: ЩаммыуаІ, Щэубаб, Нэтан, Сэлмэн, 15 Ипхъар, ЕлышыуаІ, Нэфэгъ, ЯфиаІ, 16 ЕлыщэмаІ, ЕладаІ, Елыфэлэт.
Фылистхэм зэратекІуагъэхэр
17 Израилым ипачъыхьанэу Даут дагъэ зэрэщафагъэр зызэхахым, ар къаубытыным пае фылистхэр лъыхъухэу къезэрэфыжьагъэх. Ар Даут зызэхехым пытапІэм екІугъ. 18 Джы фылистхэр къэсхи РэфаІим кІэим къыщыуцугъэх. 19 Арти Даут Зиусхьаным еупчІыгъ: «Фылистмэ сязаомэ хъущта? Ахэм сатебгъэкІощта?» Зиусхьаным Даут къыриІожьыгъ: «КІо, фылистхэр Сэ, шъыпкъэмкІэ, пІэ къислъхьащтых». 20 ЕтІанэ Даут БэІал-Фэрацим кІуи, ахэр ащ щызэхикъутагъэх. Даут ыІуагъ: «Псы къиугъэм зэкІэ зэрыздихьырэм фэдэу, Зиусхьаным сипыйхэр, слъэгъузэ, сыпырт ригъэфагъэх». Джары а чІыпІэм БэІал-ФэрацимкІэ зыкІеджагъэхэр. 21 Теплъэ зэфэшъхьафхэр зиІэ тхьэ папкІэхэу ашІыгъэхэр фылистмэ къагъэнагъэхэти, ахэр Даутрэ идзэкІолІхэмрэ чІыпІэ горэм Іуащыгъэх. 22 Ащ ыужи фылистхэр къакІохи РэфаІим кІэим къыщыуцугъэх. 23 Арти ышІэщтымкІэ Даут Зиусхьаным зеупчІым, Ащ къыриІожьыгъ: «УапэмыгъокІэу, мэркІо чъыгхэр зыщызэхэт чІыпІэм кІуи, акІыбкІэ къикІи къатебан. 24 ЕтІанэ дзэм икІо макъэ мэркІо чъыгмэ ашъхьагъкІэ къыщыІоу зызэхэпхкІэ ежь, сыда пІомэ фылистыдзэм утекІоным пае Зиусхьаныр уапэ итыщт». 25 Зиусхьаным къыриІуагъэм тетэу Даут зекІуагъэ, ГъэбаІ къыщегъэжьагъэу Гъэзэр нэс фылистхэр щызэхикъутагъэх.
2 Самуел 6
Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Даут Ерыусэлэм къызэрихьыжьыгъэр
1 Ащ ыуж Израилым идзэкІолІ анахь лІыбланэхэр зэкІэ нэбгырэ мин щэкІ хъухэу Даут къызэІуигъэкІагъэх. 2 ЕтІанэ Тхьэм ипхъонтэ лъапІэу, ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Зиусхьаным ыцІэкІэ зэджагъэхэу, Ар къэрыубхэм атесэу зытешІыхьагъэр къыдахыжьыным пае Даутрэ идзэкІолІхэмрэ зэкІэ ехъуд къалэу БэІал кІуагъэх. 3 Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Абинэдау иунэу Іуашъхьэм тетым къырахыжьи, ку зэкІэт ашІыгъакІэм къырагъэуцуи къыращэжьэжьыгъ. Абинэдау икІалэхэу Іузэрэ Ахъиурэ ку зэкІэтыр къащэщтыгъэ. 4 Ахъиу Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ зэрытыгъэ ку зэкІэтым ыпэ итыгъ. 5 Даути израил лъэпкъ пстэури шъонтырыпхэм, нэмыкІ пщынэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэмрэ Іэпэ одыджынхэмрэ Зиусхьаным ыпашъхьэ щяощтыгъэх, орэдхэр къаІощтыгъэх, къашъощтыгъэх. 6 Нэхъон ихьамэщ дэжь къызэсхэм, кум кІэшІэгъэ цухэм Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ къагъэукъончыгъэти, ар къемыфэхыным пае Іузэ ыІэ ыщэи ичІыпІэ ригъэуцожьыгъ. 7 Ау емынэгуеу Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ зэрэнэсыгъэм пае Зиусхьаныр Іузэ лъэшэу къыфэгубжи, къытыригъафи, Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ дэжь ар щылІагъ. 8 Зиусхьаным Іузэ сыпырт зэрэригъэфагъэм пае Даут губжыгъэ. А чІыпІэм джы къызнэсыгъэми «Іузэ сыпырт зыщырагъэфагъэр» аІозэ еджэх. 9 А мафэм Даут Зиусхьаным лъэшэу щыщти, зэриІожьыгъ: «Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ таущтэу къэсыухъумэхэн?» 10 Арти Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ ежь ыдэжь, Даут икъалэ, даримыгъахьэу, гъытытмэ ащыщэу Іабэд-Едом иунэ раригъэуцуагъ. 11 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ гъытытэу Іабэд-Едом иунэ мэзищэ итыгъэти, Іабэд-Едоми, иунагъуи, имылъкуи зэрэщытэу Зиусхьаным ынэшІу къащыфагъ. 12 «Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ пае Іабэд-Едом иунагъуи ащ иІэ пстэуми Зиусхьаным ынэшІу къащыфагъ» аІуи, пачъыхьэм къэбар къыфахьыгъ. Ащ лъыпытэу Даут гушІуагъом хэтэу Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ лъыкІуи, Іабэд-Едом иунэ къырихыжьи, Даут икъалэ ар къыхьыжьыгъ. 13 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къэзыхьхэрэм лъэбэкъуих задзым, быгъурэ шкІэкІэ зишІугъорэ къурмэн ащ ышІыгъ. 14 Зиусхьаным ыпашъхьэ итэу Даут пкІэтэ-лъатэзэ чъэщтыгъэ; Даут къурмэнышІ чэтэнІабгъур пэІупхъогъагъ. 15 Джаущтэу Даутрэ израил лъэпкъымрэ къыхэкуукІхэзэ, гъоупщынэмэ къяпщэхэзэ, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къахьыщтыгъэ. 16 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ Даут икъалэ къыдахьэ зэхъум, Саул ыпхъоу Михэл шъхьангъупчъэм къиплъи, Зиусхьаным ыпашъхьэ Даут зэрэщыдэпкІаерэмрэ къызэрэщышъорэмрэ къызелъэгъум, ыгукІэ къыкІэнэкІагъ. 17 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къахьи, чэтэнгъэІэгъэ лъапІэм, Даут чІыпІэу щыфигъэнэфэгъагъэм агъэуцуи, Зиусхьаным ыпашъхьэ къурмэнгъэстрэ зэгурыІоныгъэ къурмэнрэ Даут щишІыгъэх. 18 Къурмэнгъэстрэ зэгурыІоныгъэ къурмэнрэ зешІыхэм ыуж Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэм ыцІэкІэ шІоу щыІэ пстэури къыдэхъунэу лъэпкъым фэлъэІуагъ. 19 Ащ ыуж Израилым ицІыф пстэуми, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми хьалыгъу джэгурыдзэ, финик гъэгъугъэ зэхэгъэчъыхьэгъэ такъыр зырыз ыкІи сэнэшъхьэгъэгъугъэ афаригъэгощыгъ. ЕтІанэ цІыфхэр зэкІэ шъхьадж иунэ екІужьыгъэх. 20 Иунагъо исхэм Тхьэм ынэшІу къащыфэмэ зэрэшІоигъор ариІонэу Даут ядэжь къыгъэзэжьыгъ. Ишъхьагъусэу, пачъыхьэу Саул ыпхъоу Михэл къыпэгъокІи, къыриІуагъ: «УкІытэ зымышІэрэм зызэришІытэжьынэу Израилым ипачъыхьэ иІумэтмэ яунэІут бзылъфыгъэхэм апашъхьэ зыщитІэкІи, делэм фэдэу непэ зыкъызщешІытэжьым, боу къахэщыпагъэм!» 21 Арти Даут Михэл риІуагъ: «Уяти ащ иунагъуи зэрэщытэу къаблэІабыкІи Зиусхьаным илъэпкъэу Израилым илІышъхьэу сызышІыгъэ Зиусхьаным ыпашъхьэ сыкъыщешІагъ. Зиусхьаныр згъэлъапІэу ыпашъхьэ джыри сыщычэфыщт; 22 нахь лъэшыжьэуи зызгъэцІыкІущт, сэр шъыпкъэми сыгу зыфэмыкІожьэу зызгъэпсыщт, а зигугъу къэпшІырэ унэІут бзылъфыгъэхэм сищытхъу нахь аІощт». 23 Саул ыпхъоу Михэл илІэжьыгъо мафэ къэсыфэ сабый къыхэкІыгъэп.
2 Самуел 7
Тхьэм Даут къызэригъэгугъагъэр
1 Пачъыхьэр иунэ гупсэфэу исэу, Іэгъо-благъом щыпсэурэ пыйхэр Зиусхьаным ащ къытыримыгъэбанэхэу зыригъэгъэпсэфзэ, 2 пачъыхьэм тхьэлІыкІоу Нэтан риІуагъ: «Кедрым хэшІыкІыгъэ унэм мары сэ сис, ау Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ чэтэнгъэІэгъэ лъапІэм чІэт». 3 Арти Нэтан пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Угу илъыр зэкІэ шІэ, сыда пІомэ Зиусхьаныр уигъусэ». 4 Ау а чэщ дэдэм Зиусхьаным ыдэжь къикІыгъэ псалъэр Нэтан къылъыІэсыгъ: 5 «КІуи сиІумэтэу Даут еІу: "Зиусхьаным ыІорэр мары: Сэ сисынэу ора джы унэ сфэзышІыщтыр? 6 Израил цІыфхэр Мысырым къызисщыжьыгъэхэм щегъэжьагъэу унэ симыІэу къадэскІухьэзэ, непэ къызнэсыгъэми чэтэнгъэІагъэм сычІэтзэ къэсэхьы. 7 Израил цІыфхэм сырягъусэу тыдэ сыщыІагъэми, 'Кедр чъыгым хэшІыкІыгъэу сыд пае унэ сфэшъумыгъэуцура?' сІоу Сиизраил лъэпкъ ипэщэнэу пшъэрылъ зыфэсшІыгъэ лІакъомэ ащыщ горэм есІуагъа? 8 Арышъ сиІумэтэу Даут мыщ фэдэу сфеІу: Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэм ыІорэр мары: Сиизраил лъэпкъ илІышъхьэ ухъуным пае мэл Іэхъогъум Сэрба укъыхэзыщыгъэр? 9 Тыдэ укІуагъэми сыуигъусагъ, уипый пстэуми кІодыкІаер къафэсхьыгъ, дунаим щызэлъашІэрэ цІыфышхомэ афэдэу пцІэ чыжьэу згъэІущт. 10 Сиизраил лъэпкъ чІыпІэ къыфэзгъотыщт, ылъапсэхэр згъэпытэщтых, гупсэфэу чІыпІэ ар исыщт, ащ нахьыбэри гумэкІ хэтыжьыщтэп, бзэджэ-наджэхэм язэрари ащ къырагъэкІыжьыщтэп, ыпэкІэ 11 Сиизраил лъэпкъ хьыкумышІхэр Іэшъхьэтет зыфэсшІыгъэхэм къыщегъэжьагъэу зэрэщытыгъэм фэдэу. Уипый пстэури къыптесымыгъэбанэу зыозгъэгъэпсэфыщт. Уиунагъо итетыгъо ыгъэпытэнэу Зиусхьаным етІани укъегъэгугъэ. 12 КъэбгъэшІэнэу щытыр къэбгъэшІагъэу, уятэхэр зыдэщыІэм зыбгъэзэжькІэ, къыппыкІыгъэу уаужкІэ псэущтыр къэзгъэтэджыжьыщт, ипачъыхьагъу згъэпытэщт. 13 Джары Сэ сцІэ пае унэ зыгъэуцущтыр. Ащ ипачъыхьагъу егъашІэм Сэ щызгъэІэщт. 14 Сэ ащ сырятэщт, ежь Сэ сикІэлэщт, псэкІод зишІэкІэ, цІыфыр зэрагъасэ хабзэу чырэ ІэкІэрэ сыпыухьащт, цІыфхэр къезгъаохэзэ, ифэшъуашэр езгъэгъотыщт; 15 ау ощ пае щызгъэзыий Саул сигукІэгъу зэрэхэсыныгъэм фэдэу ар хэсыныщтэп. 16 Уиунагъуи уипачъыхьагъуи сапашъхьэ егъашІэм итыщтых, уитетыгъуи егъашІэм къызэщыкъощтэп"». 17 Джары Тхьэм Нэтан зэкІэ къыриІуагъэхэу, къыригъэлъэгъугъэхэу Даут риІожьыгъэхэр.
Даут Тхьэм зэрелъэІугъэр
18 ЕтІанэ пачъыхьэу Даут кІуи, Зиусхьаным ыпашъхьэ иуцуи ыІуагъ: «Сыхэт сэ, Зиусхьанэу Тхьэр, сиунагъуи зыщыщыр сыд, ащ фэдизым нэсэу сызлъыпщэным пае! 19 Ар имыкъунэу О плъытагъэ, Зиусхьанэу Тхьэр; уиІумэт иунагъо къырыкІощтым икъэбар къэбгъэІугъ. Аущтэу зэрэхъущтыр сэ, цІыфым, къэсэогъашІэ, Зиусхьанэу Тхьэр! 20 Сыда джыри Даут О къыуиІон ылъэкІыщтыр? Зиусхьанэу Тхьэр, уиІумэт зыфэдэр ошІэ! 21 Къызэрэбгъэгугъагъэм пае угу къызэриІорэм фэдэу а Іофышхор уиІумэт къыфызэІоохы. 22 СыдрэмкІи О, Зиусхьанэу Тхьэр, уапшъэ кІошъун щыІэп, сыда пІомэ Ощ нэмыкІ зэрэщымыІэми, Ощ фэдэ хъунэу Тхьэ зэрэщымыІэми икъэбар тэ сыдыгъуи зэхэтхыщтыгъэ. 23 Уиизраил лъэпкъ, Тхьэр къызфэкІогъэ лъэпкъ закъоу дунаим тетым хэт фэдэн? Ежь ыцІэ къырырашІэжьыным паеба къыгъэнэжьыгъэ лъэпкъыр мысырхэм къызкІахищыжьыгъэр, нэмыкІ лъэпкъхэмрэ тхьэхэмрэ зэбгырыпфхи, къахэпхыгъэ уилъэпкъ лъэкІэуи щынэгъуагъэуи пхэлъхэр нэрылъэгъу къыфэпшІыгъэба? 24 Уиизраил лъэпкъ зыкъоуубыти, Ощ пае егъэшІэрэу зыкъобгъэпытыхьагъ, О, Зиусхьан, Тхьэ ащ уфэхъугъ. 25 Зиусхьанэу Тхьэр, О уиІумэтрэ ащ иунагъорэ яхьылІагъэу къэпІуагъэр егъэшІэрэу джы гъэпытэ, О пІуагъэри гъэцакІэ. 26 "Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэр – Израилыр зыІэ илъ Тхьэр" аІозэ, егъашІэми о пцІэ агъэлъэпІэщт. УиІумэтэу Даут иунагъуи къэплъэгъузэ ылъапсэ пытэщт. 27 Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэу, Израилым и-Тхь, "Уиунагъо итетыгъо згъэпытэщт" пІуи, уиІумэт къызэрепІуагъэм пае сыкъыолъэІунэу гу тесшІыхьагъэу, О уиІумэт джащ фэдэ тхьэлъэІур ыгу щызэригъэзэфагъ. 28 Арышъ, Зиусхьанэу Тхьэр! Оры Тхьэр, о пІорэр шъыпкъэ, Оры ащ фэдэ къэбарышІур уиІумэт къыфыхэзыщыгъэр! 29 ЕгъашІэм уапашъхьэ итынэу уиІумэт иунагъо джы щегъэжьагъэу унэшІу къыщыпфэнэу сыолъэІу, сыда пІомэ Оры, Зиусхьанэу Тхьэр, а къэбарыр къэзгъэІугъэр, О уиІэмыркІэ уиІумэт иунагъо егъашІэм унэшІу щыфэгъэщт».
2 Самуел 8
Даут итекІоныгъэхэр
1 Ащ ыуж Даут фылистмэ атекІуи ахэр ыгъэІэсагъэх, Мэтэдж-Амэ фылистмэ къаІэкІихыжьыгъ. 2 Мэуаб лъэпкъми текІуи, къаубытыгъэ мэуабхэр чІыгум сатырэ-сатырэу тыригъэгъуалъхьэхи, сатырищ пэпчъ тІум ателъхэр аригъэукІыгъэх. Ящэнэрэ сатырэм телъыгъэхэр псэоу къагъэнэнхэу тыриубытагъ. Тын Іахьэхэр къыратынхэу мэуабхэр Даут пщылІы аригъэшІыгъэх. 3 Псыхъоу Пэрат пэІулъ чІыпІэм итетыгъо щигъэуцужь шІоигъоу Цэубэ ипачъыхьэу Рэхъоб ыкъо ХъэдадІэзэр Даут къезэонэу къызежьэм, ащи ар текІуагъ. 4 Арти шыу минрэ шъиблрэ лъэсыдзэм щыщэу нэбгырэ мин тІокІырэ ащ къытырихи, зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэм акІэшІэгъэгъэ шымэ зэкІэми ялъынтфэхэр Даут зэпаригъэгъэчъыгъэх, ежь къызфигъэнэжьыгъэр куишъэм акІишІэщт шыхэр ары. 5 Шам щыщ арамхэр Цэубэ ипачъыхьэу ХъэдадІэзэр къыдеІэнхэу къежьагъэх, ау Даут арам нэбгырэ мин тІокІырэ тІурэ ыукІыгъ. 6 ЕтІанэ Даут дзэ куп Шам дэс арамхэм якъэрэгъулынхэу ыгъакІуи, тын Іахьэхэр къыратынхэу арамхэр ипщылІ хъугъэх. Тыдэ кІуагъэми Зиусхьаным Даут текІоныгъэр къыдыригъэхщтыгъэ. 7 Ащ ыуж Даут ХъэдадІэзэр ипщылІмэ аІыгъыгъэ дышъэ мэІухэр къаІиххи Ерыусэлэм къыщагъэх. 8 ХъэдадІэзэр икъалэхэу Бэтахърэ Бэротайрэ джэрзыбэ Даут къадищыгъ. 9 Даут ХъэдадІэзэр идзэ зэрэтекІуагъэм икъэбар Хъэмат ипачъыхьэу ТоІый зызэхехым, 10 ТоІый ХъэдадІэзэр езаощтыгъэти, ащ зэрезэуагъэмрэ зэрэтекІуагъэмрэ апае шІуфэс къырихынэу, къызэрэфэразэри къыриІонэу ыкъо Иорам ТоІый Даут дэжь къыгъэкІуагъ. Тыжьыным, дышъэм, гъуаплъэм ахэшІыкІыгъэ шыкъухэр Иорам ыІыгъыгъэх. 11 Пачъыхьэу Даут ахэри зытекІогъэ лъэпкъ пстэумэ къатырихыгъэхэ тыжьынымрэ дышъэмрэ ягъусэхэу Зиусхьаным фигъэшъошагъэх 12 Даут зытекІогъэ арамхэм, мэуабхэм, Іамонхэм, фылистхэм, Іамалэкъхэм, Цэубэ ипачъыхьэу Рэхъоб ыкъо ХъэдадІэзэри ахэр къатырихыгъагъэх. 13 КІэй ЩыугъэкІэ заджэхэрэм арам нэбгырэ мин пшІыкІуир зыщызэхекъутэм Даут ыцІэ чыжьэу Іугъэ. 14 Ащ ыуж дзэ куп Едомым щыкъэрэгъулынэу ригъэуцуагъ; зэрэ-Едомэу щыкъэрэгъулынэу дзэ куп ригъэуцуагъэти, едом цІыфхэр зэкІэ Даут ипщылІ хъугъагъэх. Тыдэ кІуагъэми Зиусхьаным Даут текІоныгъэр къыдыригъэхщтыгъэ.
Даут икъулыкъушІэхэр
15 Джаущтэу Даут зэрэ-Израилэу ипачъыхьагъ, зэрэлъэпкъэу Даут ихьыкумышІщтыгъ, шъыпкъэм тетэу ащ дэзекІощтыгъ. 16 Цырыуй ыкъо Иоаб дзэм иІэшъхьэтетыгъ, Ахъылыуд ыкъо Иощэфат иупчІэжьэгъу шъхьаІэщтыгъ, пачъыхьэм иунашъохэр цІыфмэ алъигъэІэсщтыгъэх. 17 Ахъытыу ыкъо Цэдокъ, Абыетар ыкъо Ахъымэлэх къурмэнышІщтыгъэх, Сэрай тхакІощтыгъэ, хэгъэгум къихъухьэрэ хъугъэ-шІагъэхэр ытхыжьынхэр ипшъэрылъыгъ; 18 ИодаІ ыкъо Бэнай Даут иухъумэкІо шъхьагъырытхэу къэрэт, пэлэт лъэпкъмэ ащыщхэм яІэшъхьэтетыгъ, Даут ыкъохэр къурмэнышІщтыгъэх.
2 Самуел 9
Даутрэ Мэфибощэтрэ
1 Ащ ыуж Даут къыІуагъ: «Ионэтан ихьатыркІэ Саул ибынхэм ащыщ горэм гукІэгъу фэсымышІыгъэу къэнагъа?» 2 ЦыбэкІэ еджэхэу Саул иІумэт горэ щыІагъэти, ащ къеджэхи Даут дэжь къащагъ. Даут ащ еупчІыгъ: «Ора Цыбэр?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Сэры, сыуиІумэт». 3 Арти пачъыхьэм ащ риІуагъ: «Саул ибынхэм ащыщ горэ псэуа? Тхьэм ихьатыркІэ гукІэгъу фэсшІыщтыгъэ». Цыбэ пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «ЫлъэкъуитІукІэ лъащэу Ионэтан икІалэ псэу». 4 Пачъыхьэр ащ еупчІыгъ: «Тыда ар зыдэщыІэр?» Цыбэ пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Іамиел ыкъо къалэу Лэудэбар дэс Махыр иунэ ис». 5 Арти пачъыхьэу Даут Іамиел ыкъо Лэудэбар дэс Махыр лъигъакІохи къаригъэщагъ. 6 Саул ыкъо Ионэтан икІалэу Мэфибощэт Даут дэжь къакІуи, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чІыгум нэс шъхьащэ къыфишІыгъ. Даут ащ риІуагъ: «Мэфибощэт!» Адрэм къыриІожьыгъ: «Мары, сыуиІумэт». 7 Арти Даут ащ риІуагъ: «Умыщын, уятэу Ионэтан ихьатыркІэ гукІэгъу къыпфэсшІыщт, уятэжъэу Саул ичІыгухэр къыостыжьынхэшъ, сиІанэ упэсэу сигъомылэ пшхыщт». 8 Адрэм шъхьащэ къыфишІи къыриІуагъ: «Сэщ фэдэ хьэ лІагъэм уеплъынэу уиІумэт сыда зыхэтыр?» 9 Арти пачъыхьэр Саул иІумэтэу Цыбэ къеджи, ащ риІуагъ: «Саул иунагъо ыІэ илъыгъэ мылъкур зэкІэ уизиусхьан ыкъом ыкъожьым есэтыжьы, 10 ащ ичІыгухэр ори, уикІалэхэми, уипщылІхэми фэжъулэжьых, уизиусхьан ыкъом ыкъожьым ышхын иІэным пае лэжьыгъэр къэшъухьыжь; узиусхьан ыкъом ыкъожьэу Мэфибощэт сэ сиІанэ ренэу пэсыщт». Цыбэ кІэлэ пшІыкІутфрэ пщылІэу нэбгырэ тІокІырэ иІагъ. 11 Цыбэ пачъыхьэм риІуагъ: «Сизиусхьан иІумэт къыриІорэр зэкІэ уиІумэт ыгъэцэкІэщт». Пачъыхьэм ыкъохэм афэдэу Мэфибощэт ащ иІанэ пэсыгъ. 12 МихэкІэ еджэхэу Мэфибощэт шъэожъые иІагъ. Цыбэ иунагъо исхэр зэкІэ Мэфибощэт иунэІутыгъэх. 13 Джаущтэу Мэфибощэт Ерыусэлэм дэсыгъ, сыда пІомэ пачъыхьэм иунэ ренэу щышхэщтыгъ. Ар ылъэкъуитІукІи лъэщагъэ.
2 Самуел 10
Іамонхэмрэ арамхэмрэ зэратекІуагъэхэр
1 Ащ ыуж охътэ тІэкІу тешІагъэу Іамонмэ япачъыхьэ лІи, ащ ыкъо Хъаныун пачъыхьагъум техьагъ. 2 Арти «Ятэ къысфишІагъэм пае Нэхъащ ыкъо Хъаныун гукІэгъу фэсшІын» ыІуи, Даут Хъаныун ятэ зэрэщымыІэжьым пае фэтхьаусхэнхэу лІыкІохэр ыгъэкІуагъэх. Ау Даут илІыкІохэр Іамон хэгъэгум къызэкІохэм, 3 Іамон лІышъхьэхэм язиусхьанэу Хъаныун раІуагъ: «Уятэ лъытэныгъэу къыфишІырэм пае тхьаусхакІохэр Даут уадэжь къыгъэкІуагъэхэу къыпшІошІа? Къалэм иІоф зытет шъыпкъэр зэрагъэшІэнышъ, етІанэ зэхакъутэным паеп шъуІуа Даут илІыкІохэр уадэжь къызкІигъэкІуагъэхэр?» 4 Арти Хъаныун Даут илІыкІохэр аригъэубытхи, нэбгырэ пэпчъ ыжакІэ икІэлъэныкъо тыраригъэупсыкІи, абгымэ анэсэу ящыгъын ІэпакІэхэр къыпаригъэупкІхи къытІупщыжьыгъэх. 5 А къэбарыр Даут къызылъагъэІэсыжьым, анапэ лъэшэу къытырахыгъэти, ахэм апигъэгъокІхи, пачъыхьэм араригъэІуагъ: «ШъужакІэхэр къэкІыжьыфэхэ Ерихъэу шъукъыдэси, етІанэ шъукъэкІожь». 6 Ащ ыуж Даут зэрэфэмылъэгъухэрэр Іамонхэм нафэ къызафэхъум, къызгуащэнхэшъ, зыдагъэзэонхэм пае, Бэтрэхъобрэ Цэубэрэ ащыщ арамхэм лъэсэу дзэкІолІ нэбгырэ мин тІокІ, МэІах ипачъыхьэ ицІыфхэу нэбгырэ мин, Тэу щыщэу нэбгырэ мин пшІыкІутІу къахащынхэшъ къаугъоинхэу цІыфхэр аІофтагъэх. 7 А къэбарыр Даут зызэхехым израил дзэ хэшыпыкІыгъэ пстэури игъусэу Иоаб заом ыгъэкІуагъ. 8 Іамонхэри къежьэхи ежьмэ якъалэ икъэлапчъэ дэжь къэуцугъэх, Цэубэрэ Рэхъобрэ къарыкІыгъэ арамхэр, Тэурэ МэІахрэ къарыкІыгъэ лІыхэр шъхьафэу шъофым къыщыуцугъэх. 9 Пыидзэхэр ыпэкІи ыужкІи къызэрэпэуцугъэхэр Иоаб къызелъэгъум, Израилым идзэкІолІмэ анахь лІыбланэхэр къахищхи арамхэм апигъэуцугъэх. 10 Адрэ къэнагъэхэр Іамонмэ язэонхэм пае ыгъэуцунхэу ышэу Абищай афигъэзагъ. 11 Иоаб ащ риІуагъ: «Арамхэр сэщ нахь лъэшхэ зыхъукІэ, укъыздеІэщт; Іамонхэр ощ нахь лъэшхэ зыхъукІэ, сыкъэкІонышъ сыкъыбдеІэщт. 12 Зыгъэлъэш, тилъэпкърэ Тхьэм къытитыгъэ къалэхэмрэ апае зытэгъэгъэпыт. Зиусхьаным зэрэшІоигъоу зэкІэ ышІэн ылъэкІыщт». 13 Ащ ыуж Иоаб къыгъэзэжьи, игъусэ дзэкІолІхэм къахэхьажьи арамхэм заор задеублэм, адрэмэ кІатхъужьыгъ. 14 Арамхэм ашъхьэ зэрэІуахыжьыгъэр Іамонхэм къызалъэгъум, Абищай кІэрыхъушъутыжьхи къалэм агъэзэжьыгъ. Арти Иоаб Іамонхэр къыбгынэхи Ерыусэлэм кІуагъэ. 15 Израил цІыфхэр къызэратекІуагъэхэр къызагурэІом, арамхэр къэзэрэугъоижьыгъэх. 16 Арти ХъэдадІэзэр Пэрат псыхъом зэпырыдзыгъэу щыпсэурэ арамхэм алъигъакІохи, ХъэдадІэзэр идзэпащэу Щэубах ягъусэу, ахэр цІыфпсэупІэу Хъэлам къекІолІагъэх. 17 Къэбарыр Даут зынагъэсым, зэкІэ дзэкІолІхэр ащ къыугъойхи, Иордан къызэпырыкІи, Хъэлам кІуагъэ. Арамхэр Даут къыпэуцухи, къезэуагъэх. 18 Арти израил цІыфхэм защаухъумэзэ, арамхэр ечъэжьэжьыгъэх. Арамхэм якухэу зэоным фытегъэпсыхьагъэхэм афэдэу шъиблрэ шыу мин тІокІитІурэ Даут зэхикъути, ядзэпащэу Щэубахи ыуІагъэти, а чІыпІэм ар щылІагъ. 19 Израил цІыфхэр къызэратекІуагъэхэр ХъэдадІэзэр зипэщэгъэ пачъыхьэмэ зэкІэми къызагурэІом, ахэр израил цІыфхэм къяшІухи, Іэрылъхьэ закъыфашІыгъ. Іамонхэм ащ нахьыбэрэ адеІэнхэкІэ арамхэр щынэщтыгъэх.
2 Самуел 11
Имышъузэу БатщэбаІ Даут зэрэкІыгъугъэр
1 Гъатхэм икъихьагъум, пачъыхьэхэр заом зыщыкІорэм, идзэкІолІ пащэхэмрэ зэкІэ израилылІхэмрэ Иоаб игъусэхэу Даут заом зегъакІохэм Іамонхэм атекІохи, Раббэ къалэ къадзыхьагъ; ау ежь Даут Ерыусэлэм къыдэнэгъагъ. 2 Мафэ горэм, пчыхьэм фигъэзагъэу, Даут гъолъыпІэм къытетэджыкІыжьыгъэу, пачъыхьэ унэм ышъхьагъ тетэу тезэкІухьэзэ, унашъхьэм къызеплъыхым, бзылъфыгъэу зызгъэпскІрэр къылъэгъугъ; а бзылъфыгъэр нэр пІэпихэу дэхэ дэдагъ. 3 Арти бзылъфыгъэр зыщыщыр къызэрагъэшІэнэу Даут ыІофытагъэхэти, ЕлыІам ыпхъоу, хъыт лъэпкъым щыщ Урый ишъуз БатщэбаІ арэу къэбар къыфахьыжьыгъ. 4 Ар къыфащэнэу Даут иІумэтхэр лъигъэкІуагъэх; арти ар ащ дэжь къэкІуагъ, ар ащ кІыгъугъ. Бзылъфыгъэ хабзэу къыфэкІогъагъэм ыуж зыгъэкъэбзэжьыгъо мафэхэри блэкІыгъэхагъ. ЕтІанэ ащ ядэжь къыгъэзэжьыгъ. 5 Бзылъфыгъэр лъэрмыхьэ хъугъэти, Даут дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Лъэрмыхьэ сыхъугъ». 6 Арти Даут Иоаб дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Хъыт лъэпкъым щыщ Урый къысфэгъакІу». Иоаб Даут дэжь Урый ыгъэкІуагъ. 7 ЕтІанэ Урый ащ ыдэжь къэкІуагъэти, Иоаб изытети, дзэкІолІхэм язытети, заор зэрэкІорэми Даут акІэупчІагъ. 8 Даут Урый риІуагъ: «Шъуадэжь кІожьи зыгъэпсэф». Урый пачъыхьэм иунэ къикІыжьыгъ, пачъыхьэм ишІухьафтынхэр ащ кІэлъахьыгъэх. 9 Ау Урый изиусхьан иухъумакІохэм ягъусэу пачъыхьэм иунэ ихьапІэ дэжь чэщыр щырихыгъэ нахь ядэжь кІожьыгъэп. 10 Урый ядэжь мыкІожьыгъэу аІуи Даут къэбар къызыфахьым, Даут Урый еупчІыгъ: «Гъогум укъытекІыжьыгъэба, сыд пае шъуадэжь умыкІожьыгъа?» 11 Ащ ипэгъокІэу Урый Даут къыриІожьыгъ: «Тхьэм ипхъонтэ лъапІи, Израили Ехъуди ядзэкІолІхэр чэтэнгъэІагъэхэм ачІэсхэу, сиІэшъхьэтетэу Иоаби, сизиусхьан идзэкІолІхэри шъофым итхэу тадэжь сыкІожьынышъ, сышхэщт, сешъощт, сишъуз сыкІыгъущт арба! О узэрэщыІэр, упсэ зэрэщыІэр сэІо, ау ар сшІэщтэп». 12 Арти Даут Урый риІуагъ: «Непи мыщ къанэ, неущ устІупщыжьыщт». А мафэми къыкІэлъыкІогъэ мафэми Урый Ерыусэлэм къыдэнэгъагъ. 13 ЕтІанэ Даут ар къыригъэблэгъагъэти, Урый ащ дэжь щышхагъ ыкІи щешъуагъ, оутэшъофэ Даут ар ригъэшъуагъ. Ау пчыхьэм Урый изиусхьан ипщылІхэм ягъусэу игъолъыпІэ екІужьи чъыежьыгъэ нахь ядэжь кІожьыгъэп.
Даут Урый зэраригъэукІыгъэр
14 Пчэдыжьым Даут тхылъыпІэ тхьапэм тетхи, ар Урый рити Иоаб фыригъэхьыгъ. 15 А тхылъыпІэм тыритхагъ: «КъыщауІэу, хэкІодэным пае, заом ианахь жъотыпІэ горэм Урый Іужъугъэуцуи, шъо шъукъызэкІэкІожь». 16 Арти къалэр аштэн зэхъум, Иоаб заор анахь зыщыхьылъэн ылъэкІыщтыр ешІэти, Урый ащ ыгъэкІуагъ. 17 Къалэм дзэкІолІхэр къыдэкІхи Иоаб къезэуагъэх, Даут идзэкІолІмэ ащыщхэр ащ дэжьым хэкІодагъэх; джащ фэдэу хъытэу Урыий къыщаукІыгъ. 18 ЕтІанэ заор зэрэкІуагъэм икъэбар зэрэщытэу лъагъэІасынэу Иоаб Даут дэжь ыгъэкІуагъэх. 19 ЫІофытагъэм фигъэпытэзэ мырэущтэу риІуагъ: «Заор зэрэкІуагъэм икъэбар фэпІотэгъахэу, 20 пачъыхьэр зэрэгубжыщтым гу лъыптэу, "Сыд пае шъуязэонэу къалэм ащ фэдизэу благъэу шъуекІолІэгъагъа? Идэпкъхэм къарадзыххэзэ къызэрэшъутырадзэщтхэм шъущыгъозагъэба? 21 ЕрыубэІал ыкъо Абимэлэх хэта зыукІыгъэр? Бзылъфыгъэм мыжъо шъхьал къутафэр дэпкъым къыридзыхи ащ къызтырегъафэм ыужба ар етІанэ Тэбэц зыщылІэжьыгъэр? Сыда ащ фэдизэу благъэу дэпкъым шъузкІекІолІэгъагъэр?" къызыуиІокІэ, о еІожь: "УиІумэтэу хъытэу Урыий джащ фэдэу щыІэжьэп"». 22 Арти Иоаб иІофтабгэ кІуи, зыфигъэкІуагъэр зэкІэ Даут фынигъэсыгъ, заор зэрэкІуагъэм икъэбари зэрэщытэу фиІотагъ. 23 АІофтагъэм Даут риІуагъ: «Іамон дзэкІолІхэр къыттекІощтыгъэх, къытэзэонхэуи шъофым къихьэгъагъэхэти, етфыжьэхи къалэм идэхьэпІэ къэлапчъэ нэс тфыжьыгъэх. 24 Ащ дэжьым дэпкъым тетыгъэ псэгъаохэр уидзэкІолІхэм къызяохэм пачъыхьэм идзэкІолІмэ ащыщ горэхэр хэкІодагъэх; джащ фэдэу уиІумэт хъытэу Урыий хэкІодагъ». 25 Ащ ыуж Даут Іофтабгэм риІуагъ: «Иоаб мыщ фэдэу еІу: "Къэхъугъэм земыгъэгъэгумэкІ, сыда пІомэ модрэр мыдрэр ыІоу чатэм зэхэдз ышІырэп; къалэм пэшІуекІорэ заор гъэлъэши зэхэкъут". Ар еІуи, ыгу къыдэщай». 26 ИлІ зэрэщымыІэжьыр Урый ишъуз зызэхехым хьадагъэ ышІыгъ. 27 Шъыгъон уахътэр ащ зеухым лъигъакІохи Даут ыдэжь ар къаригъэщагъ, ишъуз хъуи, шъао къыфилъфыгъ. Ау Даут аущтэу зэришІыгъэр Зиусхьаным ыгу рихьыгъэп.
2 Самуел 12
ТхьэлІыкІоу Нэтан Даут зэригъэмысагъэр
1 Ащ ыуж Зиусхьаным тхьэлІыкІоу Нэтан Даут дэжь ыІофытагъэти, ар ащ дэжь кІуи риІуагъ: «Зы къалэ горэм нэбгыритІу дэсыгъ: зыр баигъ, адрэр тхьамыкІагъ. 2 Баим былымрэ мэлрэ боу иІагъэх, 3 ау тхьамыкІэм къалъфыгъакІэ шъынэ цІыкІоу къыщэфи ыхъугъэм нэмыкІ зыпари иІагъэп. ЗэрэфэлъэкІэу ащ пылъыщтыгъ, исабыйхэм ахэсэу ар къэхъугъ; ихьалыгъу щыщ Іуфагъэти, ищалъэкІэ псы ешъуагъэти, ыбгъашъо телъэу чъыещтыгъэти, ипшъэшъэжъыем фэдэщтыгъ. 4 Зы мафэ горэм зекІолІ горэ баим дэжь къызыдэхьэм, имыхьамелэ ащ Іуигъэфэным пае имэлхэми ибылымхэми ахэмыІабэу, тхьамыкІэм ишъынэ ыубыти хьакІэм ригъэшхынэу аригъэшІыгъ». 5 Ащ дэжьым Даут а баим лъэшэу фэгубжыгъэу Нэтан риІуагъ: «Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Ар зышІэгъэ цІыфым хьадэгъур ифэшъуаш. 6 ЫшІагъэмрэ гукІэгъу къызэрэхэмыфагъэмрэ апае шъынэр фэдиплІыкІэ нахьыбэу ыпщыныжьын фае». 7 Арти Нэтан Даут риІуагъ: «А лІыр оры. Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэм ыІорэр мары: "Израилым урипачъыхьэнэу дагъэ Сэ къыпщысфагъ, уизиусхьанэу Саули Сэ укъыІэкІэсхыжьыгъ, 8 ащ иуни, ащ ишъузхэри Сэ къыостыгъэх, Израилми Ехъудми япачъыхьэу усшІыгъ, ар пшІомакІэмэ, нахьыби къыпфыхэзгъэхъощтгъэ. 9 Сыд пае Зиусхьаным иунашъохэр пхъэтэпэмыхь пшІыхэу, Ащ къылъэгъоу бзэджагъэ пшІагъа? Хъытэу Урый оры зэкІодылІагъэр, ащ игуащэ шъузэу пштагъэ, Іамонхэм ар къябгъэукІыгъ. 10 Сэ пхъэтэпэмыхь сызэрэпшІыгъэм, хъытэу Урый игуащэ бгъэшъузынэу къызэрэпщагъэм апае уиунагъо щыщхэр къаукІыхэзэ егъашІэм къэшъухьыщт". 11 Зиусхьаным ыІорэр мары: "Уиунэгъо кІоцІ щыщ шъыпкъэм бэлахьэр къыпфезгъэхьыщт, плъэгъузэ уишъузхэр къыппэблэгъэ шъыпкъэм естынхэшъ, мэфэ нэфым ахэр ащ езгъэгъэшъузыщтых. 12 Ау гъэбылъыгъэкІэ о пшІагъэр зэрэ-Израилэу къылъэгъоу мэфэ нэфым Сэ сшІэщт"». 13 Ащ дэжьым Даут Нэтан риІуагъ: «Зиусхьаным ыпашъхьэ псэкІод щысшІагъ». Арти Нэтан Даут къыриІожьыгъ: «УипсэкІодышІагъэ Зиусхьаным къыпфигъэгъугъ; о улІэщтэп; 14 ау пшІагъэмкІэ Зиусхьаныр бгъэцІыкІугъэшъ, сабыеу къыпфэхъугъэр лІэжьыщт». 15 ЕтІанэ Нэтан ядэжь кІожьыгъэ. Ащ ыуж Урый ишъуз Даут къыфилъфыгъэ сабыим Зиусхьаным ынае къыщыфи сымэджэ хьылъэ хъугъэ.
БатщэбаІ Даут къыфилъфыгъэ шъаор зэрэлІэжьыгъэр
16 Арти сабыим пае Даут Тхьэм елъэІущтыгъэ, мышхэу, зыришІыхьажьи, джэхашъом телъэу Даут чэщыр рихыгъ. 17 ЕтІанэ ар къагъэтэджыжьынэу иІумэт упчІэжьэгъухэр ыдэжь ихьагъэх, ау ар ащ фэягъэп, адэшхагъэп. 18 Яблэнэрэ мафэм сабыир лІагъэ. Сабыир зэрэлІагъэр Даут раІонкІэ иІумэт упчІэжьэгъухэр щынэщтыгъэх, сыда пІомэ ахэм аІощтыгъэ: «Сабыир джыри псэузэ тызелъэІум етІуагъэм къемыдэІугъэмэ, ар зэрэлІагъэр сыдэущтэу ащ джы етІощта? Зы тхьамыкІагъо горэ зэришІэжьын ылъэкІыщт». 19 ИІумэт упчІэжьэгъухэр зэрэзэІушъэшъэжьхэрэр зелъэгъум сабыир зэрэлІагъэр къыгурыІуагъэти, иІумэтхэм Даут яупчІыгъ: «Сабыир лІагъа?» КъыраІожьыгъ: «ЛІагъэ». 20 Арти Даут къэтэджи зитхьакІыгъ, дагъэ зыщифи, ищыгъынхэри зэблихъухи, Зиусхьаным иунэ кІуи, Тхьэм шъхьащэ фишІыгъ. Ядэжь къыгъэзэжьи агъэшхэнэу зялъэІум, гъомлапхъэ къыфахьи ыпашъхьэ къырагъэуцуагъ. 21 Арти иІумэтхэр ащ еупчІыгъэх: «УизекІуакІэ зыфэгъэхьыгъэр къыдгурыгъаІу: сабыир псэу зэхъум унэкІыгъэ ыкІи угъыгъ, сабыир зэлІэм, укъэтэджыжьи мыхьамелэр зыІубгъэфагъ?» 22 Даут къариІожьыгъ: «Сабыир опсэуфэ зыкІэсынэкІыгъэри сызкІэгъыгъэри "Хэт ышІэра, Зиусхьаным ынэшІу къысщыфэнышъ, сабыир псэоу къэнэжьынкІи мэхъуба?" зыфэпІоным сегупшысщтыгъэти ары. 23 Ау джы ар лІагъэ, сыд пае сынэкІыщта? Ар сэ къэзгъэхъужьын слъэкІыщта? Сэ ащ сыкІэлъыкІожьыщт нахь, ащ сэ къысфигъэзэжьыщтэп».
Сэлмэн къызэрэхъугъэр
24 ЕтІанэ Даут ишъузэу БатщэбаІ еушъыигъ, ащ ыдэжь ихьи кІыгъугъэти, иуахътэ къызэсым, шъао къылъфыгъ, Сэлмэн цІэу ащ фиусыгъ: Зиусхьаным ар шІу къылъэгъугъэти, 25 тхьэлІыкІоу Нэтан къыгъакІуи, Иедидиа цІэу къыфыригъэусыгъ. Ащ имэхьанэр: Зиусхьаным шІу къылъэгъугъэр.
Даут Раббэ зэриштагъэр
26 А уахътэм Иоаб Іамонмэ якъалэу Раббэ езэуагъ, пачъыхьэр зыдэс къалэр ыштагъ. 27 Арти Иоаб раригъэІонэу Даут дэжь ыгъэкІуагъэх: «Раббэ сытебани къалэм ыгъэфедэрэ псырыкІуапІэр сыубытыгъэ. 28 Арышъ адрэ къэнэгъэ дзэкІолІхэр къызэгъэгъусэхи, удэхьанэу къалэм къекІуи, ар штэ; армырмэ, сэ зысштэкІэ, сэ сцІэкІэ ащ еджэнхэу хъущт». 29 Арти Даут дзэр зэрэщытэу зэригъэгъуси Раббэ екІугъ, ащ езауи ыштагъ. 30 Ащ ыуж Даут Іамонмэ япачъыхьэ шъхьащысыгъэ танджыр къыщихи, – дышъэу ащ илъыгъэр килограмм щэкІ фэдиз, мыжъо лъапІи хэсыгъ, – а танджыр Даут зышъхьащигъэтІысхьагъ. Джащ фэдэу мылъку бэдэди къалэм къыдищыгъ. 31 ЦІыфэу ащ дэсыгъэхэр къыдищхи, ащыщхэм Іоф ашІэнэу пхъэххэр, гъучІ къазгъырхэр, отычхэр аритыгъэх, адрэхэр чырбыщ агъэжъэнэу хьакухэм аІуигъэуцуагъэх. Іамон къэлэ пстэуми джары ащ аришІагъэр. А зэпстэумэ ауж Даутрэ зэкІэ идзэхэмрэ Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ.
2 Самуел 13
Аминон Тэмар ынапэ зэрэтырихыгъэр
1 ТІэкІу горэ джыри тешІагъ. Даут ыкъо Абищэлэм шыпхъу дэхэ дэдэ иІагъ Тэмар ыцІэу. Ар Даут ыкъо нэмыкІэу Аминон шІу ылъэгъугъ. 2 Арти зэришІыщтыр ымышІэу, ыгъэнэшхъэеу ышыпхъоу Тэмар лъэш дэдэу зэрегупшысырэм нахь хэмылъэу, Аминон сымаджэ хъугъэ; сыда пІомэ ар пшъэшъагъэти, емыкІу зэрепхыщт шІыкІэр къымыгъотышъоу Аминон къин хэтыгъ. 3 Аминон ныбджэгъу иІагъ; ар Даут ышэу ЩымІэ ыкъоу Ионэдаб зыцІэр арыгъэ. А Ионэдабыр ахэхьэгъэ-ахэкІыгъэу щытыгъэти, 4 ар Аминон къеупчІыгъ: «Сыда, пачъыхьэм ыкъу, мафэ къэс нахь чэфынчъэ узкІэхъурэр, къысаІоба?» Аминон ащ риІожьыгъ: «СятэкІэ сшэу Абищэлэм ышыпхъоу Тэмар шІу слъэгъугъэ». 5 Арти Ионэдаб ащ риІуагъ: «ПІэм хэгъуалъхьи, сымаджэ ухъугъэ фэдэу зышІ; етІанэ узэрэсымаджэр зэхихэу, къыпкІэупчІэнэу уятэ уадэжь къызыкІокІэ еІу: "Сшыпхъоу Тэмар садэжь къэрэкІуи, слъэгъузэ сапашъхьэ шхын щысферэшІи, къарыу сфэхъунэу серэгъэшх, ар слъэгъунэуи, ыІэкІэ сигъэшхэнэуи сыфай"». 6 Ащ ыуж Аминон гъолъи сымаджэ хъугъэ фэдэу зишІыгъ. Ащ къыкІэупчІэнэу пачъыхьэр къызэкІом, Аминон пачъыхьэм риІуагъ: «Сшыпхъоу Тэмар къысфэгъакІоба, слъэгъузэ сапашъхьэ хьалыгъу ІашІу зытІущ горэ щысферэгъажъи, къысІуилъхьэмэ сышхэщт». 7 Арти Даут Тэмар дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Пшэу Аминон иунэ кІуи шхын фэшІ». 8 Ар ышэу Аминон иунэ зэкІом, адрэр щылъыгъ. Хьаджыгъэр къышти тхьацур ыпшагъ, ащ къылъэгъузэ хьалыгъу ІашІухэр ридзэхи ыгъэжъагъэх. 9 ЕтІанэ ахэр табэм щызэпыригъазэхи, ыпашъхьэ ригъэуцуагъэх; ау адрэр шхэнэу фэягъэп. Ащ ыуж «Садэжь итхэр зэкІэ ерэкІых» Аминон къыІуагъэти, цІыфхэр зэкІэ икІыгъэх. 10 Ащ дэжьым Аминон Тэмар риІуагъ: «Унэ гъолъыжьыпІэм гъомлапхъэр хьи, къысІуплъхьэзэ сыбгъэшхэщт». Тэмар ыгъэжъэгъэ хьалыгъу ІашІухэр къыштэхи ышэу Аминон дэжь унэ гъолъыжьыпІэм ыхьыгъ. 11 ЕтІанэ ыхьыгъэр ригъэшхынэу ащ ыпашъхьэ зырегъэуцом, адрэр къатхъуи ыубыти къыриІуагъ: «КъакІуи садэжь къэгъолъ, сшыпхъу». 12 Ау мыдрэм риІожьыгъ: «Хьау, сшы, ащ фэдэ щашІэу Израилым щыхабзэпышъ, сынапэ темых; а хьайуаныгъэр умышІэ. 13 Сэ нэпэнчъэу сыкъанэмэ, тыда сшъхьэ зыдэсхьыжьыщтыр? Ори Израилым ис бзэджашІэмэ уанахь бзэджашІэу уалъытэнба. СыолъэІу пачъыхьэм дэгущыІ, ащ сыкъыуитынба». 14 Ау ащ къыІорэм ар едэІунэу фэягъэпти, кІуачІэкІэ къытекІуи ынапэ тырихыгъ. 15 Ащ ыуж Аминон ар фэмылъэгъужь хъугъэ, шІу зэрилъэгъущтыгъэм нахь лъэшыжьэу, зынахь лъэш къэмыхъужьынэу фэмылъэгъужь хъугъэ. Арти Аминон ащ риІуагъ: «Тэджи ІукІ». 16 Ау ащ къыриІожьыгъ: «Хьау, сипфыныр апэрэ емыкІоу къысэпхыгъэм нахь Іаежьых». Ау адрэр къедэІунэу фэягъэп. 17 ЕтІанэ ежь къыдекІокІщтыгъэ ипщылІ кІалэм къеджи риІуагъ: «Мыдэ мы бзылъфыгъэр ифыжьи ыкІыбкІэ пчъэр щыгъэпытэжь». 18 Іашъхьэ зыпыт джэнэ кІыхьэ Тэмар щыгъыгъ, сыда пІомэ а лъэхъаным пачъыхьэм ыпхъу дэмыкІуагъэхэм джащ фэдэ джанэхэр ары зыщалъэщтыгъэхэр. Ащ дэжьым пщылІым пчъэр ащ ыкІыбкІэ щигъэпытэжьыгъ. 19 Тэмар ышъхьац яжьэр хитакъуи, джэнэ кІыхьэу щыгъыгъэри зэІитхъи, ыІэхэмкІэ ышъхьэ шІуиубытыкІи гъогзэ ежьагъ. 20 Ышэу Абищэлэм ащ къыриІуагъ: «Пшэу Аминонба къыпкІыгъугъэр? – Джы, ужэ зэтелъхь, сшыпхъу; ар – пшы; къыпщышІыгъэм пае гухэкІым земыгъэшх». ЕтІанэ Тэмар цІыфмэ ахэмыхьэу ышэу Абищэлэм дэжь исыгъ. 21 Хъугъэр пачъыхьэу Даут зызэхехым лъэш дэдэу губжыгъэ, 22 Ау Абищэлэм шІукІи бзаджэкІи Аминон дэгущыІагъэп, сыда пІомэ ышыпхъоу Тэмарэ ынапэ зэрэтырихыгъэм пае гухьагужъ фыриІагъ.
