Naiꞌ Yohanis 16
1Au utoon aꞌrair ki rasin ia ꞌeu ki, maut he hi kais amtet-koit miꞌko Kau. 2Atoin Yahudis sin of anriuꞌ napoitan ki miꞌko sin uim onen. Ka suma on naan anmees fa, fin of anmuiꞌ oras reꞌ, karu atoniꞌ naꞌmaet ki, sin nateenb ein nak sin nmoꞌen ꞌmoeꞌ reko neun Uisneno. 3Sin nmoꞌen on naan neu ki, natuin sin ka nahiin Kau fa nok batuur. Sin ka nahinin reko fa neu Au Amaꞌ msaꞌ. 4Mes Au utoon aꞌrair rasin ia ꞌeu ki, maut he karu rasin ia njarin, hi bisa mimnau mak, Au utoon ꞌain ki uꞌko unuꞌ. Natuin Au ubu-bua ꞌok ki feꞌ, es naan ate Au ka utoon ꞌain ki fa nahuun."
Uisneno In Asmaan ee In mepu
5Naiꞌ Yesus nanoniꞌ nteniꞌ mnak, "Oras ia, Au ꞌfain ꞌeu In reꞌ nhaefan Kau ꞌuum aꞌbi pah-pinan ia. Mes ka nmuiꞌ fa tuaf es naꞌko ki reꞌ mitaan Kau mmak, 'Usiꞌ he mnao on mee?' 6Natuin Au utoon aꞌrair rasi ia ꞌeu ki, es naan ate hi neekm ein ansusan. 7Mes rasi reꞌ Au utoon aꞌrair ki sin reꞌ naan, ro batuur. Karu Au ꞌnao, naan reko nneis neu ki. Fin karu Au ka ꞌnao fa te, Asiat-Anabit naan ka neem fa he naruruꞌ ma nakriraꞌ ranan neu ki. Mes karu Au ꞌnao, Au ꞌreek Ee neem neu ki.
8Oras In neem, In naruruꞌ ma nakriraꞌ neu mansian pah-pinan ia nak, sin nekak ma sin aꞌmoeꞌk ein, ansanan. In nfuriꞌ sin he natuin raan aꞌhonis reꞌ amneot ma amnonot. Ma In namnaubaꞌ sin imsaꞌ nak, Uisneno of nafeek sin rasi nak, sin reꞌ naan batuur, aiꞌ nsaan. 9Asiat-Anabit naan naruruꞌ ma nakriraꞌ sin sanat, natuin sin ka npirsai Kau fa. 10In naruruꞌ ma nakriraꞌ raan aꞌhonis reꞌ batuur amsaꞌ. Natuin Au ꞌfain ꞌeu Au Amaꞌ, hi of ka miit amtein Kau fa goen. Es naan ate, Asiat-Anabit naan neem he nsenuꞌ ma nsekaꞌ Kau. 11In naruruꞌ ma nakriraꞌ msaꞌ nak, Uisneno he nafeek atoniꞌ in rasi nok batuur, natuin Uisneno nafeek anrair rasi neu niut reuꞌf ein sin aꞌnakat reꞌ naprenat anbi pah-pinan ia.
12Anmuiꞌ rasi mfaun reꞌ Au he utoon ki sin, mes hi ka bisa mihiin ma mmanoen sin fa feꞌ oras ia. 13Mes oras Asmanaf reꞌ naruruꞌ ma nakriraꞌ rasin reꞌ batuur, neem anrari te, In naꞌnaak, maut he hi bisa mihiin areꞌ rasi reꞌ batuur. In ka naꞌuab fa naꞌko In tuan ee kuun, mes In natoon saaꞌ reꞌ In anneen ee naꞌko Au Amaꞌ. In he natoon ki msaꞌ, rasi reꞌ noki-noki te, of anjair. 14In he naikas naꞌrat-ratan Kau, natuin In nroim he nfei areꞌ rasin reꞌ batuur anmatoom nok Kau, he naruruꞌ ma nakriraꞌ neu ki. 15Areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ reꞌ Au Amaꞌ Iin na, Au ngguin amsaꞌ. Es naan ate, Au uꞌuab feꞌe na ꞌak, Uisneno In Asmaan ee of anfei areꞌ rasi reꞌ batuur anmatoom nok Kau, ma naruruꞌ sin neu ki."
Hi neekm ein ro he nsusan feꞌ, rarit naꞌ hi mmariin amfain
16Naiꞌ Yesus antuut antein am nak, "Ka ꞌroo fa ntein ate, hi ka miit Kau fa goen. Mes ka ꞌroo fa msaꞌ, hi miit mifaniꞌ Kau goen."
17Rarit In atoup noniꞌ bian, naꞌuab ein am nak, "In sairt ii saaꞌ, es nak, 'Ka ꞌroo fa ntein ate, hi ka miit Kau fa goen. Mes ka ꞌroo fa msaꞌ, hi miit mifaniꞌ Kau goen.' Ma nansaaꞌ am es In naꞌuab am nak, 'Natuin Au he ꞌnao ꞌeu Au Amaꞌ'?" 18Onaim sin nmaktaan ein am nak, "In sairt ii saaꞌ nak, 'Ka ꞌroo fa ntein'? Hit tkeuk."
19Naiꞌ Yesus nahini nrair nak, sin he nataan Ee nmatoom nok rais jes. Onaim In naꞌuab am nak, "Feꞌe na Au uꞌuab am nak, 'Ka ꞌroo fa ntein, hi ka miit Kau fa goen. Mes ka ꞌroo fa msaꞌ, hi miit mifaniꞌ Kau goen.' Hi maktanan on naan, oo?
20Reko, karu hi he mihiin on naan amsaꞌ. Au he utoon ki msaꞌ on nai: hi of amkae ma neekm ein ansusan, mes biak ein abitan pah-pinan ia sin neek ein anmarinan. Maski hi neekm ein ansusan on naan, mes hi neekm ein of nmariin anfanin. 21Naan on reꞌ bifee jes reꞌ nameen he nahoniꞌ. In neekn ee nsuus feꞌ, natuin in susat neem anrair. Mes rarit karu in nahoniꞌ naan riꞌanaꞌ naan, in susat namneuk nain. Fin in nekan anfani nmariin, natuin anmuiꞌ mansian feꞌu reꞌ nmoni nrari nbi pah-pinan ia. 22On naan amsaꞌ anmatoom nok ki. Oras ia, hi mkae ma mneek suus. Mes noki-noki te, Au ꞌfain ꞌuum aꞌkius ki, rarit hi neekm ein anmarinan. Ma oras rasi naan anjari te, ka nmuiꞌ fa es, reꞌ bisa ntahan hi marinet.
23Ma oras rasi naan anjari te, hi ka maktanan fa saaꞌ-saaꞌ meu Kau mtein. Batuur! Au utoon aꞌtein ki ꞌak, karu hi mtoit saaꞌ aah miꞌko Au Amaꞌ, meik Au kanak, of In nmoeꞌ on naan neu ki.+ 24Hi ka mtoit miit saaꞌ es fa feꞌ, meik Au kanak on reꞌ naan. Onaim amtoit kiim, he hi mtoup. Nok ranan naan, hi neekm ein bisa nmariin batuur."
Usif Yesus niis naan areꞌ kuasa pah-pinan ia
25Naiꞌ Yesus antuut antein am nak, "Tar antea oras ia, Au biasa unoniꞌ ki ꞌpaek uab manporin sin. Mes of anmuiꞌ oras reꞌ Au unoniꞌ te, ka ꞌpaek fa uab manporin aꞌtein. Fin Au he uꞌuab maat-maat anmatoom nok Au Amaꞌ. 26Karu oras naan neem anrari te, hi kiim es reꞌ amꞌonen he mtoit langsung meu Au Amaꞌ, meik Au kanak. Kais Au es reꞌ aꞌonen aꞌtein ma ꞌteek ki. 27Fin Au Amaꞌ nneek ki, natuin hi mneek Kau. Ma hi mpirsai msaꞌ mak, Uisneno es reꞌ anhaefan Kau. 28Unuꞌ te, Au usaitan Au Amaꞌ, he Au utua ꞌtahan aꞌbi pah-pinan ia. Mes oras ia, Au he usaitan pah-pinan ia, he ꞌnao utua ꞌfain ꞌok Ne."
29Annenan on naan ate, Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein nak, "Oras ia Usiꞌ, Ho muꞌuab maat-maat, ma ka munoniꞌ fa mpaek uab manporin sin amtein! 30Hai mpirsai mrair, Usiꞌ Ho muhiin areꞌ kanan rasin. Tuaf ka nperluu fa he nataan saaꞌ-saaꞌ neu Ko ntein, natuin Ho muhiin muhuun saaꞌ reꞌ sin he nataan, ma in haan tahas on mee. Naan naruruꞌ ma nakriraꞌ neu kai nak, Ho uum muꞌko Uisneno, tua."
31Onaim Naiꞌ Yesus nataan sin im nak, "Batuur, on naan, aa oo? Oras ia, hi mpirsai Kau, oo? 32On nai. Ka ꞌroo fa ntein, es reꞌ kreoꞌ goes reꞌ ia, hi ok-okeꞌ maen amsiksaakn om. Es-es ate maen misaitan Kau, he mnao miꞌkoroꞌ meu in baern aa kuun. Maski on naan amsaꞌ, mes Au ka ꞌmees fa, natuin Au Amaꞌ nok Kau. 33Au utoon aꞌrair rasin ia ꞌeu ki, maut he hi neekm ein bisa ntainiin ein, natuin hi mmafuut mok Kau. Fin mansian pah-pinan ia of nasusab ma nhaꞌmuiꞌ ki. Mes amhaꞌtain hi neekm ein, fin Au ꞌiis ꞌaan areꞌ kuasat pah-pinan ia goen!"


Haef ein sin Retaꞌ 19
Naiꞌ Paulus anfani nteniꞌ neu kota Efesus
1Oras naiꞌ Apolos nbi kota Korintus et propinsi Akaya feꞌ, naiꞌ Paulus annao nfuun kuan ein abitan aꞌtoeꞌf ein. Rarit in ntea kota Efesus. Anbi naan, in nateef nok tuaf fauk reꞌ npirsain nrarin neun Usif Yesus.
2Onaim in nataan sin am nak, "Aok-bian arki! Anbi neno reꞌ hi mpirsai meu Usif Yesus, hi mtoup In Asmaan Akniunꞌ ee, aiꞌ kaah?"
Sin natahan am nak, "Kaah fa, tua! Hai ka mneen miit fa feꞌ, nak Uisneno nmuiꞌ Asmanaf on reꞌ naan, tua."
3Rarit naiꞌ Paulus nataan anteniꞌ sin am nak, "Karu on naan ate, sin nasrain ki neik sraniꞌ mee?"
Onaim sin natahan am nak, "Sin nasrain kai, npaek naiꞌ Yohanis in asranit, tua."
4Onaim naiꞌ Paulus nak, "Amneen feꞌ! Naiꞌ Yohanis nasrain atoniꞌ he njair tanar nak, sin nasnasab sin tuak ein naꞌko sin saant ein, ma ntebi nfanin he natuin Uisneno In raan amneot. Mes mimnau! Neno-neno, in es neikn on nanoniꞌ too Israꞌel nak, sin ro he npirsain neu Naiꞌ Yesus, Tuaf reꞌ Uisneno of he nreek Ee neem."+
5Annenan on naan ate, sin ntotin he in nasrain sin, he sin ntaman njarin Usif Yesus Iin na. 6Rarit oras naiꞌ Paulus antao in aꞌniman neu sin ma nꞌonen ate, sin ntoup Uisneno In Asmaan Akninuꞌ. Onaim sin nmurai naꞌuab ein neikin uabaꞌ ꞌtetaꞌ reꞌ sin ka nahiin je fa feꞌ. Ma Uisneno npaek sin he natoon saaꞌ reꞌ of he njair. 7Sin nabu-bua, tuaf boꞌes am nua.
Uisneno npaek naiꞌ Paulus anbi kota Efesus
8Oras naiꞌ Paulus natua nbi kota Efesus, in biasa ntaam neu atoin Yahudis sin uim onen, ma nanoniꞌ sin ntea namnuut anmatoom nok Uisneno In Aprenat. In naꞌuab ka naꞌkoroꞌ fa saaꞌ es. In nmoeꞌ on naan, tar antea funan teun. 9Mes anmuiꞌ tuaf reꞌ ka ntoup fa noniꞌ naan, onaim sin nraabn ee. Sin nhuitaꞌ atoniꞌ anbi bare naan, he sin kaisaꞌ natuin Usif Yesus In Raan Aꞌhonis. Nok rasi naan, naiꞌ Paulus nok apirsait ein nasaitan uim onen naan. Rarit sin nnao nabuan anbin umi skoor es. Uim tuaf skoor naan, kaan ee naiꞌ Tiranus. 10Naiꞌ Paulus nanoniꞌ sin Usif Yesus In Rais Reko, tar antea toon nua. Onaim too mfaun ein abitan propinsi Asia nfuun am nateef, sin nneen anrair Usif Yesus In Rais Reko. Anenat sin, esan reꞌ atoin Yahudis, ma atoniꞌ ꞌtetaꞌ amsaꞌ.
Naiꞌ Sakewa in aanh ein
11Oras naan, Uisneno nfee kuasat neu naiꞌ Paulus, he nmoeꞌ rais sanmakat humaꞌ-humaꞌ. 12Taretaꞌ, on reꞌ karu atoniꞌ ntoti ntahan naiꞌ Paulus in aꞌpiruꞌ, aiꞌ in aꞌfutuꞌ, ma sin ntao bareꞌ naan neu ameent ein, onaim sin meens ein naan namneuk nanin. Tar niut reuꞌf ein amsaꞌ, nasaitan nain ameent ein naan.
13-14Anbi naan, anmuiꞌ aꞌnaak pirsait Yahudi tuaf es, nok in aan moen ein, sin tuaf hiut. Aꞌnaak pirsait naan, kaan ee naiꞌ Sakewa. In aanh ein biasa nnaon neu mee-mee ma anriuꞌ napoitan niut reuꞌf ein naꞌko aniut saes ein. Sin nsobaꞌ niit he nriuꞌ niut reꞌuf, neik Usif Yesus In kanan nak, "Ho muhiin Usif Yesus reꞌ naiꞌ Paulus natoon Ee, aiꞌ kaah? Oras ia, au uprenat ko, aꞌpaek Usif Yesus In kanan ꞌak, ho mpoi nai muꞌko atoniꞌ ia!" Ma nmuiꞌ atoin ahinit Yahudi bian reꞌ nsobaꞌ he nmoꞌen on naan amsaꞌ.
15Onaim oors es ate, naiꞌ Sakewa in aanh ein napreent ein on reꞌ naan, anmuiꞌ niut aburarut es nataah sin am nak, "Au uhiin Usif Yesus. Au uhiin naiꞌ Paulus amsaꞌ. Mes hi reꞌ ia, hi sekau ki?" 16Rarit tua aniut-saes reꞌ naan natooꞌ reꞌuf. Rarit in nasaap ma nbeos sin imsaꞌ. In napapaꞌ sin, ma npius nain sin barun, tar antea sin naenan aafꞌ-afaꞌ naꞌko umi naan.
17Rarit uab naan nabeon on, tar antea abitan kota Efesus nahinin ok-okeꞌ; et atoin Yahudis, ma atoniꞌ ꞌtetaꞌ msaꞌ nahinin. Onaim sekau-sekau reꞌ nneen rasi naan ate, sin namtaun ma nsanmakan. Onaim sin naꞌnaebaꞌ Usif Yesus, fin In es reꞌ anfee kuasa koꞌu neu naiꞌ Paulus. 18Rarit apirsait feꞌun naan neman neu sin aok-bian sin reꞌ npirsain nrarin, ma nfei sin neek ein, rarit sin manakuꞌ sin saant ein. 19Naꞌko sin reꞌ naan, anmuiꞌ atoin ahinit amfaun. Rarit sin naꞌbuaꞌ naan sin suur noinꞌ raut ma hiinf ein naan, ma nout sin nputu nmaten. Karu he tsoiꞌ suurt ein naan, sin oosk ein nabu-buan noin mutiꞌ nifu boꞌ niim.+
20Rarit bifee-atoniꞌ naretaꞌ Uisneno In Rais Reko et fai ma manas anbi mee-mee. Onaim apirsait ein naꞌbaab ok piut. Natuin Uisneno In Kabin ma Prenat naan, antaam senan sin, tar antea sin nekak naank ein.
Taisibu anbi Efesus
21Rarit naiꞌ Paulus nafeek he nfain neu kota Yerusalem. Mes in nroim he nnao nahuun neu propinsi Makedonia ma propinsi Akaya, rarit naꞌ in he nnao nkoon neu Yerusalem. In natenab anrair nak, "Reko nneis au ꞌnao ꞌkius apirsait ein anbi baren reꞌ ia feꞌ, fin maski on mee msaꞌ, au ro he ꞌtea kota Roma." 22Rarit in nreun in sobaꞌ tuaf nua, es reꞌ naiꞌ Timotius ma naiꞌ Erastus, he nnaon nahunun neun Makedonia. Mes in natua sero ꞌroo nteniꞌ anbi propinsi Asia.