Абищэлэм Аминон зэригъэпщынэжьыгъэр
23 Ащ ыуж илъэситІу тешІагъэу Ефраимым пэблэгъэ къалэу БэІал-Хъацэур Абищэлэм имэлхэр щащынхэ зэхъум, пачъыхьэм ыкъохэр зэкІэ Абищэлэм къыригъэблэгъагъэх. 24 Абищэлэм пачъыхьэм дэжь кІуи риІуагъ: «УиІумэт имэлхэр ащыщтхэшъ, ори, уиІумэтхэри, сэри тызэгъусэу тызэдэкІонхэба». 25 Ау пачъыхьэм Абищэлэм къыриІожьыгъ: «Хьау, сикІал, утымыгъэгумэкІыным пае зэкІэми ащ тыкъэкІощтэп». Абищэлэм лъэш дэдэу ащ елъэІугъ; ау адрэр къыфытегъэнагъэп, игухэлъ къыдэхъунэу фэлъаІуи къытІупщыжьыгъ. 26 Арти Абищэлэм ащ риІуагъ: «Ащыгъум сшэу Аминон къыддэрэкІоба». Пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Сыда ар о къызыкІыбдэкІон фаер?» 27 Сыдми Абищэлэм ар къытыригъани Аминонрэ пачъыхьэм зэкІэ ыкъохэмрэ къыдигъэкІуагъэх. 28 ЕтІанэ Абищэлэм игъусэгъэ кІалэмэ унашъо афишІызэ ариІуагъ: «Санэу зэшъуагъэм Аминон чэф къызэрэритыгъэм тетэу, "Аминон шъуеу" къызэрэшъуасІоу, шъуукІы. Шъумыщын, сэры унашъор къышъуфэзышІырэр, лІыгъэрэ теубытагъэрэ къызхэжъугъаф». 29 Арти зэрариІуагъэм тетэу Абищэлэм игъусэгъэ кІалэхэр Аминон дэзекІуагъэх. Ащ дэжьым пачъыхьэм зэкІэ адрэ ыкъохэм зыкъаІатыжьи, шъхьадж ищыд тетІысхьажьи ашъхьэ къыІуахыжьыгъ. 30 Ащыщ гори псэоу къэмынэу, пачъыхьэм ыкъохэр зэкІэ Абищэлэм ыукІыгъэхэу аІуи Даут къэбар къызылъагъэІасым, ахэр гъогум джыри тетыгъэх. 31 Арти пачъыхьэр къэтэджи иджанэ зэІитхъыгъ, чІыгум зытыридзагъ, иІумэтэу къегъэуцокІыгъэхэм зэкІэми яджанэхэр зэІатхъыгъэх. 32 Ау Даут ышэу ЩымІэ ыкъо Ионэдаб ащ риІуагъ: «Пачъыхьэм зэкІэ ыкъохэр аукІыгъэхэу сизиусхьан къышІорэмышІ; Аминон закъу ныІэп щымыІэжьыр, сыда пІомэ Аминон ышыпхъоу Тэмар ынапэ зытырихыгъэм къыщегъэжьагъэу Абищэлэм ар игухэлъыгъ. 33 Арышъ пачъыхьэм ыкъохэр зэкІэ аукІыгъэхэу къызшІуигъэшІызэ сизиусхьан гупшысэм зырерэмыгъэукІ; щымыІэжьыр Аминон закъу ныІэп». 34 Абищэлэм хэлъэдэжьыгъ. Къэрэгъулэу щытыгъэ кІалэр зэплъэм къушъхьэм ебгъукІорэ гъогум цІыфыбэ къырыкІоу къылъэгъугъ. 35 Арти Ионэдаб пачъыхьэм риІуагъ: «Пачъыхьэм ыкъохэр къэкІожьхэшъ ары; уиІумэт зыфиІуагъэм Іофыр тет». 36 Ар ащ къыІогъэ къодыеу, пачъыхьэм ыкъохэр къыдэхьажьхи, гъы мэкъэ куо-хьаушхом зыкъырагъэІэтыгъ. Ежь пачъыхьэри зэкІэ иІумэтхэри лъэш дэдэу гъыщтыгъэх. 37 Арти Абищэлэм хэлъэдэжьи, Гъышыурым ипачъыхьэу Іаммихъуд ыкъо Тэлмай дэжь кІуагъэ. Пачъыхьэу Даут ыкъо мафэм мафэр кІэлъыкІоу ыгъаещтыгъ. 38 Абищэлэм хэлъэдэжьи Гъышыурым зэкІом, ащ илъэсищэ къисыгъ. 39 Аминон зэлІэм ыуж пачъыхьэу Даут нахь къэушъэбыжьыгъэу ыгу Абищэлэм фыхэкІыжьыщтыгъэп.
2 Самуел 14
Абищэлэм Ерыусэлэм къызэригъэзэжьыгъэр
1 ЕтІанэ Даут Абищэлэм зэрэфэзэщырэм Цырыуй ыкъо Иоаб гу лъитагъ. 2 Арти Иоаб къалэу ТэкъоаІ ыгъакІохи, ащ щыщ бзылъфыгъэ Іуш горэ къаригъащи риІуагъ: «Ушъыгъо фэдэу зышІи, шъыгъошъэ джани зыщылъи, дагъэ зыщымыфэу, щымыІэжьыр бэшІагъэу зыгъэерэ бзылъфыгъэм фэдэу зышІи, 3 пачъыхьэм дэжь кІуи, къыосІощтыр еІу». Джащ тетэу пачъыхьэм риІон фаер Иоаб бзылъфыгъэм гуригъэІуагъ. 4 ЕтІанэ ТэкъоаІ щыщ бзылъфыгъэр пачъыхьэм дэжь кІуи, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чІыгум нэс шъхьащэ фишІи риІуагъ: «КъыздэІэпыІ, пачъыхьэр!» 5 Арти пачъыхьэр ащ къеупчІыгъ: «Сыда узгъэгумэкІрэр?» Адрэм къыриІуагъ: «Сэ сышъузаб, сишъхьагъусэ щыІэжьэп. 6 УиІумэт къуитІу иІагъ; шъофым щыІэхэзэ ахэр зэфэгубжхи, зэпызыщыжьынхэ щымыІэу зыр адрэм еуи ыукІыгъ. 7 Джы лІакъор зэрэщытэу уиІумэт къышІонагъэу къыраІо: "Зыш зыукІыжьыгъэр къытэт, уикІэн къызфэбгъэнэн уимыІэжьэу укъэнэщтми, ыш ыпсэ зэригъэгъугъэм пае ежь тыукІыжьыщт". Джащ тетэу аужырэ гугъапІэу сиІэм сыхагъэкІыщт, сишъхьагъусагъэм цІи лъфыгъи дунаим щыримыІэжьэу къэнэщт». 8 Пачъыхьэм бзылъфыгъэм риІуагъ: «Шъуадэжь гъэзэжь, сэ ощ пае унашъо афэсшІыщт». 9 Ащ ипэгъокІэу ТэкъоаІ щыщ бзылъфыгъэм пачъыхьэм риІуагъ: «Лажьэр сэррэ сятэ иунагъорэ къыттерэфэ нахь, сизиусхьанэу пачъыхьэр, пачъыхьэмрэ итетыгъорэ лажьэр атерэмыф». 10 Арти пачъыхьэм къыІуагъ: «Къыппэуцужьын къыкъокІмэ, садэжь къащэ, ащ нахьыбэрэ ар къыбнэсыщтэп». 11 ЕтІанэ ащ къыриІуагъ: «ЛъышІэжьхэр нахьыбэ мыхъунхэм, скъо амыгъэкІодыным пае, Уи-Зиусхьанэу Тхьэр угу къэбгъэкІынэу сыолъэІу, пачъыхьэр». Арти пачъыхьэм къыІуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Пкъо ышъхьац налъи къыхэзэу чІыгум темыфэнкІэ». 12 Бзылъфыгъэм къыІуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм джыри гущыІэ есІонэу уиІумэт Іизын къет». Ащ къыІуагъ: «КъаІо». 13 Бзылъфыгъэм къыІуагъ: «Ащыгъум сыд пае скъо къырашІэнэу зыфаІорэр Тхьэм илъэпкъ епшІэнэу о теуубытагъа? Пачъыхьэм а къыІуагъэмкІэ ежь-ежьырэу зигъэмысэжьыгъ, сыда пІомэ ежь рифыгъэм къыригъэгъэзэжьырэп. 14 Тэ зэпстэуми лІэныгъэр тапэкІэ къэт, къэмыугъоижьышъущт псы икІутыгъэм тыфэд. Ау Тхьэм цІыфым ыпсэ ыгъэкІодырэп, зыхафыгъэм къызэрэригъэзэжьыным иамалхэр Ащ къыхехых. 15 А гущыІэхэр есІонхэм пае сизиусхьанэу пачъыхьэм дэжь сыкъэкІуагъ. Сыда пІомэ сиІахьылхэм сагъэщынэ; уиІумэт егупшысыгъ: "Пачъыхьэм сыдэгущыІэн, иІумэт риІорэм къыдыригъэштэнэп шъуІуа? 16 Пачъыхьэр къысэдэІун, сикІалэрэ сэррэ Тхьэм ицІыфмэ тахэзгъэзынэу зыІорэмэ тащиухъумэн". 17 Арти уиІумэт зэриІожьыгъ: "Сизиусхьанэу пачъыхьэм къыІорэм сигъэрэхьатын, сыда пІомэ сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэІич фэд, дэий дэгъуи къядэІун ылъэкІыщт. Зиусхьанэу Уи-Тхьэ о уигъус"». 18 Пачъыхьэм бзылъфыгъэм къыриІуагъ: «СшІомыушъэфэу сызэрэоупчІыщтыр къысаІу». Арти бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «КъаІо, сизиусхьанэу пачъыхьэр». 19 Пачъыхьэм къыІуагъ: «Иоаба мы Іофыр зыгу къэкІыгъэр?» Бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «Упсэ Тхьэм бэ регъэгъашІ, сизиусхьанэу пачъыхьэм къыІуагъэр тэрэз, зытетым тетэу джэуап къыосымытыжьмэ мыхъунэу чІыпІэ сибдзагъ. Тэрэз, уиІумэтэу Иоаб ары унашъо къысфэзышІыгъэр, а къэсІуагъэхэри зэкІэ къэсэзгъэІуагъэр джары. 20 Хъугъэм нэмыкІэу уригъэплъ шІоигъоти, уиІумэтэу Иоаб джаущтэу сигъэшІыгъэ, ау сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэІич фэдэу Іушышъ, дунаим къыщыхъурэр зэкІэ ешІэ». 21 ЕтІанэ пачъыхьэм Иоаб риІуагъ: «Дэгъу, тесыубытагъэшъ, кІуи кІалэу Абищэлэм къегъэгъэзэжь». 22 Иоаб пачъыхьэм ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чІыгум нэс шъхьащэ фишІи риІуагъ: «Тхьэм ынэшІу къыпщэф! Сизиусхьанэу пачъыхьэр, уиІумэт нэшІукІэ узэреплърэр джы ешІэ, сыда пІомэ иІумэт зэрэраригъэІуагъэм фэдэу пачъыхьэм ышІыгъ». 23 Джащ тетэу Иоаб ежьи Гъышыурым кІуагъэ. Ащ Абищэлэм Ерыусэлэм къыщэжьыгъ. 24 Пачъыхьэм ыІуагъ: «Иунэ ар орэкІожь, ау санэІу къерэмыхь». Арти Абищэлэм иунэ кІожьыгъэ, ау пачъыхьэм инэплъэгъу зыкъыригъафэщтыгъэп.
Даут Абищэлэм зэрэфигъэгъугъэр
25 Абищэлэм фэдэу лІы лъэгъупхъэ, ащ фэдизэу зыщытхъухи зэрэ-Израилэу исыгъэп. Ылъэдэкъапэмэ къащегъэжьагъэу ышъхьашыгу нэсыжьэу мыхъун гори къыхэмыгъэщынэу зэкІужьэу щытыгъ. 26 Шъхьацышхо телъыгъэти, ащ ионтэгъугъэ ышъхьэ къырищэхщтыгъэ, илъэсым зэ ышъхьэ ыупхъощтыгъэ. Шъхьацэу къехырэм пачъыхьэм ищэчалъэхэмкІэ килограммитІурэ пшІэнищрэ къыщэчщтыгъэ. 27 Абищэлэм шъэуищрэ Тэмар ыцІэу зы пшъашъэрэ къыфэхъугъэх; ыпхъу бзылъфыгъэ дэхагъ. 28 Абищэлэм илъэситІо Ерыусэлэм дэсыгъ, ау пачъыхьэм инэплъэгъу зыкъыригъафэщтыгъэп. 29 Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь ыгъэкІоным пае, ар къащэнэу Абищэлэм лъигъэкІуагъэх. Ау адрэр къыфэкІуагъэп. Джыри зэ ащ лъигъэкІуагъэх, ау адрэр етІани къыфэкІуагъэп. 30 Арти ипщылІхэм ариІуагъ: «Шъолъэгъуба Иоаб ичІыгу Іахьэу сичІыгу Іахьэ къыголъыр, хьэр ащ телъ, шъукІуи машІо кІажъудзи тежъугъэстыкІ». Абищэлэм ипщылІхэм а хьасэм машІо кІадзи тырагъэстыкІыгъ. 31 Арти Иоаб Абищэлэм дэжь къакІуи къеупчІыгъ: «Сыд пае уипщылІхэм сихьасэ машІо кІадзи тырагъэстыкІыгъа?» 32 Абищэлэм Иоаб къыриІуагъ: «Садэжь укъэкІонэу уадэжь къэзгъэкІогъагъэх. Пачъыхьэм дэжь узгъэкІонышъ еозгъэІонэу сыфэягъ: "Сыд пае Гъышыурым сыкъикІыжьыгъа? Ащ сыдэсыгъэмэ нахьышІугъ. Джы пачъыхьэм инэплъэгъу сырерэгъахь. Лажьэ сиІэмэ, серэукІ"». 33 Иоаб пачъыхьэм дэжь кІуи, а зэкІэри зыреІожьым, пачъыхьэр Абищэлэм къеджагъ. Ар пачъыхьэм дэжь къакІуи ыпашъхьэ зыщыридзыхыгъ, арти пачъыхьэр Абищэлэм къебэугъ.
2 Самуел 15
Абищэлэм тетыгъор зэриубытыгъэр
1 ЕтІанэ Абищэлэм зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэр, шыхэр, ишъхьагъырытынхэм пае цІыф Іэжь-лъэжьэу нэбгырэ шъэныкъо зэригъэгъотыгъэх. 2 Абищэлэм пчэдыжьрэ жьэу къэтэджти, къэлэпчъэ дэхьагъум дэжь уцущтыгъэ. Зыгорэм гумэкІыгъо иІэу, зэхыригъэфынэу пачъыхьэм дэжь кІо зыхъукІэ, Абищэлэм ар къызэрищалІэти еупчІыщтыгъ: «Тара къалэу узщыщыр?» «Мыщ фэдэ израил лІакъом уиІумэт щыщ» ыІоу адрэм джэуап къызыритыжькІэ, 3 Абищэлэм ащ риІощтыгъ: «УиІоф шІу ыкІи зафэ, ау пачъыхьэм ыдэжь къыщыодэІун щыІэп». 4 ЕтІани Абищэлэм ыІощтыгъ: «А ей-гущ, мы хэгъэгум сырихьыкумышІыщтгъэмэ! Янэкъокъури нэкъокъогъу зиІэри зэкІэ садэжь къэкІощтыгъэ, шъыпкъэм тетэу зыгъэгумэкІхэрэр афызэхэсфыщтыгъэх». 5 Арти шъхьащэ къыфашІынэу цІыф горэхэр къызекІуалІэхэкІэ, ыІэ афищэйти, ІаплІ арищэкІти, ябэущтыгъэ. 6 Пачъыхьэм хьыкум ригъэшІынэу къэкІорэ израил цІыф пэпчъ, Абищэлэм ар ишІыкІэу, израил цІыфмэ агу зыраригъэхьщтыгъэ. 7 ЕтІанэ, илъэсиплІ зытешІэм, Абищэлэм пачъыхьэм риІуагъ: «Зиусхьаным ыпашъхьэ тхьэлъанэу щысшІыгъэр згъэцэкІэжьынэу Хъэурэн сыкІо сшІоигъу, 8 сыда пІомэ Гъышыурым сыдэсэу, Арам сыщыІэ зэхъум, Ерыусэлэм къысигъэгъэзэжьмэ, Хъэурэн кІонышъ Зиусхьаным шъхьащэ фишІынэу уиІумэт тхьэлъанэ ышІыгъагъ». 9 Ащ пачъыхьэм риІуагъ: «Зыгъэрэхьати кІо». Арти ар Хъэурэн кІуагъэ. 10 Ау етІанэ Абищэлэм, – «Гъоупщынэм ымакъэ зызэхэшъухыкІэ, "Абищэлэм пачъыхьагъум Хъэурэн щытехьагъ" яшъуІу», – ыІуи, дэІокІо-плъакІохэр Израилым илІэкъо пстэумэ шъэфэу ахитІупщыхьагъэх. 11 Ерыусэлэм щыщэу нэбгырэ шъитІу Абищэлэм зыдырищэжьэгъагъ. Ахэр ригъэблэгъагъэхэти, Іофым изытет щымыгъуазэхэу, цыхьэ фашІи дежьагъэх. 12 ЕтІанэ Абищэлэм къурмэныр ышІ зэхъум, Даут иупчІэжьэгъоу Гъылэу щыщ Ахъытэуфэл кІэлъигъакІохи къаригъэщагъ. Іофыгъо шъэфэу зэдырахьыжьагъэм тыраубытэпагъ. ЦІыфхэр Абищэлэм дэжь къыщызэхахьэщтыгъэх.
Даут Ерыусэлэм къызэрибгынагъэр
13 Ащ ыуж мэкъэгъэІур Даут дэжь къакІуи къыриІуагъ: «Израил цІыфхэм агухэр Абищэлэм фагъэзагъэх». 14 Арти Даут иІумэтхэу Ерыусэлэм къыдыдэнагъэхэм ариІуагъ: «Тежъугъажь! Армырмэ Абищэлэм тыкъелыжьыщтэп. ЗыжъугъэпсынкІ, ар шІэхэу къыттеощт, тыІэкІэмыфэзэ, тхьамыкІагъо къытфимыхьызэ, къалэм дэсхэр зэхимыукІэхэзэ тшъхьэ щыдгъэзыен фае». 15 ИІумэтхэм пачъыхьэм къыраІуагъ: «Хъунба адэ, зиусхьанэу пачъыхьэм шІоигъо пстэумкІи тыриІэрылъхь». 16 ЕтІанэ пачъыхьэри иунагъуи зэрэщытэу къежьагъэх. Унэм лъыплъэнхэм пае ишъуз годзипшІ пачъыхьэм къыгъэнагъ. 17 Арти пачъыхьэри цІыфэу ащ игъусагъэхэри къежьэхи, къэлэ гъунэм щыт аужырэ унэм дэжь къызэсхэм, ащ къыщыуцугъэх. 18 ИІумэтхэр зэкІэ ыбгъухэмкІэ ащ къегъэуцокІыгъагъэх, иухъумэкІо шъхьагъырытхэри Гъат къыщегъэжьагъэу игъусэгъэ гъытытхэри – зэкІэ нэбгырэ шъих хъоу, пачъыхьэм ыпэ итэу кІощтыгъэх. 19 Арти пачъыхьэм гъытытэу Иттай риІуагъ: «Сыд пае укъыддакІора? Гъэзэжьи пачъыхьакІэм къыкІэрын. О хымэ хэгъэгум ущыщ, уиунэ укъырафыгъэу мыщ укъэкІуагъ. 20 Тыгъуас нэмыІэу укъызытхэхьагъэр джы утигъусэу укъыддэмыкІомэ мыхъунэу сыдэущтэу уезгъэзына? Сэ къысэхъулІэщтыр сшІэрэп. Ори уилъэпкъэгъоу уигъусэхэми зэдэжъугъэзэжьых, Зиусхьаным игукІэгъурэ ишъыпкъагъэрэ къыпферэгъэнафэх!» 21 Ау Иттай пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Тхьэр зэрэщыІэр сэІо, сизиусхьанэу пачъыхьэр орэпсэу, сизиусхьанэу пачъыхьэр псэущтми е хьадэгъум пэІуфэщтми, уиІумэт тыди щыуигъусэщт». 22 Даут Иттай риІожьыгъ: «Хъун ащыгъум шъунекІу». Арти зибынхэр зигъусэгъэ унагъохэр зэкІэ гъытытэу Иттай къыдежьагъэх. 23 ЦІыфхэр къыблэкІхэ зэхъум хэгъэгум зэрэщытэу нэпсыр рикІыхщтыгъэ. Пачъыхьэр псы игъукІыгъэу Къидрэун ылъэгу зэпырыкІыгъ. ЦІыфхэр зэкІэ гъогум тетхэу шъофнэкІым ылъэныкъокІэ ежьагъэх. 24 КъурмэнышІхэу Абыетаррэ Цэдокърэ къэкІуагъэх. Цэдокъ игъусэгъэ лэуйхэм Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ къахьыгъ. Абыетар а чІыпІэм къурмэн щишІыгъ. 25 Арти пачъыхьэм Цэдокъ риІуагъ: «Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ къалэм хьыжь. Зиусхьаныр нэшІукІэ къысэплъымэ, къысигъэгъэзэжьынышъ пхъонтэ лъапІэри, ар зыдэщыІэн фэе чІыпІэри къысигъэлъэгъущтых. 26 Ау "Сыпфэразэп" Ащ зиІокІэ, мары сэ сыщыт, сэркІэ зыфэе шъыпкъэр къысерэшІ». 27 Ащ ыуж пачъыхьэм Цэдокъ риІуагъ: «КъыбгурысэгъаІо: ори, Абыетари, къыжъудежьэгъэ шъуикІэлитІуи зэрэшъукІыгъухэу, АхъымэІаци, уикІали, Абыетар ыкъо Ионэтани зыжъугъэрэхьати къалэм жъугъэзэжь. 28 ШъошІа, къэбар шъо къыслъэшъомыгъэІэсыфэ, шъофнэкІым ит псы игъукІыгъэм изэпырыкІыпІэ дэжь сыщышъожэщт». 29 Арти Цэдокърэ Абыетаррэ Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Ерыусэлэм къахьыжьи ащ къыдэнагъэх. 30 Даут Зэйтын Іуашъхьэм ылъэныкъокІэ ежьагъ, ышъхьэ ухъумагъэу, лъапцІэу, гъызэ ар къушъхьэм дэкІуаещтыгъэ, игъусэхэми зэкІэми ашъхьэхэр ухъумагъэхэу гъызэ дэкІуаещтыгъэх. 31 «Абищэлэм гохьагъэхэм Ахъытэуфэл ахэт» аІуи Даут къэбар къылъагъэІасыгъ. Арти Даут ыІуагъ: «А си Зиусхьан, сыолъэІу Ахъытэуфэл ариІощтыр делагъэ фэдэу къащыбгъэхъунэу!» 32 Даут Іуашъхьэм ышыгу дэкІуаий, цІыфхэр Тхьэм зыщелъэІухэрэ чІыпІэм зынэсым, арыкъ лъэпкъым щыщэу Хъущай иджанэ зэготхъыгъэу, ышъхьац ятІэр къыхэтэкъоу Даут къыпэгъокІыгъ. 33 Даут ащ риІуагъ: «УкъыздакІомэ, хьылъэ укъысщыхъущт; 34 ау къалэм бгъэзэжьэу "УсиІумэт, пачъыхьэр, джы нэс уятэ сыриІумэтыгъ, джы о сыуиІумэт" пІоу, Абищэлэм зепІокІэ, Ахъытэуфэл джэнджэшэгъу зэрафэхъущтыр зэщыбгъэкъощт. 35 Цэдокъи, Абыетари, къурмэнышІхэми урягъусэщт, пачъыхьэм иунэ къикІэу зэхэпхырэ къэбар пстэури ахэм анэгъэсыжь. 36 АкъуитІу ахэм ягъусэх: Цэдокъ ыкъо АхъымэІацрэ Абыетар ыкъо Ионэтанрэ; къэбарэу зэхэпхырэр зэкІэ ахэм къяІожьзэ, сэ къыслъыгъэІэс». 37 Арти Даут ицыхьэшІэгъоу Хъущай къалэм къэкІуагъ; Абищэлэм а уахътэм Ерыусэлэм къыдахьэщтыгъэ.
2 Самуел 16
Цыбэ Даут ишІуагъэ къызэрэригъэкІыгъэр
1 Даут Іошъхьэ шыгум тІэкІу къызехым Мэфибощэт иІумэтэу Цыбэ ыпэ къифагъ. Хьылъэхэр ателъхэу щыдитІу ащ игъусагъ. Хьалыгъу шъитІу, сэнэшъхьэгъэгъугъэ блэришъ, гъэмэфэ къушъхьэ-мышъхьэ къыпычыгъэкІишъ, санэр зэрыз нэтыр ахэм ателъыгъ. 2 Арти пачъыхьэр Цыбэ еупчІыгъ: «Хэт пая мыхэр?» Цыбэ къыриІожьыгъ: «Щыдхэр рызекІонхэу пачъыхьэм иунагъо пае, хьалыгъумрэ гъэмэфэ пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ дзэкІолІмэ апае, санэр шъофнэкІым кІочІаджэ ихъухьагъэмэ апае». 3 Пачъыхьэр ащ еупчІыгъ: «Уизиусхьанщтыгъэу Саул ыкъорылъф тыдэ щыІа?» Цыбэ пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Ерыусэлэм къыдэнагъ, "Сятэ ипачъыхьагъу израил цІыфхэм джы къысатыжьын" ыІуагъ». 4 Пачъыхьэм Цыбэ риІуагъ: «Мары Мэфибощэт иІэр зэкІэ джы пІэ къесэлъхьажьы». Арти Цыбэ къыриІожьыгъ: «НэшІукІэ къысэплъ, сизиусхьанэу пачъыхьэр, шъхьащэ пфэсэшІы!»
ЩымІый Даут къызэребгыгъэр
5 ЕтІанэ пачъыхьэу Даут Бахъурим къалэм зынэсым, Саул иунагъо щыщ Гъэрэ ыкъоу ЩымІый зыцІэр къаІукІагъ. Ар бгэзэ къакІощтыгъэ. 6 Пачъыхьэм зэкІэ ицІыфхэр, иухъумэкІо дзэкІолІхэр бгъу пстэумкІи къегъэуцокІыгъагъэх нахь мышІэми, Даутрэ ащ иІумэтхэмрэ мыжъокІэ ар къяощтыгъэ. 7 ЩымІый къебги, къекууагъ: «КІожь, кІожь, укІакІоу, цІыф мыхъат. 8 Зипачъыхьагъу уубытыгъэ Саул ибын ылъэу бгъэчъагъэр Зиусхьаным къыптыригъэфэжьыгъ, ащ пае пачъыхьагъур Зиусхьаным Абищэлэм, пкъо, ритыжьыгъ. Джы мары о тхьамыкІагъом ипчъэІупэ унэсыгъ, сыда пІомэ уукІакІу». 9 Цырыуй ыкъо Абищай пачъыхьэм риІуагъ: «Сыда мы хьэ лІагъэр сизиусхьанэу пачъыхьэм къызфебгырэр? СыкІонышъ ышъхьэ пызгъэлъэтыщт». 10 Ау пачъыхьэм ыІуагъ: «Сыда ащ шъуиІофэу хэлъыр, Цырыуй ыкъохэр? Даут къебгынэу Зиусхьаным ащ къытырилъхьагъэмэ, ащ фэдэу зызэришІыгъэм пае хэта еупчІын зылъэкІыщтыр?» 11 ЕтІанэ Даут Абищайрэ зэкІэ иІумэтхэмрэ ариІуагъ: «Сэ къыспыкІыгъэм сиукІыжьынэу фаемэ, быняминым къыхэкІыгъэр нахь лъэшыжьэу фэенба; ыуж шъуикІ ащ, орэбгэ, сыда пІомэ Зиусхьаным ар ащ къытырилъхьагъ. 12 Къинэу сызыхэтыр Зиусхьаным къелъэгъумэ, мыр джы къызэрэсэбгырэм пае Зиусхьаным ынэшІу етІанэ къысщыфэжьынкІи мэхъуба». 13 Даутрэ зэкІэ игъусэхэмрэ ягъогу тетэу кІощтыгъэх, ЩымІый ахэм къаготэу Іошъхьэ цакІэм рекІокІызэ, ябгыщтыгъ, мыжъохэр атыридзэщтыгъэх, сапэр атыритакъощтыгъ. 14 ЕтІанэ пачъыхьэмрэ зэкІэ игъусэхэмрэ Иордан зынэсхэм, пшъыгъэхэти загъэпсэфыгъ.
Ахъытэуфэл джэнджэшэгъу зэрафэхъугъэр
15 А уахътэм Абищэлэмрэ ащ игъусэгъэ израил цІыфхэмрэ Ерыусэлэм къэкІуагъэх, Ахъытэуфэли ахэм ягъусагъ. 16 Даут ицыхьэшІэгъу арыкъэу Хъущай Абищэлэм дэжь къакІуи къыриІуагъ: «Пачъыхьэр орэпсэу, пачъыхьэр орэпсэу!» 17 Арти Абищэлэм Хъущай къыриІуагъ: «Ара уиныбджэгъу узэрэфэшъыпкъэр? Сыд пае уиныбджэгъу уримыгъуса?» 18 Хъущай Абищэлэм риІожьыгъ: «Хьау, сэ сызигъусэри сызигъусэщтри Зиусхьаным къахихыгъэр, мы цІыфхэми зэрэ-Израилэуи къыхахыгъэр ары. 19 НэмыкІэу хэта сызфэлэжьэщтыр? Пачъыхьэм ыкъоба? Уятэ сызэрэфэлэжьагъэм фэдэу ори сыпфэлэжьэщт». 20 ЕтІанэ Абищэлэм Ахъытэуфэл риІуагъ: «ТшІэщтымкІэ джэнджэшэгъу къытфэхъу». 21 Арти Ахъытэуфэл Абищэлэм къыриІожьыгъ: «Унэм лъыплъэнхэу уятэ къыгъэнэгъэ шъуз гуадзэмэ адэжь ихьи, уятэ ыгу къызэрэпщыкІыгъэм икъэбар зэрэ-Израилэу щызэхахынышъ, къыбгоуцуагъэхэм агукІэ ащ нахь тыраригъэубытэщт». 22 ЕтІанэ Абищэлэм пае унашъхьэм чэтэныр щагъаІи, зэрэ-Израилэу щыгъуазэу ятэ ишъуз гуадзэмэ адэжь Абищэлэм ихьагъ. 23 Ахъытэуфэл ыІорэр а лъэхъаным Тхьэм ыІуагъэм палъытэщтыгъэти, ащ иджэнджэшэгъу пстэуми Даути Абищэлэми уасэ фашІыщтыгъ.
2 Самуел 17
Хъущай Абищэлэм зэригъэгъуащэрэр
1 ЕтІанэ Ахъытэуфэл Абищэлэм риІуагъ: «Нэбгырэ мин пшІыкІутІу зэзгъэгъусэнышъ нычэпэ Даут ыуж сихьанэу сэІо. 2 ЫІэ къымыІэтыжьышъунэу пшъыгъэу сызытебанэкІэ, зыщыгугъыни щымыІэу, ышІэжьыщтыри ымышІэу згъэщтэнышъ, игъусэхэр зэкІэ хэлъэдэжьыщтых. Пачъыхьэ закъор сыукІынышъ, 3 цІыф пстэуми къыпфязгъэгъэзэщт. Зы лІы закъо ыпсэ зыбгъэгъукІэ, адрэ цІыфхэр зэкІэ рэхьатыжьыщтых». 4 КъыІуагъэр Абищэлэми Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэми агу рихьыгъ. 5 ЕтІанэ Абищэлэм ыІуагъ: «Арыкъэу Хъущай шъукъедж, ащи къыІощтым тедэІун». 6 Хъущай Абищэлэм дэжь къызэкІом Абищэлэм ащ риІуагъ: «Ахъытэуфэл тызэригъэгъуазэрэр мары; ащ зэриІорэм фэдэу тызекІощта? Хьау оІомэ, тшІэщтыр къаІо». 7 Арти Хъущай Абищэлэм риІуагъ: «Мызыгъогум Ахъытэуфэл къыІуагъэр дэгъоп». 8 ЕтІанэ Хъущай къыпидзэжьыгъ: «Уяти ащ игъусэхэри зэрэдзэкІолІ лІыбланэхэм ущыгъуазэба, зищырхэр къызтырахыгъэ мышъэбзэу шъофым щагъэгубжыгъэм ахэр фэдэх. Уятэ зэолІ пхъаш, дзэкІолІхэр игъусэхэу чэщым ар къэуцущтэп. 9 Джыдэдэм мэшэ куу горэм е нэмыкІ чІыпІэ горэм ащ зыщегъэбылъы. Арышъ, апэу ащ тебэнагъэмэ ащыщхэр къызиукІхэкІэ, ар зэхэзыхыщтмэ аІощтыр ошІа: "Абищэлэм гоуцуагъэхэм къатекІуагъэх". 10 Джащ дэжьым аслъаныгу зиІэ дзэкІолІхэми агу къашІуефэхыщт. Уяти ащ игъусэ дзэкІолІхэри зэрэлІыбланэхэр зэрэ-Израилэу щашІэба. 11 Джащ пае джэнджэшэгъу сыпфэхъу: Дан къалэм къыщегъэжьагъэу БэрщэбаІ къалэм нэсыжьэу, хы Іушъом Іулъ пшахъор зэрэбэм фэдэу, зэрэ-Израилэу къэугъоий, уряпащэу шъузэхэтэу шъузэонэу шъукІу. 12 Джащыгъум тылъежьэнышъ, тыдэрэ чІыпІэ щыІэнкІи фит, осэпсым зытемыхэрэ чІыпІэ къызэримыгъанэрэм фэдэу, тызатебанэкІэ, ежьри, игъусэхэри, зы нэбгыри къэдгъэнэжьыщтэп. 13 Къалэ горэм зыщигъэбылъмэ, зэрэ-Израилэу гъучІ хьажтІаркъохэр зыпышІэгъэ кІапсэхэр ащ къырихьылІэнышъ, мыжъо зэтелъ закъуи къэтымыгъанэу къалэр чІыгум щиз тшІыщт». 14 Арти Абищэлэми ащ игъусэгъэ израил лІы зэпстэуми аІуагъ: «Арыкъэу Хъущай ыІорэр Ахъытэуфэл ыІорэм нахьышІу». Джащ тетэу Ахъытэуфэл Абищэлэм джэнджэшэгъу зэрэфэхъугъэр нахьышІугъэми, Зиусхьаным теубытагъэ ышІи, мэхьанэнчъэу ар къыгъэнагъ.
Хъущай Даут макъэ зэрэригъэІугъэр
15 Ащ ыуж Хъущай къурмэнышІхэу Цэдокърэ Абыетаррэ заІуигъакІи Ахъытэуфэл Абищэлэмрэ Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэмрэ ариІуагъэри ежь Хъущай ахэм ариІуагъэри къафиІотэжьыгъ. 16 «Арышъ, ыІуагъ ащ, джы Даут дэжь псынкІэу нэжъугъэсхи макъэ ежъугъэІу: "Ори уигъусэхэми шъукІодынэу шъуфэмыемэ, нычэпэ шъофнэкІым ит псыигъукІыгъэм изэпырыкІыпІэ дэжь укъыщымыуцоу, псынкІаІоу ащ зэпырыкІ"». 17 Ионэтанрэ АхъымэІацрэ псынэкІэчъэу Рэгъэлл дэжь щытхэу къэкІощтым ежэщтыгъэх, сыда пІомэ ахэм къалэм зыкъыщагъэлъагъо хъунэу щытыгъэп. ПщылІ бзылъфыгъэр къакІоти къэбарым ахэр щигъэгъуазэщтыгъэх, етІанэ ахэр Даут дэжь кІожьхэти къэбарыр лъагъэІасыжьщтыгъ. 18 Ау ахэр кІалэ горэм къызелъэгъухэм, Абищэлэм дэжь кІуи риІуагъэти, тІуми а чІыпІэр псынкІэу къабгынагъ. Бахъурим, зищагу псынэр дэтыгъэ цІыф горэм дэжь къакІохи, псынэм ехыгъэх. 19 Арти ащ ишъуз пІэтехъор псынашъхьэм тырипхъуи, зыпари къэмылъэгъонэу лэжьыгъэ зэтегъэпхъыгъэр ащ тыритэкъожьыгъ. 20 ЕтІанэ Абищэлэм иІумэтхэр бзылъфыгъэм иунэ къакІохи, «АхъымэІацрэ Ионэтанрэ тыдэ щыІэха?» аІуи къызеупчІхэм, «Ахэр псыхъом зэпырыкІыгъэх» ыІуи бзылъфыгъэм джэуап аритыжьыгъ. Арти ахэм алъыхъугъэх, ау къамыгъотхэу Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ. 21 Ахэр зыІокІыжьхэм лІыхэр псынэм къикІыжьхи, пачъыхьэу Даут дэжь кІохи, Ахъытэуфэл ариІуагъэр къыфаІотэжьи раІуагъ: «ПсынкІэу псым шъузэпырыкІ». 22 Арти Даутрэ игъусэхэмрэ ежьэхи Иордан зэпырыкІыгъэх; нэфшъагъор къэсыфэ Иордан зэкІэри зэпырыкІыгъагъ. 23 Джэнджэшэгъу зэрафэхъугъэм къызэремыдэІугъэхэр Ахъытэуфэл къызыгурэІом, щыдым уанэр къытырилъхьи, ащ къытетІысхьи ядэжь, икъалэ къыгъэзэжьыгъ. Ибынхэм осыетхэр къафишІыжьи зитхьалэжьыгъ. Арти ятэ икъэунэ ар далъхьажьыгъ. 24 Даут къалэу Мэхъанэим кІуагъэ. Абищэлэмрэ игъусэгъэ израил дзэкІолІхэмрэ къакІохэзэ, псыхъоу Иордан къызэпырыкІыгъэх. 25 Абищэлэм Иоаб ычІыпІэ Іамасэ дзэм ипэщэнэу тыригъэхьагъ. Израил лъэпкъым щыщ Итрэ ары Іамасэ зыкъуагъэр. Нэхъащ ыпхъоу, Иоаб янэу, Цырыуй ышыпхъу Абигал ащ ишъузыгъэр. 26 Абищэлэм игъусэу зэрэ-Израилэу ГъылыІад хэкум къыщыуцугъэх. 27 Даут Мэхъанэим къызэсым, Іамон къалэу Раббэ щыщ Нэхъащ ыкъо Щэубый, Лэудэбар щыщ Іамиел ыкъо Махыр, гъылыІад къалэу Рэугъэлим щыщ Бэрзылай къыпэгъокІыгъэх. 28 Ахэм техъон-кІэлъынхэр, лэджэнхэр, ятІэм хэшІыкІыгъэ хьакъу-шыкъухэр, коцы, хьэ, хьаджыгъэ, лэжьыгъэцэ гъэгъугъэхэр, джэнчы, джэнчыжъый, 29 шъоу, щхыу, мэлхэр, чэмыщэм хэхыгъэ къуае Даутрэ игъусэхэмрэ арагъэшхынхэу къафахьыгъэх. Ахэм аІощтыгъ: «ДзэкІолІхэр мэлакІэ малІэх, пшъыгъэх, шъофнэкІым псыфалІэ щылІагъэх».
2 Самуел 18
Абищэлэм зэрэтекІуагъэхэмрэ зэраукІыгъэмрэ
1 ЕтІанэ Даут игъусэгъэ дзэкІолІхэр къэзэрэугъоигъэхэти, нэбгырэ мин-минэу, шъэрышъэу зэхидзхи, куп пэпчъ шъхьафэу пащэ фишІыгъ. 2 Даут идзэ щэу зэхидзи, дзэкІолІмэ азыщанэ Иоаб пащэ фишІыгъ, адрэм Иоаб ышэу, Цырыуй ыкъо Абищай пащэ фишІыгъ, гъытытэу Иттай ящэнэрэм пащэ фишІыгъ. ЕтІанэ пачъыхьэм лІыхэм ариІуагъ: «Сэри сыкъыжъудэкІощт». 3 Ау лІыхэм къыраІожьыгъ: «УкъэмыкІу, тэ тыкъечъэжьэжьми, ащ фэдизэу къытпылъыщтхэп, тазыныкъо хэкІуадэми, ащи ащ фэдизэу къыпылъыщтхэп. О уизакъоу тэщ фэдэ минипшІым уапеІащт. Арышъ къалэм удэсэу укъыддэІэпыІэмэ тэркІэ нахьышІущт». 4 Пачъыхьэм ариІожьыгъ: «Шъо нахь къежъугъэкІурэр ары сэри сшІэщтыр». Пачъыхьэр къэлапчъэм дэжь уцугъэ, дзэкІолІхэр шъэрышъэу, мин-минэу ащ къыблэкІыгъэх. 5 Арти пачъыхьэм Иоаби, Абищаий, Иттаий унашъо къафишІыгъ: «КІалэу Абищэлэм сэщ пае шъуфэсакъ». Абищэлэм пае пачъыхьэм идзэпащэмэ унашъоу къафишІыгъэр зэкІэ дзэкІолІхэм зэхахыгъ. 6 Даут идзэ Абищэлэм гоуцогъэ израилыдзэм шъофым щыпэгъокІи Ефраим мэзым щызэзэуагъэх. 7 Арти Даут идзэкІолІхэр израилыдзэм текІуагъэх. А мафэм бэ заом цІыфэу хэкІодагъэр – нэбгырэ мин тІокІ аукІыгъ. 8 Зэрэхэгъэгоу заор щыкІуагъ, чатэкІэ хагъэфагъэм нахьыбэжь а мафэм мэзым цІыфэу хэкІодагъэр. 9 Абищэлэм Даут идзэкІолІхэм къапэІууагъ. Щыдым тесэу кІозэ, чъыгэешхом икъутэмэ гъумхэм ачІэкІзэ, ышъхьэкІэ ахэм апыни, ылъакъохэр чІыгум нэмысэу кІэшІагъэу къэнагъ. Щыдэу зытесыгъэр хэлъэдэжьыгъ. 10 Ар дзэкІолІ горэм къылъэгъугъэти, Иоаб дэжь кІуи риІуагъ: «Абищэлэм чъыгаем пынагъэу слъэгъугъэ». 11 Арти Иоаб къэбарыр къыфэзыхьыгъэ дзэкІолІым къыриІуагъ: «Адэ плъэгъугъэмэ, сыд пае уеоу ар хэмыгъэфагъа? Тыжьын ахъщипшІырэ бгырыпхрэ къыостынгъэхэба». 12 Ау адрэм Иоаб къыриІожьыгъ: «Тыжьынэу ахъщэ мин къысэптыщтгъэкІи пачъыхьэм ыкъо сІэ тесщэеныгъэп. КІалэу Абищэлэм ежь пае шъуфэсакъынэу ори, Абищаий, Иттаий пачъыхьэм къызэрэшъуиІуагъэр зэхэтхыгъэба. 13 Мыхъун горэ сшІэгъагъэмэ, сэр-сэрэу бэлахьэм зыхэздзэжьыщтгъэ. Ор шъыпкъэм етІанэ укъыскъоуцожьыщтыгъэп. Ар пачъыхьэм шІоуушъэфын плъэкІынэу щытэп ныІа». 14 «Бащэрэ сыппылъын слъэкІыщтэп», – Иоаб ащ риІожьи, пчыпыджын кІэкІищ къышти Абищэлэм псэоу зыпынэгъэ чъыгаем екІуалІи, Абищэлэм ыгу ахэмкІэ хэпыджагъ. 15 Иоаб иашъоджэнэзехьэ кІэлипшІым Абищэлэм къаухъурэий, чІыгум къытырадзи, аукІыгъ. 16 Ащ ыуж Иоаб гъоупщынэм къыригъапщэхи, Абищэлэм игъусэгъэ израил цІыфмэ алъежьэгъэ дзэкІолІхэм къаригъэгъэзэжьыгъ, сыда пІомэ Иоаб цІыфхэр нахьыбэрэ ыгъэзэонхэу фэежьыгъэп. 17 Абищэлэм ихьадэ мэзым мэшэ куу горэм щырадзэжьи, мыжъо Іошъхьэшхо ышъхьагъ щызэтыратэкъожьыгъ. Абищэлэм игъусэгъэ израил цІыфхэр зэкІэ шъхьадж иунэ екІужьыгъ. 18 Абищэлэм джыри псэузэ Ерыусэлэм пэблэгъэ Пачъыхьэ кІэим мыжъосын щызфигъэуцужьыгъагъ. Ар ыгъэуцу зэхъум цІыфхэм агу къыгъэкІыжьынэу къо зэримыІэр ыІогъагъ. А мыжъосыным ежь ыцІэкІэ еджэгъагъ. Непэ къызнэсыгъэми а мыжъосыным «Абищэлэм имыжъосын» аІозэ, еджэх.
Абищэлэм зэрэщымыІэжьыр Даут зэрэзэхихыгъэр
19 Цэдокъ ыкъо АхъымэІац ыІуагъ: «Пачъыхьэм дэжь сынэрэси, Зиусхьаным ар пыйхэм зэращиухъумагъэм икъэбар лъэсэрэгъэІэса». 20 Ау Иоаб ащ къыриІуагъ: «КъэбарышІу непэ о ащ фэпхьышъущтэп; непэп ащ къэбарыр зыфэпхьыщтыр, нэмыкІ мафэр ары, сыда пІомэ пачъыхьэм ыкъо лІагъэ». 21 ЕтІанэ Иоаб Даут иІумэтэу Африкэ чІыналъэм ис куш лъэпкъым щыщым къеджи риІуагъ: «КІуи плъэгъугъэр пачъыхьэм еІотэжь». Арти кушым Иоаб шъхьащэ къыфишІи ечъэжьагъ. 22 Ау Цэдокъ ыкъо АхъымэІац джыри Иоаб риІуагъ: «Сыдэу щытми, кушым ыуж ситэу сэри сыгъачъэба». Иоаб ащ риІуагъ: «Сыд пае учъэщта, сикІал? ГушІуапкІэ къыуатыщтэпи». 23 «Ау щытми сычъэщт». Арти ащ къыриІожьыгъ: «Чъэ». АхъымэІац чъэкІэ кІэир зэпичи, кушым ыпэ ишъыгъ. 24 А уахътэм Даут къэлэпчъэ зэкІоцІытитІум азыфагу дэсэу щысыгъ. Къэрэгъулыр дэпкъым хэт къэлапчъэм ышъхьэ дэкІуаий къызэплъэм, зыгорэ изакъоу къызэрычъэрэр къылъэгъугъ. 25 Арти къэрэгъулыр къэкууи, пачъыхьэм макъэ къыригъэІугъ. Пачъыхьэм къыІуагъ: «Изакъомэ, къэбарышІу къехьы». Адрэр нахь къэблагъэщтыгъ. 26 Ар дэдэм къэрэгъулым нэмыкІэу къачъэрэр къылъэгъугъэти, къэлэпчъэІутым къекууагъ: «Муары джыри зыгорэ изакъоу къэчъэ». Пачъыхьэм ыІуагъ: «Ащи къэбарышІу къехьы». 27 Къэрэгъулым къыІуагъ: «Апэрэм, къызэрэсшІэжьырэмкІэ, Цэдокъ ыкъо АхъымэІац икІуакІэ ыІыгъ». Арти пачъыхьэм къыІуагъ: «Ар цІыфышІу, къыхьырэри къэбарышІу». 28 АхъымэІац къэси пачъыхьэм къекууагъ: «Сэлам!» ЧІыгум нэс пачъыхьэм шъхьащэ фишІи риІуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зыкъыпэзыІэтыгъэхэм уатезгъэкІогъэ уи-Зиусхьанэу Тхьэм щытхъур ыдэжь!» 29 Пачъыхьэр къэупчІагъ: «КІалэу Абищэлэм иІофхэр шІуа?» АхъымэІац риІожьыгъ: «Пачъыхьэм иІумэтэу Иоаб уиІумэт уадэжь къыгъэкІон зэхъум гузэжъогъу-гумэкІыгъо горэ щыІагъ, ау ащ къыщыхъугъапэм сыщыгъуазэп». 30 Пачъыхьэм къыІуагъ: «ІукІоти моу уцу». Адрэр ІукІоти уцугъэ. 31 Мары кушыр къэсыгъ. Ащ пачъыхьэм риІуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм пае къэбарышІу! Зиусхьаным О зыкъыппэзыІэтыгъэхэм зэкІэми уатыригъэкІуагъ». 32 Арти пачъыхьэр кушым еупчІыгъ: «КІалэу Абищэлэм иІофхэр дэгъуха?» Адрэм къыриІожьыгъ: «А кІалэм къехъулІагъэр сизиусхьанэу пачъыхьэм ипыйхэмрэ о къыппэшІуекІоу Іоф бзаджэхэм ягупшысэхэрэмрэ къащэрэшІ!» 33 Пачъыхьэм ыгу къызэхахьи, къэлапчъэм ышъхьагъ тет унэм ихьагъ. Ащ кІо зэхъум гъызэ пчъэщтыгъэ: «СикІалэу Абищэлэм! СикІал, сикІалэу Абищэлэм! О пчІыпІэ сылІагъэмэ, зыпэ къэсштэн щыІэныгъэпи, а сикІалэу Абищэлэм, сикІал, сикІал!»
2 Самуел 19
Иоаб Даут зэрегыигъэр
1 Иоаб раІуагъ: «Пачъыхьэм Абищэлэм егъае, ащ пае нэшхъэй». 2 Джаущтэу дзэкІолІхэм а мафэм къыдахыгъэ текІоныгъэр хьадагъэ хъужьыгъэ. Ыкъо пае пачъыхьэр зэрэнэшхъэим икъэбар а мафэм дзэкІолІхэм зэхахыгъ. 3 Арти зэуапІэм зышъхьэ къыІузыхыжьыгъэхэм укІытэхэзэ зызэрагъэбылъырэм фэдэу, дзэкІолІхэр гъэбылъыгъэкІэ къалэм къыдэхьажьщтыгъэх. 4 Пачъыхьэм ыІэхэр ынэІу Іулъхэу, ымакъэ Іоу пыхьэщтыгъэ: «СикІалэу Абищэлэм! Абищэлэм, сикІал, сикІал!» 5 Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь къакІуи къыриІуагъ: «О уищыІэныгъи, пкъохэмрэ упхъухэмрэ ящыІэныгъи, уишъузхэмрэ уишъуз гуадзэхэмрэ ящыІэныгъи къэзгъэнэжьыгъэ уиІумэтхэр зэкІэ непэ къыпфэукІытагъэх. 6 Узфэмылъэгъухэрэр ары о шІу плъэгъухэрэр, шІу узылъэгъухэрэр пфэлъэгъухэрэп, сыда пІомэ дзэпащэхэри уиІумэтхэри къызэримыдзэхэрэр непэ къэбгъэнэфагъ. Тэ зэкІэми тылІэу Абищэлэм псэоу къэнэжьыгъагъэмэ, о нахь зэрэуигопэщтгъэр непэ сэ къызгурыІуагъ. 7 Арышъ, къэтэджи уидзэкІолІхэм агу къыдэщай, армырмэ, Тхьэр зэрэщыІэр сэІо, укъызахэмыхьэкІэ, зы нэбгыри нычэпэ къыпфэнэжьыщтэп. О къэбгъэшІагъэм узхэфэгъэ тхьамыкІагъохэм ар анахь дэижьыщт». 8 Арти пачъыхьэр къэтэджи къэлапчъэм дэжь тІысыгъэ. Пачъыхьэр къэлапчъэм дэжь зэрэщысым икъэбар дзэкІолІхэм ахатІупщыхьагъэти, ахэр зэкІэ пачъыхьэм дэжь къыщызэрэугъоигъэх. Ащ дэжьым Абищэлэм Израилым итемыр лъэныкъо щыщ дзэкІолІхэу гоуцогъагъэхэр шъхьадж ипакІэ хэлъэдэжьыгъагъэх.
Даут Ерыусэлэм къызэригъэзэжьыгъэр
9 Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэурэ лІэкъо пстэури зэнэкъокъухэзэ тегущыІэщтыгъэх: «Пачъыхьэм типыйхэм тащиухъумагъэми, фылистхэми такъыІэкІихыжьыгъ, ежь Абищэлэм пае тихэгъэгу къыбгыни хэлъэдэжьыгъагъ. 10 Ау пачъыхьэу хэддзыгъэ Абищэлэм заом хэкІодагъэба, пачъыхьэм икъегъэгъэзэжьын сыд пае джы зедгъэукІыхьыра?» Израилым итемыр щыпсэурэ лІэкъо пстэури зытегущыІэрэм икъэбар пачъыхьэм къылъыІэсыгъ. Арти пачъыхьэу Даут къурмэнышІхэу Цэдокърэ Абыетаррэ адэжь ыгъэкІуагъэх: «Ехъудэм инахьыжъ упчІэжьэгъухэм яшъуІу: "Пачъыхьэр тегъэхьажьыгъэным пае шъо зыпари сыда зыкІэшъумыІорэр? 12 Шъо шъусикъош, зыл тыщыщ шъыпкъэх, пачъыхьэр тегъэхьажьыгъэнэу фаехэм сыд пае ауж зыкъижъугъанэра?" 13 Іамасэ сфешъуІу: "Усикъупшъхьэба о, усипкъба? Джы къыщегъэжьагъэу Иоаб ычІыпІэ удзэпэщэнэу узысымыгъэуцукІэ, Тхьэм сифэшъуашэр серэгъэгъот, нахьыбэжьи къысерэшІ!"» 14 Джаущтэу зы нэбгырэм фэдэу ехъудхэм агухэр ащ къыщэфыгъэхэти, ахэм пачъыхьэм дэжь къагъакІохи къырарагъэІуагъ: «Ори уиІумэтхэми зэкІэми къэжъугъэзэжь». 15 Арти пачъыхьэм къыгъэзэжьи псыхъоу Иордан къэкІуагъ. Ехъудхэр пачъыхьэм пэгъокІынхэшъ, Иордан къызэпыращыным пае Гъылгъалым къэкІуагъэх.
Даут ЩымІый гукІэгъу зэрэфишІыгъэр
16 Бахъурим щыщ быняминэу Гъэрэ ыкъо ЩымІый гузажъозэ ехъудхэм ягъусэу пачъыхьэу Даут пэгъокІынэу кІуагъэ. 17 Бынямин нэбгырэ миныр ащ кІыгъугъ. Саул иунагъо иІумэтэу Цыбэ ыкъо пшІыкІутфрэ ипщылІ нэбгырэ тІокІырэ пачъыхьэр Иордан нэмысызэ гузэжъогъукІэ ащ чъагъэх. 18 Ахэр зыфэягъэхэр пачъыхьэм иунагъо псыикІыпІэм къызэпырыкІ зыхъукІэ дэІэпыІэнхэу, етІани ежь зэрэфаем фэдэу яшІуагъэ ащ рагъэкІынэу ары. ЕтІанэ пачъыхьэм иунагъо псыхъоу Иордан къызэрэзэпырыкІыгъэм тетэу, Гъэрэ ыкъо ЩымІый пачъыхьэм ыпашъхьэ зыщыридзыхи, 19 пачъыхьэм риІуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм Ерыусэлэм къызебгынэ мафэм уипщылІ зэрэхэукъогъагъэр угу къэмыгъэкІыжьэу, сизиусхьан, бзэджэшІагъэкІэ ар къысфэмылъэгъоу, хъугъэр, пачъыхьэр, угу темыгъэлъ. 20 Сыда пІомэ зэрэхэукъуагъэр уипщылІ зыдешІэжьы, сизиусхьанэу пачъыхьэм сыпэгъокІыным пае джы мары Израилым итемыр щыпсэурэ лІакъохэм ащыщэу апэ дэдэу сэ сыкъэсыгъ». 21 Арти Цырыуй ыкъо Абищай ащ ипэгъокІэу къыІуагъ: «Тхьэм хихыгъэ пачъыхьэм зэребгыгъэм пае ЩымІый укІыгъэн фаеба?» 22 Ау Даут къыІуагъ: «Сыда ащ зызкІышІожъугъанэрэр, Цырыуй ыкъохэр? Сыжъугъэмысэрэм фэдэу непэ зэшъогъэпсы. Непэ зыгорэ Израилым щытыукІын фая? Зэрэ-Израилэу сызэрипачъыхьэр сэркІэ джыри нафэба?» 23 «О упсэущт», – ЩымІый риІуи, пачъыхьэм тхьэлъанэ ышІыгъ.
Даутрэ Мэфибощэтрэ зэрэзэІукІагъэхэр
24 Саул ипхъорэлъфэу Мэфибощэт пачъыхьэм къыпэгъокІыгъ. Пачъыхьэр зыдэкІыгъэ мафэм къыщегъэжьагъэу текІоныгъэр къыдихи къызщигъэзэжьыгъэ мафэм нэс уахътэу тешІагъэм къыкІоцІ ар ылъакъохэм апылъыгъэп, ыжакІи пыупхъухьагъэп, иджанэхэри ыгыкІыгъэхэп. 25 Ар зыдэс Ерыусэлэм къыдэкІи пачъыхьэм къызыпэгъокІым пачъыхьэр ащ еупчІыгъ: «Сыд пае, Мэфибощэт укъыздемыжьэгъагъа?» 26 Арти адрэм къыриІожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэр! СиІумэт сигъэпцІагъ, сыда пІомэ сэ, уиІумэт, сызэрэлъащэм къыхэкІэу сІогъагъэ: "Щыдым уанэ теслъхьанышъ, сытетІысхьанышъ пачъыхьэм сыдежьэн". 27 Ау зиусхьанэу пачъыхьэм ыпашъхьэ уиІумэт ащ щиубыгъ. Ау сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэІич пэлъытыгъэшъ, узфэе шъыпкъэр шІэ. 28 АукІ ашІоигъоу сизиусхьанэу пачъыхьэм ыуж зэритыгъэхэм пае сятэ иунагъо зэрэщытэу бгъэкІодыныр ифэшъуаш, ау уиІумэт уиІанэ пэсхэм ахэбгъэтІысхьагъэба, пачъыхьэр джыри згъэгумэкІыным ифитныгъэ сэ сиІа?» 29 Арти пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Икъунба къэпІуагъэр? Сэ зытесыубытагъэр оррэ Цыбэрэ чІыгур зэфэжъугощынэу ары». 30 Ащ ыуж Мэфибощэт пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм текІоныгъэр къыдихыгъэу къызигъэзэжьыгъэ уж фаемэ зэкІэри ащ ерэшт».
Даут ынэшІу Бэрзылай зэрэщыфагъэр
31 ГъылыІадэу Бэрзылай пачъыхьэр Иордан зэпырыкІ зыхъукІэ ишъхьагъырытхэм ахэтыным пае Рэугъэлим къикІи къэкІуагъ. 32 Бэрзылай лъэшэу хэкІотэгъагъ, илъэс тІокІиплІ ыныбжьыгъ. Баеу щытти пачъыхьэр Мэхъанэим щэІэфэ гъомлапхъэхэр къыІэкІигъэхьагъэх. 33 Пачъыхьэм Бэрзылай риІуагъ: «Усигъусэу некІо, Ерыусэлэм удэсыфэ сынаІэ къыптезгъэтыщт». 34 Ау Бэрзылай пачъыхьэм къыриІожьыгъ: «Пачъыхьэм сыригъусэу Ерыусэлэм сыкІоным пае згъэшІэнэу ба сэ къысфэнэжьыгъэр? 35 Сэ илъэс тІокІиплІ сыхъугъах; къинымрэ тхъагъомрэ зэхэсымыгъэкІокІэшъун шъуІуа? УиІумэт ышхыщтымрэ ришъущтымрэ яІэшІугъэ зэхифышъун шъуІуа? Хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ яорэд макъэхэр зэхихыным иІоф тета? Сыд пае сизиусхьанэу пачъыхьэм хьылъэ зыфэсшІына? 36 УиІумэт пачъыхьэм игъусэу Иордан ыкІыбкІэ тІэкІу горэм дэкІотэн; сыд пае пачъыхьэм ащ фэдизым нэсэу сигъэлъэпІэн фая? 37 Сикъалэ сызэрэдэсэу сихьадэгъу сыІукІэнэу, сятэрэ сянэрэ якъэмэ адэжь сыщагъэтІылъыжьынэу уиІумэт Іизын къет. Ау мары уиІумэтэу Къымхъам сизиусхьанэу пачъыхьэм игъусэу орэкІо, о зэрэпшІоигъоу ащ къыдэзекІу». 38 Арти пачъыхьэм къыІуагъ: «Къымхъам къыздэрэкІу, о узфаер ащ къыфэсшІэщт, сыд уфаеми ори къыпфэсшІэщт». 39 ЕтІанэ цІыфхэр зэкІэ пачъыхьэри ягъусэу Иордан къызэпырыкІыгъэх. Пачъыхьэр къебэуи, Тхьэм ынэшІу къыщыфэнэу къызыфэлъаІом ыуж Бэрзылай ядэжь къэкІожьыгъ.
Ехъудхэмрэ Израил цІыфхэмрэ зэрэзэнэкъокъугъэхэр
40 ЕтІанэ пачъыхьэр Гъылгъал кІуагъэ, Къымхъами ащ игъусагъ. Ехъудэм щыщ дзэкІолІхэм зэкІэми, Израилым щыщ дзэкІолІмэ азыныкъо пачъыхьэр къагъэкІотэжьыгъ. 41 Ащ ыуж зэкІэ Израилым щыщ дзэкІолІхэр пачъыхьэм дэжь къакІохи раІуагъ: «Сыд пае Ехъудэм щыщ ткъош дзэкІолІхэм утшІуатыгъуи пачъыхьэмрэ Даут иунагъорэ лІэу игъусагъэхэри зэрэзэхэтхэу Иордан къызэпыращыжьхи ядэжь къагъэкІотэжьыгъэха?» 42 Арти ехъудхэм Израилым щыщ дзэкІолІхэм къараІожьыгъ: «Ар зытехъухьэрэр пачъыхьэр тилІакъо щыщышъ, нахь къытпэблагъэшъ ары. Ащ пае шъугубжынэу щыта? Пачъыхьэм ие горэ тшхыгъа е шІухьафтынхэр ащ къытитыгъэха?» 43 Ау Израилым щыщ дзэкІолІхэм ехъудхэм араІуагъ: «ЛІэкъуипшІ тэхъумэ, пачъыхьэу Даут щыщэу тэ къыттефэрэр шъощ нахьи ІахьипшІыкІэ нахьыбэн фае. Ащыгъум сыд пае тынапэ тешъухыра? Типачъыхьэ къызэрегъэгъэзэжьыгъэн фаер тэрба апэу къэзыІуагъэр?» Ау ехъудхэр Израилым щыщ дзэкІолІхэм анахь ябгэу къэгущыІагъэх.
2 Самуел 20
ЩэбаІ зыкъызэриІэтыгъэр
1 Бынямин мыхъатэ горэ Быхърый ыкъоу, ЩэбаІкІэ еджэхэу, Тхьэм шІомылІыкІэу а чІыпІэм щыІагъэти, гъоупщынэм къепщи къыІуагъ: «Даут тызэрэхэт щыІэп, Ищай ыкъуи къызэрэтфыщыт щыІэпышъ, Израилым щыщхэр, зэкІэми тиунэмэ тяжъугъэкІужь!» 2 Арти Израилым итемыр лъэныкъо щыщхэр зэкІэ Даут гокІхи, Быхърый ыкъо ЩэбаІ гоуцуагъэх. Ехъудхэр япачъыхьэ гоуцохи, ащ игъусэхэу Иордан къикІыжьхи Ерыусэлэм кІожьыгъэх. 3 Ащ ыуж Даут Ерыусэлэм дэт иунэ къыгъэзэжьыгъ. ЕтІанэ унэм лъыплъэнхэу къыгъэнэгъэгъэ ишъуз годзипшІ унэ шъхьаф ригъэтІысхьэхи къэрэгъулыр аригъэуцолІагъ. Яфэныкъуагъэхэр аригъэгъотхэу ахэр ащ исыгъэх, ау ежь алъихьэщтыгъэп. ОлІэжьыфэхэ ахэр шъузабэм фэдэу ащ исыгъэх. 4 ЕтІанэ Даут Іамасэ риІуагъ: «МэфищкІэ ехъудхэр къысфызэІугъакІэхи, ори къакІо». 5 Ехъудхэм къяджэнэу Іамасэ ежьагъ, ау пІалъэу фигъэнэфагъэм къемыхъулІэжьэу къэгужъуагъ. 6 Арти Даут Абищай риІуагъ: «Абищэлэм изэрарэу къыгъэкІуагъэм нахьыбэ Быхърый ыкъо ЩэбаІ джы къыхьыщтышъ, ащ къэлэ-пытапІэхэр ымыубытхэзэ, тІэкІэмыкІыжьзэ сидзэкІолІхэр зигъэгъусэхи ыуж ихь». 7 Иоаб идзэкІолІхэри, Даут иухъумэкІо шъхьагъырытхэри, лІыбланэхэри зэкІэ зэгъусэхэу Абищай ыуж итхэу Ерыусэлэм къыдэкІхи Быхърый ыкъо ЩэбаІ лъежьагъэх. 8 ГъыбІоным дэжь мыжъосынышхо горэм зынэсхэм апэкІэ къикІэу Іамасэ къаІукІагъ. Иоаб дзэкІолІ шъуашэкІэ фэпэгъагъэ, къэмалъэм псынкІэу къиупхъотышъоу ыкІи иплъхьажьышъурэ къэмэ кІэкІыр ыкопкъ телъыгъ. КъакІо пэтзэ къэмэ кІэкІыр къэмалъэм къицохъугъ. 9 Мыщ дэжьым Иоаб Іамасэ риІуагъ: «Упсэуба, сикъош?» Іамасэ ебэуным пае Иоаб ащ ыжакІэ Іэ джабгъумкІэ ыубытыгъ. 10 Иоаб ІэкІэлъыгъэ къэмэ кІэкІым Іамасэ зыщиухъумагъэпти, адрэр ащкІэ ыныбэ къыхэпыджи, ыкІоцІ илъыгъэхэр зэкІэ къыригъэугъэх, ащ нахьыбэри хэпыджэжьыгъэп, сыда пІомэ адрэм ыпсэ хэкІыгъэхагъ. ЕтІанэ Иоабрэ ащ ышэу Абищайрэ Быхърый ыкъо ЩэбаІ лъежьагъэх. 11 Иоаб игъусэмэ ащыщ горэ Іамасэ ихьадэ шъхьащытэу ыІощтыгъэ: «Иоаб фэшъыпкъэу Даут готыр Иоаб ыуж ерэхь!» 12 Іамасэ лъым хэлъэу, гъогум телъэу, блэкІхэрэр зэкІэ зэрэшъхьащыуцохэрэр а лІым къызелъэгъум, ащ Іамасэ гъогум къытырилъэшъужьи, шъофым рилъэшъуагъ, щыгъын горэхэр тыридзагъэх. 13 ЕтІанэ ар гъогум зытырелъэшъужьым дзэкІолІхэр зэкІэ Иоаб ыуж итхэу Быхърый ыкъо ЩэбаІ лъежьагъэх. 14 ЩэбаІ Израилым итемыр лъэныкъо щыщ лІэкъо пстэуми заІуигъакІэзэ, къалэу Абэл-Бэт-МэІахэ кІуагъэ. ЕтІанэ быхърый лІакъом щыщхэр зэкІэ къэзэрэугъойхи ащ кІэлъыкІохэзэ къалэм дэхьагъэх. 15 ЕтІанэ Иоаб идзэкІолІхэр Абэл-Бэт-МэІахэ къекІухи къадзыхьагъ, къалэм ыкІыбырэ дэпкъ дэкІоенхэм пае мыжъо-етІэ зэхэлъ Іошъхьэшхо зэтыратакъуи, дэпкъым икъутэн ахэр фежьагъэх. 16 Арти зы бзылъфыгъэ Іуш горэ къалэм идэпкъ ышъхьагъ тетэу къэджагъ: «ШъукъэдаІу, шъукъэдаІу, Иоаб моу къэкІотэнэу ешъуІоба, ащ сыкъыдэгущыІэнэу сыфай». 17 Иоаб къызекІуалІэм бзылъфыгъэм къыІуагъ: «Ора Иоабыр?» «Сэры», – риІожьыгъ. Адрэм къыриІуагъ: «УиІумэт къыуиІощтым къедэІу». Мыдрэм риІожьыгъ: «СыкъэдаІо». 18 Ащ къыІуагъ: «Пасэм аІощтыгъэ: "Зыгорэм кІэупчІэнэу фаер Абэл орэкІуи къыщыкІэрэупчІ". Джары Іофыр зэрэзэхафыщтыгъэр. 19 Мыр Израилым фэшъыпкъэ мамыр къалэмэ ащыщ; ау Израилым ыгъэлъэпІэрэ ным палъытэгъэ а къалэр о зэхэпкъути, бгъэкІоди пшІоигъу. Сыд пае Зиусхьаным ыІэ илъ къалэр бгъэкІодына?» 20 Арти Иоаб риІожьыгъ: «Ашъыу зыгори зэхэскъутэнэуи згъэкІодынэуи сыфаеп! 21 Арэп Іофыр зэрэщытыр. Ау Ефраим Іуашъхьэм щыпсэурэ Быхърый ыкъоу, ЩэбаІкІэ заджэхэрэр пачъыхьэу Даут пэуцужьыгъ. Изакъоу джар къысІэкІэжъугъахьи, къалэм сыкІэрыкІыжьыщт». Бзылъфыгъэм Иоаб къыриІуагъ: «Ащыгъум ащ ышъхьэ дэпкъым къырадзыхыгъэу плъэгъун». 22 ЕтІанэ бзылъфыгъэр цІыфхэм ахахьи игухэлъ зафеІуатэм, Быхърый ыкъо ЩэбаІ ышъхьэ шІуаупкІи Иоаб къыфырадзыхыгъ. Арти ар гъоупщынэм къепщи, къалэр къэзыдзыхьэгъагъэхэр зэкІэ къыІукІыжьхи, ядэжь къагъэзэжьыгъ. Иоаб Ерыусэлэм пачъыхьэм дэжь кІожьыгъэ.
Даут икъулыкъушІэ Іэшъхьэтетхэр
23 Иоаб зэкІэ израилыдзэмэ япэщагъ, ИодаІ ыкъо Бэнай Даут иухъумэкІо шъхьагъырытхэу къэрэт, пэлэт лъэпкъмэ ащыщхэм яІэшъхьэтетыгъ. 24 Адорам егъэзыгъэкІэ Іоф зэрагъашІэщтыгъэ цІыфхэм ятхьамэтагъ; Ахъылыуд ыкъо Иощэфат иупчІэжьэгъу шъхьаІэщтыгъ, пачъыхьэм иунашъохэр цІыфмэ алъигъэІэсщтыгъэх; 25 Шэуа тхэкІуагъэ; Цэдокърэ Абыетаррэ къурмэнышІщтыгъэх, 26 яирэу Іири Даут икъурмэнышІгорэщтыгъ.
2 Самуел 21
ГъыбІонхэм Саул иунагъо агу къызэрэтырагъэпщэхагъэр
1 Даут ипачъыхьагъум зэпыу имыІэу илъэсищэ зэкІэлъыкІоу гъэблагъэ. Даут Зиусхьаным еупчІыгъэти, Зиусхьаным къыриІуагъ: «Саулрэ ащ иунэгъо лъыгъэчъакІорэ лажьэу яІэм, гъыбІонхэр зэраукІыгъэхэм пае ар». 2 ГъыбІонхэр джуртмэ ащыщыгъэхэп, ау амэрхэм зязаохэм ахэм ащыщэу псэоу къэнэжьыгъэмэ къахэкІыгъагъэх. Джуртхэм ахэр щыхьагъу амышІынхэу тхьэлъанэ адашІыгъагъэми, израил цІыфхэмрэ ехъуд цІыфхэмрэ афэгумэкІ фэдэу зыригъэшІзэ, Саул ахэр ыгъэкІодхэ шІоигъуагъ. Арти пачъыхьэр гъыбІонхэм къяджи адэгущыІагъ. 3 Даут гъыбІонхэм яупчІыгъ: «Сыдэущтэу шъугу къыдэсщэежьын слъэкІыщта? Зиусхьаным хихыгъэ лъэпкъ шъуишІуным пае сыда сшІэщтыр?» 4 ГъыбІонхэм ащ къыраІожьыгъ: «Саулрэ ащ иунагъорэ яІоф тыжьынрэ дышъэкІэрэ зэхэпфынэу щытэп, Израилым зыгорэ щядгъэукІынэуи тыфитэп». Арти ащ ариІуагъ: «Сыда адэ шъузыфаер? КъышъуфэсшІэщт». 5 Ахэм пачъыхьэм къыраІуагъ: «Израилым ыкъуапэ горэми тыщымыпсэуным пае Саул тиукІыщтыгъ, джащ фэдэу зэкІэми тигъэкІодынэуи фэягъ. 6 Арышъ, ибынхэм ащыщэу нэбгырибл къытэти, Зиусхьаным инэрылъэгъоу Тхьэм хихыгъэ пачъыхьэу Саул икъалэу ГивыІэ щытыукІынхэшъ, зэрэпылъагъэхэу къэдгъэнэщтых». Пачъыхьэм ариІуагъ: «Къышъостыщтых». 7 Саул ыкъо Ионэтан зэзэгъыныгъэ зэрэдишІыгъагъэм пае, ащ икІалэу Мэфибощэт пачъыхьэм аримытэу псэоу къыгъэнэжьыгъ. 8 Арти Айэ ыпхъоу, Армоныйрэ Мэфибощэтрэ Саул къыфэзылъфыгъэхэ Рицпэ ыкъуитІу, Саул ыпхъоу Мэраб Мыхъолат щыщ Бэрзылай къуитфэу къыфилъфыгъэхэр пачъыхьэм къахихыгъэх. 9 Ахэр гъыбІонхэм къаритхи, Зиусхьаным ыпашъхьэ Іуашъхьэм щыпалъагъэх. Блыри зэдэкІодыгъэх. Хыныгъом иапэрэ мафэхэм, хьэм иІухыжьын фежьагъэхэу ахэр аукІыгъагъэх. 10 Арти Айэ ыпхъоу Рицпэ дзыопхъэ шэкІ пхъашэм фэдэ ежь тетІысхьаным пае къышти, мыжъо горэм ар тыриубгъуи, хыныгъор зыщырагъэжьагъэм къыщыублагъэу ощх къещхынэу къеублэфэ мафэрэ бзыухэр къанимыгъэсхэу, чэщрэ шъофым ит хьакІэ-къуакІэхэр къаримыгъэкІуалІэхэу ахэм яхьадэмэ апэсыгъ. 11 Саул ишъуз гуадзэу, Айэ ыпхъоу Рицпэ ышІагъэм икъэбар Даут къылъагъэІасыгъэти, 12 Даут кІуи Саулрэ Ионэтанрэ яхьадэкъупшъхьэхэр гъылыІад къалэу Яощ дэсхэм къаІихыжьыгъэх. Фылистхэм Саул ГъылбэуаІ щаукІыгъэу, ыкъо Ионэтанрэ ежьыррэ яхьадэхэр Бэтщан чІыпІэм зыщыпалъэжьхэм Яощ дэсхэм ахэр шъэфэу къыпахыжьыгъагъэх. 13 Саули ащ ыкъо Ионэтани яхьадэкъупшъхьэхэр ащ къычІихыжьыгъэх; адрэ палъэгъагъэхэм яхьадэкъупшъхьэхэри къаугъоижьыгъэх. 14 ЕтІанэ Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ яхьадэкъупшъхьэхэр Саул ятэу Къыщ икъэу бынямин чІыгум къыхиубытэрэ чІыпІэу ЦэлаІ дэтым чІалъхьажьыгъэх. Пачъыхьэм афишІыгъэ унашъохэр зэкІэ агъэцэкІагъэх. Ащ ыуж цІыфмэ ятхьэлъэІухэр Тхьэм къызэхиххи гукІэгъу къафишІыгъ.
Даут идзэкІолІхэм ягъэхъагъэхэр
15 ЕтІанэ фылистмэ икІэрыкІэу зао къырагъэжьагъэти, Даутрэ идзэкІолІхэмрэ ежьэхи фылистмэ язэуагъэх. Даут пшъыгъагъэ. 16 Иныжъмэ къахэкІыгъэу, зигъоплъэ пчыпыджын килограммищ фэдиз хъущтыгъэу, кІэу къамэ зыгопхэгъэгъэ Ищбый-Бэнэу Даут ыукІынэу фэягъ. 17 Ау Цырыуй ыкъо Абищай фылистым текІуи ыукІыгъ. Арти Даут идзэкІолІхэм тхьэлъанэ ашІыгъ: «Израилыр къызэпэзгъэнэфырэ остыгъэр мыкІосэным пае утигъусэу ащ нахьыбэрэ заом укІожьыщтэп». 18 Ащ ыужи фылистмэ джыри Гоб зыщязаохэм, Хъущым щыщ Сыбхъай иныжъхэм ащыщ горэ ыукІыгъагъ. 19 НэмыкІ зауи Гоб щыкІогъагъэти, Бэтлэхъэм щыщ ЯІэрэ-Орэгъым ыкъо Елхъэнан гъытытмэ ащыщ Голиатэу зипчыпыджыныкІ лІы къызэрыкІом ыІапшъэкІэ умыубытышъунэу гъумыгъэр ыукІыгъагъ. 20 Гъатым джыри зы зао щыкІуагъэти, ыІэхэми ылъакъохэми Іэхъомбэ ыкІи лъэхъомбэ хырых, зэкІэмкІи тІокІырэ плІырэ хъоу пытхэу иныжъхэм ащыщэу зы лІы лъэгэшхо горэ ахэтыгъ. 21 Израил дзэкІолІхэр ащ къыушъхьакІущтыгъэх, ау Даут ыш Щаммэ ыкъо Ионэтан ар ыукІыгъ. 22 А нэбгыриплІыри Гъатым дэс иныжъхэм ащыщыгъэх, плІыри Даутрэ ащ идзэкІолІхэмрэ аукІыгъэх.
2 Самуел 22
Даут ищытхъуфэшІ орэд
1 Зиусхьаным Даут ипыйхэми Саули къызаІакІехыжьым ыуж орэдым хэлъ гущыІэхэр фигъазэхи ащ къыІуагъ: 2 «Зиусхьаныр – симыжъо Іошъхьэ пыт, сипытапІ, сикъэгъэнэжьакІу. 3 Си Тхьэ – сикъушъхьэ зэндэ лъаг, Ар сэ сигугъэпІэшху, симэІу; сыкъэзгъэнэжьырэ кІуачІ, симыжъо дэпкъ занд ыкІи сигъэбылъыпІ; СиухъумакІу, егъэзыпІэхэм О сыкъарэощыжьы! 4 Щытхъушхор зытефэрэ Зиусхьаным селъэІунышъ, сипыйхэми сащиухъумэн. 5 Хьадэгъум иорхэм сыкъауцухьагъэу, кІодыгъом ипсы чъэр сыздихьы пэтыгъ; 6 хьадрыхэ кІапсэхэмкІэ сызэкІоцІыпхагъэу хьадэгъум имашэ сифагъ. 7 ГукІаем идэкъацэ сызыдэфэм, си Зиусхьанэу си Тхьэ зыфэзгъази селъэІугъэти, Сызэрэкууагъэр иунэ лъапІэ къыщызэхихыгъ, спсэ игурым макъэ ытхьакІумэ ридзагъ. 8 ЕтІанэ чІыгур къэтІыгурыгугъ, зызэридзэжьыгъ, ошъогу лъачІэхэри къэкІэзэзхи, къэтІыгурыгугъэх, къызэрафэгубжыгъэр къыгъэнэфагъ. 9 Ыпэгъуанэхэм Іугъор къарыутысыкІыгъ, тезылыкІырэ машІор ыжэ къыдэустхъукІыгъ, мэшІо тэпхэр къыхэтэкъугъэх. 10 Уашъор къызэІуигъэкІоти, Ар ащ къехыгъ, мэзэхэ шІункІыр Ащ ылъэгу чІэтыгъ; 11 Къэрыубмэ къатетІысхьи ебыбэжьагъ, жьыбгъэ фыртынэм ытамэхэм атетэу зыригъэлъэсэжьагъ; 12 ошъуапщэхэм къыздахьырэ псыр зэхигъэзыхьи, ямэзэхэ шІункІ гъэІагъэ къызэригъэуцокІыгъ; 13 итеплъэу зэпэхъопскІыжьырэм мэшІо стафэхэр къызэкІигъанэщтыгъ. 14 Ошъогум мэкъэшхо Зиусхьаным къыщигъэІугъ, ТиІэшъхьэтетышхо ымакъэ къызэхаригъэхыгъ; 15 щабзэхэр къытІупщхи атыригъэфагъэх, ипыйхэм пчыкІэмкІэ кІаригъэтхъужьыгъ. 16 Зиусхьаным ымэкъэ щынагъорэ ижьыкъэщэ гъогъо лъэшрэ хыхэр алъачІэмэ анэсэу зэгуагъэугъэх, дунаим ылъапсэхэр къызэІуахыгъэх. 17 Ащ ыІэ лъэгапІэм къыхищэикІи сиубытыгъ, хыдзэ-псыдзабэхэм сакъыхищыжьыгъ; 18 сипый лъэши сызфэмылъэгъухэу сэщ нахь лъэшщтыгъэхэми сакъыІэкІихыжьыгъ. 19 СитхьамыкІэгъу мафэм ахэм зыкъыспаІэтыгъ, ау Зиусхьаныр сэркІэ тегъэкІапІэщтыгъ. 20 Хъоо-пщаупІэр къыситыжьыгъ, сакъыІэкІихыжьыгъ, сыда пІомэ Ар сэ къысфэшІу. 21 Шъыпкъэм сызэрэтетым пае Зиусхьаным шІу къысфишІагъ, мыхъун зэрэскъомылъым ипэгъокІэу сигъэлъэпІагъ. 22 Сыда пІомэ Зиусхьаным сэ сыбгъодэкІыгъэп, си Тхьэ къемыкІунэу мыхъун сэ сшІагъэп. 23 Ащ иунашъохэр зэкІэ згъэцэкІагъэх, шапхъэу ыгъэуцугъэхэри сыукъуагъэхэп, 24 Ащ ыпашъхьэ лые щысшІагъэп, пхэндж зекІуакІэм зыщысыухъумагъ. 25 Арти шъыпкъэм сызэрэтетыр, ыпашъхьэ сызэрэщыкъабзэр Зиусхьаным къызэхишІыкІыгъ. 26 Къыпфэшъыпкъэхэм уафэшъыпкъэжь, пхэнджыгъэ зыхэмылъым шІур пэогъохы, 27 къабзэм уфэкъабз, тхьагъэпцІыми зэрифэшъуашэу укъыпэгъокІыжьы. 28 Шъырытныгъэ зыхэлъхэр къэогъэнэжьых, пагэхэр уинэплъэгъукІэ пхъэтэпэмыхь ошІыжьых. 29 Оры, оры, Зиусхьан, сиостыгъэ нэфыр; сызхэт шІункІыр Зиусхьаным къысфегъэнэфы. 30 О, О усигъусэу дзэ купым сытекІо; Тхьэр сигъусэу пытэпІэ дэпкъым сыдэкІуае. 31 Ар Тхьэ – Ащ игъогу щыкІэгъэнчъэ шъыпкъ, Ащ игущыІэ зафэм изэфэжь, щыгугъырэ пстэуми мэІу афэхъу. 32 Зиусхьаным нэмыкІ зыпари Тхьэ щыІэп, ти-Тхьэ нэмыкІэу хэт къушъхьэ зэндэ лъагэу щыІэр? 33 Ар – Тхьэу сыкъэзгъэнэжьырэ кІуачІ, гъогу зафэр къысфызэІуехы. 34 Шъыхьэ анэм ылъакъомэ япсынкІагъэрэ ясакъыгъэрэ слъакъомэ къаритыгъэхэшъ, къушъхьэ лъэгапІэхэм санегъэсы; 35 зэуакІэм сыфигъэсагъэшъ, джэрз щабзэр къэсэуфэшъу. 36 Сыкъызэрынэжьыщт мэІур О къысэптыгъэшъ, уиІэпыІэгъу сакъыхеІэтыкІы. 37 Лъагъоу сызтетым зыкъысфырегъэушъомбгъу, слъакъохэри кІэсысыхьэхэрэп. 38 Сипыйхэм ауж силъади, зэхэзгъэтэкъуагъэх, ахэр зэхэсымыукІэфэхэ къэзгъэзэжьыгъэп; 39 ахэм сатекІуагъ, ахэр зэхэсыукІагъэх, зыкъамыІэтыжьышъухэнэу зэхэсщытІагъэх. 40 КІуачІэу сызэрэуузэндыгъэм заом сащытыригъэкІуагъ, зыкъыспэзыІэтыгъэхэр гъэры сэбгъэшІыгъэх; 41 сипыйхэм ашъхьэ О щябгъэгъэзыягъ, сызфэмылъэгъурэр зэкІэ зэхэзгъэфагъ. 42 ІэпыІэгъу щыгугъхэу ахэр къэлъэІуагъэх, ау къэзгъэнэжьыщтхэр щыІагъэп, Зиусхьаным зыфагъэзагъ, ау джэуапэгъу къафэхъугъэп. 43 ЧІыгу сапэм фэдэу ахэр сэ истэкъухьагъэх, гъогум телъ псынжъым фэдэу зэхэсщытІэхи сыутагъэх. 44 ЗыкъыспэзыІэтыгъэ сицІыфхэм сатебгъэкІуагъ, нэмыкІ лъэпкъхэми Іэшъхьэтет О сафэпшІыгъ, зыщыщ сымышІэщтыгъэ лъэпкъхэр джы сэ къысфэпщылІых. 45 Хэмэ цІыфхэр къысэубзэхэу хъугъэ, сикъэбарэу зэхахыгъэм сызыфаер арегъашІэ. 46 Къызэрэсщыщынэхэрэм нахь хэмылъэу хэмэ цІыфхэм ашъо пэзы, ягъэбылъыпІэхэр кІэзэзхэзэ къабгынэх. 47 Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, сикъушъхьэ зэндэ лъагэ щытхъур ыдэжь! Тхьэу, сикъэгъэнэжьын икъушъхьэ зэндэ лъагэ, ыцІэ нахь лъагэу зерэІэт! 48 Сэщ пае Тхьэм сипыйхэм яфэшъуашэр аригъэгъотыгъ, лъэпкъхэми сатыригъэкІуагъ, 49 сипыйхэм зэкІэми сатебгъэкІуагъ! Сэ зыкъыспэзыІэтхэрэм апшъэ О сыбгъэуцугъ, цІыф жъалымхэм О сащыуухъумагъ. 50 Джащ пае, Зиусхьаныр, О уищытхъу хэмэ лъэпкъхэм сахэтэу сІотэщт, О щытхъу орэдхэр пфэсІощт. 51 Тхьэм ипачъыхьэ текІоныгъэшхохэр регъэшІых, Ащ тхьэихэхэу Даутрэ ибынхэмрэ егъашІэми гукІэгъу къафыриІэщт!»
2 Самуел 23
Даут иаужырэ гущыІэхэр
1 Ищай ыкъо Даутэу, лъагэу Тхьэм ахиІэтыкІыгъэ лІым, Якъубэ и-Тхьэ пачъыхьэнэу къахихыгъэу, Израилым иорэдыІо жэбзашІоу Даут иаужырэ гущыІэхэр зыфэдэр мары: 2 «Зиусхьаным и-Псэ скІоцІыкІэ къыщэгущыІэ, Ащ игущыІ сыбзэгу телъыр. 3 Израилым и-Тхьэ къысиІуагъ, Израилым и-Къушъхьэ зэндэ лъагэ къысиІуагъ: "ЦІыфхэр зыІэ илъым зэфагъэм тетэу, Тхьэм ищынагъо итэу ипачъыхьагъу зэрехьэмэ, 4 тыгъэр пчэдыжь нэфшъагъом ошъогу къаргъом къызэрэщыкъокІырэм, уцыр ощх ужым зэпэлыдыжьэу зэрэкъашхъорэм ар фэд". 5 Ащ фэдэба Тхьэм ынэшІоу сибын къыщыфэрэр. ЕгъэшІэрэу зэзэгъыныгъэ Ащ сэ къыздишІыгъ, лъэныкъо пстэумкІи пытэу, мыукъожьыхэнэу. Насыпыгъэу сиІэ пстэури къэзыухъумэрэ кІуачІэр, сигухэлъ пстэури Арба къызхэкІрэр? 6 Ау цІыф мыхъатэхэр зызщадзыерэ, ІэкІэ зынэмысышъухэрэ пэнапцІэм фэдэщтых; 7 ау ащ нэсыным пае гъучІыкІэ е пчыпыджын пхъэкІымкІэ зиуІэшын фае; джащ дэжьым машІом ар регъэстыпэ».
Даут идзэкІолІ анахь лІыхъужъхэр
8 Даут илІыхъужъмэ ацІэхэр мары: пачъыхьэм илІыхъужъ хэшыпыкІыгъэ тхьаматэмэ ащыщ тахъкъэмон лъэпкъым къыхэкІыгъэу Иощэб-Бащэбэт; ипчыпыджын нэбгырэ шъиим къапиІэтыгъ, язаозэ зэпстэури хигъэфагъ. 9 Ащ къыкІэлъыкІорэр Даут игъусэгъэ дзэкІолІищым ащыщэу ахъохъ лъэпкъым къыхэкІыгъэ Додэ ыкъожьэу ЕлыІазар. Къэзэонхэу къэуцугъэ фылистхэр аушъхьакІухэ зэхъум, израил дзэкІолІхэр къызызэкІафэхэм, 10 ыІэмычІэ чІэлъ чатэр ыпкъ щыщ охъуфэ фылистмэ ар язэуагъ. Зиусхьаным а мафэм текІоныгъэшхор къафихьыгъ. АукІыгъэмэ апылъхэр къапахыжьынхэм пае цІыфхэр пыим ыуж зыкІихьэгъэгъэхэ закъор. 11 Ащ ыуж итыгъ Хъэрар щыщэу Агъэ ыкъо Щаммэ. Джэнчжъыер зыщашІэгъэ хьасэр зыдэщыІэ Лэхъый чІыпІэм фылистхэр къызыщызэрэугъойхэм израил дзэкІолІэу къэнагъэхэр къечъэжьэжьыгъэх. 12 Ау Щаммэ губгъо гузэгум иуцуи къафызэкІэкІуагъэп, фылистхэми атекІуагъ. Ащ дэжьым Зиусхьаным текІоныгъэшхо къафихьыгъ. 13 Хыныгъо лъэхъаным фылист жъугъэхэр РэфаІим кІэим къызыдэхьэхэм пачъыхьэм илІыхъужъ хэшыпыкІыгъэмэ анахь бэлахьищыр къакІохи Даут дэжь Іэдулам гъочІэгъым чІэхьагъэх. 14 А уахътэм Даут пытапІэм дэсыгъ, фылист дзэ купхэр Бэтлэхъэм дэтыгъэх. 15 Даут гупшысэ ІэшІухэм ахэтэу къыІуагъ: «Бэтлэхъэм икъэлапчъэ дэжь щыт псынэм ипс щыщ хэт къысІуигъэфэн?» 16 Арти лІыхъужъищыр фылистмэ яуцупІэ кІоцІырыкІхи, Бэтлэхъэм икъэлапчъэ дэжь щыт псынэм псы къырахи Даут къыфахьыгъ. Ау ар ащ ешъон ымыдэу, Зиусхьаным ищытхъу пае рикІути 17 къыІуагъ: «А Зиусхьан, ар сшІэным сыщыухъум! Зыпсэ рыджэгужьхэзэ псыхьэ кІогъагъэхэм къахьыгъэм сешъомэ, ахэм алъ сешъуагъэм фэдэба?» Ащ ешъон ыдагъэп. А лІыхъужъищым ашІагъэр джары. 18 Цырыуй ыкъоу, Иоаб ыш Абищай пачъыхьэм илІыхъужъ хэшыпыкІыгъэ тхьаматэмэ ащыщыгъ: ипчыпыджын мокІэ-мыкІэ ахиІузэ нэбгырэ шъищ ыукІыгъ, ищытхъуи нэбгырищ хъурэ а купым ыІуатэщтыгъэ. 19 А лІыхъужъ хэшыпыкІыгъэмэ ар анахь цІэрыІуагъ, ахэм Іэшъхьэтет афэхъугъагъ, ау нэбгырищ хъурэ адрэ купым ар анахь лъэшыгъэп. 20 ИодаІ ыкъо лІыбланэу Бэнай зиІофшІэгъэшхохэмкІэ лъэшэу, Къэбцыел къалэм щыщ мэуабэу Ариел ыкъуитІу атекІуагъ; ар дэдэр осыр къызщесщтыгъэ мафэм кІэим дахьи аслъаныр ащ диукІыхьагъ. 21 Ар дэдэм мысыр лІы лъэгъупхъэ горэ ыукІыгъ. А мысырым пчыпыджын ыІыгъыгъэми, ежь бэщыр ыІэдакъэу ащ пэгъокІи, мысырым пчыпыджыныр къыІэкІитхъи, иІашэкІэ ыукІыжьыгъ. 22 ИодаІ ыкъо Бэнай джары ышІагъэр, адрэ лІыхъужъищым афэдэу ари цІэрыІуагъ. 23 А нэбгырэ щэкІым афэдэу ар цІэрыІо хъугъэ, ау адрэ нэбгырищым анахь лъэшыгъэп. Арти къэзыухъумэрэ цІыфхэм Даут Іэшъхьэтет ар афишІыгъ. 24 А нэбгырэ щэкІым нэмыкІхэри ахэтыгъэх: Иоаб ышэу Іасаел; Бэтлэхъэм щыщ Додэ ыкъо Елхъэнан; 25 Хъэрэуд щыщхэу Щаммэрэ Елыкъэрэ, 26 Бэтпэлэт къалэм щыщэу Хъэлэц, ТэкъоаІ щыщэу Іикъэщ ыкъо Іирэ, 27 Іанатот щыщэу АбиІэзэр, Хъущым щыщ Мэбунай, 28 ахъохъмэ ащыщэу Цалмон, нэтофмэ ащыщэу Махрай, 29 нэтофмэ ащыщхэу БэІан ыкъо Хъэлэдрэ Бынямин хэкум ит ГъыбІэ щыщ Рибай ыкъо Иттайрэ, 30 пирІатонмэ ащыщэу Бэнай, гъэІащмэ ащыщэу Хъыддай, 31 Іарбэтмэ ащыщэу Аби-Іалбон, Бахъурим щыщ Іазмэот, 32 щэІалбонэу Елэхъбэ, Ящэн ыкъохэр, Ионэтан, 33 хъэрарэу Щаммэ ыкъу, хъэрарэу Щэрар ыкъо АхъыІам, 34 МэІахэ щыщ Ахъэсбай ыкъо Елыфэлэт, гъылэунэу Ахъытэуфэл ыкъо ЕлыІам, 35 Къармэл щыщэу Хъэцрай, арыбэу ПэІэрай, 36 Цэубэ щыщ Нэтан ыкъо Игъал, гъадэу Баный, 37 Іамонэу Цэлэкъ, БэІэрот щыщэу Цырыуй ыкъо Иоаб иашъоджэнэзехьэу Нэхъэрай, 38 итырэу Іирэ, итырэу Гъарэб, 39 хъытэу Урый. ЗэкІэри нэбгырэ щэкІырэ блырэ фэдиз хъущтыгъэ.
2 Самуел 24
Лъэпкъыр зэратхыгъэр
1 Зиусхьаныр Израилым джыри лъэшэу къыфэгубжыгъ. Даут ыгу къончагъэ къырилъхьи Израилми Ехъудми арыс цІыфыр зыфэдизыр къылъытэнэу къыриІуагъ. 2 Арти пачъыхьэм идзэ иІэшъхьэтетэу Иоабрэ идзэпащэхэмрэ ариІуагъ: «Даным къыщежъугъажьи БэрщэбаІ нэсэу зэрэизраил лъэпкъэу къызэпэшъукІухь, дзэм хэтын зылъэкІыщт хъулъфыгъэ пчъагъэр зыфэдизыр сшІэным пае ахэр къэшъулъыт». 3 Ау Иоаб пачъыхьэм риІуагъ: «Уи-Зиусхьанэу Тхьэм цІыфэу щыІэмэ афэдиз ахерэгъахъу, ащ фэдишъэ джыри ахерэгъахъу, сизиусхьани ынитІукІэ ар ерэлъэгъу; ау сизиусхьанэу пачъыхьэм сыд фэдэ гухэлъа а Іофым фыриІэр?» 4 Ау пачъыхьэм Иоабрэ идзэпащэхэмрэ ариІуагъэр ыкІыІу къэхъугъ. Арти Иоабрэ пачъыхьэм идзэпащэхэмрэ зэгъусэхэу пачъыхьэм дэжь икІыхи израил лъэпкъыр къалъытэнэу ежьагъэх. 5 Ахэр Иордан зэпырыкІхи, къэлъытэныр ІарэІэр къалэрэ кІэим дэт къалэмрэ къащырагъажьи, ащ ыуж Гъад хэкум, етІанэ ЯІызэр къалэм кІуагъэх. 6 ГъылыІад лъэныкъоми кІуагъэх, хъытмэ яхэку ит къалэу Къадэщи нэсыгъэх; етІанэ Даным кІуагъэх, Даным дэкІхи Цыдон лъэныкъомкІэ агъэзагъ; 7 къыблэмкІэ лъыкІуатэхэзэ, зэтегъэпытыхьэгъэ къалэу Цэури дэхьагъэх, хъэухэмрэ къэнэІанхэмрэ якъэлэ пстэуми анэсыгъэх, Ехъудэм икъыблэкІэ щыІэ БэрщэбаІи нэсыгъэх. 8 Зэрэхэгъэгоу къызэпакІухьи мэзибгъурэ мэфэ тІокІырэ зытешІэм ыуж Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ. 9 ЦІыфхэр зыфэдиз хъурэм икъэбар Иоаб пачъыхьэм зыфеІуатэм, дзэм хэтын зылъэкІыщт хъулъфыгъэ пчъагъэу Израилым, темыр лъэныкъомкІэ, исыр нэбгырэ мин шъиеу, Ехъудэм, къыблэ лъэныкъомкІэ, – мин шъитф хъоу къычІэкІыгъ.
Тхьэм Даут зэригъэпщынагъэр
10 ЦІыф пчъагъэр зыфэдизыр къызелъытэм Даут ыгу къэлъэпэрэпагъ. Арти Даут Зиусхьаным зыфигъэзагъ: «Ащ фэдэу сызекІуи псэкІодышхо згъэхъагъэ. Зиусхьаныр, уиІумэт ипсэкІодшІыгъэ къыфэбгъэгъунэу джы сыолъэІу, сыда пІомэ акъылынчъагъэ къызхэзгъэфагъ». 11 КъыкІэлъыкІорэ мафэм пчэдыжьым Даут къызэтэджыжьым тхьэлІыкІоу, Даут иусэрэжъэу Гъад Зиусхьаным къыриІуагъ: 12 «Даут дэжь кІуи еІу: "Зиусхьаным ыІорэр мары: 'Пщыныжьищ къыптеслъхьащтышъ, ахади о ппэкІэкІынэу ахэм зы къахэх'"». 13 Арти Гъад Даут дэжь къакІуи, къэбарыр къыфихьи, къыриІуагъ: «Тара ащыщэу узыфаер, къахэх: илъэсиблэ уихэгъэгу щыгъэблэныр ара, хьауми уауж ит уипыйхэм ори уицІыфхэми зашІожъугъэбылъзэ мэзищэ къэшъучъыхьаныр ара, хьауми хьадэгъур къызпыкІырэ зэпахырэ бэгуузыр мэфищэ уихэгъэгу къыщекІокІыныр ара? Джы егупшыси СыкъэзгъэкІуагъэм есІожьыщтым теубыт». 14 Арти Даут Гъад риІожьыгъ: «Къинышхо сыхэт; ау щытми, Зиусхьаным ыІэ терэф, сыда пІомэ Ащ игукІэгъу гъунэнчъ; цІыфмэ саІэкІэрэмыфэ закъуи ары ныІэп сызыфаер». 15 Арти Зиусхьаным пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу пІалъэу къыгъэнэфагъэм нэс бэгуузыр израил цІыфмэ къафыригъэхыгъ; Даным къыщегъэжьагъэу БэрщэбаІ нэсыжьэу цІыфэу нэбгырэ мин тІокІищрэ пшІырэ лІагъэ. 16 Ерыусэлэм дэс цІыфхэр лъэкъабзэ ригъэфэнэу мэлэІичыр зыфежьэм, Зиусхьаныр тхьамыкІагъоу къафыригъэхыгъэм фыкІэгъожьи, цІыфхэр езгъэтэкъохщтыгъэ мэлэІичым риІуагъ: «Икъущт, джы уцужь». Зиусхьаным имэлэІич ащ дэжьым еус лъэпкъым щыщ Араунэ ихьамэщ дэжь щытыгъ. 17 ЦІыфхэр езгъэтэкъоххэрэ мэлэІичыр къызелъэгъум Даут Зиусхьаным риІуагъ: «Ары сэ сизакъоу псэкІод сшІагъэ, хэбзэнчъэу сызекІуагъ; ау мыдрэ мэлхэм сыда ашІагъэр? Сэррэ сиунагъорэ тифэшъуашэр О тэгъэгъот».
Даут къурмэн зэришІыгъэр
18 А мафэм Гъад Даут дэжь къакІуи къыриІуагъ: «КІуи еусэу Араунэ ихьамэщ Зиусхьаным пае къурмэншІыпІэ щыгъэуцу». 19 Зиусхьаным къыфишІыгъэ унашъом тетэу, Гъад къыриІогъэ чІыпІэм Даут кІуагъэ. 20 Араунэ къызэплъэм пачъыхьэмрэ ащ иІумэтхэмрэ къызэрекІуалІэхэрэр къылъэгъугъэти, Араунэ къапэгъокІи чІыгум нэс пачъыхьэм шъхьащэ къыфишІыгъ. 21 Араунэ къыІуагъ: «Сыда сизиусхьанэу пачъыхьэр иІумэт дэжь къызкІэкІуагъэр?» Даут ащ риІуагъ: «Зиусхьаным къурмэншІыпІэ щыфэзгъэуцуным, цІыфхэр бэгуузым римыгъэтэкъохыжьынхэм апае уихьамэщ пщысщэфынэу ары». 22 Арти Араунэ Даут къыриІожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зыфаер ерэшти къурмэн ерэшІ. Мары къурмэнгъэстым пае цухэри, гъэстыныпхъэ пшІынхэу лэжьыгъэутыныжь пхъэхэри, цухэр зэрэкІашІэхэри. 23 А пачъыхь, а зэкІэ сэ къыосэты». ЕтІани Араунэ пачъыхьэм къыриІуагъ: «Уи-Зиусхьанэу Тхьэм ынэшІу къыпщэрэф!» 24 Ау пачъыхьэм Араунэ риІуагъ: «Хьау, атефэрэ уасэр къыостыщт, къысатыгъэр Си Зиусхьанэу Тхьэм къурмэн фэсшІыщтэп». Джаущтэу Даут хьамэщри цухэри тыжьын ахъщэ шъэныкъокІэ къыщищэфыгъэх. 25 Ащ дэжьым Даут Зиусхьаным пае къурмэншІыпІэр щигъэуцуи къурмэнгъэстрэ мамыр къурмэнрэ щишІыгъэх. Арти Зиусхьаным хэгъэгум гукІэгъу къыфишІыгъ, бэгуузыр израил цІыфхэм къяузыжьыгъэп.
1 тхылъыр 1
Даут ижъыгъом
1 Пачъыхьэу Даут ыныбжьыкІэ жъыгъом фигъэзэгъагъ. Щыгъынхэр бэу зэтыралъхьэзэ афапэщтыгъэми, ащ зыфэгъэфэбэшъущтыгъэп. 2 Арыти, иІумэтхэм раІуагъ: «Пачъыхьэм къыдекІокІынэу, ащ ынаІэ тыригъэтынэу, ыгупэ кІэлъэу зыгъэфэбэн пшъэшъэ ныбжьыкІэ тизиусхьан пачъыхьэ къыфарэгъот. Джащыгъум тизиусхьан пачъыхьэ фэбэжьыщт». 3 Джащ пае Израилым ичІыпІэ пстэуми пшъэшъэ дахэ ащылъыхъугъэх. Шунэм къалэ щыщ Абищагъ къагъоти, пачъыхьэм къыфащагъ. 4 Пшъашъэр дэхэ дэдагъ, ар пачъыхьэм къыдекІокІыщтыгъэ, зыфаехэр фишІэщтыгъэх, ау пачъыхьэр ащ екІолІагъэп.
Адоный пачъыхьагъур ыубытмэ зэрэшІоигъор
5 А уахътэм Хъаджэт ишъэо Адоный зыкъышІошІыжьэу ыІощтыгъэ: «Сэ пачъыхьэ сыхъущт». Ку псынкІэхэр, шыухэр, ишъхьагъырытхэу, ыпэ итэу кІонхэу псынкІэрыкІо нэбгырэ шъэныкъо зэригъэгъотыгъ. 6 «Сыда ар зытепшІыхьэрэр?» – ыІоу ятэ ар ригъэзыхэщтыгъэп. Ар кІэлэ дэхэ дэдагъ, Абищэлэм ыуж къэхъугъагъ. 7 Ащ Цэруе ыкъо Иоабрэ къурмэнышІэу Ебыетаррэ джэнджэшэгъу къызфишІыгъэхэти, ахэр Адоный готыгъэх. 8 Ау къурмэнышІэу Цадокъи, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнайи, тхьэлІыкІоу Натани, ЩымІыйи, РэІыйи, пачъыхьэм илІыхъужъ хэшыпыкІыгъэхэри Адоный готыгъэхэп. 9 Адоный мэл-пчэнхэри, былым пІашъэхэри, шкІэхъужъ гъэшхагъэхэри Блэ мыжъокІэ заджэхэу Рэугъэл псынэкІэчъым дэжь пэблагъэу щытым къурмэн щишІхи, пачъыхьэм ыкъохэри, Ехъудэм щыщ пачъыхьэ къулыкъушІэхэри зэкІэ зэрэзэгъусэхэу къыригъэблэгъагъэх. 10 Ау тхьэлІыкІоу Натани, Бэнаий, лІыхъужъ хэшыпыкІыгъэхэри, ежь ыш Сэлмэни къыригъэблэгъагъэхэп.