23Oras naan, rais kouꞌ goes reꞌ nmatoom nok Naiꞌ Yesus In Raan Aꞌhonis, anboor anbi kota Efesus. 24Rasi naan in uun ii, on nai: Anbi naan, anmuiꞌ naan atuut noni tuaf es, kaan ee naiꞌ Demetrius. In biasa nmoeꞌ uim fuat aanꞌ-anaꞌ amfa-faun naꞌko noin mutiꞌ neu pah tuaf es, kaan ee bi Artemis. Natuin in mepun naan nrauk batuur, onaim in npaek ameupt ein amfau reꞌuf. Etun roit ii ntaam piut amfaun. 25Neot es, naiꞌ Demetrius naꞌbuaꞌ naan in ameupt ein ee, ma bian anteniꞌ, rarit in naꞌuabaꞌ sin am nak, "Sin amaꞌ ma au aok-bian arki! Hi mihiin main mak hit aꞌmoink ii on reꞌ ia, natuin roit ii neem naꞌko hit mepu. 26Mes oras ia, hit tiit tok hit matak, ma hit tneen teik hit rukik, naan naiꞌ Paulus in kakain aa. In nfuir ma nkopoꞌ too mfaun ii nak, baerꞌ ein reꞌ hit tmoeꞌ sin reꞌ ia, ka maꞌupaꞌ fa. In nak, baer fuat reꞌ hit tmoeꞌ sin reꞌ ia, suma pah tuaf ein ruum-ruum aah. Onaim ka abitan kota Efesus fa es reꞌ anmesen nenan, mes propinsi Asia nfuun am nateef annenan amsaꞌ. 27Onaim amneen mirek-rekoꞌ! Of hit he trair saaꞌ ntein, karu too mfaun ii natuin naiꞌ Paulus sin piut? Of atoniꞌ ka neu he nsoos anteniꞌ fa hit baer fuat ein reꞌ ia. Mimnau! Oras ia, too mfaun ii naꞌbees neu hit pah tuaf bi Artemis amasat. Anbi propinsi Asia, tar antea pah-piin ii nfuun am nateef, onaim aꞌbeest ein naan neman ma naꞌbesan anbi in uim fuat uuf, es reꞌ anbi hit kota Efesus. Onaim kais-kaisaꞌ atoniꞌ ka nfairoir je fa heen, ma sin ka nromin fa he neman anteniꞌ neu bare ia!"
28Annenan on naan ate, sin natoꞌon batuur-batuur. Rarit sin nhuun ein am nak, "Artemis, neek reko! Artemis namaas! Hai abit Efesus, miꞌnaeb Artemis!" 29Too mfaun ein anneen sakanat naan, ma sin naen neman, tar antea kota naan naheun nok too mfaun. Sin ntakaꞌnaan ein. Onaim atoin ein anmurai nmoꞌen taisibu npeꞌ-peoꞌn ahaa ranan, tar antea kota naan in amneer koꞌu.+ Sin nheek naan tuaf nua, ma nheer neik sin neu bare naan. Sin kaank ein: naiꞌ Gayus ma naiꞌ Aristarkus. Atoin ein anheek sin, natuin sin nua sin reꞌ naan, naiꞌ Paulus in soob ein naꞌkon Makedonia. 30Anneen on naan ate, naiꞌ Paulus anroim he nnao ntaam neu too ataisiubs ein naan sin atnaank ein, mes too apirsait ein anpeen ee. 31Aꞌnaet bian naꞌkon propinsi Asia nokan nbin naan, sin nahiin narek-rekoꞌ naiꞌ Paulus. Sin nreun tuaf he natoon am nak, naiꞌ Paulus ka nabeiꞌ fa he ntaam neu too mfaun reꞌ nmoꞌen taisibu naan.
32Anbi mneraꞌ naan, atoniꞌ nmurai naim rasi naan in uun. Bian anhunun neik haan poi nak, "On nai!" Bian nkoaꞌ ein nak, "On naan!" Te kaah, too mfaun ein naan ka nahinin fa rasi naan in aꞌnaon. Sin naen nokn ahaa. 33Anbi bare naan, anmuiꞌ atoin Yahudis msaꞌ reꞌ nmurai namtaun. Sin teenb ii nak, kais-kaisaꞌ too mfaun ein nakuu sin nak sin es reꞌ nafuuk namonib rasi ia. Etun sin nahakeꞌ naan tuaf es antoom maat, anjair atuut hanaf neu too Yahudis sin. In kaan ee, naiꞌ Aleksander. Sin ntotin he in namneob sin nak, atoin Yahudis sin ka nahiin fa rasi naan. Rarit naiꞌ Aleksander nait in aꞌniman, he nakainaꞌ sin he naꞌteen ein. Rarit in naꞌuab he namneobaꞌ atoin Yahudis sin. 34Mes oras sin nahinin nak, in reꞌ naan atoin Yahudis te, sin nsakanan piut am nak, "Artemis neek reko! Artemis namaas! Hai abit Efesus miꞌnaeb Artemis!" Sin nsakanan on reꞌ naan, tar jam nua.
35-36Rarit aꞌnakaf kota Efesus anhaek ma nakainaꞌ sin am nak, "Aok-bian arki, abitan kota Efesus! Areꞌ uuf ma pah nahiin nak, hit pah tuaf bi Artemis, in amneemn ii naꞌko neon goe tunan neu kit. Onaim hit abit Efesus, es reꞌ atpairoir tarek-reokꞌ ee. Ka tiit tain fa tuaf es, nait nain hit paaꞌ naan, natuin rasi naan anjair retaꞌ nmoin piut ma areꞌ pah-pah nahinin nrarin. Onaim nansaaꞌ am es hi msakaan on naan? Maski anmuiꞌ aboot natuin sin roimk ein, mes hi kais ammoeꞌ taisibu human on reꞌ ia! 37Hi mheer meik tua nuaꞌ ein reꞌ ia, nahuum on reꞌ sin nmoꞌen rais reꞌuf. Te kaah, sin ka nabakan fa saaꞌ-saaꞌ naꞌko bi Artemis in uim fuat uuf. Sin ka naꞌuab namouf fa hit pah tuaf bi Artemis in kanan. Onaim hi he misaan sin nok rais saan saaꞌ? 38Mimnau! Hit tmuiꞌ bare he tafeek rasi. Afeek raisn ee msaꞌ, sin npao nanin. Onaim karu naiꞌ Demetrius sin he nmoꞌen rasi te, sin ro he natuin in atoran, he sin neik rasi naan neu bare feek rasi. 39Ma karu nmuiꞌ rasi ꞌtetaꞌ nteniꞌ reꞌ sin he nait je, nbain he sin nnaon nmaꞌakoran nok atoni mnais ein. 40Kais-kaisaꞌ anaaꞌ aprenat pah Roma nasaan kit, natuin taisibu reꞌ ia. Karu sin he namin rasi reꞌ ia in aꞌnaon ii te, hit of he tataah on mee? Natuin rasi ia, ka maꞌuꞌu fa!" 41Naꞌuab anrair on naan ate, aꞌnakaf naan anreun sin he sin nsisaꞌen. Onaim sin natuin ein.


Retaꞌ Ahun-hunut 24
Sin namin naiꞌ Isak bifee he nsao
1Naiꞌ Abraham in ua mnaun, tar antea in namnais reꞌ-reꞌuf. UISNENO npaant ee, ma nfee ne tetus-athoen. 2-3Naiꞌ Abraham anmuiꞌ in atoin pirsaiꞌ jes, reꞌ nꞌurus areꞌ kanan in aꞌmuꞌin. Neot es, naiꞌ Abraham noeꞌn ee mnak, "Amneen murek-rekoꞌ! Au ꞌtoit ko, he ho msuup+ ampaek UISNENO reꞌ nmoeꞌ neno tunan ma pah-pinan In kanan mak, ho kaisaꞌ mtoit bifee munif naꞌko atoin Kananas sin he musaob ee nok au anah naiꞌ Isak. 4Mes ho ro he mnao meu au kua-mnasiꞌ, meu au nonot-asar sin. Ho maim bifee muinf es ambi nee, he tasaob ee nok au anah."
5Rarit ate naan nataan naiꞌ Abraham am nak, "Reko, tua! Mes au he ꞌmoeꞌ on mee, karu bifee munif naan ka nroim fa he neem nok on ia? Karu on naan ate, au ro he ꞌeik naiꞌ Isak he tmatsaob ee on nee, aiꞌ on mee?"
6Naiꞌ Abraham nataah am nak, "Ho mumnau murek-rekoꞌ! Maski on mee msaꞌ, ho ka mubeiꞌ fa he meik au aanh ee nnao neu nee! 7Mumnau, UISNENO reꞌ annaaꞌ kuasa et neno tunan, neik kau ꞌpoi ꞌrair uꞌko au kua-mnasiꞌ, ma neik kau ꞌtaam aꞌtea bare ia. Ma In nahakeb rais manbaꞌan nok kau msaꞌ am nak, 'Au of aꞌfee ko bare ia ok-okeꞌ ꞌeu ho sufam-kaꞌum sin.' Onaim kais ho nekam naan naꞌoniꞌ. Ho mnao. Uisneno of anreek In ameput naꞌko sonaf neno tunan he nfei ranan neu ko, he ho bisa muteef mok bifee munif, reꞌ he njair au aanh ee in fee. 8Mes karu bifee naan ka nroim fa he neem nok ko neu ia te, ho supat ia ka naah ko fa. Maski on mee msaꞌ, ka nabeiꞌ fa he ho meik naiꞌ Isak meu nee."
9Rarit ate naan ansuup anbi naiꞌ Abraham am nak, "Reko, tua. Au ꞌmoeꞌ utuin ho uabam naan ok-okeꞌ, tua."