Сэлмэн пачъыхьагъум зэрэтехьагъэр
11 ЕтІанэ Натан Сэлмэн янэ БатщэбаІ риІуагъ: «Хъаджэт ыкъо Адоный пачъыхьэ зэрэхъугъэр зэхэпхыгъэба, тизиусхьанэу Даут ащ щымыгъуазэуи? 12 Джы къыосІощтыр ары: ори уишъэо Сэлмэни шъушъхьэхэр хэшъухыжьых. 13 Моу джыдэдэм кІуи, пачъыхьэу Даут дэжь ихьи еІу: "Сизиусхьанэу пачъыхьэр, 'Уишъэо Сэлмэн саужкІэ пачъыхьэ хъущт, ситахътэ ар тетІысхьащт' пІуи, уиІумэт тхьэлъанэ фэпшІыгъагъэба? Сыда адэ Адоный пачъыхьагъур зыкІиубытыгъэр?" 14 О пачъыхьэм джыри удэгущыІэ пэтзэ уауж ситэу сыкъихьанышъ, епІорэр къэсыушыхьатыжьыщт». 15 Арыти, БатщэбаІ пачъыхьэр зыщычъыерэ унэм кІуагъэ. Пачъыхьэр жъы дэдэ хъугъагъэти, Шунэм щыщ Абищагъ ащ къыдекІокІыщтыгъэ. 16 БатщэбаІ пачъыхьэм шъхьащэ ин фишІыгъ. Пачъыхьэр къеупчІыгъ: «Сыд узфаер?» 17 Ащ риІуагъ: «Сизиусхьан пачъыхьэр! "Уишъэо Сэлмэн саужкІэ пачъыхьагъум тетыщт, ситахътэ ар тетІысхьащт" пІуи, уи Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэкІэ уиІумэт тхьэлъанэ фэпшІыгъагъ. 18 Джы мары Адоный пачъыхьагъур ыубытыгъ, ау, сизиусхьан пачъыхьэр, хъурэм о ущыгъуазэп. 19 Ащ цухэри, шкІэхъужъ гъэшхагъэхэри, мэл-пчэнхэри боу къурмэн ышІыгъэх, пачъыхьэм адрэ ыкъохэри, къурмэнышІэу Ебыетари, дзэм иІэшъхьэтет Иоаби ригъэблэгъагъэх. Ау уиІумэт Сэлмэн ригъэблэгъагъэп. 20 Ау о, сизиусхьан пачъыхьэр, зэрэ Израилэу къыоплъы, сизиусхьан пачъыхьэ ыуж тахътэм тетІысхьащтым ыцІэ епІонэу къыожэ. 21 Армырмэ сизиусхьан пачъыхьэ ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм зигъэзэжькІэ, сэри сишъэо Сэлмэни тагъэмысэщт». 22 Ар пачъыхьэм дэгущыІэзэ, тхьэлІыкІоу Натан къихьагъ. 23 Арыти, пачъыхьэм раІуагъ: «Мары тхьэлІыкІоу Натан». Ар пачъыхьэм дэжь ихьи, ынэІу джэхашъом нигъэсэу пачъыхьэм шъхьащэ фишІыгъ. 24 Натан къыІуагъ: «Сизиусхьан пачъыхь! "Адоный саужкІэ пачъыхьагъум тетыщт, ситахътэ ар тетІысхьащт" о пІуагъа? 25 Сыда пІомэ ар непэ кІуи цухэри, шкІэхъужъ гъэшхагъэхэри, мэл-пчэнхэри боу къурмэн ышІыгъэх, пачъыхьэм ыкъохэри зэкІэ, дзэпащэхэри, къурмэнышІэу Ебыетари къыригъэблэгъагъэхэу, ахэр ащ ыдэжь щешхэх, щешъох, "Пачъыхьэу Адоный гъэшІэ кІыхьэ орэхъу!" аІо. 26 Ау сыуиІумэт сэри, къурмэнышІэу Цадокъи, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнайи, уиІумэт Сэлмэни тыригъэблэгъагъэп. 27 Сизиусхьан пачъыхьэм зэрэшІоигъоу а зэпстэури мыхъугъэнэуи? Сизиусхьан пачъыхьэм ыуж тахътэм тетІысхьащтым икъэбар тэ, уиІумэтхэм, зыкІытэмыгъэшІагъэр сыда?» 28 Ащ дэжьым пачъыхьэу Даут джэуап къыритыжьыгъ: «Моу БатщэбаІ шъукъысфедж». Арыти, адрэр къихьи пачъыхьэм ыпашъхьэ къиуцуагъ. 29 Пачъыхьэм тхьэлъанэ ышІызэ къыІуагъ: «Къиныгъо пстэуми спсэ ащызыухъумэгъэ Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! 30 Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэкІэ тхьэлъанэ сшІи, уишъэо Сэлмэн саужкІэ пачъыхьагъум тетынэу, сэ счІыпІэ тахътэм ар тетІысхьанэу къызэрэосІогъагъэм фэдэу непэ джаущтэу сшІыщт». 31 Арыти, БатщэбаІ ынэІу джэхашъом нигъэсэу пачъыхьэм шъхьащэ фишІи, риІуагъ: «Сизиусхьан пачъыхьэу Даут егъашІэм орэпсэу!» 32 Ащ ыуж пачъыхьэу Даут къыІуагъ: «КъурмэнышІэу Цадокъи, тхьэлІыкІоу Натани, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнайи шъукъысфядж». Ахэр пачъыхьэм дэжь къихьагъэх. 33 Пачъыхьэм ахэм ариІуагъ: «СиухъумэкІо шъхьагъырытхэр зижъугъэгъусэхи, сишъэо Сэлмэн сикъыдыр тежъугъэтІысхьи Гъыхъон псынэкІэчъым шъущэ. 34 КъурмэнышІэу Цадокъ тхьэлІыкІоу Натан игъусэу Израилым ипачъыхьанэу дагъэр ащ щыщарэф. Бжъэмыем шъукъепщи, "Пачъыхьэу Сэлмэн орэпсэу!" – шъуІуи, макъэ яжъугъэІу. 35 ЕтІанэ ар мыщ къэжъугъэкІотэжь. Ар къэкІожьынышъ ситахътэ тетІысхьащт. Сэ счІыпІэ пачъыхьагъум ар тетыщт, Израилми Ехъудэми ялІышъхьэ пэщэнэу осыет ащ къыфэсшІыжьыгъ». 36 Арыти, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай пачъыхьэм риІожьыгъ: «Амин, сизиусхьан пачъыхьэм и Зиусхьанэу Тхьэм шІоигъо ар орэхъу! 37 Зиусхьанэу Тхьэр сизиусхьан пачъыхьэм зэригъусагъэм фэдэу Сэлмэни Ар ерэгъус, сизиусхьан пачъыхьэу Даут итахътэ зэрахиІэтыкІыгъэм нахь лъэшыжьэу ащ итахътэ ахерэІэтыкІ!» 38 Джаущтэу къурмэнышІэу Цадокъи, тхьэлІыкІоу Натани, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнайи, пачъыхьэм иухъумэкІо шъхьагъырытхэу къэрэтый, пэлэтый лъэпкъмэ ащыщхэри Сэлмэн дэжь кІохи, пачъыхьэу Даут икъыдыр ар тырагъэтІысхьи, Гъыхъон псынэкІэчъым ащагъ. 39 КъурмэнышІэу Цадокъ дагъэр зэрыт бжъэр чэтэнгъэІэгъэ лъапІэм къычІихи Сэлмэн пачъыхьанэу ышъхьэ дагъэ щафагъ. Ащ лъыпытэу бжъэмыем къызепщэхэм, «Пачъыхьэу Сэлмэн орэпсэу!» – аІуи, цІыфхэр зэкІэ къэзэрэгъэкууагъэх. 40 ЦІыф пстэуми Сэлмэн къагъэкІотэжьыгъ, ахэм къамылхэм къарагъаІощтыгъ, ягушІогъошхуагъ, якуо мэкъэшхохэм чІыгур агъэтІыгурыгущтыгъэ. 41 Арыти, Адоныйрэ ащ ригъэблэгъагъэхэмрэ шхэныр зэрэзэпагъэоу жъот макъэхэр къызэхахыгъэх. Иоаб бжъэмые макъэр къызызэхехым къыІуагъ: «Сыда къалэр къэзгъэбырсырыгъэр?» 42 Ащ къыІощтыгъэр джыри къымыухыгъэу, къурмэнышІэу Ебыетар ыкъо Ионэтан къыІухьагъ. Арыти, Адоный къыІуагъ: «КъакІо, уцІыф заф о, къэпхьырэр къэбарышІу». 43 Ионэтан ащ ипэгъокІэу Адоный риІуагъ: «ЗытетымкІэ, тизиусхьан пачъыхьэу Даут Сэлмэн пачъыхьанэу тыригъэхьагъ. 44 Пачъыхьэм къурмэнышІэу Цадокъи, тхьэлІыкІоу Натани, ЕхъоедаІ ыкъо Бэнайи, пачъыхьэм иухъумэкІо шъхьагъырытхэу къэрэтыйхэмрэ пэлэтыйхэмрэ ащыщхэри ащ къыдигъэкІуагъэхэти, Сэлмэн пачъыхьэм икъыдыр тырагъэтІысхьагъ. 45 ЕтІанэ къурмэнышІэу Цадокърэ тхьэлІыкІоу Натанрэ пачъыхьанэу ащ ышъхьэ дагъэ Гъыхъон щыщафагъ. ЯгушІогъошхоу ащ къикІыжьыгъэхэшъ ары къалэр къызкІэпчІыгъэр. Жъот макъэу зэхэшъухырэр джары къызхэкІырэр. 46 Сэлмэни пачъыхьэм итахътэ тетІысхьэгъах. 47 Пачъыхьэм иІумэтхэри тизиусхьан пачъыхьэу Даут дэжь къакІохи, "Уи Тхьэ Сэлмэн ищытхъу о уищытхъу нахь лъэшыжьэу ерэгъэІу, итахъти о уитахътэ нахь лъэшыжьэу ахерэІэтыкІ!" аІуи, къыфэгушІуагъэх. Арыти, пачъыхьэм ипІэ зэрэхэлъэу ащ ипэгъокІэу шъхьащэ къышІыгъ. 48 ЕтІани ащ къыІуагъ: "Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм, сэ къысхэкІыгъэу ситахътэ непэ тетІысхьагъэр сэзгъэлъэгъурэм щытхъур ыдэжь!"» 49 Ащ дэжьым Адоный ригъэблэгъагъэхэр зэкІэ къащтэхи къэтэджыжьхи, шъхьадж игъогу техьажьыгъ. 50 Адоный Сэлмэн щыщынэу кІуи къурмэншІыпІэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм захигъэнагъ. 51 Къэбарыр Сэлмэн къынагъэси къыраІуагъ: «Адоный пачъыхьэу Сэлмэн щэщынэшъ, къурмэншІыпІэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм захигъэнагъэу, "Пачъыхьэу Сэлмэн иІумэт чатэкІэ ымыукІынэу джыдэдэм тхьэлъанэ къысферэшІ" еІо». 52 Арыти, Сэлмэн ыІуагъ: «ЦІыф зафэу зыкъигъэлъагъомэ, зы шъхьац налъи ащ ышъхьэ къыхэзынэп, ау хъор-шэрыгъэ къызызхигъафэкІэ, кІодыщт». 53 Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн ащ лъигъакІохи къурмэншІыпІэм къыкІэраригъэщыжьыгъ. Ар къакІуи пачъыхьэу Сэлмэн шъхьащэ къызфешІым, Сэлмэн ащ риІуагъ: «Уиунэ кІожь».
1 тхылъыр 2
Даут Сэлмэн зэреушъыигъэр
1 Даут илІэжьыгъо къызэсым, ыкъо Сэлмэн осыетхэр къыфишІыжьыгъэх: 2 «Мары сэ дунаим сехыжьыщтышъ, пытагъэрэ лІыгъэрэ зыхэгъэлъ, 3 Уи Зиусхьанэу Тхьэм Іуагъэу къыддишІыгъэр къэгъэгъун, Мосэ ихабзэ зэритхагъэм фэдэу, Ащ илъагъохэм атет, Ащ ишапхъэхэм, Ащ иунашъохэм, Ащ ыгъэнэфагъэхэм, Ащ ыухэсыгъэхэм уатемыкІ. Джащыгъум сыд пшІагъэми, тыдэ зыбгъэзагъэми, сыдырэмкІи уиІоф кІэкІыщт. 4 Зиусхьаным сыкъызэригъэгугъагъэр ыгъэцэкІэным пае, "Пкъохэр зытет гъогумэ афэсакъхэу, агурэ апсэрэ шъыпкъагъэ ахэлъэу сапашъхьэ итхэмэ, о къыпхэкІыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых" ыІуи, къысиІуагъ. 5 Джыри: Цэруе ыкъо Иоаб къысишІагъэм, израилыдзэм ипэщитІоу Нэр ыкъо Абинэррэ Етэр ыкъо Іамасэрэ зэрадэзекІуагъэм, ахэр зэриукІыгъэхэми, зао щымыІэу лъыр ыгъачъи, лъэу ыгъэчъагъэмкІэ зызэриуцІэпІыжьыгъэми уащыгъуазэшъ, 6 ижъышъхьэм рэхьатэу зэрэмылІэжьыным тегъэпсыхьагъэу, уиІушыгъэ къызэрихьэу, ащ дэзекІу. 7 ГъылыІадэу Барзылай ыкъохэм гукІэгъу афэшІ, уиІэнэ пакІэ пысэу шхэщтхэм ахэгъафэх, сыда пІомэ пшы Абищэлэм зыщысыухъумэу сызежьэжьым ахэр къызгоуцогъагъэх. 8 ЕтІанэ уиІумэтмэ ахэт Бахъурим щыщ быняминэу Гъэрэ ыкъо ЩымІый, Махъанаим сыкІо зэхъум ар бгэкІаеу къысэбгыгъагъ. Ау Иордан дэжь къыщыспэгъокІыгъагъ. Арыти, "КъамэкІэ усыукІыщтэп" сІуи, Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьэлъанэ ащ дэсшІыгъагъ. 9 О ар умыгъэпщынэжьэу къэмыгъан. Сыда пІомэ о уцІыф Іушышъ, ижъышъхьэм лъыр къыпычъэу зэрэлІэжьыным тегъэпсыхьагъэу епшІэн плъэкІыщтым ущыгъуаз».
Даут зэрэлІагъэр
10 ЕтІанэ Даут ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьыгъэти, Даут икъалэу Цион ар щагъэтІылъыжьыгъ. 11 Даут Израилым зэрипачъыхьагъэр илъэс тІокІитІу: Хъэурэн зэрэщыпачъыхьагъэр илъэсибл, Ерусэлэм илъэс щэкІрэ щырэ щыпачъыхьагъ. 12 Арыти, Сэлмэн пачъыхьэу техьагъ. Хэбзэ пытэ хэлъэу пачъыхьагъур ащ зэрихьагъ.
Адоный зэрэлІагъэр
13 Хъаджэт ыкъо Адоный Сэлмэн янэ БатщэбаІ дэжь къэкІуагъ. Адрэр ащ къеупчІыгъ: «УшІуфакІуа?» Мыдрэм джэуап ритыжьыгъ: «СышІуфакІу». 14 Ащ къыІуагъ: «СыкъыбдэгущыІэ сшІоигъу». Адрэм къыриІожьыгъ: «КъаІо». 15 Ащ къыІуагъ: «ОшІэба пачъыхьагъур зэрэсиягъэри, зэрэ Израилэуи пачъыхьэ сыхъунэу къызэрэсэплъыщтыгъэри. Ау пачъыхьагъур сІэкІэкІыгъ, сшы ар ІэкІэхьагъ, сыда пІомэ Зиусхьаным джаущтэу унашъо ышІыгъэхагъ. 16 Джы зыгорэкІэ сыолъэІущтышъ, уиджэуап сыкъемыгъэгъэукІытэжь». Адрэм къыриІожьыгъ: «КъаІо». 17 Ащ къыІуагъ: «Пачъыхьэу Сэлмэн усфыдэгущыІэнэу сыолъэІу, сыда пІомэ ащ укъыгъэукІытэжьыщтэп. Шунэм къалэ щыщ Абищагъ шъузэу къыситынэу сфеІоба». 18 БатщэбаІ къыриІожьыгъ: «Дэгъу, пачъыхьэм сыпфыдэгущыІэн». 19 БатщэбаІ Адоный пае дэгущыІэнэу пачъыхьэу Сэлмэн дэжь кІуагъэ. Пачъыхьэр ащ къыфэтэджыгъ, шъхьащэ къыфишІи, итахътэ тетІысхьажьыгъ. Пачъыхьэм яни пае тахътэ къаригъэхьи ащ иджабгъукІэ ар тІысыгъэ. 20 ЕтІанэ ащ къыІуагъ: «ЛъэІу цІыкІу горэ къыпфысиІэшъ, сыкъэмыгъэукІытэжьба». Пачъыхьэм ащ къыриІуагъ: «КъэлъаІу, тян, укъэзгъэукІытэжьыщтэп». 21 Мыдрэм риІуагъ: «Шунэм щыщ Абищагъ пшы Адоный шъузэу етба». 22 Ащ ипэгъокІэу пачъыхьэу Сэлмэн янэ къыриІожьыгъ: «Сыда Адоный пае Шунэм щыщ Абищагъ укъызкІыкІэлъэІурэр? Пачъыхьагъуми къыфыкІэлъэІуба. Ар сшынахьыжъба, къурмэнышІэу Ебыетари Цэруе ыкъо Иоаби игъусэхэба». 23 Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьэлъанэ ышІи ыІуагъ: «Ыпсэ гъэгъугъэным пае Адоный ар ымыІуагъэ зыхъукІэ, сифэшъуашэр Тхьэм серэгъэгъот, нахьыбэжьи къысерэшІ! 24 Сэ пытапІэ къысфэхъугъэ, сятэ Даут итахътэ сытезгъэтІысхьэгъэ, Ежь къызэриІуагъэу, тиунагъо ипачъыхьагъу сыІузгъэуцогъэ Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо, Адоный ихьадэгъу непэ, джыдэдэм къэсыгъэкІэ». 25 Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай ыгъакІуи, ар ащ еуи ыукІыгъ.
Ебыетар зэрэпщынагъэмрэ Иоаб зэрэлІагъэмрэ
26 ЕтІанэ пачъыхьэм къурмэнышІэу Ебыетар риІуагъ: «Іанатот щыІэ уихапІэ кІожь, хьадэгъур уифэшъуаш. Ау джыдэдэм усыукІыщтэп, сыда пІомэ сятэ Даут уригъусэу Зиусхьанэу Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ къыдепхьакІыгъ, тятэ ыщэчыгъэр зэкІэ ори дэпщэчыгъ». 27 Джаущтэу Сэлмэн Ебыетар Зиусхьаным икъурмэнышІын къыІуигъэкІыгъ, джащ тетэу Зиусхьаным Алый иунэ ехьылІагъэу Шылэу къащыриІогъагъэр нэрылъэгъу хъужьыгъэ. 28 Иоаб а къэбарыр зызэхехым, Абищэлэм гомыуцоу, Адоный гоуцогъагъэти, Зиусхьаным ичэтэнгъэІэгъэ лъапІэ чъэжьи къурмэншІыпІэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм захигъэнагъ. 29 Иоаб Зиусхьаным ичэтэнгъэІэгъэ лъапІэ зэрэчъэжьыгъэми, къурмэншІыпІэм ар зэрэкІэрытми икъэбар Сэлмэн къыфахьыгъ. Арыти, Сэлмэн «КІуи ар укІы» риІуи ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай ыІофтагъ. 30 Бэнай Зиусхьаным ичэтэнгъэІэгъэ лъапІэ къакІуи ащ риІуагъ: «Пачъыхьэм иунашъо мары: "КъычІэкІ!"» Адрэм къыриІожьыгъ: «Хьау, мыщ сыщэрэлІ». Арыти, Бэнай пачъыхьэм ар риІожьыгъ: «Иоаб риІуагъэр мары, къысиІожьыгъэри мары». 31 Пачъыхьэм ащ къыриІуагъ: «Ащ къыуиІуагъэр фашІ, укІи гъэтІылъыжь. Иоаб хьакъынчъэу ыгъэчъэгъэ лъыр сэри, сятэ иунагъуи атехыжь. 32 Сятэ Даут ишІэ хэмылъэу ежь нахь зафэхэу, ежь нахьышІугъэхэ лІитІур зэриукІыгъэхэм, израилыдзэм ипащэу Нэр ыкъо Абинэррэ ехъудыдзэм ипащэу Итрэ ыкъо Іамасрэ къамэкІэ зэриукІыгъэхэм пае Зиусхьаным ащ ифэшъуашэр рерэгъэгъот. 33 Ахэм алъэу ыгъэчъагъэр ежьми къытекІыщтхэми къатерэфэжь, Даути, ащ къытекІыгъэхэми, иунагъуи, итахъти Зиусхьаным егъэшІэрэ мамырыр къарет!» 34 ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай кІуи, Иоаб ыукІыгъ, ихапІэу шъофнэкІым щыІэм ар щагъэтІылъыжьыгъ. 35 ЕтІанэ пачъыхьэу Сэлмэн ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай адрэм ычІыпІэ дзэхэм япащэу тыригъэхьагъ, Ебыетар ычІыпІэ пачъыхьэм къурмэнышІэу Цадокъ тыригъэхьагъ.
ЩымІый зэрэлІагъэр
36 ЕтІанэ пачъыхьэр ЩымІый къеджи ащ риІуагъ: «Унэ Ерусэлэм щышІи щыпсэу, ащ удэкІэу зыми умыкІу. 37 Мыщ удэкІэу, псы игъукІыгъэу Къыдрэн ылъэгу зыщызэпыпчырэ мэфэ шъыпкъэм улІэщтышъ зэгъашІэ. Уихьадэгъу ор-орэу къызфэпхьыжьыщт». 38 Арыти, ЩымІый пачъыхьэм риІожьыгъ: «Дэгъу, сизиусхьан пачъыхьэм унашъо къызэрэфишІыгъэу, уиІумэт зекІощт». ЩымІый бэрэ Ерусэлэм щыпсэугъ. 39 Ау илъэсищ зытешІэм ыуж ЩымІый ипщылІитІу горэ Гъат ипачъыхьэу МаІах ыкъо Ахыщ зекІужьхэм, ЩымІый къыраІуагъ: «Мары уипщылІхэр Гъат щыІэх». 40 Арыти, ЩымІый ищыд уанэр тырилъхьи ипщылІхэм къалъыхъунэу Ахыщ дэжь Гъат кІуагъэ. ЕтІанэ ЩымІый къыгъэзэжьыгъ, ипщылІхэри Гъат къыздырищыжьыгъэх. 41 ЩымІый Ерусэлэм дэкІи Гъат зэрэкІогъагъэри къызэригъэзэжьыгъэри Сэлмэн раІуагъ. 42 Арыти, пачъыхьэм ЩымІый лъигъэкІуагъэх, къаригъащи риІуагъ: «Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьэлъанэ озгъэшІи, "Мыщ удэкІэу, чІыпІэ горэм узщыкІорэ мэфэ шъыпкъэм улІэщтышъ, зэгъашІэ" сІуи, къыосІогъагъэба? Ори "Дэгъу, къысэпІуагъэр згъэцэкІэщт" къысэпІожьгъагъэба? 43 Сыд пае адэ Зиусхьаным ыпашъхьэ тхьэлъанэу щыпшІыгъэри унашъоу къыпфэсшІыгъэри умыгъэцэкІэжьыгъэха?» 44 Джыри пачъыхьэм ЩымІый риІуагъ: «Сятэ Даут зэрарэу ебгъэкІыгъэр зыфэдэр ор шъыпкъэми ошІэ, угуи ар къыуеІо. Зиусхьаным уигухьагужъ къыптыригъэфэжьыщт! 45 Ау пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм ынэшІу къыщэрэф, тятэ Даут итахътэ Зиусхьаным ыпашъхьэ егъашІэм ерэт!» 46 ЕтІанэ пачъыхьэм ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай унашъо зыфешІым, адрэр кІуи ЩымІый еуи ыукІыгъ. Сэлмэни пачъыхьагъур джыри нахь зыІэкІигъэпытыхьагъ.
1 тхылъыр 3
Сэлмэн итхьэлъэІу
1 ЕтІанэ Сэлмэн Мысырым ипачъыхьэ фирхьауным езэгъи ыпхъу къыщагъ. Ежь пае унэ емышІыфэ, Зиусхьаным и Унэ емыгъэпсыфэ, Ерусэлэм дэпкъхэр къыремышІэкІыфэхэ шъузыр Даут икъалэу Цион зыддищагъ. 2 Ащ нэс Зиусхьаным ыцІэкІэ Унэ агъэпсыгъэу щытыгъэпти, цІыфхэм къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэхэм къурмэнхэр джыри ащашІыщтыгъэх. 3 Ятэ Даут иунашъохэм атетэу псэузэ, Сэлмэн Зиусхьаныр шІу ылъэгъугъ, ау ащи къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэхэм къурмэнхэр ащишІыщтыгъэх, гъомэ ІашІухэр къызпиххэри ахэм ащигъэстщтыгъэх. 4 Пачъыхьэр къурмэн щишІынэу ГъыбІоным кІуагъэ, сыда пІомэ къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгэпІэ шъхьаІэр ащ щыІагъ. Сэлмэн къурмэнгъэст мин а къурмэншІыпІэм щишІыгъ. 5 Сэлмэн ГъыбІоным щыІэу Зиусхьаныр чэщым пкІыхьапІэкІэ къыфэкІуагъ. Тхьэм къыриІуагъ: «КъыпфэсшІэнэу узыфаем къыкІэлъэІу». 6 Арыти, Сэлмэн риІожьыгъ: «УиІумэтэу, сятэ Даут шъыпкъагъэ хэлъэу, зэрэщытын фаем тетэу, къыпфэгупцІанэу уапашъхьэ зэритыгъэм пае гукІэгъушхо къыфэпшІыгъ. А гукІэгъушхор О къыдэблэжьи, джы зэрэщытым фэдэу, итахътэ тесынэу шъауи къептыгъ. 7 Джы, си Зиусхьанэу Тхьэр, сятэ пачъыхьэу Даут ычІыпІэ УиІумэт тебгъэхьагъ. Ау сэ сыкІэлащ, къызщебгъэжьэщтыри зыщыуухыжьыщтыри сшІэрэп. 8 УиІумэти зипчъагъэ къэмылъытэшъунэу, нэплъэгъукІэ къэмыплъыхьашъунэу бэ хъурэ уилъэпкъэу О къыхэпхыгъэм хэт. 9 Плъэпкъ иІоф зэхифыным, шІумрэ емрэ къыгурыІоным пае УиІумэт зэхэшІыкІыныгъэ къыхалъхьэба. Армырмэ плъэпкъэу цІыфыбэ хъурэм иІоф хэта зэхэзыфыщтыр?» 10 Сэлмэн ащ фэдэу къызэрелъэІугъэр Тхьэм игуапэ хъугъэ. 11 Арыти, Тхьэм ащ къыриІуагъ: «Ащ укъызэрэкІэлъэІугъэм, гъэшІэ кІыхьэ ухъуным укъызэрэкІэмылъэІугъэм, мылъкушхом укъызэрэкІэмылъэІугъэм, уипыйхэм апсэ згъэгъуным укъызэрэкІэмылъэІугъэм, ау сизэфагъэ зэхэпфынэу губзыгъагъэм укъызэрэкІэлъэІугъэм пае, 12 мары къызэрэпІуагъэм фэдэу сшІыщт: мары акъылышІуи зэхэшІыкІи къыпхэсэлъхьэх. Ощ фэдэ джы нэс щыІагъэп, уаужкІи ощ фэдэ къэхъущтэп. 13 УкъызкІэмылъэІугъэри къыпфэсшІэщт. Мылъкушхуи щытхъушхуи Сэ къыосэтых ущэІэфэ ощ фэдэ пачъыхьэхэм ахэмытынэу. 14 Сишапхъэхэр, Сиунашъохэр къэуухъумэхэу, уятэ Даут фэдэу Сигъогу утетыщтмэ, гъэшІэ кІыхьэ Сэ усшІыщт». 15 Сэлмэн къэущыжьыгъ, ау ылъэгъугъэр пкІыхьапІэу къычІэкІыгъ. ЕтІанэ ар Ерусэлэм кІуи, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ ыпашъхьэ иуцуи, къурмэнгъэст ышІыгъ, мамыр къурмэнхэри ышІхи, иІумэт пстэуми ешхэ-ешъошхо афишІыгъ.
Сэлмэн иІушыгъ
16 Мафэ горэм бзылъфыгъэ хэтэкІуитІу горэ пачъыхьэм дэжь къакІохи, ыпашъхьэ къиуцуагъэх. 17 Зы бзылъфыгъэм къыІуагъ: «А сизиусхьан! Сэри мы бзылъфыгъэри зы унэ тызэдис. А унэм тызэдисзэ, сабый къысфэхъугъ. 18 Сызылъфагъэр мэфищ хъугъэу, мы бзылъфыгъэри лъфагъэ. Тызэгъусагъ, тэщ нэмыкІ гори унэм къыддисыгъэп. Тизэкъуагъ. 19 Мы бзылъфыгъэм исабый чэщым лІагъэ, сыда пІомэ зыхэчъыем ыпІытІыжьыгъ. 20 Арыти, чэщныкъом къэтэджи, сэ, уиІумэт, сычъыезэ, сишъао Іуихи, ыбгъэ кІигъэгъолъхьагъ. Ишъэо лІагъэ сэ сыбгъэ къыкІигъэгъолъхьагъ. 21 Пчэдыжьым сишъао быдз езгъэшъонэу сыкъэтэджыгъ, ау сызІоплъэм, ар лІагъэу къычІэкІыгъ. Нэфылъэр къызэкІичыгъэу гуфаплъэу сызеплъым, ар сэ къэслъфыгъэ сабыир армырэу къычІэкІыгъ». 22 Адрэ бзылъфыгъэм ыІуагъ: «Хьау, сэ сишъао псэу, о уишъау лІагъэр». Мыдрэм ыІощтыгъ: «Хьау, о уишъау лІагъэр, сэ сыер псэу». Джаущтэу пачъыхьэм ыпашъхьэ итэу ахэр зэнэкъокъущтыгъэх. 23 Арыти, пачъыхьэм къыІуагъ: «Сэ сишъау псэур, о уишъао лІагъэ», – мыщ еІо. Модрэм еІо: «Хьау, о уишъау лІагъэр, сэ сиер псэу». 24 Мыщ дэжьым пачъыхьэм къыІуагъ: «Моу чатэр къысэшъут». Арыти, пачъыхьэм чатэр къыфахьыгъ. 25 Пачъыхьэм къыІуагъ: «Шъэожъыеу псэур зэфэдитІоу зэгошъуупкІи ызыныкъо зым ешъут, адрэ ныкъор адрэм ешъут». 26 Арыти, зишъао псэугъэ бзылъфыгъэм, ны зэхашІэу иІэм ыкІоцІ илъыр зэкІэ къызэпыригъэзагъэм фэдэу къэхъуи, гуІэным хэтэу пачъыхьэм риІуагъ: «А сизиусхьан! Мы сабыир зэрэпсэоу ащ ешъут, шъумыукІы». Адрэ бзылъфыгъэм къыІуагъ: «Ори сэри тыхэрэкІ, зэгошъуупкІ». 27 Арыти, пачъыхьэм къыІуагъ: «Мы бзылъфыгъэм сабыир ешъутыжь, шъуукІ хъунэу щытэп, джары ащ янэр». 28 Пачъыхьэм хьыкумыр зэришІыгъэм икъэбар зэрэ Израилэу щызэхахыгъэти, лъытэныгъэшхо къыфаригъэшІыгъ, сыда пІомэ хьыкумшІыным тегъэпсыхьагъэу Тхьэм Іушыгъэ къызэрэхилъхьагъэр янэрылъэгъу хъугъэ.
1 тхылъыр 4
Сэлмэн икъулыкъушІэ Іэшъхьэтетхэр
1 Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн зэрэ Израилэу пачъыхьагъур щиІыгъыгъ. 2 КъулыкъушІэ Іэшъхьэтетэу ащ иІагъэхэр мыхэр ары: Цадокъ ыкъо Іазарый – къурмэнышІыщтыгъ; 3 Щыщэ ыкъохэу Елыхъорэфрэ Ахъыйрэ – тхакІощтыгъэх, хэгъэгум къихъухьэрэ хъугъэ-шІагъэхэр атхыжьынхэр япшъэрылъыгъ; Ахъылуд ыкъо Ехъощафат – пачъыхьэм иІофшІэкІэ-псэукІэ ытхыщтыгъ; 4 ЕхъоедаІ ыкъо Бэнай – дзэхэм япэщагъ; Цадокърэ Ебыетаррэ – къурмэнышІыщтыгъэх; 5 Натан ыкъо Іазарый – чІыпІэ гъэІорышІапІэмэ яІэшъхьэтетхэм япэщагъ, къурмэнышІэу Натан ыкъо Забыд – пачъыхьэм ицыхьэшІэгъущтыгъ; 6 Ахъыщар – пачъыхьэм иунэ-хапІэ лъыплъэщтыгъ, Іабыдэ ыкъо Адонирам – егъэзыгъэкІэ Іоф зэрагъашІэщтыгъэ цІыфхэм ятхьамэтагъ. 7 Зэрэ Израилэу ит чІыпІэ гъэІорышІапІэхэм яІэшъхьэтетхэу Сэлмэн нэбгырэ пшІыкІутІу иІагъ. Пачъыхьэмрэ ащ иунагъорэ апае гъомлапхъэхэр ахэм къырагъэуалІэщтыгъэх. Нэбгырэ пэпчъ илъэсым щыщэу зы мазэм телъытагъэу гъомлапхъэхэр къыригъэолІэнхэр ипшъэрылъыгъ. 8 Ахэм ацІэхэр мары: Хъур ыкъо – Ефраим къушъхьалъэр ыІэ илъыгъ; 9 Дэкъэр ыкъо – Макъац, ЩаІалбим, Бэтщэмэщ, Елэн, Бэтхъэнан ыІэ илъыгъэх; 10 Хъэсэд ыкъо – Арубот ыІэ илъыгъ, ар дэдэм Сэукъои Хъэфэр чІыгури зэрэщытэу фэгъэзэгъагъэх; 11 Абинэдау ыкъо – Дор къушъхьэхэр ыІэ илъыгъэх; Сэлмэн ыпхъу Тафат ащ ишъузыгъ; 12 Ахъылуд ыкъо БэІанэ – къалэхэу ТаІынахърэ Мэгъыдэрэ, ИзрыІэлым ыхэкІэ щыІэу Цэртан пэблагъэу къалэу Бэтщан зэрэщытэу, Бэтщан къыщегъэжьагъэу къалэу Абэл-Махъолэ нэсыжьэу, къалэу ИокъмэІами шІокІыжьэу ыІэ илъыгъэх; 13 Гъэбэр ыкъо – ГъылыІадым ит къалэу Рамот, Мэнасэ ыкъо Яир икъуаджэхэу ГъылыІадым итхэри; Бащан къушъхьэ-шъоф чІыпІэм ит хэкоу Аргобрэ дэпкъхэмкІэ къэшІыхьагъэхэ, гъоплъэ сэххэмкІэ егъэтыгъэ къэлэшхо тІокІищымрэ ыІэ илъыгъэх; 14 Іыдэу ыкъо Ахъынадаб – Махъанаим ыІэ илъыгъ; 15 АхъымаІац – Нафталый хэкур ыІэ илъыгъ; Сэлмэн ыпхъу Басмат шъузэу ащ ыщэгъагъ; 16 Хъущай ыкъо БэІан – Ащэр хэкумрэ къалэу БэІалэтрэ ыІэ илъыгъэх; 17 Парыуахъ ыкъо Ехъощафат – Исасхъар хэкур ыІэ илъыгъ; 18 Елэ ыкъо Щымэй – Бинямин хэкур ыІэ илъыгъ; 19 Урый ыкъо Гъэбэр – амор лъэпкъым ипачъыхьэу Сихъонрэ Бащан хэкум ипачъыхьэу Іогърэ тетыгъор зыщаІыгъыщтыгъэ ГъылыІад чІыпІэр ыІэ илъыгъ. Ежь закъор ары мыщ щычІыпІэІашъхьэтетыгъэр. 20 Ехъудэри Израилри хы Іушъом Іулъ пшахъом фэдэу бэ хъухэу, ашхыщтри рашъущтри яхъойхэу, тхъэжьэу щыІагъэх.
Сэлмэн зэрэдэтхъагъэхэр
21 Псыхъоу Евфрат къыщегъэжьагъэу фылист лъэпкъым ичІыгурэ Мысырым игъунапкъэхэмрэ анэсыжьэу арыт пачъыхьагъухэр зэкІэ Сэлмэн ыІэ илъыгъэх. Сэлмэн опсэуфэ ахэм зэкІэми тынІахьэхэр къыратыщтыгъэх, къыфэкъулыкъушІэщтыгъэх. 22 Сэлмэн гъомлапхъэу коц хьаджыгъэ тоннищрэ, нэмыкІ лэжьыгъэ хьаджыгъэ тоннихрэ, 23 былым гъэшхагъэу шъхьипшІым, хъупІэм къыращыгъэ былымышъхьэ тІокІым, мэл-пчэнхэм анэмыкІэу, шъыхьэхэр, мэзачъэхэр, шъофпчэнхэр, щагубзыу гъэпщэрыгъэхэр етІани мафэ къэс ищыкІэгъагъэх. 24 Псыхъоу Евфрат икъохьапІэ лъэныкъокІэ, Тифсахъ къыщегъэжьагъэу Іаззэ нэс илъ чІыгухэмрэ адэжькІэ щыІэ пачъыхьагъухэмрэ зэкІэ Сэлмэн ыІэ илъыгъэх. Игъунэгъу хэгъэгухэм зэкІэми мамырэу ар адэпсэущтыгъ. 25 Джаущтэу Ехъудэмрэ Израилымрэ щынагъо ямыІэу, Сэлмэн опсэуфэ, Дан къыщегъэжьагъэу БэрщэбаІ нэсыжьэу арысхэм – хэти исэнашъхьэрэ имаркІорэ ылэжьзэ шхэжьыщтыгъэ. 26 Сэлмэн ку псынкІэхэм акІашІэрэ шы мин тІокІитІум апае шэщхэмрэ шыуш мин пшІыкІутІурэ иІагъэх. 27 Зэрэ Израилэу ит чІыпІэ гъэІорышІапІэхэм яІэшъхьэтетхэм Сэлмэнрэ ащ иІанэпэсхэмрэ ящыкІэгъэщт гъомлапхъэхэр зэкІэ, щыкІагъэ афэмыхъоу шъхьадж фагъэнэфэгъэ мазэм къыригъэуалІэщтыгъэх. 28 Шыхэмрэ къыдырхэмрэ арагъэшхыщт хьэри уарзэри шъхьадж ичэзыум пачъыхьэр чІыпІэу зыдэщыІэрэм къырищалІэщтыгъэх. 29 Тхьэм Сэлмэн акъылышІуи, зэхэшІыкІышхуи, шІэныгъэшхуи гъуни нэзи имыІэу къыритыгъэх. 30 Сэлмэн иакъылышІукІэ КъокІыпІэм къыщалъфыгъэ цІыф пстэуми, мысырхэми яІушыгъэ ашъхьапырифыжьыщтыгъэ. 31 Ар цІыф пстэуми анахь акъылышІуагъ, езрахъ цІыф лъэпкъым щыщэу Етани, Махъол ыкъохэм – Хъэмэн, Къалкол, ДардэІ анахь акъылышІуагъ, гъунэгъу лъэпкъ пстэуми ащ ищытхъу аІуатэщтыгъэ. 32 Джащ тетэу гъэсэпэтхыдэ минищрэ орэд минрэ тфырэ ащ зэхилъхьагъэх. 33 Ливан хэгъэгум къыщыкІырэ кедрэ чъыгым къыщегъэжьагъэу дэпкъым къыхэкІыкІырэ иссопым нэсыжьэу ар къатегущыІагъ, псэушъхьэхэми, бзыухэми, хьацІ-уцІхэми, пцэжъыехэми къатегущыІагъ. 34 Арыти, Сэлмэн зэрэІушым икъэбар зэхэзыхыгъэ лъэпкъ пстэуми, чІыпІэ зэфэшъхьафмэ арыс пачъыхьэ пстэумэ ялІыкІохэр ащ иІушыгъэ едэІунхэу къакІощтыгъэх.
1 тхылъыр 5
Сэлмэн Тхьэм и Унэ ишІын зызэрэфигъэхьазырыгъэр
1 Цэур къалэм ипачъыхьэу Хъирам Даут опсэуфэ иныбджэгъущтыгъ. Сэлмэн ятэ ычІыпІэкІэ пачъыхьанэу дагъэ зэрэщафагъэм икъэбар зызэхехым, лІыкІохэр Сэлмэн дэжь ащ къыгъэкІуагъэх. 2 Ежь Сэлмэни Хъирам дэжь раІонэу ыгъэкІуагъэх: 3 «Сятэ Даут игъунэгъу лъэпкъхэм зэрязаощтыгъэм къыхэкІэу, Зиусхьаным ахэр лъэгукІэтын къыфемышІыфэ Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэ епхыгъэу Унэ зэримышІышъугъэм ори ущыгъуаз. 4 Ау мары си Зиусхьанэу Тхьэм тыдэкІи гупсэфыгъо къыщыситыгъэшъ, пыйи пэрыохъуи джы сиІэжьэп. 5 Арышъ, "О пкъоу пчІыпІэ уитахътэ тезгъэтІысхьащтым Сэ сцІэ епхыгъэу Унэ ышІыщт" ыІуи, Зиусхьаным сятэ Даут къызэрэриІуагъэм тетэу, си Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэ епхыгъэу Унэ сшІыщтышъ, 6 Ливаным къыщыкІырэ кедрэ чъыгхэр къысфыраупкІынхэу унашъо афэшІ. Згъэлажьэхэрэр о бгъэлажьэхэрэм ягъусэщтых, о къэбгъэуцурэ уасэм фэдиз бгъэлажьэхэрэм апае къыостыщт. Сыда пІомэ Цыдон къалэ щыщхэм чъыгхэр зэрэраупкІышъурэм фэдэу изыупкІышъун цІыф тэ зэрэтимыІэр ори ошІэ». 7 Сэлмэн къыраригъэІуагъэр зызэхехым Хъирам гушІуи ыІуагъ: «Мы лъэпкъышхор ыгъэІорышІэнэу Даут шъэо Іуш къезытыгъэ Зиусхьаным щытхъур ыдэжь!» 8 Ащ лъыпытэу Хъирам Сэлмэн дэжь ыІофтэхи раригъэІуагъ: «Садэжь къызфэбгъэкІогъэхэ Іофым зыщызгъэгъозагъ. Кедрэ ыкІи кипарис чъыгхэм яхьылІагъэу узфаер къыпфэсшІэщт. 9 Згъэлажьэхэрэм ахэр Ливаным къыращынхэшъ, хы Іушъом къынагъэсыщтых. Зэгопхагъэхэу хымкІэ къязгъэщэнхэшъ, о къэбгъэнэфэгъэ чІыпІэм къынязгъэгъэсынхэшъ, джащ дэжьым къыщызэтырязгъэлъхьащтых. Ащ ыуж о зыІэкІэбгъэхьажьыщтых. Ау ори сишІоигъоныгъэ сфэгъэцакІ, сипщыпІэ дэсхэм апае лэжьыгъэ къысфягъащ». 10 Джаущтэу Хъирам Сэлмэн зэрэфаем фэдэу кедрэ чъыгхэмрэ кипарисхэмрэ къыритыщтыгъэх. 11 Ежь Сэлмэн Хъирам ипщыпІэ щыпсэухэрэм ашхынэу коц тонн минищ фэдизрэ зэйтын дэгъэ къабзэу литрэ мин пшІыкІутІурэ шъитІурэ фэдизрэ ритыщтыгъэх. Илъэс къэс джащ фэдиз ащ Хъирам ритыщтыгъэ. 12 Зиусхьаным къызэригъэгугъагъэм тетэу Сэлмэн акъылышІу къыхилъхьагъ. Хъирамрэ Сэлмэнрэ зэшІугъэх, ахэм зэзэгъыныгъэ зэдашІыгъ. 13 Арыти, Сэлмэн зэрэ Израилэу лэжьэнхьакъ ащытырилъхьагъ. Лэжьэнхьакъыр зыпшъэ дэкІыщтыгъэр нэбгырэ мин щэкІ. 14 Нэбгырэ минипшІ зырызэу чэзыукІэ зы мазэрэ къэтынхэу ахэр Ливаным ащ ыгъакІощтыгъэх. Зы мазэрэ Ливаным къэтхэти, етІанэ мэзитІурэ яунэ исыщтыгъэх. Адонирам ахэм яІэшъхьэтетыщтыгъ. 15 Ахэм анэмыкІэу нэбгырэ мин тІокІищрэ минипшІрэ хьылъэзехьэу, мыжъор къыгозыутрэ нэбгырэ мин тІокІиплІырэ Сэлмэн къушъхьэлъэ хэкум щыфэлажьэщтыгъэх. 16 Ащ дакІоу Іоф зышІэрэ цІыфхэм алъыплъэнхэу Сэлмэн Іэшъхьэтетэу нэбгырэ минищрэ шъищрэ тыригъэхьэгъагъ. 17 Унэ лъапсэм халъхьанхэм пае мыжъошхохэр, мыжъо пытэ лъэпкъ дэгъухэр, ауІучІыгъэ мыжъохэр къагъэхьазырынхэу пачъыхьэм унашъо афишІыгъ. 18 Арыти, Сэлмэн ипсэолъэшІхэми, Хъирам ипсэолъэшІхэми, Гъыбыл къалэм щыщхэми мыжъохэр ауІучІыщтыгъэх, Тхьэм и Унэ халъхьанхэм пае ахэри пхъэхэри къагъэхьазырыщтыгъэх.
1 тхылъыр 6
Тхьэм и Унэ зэрагъэпсыгъэр
1 Израил цІыфхэр мысыр чІыгум къызикІыжьыгъэхэм ыуж илъэс шъиплІрэ тІокІиплІырэ тешІагъэу, Сэлмэн Израилым зэрипачъыхьэри илъэсиплІым хэхьагъэу, илъэсым иятІонэрэ мазэу Зиф зыфаІорэм тефэу Тхьэм и Унэ игъэпсын ар фежьагъ. 2 Сэлмэн Тхьэм и Унэу ыгъэпсыгъэм икІыхьагъэ метрэ щэкІ, ишъомбгъуагъэ метрипшІ, илъэгагъэ метрэ пшІыкІутф фэдиз хъущтыгъэх. 3 Тхьэм и Унэ ишъомбгъуагъэ диштэу, икІыхьагъэ метрипшІ хъунэу, ишъомбгъуагъэ метритф фэдизэу чІэхьапІэ фишІыгъ. 4 Хъагъэм фэдэу зэпыутыгъэхэу, акІоцІкІэ щышъуамбгъохэу, кІыбымкІэ нахь щыбгъузэхэу, алъапсэхэр инэу къеупсэхыгъэхэу шъхьангъупчъапІэхэр хихыгъэх. 5 Джащ фэдэу Тхьэм и Уни кІоцІ унэ лъапІэри къызэдиубытхэу Тхьэм и Унэ пышІыхьэ фишІыгъ. ЕтІанэ пышІыхьэр унэ шъхьаф-шъхьафэу зэтыриутыжьыгъ. 6 Щэ зэтет пышІыхьэм ычІэгърэ тетыпІэм ишъомбгъуагъэщтыгъэр метритІурэ ныкъорэ фэдиз, ащ ышъхьагъ тетым ишъомбгъуагъэ зыфэдизыгъэр метрищ Іэпэ-цып, шъхьагъ шъыпкъэм ишъомбгъуагъэщтыгъэр метрищрэ ныкъорэ фэдиз. ПышІыхьэр Тхьэм и Унэ идэпкъхэм къанэмысыным тегъэпсыхьагъэу зишъомбгъуагъэ чІыпІэ-чІыпІэу зэтеутыгъэ дэпкъыр Тхьэм и Унэ хъурэябзэу къыдекІокІэу къешІэкІыгъагъ. 7 Тхьэм и Унэ агъэпс зэхъум ауІучІыгъэ мыжъо хьазырхэр халъхьагъэх. Тхьэм и Унэ игъэпсыгъом отэ, пхъэшІэ ощ е нэмыкІ гъучІ Іэмэ-псымэ горэхэм ятео мэкъэ анахь цІыкІуи щызэхэпхыщтыгъэп. 8 ЯтІонэрэ тетыпІэм унэсыным пае Тхьэм и Унэ икъыблэ лъэныкъо хэлъыгъэ ихьапІэмкІэ укъихьан фэягъэ. ДэкІоепІэ щыхьэхэмкІэ ятІонэрэ тетыпІэм нэсхэти, етІанэ ащ текІхэти шъхьагъ шъыпкъэм дэкІуаещтыгъэх. 9 Джаущтэу Тхьэм и Унэ ишІын ащ ыухыгъ, кедрэ пхъэмбгъухэр зытеІулІэжьыгъэ кедрэ бгыкъухэр ащ икІашъо тыраригъэдзагъэх. 10 ЕтІани метрищ фэдиз зилъэгэгъэ пышІыхьэхэр Тхьэм и Унэ къыдакІухьэу паригъэшІыхьагъэх. Кедрэ пкъэухэмкІэ ахэр Тхьэм и Унэ къегъэпытылІэгъагъэх. 11 Арыти, Зиусхьаным Сэлмэн зыкъыфигъази къыриІуагъ: 12 «Мары Тхьэм и Унэ ошІы. Сишапхъэхэм уатемыкІэу, Сигъэнэфагъэхэм уаблэмыкІэу, Сиунашъохэр зэкІэ бгъэцакІэхэзэ пшІыщтмэ, уятэ Даут къесІуагъэр оркІэ Сэ згъэцэкІэжьыщт. 13 Израил цІыфхэм сахэтыщт, сиизраил лъэпкъи збгынэщтэп». 14 Джащ тетэу Сэлмэн Тхьэм и Унэ игъэуцун ыухыгъ.
Тхьэм и Унэ ыкІоцІ зэрашІыгъэр
15 Тхьэм и Унэ ыкІоцІкІэ дэпкъым кедрэ пхъэмбгъухэр къыраригъэІулІэкІыгъэх. Тхьэм и Унэ иджэхашъуи икІашъуи зэдакІоу пхъэхэр атыраригъэІулІагъэх, джэхашъом кипарис пхъэмбгъухэр раригъэдзагъэх. 16 Тхьэм и Унэ ыпхачІэ щыІэу, метрипшІ фэдизкІэ ащ къыкІэрыгъэкІотыгъэу дэпкъ аригъэгъэуцуи, джэхашъом къыщегъэжьагъэу кІашъом нэс кедрэ пхъэмбгъухэр тыраригъэІулІэхи, лъапІэмэ яанахь лъэпІэжьым пае кІоцІ унэ лъапІэр джащ щаригъэшІыгъ. 17 Тхьэм и Унэ щыщэу адрэ къэнагъэм икІыхьагъэ метрэ тІокІ фэдизыгъ. 18 Тхьэм и Унэ ыкІоцІ къыраІулІэкІыгъэ кедрэм къалъыркъэбхэмрэ къызэІуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Іэрамхэмрэ ятеплъэ фэдэ зиІэ сурэтхэр щыпхырыупкІыгъагъэх. Мыжъохэр къэмылъагъоу зэкІэми кедрэр атеІулІэгъагъ. 19 Зиусхьаным иунашъохэр зыдэлъ Пхъонтэ лъапІэр чІигъэуцоным пае а кІоцІ унэ лъапІэр Тхьэм и Унэ ащ харигъэшІыхьагъ. 20 КІоцІ унэ лъапІэм икІыхьагъэ метрипшІ фэдизыгъ, ишъомбгъуагъи илъэгагъи метрипшІ зырыз фэдизыгъ. Ащ ыкІоцІ дышъэ къабзэ къыригъэтІылъэкІыгъ. КІоцІ унэ лъапІэм уимыхьэзэ, ащ ыпашъхьэ дэжь щытыгъэ къурмэншІыпІэм кедрэ пхъэмбгъухэр къыриІулІэкІыгъэх. 21 Сэлмэн Тхьэм и Унэ ыкІоцІи дышъэ къабзэ къыригъэтІылъэкІыгъ. Дышъэ пшъэхъухэр кІоцІ унэ лъапІэм ыпашъхьэ рищэхи, ащи дышъэ къыригъэтІылъэкІыгъ. 22 Тхьэм и Унэ зэрэщыт къабзэу, кІоцІ унэ лъапІэм итыгъэ къурмэншІыпІэми дышъэ къаригъэтІылъэкІыгъ. 23 Метритф фэдиз зилъэгэгъэ къэрыубитІоу зэйтын чъыгым хэшІыкІыгъэхэр кІоцІ унэ лъапІэм ригъэуцуагъэх. 24 Къэрыубым изытамэ метритІурэ ныкъорэ фэдизыгъ, адрэ тамэми ишъомбгъуагъэ метритІурэ ныкъорэ фэдизыгъ. Зы тэмэ цыпэм къыщегъэжьагъэу адрэ тэмэ цыпэм нэс илъыгъэр метритф фэдизыгъ. 25 Адрэ къэрыубми иинагъэ метритф фэдизыгъ. КъэрыубитІури яшапхъэхэмкІи ятеплъэкІи зэфэдэкъэбзагъэх. 26 Зы къэрыубым илъэгагъэ метритф фэдизыгъ, адрэ къэрыубри джащ фэдизыгъ. 27 Къэрыубхэр Тхьэм и Унэ ыкІоцІ ыгузэгу ащ ригъэуцуагъэх. Къэрыубмэ атамэхэр зэкІэхыгъагъэх. Зы къэрыубым ытамэ зы дэпкъым нэсыщтыгъэ, адрэ къэрыубым ытамэ нэмыкІ дэпкъым нэсыщтыгъэ. Адрэ ятэмитІу Тхьэм и Унэ ыкІоцІ ыгузэгу щызэнэсыщтыгъэх. 28 Къэрыубхэри дышъэкІэ ащ къыгъэтІылъыхьагъэх. 29 Ащ дакІоу Тхьэм и Унэ ыкІоцІ дэпкъхэм зэрэщытэу къэрыубхэм, пальмэ чъыгхэм, къызэІуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Іарамхэм ятеплъэ фэдэ зиІэ сурэтхэр ащыпхыриупкІыгъэх. 30 Джащ фэдэу Тхьэм и Унэ хэт кІоцІ унэ лъапІэм иджэхашъуи Тхьэм и Унэ адрэ иджэхашъуи дышъэ атырилъхьагъ. 31 Зэйтын чъыгым хэшІыкІыгъэу тфэ зэтет пчъэблыпкъхэр зиІэ пчъэбгъуитІузэІухыр кІоцІ унэ лъапІэм урихьанэу хилъхьагъ. 32 Зэйтын чъыгым хэшІыкІыгъэ пчъэбгъуитІузэІухым зэрэщытэу ыбгъумэ къэрыубхэм, пальмэхэм, къызэІуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Іэрамхэм ятеплъэ фэдэ зиІэ сурэтхэр ащыпхыриупкІхи, дышъэкІэ къыгъэтІылъыхьажьыгъэх, къэрыубхэми пальмэхэми дышъэр атырилъхьагъ. 33 Зэйтын чъыгым хэшІыкІыгъэу плІэ зэтет пчъэблыпкъхэр Тхьэм и Унэ чІэхьапІэу фишІыгъэх. 34 ЛъэныкъуитІукІи зэІукІыщтыгъэ пчъэзэкІоцІытыр кипарис чъыгым хишІыкІыгъ. Зы пчъэм ылъэныкъуитІу ыпэкІи ыужкІи зэІукІыщтыгъэ, адрэ пчъэми ылъэныкъуитІу ыпэкІи ыужкІи зэІукІыщтыгъэ. 35 Къэрыубхэр, пальмэхэр, къызэІуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Іэрамхэм ятеплъэ фэдэ зиІэ сурэтхэр ахэм ащыпхыриупкІхи, дышъэр къаригъэтІылъэкІыжьыгъ. 36 Ащ къыщымыуцоу ауІучІыгъэ мыжъо хьазырхэр сатырищэу зэтырилъхьи, кедрэ бгыкъухэр зы сатырэу ахэм къатырилъхьажьи, кІоцІ щагур дэпкъкІэ къышІыхьагъ. 37 ЯплІэнэрэ илъэсым, Зиф мазэм тефэу, Зиусхьаным и Унэ лъапсэ ащ фишІыгъ. 38 ЯпшІыкІузэнэрэ илъэсым, Булэ мазэм, ар яенэрэ маз, ищыкІагъэр зэкІэ ешІылІагъэу Тхьэм и Унэ игъэпсын ащ ыухыгъ. Ащ ишІын илъэсиблэ пылъыгъ.
1 тхылъыр 7
Сэлмэн икъэлэсэрай
1 Сэлмэн ежь пае ышІыщтыгъэ къэлэсэраим игъэпсын илъэс пшІыкІущэ пылъи, ар зэрэщытэу ыухыгъ. 2 Джащ фэдэу Ливан Мэз Ун зыфаІори ышІыгъ. Ащ икІыхьагъэ метрэ шъэныкъо, ишъомбгъуагъэ метрэ токІрэ тфырэ, илъэгагъэ метрэ пшІыкІутф фэдизыгъ. СатыриплІ хъоу кедрэ кІэсэнхэр унэм кІигъэуцуагъэх. Кедрэ бгыкъухэр а кІэсэнхэм атыриІулІэжьыгъэх. 3 Кедрэ кІэсэн тІокІитІурэ тфырэу пшІыкІутф-пшІыкІутфэу сатырэу чІэсагъэмэ апэпчъ кедрэ бгыкъу пшІыкІутф зырыз атыриІулІэжьи, шъхьагъырэ унэу зикІашъо бгыкъу пшІыкІутф зырызэу шъолъырищэу зэтеутыгъэр ащ тыригъэуцожьыгъ. 4 НэфынэкъипсапІэхэр сатырищэу зэтетыгъэх. НэфынэкъипсапІэм нэфынэкъипсапІэ къыпэІутыгъ. 5 ПчъэхэгъэуцуапІэхэри пчъэблыпкъхэри плІэу зэтетыгъэх. 6 Метрэ тІокІырэ тфырэ фэдиз икІыхьагъэу, метрэ пшІыкІутф хъун ишъомбгъуагъэу КІэсэнхэр ЗыкІэт Унэшху зыфаІоу шъхьэ зытелъыр ащ ышІыгъ. Шъхьэ фэхъурэяшъо зиІэ унэшхоу КІэсэнхэр зыкІэтыр зыфаІорэр ащ къыпишІыхьажьыгъ. 7 Тэхътэ ЩытыпІэ Унэшхор зыфаІоу, хьыкум зыщишІыщтыгъэу, Хьыкум ШІыпІэ УнэшхокІэ заджэщтыгъэхэри ышІыгъ. Ащ иджэхашъорэ идэпкъхэмрэ кедрэ пхъэмбгъухэр атыраригъэІулІагъэх. 8 Ежь зыщыпсэущтыгъэ унэм ищагоу кІэсэнхэр зыкІэт Хьыкум ШІыпІэ Унэшхом ыкІыбкІэ щыІагъэри джащ фэдэу ыгъэпсыгъ. Мысыр пачъыхьэм ыпхъоу Сэлмэн къыщагъэм ежь ием фэдэ унэ фаригъэшІыгъ. 9 Ар джэхашъом къыщегъэжьагъэу унашъхьэм нэсыжьэу, ыкІыби къыхиубытэу, щагушхом нэсыжьэу шапхъэмэ атетэу нэІумкІи кІыбымкІи ауІучІыхи, пхъэххэмкІэ зэпахыжьыгъэ мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэмкІэ, мыжъошхохэмкІэ къэгъэпкІыхьэгъагъ. 10 Зым икІыхьагъэ метритф хъунэу, адрэм икІыхьагъэ метриплІ фэдизэу мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэм, мыжъошхохэм унэ лъапсэр ахэшІыкІыгъагъ. 11 Шапхъэмэ атетэу ауІучІыгъэ мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэр ащ ыкІыІу тырилъхьэхи, кедрэ бгыкъухэр ахэм атырилъхьажьыгъэх. 12 Щагушхор, Зиусхьаным и Унэ ыкІоцІырэ ищагуи Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапІэу кІэсэнхэр зыкІэтри шапхъэмэ атетэу ауІучІыгъэ мыжъохэр сатырищэу зэтелъхэу, кедрэ бгыкъухэр зыкІыІу зы сатырэу телъыжьхэмкІэ джащ фэдэу хъурэябзэу къэшІыхьэгъагъэх.
Хъирам иІэпэІэсэныгъ
13 ЕтІанэ Сэлмэн Цэур щыщ Хъирам лъигъэкІуагъэх. 14 Израил лъэпкъым къыхиубытэрэ нэфтэлый лъэпкъым щыщ шъузабэ горэм ар икІалэщтыгъ. Ятэ Цэур щыщыгъ, джэрзым Іоф зэрэдэпшІэщтым ар фэІазэу щытыгъэти, фэІэпэІасэу пкъыгъо зэфэшъхьафхэр ащ хишІыкІыщтыгъэх. Ар пачъыхьэу Сэлмэн дэжь къэкІуагъэу Іоф зэфэшъхьафхэр фишІэщтыгъ.
Джэрз кІэсэнитІур зэришІыгъэр
15 Метрибгъу зырыз фэдиз зилъэгэгъэ кІэсэнитІоу джэрз гъэткІугъэм ащ хишІыкІыгъэхэм метрэ хырых фэдиз зикІыхьэгъэ джэрз шъэгъэ блэрхэр зэфэдэу хъурэябзэу къадекІокІыщтыгъэх. 16 КІэсэн шъхьагъхэр хъурэябзэу къызэдаубытэу къатыригъэуцожьынхэм пае, метритІурэ ныкъорэ фэдиз зырыз ялъэгагъэу танджхэр джэрзым хигъэткІукІыгъэх. 17 КІэсэн шъхьагъхэм атыригъэуцогъэ танджхэм къарихъухыжьынэу джэрз шъэгъэ блэрхэмрэ хъытыу фэдэу зэхэблэгъэ джэрз пшъэхъухэмрэ блырыблэу ыгъэхьазырыгъэх. 18 Джаущтэу кІэсэнхэр ыгъэпсхи, ахэм ашъхьагъхэм атыригъэуцогъэ танджхэм къарихъухыжьыгъэ хъытыухэм ачІэгъ къыдекІокІэу фэхъурэяшъоу къытепшырэ сатыритІоу нар теплъэ зиІэхэр язырызэу ышІыгъ. 19 МетритІу хъунэу яинагъэу аІууц къэгъагъэхэм ятеплъэ зиІэ танджхэр ышІыхи Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапІэу кІэсэнхэр зыкІэтым кІагъэуцогъэ пкъэухэм ашъхьагъ тыригъэуцожьыгъэх. 20 Фэхъурэяшъоу къытепшырэ тхыпхъэхэу кІэсэнитІуми ашъхьагъ тетыгъэ танджхэм алъэпсэ шъыпкъэмэ къадекІокІыхэрэр хъытыум пэблэгъагъэх. СатыритІу хъоу нар шъитІу хъурэябзэу ахэм къаришІэкІыгъ. 21 ЕтІанэ кІэсэнхэр кІэтэу Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапІэ ышІыгъ. Зы кІэсэныр къыблэмкІэ ыгъэуцуи, ЯхынкІэ еджагъ. Адрэ кІэсэныр темырымкІэ ыгъэуцуи, БоІазкІэ еджагъ. 22 КІэсэнхэм ашъхьагъ аІууц къэгъагъэм итеплъэ фэдэ яІэу ышІыгъ. Джащ тетэу кІэсэнхэм ягъэуцун ыухыгъ.
Джэрзым хэшІыкІыгъэ лэгъуп-псыубытыпІэр
23 ЕтІанэ лэгъуп-псыубытыпІэр джэрзым хишІыкІыгъ. Ащ ынэз зы бгъум къыщегъэжьагъэу адрэ бгъум нэс метритф фэдиз хъущтыгъэ. Ар зэпэхъурэебзагъ, илъэгагъэ метритІурэ ныкъорэ фэдизыгъ, ащ ынэз ихъурэягъэ метрэ пшІыкІутф фэдиз илъыгъ. 24 Джэрз лэгъуп-псыубытыпІэ ІупшІэ чІэгъым хъурэябзэу къыдекІокІэу метрэныкъо фэдиз пэпчъ къалъыркъэб теплъэ зиІэ шІыгъэхэр пшІырыпшІэу пышІэгъагъэх. СатыритІу хъоу зэготхэу ахэр лэгъуп-псыубытыпІэм хъурэябзэу къыдекІокІыщтыгъэх. Къалъыркъэбхэри лэгъуп-псыубытыпІэри зэдакІоу джэрзым зэдыхэгъэткІукІыгъагъэх. 25 Лэгъуп-псыубытыпІэр цу пшІыкІутІум атетыгъ: цуищыр ашъхьэкІэ темырымкІэ, адрищыр къохьапІэмкІэ, щыр къыблэмкІэ, адрищыр къокІыпІэмкІэ гъэзэгъагъэх. Лэгъуп-псыубытыпІэр ахэм атетыжьыгъ, акІэнтІыІухэр лъачІэмкІэ гъэзэгъагъэх. 26 Лэгъуп-псыубытыпІэм ынэзхэр Іабгъу фэдиз хъунэу Іужъугъэх, ыІупшІэхэр Іэгубжъэ ІупшІэм фэдэу гъэпсыгъэхэу, аІууц къэгъэгъэ къызэІукІыгъакІэм итеплъэ зыдаІыгъыгъ. Лэгъуп-псыубытыпІэм псэу литрэ мин тІокІитІу фэдиз ифэщтыгъэ.
Щэрэхъхэм атет тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэхэр
27 Джащ фэдэу ащ щэрэхъхэм атет тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэхэр пшІы хъоу джэрзым хишІыкІыгъэх. Щэрэхъхэм атет тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэ пэпчъ метритІу фэдиз икІыхьэгъагъ, ишъомбгъуагъэщтыгъэр метритІу фэдиз, метрэрэ ныкъорэ хъунэу илъэгэгъагъ. 28 Щэрэхъхэм атет тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэхэр мыщ фэдэу зэхэгъэуцогъагъэх: абгъухэр кІоцІымкІэ щыІэ зэгъэпытылІапІэхэмкІэ зэкІэгъэпытыхьэгъагъэх. 29 КІоцІымкІэ щыІэ зэгъэпытылІапІэхэмкІэ зэкІэгъэпытыхьэгъэ бгъухэми зэгъэпытылІапІэхэми аслъанхэр, цухэр, къэрыубхэр атешІыхьэгъагъэх. Аслъанхэмрэ цухэмрэ ашъхьагъи ачІэгъи Іэрам зэхэблагъэхэр атешІыхьэгъагъэх. 30 ТхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэ пэпчъ икулъэмыджхэр джэрзэу джэрз щэрэхъиплІымэ атетыгъ. Лэгъуп-псыубытыпІэр къэмыукъончыным пае тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэм икъопиплІэу тэмэпкъышъхьэм фэдэу къыпыщыщтыгъэхэм атегъэуцогъагъ. Ахэри Іэрам зэхэблагъэ пэпчъи зэдакІоу джэрзым зэдыхэгъэткІукІыгъагъэх. 31 ТхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэм ынэз сантиметрэ шъэныкъокІэ къытеІатыкІыгъагъ. ИтеплъэкІэ кІэсэн лъапсэмэ афэдэу хъурэягъ, ишъомбгъуагъэ сантиметрэ тІокІищрэ пшІыкІутфырэ фэдизыгъ. Ынэз дэхэфэшІ горэхэр къешІэкІыгъагъэх. Ар зыдэтым ыбгъухэр плІэмыягъэх нахь, хъурэягъэхэп. 32 ТхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэр щэрэхъиплІмэ атетыгъ. Щэрэхъхэм якулъэмыджхэр тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэм дыхэтыгъэх. Щэрэхъ пэпчъ илъэгагъэ сантиметрэ тІокІищрэ пшІыкІутфырэ фэдизыгъ. 33 Щэрэхъмэ язэхэлъыкІэ ку псынкІэмэ акІэт щэрэхъмэ афэдагъ. Ахэм якулъэмыджхэри, якущэрэхъ лъэгухэри, якутакъэхэри, якуцэхэри – зэкІэри зэдакІоу джэрзым зэдыхэгъэткІукІыгъагъэх. 34 ТхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэ пэпчъ ыкъопиплІ тэмэпкъышъхьэм фэдэу къыпыщыщтыгъэх. Ахэр тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэмэ адыхэгъэткІукІыгъагъэх. 35 Щэрэхъхэр зыкІэт тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэм ынэзхэр сантиметрэ тІокІырэ тфырэ фэдиз горэкІэ тегъэуцуапІэм къышъхьащыщтыгъэх. Ащ ыкъуапэхэм яубытыпІэхэри ыбгъухэри зэдакІоу шІыгъагъэх. 36 Щэрэхъхэр зыкІэт тхьакІыпІэ-тегъэуцуапІэмэ яубытыпІэмэ анэзхэм къэрыубхэр, аслъанхэр, пальмэ чъыгхэр зытебгъэуцон плъэкІыщт чІыпІэмэ атыришІыхьэхи, Іэрам блэрхэм ясурэтхэр ахэм къаригъэкІокІыжьыгъэх. 37 Джаущтэу щэрэхъхэм атет тхьакІыпІэ-тегъэуцопІипшІыр ащ ышІыгъ. ЯшІыкІэкІи, яшапхъэкІи, ятеплъэкІи зэфэдэхэу ахэр джэрзым хигъэткІукІыгъэх. 38 Джэрз лэгъупипшІи ащ ышІыгъ. Лэгъуп пэпчъ литрэ шъий ифэщтыгъэ. Лэгъуп пэпчъ илъэгагъэ метритІу фэдизыгъ, лэгъуп пэпчъ щэрэхъхэр зыкІэт тхьакІыпІэ-тегъэуцопІипшІым яз тетыгъ. 39 ЕтІанэ щэрэхъхэр зыкІэт тхьакІыпІэ-тегъэуцопІитфыр Тхьэм и Унэ икъыблэ лъэныкъокІэ гъэзагъэу, адритфыр Тхьэм и Унэ итемыр лъэныкъокІэ щыІэу зэбгыригъэуцукІыгъэх. Джэрзым хэшІыкІыгъэ лэгъуп-псыубытыпІэр Тхьэм и Унэ икъыблэ-къокІыпІэ лъэныкъокІэ ыгъэуцугъ.
Тхьэм и Унэ зэрагъэдэхагъэр
40 ЕтІанэ Хъирам лэгъупхэр, хьакужъонтхъухэр, лэджэнхэр ышІыгъэх. Джаущтэу Хъирам пачъыхьэу Сэлмэн дэжь щыІэу Зиусхьаным и Унэ щишІэщтыгъэ Іофыр зэкІэ ыухыгъ. 41 Ащ ышІыгъэх: кІэсэнитІури, фэхъурэяшъоу щыт танджхэу ахэм ашъхьарысхэри, танджитІуми къяхъухыжьыгъэщт хъытыуитІури; 42 нар шъиплІыри хъытыуитІум апишІэжьыгъэх; хъытыу пэпчъ нарэу пышІэгъагъэр сатыритІу; кІэсэнхэм ашъхьарыс танджхэм къарихъухыжьынхэу ахэр ащ ышІыгъэх; 43 щэрэхъхэр зыкІэт тхьакІыпІэ-тегъэуцопІипшІыри, щэрэхъхэр зыкІэт лэгъупипшІыри, 44 лэгъуп-псыубытыпІэри, ащ ычІэгъ чІэт цу пшІыкІутІури, 45 лэгъупцІыкІухэри, хьакужъонтхъухэри, лэджэнхэри ащ ышІыгъэх. Зиусхьаным и Унэ пае Хъирам Сэлмэн фишІыгъэ пкъыгъо пстэури джэрз зэпэлыдыжьым хэшІыкІыгъагъэх. 46 Пачъыхьэм ар ыгъэткІути Иордан пэмычыжьэу, Сукъотрэ Цэртанрэ азыфагу илъ чІыпІэм чІыгу итІыкІыгъэм щыраригъэкІэжьыщтыгъэ. 47 ЕтІанэ а пкъыгъохэр бэ дэдэ зэрэхъущтыгъэхэм къахэкІэу джэрзэу агъэкІуагъэр зыфэдизыр Сэлмэн аригъэгъэнэфагъэп. 48 Ащ дакІоу Сэлмэн Зиусхьаным и Унэ чІэтыщтыхэр аригъэшІыгъэх. АригъэшІыгъэхэр мыщ фэдэх: дышъэ къурмэншІыпІэр, гъомылэ тынхэр зытыралъхьащт дышъэ Іанэр; 49 Тхьэм и Унэ хэт кІоцІ унэ лъапІэм икъыблэ лъэныкъокІэ тфырытфэу щытынхэу дышъэ къабзэм остыгъэхэр хишІыкІыгъэх; къэгъагъэхэри, остыгъэхэри, Іадэхэри дышъэм хэшІыкІыгъагъэх; 50 лэджэн цІыкІухэр, остыгъэм ишъэгъэ стафэхэр къызэрэпахырэ Іадэхэр, нэмыкІ лэджэнхэр, Іэгубжъэхэр, жъапхъэхэр дышъэ къабзэм хэшІыкІыгъагъэх. ЛъапІэмэ анахь лъэпІэжьэу Тхьэм и Унэ ыкІоцІ итыжьым хэлъ пчъэмрэ Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапІэ хэлъ пчъэмрэ яхьалъкъхэр дышъэм хэшІыкІыгъагъэх. 51 Джаущтэу Зиусхьаным и Унэ игъэпсын пылъыгъэ ІофшІэн пстэури Сэлмэн зэшІуихыгъ. Арыти, Сэлмэн ятэ Даут тыжьынэу, дышъэу, пкъыгъохэу Зиусхьаным фигъэшъошэгъагъэхэр къыхьхи, Зиусхьаным и Унэ хэт пкъыгъолъэпІэ-гъэтІылІыпІэм чІэлъынхэу аритыпагъэх.
1 тхылъыр 8
Тхьэм ипхъонтэ лъапІэ Тхьэм и Унэ къызэрахьыжьыгъэр
1 Сэлмэн Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ Даут икъалэу Цион къыдахыжьынышъ къахьыжьыным пае Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъухэм, зэкІэ лІакъомэ яІэшъхьэтетхэм, израил цІыфхэм къатекІыгъэхэм япащэхэм пачъыхьэу Сэлмэн дэжь, Ерусэлэм, къэкІонхэу къяджагъ. 2 Арыти, илъэсым ияблэнэрэ етан мазэм тефэу израилхэр зэкІэ пачъыхьэу Сэлмэн дэжь агъэмэфэкІынэу къекІолІагъэх. 3 Израилым инахьыжъ упчІэжьэгъу пстэури къакІохи, къурмэнышІхэм пхъонтэ лъапІэр къаІатыгъ. 4 Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІи, чэтэнгъэІэгъэ лъапІэри, ащ чІэлъыгъэ пкъыгъо лъапІэхэри рахьыжьагъэх. КъурмэнышІхэмрэ лэуйхэмрэ ахэр ахьыщтыгъэх. 5 Пачъыхьэу Сэлмэнрэ зэрэ Израилэу ицІыф хэхыгъэхэу ащ щызэрэугъоигъэхэмрэ пхъонтэ лъапІэм ыпэ итхэу, мэл-пчэнхэмрэ былымхэмрэ ябагъэ зыфэдизыр къэлъытэгъуаеу къурмэн ашІхэзэ, кІощтыгъэх. 6 КъурмэнышІхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапІэ къахьи, лъапІэмэ яанахь лъэпІэжьыр зэрытыщт кІоцІ унэм рахьи, къэрыубмэ атэмэ чІэгъмэ ачІагъэуцуагъ. 7 Къэрыубмэ атамэхэр пхъонтэ лъапІэр зыдэщыт чІыпІэм ышъхьагъ щызэкІэхыгъэхэу, пхъонтэ лъапІэмрэ ар зэрэзэрахьэрэ пхъэ убытыпІэхэмрэ ашъхьагъ щыгъэІэгъагъэх. 8 ЧІыпІэ лъапІэу кІоцІ унэ лъапІэм ыпашъхьэ итымкІэ узыплъэкІэ, пхъонтэ лъапІэр зэрэзэрахьэрэ пхъэ убытыпІэхэм аІэпакІэхэр щыплъэгъущтыгъэх, ау укъыІукІотмэ, плъэгъущтыгъэхэп. Джы къызнэсыгъэми джащ фэдэу ахэр зэрэщытых. 9 Израил цІыфхэр Мысыр хэгъэгум къикІыжьыгъэхэу, Зиусхьаным ахэм зэзэгъыныгъэ къызадешІым, Мосэ Хъорэб къушъхьэм щыІэзэ пхъонтэ лъапІэм дилъхьэгъэгъэ мыжъобгъуитІум анэмыкІ зыпари ащ дэлъыгъэп. 10 КъурмэнышІхэр чІыпІэ лъапІэм къызекІыжьхэм, ошъуапщэр Зиусхьаным и Унэ из хъугъэ. 11 Ащ ошъуапщэр из зэрэхъугъэм къыхэкІэу къурмэнышІхэр щытынхэ алъэкІыщтыгъэп. Джащ нэсэу Тхьэм Зиусхьаным и Унэ зэлъикІугъ. 12 Мыщ дэжьым Сэлмэн къыІуагъ: «Зыщымылъэгъушъущт чІыпІэм зэрэщыІэр ежь Зиусхьаным къыІуагъ. 13 УипсэупІэнэу Ощ пае мары Унэ лъапІэр сэ згъэпсыгъэ, егъашІэм ущыщыІэнэу ар О уичІыпІ».
Сэлмэн цІыфхэм зэрадэгущыІагъэр
14 Зэрэ Израилэу ицІыф хэхыгъэхэу щытхэм Сэлмэн закъфыригъэзэкІи Тхьэм ынэшІу къащыфэнэу къафэлъэІуагъ. 15 Ащ къыІуагъ: «Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм, сятэ Даут къыриІуагъэр непэ зыгъэцэкІэжьыгъэм, щытхъур ыдэжь! Ащ ыІогъагъ: 16 "Сиизраил лъэпкъ Мысырым къызщисщыжьыгъэ мафэм къыщегъэжьагъэу Сэ сцІэ пае Унэ щагъэпсынэу Израилым илІакъохэр зыщыпсэурэ къалэмэ ащыщ гори къыхэсхыгъэп, Сиизраил лъэпкъ илІышъхьэ хъуным пае Даут къахэсхыгъ". 17 Сятэ Даут Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэ епхыгъэу унэ ыгъэпсынэу гухэлъ иІагъ. 18 Ау Зиусхьаным сятэ Даут къыриІуагъ: "Джары сцІэ епхыгъэу унэ пшІынэу угу зэрилъыр дэгъу. 19 Ау сцІэ епхыгъэу унэ зыгъэуцущтыр къыпхэкІыгъэ шъаор нахь орэп, джары сцІэ епхыгъэу унэ зышІыщтыр". 20 Зиусхьаным ыІуагъэр ыгъэцэкІэжьыгъ. Сятэ Даут ычІыпІэ сэ сиуцуагъ, Израилым итахъти сытетІысхьагъ, Зиусхьаным зэриІуагъэм фэдэу, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцІэ епхыгъэу унэ сшІыгъэ. 21 Зиусхьаным тятэхэр Мысыр хэгъэгум къызырещыжьхэм ахэм къадишІыгъэгъэ зэзэгъыныгъэр зыдэлъ пхъонтэ лъапІэм пайи чІыпІэ ащ щызгъэхьазырыгъ».
Тхьэм и Унэ икъызэІухыгъом Сэлмэн тхьэлъэІоу щишІыгъэр
22 Ащ дэжьым Сэлмэн израил лъэпкъым изэІукІэ ыпэ итэу къурмэншІыпІэм ыпашъхьэ дэжь уцугъэ, ыІэхэр уашъом фэгъэзагъэу къыдиІэтыехи, 23 къыІуагъ: «Зиусхьанэу Израилым и Тхьэр! Ощ фэдэу Тхьэ ташъхьагъкІэ уашъоми ычІэгъкІэ чІыгуми атетэп. УиІумэтхэм адэпшІыгъэ зэзэгъыныгъэм уфэшъыпкъэу, зыгукІэ къыпфэщагъэхэу уапашъхьэ ит УиІумэтхэм гукІэгъу къафэошІы. 24 УиІумэтэу сятэ Даут къепІогъагъэр бгъэцэкІэжьыгъэ; О къэпІогъагъэр непэ бгъэцэкІэжьыгъэ. 25 Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр, "Пкъохэр зытет гъогухэм афэсакъхэу, ощ фэдэу сапашъхьэ итхэмэ, о къыпхэкІыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых" пІуи, УиІумэтэу сятэ Даут къепІогъагъэр джы къэгъэшъыпкъэжь. 26 Израилым и Тхьэр, УиІумэтэу сятэ Даут къепІогъагъэр шъыпкъэ орэхъужь! 27 Шъыпкъэ дэдэу, Тхьэр ара чІыгум щыпсэущтыр? Уашъоми уашъохэм яуашъуи О уарыфэрэп, сэ сшІыгъэ унэм ащыгъум уифэхэнэп ныІа. 28 Ау щытми, си Зиусхьанэу Тхьэр, УиІумэт итхьэлъэІурэ къызкІэлъэІурэмрэ унаІэ къатедз, УиІумэт иджэмакъэрэ тхьэлъэІоу непэ ышІырэмрэ къызэхэхых. 29 Уинэплъэгъу мафи чэщи мы Унэми, О пцІэ зэпхыгъэнэу зыфэпІогъэ мы чІыпІэми къафэрэгъэзагъ. УиІумэт а чІыпІэм щытэу тхьэлъэІоу ышІыщтыр къызэхэорэх. 30 О УздэщыІэ мы чІыпІэм дэжь щытхэу УиІумэти Уиизраил лъэпкъи тхьэлъэІу зыщашІыкІэ, ятхьэлъэІу къызэхэх, О уздэщыІэ чІыпІэм, ошъогум къыщызэхэхи япсэкІодхэр къафэгъэгъу. 31 Зыгорэм игупсэ зэрар фэхъоу псэкІод ышІагъэу, адрэр къедаоу тхьэлъанэ ригъэшІынэу, тхьэлъанэ зэдашІынэу мы Унэм чІэт къурмэншІыпІэм къызекІуалІэхэкІэ, 32 ошъогум къыщызэхэхи, УиІумэтхэм хьыкумышІ къафэхъу, мысэм ышІагъэр ышъхьэ къигъэфэжьи гъэмысэ, зафэм изэфагъэ елъытыгъэу зэрэзафэр къэгъэнаф. 33 Уиизраил лъэпкъ уапашъхьэ псэкІод зэрэщишІагъэм пае пыир къызытекІокІэ, уадэжь къагъэзэжьэу мы Унэм къызыщыолъэІухэкІэ, агу еІэжьыгъэхэу къызыщыолъэІухэкІэ, 34 ошъогум къыщызэхэххи, Уиизраил лъэпкъ ипсэкІодшІагъэ къыфэгъэгъуи, ятэмэ къяптыгъэгъэ чІыгур ахэм къятыжь. 35 Уапашъхьэ псэкІод щашІагъэу, ащ пае ахэм огъу къафэбгъэкІуагъэу мы чІыпІэм зыкъыфагъазэу ахэр къызыолъэІухэкІэ, уадэжь къызагъэзэжькІэ, О зэребгъэуцолІагъэхэм къыхэкІэу псэкІодэу ашІагъэм зыфыкІэгъожьхэкІэ, 36 ошъогум къыщызэхэххи, УиІумэт Уиизраил лъэпкъ ипсэкІодшІагъэ къыфэгъэгъу, зэрыкІон фэе гъогу зафэр къыфэгъэнафи, плъэпкъ кІэнэу къептыгъэ уичІыгу ощх къыщыфегъэщх. 37 ЧІыгум щыгъаблэу, хьадэгъур къызпыкІырэ зэпахрэ бэгуузыр къекІокІэу, жьыбгъэ стырыр къепщэу, лэжьыгъэр зыгъэкІодрэ узыр, мацІэр, хьамлыухэр къежьагъэхэу е зыщыпсэухэрэ къалэм ичІыгумэ пыир къатебанэу, тхьамыкІагъо горэ къафыкъокІэу, уз горэм ригъэзыгъэхэу, 38 агу еІэжьыгъэхэу, тхьамыкІагъом зэлъиубытыгъэхэу, мы Унэм аІэхэр къызыщыпфащэйхэкІэ, зы нэбгырэ горэм е Уиизраил лъэпкъ зэрэщытэу лъэІу къызыпфашІыкІэ, ахэр къызыолъэІухэкІэ, 39 уздэщыІэ чІыпІэу ошъогум О къыщызэхэххи, япсэкІодхэр къафэгъэгъу. Хэти зэрыкІогъэ гъогум, ыгу иплъагъорэм елъытыгъэу, ифэшъуашэр егъэгъот, сыда пІомэ цІыф пстэуми агу илъым О зыр ары щыгъуазэр. 40 Ахэр зэхьылІагъэр тыпщыщынэмэ, тятэмэ къяптыгъэ чІыгум ренэу тызэрэщыпсэущтыр ары. 41 Уиизраил лъэпкъ щымыщ хамэр О уикъэбар зэхихыгъэу, ащ пае лъэныкъо чыжьэм къикІэу къызыкІокІэ, – 42 сыда пІомэ О уикъэбарышхуи, уилъэкІи, уизэшІокІи ахэми зэхахыщт, – ари къэкІонышъ, мы Унэм щылъэІощт. 43 УздэщыІэ чІыпІэу ошъогум О къыщызэхэхи, хамэр къызэрэуаджэрэр зэкІэ къыфашІ, чІыгум тет лъэпкъ пстэуми уашІэным, Уиизраил лъэпкъ къызэрэпщыщынэрэм фэдэу къыпщыщынэнхэм, къыщыолъэІунхэу мы Унэр О зэрэпфэсшІыгъэм икъэбар зэхахыным пае. 44 О зэрыбгъэкІорэ гъогум тетэу, Уилъэпкъ пыим пэшІуекІоу заом зежьэкІэ, О къыхэпхыгъэ къалэмкІэ, О пцІэ епхыгъэу сшІыгъэ унэм зыкъыфагъазэу Зиусхьаным елъэІухэ зыхъукІэ, 45 ахэм ятхьэлъэІуи къызкІэлъэІухэри ошъогум О къыщызэхэххи, зэфагъэкІэ къапэгъокІ. 46 Уапашъхьэ псэкІод щашІэу, – псэкІод зымышІырэ цІыф щыІэпышъ, – ахэм О уакъыфэгубжэу, пыйхэм аІэкІаплъхьэхэу, гъэры зышІыгъэхэ пыим ичІыгу чыжьэ е благъэ ахэр защэхэкІэ, 47 етІанэ гъэрэу зыдэщыІэхэ чІыпІэм зыкъыщашІэжьэу, "псэкІод тшІыгъэ, хэбзэнчъэу тызекІуагъ, лажьэ ттелъ" аІозэ, гъэры зыщашІыгъэхэ чІыгум зэрисхэзэ, зыкъыпфагъазэу къызыолъэІухэкІэ, 48 гъэры зышІыгъэхэ пыйхэм ячІыгу зэрисхэзэ, агукІи апсэкІи О зыкъыпфагъазэу, ятэмэ къяптыгъэ ячІыгу, О къыхэпхыгъэ къалэм, О пцІэ епхыгъэу сшІыгъэ унэм закъыфагъазэу О къызыолъэІухэкІэ, 49 ятхьэлъэІуи къызфэлъаІохэри ошъогум, О уздэщыІэ чІыпІэм, къыщызэхэххи, зэфагъэкІэ къапэгъокІ, 50 Уилъэпкъ уапашъхьэ щишІыгъэ псэкІодри уапашъхьэ зэрэщыхэукъуагъэри къыфэгъэгъух, гъэры зышІыгъэхэм гукІэгъу къафыряІаным пае ахэм агухэр къягъэгъух. 51 Сыда пІомэ ахэр Мысырым къипщыжьыгъэхэр, гъучІ хьакухэм ямэшІостыр къыхэпщыжьыгъэхэр ары. 52 УиІумэт итхьэлъэІурэ Уиизраил лъэпкъ итхьэлъэІурэ уинэплъэгъу къафэрэгъэзагъ, ахэр О къыуаджэхэ зыхъукІэ сыдыгъуи зэхэпхынхэм пае. 53 Сыда пІомэ тятэхэр Мысырым къызеощыжьхэм, Зиусхьанэу Тхьэр, УиІумэт Мосэ къызэрепІуагъэм фэдэу, пІэ илъынэу дунаим тет лъэпкъ пстэуми О ар къахэпхыгъ!»
Сэлмэн Тхьэм ынэшІу къыщыфэнэу лъэпкъым зэрэфэлъэІуагъэр
54 Сэлмэн итхьэлъэІуи, Зиусхьаным фыриІэ лъэІури къызеуххэм, ыІэхэр уашъомкІэ гъэзагъэхэу, дэІэтэягъэхэу Зиусхьаным икъурмэншІыпІэ ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкІэ щысыгъэти, къэтэджыжьыгъ. 55 Ащ дэжьым щытэу ымакъэ лъэшэу Іоу, Тхьэм ынэшІу къащыфэнэу, израил цІыфэу къызэІукІагъэхэм къафэлъаІуи къыІуагъ: 56 «Зиусхьаным зэриІуагъэм фэдэу, Иизраил лъэпкъ гупсэфыгъо къезытыгъэм щытхъур ыдэжь! ИІумэт Мосэ къыриІогъэ гущыІэшІухэм ащыщ гори мыгъэцэкІэжьыгъэу къэнагъэп. 57 Тятэмэ зэрягъусагъэм фэдэу, ти Зиусхьанэу Тхьэр тэри терэгъус, тыкъерэмыбгын, тыкъызэремынэкІ! 58 Ащ игъогумэ татетыным, тятэмэ осыет къафишІыгъэ унашъохэр, Ащ ишапхъэхэр, Ащ игъэнэфагъэхэр дгъэцэкІэнхэм пае, тыгухэмкІэ тызферэщэх! 59 Зиусхьаным ыпашъхьэ сызэрэщелъэІугъэ гущыІэхэр ти Зиусхьанэу Тхьэм мафи чэщи лъэрэІэсых, Зиусхьанэу Тхьэр ИІумэти Иизраил лъэпкъи зэфагъэкІэ мафи чэщи къапэрэгъокІ, 60 Зиусхьаныр зэрэ Тхьэр, Ащ нэмыкІ зэрэщымыІэр дунаим тет лъэпкъ пстэуми ашІэным пае. 61 Джы фэдэу ти Зиусхьанэу Тхьэм ишапхъэхэм татетыным, Ащ иунашъохэр дгъэцэкІэнхэм пае, шъугукІэ зэрэщытэу Ащ шъуфэрэгъэзагъ!»
Сэлмэн къурмэнхэр зэришІыгъэр
62 Ащ дэжьым пачъыхьэми израил цІыфэу зэкІэ ащ игъусэхэми Зиусхьаным пае къурмэн ашІыгъ. 63 Арыти, Сэлмэн Зиусхьаным пае былымышъхьэ мин тІокІырэ минитІурэ мэл-пчэнхэу минишъэрэ мин тІокІырэ мамыр къурмэн ышІыгъэх. Джаущтэу пачъыхьэмрэ израил цІыфхэмрэ Зиусхьаным и Унэ къызэІуахыгъ. 64 А мэфэ дэдэм пачъыхьэм къурмэнгъэст, гъомылэ тын ышІхи, мамыр къурмэнмэ къатекІыгъэ шэр ыгъэсти, Зиусхьаным и Унэ ыпашъхьэ ит щагум ипчэгу ыукъэбзыгъ. Къурмэнгъэстэу, гъомылэ тынэу ышІыгъэхэмрэ мамыр къурмэныпхъэхэм къатекІыгъэ шэмрэ Зиусхьаным ыпашъхьэ щытыгъэ джэрз къурмэншІыпІэм ифэшъунхэу щытыгъэп. 65 Сэлмэн а уахътэм мэфэкІышхо ышІыгъ, Хъэмат къалэ идэхьагъу къыщегъэжьагъэу игъукІырэ псыхъоу Мысырым игъунапкъэкІэ щыІэм нэсыжьэу къарыкІыгъэ израил цІыфхэр зэкІэ зэІукІэшхом, ти Зиусхьанэу Тхьэм дэжь, къекІолІэгъагъэх. Мэфиблэ, джыри мэфиблэ, зэкІэмкІи мэфэ пшІыкІуплІэ ахэм агъэмэфэкІыгъ. 66 Яенэрэ мафэм Сэлмэн цІыфхэр ытІупщыжьыгъэх. Зиусхьаным ИІумэт Даутрэ Иизраил лъэпкърэ шІоу къафишІагъэм пае гушІуагъом зэлъиштагъэхэу, чэфыр агу изэу ахэр, Тхьэм ынэшІу къыщыфэнэу пачъыхьэм фэлъаІохи, ядэжь кІожьыгъэх.
1 тхылъыр 9
Тхьэр Сэлмэн къызэрэфэкІуагъэр
1 Сэлмэн Зиусхьаным и Уни, пачъыхьэ унэми, джащ фэдэу ышІынэу зыфэегъэ пстэуми ягъэпсын зеухым, 2 Зиусхьаныр ГъыбІон къызэрэщыфэкІогъагъэм фэдэу ятІонэрэу Сэлмэн къыфэкІуагъ. 3 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «УитхьэлъэІуи укъызэрэсэлъэІугъэхэри Сэ зэхэсхыгъэх. ЕгъашІэм Сэ сцІэ чІэтынэу о пшІыгъэ Унэр згъэкъэбзагъэ; синэплъэгъуи сыгуи егъашІэм ащ теплъэхъукІыщтхэп. 4 Уятэ Даут фэдэу, шъыпкъэм утетэу, ар къызэрэсфэлэжьагъэм фэдэу, угукІи упсэкІи сапашъхьэ уитмэ, осыетэу къыпфэсшІыгъэхэр зэкІэ бгъэцакІэхэу, Сишапхъэхэмрэ Сигъэнэфагъэхэмрэ къэуухъумэхэзэ пшІыщтмэ, 5 "О къыпхэкІыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых" сІуи, уятэ Даут къызэресІуагъэм фэдэу, уипачъыхьагъу егъэшІэрэу Израилым щызгъэуцущт. 6 Ау шъори шъуикІалэхэми шъузгокІхэу, осыетэу, унашъоу къышъуфэсшІыгъэхэр шъумыгъэцакІэхэу, нэмыкІ тхьэхэм зафэжъугъазэу, ахэм шъхьащэ афэшъушІ зыхъукІэ, 7 Израилыр чІыгоу къестыгъэм тезгъэкІодыкІыщт, Сэ сичІыпІэнэу сыукъэбзыгъэ Унэр пхъатэ зыпэсымыхьыжьэу, къэбаркІэ къызэфаІотэжьэу Израилыр лъэпкъ пстэуми якІэнэкІалъэу къэзгъэнэщт. 8 Мы Унэр къутэфэ Іуашъхьэу къэнэжьыщт. Ащ блэкІырэм пэпчъ ыгучІэ зэризыгъэм нахь хэмылъэу кІэшъуикІызэ ыІощт: "Сыд пае Зиусхьаныр мы хэгъэгуми мы Унэми мыщ фэдэу адэзекІуагъа?" 9 Ащ дэжьым аІощт: "Ахэм ятэхэр мысыр хэгъэгум къизыщыжьыгъэхэ я Зиусхьанэу Тхьэр къабгыни, нэмыкІ тхьэхэр аштэхи, ахэм шъхьащэ зэрафашІыщтыгъэхэмрэ зэрафэлажьэщтыгъэхэмрэ апае Зиусхьаным джа тхьамыкІэгъо пстэури къафыригъэхыгъ"».
Сэлмэнрэ Хъирамрэ зэрэзэзэгъыгъэхэр
10 Сэлмэн унитІур, Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэм иунэрэ, илъэс тІокІырэ ышІхэзэ ыухыгъэх. 11 Джащ фэдизым Цэурым ипачъыхьэу Хъирам Сэлмэн зэрэшІоигъоу кедрэ ыкІи кипарис чъыгхэр, дышъэр къыфаригъащэщтыгъэхэти, пачъыхьэу Сэлмэн Хъирам Гъалыл хэкум итэу къэлэ тІокІ ритыгъ. 12 Арыти, Хъирам Цэур къыдэкІи Сэлмэн къыритыгъэ къалэхэм яплъынэу къызэкІом, ахэр ащ ыгу рихьыгъэхэп. 13 Ащ къыриІуагъ: «Сыд фэдэ къалэха адэ, сикъош, къысэптыгъэхэр?» Къабул чІыгукІэ ахэм ар яджагъ, непэ къызнэсыгъэми джары ахэм зэряджэхэрэр. 14 Хъирам пачъыхьэм дышъэ килограмм минищрэ шъихрэ къыфаригъэщэгъагъ.
Сэлмэн илъэхъан Израилым зыкъызэриІэтыгъэр
15 Сэлмэн Зиусхьаным и Унэ, ежь пае унэ, Милло зыфаІорэ етІэ зэтетэкъуагъэхэу къэлэ дэпкъым ылъапсэхэр зэрагъэпытэщтыгъэхэр, Ерусэлэм дэпкъыр, Гъэзэр, Мэгъыдэ, Гъэзэр къалэхэр ыгъэпсынхэм пае егъэзыгъэкІэ Іоф ашІэнэу цІыфхэм атырилъхьагъ. 16 Мысырым ипачъыхьэ фирхьауныр Гъэзэр екІуи ар тыригъэстыкІыгъагъ. КъэнаІан лъэпкъым щыщхэу къалэм дэсыгъэхэр зэхиукІэхи, ыпхъоу Сэлмэн ишъуз шІухьафтынэу ар ритыгъагъ. 17 Арыти, Сэлмэн Гъэзэррэ ыхэкІэ щыІэ Бэтхъорэнрэ ыгъэпсыгъэх, 18 БаІалати Татмори пшэхъолъэ шъофнэкІым щигъэпсыгъэх. 19 Джащ фэдэу Сэлмэн илэжьыгъэ-гъомлэпхъэ гъэтІылъыпІэхэр зыдэтыщт къалэхэр зэкІэ, ку псынкІэхэр зыдэщыІэщт къалэхэр, шыудзэхэм апае къалэхэр, Ерусэлэми Ливанми, ыІэ илъыгъэ чІыпІэ пстэуми, ащишІынэу зыфэягъэр зэкІэ Сэлмэн ышІыгъ. 20 Израил цІыфхэм ащымыщ цІыф лъэпкъхэу аморхэм, хьатхэм, пэрыцхэм, хъэухэм, еусхэм, 21 ахэм къахэкІыгъэхэу, израил цІыфмэ амыгъэкІодыгъэхэу псэоу къэнагъэхэм Сэлмэн егъэзыгъэкІэ Іоф ашІэнэу атырилъхьагъ. 22 Сэлмэн израил цІыфхэм егъэзыгъэкІэ Іоф аригъашІэщтыгъэп, ау ахэр ежь идзэкІолІыщтыгъэх, иІумэтыщтыгъэх, къыпэблэгъэ лІэкъо-лъэшыщтыгъэх, идзэпащэщтыгъэх, ку псынкІэу, шыоу ежь иІэхэм афэгъэзэгъагъэх. 23 Джахэр ары Сэлмэн аригъэшІэрэ Іофхэр зэрагъэцакІэхэрэм лъыплъэщтыгъэ Іэшъхьэтетхэр: япчъагъэкІэ нэбгырэ шъитфрэ шъэныкъорэ хъухэу ахэм Іоф зышІэрэ цІыфхэр агъэІорышІэщтыгъэх. 24 Фирхьауным ыпхъу Даут икъалэ къыдэкІыжьи, Сэлмэн ащ фаригъэшІыгъэ унэм кІожьыгъэ. ЕтІанэ Сэлмэн Милло ыгъэпсыгъ. 25 Сэлмэн Зиусхьаным пае ышІыгъэ къурмэншІыпІэм Зиусхьаным ыпашъхьэ илъэсым щэ къурмэнгъэстхэмрэ мамыр къурмэнхэмрэ щишІыщтыгъэх, гъомэ ІэшІухэр къызпиххэрэр щигъэстыщтыгъэх. Ащ дакІоу иунэ игъэпсыни ыухыгъ. 26 Джащ фэдэу пачъыхьэу Сэлмэн Едом хэкум ит Елат къалэм пэмычыжьэу, хы Плъыжьым Іут Іэцыон-Гъэбэр къалэм хыдзэм пае къухьэхэр щишІыгъэх. 27 Арыти, Хъирам къухьэгъэІорышІэным фэІэзэ ицІыфхэу хым щыгъуазэхэр Сэлмэн ицІыфхэм гъусэ афишІхи ыгъэкІуагъэх. 28 Ахэр Офыр чІыпІэм кІохи, дышъэу килограмм мин пшІыкІутІурэ шъихрэ къыращи пачъыхьэу Сэлмэн къыфащагъ.
1 тхылъыр 10
ЩэбаІ хэгъэгум ипачъыхьэгуащ
1 ЩэбаІ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ Зиусхьаным ишІуагъэкІэ Сэлмэн ищытхъоу аІуатэрэр зызэхехым, ащ дэжь ІуупчІыхьанэу къэкІуагъ. 2 Шъхьагъырытхэр бэу игъусэхэу Ерусэлэм ар къэкІуагъ; махъшэхэр мэ ІашІухэр къызпихрэ щыфэхэмкІэ, дышъэ бэ дэдэкІэ, мыжъо лъапІэхэмкІэ ушъэгъагъэх. Ар Сэлмэн дэжь къакІуи зыфэе пстэумкІи къыдэгущыІагъ. 3 Арыти, Сэлмэн ащ къызэреупчІыгъэ пстэуми япэкъокІ риІожьыгъ, пэгъокІ джэуап къызфимыгъотыжьышъуни пачъыхьэм къыриІуагъэхэм зи къахэфагъэп. 4 ЩэбаІ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ Сэлмэн иІушыгъи, унэу ащ ышІыгъэри, 5 иІанэ къытехьэрэ гъомлапхъэхэри, иІэшъхьэтетхэр Іанэм зэрэпэтІысхьэхэрэм пылъ хабзэхэри, игъомлэпхъэзехьэхэм язекІокІэ-шІыкІэхэри, ахэр зэрэфэпагъэхэри, исэнэзехьэхэри, Зиусхьаным и Унэ къурмэнгъэстхэр зэрэщишІхэри зелъэгъухэм, ащ нахьыбэрэ зыфэІэжэжьышъугъэп. 6 Арыти, пачъыхьэм къыриІуагъ: «О пшІэрэ Іофхэмрэ уиІушыгъэрэ яхьылІагъэу сихэгъэгу къэбарэу щызэхэсхыгъэхэр шъыпкъэ. 7 Ау сыкъэмыкІоу, сынитІукІэ сэмылъэгъуфэ сшІошъ хъугъэп. Шъхьае, зытет шъыпкъэм ызыныкъуи къысаІуагъэп, сыда пІомэ сэ зэхэсхыгъэм нахьыб Іушыгъэу пхэлъри мылъкоу уиІэри. 8 УицІыфхэу, мы уиІумэтхэу ренэу уапашъхьэ итхэу уиІушыгъэ зэхэзыххэрэр насыпышІох! 9 КъыпфэшІу уи Зиусхьанэу Тхьэу Израилым итахътэ утезгъэтІысхьагъэм щытхъур ыдэжь! Зиусхьаным Израилым егъэшІэрэ шІулъэгъу къызэрэфишІыгъэм къыхэкІэу ухьыкумышІынэу, шъыпкъэр зепхьанэу пачъыхьэу утыригъэхьагъ». 10 Ащ дэжьым пачъыхьэм дышъэу килограмм минищрэ шъихрэ, мэ ІашІухэр къызпиххэрэр бэ дэдэу, мыжъо лъапІэхэр ащ къыритыгъэх. ЩэбаІ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ мэ ІашІухэр къызпихрэ щыфэхэу къыритыгъэмэ афэдэ бэ дэдэу ащ къыфащэу джыри зыкІи къыхэкІыгъэп. 11 Джащ фэдэу Хъирам ихыдзэ къухьэу дышъэр Офыр къыфизыщыщтыгъэми чъыгплъыжь лъэпкъым фэдэуи мыжъо лъапІэхэуи бэ дэдэ Офыр къыфырищыгъ. 12 Пачъыхьэм а чъыгплъыжь лъэпкъым Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэ унэмрэ апае ІэубытыпІэхэр, орэдыІохэм апае бзэпсхэр зэрыщэгъэ пхъонтэпщынэ зэфэшъхьафхэр харигъэшІыкІыгъэх. Ащ фэдизым нэсэу чъыгплъыжь лъэпкъыр зыкІи къащагъэп, джы нэси алъэгъугъагъэп. 13 Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн ЩэбаІ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ зыфэягъэри къызкІэлъэІугъэхэри зэкІэ ритхи, шІухьафтынхэри фишІыгъэх. ЕтІанэ ежьми игъусэгъэ иІумэтхэми къыздикІыгъэгъэхэ хэгъэгум агъэзэжьыгъ.