10Onaim ate naan anpiir naan bikaes unta boꞌes. In nasaeb baer mamasaꞌ ma maꞌosaꞌ humaꞌ-humaꞌ anbi bikaes unta sin. Onaim in nok in aok-bian sin nnaon neun naiꞌ Nahor in kota et pah Mesopotamia.+
11Ate naan in nnao piut tar antea kota naan in ninin. Rarit in nasnasab in bikaes unta sin anbin naan, anpaumaak oe hain es. Oras naan maans ee nmaeb jen. Natiꞌ te, bifee muinf ein neman he nkuin oe nbi oe haniꞌ naan. 12Rarit ate naan anꞌonen am nak, "UISNENO reꞌ au aam usiꞌ Abraham in Uisneno. Amturun amfei kau ranan, maut he au sairt ii ntea ma upein in afan nesan arekot. Mukriraꞌ Uisneno Ho nekam arekot meu au aam usiꞌ, ma mumnau in rais manbaꞌan meu kau. Maut he reko te, au uteef ꞌok naiꞌ Isak in fee nbi bare ia. 13Usiꞌ, au ꞌhaek et oe hain ii ninin. Riꞌ feot muinf ein neman naꞌkon kota he nkuin ma nsuun oe naꞌkon oe haniꞌ ia. 14Onaim au ꞌtoit Ko, tua, on nai: Karu au uꞌuab ꞌok bifee muinf es ꞌak, 'Parmisi, tua. Karu reko te, musanut ho ꞌnai oe jan he au ꞌiun aan akreꞌo.' Karu in nataah am nak, 'Reko, tua. Ma au of uꞌinuꞌ ho unta sin imsaꞌ.' Naa, reꞌ naan anjair tanar nak, bifee munif naan es reꞌ Uisneno Ho mpiir je njair naiꞌ Isak in fee! Nok tanar naan, au uhiin ꞌak, Uisneno mururuꞌ mrair Ho maneekm ii meu au aam usiꞌ, naiꞌ Abraham."
Naiꞌ Abraham in ate nateef riꞌ feto bi Ripka
15-16In ka nꞌonen anrair fa feꞌe te, riꞌ feot muinf es neem. In kaan ee, bi Ripka. In reꞌ naan naiꞌ Abraham in orif naiꞌ Nahor ma bi Milka sin upuf. In aamf ee, naiꞌ Betuel. Bi Ripka mamasaꞌ batuur, ma feꞌ ao-ꞌtemef. In nsaun neu oe haniꞌ naan, rarit in nkui oe neu in aꞌnai oe, rari te in nsae nfain.
17Oras bi Ripka nsae nfani te, naiꞌ Abraham in ate naan naen neem anseun goe. Rarit in ntoti mnak, "Parmisi, tua! Amfee maan kau oe he au ꞌiun ꞌaan akreꞌo."
18Rarit bifee munif naan nataah am nak, "Reko, tua!" Rarit in nasanut in aꞌnai oe naan rabah, ma nfeen ate naan he niun. 19Ninu nrair on naan ate, bifee munif naan naꞌuab am nak, "Maut he au ꞌkui oe he uꞌinuꞌ ho bikaes unta sin. Maut he sin ninun tar namsenan." 20Rarit in nnao nꞌopaꞌ oe nesif naan nbi ꞌbai oe. Rarit in nsae-nsaun he nkui oe naꞌko oe haniꞌ naan, ma naꞌinuꞌ unta sin ok-okeꞌ, tar antea namsenan. 21Naiꞌ Abraham in ate naan anhake ma ntaaꞌ-taaꞌ kuun, mes ankius narek-rekoꞌ riꞌ feot munif naan anbiur. In naten-tenab am nak, "Reꞌ Uisneno npiir je ji, es reꞌ ia, oo?"
22Unta sin ok-okeꞌ ninun tar namsenan. Onaim ate naan nait ikreni mnatuꞌ reꞌ sin natiꞌ te ntao goe nbi sin paank ein, ma niti mnatuꞌ paasn es ma nanitib bifee munif naan in aꞌniimn ein nua sin.+ 23Rarit ate naan nataan am nak, "Ho amaꞌ in kaan ee, sekau? Karu reko te, mabeꞌ ia au ꞌtuup aꞌtahan ꞌbi ho amaꞌ in umi."
24Onaim bifee munif naan, nataah am nak, "Au amaꞌ, kaan ee naiꞌ Betuel. Au naꞌi, es reꞌ naiꞌ Nahor. Au beꞌi, es reꞌ bi Milka. 25Anbi hai uim je nmuiꞌ haraꞌ tupaꞌ neu ki. Ma nmuiꞌ huun neu ho muiꞌt ein."
26Rarit ate naan naꞌruriꞌ ma naꞌbees neu UISNENO. 27Onaim in naꞌuab am nak, "Pures ma boꞌis neu Uisneno! Usiꞌ nfei ranan neu kau, tar antea au uteef ꞌok au aam usiꞌ in nonot-asar sin anbin ia. Nok ranan naan, Uisneno nakriraꞌ In nekan arekot neu au aam usiꞌ, naiꞌ Abraham, ma najarib in rais manbaꞌan neu kau."
28Rarit bifee munif naan naen anfain rabah, he natoon rasi naan neu in uim je nanan. 29-30Bi Ripka in naof ee, kaan ee naiꞌ Laban. Oras in niit mnaut ein, ma nneen bi Ripka in uaban naan ate, naiꞌ Laban naen anpoi rab-raab, he nateef nok ate, reꞌ nhaek nabaar feꞌ nok in bikaes unta sin npaumaak oe haniꞌ naan. 31Rarit naiꞌ Laban naꞌuab am nak, "Aam! UISNENO neik ko mtea ia goen nok ao-minaꞌ. Onaim kais amhaek mubaar ambi ia. Au uskau he tnao teu hai umi. Hai mibarab keꞌen, ma bukae neu ko ma neu ho unta sin, tua."
Naiꞌ Abraham in ate ntaam antoit bi Ripka
32Rarit naiꞌ Abraham in ate naan nnao natuin naiꞌ Laban, he nnaon neu naiꞌ Betuel in umi. Naiꞌ Laban sin nasanut anturun sin baerꞌ ein naꞌkon unta sin. Rarit sin naꞌekuꞌ unta sin nok huun. Sin neikin oe msaꞌ he ate naan nok in aok-biak ein nafanun. 33Oras sin nꞌator bukaet anbi mei te, ate naan naꞌuab am nak, "Nahuun naꞌko hai he mbukae te, au ꞌtoit mainuan aꞌkreꞌo he utoon aan hai sairt ii feꞌ, tua."
Onaim naiꞌ Laban nataah am nak, "Neu! Reko, tua."
34Ate naan naꞌuab am nak, "Au reꞌ ia, hi naꞌi naiꞌ Abraham in ate. 35UISNENO nfee tetus nathoe neu au aam usiꞌ, tar antea in nmuiꞌ batuur-batuur. Uisneno nfee ne mutiꞌ-mnatuꞌ, ate (et bifee ma atoniꞌ), ma muꞌit amfau-rutu, es reꞌ: bijae, bikaes unta, bikaes keledai, ꞌbibi, ma ꞌbib-kase. 36Oras au aam usiꞌ ma au ain usiꞌ namnasin on nai te, ain Saraꞌ nahoniꞌ naan riꞌaan moen jes. In es reꞌ he antoup aam usiꞌ Abraham in pusaak ein ok-okeꞌ. 37Onaim au aam usiꞌ naiꞌ Abraham anreun kau he ꞌsuup am ꞌak, 'Ka mubeiꞌ fa he ho mait bifee munif Kananas, he musaob ee nok naiꞌ Isak. 38Mes ho ro he mait bifee munif muꞌko au nonot-asar sin, he njair naiꞌ Isak in fee.'
39Rarit au utaan au aam usiꞌ mꞌak 'Mes on mee karu riꞌ feot munif naan ka nroim fa he neem nok neu ia?'
40Rarit in nataah am nak, 'UISNENO reꞌ au utuin In roimn ee piut naan, of anreek In ameput naꞌko sonaf neno tunan he nfei ranan neu ko, he ho bisa muteef mok riꞌ feot munif, reꞌ he njair au aanh ee in fee. 41Mes karu au nonot-asar sin ka nromin fa he nkonan riꞌ feot munif naan he neem nok ko neu ia te, ho supat ia ka naah ko fa.'
42Onaim feꞌe na au ꞌuum aꞌtea oe hain ee te, au ꞌonen aꞌbi au nekak ꞌak, 'UISNENO reꞌ au aam usiꞌ Abraham in Uisneno. Amturun amfei kau ranan, maut he au sairt ii ntea ma upein in afan nesan arekot. Maut he reko te, au uteef ꞌok naiꞌ Isak in fee nbi bare ia. 43Usiꞌ, au ꞌhaek et oe hain ii ninin. Ma riꞌ feot muinf ein neman naꞌkon kota he nkuin ma nsuun oe nbin ia. Onaim au ꞌtoit on nai: karu au uꞌuab ꞌok bifee muinf es ꞌak, "Parmisi, tua! Karu reko te, musanut ho ꞌnai oe jan he au ꞌiun ꞌaan akreꞌo." 44Karu in nataah am nak, "Reko, tua! Ma au of uꞌinuꞌ ho unta sin imsaꞌ." Naa, reꞌ naan anjair tanar nak, bifee munif naan es reꞌ Uisneno Ho mpiir je njair naiꞌ Isak in fee!'