Пачъыхьэу Сэлмэн ибайныгъэхэр
14 Сэлмэн пае илъэс къэс къащэрэ дышъэм ионтэгъугъэщтыгъэр килограмм мин пшІыкІубгъурэ шъибгъурэ тІокІиплІырэ. 15 Ар сатыу ашІыхэрэр къезыхьакІхэрэми, сатыушІхэми, Іарабыем ипачъыхьэ пстэуми, хэкухэм яІэшъхьэтетхэми къаІаххэрэм анэмыкІыгъ. 16 Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн дышъэм мэІушхо шъитІу харигъэуІучІыкІыгъэх. МэІу пэпчъ дышъэу текІодагъэр килограммиблым къехъу. 17 Джащ фэдэу нахь мэІу цІыкІухэри шъищ хъухэу дышъэм харигъэуІучІыкІыгъэх. МэІу пэпчъ дышъэу текІодагъэр килограммитфым тІэкІу къехъу. Пачъыхьэм ахэр Ливан Мэз Ун зыфаІорэм чІигъэуцуагъэх. 18 Пачъыхьэм пыл къупшъхьэм тэхътэ ин харигъэшІыкІи, дышъэ къабзэкІэ ар къараригъэтІылъэкІыжьыгъ. 19 Тахътэм лъэоених екІуалІэщтыгъэ. Тахътэм ыкІыб ышъхьагъ хъурэягъ, тетІысхьапІэу хэтым ыбгъуитІукІи ІэтелъхьапІэхэр иІагъэх. ІэтелъхьапІэхэм ІэкІэ шІыгъэу аслъаныхъухэр къаготыгъэх. 20 ДэкІоепІихым абгъуитІукІэ ІэрышІ аслъаныхъу пшІыкІутІу зырыз щытыгъ. Ащ фэдэ зы пачъыхьагъу горэми щашІыгъэу щытыгъэп. 21 Пачъыхьэу Сэлмэн шъуалъэу иІэ пстэури дышъэм хэшІыкІыгъагъэх. Ливан Мэз Ун зыфаІорэм чІэтыгъэ шъуалъэхэри зэкІэ дышъэ шъыпкъэм хэшІыкІыгъагъэх. Тыжьыным хэшІыкІыгъэ зи щыІагъэп, сыда пІомэ Сэлмэн иуахътэ тыжьыным уасэ иІагъэп. 22 Тарщыщ къыщашІыгъэ хыдзэ къухьэхэу пачъыхьэм иІагъэхэр Хъирам икъухьэхэм ягъусагъэх. Арыти, Тарщыщ къыщашІыгъэ хыдзэ къухьэхэр илъэсищ тешІэ къэс зэ къакІохэти, дышъэр, тыжьыныр, пыл къупшъхьэр, мамунэхэр, джэнэтбзыухэр къащэщтыгъэх. 23 Джаущтэу пачъыхьэу Сэлмэн мылъкоу иІэмкІи иІушыгъэкІи дунаим тет пачъыхьэ пстэуми ашъхьадифыщтыгъэ. 24 Арыти, зэрэдунаеу Тхьэм Сэлмэн къыхилъхьэгъэ Іушыгъэм едэІухэмэ ашІоигъоу, ар зэрагъэлъэгъунэу фэягъэх. 25 Ахэм тыжьын шъуалъэхэри, дышъэ шъуалъэхэри, щыгъынхэри, Іашэхэри, мэ ІашІухэр къызпихрэ пкъыгъохэри, шыхэри, къыдырхэри илъэс къэс шІухьафтынэу къыратыщтыгъэх. 26 Сэлмэн ку псынкІэхэмрэ шыухэмрэ зэригъэгъотыгъэх. Ку псынкІэ минрэ шъиплІрэ шыу мин пшІыкІутІурэ иІагъэх. Ахэр ку псынкІэхэр зыдэт къалэхэмрэ пачъыхьэм дэжь, Ерусэлэмрэ, адигъэуцуагъэх. 27 Пачъыхьэм тыжьыным ыуасэ мыжъо къызэрыкІохэм афэдэу ышІыгъ, кедрэхэр ихъоигъэхэти, къушъхьэлъэ чІыпІэхэм къащыкІырэ шхынцумпэ чъыгхэм яосэгъухэу ышІыгъ. 28 Шыхэр Сэлмэн Мысырымрэ Къуорэ къыфыращыщтыгъэх; пачъыхьэм исатыушІхэм ахэр ахъщэкІэ Къуо къыщащэфыщтыгъэх. 29 Ку псынкІэ пэпчъ тыжьын килограммиблрэ пшІэнитІукІэрэ, зы шыр тыжьын килограммрэ пшІэнийкІэрэ Мысырым къыфыращыщтыгъэх. Джащ фэдэу пачъыхьэм исатыушІхэм ахэр зэкІэ хьатхэмрэ Арамымрэ япачъыхьэхэм афащэщтыгъэх.
1 тхылъыр 11
Сэлмэн Тхьэм зэрэгокІыгъэр
1 Пачъыхьэу Сэлмэн фирхьауным ыпхъу нэмыкІэу, хэмэ хэгъэгумэ ащыщхэу, моабмэ, Іамонхэм, едомхэм, цыдонмэ, хьатхэм къахэкІыгъэхэу бзылъфыгъэхэр бэу шІу ылъэгъугъэхэти, ахэр шъузэу къыщагъэх. 2 Зиусхьаным «Ахэм шъуалъимыхь, ежьхэри къышъулъерэмыхьэх, шъугухэр ятхьэмэ афащэщтыхэшъ» ыІуи, израил цІыфхэм зигугъу къафишІыгъагъэхэр ары ахэр лъэпкъэу къызхэкІыгъагъэхэр. Джахэр ары Сэлмэн шІулъэгъу зыфишІыгъэхэр. 3 Пачъыхьэпхъухэу шъуз шъибл иІагъ, ишъуз гуадзэхэр шъищ хъущтыгъэх. Джаущтэу ишъузхэм ащ ыгу зэщафыгъ. 4 Арыти, Сэлмэн ижъышъхьэм ыгукІэ шъузэу иІэхэм нэмыкІ тхьэхэм апащагъ, ятэ Даут фэдэу и Зиусхьанэу Тхьэм ыгукІэ ар фэшъыпкъэ дэдагъэп. 5 Джащ тетэу Сэлмэн цыдонмэ ятхьэнэпцІ Астартэрэ Іамонхэм ятхьэнэпцІ бзэджэ-наджэу Мылъкомрэ афэлажьэу ыублагъ. 6 Зиусхьаным къемыкІущтыр Сэлмэн ышІэщтыгъ, ятэ Даут фэдэу Зиусхьаным ар фэшъыпкъэ дэдагъэп. 7 ЕтІанэ Сэлмэн моабмэ ятхьэнэпцІ бзэджэ-наджэу Къэмэщрэ Іамонхэм ятхьэнэпцІ бзэджэ-наджэу Молэхрэ апае Ерусэлэм къыпэблагъэу къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэхэр щигъэуцугъэх. 8 Хэмэ хэгъэгумэ ащыщ бзылъфыгъэу ишъузхэм, зитхьэхэм апашъхьэ гъомэ ІашІухэр щызгъэущтыгъэхэм, къурмэнхэр афэзышІыщтыгъэхэм зэкІэми джаущтэу афишІыгъ. 9 Арыти, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр Сэлмэн ыгукІэ зэрэгокІыгъэм пае къыфэгубжыгъ. Зиусхьаным тІо ащ зыкъыригъэлъэгъугъагъэми, 10 нэмыкІ тхьэхэм зафимыгъэзэнэу къыфигъэпытэгъагъэми, ащ пае къэмынэу Зиусхьаным къыфигъэпытагъэм ар едэІугъэп. 11 Арыти, Зиусхьаным Сэлмэн къыриІуагъ: «Ащ фэдэу зэрыпшІырэм, сиІуагъэ узэрэфэмышъыпкъагъэм, сишапхъэхэр къызэрэмыухъумагъэхэм пае, уипачъыхьагъу пІэкІэсхыпэнышъ, уиІумэт ар естыщт. 12 Ау о опсэуфэ уятэ Даут ихьатыркІэ ар сшІэщтэп, пкъо ар зыІэкІэсхыщтыр. 13 Пачъыхьагъур зэрэщытэу ащ ІэкІэсхыщтэп, пкъо зы лІакъо къестыщт, СиІумэт Даутрэ, Сэ къахэсхыгъэ Ерусэлэмрэ яхьатыркІэ».
Сэлмэн ипыйхэр
14 Зиусхьаным Сэлмэн пый къыфкъуигъэкІыгъ, ар едомэу, Едом пачъыхьэ лІакъом щыщэу Адад ары. 15 Даут Едомым щыІэзэ, дзэпащэу Иоаб аукІыгъэхэр ыгъэтІылъыжьынхэу къакІуи, Едомым ис хъулъфыгъэхэр зэкІэ ыукІыгъагъэх. 16 Едомым ис хъулъфыгъэхэр зэкІэ аукІыфэхэ Иоаби израил цІыфхэри мэзихэ ащ къисыгъагъэх. 17 Ау Адад ятэ къулыкъу фэзышІыщтыгъэ едом нэбгырэ заулэ игъусэу Мысырым екІужьыгъагъэх. Адад ащ дэжьым джыри сабыигъ. 18 Мыдиан хэкур къабгыни ахэр Паран чІыпІэм къэкІуагъэх, Параным щыщэу нэбгырэ заулэ гъусэ къызфашІи, Мысырым ипачъыхьэ фирхьауным дэжь къэкІуагъэх. Фирхьауным ащ уни, ышхыни, чІыгуи къыритыгъэх. 19 Фирхьауныр Адад лъэшэу къызэрэфэшІугъэм къыхэкІэу игощэ Тахъпынэс ышыпхъу шъузкІэ ащ къыритыгъагъ. 20 Арыти, Тахъпынэс ышыпхъу шъаоу Гъэнубат Адад къыфилъфыгъ. Тахъпынэс ар фирхьауным иунэ щипІущтыгъэ. Гъэнубат фирхьауным ыкъохэм ягъусэу фирхьауным иунэ исыгъ. 21 ЕтІанэ Даут ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм зэригъэзэжьыгъэми, дзэпащэу Иоаб зэрэщымыІэжьми якъэбар Адад зызэхехым, фирхьауным риІуагъ: «СытІупщыжьба, сичІыгу згъэзэжьынэу сыфай». 22 Ау фирхьауным ащ къыриІуагъ: «Сыда садэжь ущыІэу зыгорэм уфэныкъуа, сыд пае уичІыгу бгъэзэжь пшІоигъуа?» Адрэм къириІожьыгъ: «Хьау, сытІупщыжьба». 23 Джащ фэдэу Зиусхьаным Сэлмэн джыри зы пый къыфкъуигъэкІыгъ. Ар ЕлыедаІ ыкъо Рэзэн, изиусхьанэу, Цэубэ ипачъыхьэу ХъададІэзэр къышІухэхьажьыгъагъэр ары. 24 Даут ХъададІэзэр зытекІом ыуж ащ цІыфхэр къызэриугъоилІэхи, ежь бзэджэшІэ купым пащэ фэхъугъ. ЕтІанэ ахэр Дамаск кІохи дэтІысхьагъэх, Дамаск дэсхэу Іэшъхьэтетныгъэр щаІыгъыгъ. 25 Арыти, Сэлмэн щэІэфэ ар Израилым ипыигъ, Адад бзэджагъэу къаришІагъэм нэмыкІэу ащ изэрар Израилым ренэу къыригъэкІыгъ. Ащ Израилым гухьагужъ къыфыриІагъ. Ар Арамым ипачъыхьэуи хъугъагъэ.
Тхьэм ЯрабІам къызэригъэгугъагъэр
26 Нэуат ыкъо, ефрат лІакъом къыхэкІыгъэу, Цэрэд къалэм щыщэу, Сэлмэн иІумэт ЯрабІам – ащ янэ шъузабэ ыцІэр ЦэруІэ – пачъыхьэм зыкъыпиІэтыгъ. 27 Ащ пачъыхьэм зыкъыпиІэтынэу зытехъухьагъэр мары: Сэлмэн Милло ыгъэпсыщтыгъэ, джащ фэдэу ятэ Даут икъалэ къекІокІырэ дэпкъыр нахь зэкІигъэпытыхьэщтыгъэ. 28 ЯрабІам лІэхъупхъэу щытыгъ. Сэлмэн кІалэр зэрэчаным гу лъитагъэти, Юсыф къытекІыгъэхэу егъэзыгъэкІэ Іоф зэрагъашІэхэрэм алъыплъэнэу тыригъэхьагъ. 29 А уахътэм ЯрабІам Ерусэлэм къыдэкІыгъэу Щылэу щыщ Ахъый тхьэлІыкІор гъогум ыпэ къыщифагъ. Ащ щыгъыныкІэ щыгъыгъ. Ежь нэбгыритІум нэмыкІ шъофым итыгъэп. 30 Арыти, Ахъый щыгъыгъэ щыгъыныкІэр ыубыти такъыр пшІыкІутІоу зэбгыритхъыгъ. 31 Ащ ЯрабІам къыриІуагъ: «ТакъырипшІыр о штэ, сыда пІомэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм къыІорэр мары: "Пачъыхьагъур Сэлмэн къыІэсэхыжьы, лІэкъуипшІыр о къыосэты. 32 СиІумэт Даутрэ израил лІэкъо пстэумэ къахэсхыгъэ къалэу Ерусэлэмрэ яхьатыркІэ зы лІакъор ащ къыфэзгъэнэщт. 33 Ар зытехъухьащтыр израил цІыфхэр Сэ згокІыгъэхэу, цыдонхэм ятхьэнэпцІэу Астартэ, моабхэм ятхьэнэпцІэу Къэмэщ, Іамонхэм ятхьэнэпцІэу Мылъком ахэм шъхьащэ зэрафашІырэм, ятэ Даут фэдэу, къысэкІущтыр ашІэу, къафэзгъэпытэгъэ Сишапхъэхэмрэ Сигъэнэфагъэхэмрэ агъэцакІэхэзэ, Сигъогухэм зэратемытыгъэхэм пае. 34 Ау зэрэпачъыхьагъоу ащ къыІэкІэсхыжьрэп, къахэсхыгъэ Даут, СиІумэт, фэзгъэпытагъэхэмрэ Сиунашъохэмрэ зыгъэцакІэщтыгъэм ихьатыркІэ ежь щэІэфэ тетыгъор езгъэІыгъыщт. 35 Ау ыкъо пачъыхьагъур къыІэкІэсхыжьынышъ, ащ щыщ лІэкъуипшІыр о къыостыщт. 36 СцІэ епхыгъэнэу къыхэсхыгъэ къалэу Ерусэлэм СиІумэт Даут ижъуагъо инэф щымыкІосэным пае, ыкъо зы лІакъо естыщт. 37 О укъахэсэхышъ, узфэе пстэури бгъэІорышІэщт, Израилым урипачъыхьащт. 38 СиІумэт Даут зэришІыщтыгъэм фэдэу, къыпфэзгъэпытэщтыр зэкІэ бгъэцакІэу, Силъагъохэм уатетэу къысэкІущтыр пшІэмэ, Сихабзэхэм уарыгъуазэу Сиунашъохэмрэ Сихабзэхэмрэ бгъэцакІэхэмэ, усигъусэщт, Даут зэрэфэсшІыгъэм фэдэу, уиунагъо итетыгъо згъэпытэщт, Израилри пІэ къислъхьащт. 39 МыегъашІэми, Даут илІакъо джаущтэу къэсыуфэщт"». 40 Сэлмэн ЯрабІам ыукІ шІоигъуагъ, ау ЯрабІам зиІэти Мысырым, мысыр пачъыхьэу Щыщакъ дэжь чъэжьи, Сэлмэн олІэфэ Мысырым къисыгъ.
Сэлмэн зэрэлІагъэр
41 Сэлмэн нэмыкІэу къехъулІагъэхэри, ащ ышІагъэхэри, иІушыгъи Сэлмэн ышІагъэхэм яхьылІэгъэ тхылъым дэтхэба. 42 Сэлмэн зэрэ Израилэу ипачъыхьэу Ерусэлэм илъэс тІокІитІо дэсыгъ. 43 ЕтІанэ Сэлмэн ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьыгъэти, ятэ Даут икъалэ щагъэтІылъыжьыгъ, ыкъо РэхъабІам ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
1 тхылъыр 12
Израилыр пачъыхьагъуитІоу гощыгъэ зэрэхъугъэр
1 РэхъабІам Щэхэм кІуагъэ, сыда пІомэ Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэурэ цІыфхэр зэкІэ ар пачъыхьагъум тырагъэхьаным пае Щэхэм къекІолІэгъагъэх. 2 Нэуат ыкъо ЯрабІам, пачъыхьэу Сэлмэн зышІуигъэбылъэу, Мысырым екІужьыгъэу исыгъэти, ар зэхихыгъэ. Арыти, ЯрабІам Мысырым къикІыжьынэу зигъэхьазырыжьыгъ. 3 Ащ лъагъакІохи къарагъэщагъ. Джащ дэжьым ЯрабІамрэ израил цІыфэу зэкІэ къызэІукІагъэхэмрэ къакІохи РэхъабІам къыраІуагъ: 4 «Уятэ бжьы хьылъэ къыттырилъхьагъ. Іоф къинэу тызхэтымрэ уятэ къыттырилъхьэгъэ бжьы хьылъэмрэ о нахь къытфэгъэпсынкІэхи, тыпфэлэжьэщт». 5 Ащ ахэм ариІуагъ: «ШъукІожьи мэфищ зытешІэкІэ джыри садэжь шъукъакІу». Арыти, цІыфхэр кІожьыгъэх. 6 Ятэ Сэлмэн псэоу зыщэІэм ащ инахьыжъ упчІэжьэгъущтыгъэхэр пачъыхьэу РэхъабІам джэнджэшэгъу къызфишІхи яупчІыжьыгъ: «Сыда а цІыфхэм ясІожьмэ хъунэу къысэшъуІощтыр?» 7 Ахэм ащ къыраІуагъ: «А цІыфхэм джы уафэІорышІэу, зыфаехэр афапшІэу, зафэбгъэцІыкІоу, дахэкІэ уадэгущыІэмэ, о ущэІэфэ ахэр уиІэрылъхьащтых». 8 Ау нахьыжъ упчІэжьэгъущтыгъэхэм къыраІуагъэр пхъатэ пимыхьэу, къыримыдзэу ежь игъусэ кІэлакІэхэм яупчІыжьыгъ. 9 Ахэм ариІуагъ: «Сятэ атырилъхьэгъэ бжьы хьылъэр афэзгъэпсынкІэнэу къысэзыІогъэ цІыфхэм ясІожьынэу сыда къысэшъуІощтыр?» 10 Арыти, ежь игъусэ кІэлакІэхэм ащ къыраІуагъ: «Уятэ атырилъхьэгъэ бжьы хьылъэр афэбгъэпсынкІэнэу къыозыІогъэ цІыфхэм мыр яІожь: "Сэ сІэхъомбэжъые сятэ ыбг нахь гъум. 11 Арышъ, сятэ бжьыр къышъутырилъхьи къин шъуигъэлъэгъугъэмэ, сэ шъуибжь нахь хьылъэ къышъуфэсшІыщт. Сятэ къамыщкІэ шъуаригъэукІщтыгъэмэ, сэ гъучІ папцІэ зыІэпакІэ хэлъ къамыщкІэ шъуязгъэубышъыщт"». 12 Арыти, РэхъабІам «Ящэнэрэ мафэм садэжь шъукъакІу» ыуІи, унашъо къызэрафишІыгъэм тетэу, ЯрабІами цІыф пстэури пачъыхьэм дэжь ящэнэрэ мафэм къэкІуагъэх. 13 Пачъыхьэр пхъашэу цІыфхэм къадэгущыІагъ. Нахьыжъ упчІэжьэгъухэм ахэм ариІожьынэу къыраІуагъэри къыридзагъэп. 14 КІэлакІэхэм къызэрыраІуагъэм тетэу, ащ ахэм ариІуагъ: «Сятэ бжьыр къышъутырилъхьи къин шъуигъэлъэгъугъэмэ, сэ шъуибжь нахь хьылъэ къышъуфэсшІыщт. Сятэ къамыщкІэ шъуаригъэукІыщтыгъэмэ, сэ гъучІ папцІэ зыІэпакІэ хэлъ къамыщкІэ шъуязгъэубышъыщт». 15 Джащ тетэу пачъыхьэр цІыфхэм ядэІугъэп. Сыда пІомэ Щылэу щыщ Ахъый къыриІуагъэу, Нэуат ыкъо ЯрабІам къырыригъэІожьыгъэр хъужьыным пае, Зиусхьаным ишІэ хэлъэу хъурэр зэхъокІыгъэхагъ. 16 Пачъыхьэр къызэрямыдэІугъэр темыр лъэныкъом къикІыгъэ израил цІыфхэм янэрылъэгъу хъугъэти, ахэм пачъыхьэм раІуагъ: «Сыда Даут тызэрэхэтыр? Ищай ыкъо тызэрэфыщыт щыІэп. Израилыр, хэти иунэ ерэкІужь! Джы, Даут, уипачъыхьагъу изакъоу къыпфэрэн!» Джащ тетэу Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэухэрэр хэти иунэ екІужьыгъ. 17 Ау Ехъудэм икъалэхэм адэс израил цІыфхэр ары ныІэп РэхъабІам зипачъыхьэ хъугъэр. 18 ЕтІанэ РэхъабІам егъэзыгъэкІэ Іоф зэрагъэшІэрэ цІыфхэм ятхьаматэу Адорам ыІофытагъ, ау израил цІыф пстэуми мыжъозэхао къашІи ар хэкІодагъ. Пачъыхьэу РэхъабІам Ерусэлэм екІужьыным пае ку псынкІэм гузэжъогъоу зыридзагъ. 19 Джаущтэу Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэухэрэм Даут иунагъо зыкъызэрэпэІатыгъэу джы къызнэсыгъэми къахьы.
ЯрабІам Израилым итемыр лъэныкъо ипачъыхь
20 ЯрабІам къызэригъэзэжьыгъэр темыр лъэныкъом щыпсэурэ израил цІыф пстэуми зызэхахым, ащ лъагъакІуи зэІукІэм къарагъащи темыр лъэныкъом щыпсэурэ израил цІыф пстэуми япачъыхьанэу тырагъэхьагъ. Даут иунагъо ехъуд лІакъом нэмыкІ гомытэу къэнагъ. 21 Израилым езэонышъ, пачъыхьагъур Сэлмэн ыкъо РэхъабІам къыІэкІигъэхьажьыным пае, ежь Ерусэлэм къызэсым, зэрэехъуд лІакъорэ бынямин лІакъомрэ ащыщхэу дзэкІолІ хэшыпыкІыгъэу нэбгырэ минишъэрэ мин тІокІиплІырэ къахищыгъэх. 22 Ау Тхьэм дэжь къикІыгъэ псалъэр Тхьэм илІыкІоу ЩымаІ къылъигъэІэси къыриІуагъ: 23 «Ехъудэм ипачъыхьэу, Сэлмэн ыкъо РыхъэбэІэм, зэрэ Ехъуди, Бинямини, нэмыкІ цІыфхэми яІу: 24 "Зиусхьаным ыІорэр мары: 'ШъумыкІу, шъукъош израил цІыфхэм заор адэшъумыубл. Шъхьадж иунэ ерэкІужь, сыда пІомэ Сэры ар къызпкъырыкІыгъэр'"». Арыти, Зиусхьаным ыІорэм едэІухи, Зиусхьаным къызэрариІуагъэм тетэу агъэзэжьыгъ.
ЯрабІам идышъэ шкІэхэр
25 ЕтІанэ ЯрабІам Щэхэм къалэр Ефраим къушъхьэлъэ хэкум щызэкІигъэпытыхьи, ащ дэтІысхьажьыгъ. Ащ къыдэкІи Пэнуэл къалэр ыгъэпсыгъ. 26 ЯрабІам ыгукІэ зэриІожьщтыгъ: «Пачъыхьагъум Даут иунагъо къыфигъэзэжьынкІи хъун. 27 Мы сызипачъыхьэхэр Зиусхьаным и Унэ къурмэнхэр щашІынхэм пае Ерусэлэм кІохэ зыхъукІэ, язиусхьан ехъуд пачъыхьэу РэхъабІам агухэмкІэ зыфагъэзэжьыщт, сэ саукІынышъ, ахэр ехъуд пачъыхьэу РэхъабІам гоуцожьыщтых». 28 Арыти, пачъыхьэр яупчІыжьи шкІитІу дышъэм харигъэшІыкІи ариІуагъ: «Ерусэлэм бащэрэ шъукІуагъ. Мары шъуитхьэхэр, Израилыр, мысыр чІыгум укъизыщыжьыгъэхэр». 29 Зыр Бэтэл, адрэр Даным ащигъэуцугъэх. 30 Джащ къыхэкІэу псэкІод ашІагъ, сыда пІомэ цІыфхэр тІумэ яз дэжь, Даными нэс кІохэу, рагъэжьагъ. 31 ЯрабІам къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэм тхьэлъэІупІэунэ тыригъэуцуагъ, Лэуй ыкъомэ ащымыщхэу, цІыфмэ къахихыгъэхэр къурмэнышІэу кІэригъэуцуагъэх. 32 Ехъудэм зэрэщашІыщтыгъэм фэдэу, яенэрэ мазэм ияпшІыкІутфэнэрэ мафэ агъэмэфэкІынэу ЯрабІам ыгъэнэфагъ. Ежь къурмэнхэр къурмэншІыпІэм щишІыщтыгъэх. ШкІитІоу ыгъэуцугъэхэм пае къурмэнхэр Бэтэл щишІыгъ. ЛъэгапІэу ыгъэуцугъэхэм афэгъэзэгъэнхэу къурмэнышІхэр Бэтэл щигъэнэфагъэх. 33 Яенэрэ мазэм ияпшІыкІутфэнэрэ мафэу нэрышэ-гурышэкІэ ежь ыгъэнэфагъэм тефэу Бэтэл щигъэуцугъэ къурмэншІыпІэм кІуагъэ. Израил цІыфхэм зыщагъэмэфэкІыщтыр ыгъэнафи, гъомэ ІашІухэр къызпиххэрэр щигъэстынхэм пае, къурмэншІыпІэм екІолІагъ.
1 тхылъыр 13
Тхьэм илІыкІо ЯрабІам зэригъэмысагъэр
1 ЯрабІам гъомэ ІашІухэр къызпиххэрэр щигъэстынхэм пае къурмэншІыпІэм зыщыкІэрытыгъэ уахътэм тефэу Тхьэм илІыкІо, Зиусхьаным унашъо къыфишІыгъэти, Ехъудэм къикІи Бэтэл къэкІуагъ. 2 Арыти, къурмэншІыпІэр ымыдэу Зиусхьаным унашъоу къыфишІыгъэр ащ къыІуагъ: «О, къурмэншІыпІэр, о, къурмэншІыпІэр! Зиусхьаным ыІорэр мары: "Даут иунагъо Иощыехъу ыцІэу шъао къихъухьащт. Ащ къурмэнышІхэу гъомэ ІашІухэр къызпиххэрэр къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэхэм ащызгъэстхэрэр къурмэн уашъхьагъ щишІыщтых, цІыф къупшъхьэхэри уакІыІу щигъэстыщтых"». 3 ГъэунэфыпІэр зыфэдэщтри а мафэм къыгъэнафи къариІуагъ: «Зиусхьаным ар зэриІуагъэм ишыхьатыщтыр мары: мыдэ мы къурмэншІыпІэр зэбгырызыщт, ащ телъ яжьэри зэбгырыутысыкІыжьыщт». 4 Тхьэм илІыкІо Бэтэл дэт къурмэншІыпІэр ымыдэу къыІуагъэр пачъыхьэм зызэхехым ЯрабІам ыІэ къурмэншІыпІэм къытырихи, адрэм фигъази къыІуагъ: «Шъуубыт ар». ЫІэ къызеІэтым, ащ ыдэжькІэ ыгъэзагъэти, ар голІыкІи, римыдзыхыжьышъоу къэнагъ. 5 Зиусхьаным унашъо къызэрэфишІыгъэм тетэу, Тхьэм илІыкІо къариІогъэгъэ гъэнэфапІэм тефэжьэу къурмэншІыпІэр зэбгырызыгъ, къурмэншІыпІэм телъыгъэ яжьэри зэбгырыутысыкІыжьыгъ. 6 Арыти, пачъыхьэм Тхьэм илІыкІо риІуагъ: «Уи Зиусхьанэу Тхьэм гукІэгъу къысфегъэшІи, сІэ къездзыхыжьышъунэу сфелъэІу». Ар дэдэм Тхьэм илІыкІо Зиусхьаным елъэІуи, пачъыхьэм ыІэ ыпэкІэ зэрэщытыгъэм фэдэу ыгъэІорышІэу хъужьыгъэ. 7 ЕтІанэ пачъыхьэм Тхьэм илІыкІо риІуагъ: «Усигъусэу унэм къыздихьи гъомылэм хаІ, шІухьафтыни къыостын». 8 Ау Тхьэм илІыкІо пачъыхьэм риІуагъ: «Уиунэ ыкІэлъэныкъо къысэптыщткІи ащ сыбдихьанэп, мы чІыпІэм хьалыгъуи щысшхынэп, пси сыщешъонэп. 9 Сыда пІомэ Зиусхьаным мыщ фэдэу къысиІуагъ: "Ащ хьалыгъу щымышх, пси ущемышъу, гъогоу узэрыкІуагъэми укъырымыкІожь"». 10 Арыти, ар нэмыкІ гъогу рыкІуагъ, Бэтэл къызэкІом къызэрыкІогъэгъэ гъогумкІэ къыгъэзэжьыгъэп. 11 ТхьэлІыкІо лІыжъ горэ Бэтэл дэсыгъ. Ащ ыкъомэ ащыщ горэ ыдэжь къэкІожьи, Тхьэм илІыкІо непэ Бэтэл щишІагъэр къыфиІотэжьыгъ. Ащ пачъыхьэм риІуагъэхэри адрэ ыкъохэм ятэ къыфаІотэжьыгъ. 12 «Тара ар зэрыкІогъэ гъогур?» – ыІуи тыр ахэм зяупчІым, Тхьэм илІыкІоу Ехъудэм къикІыгъагъэр зэрыкІожьыгъэ гъогур ыкъохэм къырагъэлъэгъугъ. 13 «Уанэр щыдым къысфытешъулъхь», – ыкъохэм ащ зареІом, уанэр щыдым къыфытыралъхьагъэти, ар ащ тетІысхьагъ. 14 Тхьэм илІыкІо лъежьи адрэр чъыг чІэгъым чІэсэу рихьылІагъ. Арыти, риІуагъ: «Ора Тхьэм илІыкІоу Ехъудэм къикІыгъэр?» Адрэм «Сэры» къыриІожьыгъ. 15 Арыти, мыдрэм риІуагъ: «Тадэжь некІоба, гъомлапхъэм ухэІан». 16 Адрэм къыриІожьыгъ: «Сэ къэзгъэзэжьынышъ шъуадэжь сыкъэкІон слъэкІыщтэп. А чІыпІэм гъомлапхъи уадэжь щызІузгъэфэщтэп, пси сыщешъощтэп, 17 сыда пІомэ Зиусхьаным къысиІуагъ: "А чІыпІэм ущымышх, пси ущемышъу, гъогоу узэрыкІогъагъэми къэбгъэзэжьмэ укъырымыкІожь"». 18 Арыти, мыдрэм ащ риІуагъ: «Ощ фэдэу сэри сытхьэлІыкІу. Зиусхьаным унашъоу къыпфишІыгъэр мэлэІычым къысиІожьыгъ: "Ащ къегъэгъэзэжьи уадэжь къыздащ, хьалыгъуи егъэшх, псыкІи зерэгъэшъокІ"». Ащ ар ыгъэпцІагъ. 19 Джаущтэу ащ къыдигъэзэжьи иунэ хьалыгъу щишхыгъ, пси щешъуагъ. 20 Ахэр Іанэм джыри пэсхэзэ тхьэлІыкІоу къезгъэгъэзагъэм Зиусхьаныр къыдэгущыІагъ. 21 Тхьэм илІыкІоу Ехъудэм къикІыгъэм фэгъэхьыгъэу къыриІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Зиусхьаным къыпфишІыгъэ унашъом уемыдэІоу, уи Зиусхьанэу Тхьэм къыпфигъэпытагъэр умыгъэцакІэу, 22 къэбгъэзэжьи, 'Хьалыгъуи щымышх, пси ущемышъу' Ащ зыфиІогъэ чІыпІэм хьалыгъу зэрэщыпшхыгъэми псы узэрэщешъуагъэми апае уихьадэ уятэхэр зычІэлъ къэунэм чІалъхьажьыщтэп"». 23 Тхьэм илІыкІо хьалыгъу ышхи псыкІи зызегъэшъокІым, тхьэлІыкІом ищыд къызэригъэгъэзагъэм уанэр фытырилъхьагъ. 24 Джащ тетэу адрэр гъогум техьажьыгъ. Арыти, аслъаныр ыпэ къифи ащ ылІыгъ. Ихьадэ гъогу гузэгум тедзэжьыгъэу телъыгъ, щыдри шъхьащытыгъ, аслъаныр хьадэм дэжь щытыгъ. 25 КъыблэкІырэ цІыфмэ гъогум телъ хьадэри хьадэм дэжь щыт аслъанри алъэгъугъэхэти, тхьэлІыкІо лІыжъыр зыдэсыгъэ къалэм кІохи щаІотагъ. 26 Ащ гъогум къыщезгъэзэгъэгъэ тхьэлІыкІом аІорэр зызэхехым ыІуагъ: «Ар Тхьэм илІыкІоу Зиусхьаным къыфишІыгъэ унашъом емыдэІугъэр ары. Зиусхьаным къызэрэриІогъагъэм фэдэу, Зиусхьаным ар аслъаным пэкІигъафи, адрэм ар зэхицунтхъи ыгъэлІагъ». 27 ЕтІанэ ыкъохэм ащ ариІуагъ: «Уанэр щыдым къысфытешъулъхь». Уанэр къыфытыралъхьагъ. 28 Ар ежьи гъогум тедзэгъэ хьадэр къыгъотыжьыгъ. Аслъанымрэ щыдымрэ хьадэм кІэрытыгъэх, аслъаным ар ышхыгъэп, щыдри зэхилІыхьагъэп. 29 ТхьэлІыкІом Тхьэм илІыкІо ихьадэ къыІати, щыдым къытырилъхьи, къыгъэзэжьи къыщэжьыгъ. А тхьэлІыкІом Тхьэм илІыкІо ихьадэ ыгъэеным, ыгъэтІылъыжьыным пае икъалэ къыгъэзэжьыгъ. 30 Арыти, хьадэр ежьхэм якъэунэ дилъхьи, «Е-о-ой-гущ, сикъош!» – ыІозэ, ыгъэежьыгъ. 31 Ар зегъэтІылъыжьыхэм ыкъохэм ащ ариІуагъ: «СызылІэкІэ, Тхьэм илІыкІо зыдэслъхьэжьыгъэ къэунэм сэри сычІэшъулъхьажь, сэ сикъупшъхьэхэри ащ икъупшъхьэхэм акІэрышъулъхьажьых. 32 Зиусхьаным Бэтэл дэт къурмэншІыпІэр, Щамэрэн хэкум ит къалэхэм къурмэн зыщашІырэ ялъэгапІэхэм атет тхьэлъэІупІэунэхэр ымыдэхэу ышІыгъэ унашъор гъэцэкІэжьыгъэ хъущт». 33 Ащ ыуж ЯрабІам зытетыгъэ гъогу пхэнджым къытемыкІэу, лъэпкъ пстэумэ ащыщ къурмэнышІхэр къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэхэм аІуигъахьэщтыгъэх. Хэтми фаер къурмэн зыщашІырэ лъэгапІэм икъурмэнышІ хъунэу ыукъэбзти, тыригъахьэщтыгъэ. 34 ЯрабІам иунагъо ащ псэкІодым хищэщтыгъэ, унэхъунымрэ дунаим текІодыкІыжьпэнымрэ афищэщтыгъэх.
1 тхылъыр 14
ЯрабІам ыкъо зэрэлІагъэр
1 А уахътэм ЯрабІам ыкъо Абие сымаджэ хъугъэ. 2 Арыти, ЯрабІам ишъуз риІуагъ: «Тэджи, ЯрабІам узэришъузыр къамышІэнэу, уищыгъын зэблэхъуи, Щылэу кІо. Мы цІыфлъэпкъым сызэрипачъыхьащтыр къысэзыІогъэгъэ тхьэлІыкІоу Ахъый ащ дэс. 3 ХьалыгъуипшІ, хьалыу тІэкІу горэ, шъоу къошын аІоу зыдаштэхи ыдэжь кІуи кІалэм къырыкІощтыр къыуиІощт». 4 ЯрабІам ишъуз джаущтэу ышІыгъ: Щылэу кІуи Ахъый иунэ ихьагъ. Ахъый жъы зэрэхъугъэм къыхэкІэу ынэхэм алъэгъужьыщтыгъэп. 5 Зиусхьаным Ахъый къыриІуагъ: «ЯрабІам ыкъо сымаджэшъ, ащ пае къыоупчІынэу ишъуз уадэжь къэкІо. Мыры, мыры Іуи, еІу». Арыти, бзылъфыгъэм нэмыкІ цІыф фэдэу зишІи ащ ыдэжь къэкІуагъ. 6 Ар унэм къихьи, ылъэмакъэхэр Ахъый къызызэхехым риІуагъ: «КъакІо, ЯрабІам ишъуз, сыд пае нэмыкІ цІыф фэдэу зыпшІыгъа? Сэ пшъэрылъ хьылъэ къыпфысиІ. 7 КІожьи ЯрабІам еІу: "Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыІорэр мары: 'ЦІыф къызэрыкІомэ уакъыхэсщи лъэрыхьэ усшІыгъ, Израилым урипачъыхьанэу дагъэ Сэ къыпщысфагъ. 8 Даут иунагъо пачъыхьагъур къыІэкІэсхыжьи о къыостыгъ. Ау о Сиунашъохэр зыгъэцакІэщтыгъэу, ыгукІэ зэрэщыт къабзэу къысфэщэгъагъэу, къысэкІущтым нэмыкІ зымышІэгъэ СиІумэт Даут уфэдэп. 9 О уапэкІэ щыІэгъэ пстэуми анахь дэеу узекІуагъ, сыбгъэгубжынэу укІуи нэмыкІ тхьэхэмрэ тхьэпапкІэхэмрэ бгъэуцугъэх, сыщыбгъэзыягъ. 10 Джащ пае ЯрабІам иунагъо тхьамыкІагъо къыфэсхьын. ЯрабІам иунагъо хъулъфыгъэ гори къисымыгъанэу зэкІэ Израилым щызгъэкІодын, адрэ къэнагъэхэр шъхьафитныгъэ ямыІэу, абгынэжьыгъэхэу Израилым щысшІыных, хэкІыр зэрэрапхъэнкІыкІэу, ЯрабІам иунагъо зэрэщытэу лъэкъабзэ изгъэфэн. 11 Хэтми ЯрабІам иунагъо щыщэу къалэм щылІэрэр хьэмэ ашхыжьыщт, губгъэм илІыхьэрэр ошъогу бзыумэ зэхаулыІухьажьыщт'". Зиусхьаным джаущтэу къыІуагъэшъ ары. 12 Джы шъуадэжь кІожь. Къалэм узэрэдэхьажьыгъэм тетэу уишъао лІэщт. 13 Израил цІыфхэм зэкІэми ар агъэежьынышъ агъэтІылъыжьыщт. А зы закъор ары ЯрабІам иунагъо щыщэу къэунэм далъхьажьыщтыр, сыда пІомэ ЯрабІам иунагъо щыщэу Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр нэшІукІэ къызэплъыгъэр джары. 14 Зиусхьаным Израилым пачъыхьакІэ щызфишІыщт, джары ЯрабІам иунагъо непэ зыгъэкІодыщтри: джыдэдэми. 15 Зиусхьаныр Израилым итемыр къыфырехыщт, псым хэт къамылым фэдэу ар ыгъэкІэзэзынышъ, тхьэнэпцІэу Астартэ пкъэухэр зэрэфагъэуцугъэхэм, Зиусхьаныр зэрагъэгубжыгъэм пае ятэмэ къаритыгъэ чІыпІэшІум израил цІыфхэр риукъэбзыкІынхэшъ, Евфрат псыхъо кІыбым щыритэкъухьащтых. 16 ЯрабІам псэкІодэу ышІагъэхэм, ахэмкІэ Израилым псэкІод зэрэригъэшІагъэм апае Ащ Израилыр къыбгынэщт». 17 ЯрабІам ишъуз ежьэжьи Тырцэ кІожьыгъэ. Унэ пчъэшъхьаІум елъэбэкъожьыгъэ къодыеу шъаор лІагъэ. 18 Зиусхьаным ИІумэт тхьэлІыкІоу Ахъый къызэрэриІогъагъэм фэдэу, зэрэ Израилэу ар ыгъэтІылъыжьи ыгъэежьыгъ.
ЯрабІам ихьадэгъу
19 ЯрабІам адрэ иІофхэри, ар зэрязэуагъэри, ипачъыхьагъу зэрэзэрихьагъэри израил пачъыхьэмэ яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 20 ЯрабІам пачъыхьагъум илъэс тІокІырэ тІурэ тетыгъэу лІи, ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэхэм ыгъэзэжьыгъэти, ыкъо Нэдэб ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Ехъуд пачъыхьэу РэхъабІам
21 Сэлмэн ыкъо РэхъабІам Ехъудэм пачъыхьагъум щытетыгъ. РэхъабІам пачъыхьагъум зытехьэм илъэс тІокІитІурэ зырэ ыныбжьыгъэр. Ерусэлэм дэсэу илъэс пшІыкІублэ ар пачъыхьагъ. Ежь ыцІэ епхыгъэнэу Зиусхьаным израил лъэпкъ пстэумэ а къалэр къахихыгъ. РэхъабІам янэ ыцІагъэр НаІамэ, Іамоныпхъугъ. 22 Зиусхьаным къемыкІущтыр Ехъудэм ышІэщтыгъэ, ятэмэ ашІэгъэ псэкІодмэ анахь лъэшыжьэу псэкІодхэр зэрашІэщтыгъэм Ар нахьыбэ дэдэу зэщафщтыгъ. 23 Ахэм къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэхэр, пкъэухэр, мыжъосынхэр Іошъхьэ лъагэ пэпчърэ чъыг жьау пэпчърэ ащагъэуцугъэх. 24 ЦІэпІагъэхэр зышІэрэ хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ а хэкум исыгъэх. Ахэм Зиусхьаным израил цІыфмэ ахифыжьыгъэ лъэпкъхэм ашІэщтыгъэ гущыкІыгъо емыкІушхохэр ашІэщтыгъэ. 25 РэхъабІам зыпачъыхьэр илъэситфым зынэсым Мысырым ипачъыхьэу Щыщакъ Ерусэлэм къезэонэу къытебани, 26 Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэм иунэрэ арылъыгъэ пкъыгъо лъапІэхэр зэкІэ ыштагъ. Сэлмэн аригъэшІыгъэ дышъэ мэІухэри зэкІэ ыштагъ. 27 Пачъыхьэу РэхъабІам ахэм ачІыпІэ джэрз мэІухэр аригъэшІхи, ахэр пачъыхьэм иунэихьапІэ Іутыгъэ ухъумакІохэм яІэшъхьэтетхэм аритыгъэх. 28 Пачъыхьэр Зиусхьаным и Унэ чІахьэ къэс иухъумакІохэм ахэр къахьыщтыгъэх, етІанэ ухъумакІохэр зэрысырэ унэм икІэрыкІэу ахьыжьыщтыгъэх. 29 Ащ нэмыкІэу РэхъабІам къырыкІуагъэмрэ ышІагъэхэмрэ ехъуд пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 30 РэхъабІамрэ ЯрабІамрэ ренэу зэзаощтыгъэх. 31 ЕтІанэ РэхъабІам ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэхэм ыгъэзэжьыгъэти, ахэм афэдэу Даут икъалэ щагъэтІылъыжьыгъ. Ащ янэ ыцІагъэр Іамоныпхъоу НаІамэ. Ащ ыуж ыкъо Абием ежь ычІыпІэ пачъыхьанэу техьагъ.
1 тхылъыр 15
Ехъуд пачъыхьэу Абием
1 Нэуат ыкъо ЯрабІам зыпачъыхьэр илъэс пшІыкІуим хэхьагъэу Абием Ехъудэм ипачъыхьэ хъугъэ. 2 Илъэсищэ ар Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янэу Абищэлэм ыпхъу ыцІагъэр МаІах. 3 Ежь ыпэкІэ ятэ ышІэгъэ псэкІод пстэуми ар ахэтыгъ. Ятэшхо Даут Зиусхьанэу Тхьэм зэрэфэшъыпкъагъэм фэдэу ыгукІэ шъыпкъагъэ фыриІагъэп. 4 Ау щыт нахь мышІэми, Зиусхьанэу Тхьэм Даут ихьатыркІэ, ежь ыуж ыкъо пачъыхьагъум тыригъахьи, ижъуагъо инэф Ерусэлэм щигъэкІосагъэп, ащкІэ Ерусэлэм ыгъэлъэшыгъ. 5 Сыда пІомэ Даут, хьатэу Урый ришІагъэм нэмыкІэу, Зиусхьаным къекІущтыр зэкІэ ышІэщтыгъэ, ежь щэІэфэ Ащ къыфигъэнэфагъэхэм адэхыгъэп. 6 РэхъабІамрэ ЯрабІамрэ щэІэфэхэ зэзэуагъэх. 7 АдыкІэ Абием къырыкІуагъэхэр ехъуд пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. Абиемрэ ЯрабІамрэ зэзаощтыгъэх. 8 Абием ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьи, Даут икъалэ щагъэтІылъыжьыгъ. Арыти, ыкъоу Асэ ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Ехъуд пачъыхьэу Асэ
9 Израилым ипачъыхьэу ЯрабІам зыпачъыхьэр илъэс тІокІым хэхьагъэу Асэ Ехъудэм ипачъыхьэу хъугъэ. 10 Ар илъэс тІокІитІурэ зырэ Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янэщтыгъэр Абищэлэм ыпхъу МаІах ары. 11 Ятэшхо Даут фэдэу Асэ Зиусхьаным къекІущтыр ышІэщтыгъэ. 12 Арыти, цІэпІагъэхэр зышІэрэ хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ хэгъэгум рифхи, тхьэнэпцІмэ ямыжъосынхэу ятэжъмэ агъэуцугъэхэр ыгъэкІодыжьыгъэх. 13 ТхьэнэпцІ Астартэ имыжъосын зэригъэуцугъэм пае янэ МаІах пачъыхьэгощацІэм хигъэкІи, а мыжъосыныр зэхикъутэжьи, псыигъукІыгъэ зэпырыкІыпІэу Къыдрэн дэжь щигъэстыжьыгъ. 14 Ау къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэхэр зэхакъутэгъагъэхэп. Ау щыт нахь мышІэми, Асэ опсэуфэ ыгукІэ Зиусхьаным фэшъыпкъагъ. 15 Джаущтэу ащ ятэ Зиусхьаным фигъэшъошэгъэ тын лъапІэхэри, ежь фигъэшъошэгъэ пкъыгъо лъапІэхэу дышъэмрэ тыжьынымрэ ахэшІыкІыгъэхэри, шыкъухэри Зиусхьаным и Унэ чІилъхьагъэх. 16 Асэрэ Израилым ипачъыхьэу БаІыщэрэ щэІэфэхэ зэзаохэзэ къахьыгъ. 17 Израилым ипачъыхьэу БаІыщэ Ехъудэм пэшІуекІоу къежьи, Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ ыдэжькІэ къикІхэрэр къыблимыгъэкІынхэми, ащ дэжь ымыгъэкІонхэми апае Рамэ ыгъэпсынэу фежьагъ. 18 Арыти, Асэ Зиусхьаным и Унэ игъэтІылъыпІэхэмрэ пачъыхьэ унэм игъэтІылъыпІэхэмрэ къарынэжьыгъэ тыжьынымрэ дышъэмрэ зэкІэ къариххи иІумэтхэм аритыгъ. ЕтІанэ Хъэзион ыкъо Тауримэн къыхэкІыгъэу, Арамым ипачъыхьэу, Дамаск дэсыгъэ Бэнхадад дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: 19 «Тятэрэ уятэрэ зэзэгъыныгъэ зэрэзэдыряІагъэм фэдэу, оррэ сэррэ зэзэгъыныгъэ зэдытерэІ. Мары тыжьынрэ дышъэрэ тынэу къыпфясэгъэхьхэшъ, Израилым ипачъыхьэу БаІыщэ дэпшІыгъэ зэзэгъыныгъэр скІэрыкІыжьынэу зэщыгъакъу». 20 Бэнхадад пачъыхьэу Асэ къедэІуи, идзэІэшъхьэтетхэр израил къалэхэм язэонхэу ыгъакІохи, Іиони, Дани, Абэл-Бэт-МаІахи, Къынэрэти зэрэщытэу, зэрэ Нафталый хэкоу ыштагъэх. 21 А къэбарыр зызэхехым, БаІыщэ Рамэ изэтегъэпсыхьан ыуж икІыжьи, Тырцэ къыгъэзэжьыгъ. 22 Пачъыхьэу Асэ зы къэмынэу ехъудхэм зэкІэми унашъо афишІи псэуалъэм пае БаІыщэ ыгъэфедэщтыгъэ мыжъохэмрэ пчъэхэмрэ Рамэ къыдаригъэхыжьыгъэх. Пачъыхьэу Асэ ахэм Бинямин хэкум ылъэныкъокІэ щыІэ ГъыбІэ къалэмрэ Мыцпэ къалэмрэ ахишІыкІыжьыгъэх. 23 Асэ нэмыкІэу ыгъэхъагъэхэри, лІыгъэу зэрихьагъэхэри, зэкІэ ышІагъэхэри, къалэу ыгъэпсыгъэхэри ехъуд пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. Ащ ижъышъхьэм ылъакъохэр узыщтыгъэх. 24 Асэ ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьыгъэти, ятэшхо Даут икъалэу ятэжъхэр зыдэлъхэм щагъэтІылъыжьыгъ. Джащ тетэу ащ ыкъо Ехъощафат ежь ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Израил пачъыхьэу Надаб
25 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зыпачъыхьэр ятІонэрэ илъэсым хэхьагъэу ЯрабІам ыкъо Надаб Израилым ипачъыхьэу техьи илъэситІо Израилым ипачъыхьагъ. 26 Зиусхьаным къемыкІущтыр ащ ышІэщтыгъэ, ятэ игъогу тетыгъ, ащ ипсэкІодшІагъэхэу Израилым псэкІод зэрэригъэшІагъэхэм афэдэхэри ышІагъ. 27 Арыти, Исасхъар лІакъом щыщэу, Ахъый ыкъо БаІыщэ ащ зыкъыпиІэтыгъ. Надабрэ зэкІэ израил цІыфхэмрэ фылистмэ якъалэу Гъыбытон къадзыхьагъэу зыщаІыгъым, БаІыщэ ар Гъыбытон дэжь щиукІыгъ. 28 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэнэрэ илъэсым хэхьагъэу БаІыщэ ар ыукІи, ежь ащ ычІыпІэ техьагъ. 29 Ар пачъыхьагъум зытехьэм, Зиусхьаным ИІумэтэу Щылэу щыщ Ахъый къызэрэригъэІогъагъэу, ЯрабІам иунагъо щыщэу зы нэбгырэ закъуи къэмынэу, зэрэщытэу зэкІэ ыгъэкІодыгъ. 30 ЯрабІам ышІыгъэ псэкІодшІагъэхэм, ащкІэ Израилым псэкІод зэрэригъэшІагъэм, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжэу ынапэ зэрэтырихыгъэм джар къыфихьыгъ. 31 Надаб нэмыкІэу ыгъэхъагъэхэри зэкІэ ышІагъэхэри израил пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 32 Асэрэ Израилым ипачъыхьэу БаІыщэрэ опсэуфэхэ зэзэоным хэтыгъэх.
Израил пачъыхьэу БаІыщэ
33 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ пачъыхьагъум зытехьагъэр ящэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Ахъый ыкъо БаІыщэ израил цІыф пстэуми япачъыхьанэу Тырцэ щытехьи илъэс тІокІырэ плІырэ пачъыхьагъ. 34 Зиусхьаным къемыкІущтыр ащ ышІэщтыгъэ, ЯрабІам игъогу тетэу, Израилым псэкІод ащ зэрэригъэшІагъэм фэдэу, псэкІодхэр ышІагъэх.
1 тхылъыр 16
1 Зиусхьаным ыдэжь къикІыгъэу БаІыщэ ехьылІагъэу Хъананый ыкъо Ехъыо псалъэ къылъыІэсыгъ: 2 «ТхьамыкІэмэ уакъыхэсщи сиизраил лъэпкъ пащэ узэрэфэсшІыгъэм, ЯрабІам игъогу узэрэтехьагъэм, сиизраил лъэпкъ сигъэгубжынэу псэкІодхэр зэребгъэшІагъэм пае 3 мары, БаІыщэ, иунагъуи уилъфыгъэхэм яунагъохэри згъэкІодыщтых, Нэуат ыкъо ЯрабІам иунагъо есшІагъэр ори къыосшІэщт. 4 БаІыщэ иунагъо щыщэу къалэм щылІэрэр хьэмэ ашхыжьыщт, губгъэм илІыхьэрэр ошъогу бзыумэ зэхаулыІухьажьыщт». 5 БаІыщэ нэмыкІэу къырыкІуагъэхэри, ышІагъэхэри, зэкІэ ыгъэхъагъэхэри Израилым ипачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 6 БаІыщэ ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьыгъэти, Тырцэ щагъэтІылъыжьыгъ. Арыти, ыкъо Елэ ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ. 7 Джащ тетэу Зиусхьаным ыдэжь къикІыгъэу Хъананый ыкъо тхьэлІыкІоу Ехъыо псалъэ къызэрэлъыІэсыгъагъэу, БаІыщэрэ ащ иунагъорэ Зиусхьаным къемыкІущтыр зэрашІагъэм, ЯрабІам иунагъо зэрэкІырыплъыгъэхэм пае Зиусхьаныр агъэгубжыгъ.
Израил пачъыхьэу Елэ
8 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ пачъыхьагъум зытетыр илъэс тІокІырэ хырэм хэхьагъэу БаІыщэ ыкъо Елэ пачъыхьагъум Тырцэ щытехьи илъэситІо пачъыхьагъэ. 9 Арыти, ку псынкІэхэм азыныкъо яІэшъхьэтетэу Зымрый ащ зыкъыпиІэтыгъ. Тырцэ щыІэу, ащ дэт икъэлэсэрай лъыплъэрэ Арцэ дэжь щыешъогъаеу 10 Зымрый къакІуи чатэмкІэ ащ еуи ыукІыгъ. Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ятІокІэнэрэ блырэ илъэсым хэхьэгъагъ ар ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум зытехьэм. 11 Ар пачъыхьагъум техьи тахътэм зытетІысхьэм, дэпкъым егъутхьылІэу БаІыщэ иунагъо исмэ ащыщ горэ къымыгъанэу иІахьылхэри иныбджэгъухэри зэкІэ ыукІыгъэх. 12 Джаущтэу Зиусхьаным ыдэжь къикІыгъэу Хъананый ыкъо Ехъыо псалъэ къызэрэлъыІэсыгъагъэу, Зымрый БаІыщэ иунагъо зэрэщытэу ыгъэкІодыгъ. 13 БаІыщэрэ ащ ыкъо Елэрэ псэкІодхэр ашІэзэ, Израилым псэкІодхэр зэрэрагъэшІагъэм, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр агъэгубжэу, тхьэнэпцІхэм ямыжъосынхэр зэрагъэуцугъэхэм апае Зиусхьаным джар къаришІагъ. 14 Елэ иІофшІагъэхэмрэ нэмыкІэу ышІагъэхэмрэ Израилым ипачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба.
Израил пачъыхьэу Зымрый
15 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зыпачъыхьэр ятІокІэнэрэ блырэ илъэсым хэхьагъэу, Зымрый пачъыхьэу Тырцэ щытехьи мэфиблэ тетыгъ. Израилыдзэр а уахътэм фылистмэ якъалэу Гъыбытон къекІугъэу кІэрытыгъ. 16 Арыти, израилыдзэу къэкІуагъэу щытыгъэм Зымрый шъэфэу пачъыхьэм зыкъызэрэпиІэтыгъэмрэ ар зэриукІыгъэмрэ зызэхехым, израил цІыф пстэуми дзэІэшъхьэтетэу Іомрый Израилым ипачъыхьанэу а мэфэ шъыпкъэм дзэуцупІэм щытырагъэхьагъ. 17 Іомрыйрэ зэкІэ израил цІыфхэмрэ зэгъусэхэу Гъыбытон къыкІэрыкІыжьхи, къызэкІэкІожьхи Тырцэ къадзыхьагъ. 18 Зымрый къалэр зэраштагъэр зелъэгъум, къэлэсэраим хэт унэ-пытапІэм ихьи, ыкІыбкІэ пачъыхьэ унэм машІо щыкІидзэжьи хэстыхьажьыгъ. 19 ЯрабІам Израилым псэкІод зэрэригъэшІагъэм фэдэу, ащ игъогу тетэу, ащ ышІэгъэ псэкІодхэр ышІэзэ, Зиусхьаным къемыкІущтыр зэришІагъэм пае ар хэкІодагъ. 20 Зымрый нэмыкІэу ышІагъэхэри шъэфэу зыкъызэриІэтыгъагъэри израил пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба.
Израил пачъыхьэу Іомрый
21 Джащ тетэу израил цІыфхэр тІо гощыгъэ хъугъэ: ызыныкъо Гъынат ыкъо Тыбный пачъыхьэу тырагъэхьанэу гоуцуагъ, адрэхэр Іомрый гохьагъэх. 22 Арыти, Іомрый готхэр Гъынат ыкъо Тыбный гоуцуагъэхэм атекІохи, Тыбный лІи, Іомрый пачъыхьагъум техьагъ. 23 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэкІэнэрэ зырэ илъэсым хэхьагъэу Іомрый Израилым ипачъыхьанэу техьи илъэс пшІыкІутІо тетыгъ. Тырцэ илъэсихэ щыпачъыхьагъ. 24 ЕтІанэ Іомрый тыжьын килограмм тІокІищ фэдизкІэ Щамэрэн къушъхьэр Щэмэр къыщищэфыгъ. Къушъхьэр зэкІигъэпытыхьи, къалэу ышІыгъэм къушъхьэр зиягъэ Щэмэр ыцІэкІэ ЩамэрэнкІэ еджагъ. 25 Зиусхьаным къемыкІущтыр Іомрый ышІэщтыгъэ, ежь ыпэкІэ тетыгъэмэ анахь Іаеу зекІощтыгъэ. 26 Нэуат ыкъо ЯрабІам игъогу сыдырэмкІи ар тетыгъ, Израилым псэкІод ащ зэрэригъэшІагъэм фэдэу, итхьэнэпцІхэмкІэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжыгъ. 27 Іомрый нэмыкІэу ышІагъэхэри лІыгъэу ащ зэрихьагъэри израил пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 28 Іомрый ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм ыгъэзэжьи Щамэрэн зыщагъэтІылъыжьым, ыкъо Ахъаб ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Израил пачъыхьэу Ахъаб
29 Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэкІэнэрэ ирэ илъэсым хэхьагъэу Іомрый ыкъо Ахъаб пачъыхьагъум техьагъ. Іомрый ыкъо Ахъаб Щамэрэн дэсэу илъэс тІокІырэ тІурэ Израилым ипачъыхьагъ. 30 Іомрый ыкъо Ахъаб ежь ыпэкІэ тетыгъэ пстэуми анахь дэижьэу Зиусхьаным къемыкІущтыр ышІэщтыгъэ. 31 Нэуат ыкъо ЯрабІам ипсэкІодшІагъэхэр римыгъэкъухэу, Цыдоным ипачъыхьэу ЕтбаІал ыпхъу Изэбэл шъузэу къыщи, БаІал фэлажьэу, шъхьащэ фишІэу ригъэжьагъ. 32 Арыти, БаІал пае Щамэрэн щигъэпсыгъэ тхьэлъэІупІэунэм къурмэншІыпІэ щыфыхишІыхьагъ. 33 Джащ фэдэу Ахъаб Астартэ пае пкъэухэр ыгъэуцухи, ежь ыпэкІэ тетыгъэ израил пачъыхьэ пстэуми анахь лъэшыжьэу Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжыгъ. 34 Ащ илъэхъан Бэтэл щыщ Хъыел Ерыхъоу къалэр ыгъэпсыгъ. Зиусхьаным дэжь къикІыгъэу Ныун ыкъо Ехъошуа псалъэ къызэрэлъыІэсыгъагъэу, Хъыел къэлэ лъапсэр зегъэуцум, ищыпэ шъаоу Абирам лІагъэ, къэлапчъэхэр зыхегъэуцожьхэм, ишъэо анахьыкІэу Сэгъуб чІинагъ.
1 тхылъыр 17
ТхьэлІыкІоу Иласрэ огъумрэ
1 ГъылыІад хэкумкІэ Тыщбэ щыщ Илас Ахъаб риІуагъ: «Израилым и Тхьэу зыпашъхьэ ситыр зэрэщыІэр сэІо! Сэ сымыІоу мы илъэсхэм осэпси къемыхынкІэ, ощхи къемыщхынкІэ». 2 Зиусхьаным ипсалъэ ащ къылъыІэсыгъ: 3 «Мыщ дэкІи къокІыпІэмкІэ кІуи Иордан икъокІыпІэ лъэныкъокІэ игъукІырэ псыхъоу Къэрит дэжь зыщыгъэбылъ. 4 А игъукІырэ псыхъом псы ущешъощт, къолэжъхэм ащ дэжь ущагъэшхэнэу унашъо афэсшІыгъ». 5 Арыти, Зиусхьаным ипсалъэ къызэрэлъыІэсыгъэу ащ ышІыгъ: Иордан икъокІыпІэ лъэныкъокІэ щыІэ игъукІырэ псыхъоу Къэрит кІуи, ащ къэнагъ. 6 Къолэжъхэм пчэдыжьми пчыхьэми лырэ хьалыгъурэ къыфахьщтыгъэ, игъукІырэ псыхъом псы щешъощтыгъэ. 7 Ау тІэкІу горэ зытешІэм, ощх къещхыщтыгъэпти, игъукІырэ псыхъом псы дэмытыжьэу хъугъэ.
Иласрэ Царэфат щыщ шъузабэмрэ
8 Зиусхьаным ипсалъэ ащ къылъыІэсыгъ: 9 «Цыдоным пэгъунэгъу къалэу Царэфат кІуи ащ дэс. Уигъэшхэнэу зы шъузабэ горэм есІуагъ». 10 Арыти, ар Царэфат кІуагъэ. Къалэм икъэлапчъэ зынэсым шъузабэ горэ пхъэ къыугъоеу ылъэгъугъ. Ащ къеджи риІуагъ: «Псы тІэкІу горэ сешъонэу къошынкІэ къысфахьба». 11 ЗыфелъэІугъэр къыхьынэу ар зежьэм, мыдрэр кІэлъыджи риІуагъ: «Сэщ пае хьалыгъу такъыр гори о пІэкІэ къысфахьба». 12 Адрэм къыриІожьыгъ: «Уи Зиусхьанэу Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Гъэжъагъэу зыпари сиІэп, пхъэчайжъыем илъэу хьаджыгъэ Іабжыбрэ къошыным итэу тхъу тІэкІурэ ныІэп сиІэр. Пхъэ тІэкІу горэ тадэжь схьынышъ, сэррэ скъо паерэ джар згъэхьазырын, тшхынышъ, етІанэ тылІэщт». 13 Илас ащ риІуагъ: «Умыщын, кІожьи зэрэпІуагъэу шІы. Ау ыпэрапшІэу сэщ пае хьалыгъу джэгурыдзэ сфыхэхи къысфахь, етІанэ оррэ уикІалэ паерэ зыгорэ шІы. 14 Сыда пІомэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыІорэр мары: "Зиусхьаным чІыгум ощх къызщытыригъэщхэщт мафэм нэс пхъэчайжъыем илъ хьаджыгъэм хэкІыщтэп, къошыным ит дагъэми къыщыкІэщтэп"». 15 Шъузабэр кІожьи, Илас къызэрэриІуагъэм фэдэу ышІыгъ. Джаущтэу ежьри зэрахэтэу иунагъо зэрэщытэу мэфэ заулэ ашхын агъотыгъ. 16 Зиусхьаным ипсалъэ Илас къызэрэлъигъэІэсыгъэм фэдэу, пхъэчайжъыем илъ хьаджыгъэм хэкІыщтыгъэп, къошыным ит дагъэми къыщыкІэщтыгъэп.
Илас шъузабэм икІалэ къызэригъэпсэужьыгъэр
17 ЕтІанэ а унэр зие бысымгуащэм ыкъо сымаджэ хъугъэ. Узышхо иІагъэти ар лІагъэ. 18 Арыти, бзылъфыгъэм Илас къыриІуагъ: «Сыда уиІофэу къысхэлъыр, Тхьэм ицІыф? СипсэкІодшІагъэхэр сыгу къэбгъэкІыжьынхэшъ, сикІалэ бгъэлІэным пае садэжь укъэкІуагъ». 19 Арыти, мыдрэм риІожьыгъ: «Къаштэ моу уикІалэ». Ар ащ ыбгъэгу къыкІихыжьи, ышъхьагъ тет унэу ежь зэрысыгъэм ыхьи ипІэ хилъхьагъ. 20 Зиусхьаным зыфигъази къыІуагъ: «Си Зиусхьанэу Тхьэр! Зыдэжь сис шъузабэм ыкъо бгъэлІагъэу къин хэбдзагъи адэ». 21 Гъогогъуищэ кІалэм тегъуалъхьэзэ, Зиусхьаным зыфигъази къыІуагъ: «Си Зиусхьанэу Тхьэр! Мы кІалэм ыпсэ къыхэрэхьажь!» 22 Зиусхьаным Илас ымакъэ къызэхихыгъ. КІалэм ыпсэ къыгъэзэжьи, къыхэхьажьи, ар къэпсэужьыгъ. 23 Ащ ыуж Илас кІалэр ышъхьагъ тет унэм къырищыжьи, янэ къыфищэжьи риІуагъ: «Еплъ, уикІалэ псэу». 24 Арыти, а бзылъфыгъэм Илас къыриІуагъ: «Тхьэм узэрилІыкІори Зиусхьаным дэжь къикІрэ псалъэр къызэрэплъыІэсри джы къэсшІагъ».
1 тхылъыр 18
Иласрэ тхьэнэпцІэу БаІал илІыкІохэмрэ
1 Охътабэ тешІагъэу ящэнэрэ илъэсым Зиусхьаным ипсалъэ Илас къылъыІэсыгъ: «КІуи Ахъаб зегъэлъэгъу. Сэ чІыгум ощх къытезгъэщхэщт». 2 Арыти, Илас Ахъаб зыригъэлъэгъунэу кІуагъэ. Щамэрэн щыгъэблэшхуагъ. 3 Ахъаб къэлэсэраим лъыплъэрэ Іэшъхьэтетэу Іобадыехъу къеджагъ. Іобадыехъу Тхьэм ищынагъо лъэшэу итыгъ. 4 Изэбэл зиусхьанлІыкІохэр зыщигъэкІодыгъэхэ уахътэм, Іобадыехъу ахэм ащыщэу тхьэлІыкІохэу нэбгыришъэ зэриубытылІэжьыгъэу, нэбгырэ шъэныкъо-шъэныкъоу гъочІэгъхэм защаригъэгъэбылъыгъэу хьалыгъурэ псырэ афихьщтыгъэ. 5 Ахъаб Іобадыехъу риІуагъ: «Ежьи хэкум ит псыкъэкІопІэ пстэури, игъукІырэ псы пстэури къызэпэкІухьи, тишхэмрэ тикъыдырхэмрэ щыдгъэхъунхэу, тибылымхэр тшІомыкІодынхэм пае уц къэдгъотышъущтмэ къызэгъашІ». 6 Арыти, къызэпакІухьаным пае чІыгур зэфагощи, Ахъаб гъогу шъхьаф рыкІуагъ, Іобадыехъуи гъогу шъхьаф рыкІуагъ. 7 Іобадыехъу гъогум рыкІозэ, Илас ыпэ къифагъ. Ар ащ къышІэжьыгъэти, ынэІу егъэзыхыгъэу чІыгум зытыридзи еупчІыгъ: «Ора ар, сизиусхьанэу Илас?» 8 Адрэм къыриІожьыгъ: «Сэры, уизиусхьан дэжь кІуи еІу: "Илас мыщ щыІ"». 9 Арыти, мыдрэм риІожьыгъ: «Сыда силажьэр, Ахъаб сиукІынэу уиІумэт ащ ыІэ зыкІиплъхьарэр? 10 Уи Зиусхьанэу Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Сизиусхьан укъигъотыным пае цІыфлъэпкъэуи пачъыхьагъоуи къаримыгъэлъыхъугъэ зыпари къыгъэнагъэп. О укъамыгъотыгъэу заІокІэ, зыдэщыІэгъэхэ пачъыхьагъуми цІыфлъэпкъми укъызэрамыгъотышъурэмкІэ тхьэлъанэ аригъэшІыщтыгъэ. 11 Джы о къысэоІо: "КІуи уизиусхьан еІу: 'Илас мыщ щыІ'". 12 СызэрэпкІэрыкІыжьэу уздэхъугъэри сымышІэу Зиусхьаным Ыпсэ уІуилъэсыкІыжьыщт. Арышъ, къэбар фэсхьынэу Ахъаб дэжь сыкІоу, етІанэ ащ о узимыгъотыжькІэ, сиукІыщт, уиІумэт икІэлэгъум къыщегъэжьагъэу Тхьэм ищынагъо ит нахь мышІэми. 13 Изэбэл зиусхьанлІыкІохэр зыщигъэкІодыгъэхэ уахътэм, сэ сшІагъэр, ахэм ащыщэу нэбгыришъэ зиусхьанлІыкІохэу зэрэзэсыубытылІэжьыгъэхэри, нэбгырэ шъэныкъо-шъэныкъоу гъочІэгъхэм зызэрэщязгъэбылъыгъэри, хьалыгъурэ псыкІэрэ зэрэзгъэшхагъэхэри сизиусхьан къыраІуагъэба? 14 Джы о къысэоІо: "КІуи уизиусхьан еІу: Илас мыщ щыІ. Ащ сиукІыщти"». 15 Арыти, Илас къыІуагъ: «Зыпашъхьэ сит Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэр зэрэщыІэр сэІо! Непэ ащ зезгъэлъэгъущт». 16 ЕтІанэ Іобадыехъу Ахъаб пэгъокІи риІуагъэти, Ахъаб Илас дэжькІэ ежьагъ. 17 Ахъаб Илас къызелъэгъум, ащ риІуагъ: «Орба зэрэ Израилэу тхьамыкІагъор къыфэзыхьырэр?» 18 Илас къыриІожьыгъ: «Сэрэп, оррэ уиунагъорэ Зиусхьаным иунашъохэр щыжъугъэзыягъэхэу, тхьэнэпцІэу БаІали адрэхэми шъхьащэ зэрафэшъушІырэм пае Израилым тхьамыкІагъор къыфэзыхьырэр оры. 19 Арышъ, гъакІохи зэрэ Израилэуи, БаІал фэлэжьэрэ лІыкІо нэбгырэ шъиплІрэ шъэныкъори, Астартэ фэлэжьэрэ лІыкІо нэбгырэ шъиплІэу Изэбэл иІэнакІэ пэсхэри Къармэл къушъхьэм дэжь къыщысфягъэугъоих». 20 Арыти, Ахъаб зэрэ Израилэу ащиІофытэхи, БаІалрэ Астартэрэ афэлэжьэрэ лІыкІохэр зэкІэ Къармэл къушъхьэм дэжь къыщаригъэугъоигъэх. 21 Илас цІыфхэм ахахьи ариІуагъ: «Джыри бэрэ шъуеджэнджэшыщта? Зиусхьаныр армэ Тхьэр, джащ зыфэжъугъаз, ау БаІалмэ, ащ зыфэжъугъаз». Ау цІыфхэм зи къаІуагъэп. 22 Илас цІыфмэ ариІуагъ: «Сэзыр ары зиусхьанлІыкІоу къэнагъэр, БаІал фэлэжьэрэ лІыкІохэр нэбгырэ шъиплІрэ шъэныкъорэ мэхъух. 23 НыбгъэшъуитІу къытэшъути, зы ныбгъэшъур ахэм арэшти, зэхарэупкІати, пхъэмэ атырарэлъхь, ау машІо кІарэмышІыхь. Адрэ ныбгъэшъур сэ згъэхьазырынышъ, пхъэмэ атеслъхьащт, ау машІо кІэсшІыхьащтэп. 24 Шъори шъуитхьэ ыцІэкІэ шъуедж, сэри си Зиусхьан ыцІэкІэ седжэщт. Тхьэу машІокІэ джэуап къэзытрэр ары Тхьэр». Арыти, зэкІэ цІыфхэм къаІуагъ: «КъапІорэр дэгъу». 25 Илас БаІал фэлэжьэрэ лІыкІохэм ариІуагъ: «Шъо шъунахьыбэшъ, ныбгъэшъуитІум яз шъухади жъугъэхьазыри, шъуитхьэ ыцІэкІэ шъуедж, ау машІом пэшъумылъхь». 26 Арыти, аратыгъэ ныбгъэшъур аубыти агъэхьазырыгъ. «БаІал, джэуап къэтыжь!» аІоу куохэзэ, пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу щэджагъом нэс елъэІугъэх. Ау макъи-лъакъи къэІугъэп. Ахэр къурмэншІыпІэу агъэуцугъэм ыпашъхьэ щыпкІэтэ-лъатэщтыгъэх. 27 Щэджагъом Илас ахэм акІэнакІэу ариІуагъ: «Мэкъэ лъэш дэдэкІэ шъукуо нахь, ар тхьэшъ, зыгорэкІэ гупшысэм хилъэсэгъэнкІи е щагум икІыгъэнкІи, е гъогу тетынкІи, е мэчъыемэ къэгъэущыжьыгъэн фэенкІи хъун!» 28 Арыти, адрэхэм лъэшэу куохэу рагъэжьагъ, зэряхабзэу лъыпсыр къячъэхэу къамэхэмрэ пчыпыджынхэмкІэрэ зыхэпыджэжьщтыгъэх. 29 Щэджагъоми дэхыгъ, ау ахэр пчыхьэ къурмэншІыгъом нэс зеутэкІыжьыным хэтыгъэхэми, макъи-лъакъи щыІагъэп, джэуап гори зэхахыгъэп. 30 ЕтІанэ Илас цІыфхэм зэкІэми ариІуагъ: «ШъукъысэкІуалІ». ЦІыфхэр зэкІэ ащ къекІолІагъэх. Зиусхьаным икъурмэншІыпІэу зэтырадзыгъагъэр ыгъэуцужьыгъ. 31 Илас мыжъо пшІыкІутІу къыштагъ. Зиусхьаным «О пцІэщтыр Израил» къызэриІогъэгъэ Якъубэ ыкъомэ къатекІыгъэ лІэкъо пшІыкІутІум япчъагъэ ахэр фэдизыгъ. 32 Зиусхьаным ыцІэкІэ а мыжъохэм къурмэншІыпІэ ахишІыкІыгъ. ЕтІанэ лэжьыгъэ килограмм пшІыкІутІу фэдиз дэфэнэу къурмэншІыпІэр хъурэябзэу дитІыкІыгъ. 33 Ащ ыуж ащ пхъэхэр тырилъхьажьхи, ныбгъэшъур зэІихи, пхъэхэм атырилъхьажьыгъ. ЕтІанэ къыІуагъ: «Псы щэлъиплІ арызыбзэу къэшъухьи къурмэнгъэстымрэ пхъэмрэ къатешъукІ». 34 ЕтІани къариІуагъ: «Джыри джаущтэу шъушІы». Ахэм джыри джаущтэу ашІыгъ. ЕтІани къыІуагъ: «Джадэдэр ящэнэрэу шъушІы». Ящэнэрэуи зашІым, 35 псыр къурмэншІыпІэм къечъэхи, дэтІыкІыгъэм диз хъугъэ. 36 Пчыхьэ къурмэншІыгъом тхьэлІыкІоу Илас къакІэрыхьи къыІуагъ: «Зиусхьанэу, Ибрахьимэ, Исхьакъ, Израил я Тхьэр! О зы закъом Израилым узэри Тхьэри, сэ сызэрэ УиІумэтри, О къызэрэпІуагъэм фэдэу зэкІэри зэрэсшІыгъэри непэ арэшІ! 37 Джэуап къысэтыжь, Зиусхьан, джэуап къысэтыжь! О, Зиусхьан, узэрэ Тхьэри агухэр зэрэзэпырыбгъэзагъэхэри арэшІ!» 38 Ащ дэжьым Зиусхьаным имашІо къехи, къурмэнгъэстри, пхъэхэри, мыжъохэри, ятІэри, дэтІыкІыгъэм псэу дэтри ыдырыгъэх. 39 Ар залъэгъум цІыфхэм зэкІэми анэІухэр егъэзыхыгъэу пстэуми чІыгум зытырадзи къаІуагъ: «Зиусхьаныр ары Тхьэр, Зиусхьаныр ары Тхьэр!» 40 Илас ахэм ариІуагъ: «Зы нэбгырэ закъуи зимыгъэбылъыжьыным пае, БаІал итхьэлІыкІохэр шъуубытых». Арыти, ахэр къаубытхи Илас игъукІырэ псыхъоу Къышон ылъэгу дэжькІэ ыщэхи, ащ щиукІыгъэх.
Огъум икІэух
41 Илас Ахъаб риІуагъ: «КІуи шхэ, ешъу, сыда пІомэ ощхышхом ымакъэ къэІу». 42 Арыти, Ахъаб шхэнэуи ешъонэуи кІуагъэ. Илас Къармэл ышыгу зыдэкІуаем ышъхьэ чІыгум риуфэхи, ынэІу ылъэгуанджэмэ азыфагу дилъхьагъ. 43 ИІумэт шъэожъыем риІуагъ: «КІуи хым ылъэныкъокІэ къаплъэ». Адрэр кІуи къызэплъэм, – «Зыпари щыІэп» ыІуи, къыриІожьыгъ. Мыдрэм риІуагъ: «Блы екъуфэ кІуи къэкІожь». 44 Яблэнэрэм кІуи къызегъэзэжьым къыриІуагъ: «Мары цІыф Іэгум щиз хъунэу ошъуапщэ горэ хым къышъхьащэкІы». Мыдрэм риІуагъ: «КІуи Ахъаб еІу: "Ощхым ухимыубытэным пае, уику псынкІэ зэкІэшІэжьи кІожь"». 45 Ащ нэс жьыбгъэм ошъуапщэхэр къытыригъэзыхьэхи, уашъор къэушІункІи, ощхышхо къещхэу ыублагъ. Ахъаб ику псынкІэ итІысхьажьи ИзрыІэл кІэим кІуагъэ. 46 Зиусхьаным ыкІуачІэ Илас къыхэхьагъ. Илас ищыгъынхэр ыбг пишІэхи, Ахъаб ыпэ итэу ИзрыІэл кІэим нэс чъагъэ.
1 тхылъыр 19
1 Илас зэкІэ ышІагъэри БаІал илІыкІохэр зэкІэ ичатэкІэ ащ зэриукІыгъэхэри Ахъаб Изэбэл риІуагъ. 2 Арыти, Изэбэл илІыкІо Илас дэжь рыригъэІонэу ыІофытагъ: «Тхьэмэ сифэшъуашэри нахьыбэжьи сарэгъэгъот сІуагъэр зысымыгъэцэкІэжькІэ, ахэм ащыщ нэбгырэ пэпчъ ыпсэ узэрэрыджэгугъэм фэдэу упсэ неущ мыщ фэдэ уахътэм ехъулІэу сыкъызырымыджэгужькІэ». 3 Джащ къыхэкІэу щынагъэти, ышъхьэ къыухъумэжьыным пае Ехъудэм ит БэрщэбаІ къалэм кІуи иІумэт шъэожъыер ащ къыдинагъ. 4 Ежь ежьи шъофнэкІым итэу кІозэ, зы мэфэ гъогу зызэпечым, кондэ чІэгъым чІэтІысхьи лІэныгъэр къыфэкІоным кІэлъэІузэ, ыІуагъ: «Икъунба, Зиусхьан, спсэ штэжь, тятэхэм сафэд, сызэрэнахьышІу щыІэп, афэдэ сэрэхъу». 5 Гъолъи кондэ чІэгъым щычъыягъ. Ащ дэжь мэлэІичыр къынэси къыриІуагъ: «Къэтэджи шхэ». 6 Илас ынэхэр къыззэтрехым хьалыгъу джэгурыдзэрэ псы къошынрэ ышъхьэ дэжькІэ щытыгъэх. Арыти, шхи пси ешъуи икІэрыкІэу чъыежьыгъэ. 7 Зиусхьаным имэлэІич къыгъэзэжьыгъ, къынэси къыриІуагъ: «Къэтэджи шхэ, сыда пІомэ гъогу кІыхьэ уапэ илъ». 8 Ар къэтэджыгъ, шхагъэ, псыкІэ зигъэшъокІыгъ, а гъомылэмкІэ ыкІуачІэ къыригъэхьажьыгъэу чэщ-зымэфэ тІокІитІо Тхьэм икъушъхьэу Хъорэб нэс кІуагъэ. 9 Ащ зынэсым гъочІэгъ горэм чІахьи чэщыр щырихыгъ. Зиусхьаным ипсалъэ ащ къыщылъыІэсыгъ. Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «Сыд мыщ щыпшІэрэр, Илас?» 10 Ащ къыІуагъ: «Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэм пае сыгужъыягъ, сыда пІомэ израил цІыфхэм уиІуагъэ аукъуагъ, уикъурмэншІыпІэхэр зэхакъутагъэх, уитхьэлІыкІохэр чатэкІэ аукІыгъэх. Сэ сизакъоу сыкъэнагъ, спсэ хахынэу къыслъэхъух». 11 Зиусхьаным къыриІуагъ: «КъычІэкІи Зиусхьаным ыпашъхьэ къушъхьэм щытеуцу». Ащ дэжьым Зиусхьаныр къыблэкІызэ, Зиусхьаным ыпашъхьэ къушъхьэр къыщызэгуиутэу, къушъхьэцакІэхэр къызэхигъэтакъохэу жьыбгъэр лъэш дэдэу къепщагъ. Ау Зиусхьаныр жьыбгъэм хэтыгъэп. Жьыбгъэм ыуж чІыгур къэсысыгъ, ау Зиусхьаныр чІыгусысым хэтыгъэп. 12 ЧІыгусысым ыуж машІом зыкъыштагъ, ау Зиусхьаныр машІом хэтыгъэп. МэшІо ужым жьы шъабэр нахь Іэсэжьыгъэ. 13 Илас ар зызэхехым ищыгъынкІыІутелъ ынэІу къырихъуи, гъочІэгъым къычІэкІи, ащ ичІэхьапІэ дэжь уцугъэ. Арыти, макъэ горэ ащ къылъыІэси къыриІуагъ: «Сыд мыщ щыпшІэрэр, Илас?» 14 Мыдрэм риІожьыгъ: «Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Тхьэм пае сыгужъыягъ, сыда пІомэ израил цІыфхэм уиІуагъэ аукъуагъ, уикъурмэншІыпІэхэр зэхакъутагъэх, уитхьэлІыкІохэр чатэкІэ аукІыгъэх. Сэ сизакъоу сыкъэнагъ, спсэ хахынэу къыслъэхъух». 15 Зиусхьаным ащ къыриІуагъ: «ШъофнэкІыр зэпычи, гъэзэжьи Дамаскым кІо. Ащ узынэскІэ, Арамым ипачъыхьанэу Хъазаел ышъхьэ дагъэ щыф. 16 Джаущтэу Нымщый ыкъо Ехъыо Израилым ипачъыхьанэу ышъхьэ дагъэ щыф. Абэл-Мэхъолэ щыщ Щафат ыкъо ЕлыщаІ о пчІыпІэ ихьанэу тхьэлІыкІонэу ышъхьэ дагъэ щыф. 17 Хъазаел икъамэ зыщызыухъумагъэр Ехъыо екІодылІэщт, Іыиуй икъамэ зыщызыухъумагъэр ЕлыщаІ ыукІыщт. 18 БаІал ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкІэ щемытІысэхыгъэхэу, ащ емыбэугъэхэу израил цІыфхэм ащыщэу нэбгырэ минибл зэкІэмкІи Сэ къэзгъэнагъ».
ЕлыщаІ къызэрэхахыгъэр
19 Арыти, ащ а чІыпІэр къыбгыни, ежьи Щафат ыкъо ЕлыщаІ жъоу хэтэу къыгъотыгъ. Цу тІурытІоу пшІыкІутІу ащ игъусагъ, ежь япшІыкІутІонэрэ цуитІум ауж итыгъ. Илас ащ блэкІзэ, ищыгъынкІыІутелъ шъхьащидзагъ. 20 Адрэм цухэр къыбгынэхи Илас ыуж къилъади къыриІуагъ: «Семыжьэзэ сятэрэ сянэрэ сыкъябэужьынышъ, уауж сыкъихьанэу Іизын къысэтба». Мыдрэм риІожьыгъ: «КІожьба адэ, къыпфэсшІагъэр зыщымыгъэгъупш». 21 Ар кІэрыкІоти, цуитІу ыукІи, цухэр зыкІэшІэгъэгъэ пхъэІашэр машІо ышІи, лыр ыгъажъуи, цІыфмэ арити, ахэм ар ашхыгъ. Ежь Илас ыуж ихьи иІумэтэу лэжьэнэу ригъэжьагъ.
1 тхылъыр 20
Арамым зэрезэуагъэхэр
1 Арамым ипачъыхьэу Бэнхадад идзэ зэрэщытэу къыугъойи, пачъыхьэ щэкІрэ тІурэр, шыхэр, ку псынкІэхэр игъусэхэу кІуи Щамэрэн къыдзыхьагъ, ащ езэуагъ. 2 ИлІыкІохэр Израилым ипачъыхьэу Ахъаб дэжь къалэм ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Бэнхадад ыІорэр мары: "Уитыжьыни уидышъи сэ сыех, уишъуз анахь дахэхэри пкъо нахьышІухэри сэ сыех"». 4 Арыти, Израилым ипачъыхьэ къыраригъэІожьыгъ: «О зэрэпІоу орэхъу, зиусхьан пачъыхьэр: сэри сиІэ пстэури о уиех». 5 ЛІыкІохэр джыри къакІохи къыраІуагъ: «Бэнхадад ыІорэр мары: "Уитыжьыни, уидышъи, уишъузхэри, пкъохэри къысэтых" зэрэсІорэр къыуаІонэу уадэжь къэсэгъакІох. 6 Сыд хъугъэми уиуни, уиІумэтмэ яунэхэри къызэпаплъыхьанхэу, уинэплъэгъу къедэхэшІэрэ пстэури къызІакІагъэхьанышъ къахьынэу неущ мыщ фэдэ уахътэм ехъулІэу сиІумэтхэр уадэжь къэзгъэкІощтых». 7 Арыти, Израилым ипачъыхьэ хэкум ис нахьыжъ упчІэжьэгъу пстэуми къяджи ариІуагъ: «Шъуеплъ ащ бзэджагъэ горэ зэришІэным егупшысы. Сишъузхэми, скъохэми, ситыжьыни, сидышъи къызалъегъакІом зыфаер фэсшІагъ». 8 Нахьыжъ упчІэжьэгъу пстэуми зэкІэ цІыфхэми ащ къыраІуагъ: «УемыдэІу ыкІи уемызэгъ». 9 Арыти, Бэнхадад ащ илІыкІохэм ариІуагъ: «"УиІумэт дэжь апэ къызфэбгъэкІогъагъэхэр зэкІэ къыпфишІэнэу хьазыр, ау мыдрэр къыпфэсшІэн слъэкІыщтэп" шъуІуи, сизиусхьан пачъыхьэм ешъуІожь». ЛІыкІохэм агъэзэжьи джэуапыр ащ фахьыжьыгъ. 10 Бэнхадад ащ къыраригъэІонэу ыдэжь джыри къыгъэкІуагъэх: «Тхьэмэ сифэшъуашэри нахьыбэжьи сарагъэгъот сІуагъэр зысымыгъэцэкІэжькІэ, сэри сауж итэу къакІохэрэми Іагум из хъун сапэ зыдэтхьыжьынэу Щамэрэн къыхэмынэжьэу зызэхэсымыхьаджыхьэкІэ». 11 Израилым ипачъыхьэ раІожьынэу ариІуагъ: «Заор умыухыгъэу текІоныгъэр умыгъэмэфэкІ». 12 Ар зызэхехым чэтэнгъэІагъэм чІэсэу ипачъыхьэхэм ягъусэу ешъощтыгъэ Бэнхадад иІумэтхэм ариІуагъ: «Шъузэонэу зыжъугъэхьазыр!» Ахэр къалэм екІугъэх. 13 ТхьэлІыкІо горэ Израилым ипачъыхьэу Ахъаб къекІуалІи къыриІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Мы дзэшхор олъэгъуба? Сэ сызэрэ Зиусхьаныр пшІэным пае непэ ар о пІэ къислъхьащтышъ еплъ"». 14 Ахъаб ащ еупчІыгъ: «ХэткІэ?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Хэкухэм яІэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкІолІ ныбжьыкІэхэмкІэ». Ар еупчІыгъ: «Хэта заор къезгъэжьэщтыр?» Адрэм къыриІожьыгъ: «Оры». 15 Ахъаб хэкумэ яІэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкІолІ ныбжьыкІэхэр къылъытагъэхэти, нэбгырэ шъитІурэ щэкІрэ тІурэ хъухэу къычІэкІыгъ. Ахэм аужкІэ зэон зылъэкІыщтыхэмрэ израил хъулъфыгъэхэмрэ зэкІэ къызелъытэхэм, нэбгырэ минибл хъухэу къычІэкІыгъ. 16 Ахэр зэуапІэм щэджагъом кІуагъэх. Ежь Бэнхадад къыготыгъэ пачъыхьэ щэкІрэ тІурэм ягъусэу чэтэнгъэІагъэм чІэсэу ешъокІаеу ешъуагъ. 17 Заом апэ дэзыублагъэхэр хэкухэм яІэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкІолІ ныбжьыкІэхэр ары. Бэнхадад зеІофтэхэм цІыфхэр Щамэрэн къызэрэдэкІыгъэхэм икъэбар къыфахьыжьыгъ. 18 Арыти, ащ ариІуагъ: «Тямызао ашІоигъоу къэлъэІонхэу къакІохэми, псэоу къэшъуубытых, зэонэу къакІохэми, джащ фэдэу псэоу къэшъуубытых». 19 Хэкухэм яІэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкІолІ ныбжьыкІэхэр апэ къалэм дэкІхи заом ежьагъэх, дзэр ахэм ауж итыгъ. 20 Нэбгырэ пэпчъ пыим езауи хигъэфагъ. Арамхэм къыкІатхъужьыгъэти, израил цІыфхэр ахэм ауж къилъэдагъэх. Арамым ипачъыхьэу Бэнхадад шым тесэу шыухэр игъусэхэу ышъхьэ Іуихыжьыгъ. 21 Израилым ипачъыхьэ къакІуи пыим ишхэри ику псынкІэхэри къызІэкІигъахьэхи, арамхэр хьапэ-сапэ ригъэфагъэх. 22 ТхьэлІыкІор Израилым ипачъыхьэ къекІуалІи къыриІуагъ: «КІуи зыгъэпыт, пшІэщтыр зэгъашІэ, сыда пІомэ Арамым ипачъыхьэ гъатхэм джыри къыозэощт».
Арамхэр ятІонэрэу къызэратебэнагъэхэр
23 Арамым ипачъыхьэ иІумэтхэм къыраІуагъ: «Ахэм ятхьэхэр къушъхьэмэ ятхьэхэти, къыттекІуагъэх. Ау ахэм шъофым тыщязаомэ, татекІон шъыпкъ. 24 Арышъ, пшІэщтыр мары: пачъыхьэ пэпчъ тегъэкІи дзэ купхэм япащэхэр ахэм ачІыпІэ тегъахьэх. 25 ЦІыфэу пшІокІодыгъэм фэдиз хэтэу дзэ зэхащ, шэу, ку псынкІэу уиІагъэм фэдиз зэгъэгъоти, ахэм шъофым тыщязэощт, джащыгъум татекІон шъыпкъ». Арыти, ахэм ядэІуи, къызэрэраІуагъэм фэдэу ышІыгъ. 26 КъэкІорэ гъатхэм Бэнхадад арамхэр къыугъойхи Израилым къезэонэу Афэкъ къекІолІагъ. 27 Израил цІыфхэри къызэхаугъуаехи, гъомлапхъэ къыздашти ахэм къапежьагъэх. Израил цІыфхэр пчэн Іэхъогъу мыинитІум афэдэу отэрэу загощи, ахэм апашъхьэ къиуцуагъэх. Арамхэм чІыгур зэлъаубытыгъ. 28 Тхьэм илІыкІо къакІуи Израилым ипачъыхьэ къыриІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Зиусхьаныр къушъхьэмэ ятхьэ нахь кІэйхэм ятхьэп" арамхэм зэраІорэм пае, "Сэ сызэрэ Зиусхьаныр шъушІэнэу, а дзэшхор пІэ къислъхьащт"». 29 Джаущтэу яуцупІэхэр зэпыщытхэу ахэм мэфиблэ рахыгъ. Яблэнэрэ мафэм заом даубли, израил цІыфхэм зы мафэкІэ арамхэм ялъэсыдзэ щыщэу нэбгырэ минишъэ зэхаукІагъ. 30 Адрэ къэнэжьыгъэмэ кІатхъужьи Афэкъ къалэ екІужьыгъэх. Къэнэжьыгъэ нэбгырэ мин тІокІырэ миниблрэм къэлэ дэпкъыр къатефи, ащ чІэкІодагъэх. 31 Бэнхадад къалэм дэхьажьыгъэу зы кІоцІ унэм къичъмэ адрэм илъадэу хэтыгъ. Ащ иІумэтхэм къыраІуагъ: «Израил хэгъэгум ипачъыхьэхэм гукІэгъу ахэлъэу зэхэтхыгъ. Арышъ, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщытлъэнхэшъ, кІапсэхэр тшъхьэмэ атетлъхьанхэшъ Израилым ипачъыхьэ дэжь тыкІонэу изын къытэти, упсэоу укъигъэнэжьынкІи мэхъуба». 32 Арыти, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщалъэхи, кІапсэхэр ашъхьэмэ атыралъхьэхи ахэр Израилым ипачъыхьэ дэжь кІохи раІуагъ: «УиІумэт Бэнхадад "СымыукІ" еІо». Адрэр къяупчІыгъ: «Ар псэуа? Ар сэ скъош». 33 КІуагъэхэм зэхахыгъэр шІу хъун зэрилъэкІыщтым инэшанэу алъыти, ащ ыжэ къыдэзыгъэр гуІэнкІэ къапхъуати, къаІуагъ: «Ары. Бэнхадад о пкъош». Ащ къариІуагъ: «ШъукІожьи ар къысфашъущ». Бэнхадад ащ дэжь къэкІуагъ. Арыти, адрэм ар ику псынкІэ зыдыригъэтІысхьагъ. 34 Бэнхадад ащ къыриІуагъ: «Сятэ уятэ тырихыгъэ къалэхэр къыостыжьыщтых. Сятэ сатыушІыпІэхэр ежь пае Щамэрэн зэрэщигъэуцугъагъэхэм фэдэу, ори ахэр Дамаскым щыбгъэуцунхэ уфит». Ахъаб риІожьыгъ: «Зэзэгъыныгъэ зызэдэтшІыхэкІэ устІупщыжьыщт». Арыти, зэзэгъыныгъэ дишІи ар ытІупщыжьыгъ.
ТхьэлІыкІом Ахъаб зэригъэмысагъэр
35 Зиусхьаным тхьэлІыкІо зэкупэгъум щыщ горэм унашъо къыфишІыгъэти, игъусэ риІуагъ: «Сыубышъ». Ау адрэм ар ыубышъын ыдагъэп. 36 Арыти, адрэм къыриІожьыгъ: «Зиусхьаным ыІорэм узэремыдэІурэм пае, ускІэрыкІыжьыгъэу укІожьзэ, аслъаным уилІыщт». Ар ащ кІэрыкІыжьи кІожьзэ, аслъаныр къыІукІи ащ ылІыгъ. 37 ЕтІанэ тхьэлІыкІом нэмыкІ цІыф горэ къыгъоти риІуагъ: «Сыубышъ». А цІыфым тыркъохэр къытырещэфэхэ ар ыубышъыгъ. 38 ТхьэлІыкІор ежьи кІозэ пачъыхьэм гъогум щыІукІагъэти, ынэхэм анэмыкІ къыхэмыщэу ынэгу ихъуагъэу ащ ыпашъхьэ иуцуагъ. 39 Пачъыхьэр къыблэкІызэ ар ащ екууи риІуагъ: «УиІумэт зэуапІэм кІогъагъэти, зыгорэ къахэкІи цІыф горэ къысищалІи къыІуагъ: "Мы цІыфым лъыплъ, ар къызаукІыкІэ, ащ ыпсэ пае о упсэ птыжьыщт е тыжьынэу килограмм щэкІ фэдиз къысэптыжьыщт". 40 Арыти, уиІумэт Іоф горэхэм ауж етыфэ цІыфыр ІукІодыкІыгъ». Израилым ипачъыхьэ къыриІожьыгъ: «Джары о пфэухэсыгъагъэр, ор-орэу къыхэпхыгъ». 41 Адрэм ынэгу ихъуагъэр гузэжъогъукІэ къызырехым, тхьэлІыкІомэ зэращыщыр къышІэжьыгъ. 42 Ащ пачъыхьэм риІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "АукІынэу зытеслъхьэгъэ цІыфыр зэрэптІупщыжьыгъэм пае, ащ ыпсэ ычІыпІэ упсэ згъэгъущт, ащ илъэпкъ ычІыпІэ о плъэпкъ згъэкІодыщт"». 43 Израилым ипачъыхьэ ыгу къэбырсырыгъэу, гухэкІ иІэу ядэжь ежьэжьи Щамэрэн нэсыгъ.
1 тхылъыр 21
Набэт исэнэшъхьэшІапІ
1 Джыри уахътэ зытешІэм къэхъугъэр мары: изрыІэлэу Набэт сэнэшъхьэшІапІэ ИзрыІэлым, щамэрэн пачъыхьэу Ахъаб икъэлэсэрай пэблагъэу щыриІагъ. 2 Ахъаб Набэт риІуагъ: «УисэнэшъхьэшІапІэ сиунэ къыпэгъунэгъушъ, къысэти сэ ар хэтэрыкІлэжьыпІэ сшІыжьыщт. Ащ ычІыпІэ нахьышІужьыхэу сэнэшъхьэшІапІэ сэ къыостыщт е, оркІэ нахьышІумэ, ыуасэм фэдиз тыжьын къыостыщт». 3 Ау Набэт Ахъаб къыриІожьыгъ: «Сятэмэ якІэн къыостыныр Зиусхьаным ерэмыд!» 4 Арыти, Ахъаб «Тятэмэ якІэн къыостыщтэп» изрыІэлэу Набэт къызэрэриІуагъэм ыгу къыгъэбырсырыгъэуи гухэкІ иІэуи ядэжь къэкІожьыгъ. ИпІэ хэгъуалъхьи ышъхьэ ригъэзэкІыгъ, зи зыІуимыгъафэу щылъыгъ. 5 Ишъуз Изэбэл ащ ыдэжь къихьи къеупчІыгъ: «Зи умышхыжьэу сыда угу уезгъэІэжьыгъэр?» 6 Мыдрэм риІожьыгъ: «ИзрыІэлэу Набэт "УисэнэшъхьэшІапІэ тыжьынкІэ къысащ е, оркІэ нахьышІумэ, нэмыкІ сэнэшъхьэшІапІэ ащ ычІыпІэ къыостыщт" зесэІом, "СисэнэшъхьэшІапІэ къыостыщтэп" ыІуи джэуап къыситыжьыгъ». 7 Арыти, ишъуз Изэбэл ащ къыриІуагъ: «Израилым урипачъыхьэшъ, уитетыгъо джы къызфэбгъэфедэнба? Къэтэджи шхэ, угуи гъэчэфыжь. ИзрыІэлэу Набэт исэнэшъхьэшІапІэ сэ пІэ къизгъэхьащт». 8 Джащ тетэу Ахъаб ыцІэкІэ тхылъыпІэ тхьапэхэр ытххи, имыхъуркІэ ахэр зэтыригъэпкІэжьыгъэх. А тхылъыпІэ тхьапэхэр Набэт зыдэс къалэм инахьыжъ упчІэжьэгъухэм, ицІыф лъэрыхьэхэм афаригъэхьыгъэх. 9 Ащ мыщ фэдэу ытхыгъ: «НэкІыгъэн фаеу макъэ яжъугъэІуи, шъукъызызэрэугъойхэкІэ, Набэт зэІукІэм ыпшъэкІэ жъугъэтІыс. 10 Нэбгырэ мыхъэтитІу ащ ыпашъхьэ ижъугъэтІысхьи, "Тхьэмрэ пачъыхьэмрэ Іаягъэхэр япІолІагъ" аІозэ шыхьатэу къэрэуцух. ЕтІанэ ар ахэшъущи, олІэфэ мыжъохэмкІэ шъуеу». 11 Арыти, къалэм щыщ лІыхэм, нахьыжъ упчІэжьэгъоу, цІыф лъэрыхьэхэу ащ дэсхэм, Изэбэл къафаригъэхьыгъэ тхылъыпІэм къызэращыфигъэпытагъэм фэдэу ашІыгъ. 12 НэкІыгъэн фаеу макъэ агъэІуи, къызызэрэугъойхэм, Набэт зэІукІэм ыпшъэкІэ агъэтІысыгъ. 13 Нэбгырэ мыхъэтитІу къахэкІи ащ ыпашъхьэ итІысхьагъэх. «Набэт Тхьэмрэ пачъыхьэмрэ Іаягъэхэр ариІолІагъэх» аІозэ, а мыхъатэхэр цІыфмэ апашъхьэ шыхьатэу щытеуцуагъэх. Ар къалэм дащи, олІэфэ мыжъохэмкІэ еохэзэ зэхаукІагъ. 14 ЕтІанэ Изэбэл дэжь раІонэу агъэкІуагъ: «Набэт мыжъохэмкІэ зэхаукІагъ, ар лІагъэ». 15 Изэбэл Набэт мыжъохэмкІэ зэхаукІи зэрэлІагъэр зызэхехым, Ахъаб риІуагъ: «КІуи изрыІэлэу Набэт исэнэшъхьэшІапІэу тыжьынкІэ къыуитынэу зыфэмыягъэр штэжь, сыда пІомэ Набэт щыІэжьэп, лІагъэ». 16 Ахъаб Набэт зэрэлІагъэр зызэхехым, изрыІэлэу Набэт исэнэшъхьэшІапІэ ыубытынэу кІуагъэ. 17 Зиусхьаным ипсалъэ Тыщбэ щыщ Илас къылъыІэсыгъ: 18 «КІуи Израилым ипачъыхьэу Ахъаб, Щамэрэн щыІэм зыІугъакІ. Мары ар Набэт исэнэшъхьэшІапІэ хэт, ар ыубытыным пае кІуагъэ. 19 Мыщ фэдэу ащ еІу: "Зиусхьаным ыІорэр мары: 'О уукІыгъ, джы икІэн пштагъэ ара?'" Мыщ фэдэу джыри ащ еІу: "Зиусхьаным ыІорэр мары: 'Набэт ылъ хьэмэ зыщабзэигъэ чІыпІэм о плъи хьэхэм щабзэижьыщт'"». 20 Арыти, Ахъаб Илас риІуагъ: «Сыкъэбгъотыгъ, сипый». Адрэм къыриІожьыгъ: «Укъэзгъотыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным къемыкІущтхэр пшІэнэу упсэ япщагъ. 21 Арышъ, джащ пае тхьамыкІагъо къыпфэсхьын, лъэкъабзэ уисшІыхьан, Ахъаб иунагъо хъулъфыгъэ гори къисымыгъанэу зэкІэ згъэкІодын, шъхьафитныгъэ имыІэу, абгынэжьыгъэу къэзгъэнэн. 22 Нэуат ыкъо ЯрабІам иунагъорэ Ахъый ыкъо БаІыщэ иунагъорэ ясшІагъэр ори къыосшІэщт сыбгъэгубжэу сынапэ зэрэтепхыгъэм, Израилым псэкІод зэребгъэшІагъэм пае». 23 Джащ фэдэу Изэбэл ехьылІагъэуи Зиусхьаным къыІуагъ: «Изэбэл ИзрыІэл къалэм ыкІыб хьэхэм щашхыжьыщт. 24 Ахъаб иунагъо щыщэу къалэм щылІэрэр хьэмэ ашхыжьыщт, губгъэм илІыхьэрэр ошъогу бзыумэ зэхаулыІухьажьыщт». 25 Зиусхьаным къемыкІущтыр ышІэу Ахъаб ыпсэ зэрищагъэм фэдэу зыми джыри ышІагъэп. Ишъузэу Изэбэл ар ыгъэплъэхъущтыгъ. 26 Зиусхьаным израил цІыфхэм акІэлъырифыгъэ аморхэм зэряхэбзагъэу тхьэнэпцІхэм загохьэм емыкІушхо ышІагъ. 27 Ахъаб а зэкІэм къызядэІум ищыгъынхэр зэІитхъи, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ джанэр ыкІышъо нэсынэу зыщилъагъ. ЫнэкІыщтыгъ, дзыопхъэ шэкІ пхъашэм хэшІыкІыгъэ джанэр зэрэщыгъэу гъолъыжьыщтыгъ, чэфынчъэуи хэтыгъ. 28 Зиусхьаным ипсалъэ Тыщбэ щыщ Илас къылъыІэсыгъ: 29 «Ежь Ахъаб къызэреуцолІагъэр олъэгъуа? КъызэреуцолІагъэм пае щэІэфэ тхьамыкІагъо хэзгъэфэщтэп, ау ыкъо иунагъо щэІэфэ тхьамыкІагъохэр къыфэзгъэкІощтых».