45Au ka ꞌonen urair fa feꞌe te, bi non Ripka neem neik in aꞌnai oe, ma nkui oe nbi oe haniꞌ naan. Oras in nsae nfain, au ꞌtoit ꞌak, 'Parmisi, tua! Amfee maan kau oe he au ꞌiun ꞌaan akreꞌo.' 46Onaim in nasanut in aꞌnai oe naan rabah am nak, 'Reko, tua! Maut he au ꞌkui oe he uꞌinuꞌ ho bikaes unta sin.' Rarit au ꞌiun, ma au bikaes unta sin ninun amsaꞌ.
47Rarit au utaan ee mꞌak, 'Ho amaꞌ in kaan ee, sekau?'
In nataah am nak, 'Au amaꞌ, es reꞌ naiꞌ Betuel. Au naꞌi, es reꞌ naiꞌ Nahor. Ma au beꞌi, es reꞌ bi Milka.' Rarit au ukrein je nbi in panan, ma uniitb ee niti mnatuꞌ paasn es.
48Onaim au uꞌruriꞌ ma uꞌbees ꞌeu Uisneno, mꞌak 'Pures-boꞌis ꞌeu Uisneno! Usiꞌ Ho mfei ranan meu kau, tar antea au uteef ꞌok au aam usiꞌ in nonot-asar sin anbin bare ia. Ma au uteef aꞌrair ꞌok naiꞌ Isak in fee msaꞌ.' 49Onaim oras ia, karu sin ama arki mneek au aam usiꞌ Abraham ate, mitoon kau kninuꞌ. Karu kaah fa te, mitoon kau kninuꞌ msaꞌ. Maut he au uhiin ꞌak, au he ꞌmoeꞌ on mee."
Bi Ripka in nonot-asar sin antoup okoꞌ
50Ate naan naꞌuab anrair on naan ate, naiꞌ Laban ma naiꞌ Betuel natahan am nak, "Karu UISNENO es anꞌator on naan ate, hai he mak saaꞌ ntein. 51Bi Ripka es ia. Mok ne mnao nai. Maut he in njair naꞌi naiꞌ Abraham in nanef, tatuin saaꞌ reꞌ UISNENO nꞌator nain je."
52Anneen on naan ate, naiꞌ Abraham in ate naan, naꞌbees antea afu, ma ntoit makasi neu UISNENO. 53Onaim in nait napoit noni mnatuꞌ ma noin mutiꞌ, ma baer paken amasat, rarit anfee sin neu bi Ripka. In nfee neu bi Ripka in naof ma ainaf amsaꞌ ook-sonuꞌ reꞌ maꞌosaꞌ. 54Rarit naiꞌ Abraham in ate naan, ma in aok-bian sin, nbukaen buꞌ-buaꞌ. Rarit sin ntupan nbin naan. Nokaꞌ on naan ate, sin nfenan. Rarit ate naan natoon neu uim tuaf ein am nak, "Au ꞌtoit mainuan he mkonan kau, karu reko te, hai mfain nai oras ia meu au aam usiꞌ."
55Mes bi Ripka in naof ma in ainaf nak, "Hi mmanaap miꞌsek-sekeꞌ he saaꞌ? Maut he bi Ripka namaik naan nok kai neno boꞌes aꞌsaaꞌ. Rarit naꞌ hi mkoen om mok ne."
56Mes ate naan nataah am nak, "Koi, ain! Kaisaꞌ mtahan amtein kau! UISNENO nturun anrair kau, tar antea au uteef aꞌrair ꞌok naiꞌ Isak in fee. Onaim ain, hi mifetin kai he hai mfain ma meik rasi ia meu hai aam usiꞌ."
57Onaim sin nataah ate naan nak, "Hena te, on nai! Hit taskau bi Ripka he tataan teu ne. In nroimn ii, on mee?"
58Onaim sin nhaman bi Ripka ma nataan ee mnak, "Ripka! Oras ia, et reꞌ ho. Ho mroim he mok main atoniꞌ ia, oo, aiꞌ on mee?"
Rarit bi Ripka nataah am nak, "Au ꞌroim he ꞌok, tua."
Naiꞌ Isak ma bi Ripka nmatsaon
59-60Rarit sin nafetin bi Ripka, ma in ate reꞌ nꞌuurs ee naꞌko in aanꞌ-anaꞌ, he nnaon buꞌ-buaꞌ nok naiꞌ Abraham in aten naan. Onaim sin naseon bi Ripka neikin tetus-athoen am nak, "Ripka! Maut he reko te, Uisneno nfee ko anah mfa-faun, he ho sufam-kauꞌm ein namsaꞌin nifun-nifun. Ma hai mifneek henatiꞌ ho sufam-kauꞌm ein niis sin musun sin imsaꞌ!"
61Rarit bi Ripka nok in ate naan, sin nakbuaꞌ sin abruaꞌ ein, ma nsaen bikaes unta, ma nnao nanin, natuin naiꞌ Abraham in ate sin.
62Naiꞌ Isak natua et pah Negep. Oras naan, in feꞌ anfain neem naꞌko oe haniꞌ Beer Lahai Roi. 63Neon maeb es ate, in npoi naꞌko in tenas he nna-nao kuun. In nait in matan, ma napen-peen kuun on naan ate, in niit unta puukn es annaon neman.
64Oras bi Ripka nkius niit naiꞌ Isak te, in nsaun rabah naꞌko in unta. 65Onaim in nataan naiꞌ Abraham in ate naan am nak, "Aam, atoniꞌ reꞌ annao neem reꞌ nee, sekau?"
Ate naan nataah am nak, "Naiꞌ Isak es reꞌ nee." Onaim bi Ripka nait in poꞌuk ma nsakteun he nkuub naan in human.
66Rarit ate naan natoon rasin naan ok-okeꞌ neu naiꞌ Isak. 67Onaim naiꞌ Isak neik bi Ripka ntaam neu in ainf ee tenas. Sin nua sin nmatsaon. Naiꞌ Isak nneek niis bi Ripka. Es naan ate, in ka nsuus antein fa heen neu in ainf ee nmaet.


1 Korintus 9:2
2Maski tuaf bian sin ka ntoup kau fa ꞌjair Uisneno In haef, mes hi mihini mrari mmak, Uisneno nhaef kau he utoon In beno ꞌeu ki. Karu hi mroim he maim bukti te, mkius kiim hi ꞌtokom ma hi ꞌhakem. Fin hi arki mmafutuꞌ feꞌ mok hit Usiꞌ.


Naiꞌ Yohanis 4
Usif Yesus naꞌuab nok bifee jes anbi Samaria
1-2Karu tataib naiꞌ Yohanis nok Naiꞌ Yesus ate, Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein nasranin tuaf amfaun nneis reꞌ natuin Naiꞌ Yesus. Naiꞌ Yesus kuun ka nasrain fa tuaf. In atoup noinꞌ ein esan reꞌ nasranin tuaf. Oras Naiꞌ Yesus nahiin nak, atoniꞌ naꞌko partei Farisi nneen anrarin nak, Naiꞌ Yesus sin nasranin tuaf amfaun anneis, 3onaim In nok In atoup noinꞌ ein annaon nasaitan pah Yudea, he nfanin neun propinsi Galilea. 4Mes sin ro he nnaon npeꞌon propinsi Samaria he nkonon neun Galilea. 5Sin nnaon, onaim sin antean kota es anbi Samaria, kaan ee Sikar, anpaumaak anbi bare reꞌ kaꞌo Yakop anfee je neu in anah naiꞌ Yusuf.+ 6-8Anbi bare naan, anmuiꞌ oe ꞌnoneꞌ es, kaan ee 'oe haniꞌ naiꞌ Yakop'. Oras maans ee natetab, Naiꞌ Yesus sin ntean bare naan. In nnaben neu nhae nbi sin ranan naan. Rarit In antook ma nasnaas anbi oe ꞌnoneꞌ naan. In atoup noinꞌ ein nnaon nasaitn Ee nmees anbi naan. Sin ntaman neun kota he nsosan betiꞌ.
Rarit bifee jes naꞌko kota naan neem he nait oe nbi oe ꞌnoneꞌ naan. Naiꞌ Yesus antoit je mnak, "Fetoꞌ! Au bisa ꞌtoit aan oe mninuꞌ kreꞌo, oo?"
9Mes bifee naan naskeek, natuin atoin Yahudis biasa ka nromin fa he nseor gok nok atoin Samarias. Rarit in nataan nafaniꞌ Naiꞌ Yesus am nak, "Hae! Ho atoin Yahudis ko. Au reꞌ ia, atoin Samarias kau. Ho mtoit oe meu kau? Ho ka msaan fa, oo?"+
10Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "On nai. Karu ho muhiin saaꞌ reꞌ Uisneno he nfee je neu mansian ii arsin, ma ho muhiin Kau, reꞌ Atoit oe mninuꞌ reꞌ ia Sekau, of ho mtoit mufaniꞌ oe muꞌko Kau. Rarit Au ꞌfee oe reꞌ neiki ꞌhonis."+
11Bifee naan nak, "Ho ka mmuiꞌ fa ꞌkuꞌi. Oe ꞌnoneꞌ reꞌ ia, mnanuꞌ msaꞌ. Ho he mupein oe reꞌ neiki ꞌhonis naan, muꞌko mee? Aiꞌ nmuiꞌ oe naan et mee ntein? 12Ho ka neu fa he mmaꞌtani mneis muꞌko hit kaꞌo Yakop! In es reꞌ anhain ma nafetin nain oe ꞌnoneꞌ ia neu kai. Ma in kuun ninu msaꞌ naꞌko oe ꞌnoneꞌ ia. In aanh ein, ma in muiꞌt ein on naan amsaꞌ."
13Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Mumnau, joo! Atoniꞌ reꞌ niun naꞌko oe ꞌnoneꞌ reꞌ ia, of anmeno ntein. 14Mes karu atoniꞌ niun oe reꞌ Au ꞌfee je te, of ka nmeno ntein fa. Fin oe reꞌ Au ꞌfee je naan, on reꞌ oe mataꞌ es, reꞌ nboor ma npuur anpoi. Oe naan, neiki ꞌhonis abar-barat."
15Bifee naan nak, "Karu on naan, Ho mfee kau oe naan nai, maut he au kais aꞌmeno ꞌtein! Nok ranan naan, au kais ꞌuum fani-fani he ꞌkui oe ꞌbi ia ꞌtein."
16Rarit Naiꞌ Yesus nak, "On nai, fetoꞌ. Ho mfain feꞌ. Amhaman meik ho moen je feꞌ, rarit amfain uum meu ia."
17-18In nataah am nak, "Mes au ka ꞌmuiꞌ fa mone."
Onaim Naiꞌ Yesus nak, "Batuur. Ho muꞌuab namnoon ma namneo. Fin ho msao miit atoniꞌ niim. Ma reꞌ oras ia, atoniꞌ reꞌ ho mok ne goan, ka ho moen ja fa."
19Onaim bifee naan nak, "Ai joo! Oras ia au uhini ꞌrair, Ho reꞌ ia, Uisneno In mafefa kniun es. 20Au he utaan. Hai atoin Samarias sin beꞌi-naꞌi naꞌbesan neun Uisneno nbin aꞌtoꞌef Gerisim+ Mes hi atoin Yahudis mak, karu he taꞌbees teu Uisneno, hit arkit ro he tnao teu Yerusalem. Anbi Ho te, reꞌ batuur ii, on mee?"
21Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Fetoꞌ! Ampirsai meu Au uabk ii, fin ia ro batuur. Hit he taꞌbesan Uisneno tbi ꞌtoꞌef ia, aiꞌ tbi Yerusalem aaꞌ, of in oors ee ntea te, sin nua sin ka mapakeꞌ fa goen. 22Hi atoin Samarias ka mihiin fa mfaun anmatoom nok hi miꞌbesan meu sekau. Mes hai atoin Yahudis mihiin rasi mfaun anmatoom nok Uisneno reꞌ hai miꞌbees meu Na. Fin In nroim he npaek kai he mfei ranan, maut he atoniꞌ bisa napein fetin naꞌko sin sanat ma penu sin. 23Of in oors ee ntea, es reꞌ nmurai naꞌko oras ia, atoniꞌ reꞌ naꞌbesan batuur neu hit Amaꞌ et sonaf neno tunan, sin naꞌbesan natuin In Asmanan, ma natuin saaꞌ reꞌ batuur. Fin Amaꞌ abit sonaf neno tunan anroim atoniꞌ human on reꞌ naan reꞌ naꞌbesan neu Na. 24Fin Uisneno naan, smanaf. Rarit atoniꞌ reꞌ naꞌbesan neu Na, ro he naꞌbesan natuin In Asmanan, ma natuin saaꞌ reꞌ batuur."
25Bifee naan natoon am nak, "Au uhini ꞌrair Mesias naan he neem, reꞌ atoniꞌ nteek Ee mnak, 'Kristus', reꞌ Uisneno nbaꞌan he nreek Ee neem. Oras In neem, In of natoon nain areꞌ saaꞌ-saaꞌ neu kai."
26Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Tuaf naan, es reꞌ Au, reꞌ naꞌuab oras ia."
27Nateef oras naan, In atoup noinꞌ ein nfain neman naꞌkon kota. Sin nsanmakan, natuin sin nkisun ate, Naiꞌ Yesus naꞌuab nok bifee Samarias tuaf es. Mes ka nmuiꞌ fa tuaf es, reꞌ he nataan bifee naan am nak, "Ho he mroim saaꞌ?" Ma ka nmuiꞌ fa tuaf es, reꞌ he nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Nansaaꞌ am es Ho muꞌuab mok bifee reꞌ ia?"
28Rarit bifee naan annao nasaitan in baer oe nbi bare naan, he nfain neu kota nanan. Onaim in natoon neu abitan naan am nak, 29"Hae! Au uskau, iim he mkius miit Tuaf reꞌ ia feꞌ! Fin In nfei nain areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ reꞌ au ꞌmoeꞌ ꞌiit sin. Kais-kaisaꞌ In reꞌ ia, Kristus, reꞌ Uisneno nbaꞌan he nreek Ee neem!" 30Rarit abitan kota naan anpoin nnaon he nkius Goe.
31Oras bifee naan feꞌ nfain neu kota te, Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein naskau Goe mnak, "Aam Tungguru! Hai miskau he tbukae feꞌ, tua!"
32Mes In nataah am nak, "Au ꞌmuꞌi ꞌrair bukae reꞌ hi ka mihiin je fa."
33In atoup noinꞌ ein anmaktaan ein es nok es am nak, "On mee, es reꞌ ia? Sekau neem anfee Ne bukaet?"
34Mes Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "On nai. Uisneno nreek haefan Kau he ꞌmoeꞌ utuin In romin, ma unaob In mepu tar antea namsoup. Naan, on reꞌ bukaet neu Kau. 35Hi mkius renen, rarit amsoꞌi mmak, 'Funan haa feꞌ, naꞌ bisa tseik ma toun.' Amneen! Au utoon ꞌeu ki. Karu hi mkius mirek-rekoꞌ reen ein oras ia, antea nrair in oors aa he tseik ma toun. Reen ein, on reꞌ too mfaun ein abitan nee reꞌ neman neu kit. Fin sin reꞌ naan, he npirsai Kau goen. 36Ka on fa reꞌ naan aa goah, fin amnount ein reꞌ nbubun in afan anbi poꞌof, anmurai ntoup naan sin upan ma paꞌe. Sin reꞌ naan, on reꞌ tuaf reꞌ naruruꞌ ma nakriraꞌ ranan he atoniꞌ anpirsain neun Uisneno, rarit napenin ꞌmonit reꞌ batuur nabar-baar. Nok ranan naan, atoniꞌ reꞌ nbeben ma nseen fini, ma atoniꞌ reꞌ nseik ma noun in aafn ein, bisa nmariin nabu-buan. 37Atoniꞌ nak, 'Tuaf es anseen fini; tuaf bian es reꞌ anbubun in afan.' Naan batuur, tua! 38Au ꞌhaefan ki he mnao mbubun afaf miꞌko atoniꞌ bian sin mepu. Batuur, hi ka es reꞌ ameupt ii fa, mes hi es reꞌ mipein upan ma paꞌe miꞌko sin maskeet ein."
39Oras naan, too mfaun naꞌkon Samaria anbi kota naan reꞌ npirsain neun Naiꞌ Yesus, natuin bifee naan in uab nak, "In nfei nain areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ reꞌ au ꞌmoeꞌ ꞌiit sin." 40Rarit oras sin neman neun Naiꞌ Yesus, sin ntoit Je mnak, "Usiꞌ, hai mtoit he Ho mutua mok kai nai mbi ia, tua!" Onaim In natua ntahan neno nua nbi bare naan.
41Ma too mfaun bian anpirsai Je amsaꞌ, natuin In uaban. 42Onaim sin natonan bifee naan am nak, "Afi naa, hai suma mneen ho uabam. Mes oras ia, hai mpirsai Je, natuin hai miit ma mneen kiim miꞌko Na. Hai mihiin batuur mak, Tuaf reꞌ ia, es reꞌ bisa nsoi nafetin kit arkit tbi pah-pinan ia taꞌko hit sanat ma penu sin."
Usif Yesus narekoꞌ pegawe es in anah
43Naiꞌ Yesus sin natuan nbin bare naan, rarit sin nnaon nkonon neun propinsi Galilea. 44(Neot es, Naiꞌ Yesus naꞌuab niit am nak, "Atoniꞌ ka nroim fa he nhormaat Uisneno In mafefa kninuꞌ nbi in kuan aa kuun.")+ 45Unuꞌ te, oras ka fesat Paska fa feꞌ, too mfaun ein naꞌkon Galilea nnaon neun kota Yerusalem he nmoꞌen fesat neon koꞌu nbin naan. Onaim sin nkius nitan kuuk areꞌ saaꞌ reꞌ Naiꞌ Yesus anmoeꞌ sin anbi Yerusalem. Es naan ate, oras In anfani nbi Galilea, sin ntoup Goe nok reko.+ 46Rarit Naiꞌ Yesus sin annao nkonon he nfanin nteinꞌ ein neun kuan Kana et propinsi Galilea. In nabanit niit oe njair tua min-kase nbi bare naan.