1 тхылъыр 22
ТхьэлІыкІоу Мыхаехъурэ Ахъабрэ
1 Арамымрэ Израилымрэ зао зэдамышІэу илъэсищэ щыІагъэх. 2 Ящэнэрэ илъэсым зыхэхьэм Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат Израилым итемыр лъэныкъо ипачъыхьэ дэжь кІуагъэ. 3 Израилым ипачъыхьэ иІумэтхэм ариІуагъ: «ГъылыІадым ит къалэу Рамот тэтыеба? Арамым ипачъыхьэ ар къыІэкІэтхыжьыным пае зи тшІэрэп». 4 Арыти, ащ Ехъощафат риІуагъ: «ГъылыІадым ит къалэу Рамот пэшІуекІоу заом укъыздэкІощта?» Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ къыриІожьыгъ: «О узэрэхъоу сэри сыхъущт, сицІыфхэри уицІыфмэ афэрэдэх, сишхэри уишхэм афэрэдэх». 5 ЕтІани Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ къыриІуагъ: «Зиусхьаным къыупсэлъыщтыр апэ зэтэгъэгъашІэ». 6 Арыти, Израилым ипачъыхьэ тхьэлІыкІоу нэбгырэ шъиплІ фэдиз къызэІуигъакІи ариІуагъ: «ГъылыІадым ит Рамот пэшІуекІорэ заом сыкІощта хьауми сымыкІощта?» Ахэм къыраІожьыгъ: «КІо, Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыІэ къырилъхьащт». 7 Ау Ехъощафат къэупчІагъ: «НэмыкІ зиусхьанлІыкІо горэ мыщ щыІэба ар едгъэупчІыжьыным пае?» 8 Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риІуагъ: «Зиусхьаным еупчІын ылъэкІынэу зы нэбгырэ горэ джыри щыІ. Ар Имлэ ыкъо Мыхаехъу ары. Ау сэ ар сфэлъэгъурэп Тхьэм къыбгъодэкІыгъэ псалъэу къышІырэм дэи нэмыкІ шІу къысэмыхъулІэнэу къырегъэкІышъ». Ехъощафат къыІуагъ: «Аущтэу умыІо, пачъыхь». 9 Арыти, Израилым ипачъыхьэ тхьамэтэ пащэмэ ащыщ горэм къеджи риІуагъ: «ПсынкІаІоу Имлэ ыкъо Мыхаехъу лъыкІу». 10 Израилым ипачъыхьэрэ Ехъудэм ипачъыхьэрэ пачъыхьэ шъуашэхэр ащыгъхэу, шъхьадж итахътэ тесэу Щамэрэн икъэлапчъэ пэчІынатІэу пчэгушхом исыгъэх. ТхьэлІыкІохэр зэкІэ ахэм апашъхьэ исхэу Тхьэм ыкІочІэ лые зэлъиштагъэхэм фэдэу зыраутэкІыжьщтыгъэ. 11 КъэнаІан ыкъо Цыдкъый бжъакъохэр гъучІым хишІыкІхи къыІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Арамхэр огъэкІодыпэфэ мыхэмкІэ зэхэплІыхьащтых"». 12 ТхьэлІыкІо пстэуми, Тхьэм къариІуагъэ фэдэу, ар дэдэр къаІощтыгъэ: «ГъылыІадым ит Рамот кІо, къыбдэхъущт, Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыІэ къырилъхьащт».
Мыхаехъу къызэратекІощтыхэр къызэрариІуагъэр
13 Мыхаехъу къеджэнэу лъагъэкІуагъэм ащ риІуагъ: «ОшІэмэ, тхьэлІыкІохэм зэдырагъаштэу къызэраІорэмкІэ, пачъыхьэм шІу къыдэхъущт. О къэпІощтри ахэм ащыщ пэпчъ къыІорэм терэф, ори шІу къаІо». 14 Ау Мыхаехъу къыриІожьыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэр сэІо! Зиусхьаным къысиІорэр ары сэ къэсІощтыр». 15 Ар пачъыхьэм дэжь къызэкІом, пачъыхьэм ащ риІуагъ: «Мыхаехъу! ГъылыІадым ит Рамот пэшІуекІорэ заом сыкІощта хьауми сымыкІощта?» Адрэм ащ къыриІожьыгъ: «КІо, уатекІощт. Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыІэ къырилъхьащт». 16 Пачъыхьэм ащ риІуагъ: «Шъыпкъэ нэмыкІ зыпари къысэмыІонэу Зиусхьаным ыцІэкІэ тхьапшрэ тхьэлъанэ озгъэшІын фая?» 17 Арыти, адрэм къыІуагъ: «Мэлахъор зыпэмыт мэлхэр къушъхьэхэм зэращызэбгырыкІхэрэм фэдэу, зэрэ Израилэу итэкъухьагъэу слъэгъугъэти Зиусхьаным къыІуагъ: "Іэшъхьэтет пащэ ахэм яІэп, хэти мамырэу ядэжь къерэгъэзэжь"». 18 Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риІуагъ: «Ащ дэи нэмыкІ дэгъу горэ къэхъунэу Тхьэм ыцІэкІэ сэщ пае къызэримыІощтыр къыосІогъагъэба?» 19 Арыти, Мыхаехъу къыриІожьыгъ: «Зиусхьаным ипсалъэ зыфэдэм къедэІу. Зиусхьаныр итахътэ тесэу, иошъогу кІуачІэхэр зэкІэ къегъэуцокІыгъэхэу, иджабгъукІи исэмэгукІи щытхэу слъэгъугъэ. 20 Зиусхьаным къыІуагъ: "Хэта Ахъаб ГъылыІадым ит Рамот кІонышъ, ащ къыщыхагъэфэным пае тезгъэгушІухьащтыр?" Зым зы къыІуагъ, адрэм нэмыкІ къыІуагъ. 21 Зы псэ горэ къахэкІоти Зиусхьаным ыпашъхьэ иуцуи риІуагъ: "Сэ тезгъэгушІухьащт". Зиусхьаныр ащ еупчІыгъ: "Сыдэущтэу?" 22 Адрэм къыІуагъ: "СыкІонышъ, пцІыр къязгъэІорэ псэу зысшІынышъ, зэкІэ тхьэлІыкІомэ къязгъэІощт". Зиусхьаным къыІуагъ: "О тебгъэгушІухьанышъ, джар бгъэцэкІэщт. КІуи джащ тетэу шІы". 23 Арышъ, Зиусхьаным пцІыр къязгъэІорэ псэр мы уитхьэлІыкІомэ зэкІэми къажэдигъэхьагъ. Ау Зиусхьаным ощ пае къыІуагъэр дэи». 24 КъынэІанэ ыкъо Цыдкъый Мыхаехъу къекІуалІи, ынэІупашъо къыкІыригъэхи къыІуагъ: «Зиусхьаным Ыпсэ сэ скІэрыкІыгъэу о укъегъэгущыІа адэ джы?» 25 Арыти, Мыхаехъу къыриІуагъ: «Зыбгъэбылъыным пае зы кІоцІ унэм укъичъмэ адрэм уилъадэу къэпчъыхьэу узщыхъущт мафэм ар нафэ о къыпфэхъущт». 26 Израилым ипачъыхьэ къыІуагъ: «Мыхаехъу шъуубыти къалэм иІэшъхьэтетэу Амонрэ пачъыхьэм ыкъо Иоащрэ афашъущи 27 мыщ фэдэу яшъуІу: "Пачъыхьэм ыІорэр мары: 'Мыр хьапсым чІэшъудзи, сырэхьатыжьыгъэу къэсэгъэзэжьыфэ, хьалыгъу тІэкІурэ псы тІэкІурэ нахь ешъумытэу жъугъашхэ'"». 28 Арыти, Мыхаехъу къыІуагъ: «Рэхьатэу къэбгъэзэжьыщтмэ, ащыгъум Зиусхьаныр арэп къэсэзгъэІуагъэр». Джыри къыІуагъ: «ШъукъэдаІу, зэкІэ цІыфхэр!»
Ахъаб ихьадэгъу
29 Израилым ипачъыхьэрэ Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафатрэ ГъылыІадым ит Рамот екІугъэх. 30 Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риІуагъ: «Сэ сыкъамышІэжьынэу щыгъынхэр зэблэсхъунхэшъ заом сыІухьащт, о уипачъыхьэ щыгъынхэр зыщылъэх». Израилым ипачъыхьэ къамышІэжьынэу ищыгъынхэр зэблихъухи заом Іухьагъ. 31 Арамым ипачъыхьэ ку псынкІэмэ яІэшъхьэтет нэбгырэ щэкІрэ тІурэу иІэхэм ариІуагъ: «ЦІыкІу, ины шъуІоу, нэмыкІхэм шъуапымылъэу Израилым ипачъыхьэ закъо шъуезау». 32 Ку псынкІэмэ яІэшъхьэтетмэ Ехъощафат къызалъэгъум, «Израилым ипачъыхьэн фае» аІуи, къезэонхэу къыфагъэзагъ. Арыти, Ехъощафат къякууагъ. 33 Ку псынкІэмэ яІэшъхьэтетмэ ар Израилым зэримыпачъыхьэр къызашІэм агъэзэжьыгъ. 34 Зы лІы горэм щэбзащэр ымышІахэу къыкъудыйи щабзэр зетІупщым, Израилым ипачъыхьэ тыригъафи, иашъоджэнэ ыгупэкІэ ашъоджэнэ пІон зэпыдзапІэм дэжь щыпхыриути ыуІагъ. Арыти, пачъыхьэм ишыкуао риІуагъ: «Гъэзэжьи дзэм сыхэщыжь, сыкъауІагъ». 35 Ау а мафэм заор нахьи нахь къызэкІэблагъэти, пачъыхьэр ику псынкІэ рагъэуцуи, ар ащ итэу арэмхэм апыщытыгъ. Джаущтэу пчыхьэм ар лІагъэ, лъыр иуІагъэ къичъызэ, ку псынкІэм илъадэщтыгъ. 36 Арыти, тыгъэр зыкъохьахэм дзэуцупІэм зэрэщытэу макъэ щагъэІугъ: «Шъхьадж икъалэ орэкІожь, шъхьадж ичІыгу ерэгъэзэжь!» 37 Пачъыхьэр лІи Щамэрэн къащэжьыгъ, пачъыхьэр Щамэрэн щагъэтІылъыжьыгъ. 38 Ку псынкІэр Щамэрэн псыутІэм щатхьакІыжьыгъ, Зиусхьаным къызэраригъэІогъагъэм фэдэу, хьэхэм ащ ылъ абзэигъ, бзылъфыгъэ мыхъатэхэми ар атхьакІыжьыгъ. 39 Ахъаб иІофшІагъэхэри, нэмыкІэу зэкІэ ышІагъэхэри, пыл къупшъхьэм унэр зэрэхишІыкІыгъэри, къалэу ыгъэпсыгъэхэри зэкІэ израил пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 40 Ахъаб ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм зегъэзэжьым, ыкъо Ахъазыехъу ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Ехъуд пачъыхьэу Ехъощафат
41 Израилым ипачъыхьэу Ахъаб пачъыхьэгъум зытетыр яплІэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Асэ ыкъо Ехъощафат Ехъудэм ипачъыхьэу техьагъ. 42 Ехъощафат пачъыхьагъум зытехьэм ыныбжьыгъэр илъэс щэкІрэ тфырэ, илъэс тІокІырэ тфырэ Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янагъэр Щылхъый ыпхъу Іазубэ ары. 43 Зиусхьаным къекІущтыр ышІэзэ, ятэ Асэ игъогу зэпстэумкІи ар тетыгъ, ащ текІыгъэп. 44 Ау къурмэнхэр зыщашІырэ лъэгапІэхэр зэхаригъэкъутагъэхэп, цІыфмэ ахэм къурмэнхэр ащашІыщтыгъэх, гъомэ ІашІухэр къызыпиххэри ащагъэстщтыгъэх. 45 Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ мамыр зэзэгъыныгъэ дишІыгъ. 46 Ехъощафат нэмыкІэу ышІагъэхэри, лІыгъэу зэрихьагъэхэри, зэрэзэуагъэри ехъуд пачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба. 47 Ащ ятэ Асэ илъэхъан цІэпІагъэхэр зышІэрэ хъулъфыгъэу ыкІи бзылъфыгъэу къэнэжьыгъэхэри чІыгум тыригъэкІодыкІыпагъэх. 48 А уахътэм Едомым пачъыхьэ иІагъэп, щыІагъэр пачъыхьэу агъэнэфагъэр ары. 49 Ехъощафат хымкІэ кІозэ дышъэр Офыр къырищыным пае тарщыщ къухьэмэ афэдэхэр ышІыгъэх. Ау ахэр ащ нэсыгъэхэп, сыда пІомэ Іэцыон-Гъэбэр дэжь щыкъутагъэх. 50 Ахъаб ыкъо Ахъазыехъу Ехъощафат риІуагъ: «СиІумэтхэр уиІумэтмэ ягъусэхэу къухьэхэмкІэ орэкІох». Ау Ехъощафат ащ къезэгъыгъэп. 51 Ехъощафат ятэ пІашъэхэр зыдэщыІэм зегъэзэжьым, ятэ Даут икъалэу ятэ пІашъэхэр зыдэлъхэм щагъэтІылъыжьыгъ. Ыкъо Ехъорам ащ ычІыпІэ пачъыхьагъум техьагъ.
Израил пачъыхьэу Ахъазыехъу
52 Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат зыпачъыхьэр япшІыкІублэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Ахъаб ыкъо Ахъазыехъу Израилым ипачъыхьэу техьи, илъэситІо Израилым ипачъыхьагъ. 53 Зиусхьаным къемыкІущтыр ышІэщтыгъэ, ятэрэ янэрэ ягъогу, Израилыр псэкІодым хэзыщэгъэ Нэуат ыкъо ЯрабІам игъогу ар атетыгъ. Ар БаІал фэлажьэщтыгъэти, шъхьащэ фишІыщтыгъэти, ятэ ышІэгъэ пстэумэ къахэкІэу Зиусхьаныр лъэш дэдэу ыгъэгубжыгъ.
2 тхылъыр 1
ТхьэлІыкІоу Иласрэ пачъыхьэу Ахъэзыехъурэ
1 Пачъыхьэу Ахъаб зэлІэм ыуж Моабым Израилым зыкъыпиІэтыгъ. 2 Мафэ горэм, Ахъазый Щамэрэн дэт ышъхьагъырэ иунэ къыпэІут хъагъэм шъхьапырызи, сымаджэ хъугъэ. Арыти, лІыкІохэр ыІофытэхи, ариІуагъ: «ШъукІуи, фылистхэм ятхьэнэпцІэу Іэкърэн къалэм дэт БаІал-Зэбуб дэжь, сыхъужьыщтмэ шъукъеупчІ». 3 Ау Зиусхьаным имэлэІич къалэу Тыщбы щыщ Илас къыриІуагъ: «КІуи, Щамэрэн дэс пачъыхьэм илІыкІохэм апэгъокІи, яІу: "Сыда Израилым Тхьэ иІэба, фылистхэм ятхьэнэпцІэу Іэкърэн къалэм дэт БаІал-Зэбуб дэжь шъукъеупчІынэу шъузкІакІорэр?" 4 Арышъ шъуипачъыхьэ пае Зиусхьаным ыІорэр мары: "ПІэу узхэгъолъхьагъэм укъыхэмыкІыжьэу, шъыпкъэ дэдэмкІэ, улІэщт"». Арыти, Илас кІуагъэ. 5 Ахъазый ыІофытагъэхэм къагъэзэжьыгъ. Ар ахэм яупчІыгъ: «Сыда адэ къызкІэжъугъэзэжьыгъэр?» 6 Адрэхэм къыраІожьыгъ: «ЦІыф горэ тапэкІэ къикІи къытиІуагъ: "ШъукІуи, пачъыхьэу шъузыІофтагъэм дэжь жъугъэзэжьи, ешъуІу: 'Зиусхьаным ыІорэр мары: – Сыда Израилым Тхьэ иІэба, фылистхэм ятхьэнэпцІэу Іэкърэн къалэм дэт БаІал-Зэбуб дэжь шъукъеупчІынэу шъузкІакІорэр? Джащ пае пІэу узхэгъолъхьагъэм укъыхэмыкІыжьэу, шъыпкъэ дэдэмкІэ, улІэщт'"». 7 Пачъыхьэр къэупчІагъ: «ШъуапэкІэ къикІи а гущыІэхэр къышъозыІогъэ цІыфым итеплъэ сыд фэдагъа?» 8 Ахэм ащ раІожьыгъ: «А цІыфым хъурышъо пырацэм хэшІыкІыгъэ джанэ щыгъ, шъо бгырыпхыр ыбг илъ». Пачъыхьэм къыІуагъ: «Ар Тыщбы щыщ Илас ары». 9 Арыти, дзэкІолІ шъэныкъом ипащэ идзэкІолІ шъэныкъо игъусэу ащ дэжь ыгъэкІуагъэх. Илас къушъхьэм ышыгу тесыгъэти, ар ащ дэжь дэкІуайи риІуагъ: «Тхьэм ицІыф! Укъехынэу пачъыхьэм къыуеІо». 10 Ау Илас дзэкІолІ шъэныкъомэ ипащэ къыриІожьыгъ: «Сэ Тхьэм сырицІыфышъ, машІор уашъом къерэхи, ори уидзэкІолІ шъэныкъуи шъуерэст». Арыти, машІор уашъом къехи, пащэри ащ идзэкІолІ шъэныкъуи ыстыгъэх. 11 Пачъыхьэм джыри дзэкІолІ шъэныкъом инэмыкІ пащэ идзэкІолІ шъэныкъо игъусэу ащ дэжь ыгъэкІуагъэх. Ащ Илас риІуагъ: «Тхьэм ицІыф! Пачъыхьэм ыІорэр мары: псынкІэу укъехынэу унашъо къыпфешІы». 12 Ау Илас ащ къыриІожьыгъ: «Сэ Тхьэм сырицІыфышъ, машІор уашъом къерэхи, ори уидзэкІолІ шъэныкъуи шъуерэст». Тхьэм имашІо уашъом къехи, пащэри ащ идзэкІолІ шъэныкъуи ыстыгъэх. 13 Джыри ящэнэрэ дзэкІолІ шъэныкъом ипащэ идзэкІолІ шъэныкъо игъусэу ыгъэкІуагъэх. Ящэнэрэ дзэкІолІ шъэныкъом ипащэ кІуи, ащ ыдэжь дэкІуайи, Илас ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэу зыщыридзыхи, елъэІупэзэ, риІуагъ: «Тхьэм ицІыф! Сэри мыдрэ уиІумэт нэбгырэ шъэныкъоу щытми тпсэхэм ялъэпІагъэ уапашъхьэ щэрэмыкІод. 14 Мары машІор уашъом къехи мыщ ыпэрэ дзэкІолІ шъэныкъомэ япэщитІу ядзэкІолІ шъэныкъохэр зэрягъусэхэу ыстыгъэхэшъ, спсэ илъэпІагъэ уапашъхьэ щэрэмыкІод!» 15 Зиусхьаным имэлэІич Илас къыриІуагъ: «Ащ дакІу, ущымыщын». Арыти, къежьи, ащ игъусэу пачъыхьэм дэжь кІуи, 16 риІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Сыда Израилым Тхьэ иІэба, фылистхэм ятхьэнэпцІэу Іэкърэн къалэм дэт БаІал-Зэбуб дэжь шъукъеупчІынэу шъузкІакІорэр? Джащ пае пІэу узхэгъолъхьагъэм укъыхэмыкІыжьэу, шъыпкъэ дэдэмкІэ, улІэщт"». 17 Арыти, Зиусхьаным Илас къызэрэригъэІуагъэм тетэу, Ахъэзыехъу лІагъэ. Ащ къо иІагъэпти, Ехъудэм ипачъыхьэу, Ехъощафат ыкъо Иорам зыпачъыхьэр ятІонэрэ илъэсым хэхьагъэу, ежь ычІыпІэ ыш Ехъорам пачъыхьагъум техьагъ. 18 Ахъазыехъу нэмыкІэу ышІагъэхэр Израилым ипачъыхьэхэм яхьылІэгъэ Іэпэрытххэм арытхагъэхэба.
2 тхылъыр 2
Тхьэм Илас уашъом зэрэдищэежьыгъэр
1 Илас жьыбгъэшхоу къилъырэм дыхэтэу, Зиусхьаным Ежь дэжь зыщыригъэгъэзэжьын фэе уахътэр къэсыгъэу, Иласрэ ЕлыщаІрэ Гъылгъал къыдэкІыгъэхэу кІощтыгъэх. 2 Илас ЕлыщаІ риІуагъ: «О мыщ къыщыуцуба, сыда пІомэ сэ Зиусхьаным Бэтэл сегъакІо». Ау ЕлыщаІ къыриІожьыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэри о узэрэщыІэри сэІо укъэсымыбгынэнкІэ». Джаущтэу ахэр Бэтэл кІуагъэх. 3 Арыти, тхьэлІыкІо зэкупэгъоу Бэтэл дэсыгъэхэр ЕлыщаІ къыпэгъокІыхи къыраІуагъ: «Тхьэмэтэнчъэу непэ укъызэрэнэщтыр, Зиусхьаным ар непэ уашъом зэрэдищэежьыщтыр ошІа?» Ащ ариІожьыгъ: «Ар сэри сэшІэ, щыжъугъэт». 4 Илас ащ риІуагъ: «ЕлыщаІ, о мыщ къыщыуцуба, сыда пІомэ сэ Зиусхьаным Ерыхъоу сегъакІо». Адрэм къыриІожьыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэри о узэрэщыІэри сэІо укъэсымыбгынэнкІэ!» Джаущтэу ахэр Ерыхъоу къэсыгъэх. 5 Арыти, тхьэлІыкІо зэкупэгъоу Ерыхъоу дэсыгъэхэр ЕлыщаІ къекІуалІэхи къыраІуагъ: «Тхьэмэтэнчъэу непэ укъызэрэнэщтыр, Зиусхьаным ар непэ уашъом зэрэдищэежьыщтыр ошІа?» Ащ ариІожьыгъ: «Ар сэри сэшІэ, щыжъугъэт». 6 ЕтІани Илас ащ риІуагъ: «ЕлыщаІ, о мыщ къанэ, сыда пІомэ сэ Зиусхьаным Иордан сегъакІо». Адрэм къыриІожьыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэри о узэрэщыІэри сэІо укъэсымыбгынэнкІэ!» Джаущтэу зэгъусэхэу ягъогу техьажьыгъэх. 7 Бэтэл дэсыгъэ тхьэлІыкІо зэкупэгъур нэбгырэ шъэныкъо хъухэу ауж итхэу къакІощтыгъэх. Ахэр къапэзанкІэу чыжьэкІэ къызэуцухэм, мыдритІур Иордан псыхъоІум Іутыгъ. 8 Ащ дэжьым Илас ищыгъын кІыІутелъ къышти зэкІоцІищыхьагъ, ащкІэ псым зыхэом, ар бгъуитІумкІэ зэгокІи, тІури игъушъыкІыгъэ псы лъачІэу къэлъэгъуагъэмкІэ зэпырыкІыгъэх. 9 Псым зызэпырэкІхэм Илас ЕлыщаІ риІуагъ: «СыпкІэрамыщыжьызэ узыфаер къаІо». Арыти, ЕлыщаІ къыриІожьыгъ: «КІуачІэу пхэлъым фэдэу ІахьитІу къысфэгъанэба». 10 Адрэм къыІуагъ: «УкъызкІэлъэІурэр шІэгъуае. СызэрэпкІэращыжьырэр къызыплъэгъукІэ, узыфаер къыбдэхъущт, зымылъэгъукІэ, къыбдэхъущтэп». 11 Ахэр зэдэгущыІэхэу гъогум рыкІохэзэ, ку псынкІэмрэ шыхэмрэ мэшІогъэшІыгъэу, ошІэ-дэмышІэу, къэсыхи, нэбгыритІури зэпэшъхьаф хъугъэх. Илас жьыбгъэшхоу къилъыгъэм дыхэтэу уашъом дэкІоежьыгъ. 12 ЕлыщаІ ащ еплъзэ къэкууагъ: «А тят! А тят! Израилым ику псынкІэрэ ащ ишыудзэрэ!» Ащ нахьыбэрэ ар ащ ылъэгъужьыгъэп. ЕлыщаІ ищыгъынхэр ыубытхи зэфэдитІоу зэгуитхъыгъэх. 13 ЕтІанэ Илас къыпызыгъэ щыгъын кІыІутелъыр къыштэжьи, къыгъэзэжьи, Иордан инэпкъ къыІухьагъ. 14 Илас къыпызыгъэ щыгъын кІыІутелъыр къышти, псым рыхауи, къыІуагъ: «Тыдэ щыІа Илас и Зиусхьанэу Тхьэр, джа дэдэр ары?» Ар къыІуи псым зыхэом, ар бгъуитІумкІэ зэгокІи, ЕлыщаІ ащ икІыгъ. 15 Ерыхъоу щыщ тхьэлІыкІо зэкупэгъум чыжьэкІэ ар къалъэгъугъэти, аІуагъ: «Илас кІуачІэу хэлъыгъэр ЕлыщаІ къыхэхьагъ». Ахэр ащ къыпэгъокІыхи, чІыгум нэс шъхьащэ къыфашІи, 16 къыраІуагъ: «Мары уиІумэтхэм зишІугъоу нэбгырэ шъэныкъо тэхъу. ОрэкІохи, уитхьаматэ къылъэрэхъухэба. ЗыгорэкІэ Зиусхьаным ы Псэ ар ышти, къушъхьэмэ къащыридзыхыгъэн е кІэймэ ащыщ горэм дидзэгъэнкІи мэхъуба». Ау ащ къыІуагъ: «ШъумыгъакІох». 17 Ау агъэукІытэфэ ахэр бэрэ зелъэІухэм, ащ ариІуагъ: «ЖъугъакІохэба адэ». Арыти, нэбгырэ шъэныкъо агъакІуи, мэфищэ къылъыхъугъэх, ау ар къагъотыгъэп. 18 ЕлыщаІ Ерыхъоу джыри щыІэзэ, ахэм ащ дэжь къызагъэзэжьым, ариІуагъ: «ШъумыкІу сІуи къышъосІогъагъэба?»
ТхьэлІыкІоу ЕлыщаІ иапэрэ шІэгъошІагъэхэр
19 ЕлыщаІ Ерыхъоу къалэм дэсхэм къыраІуагъ: «Тизиусхьан зэрилъэгъоу, мы къалэм итІысыпІэ дэгъу, ау ипс дэгъоп, ичІыпІи гъэбэжъулъэп». 20 Ащ ыІуагъ: «КІэу лэгъуп къысэшъути, ащ щыгъу къишъутакъу». Арыти, къыратыгъ. 21 Ащ дэжьым псышъхьэм кІуи, щыгъур хитакъуи ыІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "Мы псым ыпсэ къыпызгъэкІэжьыгъ, ащ нахьыбэрэ ыгъэлІэжьыщтхэп, гъэбэжъунчъагъэри щыІэжьыщтэп"». 22 Джаущтэу ЕлыщаІ зэрэтыриІуагъэм тетэу, псыр джы къызнэсыгъэми дэгъу. 23 Ащ ыуж Ерыхъоу къыдэкІыжьи Бэтэл къалэ ежьагъ. Гъогум тетэу кІозэ, шъэожъые куп ащ къыдэкІи, къыкІэнакІэхэзэ къыраІуагъ: «КІо, шъхьэ къуй, кІо, шъхьэ къуй!» 24 Ар къызэплъэкІыгъ, къяплъи, Зиусхьаным ыцІэкІэ къябгыгъ. Арыти, мышъэбзитІу мэзым къыхэкІхи шъэожъые нэбгырэ тІокІитІурэ тІурэ зэпкъыратхъыгъ. 25 ЕтІанэ ар Къармэл къушъхьэм дэкІоягъ, ащ къехыжьи Щамэрэн ыгъэзэжьыгъ.
2 тхылъыр 3
Израилымрэ Ехъудэмрэ Моабым зэрезэуагъэхэр
1 Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат зыпачъыхьэр илъэс пшІыкІуим хэхьагъэу Ахъаб ыкъо Ехъорам Израилым ипачъыхьэу Щамэрэн щытехьи, илъэс пшІыкІутІо пачъыхьагъ. 2 Ятэрэ янэрэ зэрашІыщтыгъэм фэмыдэ дэдагъэми, Зиусхьаным къемыкІущтыр ащ ышІэщтыгъэ. Ятэ БаІал пае аригъэуцугъэгъэ пкъэур къыхитхъыжьыгъ. 3 Ау щытми Израилым псэкІод езгъэшІагъэу, Нэуат ыкъо ЯрабІам ипсэкІодшІагъэмэ афэдэхэри ышІэщтыгъ, ахэм къахэкІыщтыгъэп. 4 Моабым ипачъыхьэу МэщаІ мэлхъуным пылъыщтыгъ. Арыти, шъынэ минишъэрэ тІы минишъэм къатыращыкІыгъэ цымрэ Израилым ипачъыхьэ тынэу илъэс къэс фаригъэщэнхэ фэягъэ. 5 Ау, Ахъаб зэлІэм, Моабым ипачъыхьэ Израилым ипачъыхьэ зыкъыпиІэтыгъ. 6 Арыти, пачъыхьэу Ехъорам а уахътэм Щамэрэн къалэм къыдэкІи, израилыдзэр зэрэхэгъэгоу къыщыхаригъэщи, къызэІуаригъэгъакІи, ащ ипчъагъэ зыфэдизыр къылъытагъ. 7 А уахътэм Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат дэжь ыгъакІохи раригъэІуагъ: «Моабым ипачъыхьэ зыкъыспиІэтыгъ. Усигъусэу Моабым тезэонэу тызэдэбгъэкІощта?» Адрэм къыраригъэІожьыгъ: «СыкъэкІощт, тызэфэдэщт, о узэрэхъоу сэри сэрэхъу, уицІыфхэр зэрэхъухэу сицІыфхэри орэхъух, уишхэр зэрэхъухэу сишхэри орэхъух». 8 Арыти, Ехъощафат къэупчІагъ: «Тара гъогоу тызэрыкІощтыр?» Ехъорам ыІопщыжьыгъ: «Едом шъофнэкІымкІэ тыкІощт». 9 Ащ ыуж Израилым ипачъыхьэ Ехъудэм ипачъыхьэрэ Едомым ипачъыхьэрэ игъусэхэу ежьагъ. Мэфиблэ къакІухьэзэ гъогу зытетхэ уж, дзэмрэ ауж итэу къэкІорэ былымхэмрэ ешъонхэу псы фэныкъохэу хъугъэ. 10 Арыти, Израилым ипачъыхьэ ыІуагъ: «АІ-анасын! Зиусхьаным Моабым ыІэ тыригъэхьаным пае пачъыхьищми тызэІуигъэкІэгъэн фае». 11 Ехъощафат къыІуагъ: «ЗиусхьанлІыкІо горэ мыщ щыІэба, ар Ащ едгъэупчІыжьыным пае?» Израилым ипачъыхьэ иІумэтмэ ащыщ горэм ащ ипэгъокІэу къыІуагъ: «Илас иІофтабгэщтыгъэу Щафат ыкъо ЕлыщаІ мы чІыпІэм щэпсэу». 12 Ехъощафат къыІуагъ: «Зиусхьаным ипсалъэ ащ къылъэІэсы». Арыти, Израилым ипачъыхьи, Ехъощафати, Едомым ипачъыхьи ащ дэжь кІуагъэх. 13 ЕлыщаІ Израилым ипачъыхьэ риІуагъ: «Сыда о сиІофэу пхэлъыр? Уятэрэ уянэрэ ятхьэлІыкІохэм адэжь кІо». Израилым ипачъыхьэ ащ риІуагъ: «Хьау, Зиусхьаным Моабым Іэрылъхьэ тыфишІыным пае пачъыхьищми тызэІуигъэкІагъэу гуцаф тэшІышъ ары». 14 ЕлыщаІ къыІуагъ: «Ошъогу дзэхэр зиІэрылъхьэ Зиусхьан Тхьэу сызфэлажьэрэр зэрэщыІэр сэІо! Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат сышІомылІыкІыщтыгъэмэ, о сыкъыоплъыщтыгъахэп ыкІи услъэгъущтыгъахэп. 15 Ау джы пхъонтэпщынаом шъукъысфедж». Пхъонтэпщынаор къео зэхъум Зиусхьаным ыкІуачІэ ЕлыщаІ къыхэхьагъэти, 16 ащ къыІуагъ: «Зиусхьаным ыІорэр мары: "ПсыигъукІыгъэ лъэгур чІыпІэ-чІыпІэу зэпышъутІыкІ". 17 Сыда пІомэ Зиусхьаным ыІорэр мары: "Жьыбгъэ къепщэуи, ощх къещхэуи шъумылъэгъуми, мы лъэгум псыр из къэсшІынышъ, шъори, зэкІэ былымхэми ащ шъуешъощт". 18 Ау Зиусхьаным сыдэущтэу а зэпстэури къыщыхъун, Ащ Моабыр шъуІэ къырилъхьанышъ, 19 къэлэ зэкІэгъэпытыхьагъэхэр зэкІэ, къэлэ шъхьаІэхэр зэкІэ зэхэшъукъутэщтых, анахь чъыг дэгъухэри ишъуупкІыщтых, псы къэкІуапІэхэр зэкІэ зэпыжъугъэІыкІыщтых, анахь лэжьыгъэшІэпІэ дэгъухэр мыжъокІэ жъугъэсэищтых». 20 КъыкІэлъыкІорэ пчэдыжьым, гъомылэ тын зыщашІырэ уахътэм тефэу, ошІэ-дэмышІэу Едомым ылъэныкъокІэ къикІэу псыр къачъи, а чІыпІэм изыбзэ хъугъэ. 21 Пачъыхьэхэр къязэонхэу къызэрэкІохэрэр моабхэм зызэхахым, ныбжьыкІэмэ къащегъэжьагъэу лІыжъхэм анэсыжьэу зэон зылъэкІыщтхэр зэкІэ къаугъойи ягъунапкъэ къыІуагъэуцуагъэх. 22 Пчэдыжьым ахэр жьэу къэтэджыгъэх. Тыгъэр къыкъокІи, инэф псы шъхьашъом къытыридзи къызегъэлыдым, моабхэм ар лъым фэдэу плъыжьэу къалъэгъугъ. 23 Арыти, ахэм аІуагъ: «Ар лъы. Пачъыхьэхэр зэзэожьхи, зэрэукІыжьыгъэх. Джы, Моабыр, ахэм къыщанагъэр къэтхьынэу некІо!» 24 Джащ тетэу ахэр израилыдзэм иуцупІэ къекІугъэх. Ау Израил дзэкІолІхэм зыкъаІати, моабхэм къязаохэу заублэм, ахэм кІатхъужьыгъ. Адрэхэр моабхэм нахь къажэхахьэщтыгъэх, къязаощтыгъэх. 25 Джаущтэу къалэхэри зэхакъутагъэх, нэбгырэ пэпчъ нахь лэжьыгъэшІэпІэ дэгъу пэпчъ мыжъохэр ритакъохи агъэсэигъэх, псы чъэпІэ пстэури зэпагъэІыкІыгъэх, анахь чъыг дэгъухэри зэкІэ раупкІыгъэх. Къыр-Хъарэсэт икъэлэ дэпкъ закъохэу мыжъом хэшІыкІыгъэхэр ары ныІэп къэнэжьыгъагъэхэр. Арыти, мыжъодзхэм ар къадзыхьи, еохэзэ зэхакъутагъ. 26 Моабым ипачъыхьэ заом къызэрэщытекІохэрэр къызелъэгъум, Едомым ипачъыхьэ зыдэщыт лъэныкъомкІэ кІоцІыритхъу шІоигъоу, чэтэгъэбзэным тегъэпсыхьагъэхэу дзэкІолІ нэбгырэ шъибл игъусэу къежьагъ, ау зи къадэхъугъэп. 27 Ащ ыуж ежь ычІыпІэ пачъыхьагъум техьанэу щытыгъэ ищыпэ шъао ыубыти, къэлэ дэпкъым ышъхьагъ къурмэнгъэст щишІыгъ. Алъэгъугъэм израил цІыфхэр зэшІэгъуаджэ ышІыгъэхэти, израилыдзэр къызэкІэкІожьи ичІыгу къыгъэзэжьыгъ.
2 тхылъыр 4
ЕлыщаІ шъузабэм зэрэдэІэпыІагъэр
1 ТхьэлІыкІо зэкупэгъум щыщыгъэ горэм ишъузабэ гъогзэ ЕлыщаІ къыриІуагъ: «УиІумэт сишъхьагъусэ лІагъэ. УиІумэт Зиусхьаным зэрэшІолІыкІыщтыгъэм ущыгъуаз. Джы ахъщэ чІыфэ къызІихыгъагъэр сикІэлитІу пщылІ ышІынхэм пае дищынхэу къэкІуагъ». 2 ЕлыщаІ ащ риІуагъ: «Сыда къыпфэсшІэнэу узыфаер? Уиунэ ит щыІэмэ къысаІу». Адрэм къыриІожьыгъ: «Дагъэр зэрыт къошыным нэмыкІ уиІумэт иунэ зыпари итэп». 3 Мыдрэм риІуагъ: «Хахьи къошынхэр къыхэдзых, зэкІэ уигъунэгъухэм къошын нэкІхэр къаІыхых. НахьыбаІоу къэхьых. 4 ЕтІанэ о шъуадэжь кІожьи, ори уикІалэхэми унэм шъуихьажьи, пчъэр о къегъэт. Джа къошынэу къэпхьыгъэхэм зэкІэми дагъэр арыгъахъу. Зэрыз хъурэр ІугъэуцукІзэ шІы». 5 Арыти, бзылъфыгъэр ядэжь къэкІожьи, ежьри ишъаохэри зехьажьхэм, унапчъэр ригъэтыгъ. КІалэхэм къошынхэр къыратхэзэ, ежь дагъэр ахэм аригъахъощтыгъэ. 6 Къошынхэм арыз зешІым ыкъо риІуагъ: «Къаштэ джыри къошын». Адрэм къыриІожьыгъ: «Ащ нахьыбэ къошын щыІэжьэп». Джащ тетэу дагъэри зэпыужьыгъ. 7 Ащ ыуж бзылъфыгъэр Тхьэм илІыкІо дэжь къакІуи хъугъэр къызыфеІотэжьым, мыдрэм риІуагъ: «КІожьи дагъэр ящи уичІыфэхэр тыжьых. Адрэ къэнэжьрэм ори уикІалэхэми шъурыщыІ».
Шунэм щыщ бзылъфыгъэмрэ икІалэрэ
8 Зы мафэ горэм ЕлыщаІ Шунэм къалэм къэкІуагъэу бзылъфыгъэ лъэрыхьэ горэм, игъомлапхъэ хэІанэу къелъэІупэзэ, ядэжь ригъэблэгъагъ. Мыщ къакІо къэси игъомлапхъэ хэІанэу ащ дэжь ихьэ зэпытщтыгъэ. 9 Арыти, бзылъфыгъэм илІ риІуагъ: «Мары мы хъулъфыгъэу тадэжь ренэу блэкІ зэпытрэр Тхьэм зэрицІыф лъапІэр сэшІэ. 10 Арышъ, унашъхьэм унэ шъхьаф щыфыхэдгъэуцонышъ, пІи, Іани, тІысыпІи, остыгъи фидгъэуцонхэшъ, тадэжь къакІо къэс ащ ерэс». 11 Зы мафэ горэм ар ахэм адэжь къакІуи, унэм ихьи щыгъолъыгъ. 12 Арыти, иІумэт Гъэхъазый риІуагъ: «Шунэм щыщ а бзылъфыгъэм къысфедж». Ар къызеджэм, адрэр къакІуи, Гъэхъазый ыпашъхьэ къиуцуагъ. 13 Бзылъфыгъэм еупчІынэу ЕлыщаІ Гъэхъазый риІуагъ: «УкъызэрэтфэгумэкІырэм пае сыда къыпфэтшІэщтыр? Пачъыхьэм е дзэпащэм ощ пае тадэгущыІэнэу уфаеба?» Бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «Хьау, сэ сызыфаер силъэпкъ дэсэгъоты». 14 ЕлыщаІ къыІуагъ: «Сыда адэ фэтшІэщтыр?» Гъэхъазый къыриІуагъ: «Марба кІалэ иІэп ныІа, илІ лІыжъы». 15 Арыти, ЕлыщаІ къыІуагъ: «Къедж ащ». Ар ащ къызеджэм, адрэр къакІуи, пчъэм дэжь къэуцугъ. 16 ЕлыщаІ ащ риІуагъ: «Илъэс зытешІэкІэ, мыщ фэдэ уахътэм шъаор пІэлджэнашъхьэ тесыщт». Адрэм къыриІожьыгъ: «Ащ фэдэ хъунэуи, сизиусхьан, Тхьэм ицІыф, уиІумэт умыгъапцІэ». 17 Джащ тетэу, ЕлыщаІ къызэрэриІогъагъэм фэдэу, бзылъфыгъэр лъэрмыхьэ хъуи, адрэ илъэсым, джа уахътэм шъао къыфэхъугъ. 18 КІалэм хахъуи, мафэ горэм ятэ дэжь, мэщыр зыупкІэхэрэм адэжь, кІуагъэ. 19 Ащ щыІэзэ, ятэ риІуагъ: «Сшъхьэ! Сшъхьэ мэузы!» Арыти, адрэм иунэІут риІуагъ: «Янэ фэхьыжь мыр». 20 УнэІутым кІалэр къышти янэ фихьыжьыгъ. Шъаор щэджагъо нэс ным ыкуашъо теси лІагъэ. 21 Арыти, ным ар ышти, Тхьэм ицІыф зэрыс унэм дихьыйи ащ ипІэ хилъхьагъ. Унапчъэр къыфишІыжьи къикІыжьыгъ. 22 ЕтІанэ илІ къеджи риІуагъ: «УнэІутхэм ащыщ горэрэ щыдыбз горэрэ къысэтыхи Тхьэм ицІыф дэжь сыкІонышъ къэзгъэзэжьыщт». 23 Адрэм къыІуагъ: «Сыд пае ащ дэжь укІощта? Непэ мэзакІэм икъихьагъоп, шэмбэтэп ныІа?» Ау шъузым къыриІожьыгъ: «ЗэкІэри дэгъу хъущт». 24 Бзылъфыгъэм пае щыдыбзым уанэр зытыралъхьэм, иунэІут риІуагъ: «ПсынкІаІоу егъажьи, сэ къэсэмыІофэ къэмыгъэужъэжъ». 25 Джащ тетэу ежьи Тхьэм ицІыф дэжь Къармэл къушъхьэм кІуагъэ. Тхьэм ицІыф ар чыжьэкІэ къызелъэгъум, иІумэт Гъэхъазый риІуагъ: «Мор Шунэм щыщ бзылъфыгъэр ары. 26 ПсынкІэу пэгъокІи, еупчІ: "Упсэуба? УилІи псэуба? УикІали псэуба?"» Арыти, бзылъфыгъэм къыриІожьыгъ: «Хъущт». 27 Ау Тхьэм ицІыф дэжь къушъхьэм дэкІуайи, ащ екІуалІи, ылъакъохэр шІуиубытыкІыгъэх. Ар Іуищыжь шІоигъоу Гъэхъазый къызыІохьэм, Тхьэм ицІыф къыІуагъ: «Ыуж икІ, ащ гухэкІышхо иІ. Зиусхьаным хъугъэр сигъэшІагъэп, зыпари къысиІуагъэп». 28 Бзылъфыгъэм къыІуагъ: «КІалэ къыситынэу сизиусхьан селъэІугъагъа? "СымыгъапцІ" сІуи къыосІогъагъэба?» 29 Арыти, ЕлыщаІ Гъэхъазый риІуагъ: «Гъогум утехьаным зыфэгъэхьазыри, сибэщ зыдашти ежь. Зыгорэ уапэ къифэмэ, сэлам емых, зыгорэм сэлам къызыуихкІэ, джэуап емытыжь. Нэси сибэщ сабыим ынэІу телъхь». 30 Сабыим янэ ЕлыщаІ риІуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыІэри о узэрэщыІэри сэІо! СыпкІэрымыкІыжьынкІэ». Арыти, ар бзылъфыгъэм дежьагъ. 31 Гъэхъазый ахэм апэ итэу нэси, бэщыр сабыим ынэІу тырилъхьагъ. Ау адрэм макъи-лъакъи къыгъэІугъэп. Арыти, ЕлыщаІ къыпэгъокІи, сабыир къызэрэмыущыжьрэр къыриІуагъ. 32 ЕлыщаІ унэм ихьагъ. Мары сабый лІагъэр ежь ипІэ хэлъ. 33 Арыти, унэм зэрехьэу пчъэр къыригъэти, Зиусхьаным елъэІугъ. 34 ЕтІанэ зиІэти сабыим шъхьащыгъолъхьагъ, ежь ыІупэхэр адрэм ыІупэмэ, ежь ынэхэр ащ ынэхэм, ыІагушъохэр ащ ыІагушъохэм анигъэсыгъэх. Сабыим зэрэщытэу шъхьащыгъуалъхьи, ащ ыпкъ къэфэбэжьыгъ. 35 Ащ ыуж къэтэджыжьи унэ кІоцІым иджэхашъо щытезэкІухьагъ. Джыри зиІэти сабыим зэрэщытэу шъхьащыгъолъхьагъ. Сабыир гъогогъуиблэ къэпси ынэхэр къызэкІихыгъэх. 36 ЕлыщаІ Гъэхъазый къеджи риІуагъ: «А Шунэм щыщ бзылъфыгъэм къедж». Арыти, адрэр ащ къеджагъ. Бзылъфыгъэр ЕлыщаІ дэжь къызэкІом ащ риІуагъ: «Уишъао штэжь». 37 Ар ащ къекІуалІи, ыпашъхьэ зыкъыщыридзыхи, джэхашъом нэсэу шъхьащэ къыфишІыгъ. ЕтІанэ ишъао ыштэжьи икІыжьыгъ.
ЕлыщаІ ишІэгъошІитІу
38 Ащ ыуж ЕлыщаІ Гъылгъал къыгъэзэжьыгъ. А чІыпІэм щыгъэблагъ. ТхьэлІыкІо зэкупэгъоу ыпашъхьэ исыгъэхэм адыщысыгъэ ежь иІумэт риІуагъ: «Лэгъупышхор тегъэуцуи тхьэлІыкІо зэкупэгъум пае хьантхъупс гъэпІонкІы». 39 Ахэм ащыщ горэ уц горэхэр къыугъоинхэу губгъэм зехьэм, сэнэ бжанлэм фэдэу къэкІэу зыгорэ къыгъотыгъэти, иджэнэ ІэкІапэ из ащ къыпичи, къыхьыгъ. Ар ыупкІати, хьантхъупсыр зыщыпІонкІырэ лэгъупым, зыфэдэр амышІэу, хитэкъуагъ. 40 ЕтІанэ шхэнхэу къафырагъэхъуагъ. Ау хьантхъупсым зэрэхэхъумпІагъэхэм тетэу куо-хьаушхо къаІатыгъ: «А Тхьэм ицІыф! УзгъэлІэщтыр лэгъупым ит!» Джаущтэу ашхын алъэкІыгъэп. 41 Арыти, ЕлыщаІ къыІуагъ: «Моу хьаджыгъэ къашъуштэ». Ар лэгъупым итым хитакъуи ыІуагъ: «Джы къафигъахъуи орэшхэх». Джаущтэу лэгъупым итыр пшхышъунэу хъужьыгъэ. 42 Ащ ыуж БаІал-Щалищэ къалэм щыщ лІы горэ къакІуи, Тхьэм ицІыф апэрэ лэжьыгъэу Іуихыжьыгъэм щыщэу, хьэ хьаджыгъэм хэшІыкІыгъэу хьалыжъые тІокІырэ шъуампІэр зытелъ лэжьыгъацэхэмрэ дзыокІэ къыфихьыгъэх. Арыти, ЕлыщаІ ыІуагъ: «ЦІыфхэм яти ягъэшх». 43 ИІумэт къеупчІыгъ: «Нэбгыришъэм афикъунэу тара ястыщтыр?» Мыдрэм риІожьыгъ: «Ят цІыфхэм, арэшх, сыда пІомэ Зиусхьаным ыІорэр мары: "Афикъунышъ, къялыжьыщт"». 44 Арыти, ахэм заретым, загъэшхэкІыгъ, Зиусхьаным зэриІуагъэуи къялыжьыгъ.
2 тхылъыр 5
ЕлыщаІ НаІаман зэригъэхъужьыгъэр
1 Арамым ипачъыхьэ идзэ Іэшъхьэтетэу НаІаман лІэхъупхъэу, изиусхьан пачъыхьэ ащ лъытэныгъэ къыфишІэу щытыгъ, сыда пІомэ ащ ишІуагъэкІэ Зиусхьаным арамхэр атыригъэкІуагъэх. А лІыр дзэкІолІ бэлахьэщтыгъ, ау шъоджэуз иІэу хъугъагъэ. 2 Зэгорэм арамхэр къатебанэхи зызэкІэкІожьхэм, Израил хэгъэгум щыщэу пшъэшъэжъые горэ гъэрэу аубыти зыдыращыгъагъэти, ар НаІаман ишъуз къыдекІокІыщтыгъ. 3 Зымафэ горэм ащ изиусхьангуащэ риІуагъ: «А ей-гущ, Щамэрэн дэс тхьэлІыкІом дэжь мы сизиусхьан кІогъагъэмэ, ишъоджэуз ыгъэхъужьыныгъи!» 4 Арыти, НаІаман кІуи, Израил хэгъэгум щыщ пшъэшъэжъыем ыІорэр изиусхьан къыфиІотагъ. 5 Арамым ипачъыхьэ ащ къыриІуагъ: «Хъун, кІо. Сэ Израилым ипачъыхьэ пае тхьапэ тхыгъэ къыостынышъ фэозгъэхьыщт». Тыжьынэу килограмм 340 -рэ фэдиз, дышъэ килограмм 90 -рэ фэдиз, щыгъын штэгъуипшІ зыдиштэхи ар кІуагъэ. 6 Тхьапэ тхыгъэр Израилым ипачъыхьэ къыфихьыгъ. Ащ итхэгъагъ: «Мы тхьапэм игъусэу мары сиІумэт НаІаман къыпфэсэгъакІо шъоджэузэу иІэр бгъэхъужьыным пае». 7 Израилым ипачъыхьэ тхьапэм зеджэм, ищыгъынхэр зэІитхъыхи, къыІуагъ: «Сытхьа сэ згъэлІэнхэуи къэзгъэхъужьынхэуи? Сыд пае шъоджэузыр лІым фэзгъэхъужьынэу садэжь къыгъэкІуагъа? Джары шъуеплъ, къысэпыиным пае ушъхьагъу ар лъэхъу». 8 Тхьэм ицІыфэу ЕлыщаІ Израилым ипачъыхьэ ищыгъынхэр зэрэзэхицунтхъагъэр зызэхехым, раригъэІонэу пачъыхьэм дэжь ыІофытагъэх: «Сыд пае уищыгъынхэр зэхэпцунтхъагъа? ТхьэлІыкІо Израилым зэрисыр ышІэным пае садэжь ар къэрэкІу». 9 Ащ нэс НаІаман ишыхэмрэ ику п