Oras naan, anmuiꞌ pegawe es anbi kota Kapernaum. In aan moen je nameen.+ 47Oras pegawe naan anneen nak, Naiꞌ Yesus anfain neem et Galilea naꞌko propinsi Yudea te, in annao neiki nsae neu Kana he naim Naiꞌ Yesus. Nateef anrair Je te, in ntoit he Naiꞌ Yesus neem narekoꞌ in anah. Fin riꞌanaꞌ naan he noi nmaet jen.
48Naiꞌ Yesus naꞌuab neu pegawe naan am nak, "Karu hi ka miit Kau fa ꞌmoeꞌ rais sanmakat humaꞌ-humaꞌ, hi ka mroim fa he mpirsai Kau!"
49Pegawe naan nataah am nak, "Usiꞌ. Au uskau Ko he tkoen Ok teem feꞌ, tua. Fin kaah fa te, au aanh ee nmaet kuun een, tua."
50Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "Amfain nai, natuin ho anah naan, anmoin."
Onaim in ntebi nfain nain, natuin in npirsai Naiꞌ Yesus In uaban naan. 51Oras in nfain, in ameupt ein neman ma nateef ee nbi ranan am nak, "Aam, kais amsuus nai, natuin ho aanh ee, anmoin, tua."
52Rarit in nataan sin im nak, "Nareok es reꞌ nreuk fauk ii?"
Sin nataah ee am nak, "Oras maans ee naꞌpuup afi naa nreuk mees ii. In aon abesit naan ansaun nain, tua." 53Rarit pegawe naan namnau nani mnak, in aanh ee nareok, nmurai naꞌko oras Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "Aam, ho aanh ee, anmoin." Onaim in uim je nanan sin arsin anpirsain neun Naiꞌ Yesus.
54Onaim rasi reꞌ ia, rais sanmakat no nuan ii reꞌ Naiꞌ Yesus anmoeꞌ sin oras In npoi naꞌko Yudea, he nnao neu Galilea.


1 Korintus 7:33-34
33-34Mes reꞌ anmatsao nrair, ro he nahiin ma nakeo pah-pinan ia in romin amsaꞌ. In nroim he nahiin ma nakeo Uisneno In roimn ee, mes in ro he naim ranan he nharineb in fee je msaꞌ. Naan anmoeꞌ in teenb ee nbaits on neu-mneem.
On naan amsaꞌ bifee reꞌ ka nmatsao ntein fa, ma bifee reꞌ ka nsao niit fa. Sin nahiin ma nakeo Uisneno In romin, he sin bisa nakniunꞌ ein anbin sin neek ein ma sin aok ein. Mes bifee amatsaos ii, in neek ee nbaits on neu-mneem. Fin in nroim he nahiin ma nakeo Uisneno In romin, mes in ro he naim ranan he nharineb in moen je msaꞌ. 35Au utoon areꞌ rasin reꞌ ia ꞌeu ki, he hi mipein in arekon. Ma au ka ꞌroim fa he ꞌekaꞌ ki. Au roimk ii, hi mmoeꞌ rais reko, mihiin ma mikeo Uisneno In romin, he hi teenb ein kais anbaits ok.


1 Korintus 15
Kristus anmoni nfain naꞌko In aꞌmaten
1Aok-bian manekat arki! Au ꞌroim he hi mimnau Uisneno In Rais Reko reꞌ au utoon ki unuꞌ naan. Hi mtoup maan Rais Reko naan, mhaek mibaar ma mituin ee piut amsaꞌ. 2Fin Rais Reko naan, es reꞌ bisa nsoi nafetin ki, asar hi mnaaꞌ miheer piut meu ne. Mes karu hi ka mpirsai fa piut meu Uisneno, hi rais pirsait naan, parsuum aah.
3Au unoniꞌ ꞌrair ki areꞌ rasi reꞌ pentiing, reꞌ unuꞌ te, tuaf nanoniꞌ niit anrair kau sin. Sin esan reꞌ: Kristus, reꞌ Uisneno nreek Ee neem naan, anmate nrair he nsoi nafetin kit naꞌko hit sanat ma penu sin, natai nok saaꞌ reꞌ matuꞌi nbi Uisneno In Suur Akninuꞌ naꞌko unuꞌ.+ 4Rarit sin nsuub Ee. Anmeu te, Uisneno namonib nafainꞌ Ee, natai nok saaꞌ reꞌ matuꞌi nain anbi Uisneno In Suur Akninuꞌ naꞌko unuꞌ.+ 5Rarit Kristus nakriraꞌ In tuan ee neu naiꞌ Petrus.+ In nakriraꞌ In tuan ee msaꞌ neu In atoup noinꞌ ein tuaf boꞌes am nua.+ 6Neot es, In nakriraꞌ In tuan ee neu apirsait ein tuaf natun niim anneis. Sin arsin ankius niit Ee. Naꞌko sin arsin reꞌ naan, tuaf amfaun anmonin feꞌ. Amaets ein, sin fauk aah. 7Rarit In nakriraꞌ In tuan ee neu naiꞌ Yakobus. Rarit In nakriraꞌ In tuan ee neu In haef ein ok-okeꞌ.
8Au es reꞌ amunit aꞌneis, aꞌkius ꞌiit Ee msaꞌ. Fin au on reꞌ aheit susu reꞌ nahoins ee namuin.+ 9Uisneno In haef bian sin, sin arsin pentiing anneis naꞌko kau. Amneon ii, au ka pantas fa he ꞌjair In haef. Fin unuꞌ te, au es reꞌ ususab ma ꞌhaꞌmuiꞌ Uisneno Iin na nbin bare-bare.+ 10Mes Uisneno naruruꞌ ma nakriraꞌ In nekan arekot neu kau. Rarit In es reꞌ anmoeꞌ kau ꞌjair on reꞌ ia, oras ia. Oras In nmoeꞌ rais reko neu kau, In ka nporin fa oras nok ruum am parsuum. Namuni te, au es reꞌ aꞌhaek maꞌtaniꞌ ꞌneis uꞌko sin arsin ok-okeꞌ! Te kaah, Uisneno In nekan arekot es reꞌ nmeup anbi au ꞌmonik, mes ka au fa es reꞌ aꞌmeup.
11Onaim ka pentiing fa karu au es reꞌ unoniꞌ tuaf, aiꞌ haef bian sin es reꞌ nanoniꞌ tuaf. Fin hai arkai minoniꞌ rasi reꞌ humaꞌ meseꞌ. Hai arkai mitoon piut-piut meu tuaf anmatoom nok Uisneno In Rais Reko. Nok ranan naan, hi mpirsai meu Rais Reko reꞌ naan.
Amaets ein of anmoni nfanin
12Hai minoniꞌ tuaf am mak, Kristus, reꞌ Uisneno nreek anrair Je neem naan, anmoni nfain naꞌko In aꞌmaten. Onaim nansaaꞌ am es hi bian mak, "Amaets ein ka nmoni nfanin fa"? In aꞌsuikn ii saaꞌ? 13Fin karu amaets ein ka nmoni nfanin fa, in sairt ii nak, Kristus ka nmoni nfain fa msaꞌ! 14Ma karu Kristus ka nmoni nfain fa, areꞌ saaꞌ reꞌ hit biasa tatoon sin teu too mfaun ein, ka mapakeꞌ fa goen. Ma hi rais pirsait meu Ne, ruum am parsuum aah! 15-16Ma karu batuur amaets ein ka nmoni nfanin fa, hai mjair saksii poi anmatoom nok Uisneno. Fin hai biasa minoniꞌ tuaf am mak, "Uisneno es reꞌ namonib nafaniꞌ Kristus!" Ro tebes hai mitoon on reꞌ naan. Ma karu amaets ein ka nmoni nfanin fa, in sairt ii nak, Uisneno ka namonib nafaniꞌ niit fa Kristus. 17Mitenab miit rasi ia: karu Kristus ka nmoni nfain fa, hi rais pirsait meu Uisneno ruum am parsuum aah! Fin hi misaah hi sanat ma penu sin feꞌ! 18Ka naan anmees jah fa, fin amaets ein ok-okeꞌ, reꞌ unuꞌ feꞌe te, anmafutun nok Kristus, karu Kristus ka nmoni nfain niit fa, sin nmaten ma napasib sin naꞌkon Uisneno msaꞌ. 19Hit taꞌpeis ok teu Kristus. In sairt ii nak, In of anmoeꞌ rais reko neu kit. Mes karu hit tafneek on naan suma tbi pah-pinan ia goah, naan ruum am parsuum aah! Ma hit tjair atoin kasian atneis taꞌko biak ein ok-okeꞌ!
Saaꞌ na es reꞌ anjair, natuin Kristus anmoni nfain?
20Te kaah, ka on fa naan, tua. Amneon ii, es reꞌ: Kristus reꞌ Uisneno nreek Ee neem naan, anmoni nfain naꞌko In aꞌmaten! In ka nmees fa, fin apirsait ein reꞌ nmate nrarin, of anmoni nfanin amsaꞌ. Kristus reꞌ naan on reꞌ fua unu, reꞌ naruruꞌ ma nakriraꞌ am nak, sin reꞌ amaets ein naan, of anmoni nfanin natuin Ee. 21Un-unuꞌ te, suma tuaf meesꞌ aah, es reꞌ naiꞌ Adam, reꞌ antanhai Uisneno In aprenat. Onaim in napein hukun, es reꞌ rais mates. Hukun naan ansaen kit arkit ok-okeꞌ. Mes oras ia, anmuiꞌ tuaf es antein, es reꞌ Kristus, reꞌ nmoin natuin Uisneno In aprenat. Onaim natuin In arekon, amaets ein bisa nmoni nfanin! 22Ansuun tuaf reꞌ antanhai Uisneno In aprenat, napein hukun aꞌmaten amsaꞌ, on reꞌ naiꞌ Adam. On naan amsaꞌ, ansuun tuaf reꞌ anmafuut nok Kristus, Uisneno of namonib nafaniꞌ sin.
23Mes es-es ate nok in tabu. Kristus anjair tuaf ahunut reꞌ nmoni nfain, on reꞌ fua unu feꞌe na. Ma oras In nkoen On anfain neem neu pah-pinan ia, naꞌ Iin na nmoni nfain amsaꞌ. 24Rarit, naꞌ pah-piin ii namsoup. Oras naan, Kristus anjair Usif reꞌ nareuꞌ areꞌ kanan kuasa, areꞌ kanan aprenat, ma areꞌ kanan reꞌu reꞌ anmamuus nok Ne. In njair Usif reꞌ nnonaꞌ nafaniꞌ In hak aprenat neu In Amaf, es reꞌ Uisneno.
25Fin In ro he nnaaꞌ aprenat piut, tar antea Uisneno niis naan areꞌ kanan saaꞌ reꞌ anraban Kristus, he sin naꞌruir ein neu Ne.+ 26Anmuiꞌ rais jes anteniꞌ reꞌ anmamuus nok kit mansian. Es reꞌ hit ro he tmaet. Mes namuni te, Uisneno he niis naan rasi ꞌmaten in kuasan amsaꞌ. In nmoꞌe nrair on naan ate, ka tiit fa tuaf reꞌ nmate ntein. 27Anbi Suur Akninuꞌ Uisneno matuꞌi mnak, "Uisneno nmoeꞌ areꞌ kanan saaꞌ reꞌ In niis naan sin, he naꞌruir ein neu Tuaf reꞌ In nbaꞌan he nreek Ee neem." Oras antui mnak, "areꞌ kanan saaꞌ reꞌ In niis naan sin, he naꞌruir ein neu Tuaf", nakninuꞌ nrair nak, Uisneno ka ntaam fa neu naan. Fin Uisneno kuun es reꞌ nait Je njair Usif neu areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ.+ 28Karu of areꞌ saaꞌ ii nneen ma natniin batuur neu Uisneno In Anah, naꞌ Anah naan of annonaꞌ areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ neu In Amaf, reꞌ nait Je njair Usif neu areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ. Rarit Uisneno annaaꞌ aprenat piut anbi areꞌ kanan rasi, ma neu areꞌ kanan mansian.
Kar-karu amaets ein ka nmoni nfanin fa
29Anmuiꞌ tuaf reꞌ nasrain he nsenuꞌ ma nsekaꞌ amates reꞌ ka nasrain fa feꞌ. Mes karu amaets ein ka nmoni nfanin fa, nansaaꞌ am es sin he nasranin neun amaets ein?+ 30Ma nansaaꞌ am es hai he mibarab he mmaet fani-fani, karu amaets ein ka nmoni nfanin fa? 31Fin au he noi ꞌmaet neno-neno! Mes aok-bian manekat arki! Au ꞌsuup, au ꞌnaben ate ka saaꞌ-saaꞌ fa karu au ꞌmaet. Fin au bisa uꞌaitiꞌ au humak, natuin hi mmafuut piut mok hit Usiꞌ Yesus Kristus, reꞌ Uisneno nreek anrair Je neem. 32Neno naan, oras au ꞌbi kota Efesus feꞌ, au ꞌmatoe piut ꞌok atoin ein naan on reꞌ muiꞌ fui apisut. Mes karu au suma ꞌmabaan he au bisa ꞌiis kuuk, ka ꞌfee je fa ꞌeu Uisneno, naan ruum am parsuum aah. Ka mapakeꞌ fa, tua! Fin karu batuur amaets ein ka nmoni nfanin fa, reko nneis hit tatun-tuin ahaa biak ein sin uab reꞌ nak,
"Iim he hit fesat ok-okeꞌ,
ma taah-tiun namin-miin aah,
fin nokaꞌ te, hit atmaet, tua!"+
33Hi kais mipein rais poi he mitenab on naan! Fin anmuiꞌ uab reꞌ nak,
"Karu ho mhaek haꞌe meseꞌ mok amafiunt ein,
naan anmoeꞌ ko mteib muꞌko raan aꞌhonis reꞌ namneo ma namnoon, tua."
34Kais ammoeꞌ rais maufinu mtein! Misnaas nai! Amꞌator ho tuam aan rek-reko! Ammoeꞌ ꞌmoeꞌ amneot aah! Amneon ii, hi ro he mimaeb om, fin anbi hi tnaanm ein, anmuiꞌ tuaf reꞌ ka nahiin Uisneno fa feꞌ.
Karu hit tmoni tfain, of hit aok ii on mee?
35Anmuiꞌ tuaf nataan am nak, "Karu amaets ein anmoni nfanin, in raan ii on mee? Ma sin aok ein anjarin on mee?"
36Naan mono! Karu amseen fini te, fini naan ro he npunu nbi auf goe nanan, naꞌ in bisa nmoin ma natoor. 37Ma fini reꞌ hit tseen, in masan ka humaꞌ meseꞌ fa nok saaꞌ reꞌ natoor ma nanoo. In fini reꞌ anmeot, on reꞌ maak-gandum aiꞌ makaꞌ, aiꞌ fini bian. 38Es-es ate natuin in masan kuun, natuin Uisneno In romin. Fin In es reꞌ nafeek roet ein sin maask ein.
39Muꞌit ma mansian ii on naan amsaꞌ. Es-es ate nok in masan, natuin Uisneno In romin. Rarit mansian ii in aon, natuin mansian in human ma in masan. Muiꞌt ein sin aok ein, es-es ate natuin in masan. Koorn ein nok sin iin. Iikꞌ ein nok sin iin. Bian antein nok sin iin.
40Anmuiꞌ bareꞌ et neon goe tnanan, ma nmuiꞌ bareꞌ et pah-pinan. Reꞌ abitan neon goe tnanan anmuiꞌ sin pinan ma krahan kuuk. Reꞌ abitan pah-pinan ia amsaꞌ anmuiꞌ sin pinan ma krahan kuuk. Mes pinan ma krahan naan aꞌtetaꞌ naꞌko abitan neon goe tnanan. 41Anbi neon goe tnanan, maans ee in pinan ma krahan aꞌtetaꞌ; funan in pinan ma krahan aꞌtetaꞌ; ma kfuun ein, sin pinan ma krahan aꞌtetaꞌ amsaꞌ. Es-es ate nok In masan. Es-es ate nok in pinan ma krahan. Onaim areꞌ saaꞌ ii anmuiꞌ kuun in pinan ma krahan, tua.
42Karu amaets ein anmoni nfanin, naan on reꞌ fini feꞌe na. Fin karu tsuub amates, in aon amates naan npunu nreuꞌ, tua. Mes karu in nmoni nfain, in ka on fa unuꞌ naan. Fin karu in nmoni nfain, in ka bisa nmate ntein fa heen. 43Oras hit tsuub amates, hit tnaben tak, aof amates naan anꞌoemeet. Mes karu atoniꞌ naan anmoni nfain, in ro npiin ma nakraah! Fin in nakninuꞌ nrair. Amates ka bisa nmoeꞌ fa saaꞌ-saaꞌ oras ansuub ee. Mes oras in nmoni nfain, in maꞌtain besi ntein! 44Karu atoniꞌ nmoin feꞌ, in suma natenab ma nnaebn ahaa, tua. Mes oras in nmaet, he nmoin anfain, Uisneno In Asmaan ee nfee ne ꞌmonit batuur. Ma in ka humaꞌ meseꞌ fa on reꞌ unuꞌ.
45Mansian ahunut reꞌ on reꞌ hit, es reꞌ naiꞌ Adam. Tatuin Uisneno In Suur Akninuꞌ, matuꞌi mnak, "in anjair mansian reꞌ anmoin, reꞌ natenab ma nnaben nahiin." Mes mansian reꞌ In masan on reꞌ naiꞌ Adam, reꞌ aꞌraat reuꞌf ii, es reꞌ Kristus. In Asmanan es reꞌ bisa nfee ꞌmonit batuur neu tuaf.+ 46Ahuunt aan, es reꞌ atoniꞌ reꞌ suma natenab ma nnaben nahiin jah, rarit in bisa nmaet. Mes reꞌ anmoni nfain naan, es reꞌ atoniꞌ reꞌ napein ꞌmonit batuur naꞌko Uisneno In Asmanan. 47Mansian ahunut anbi pah-pinan ia, anmoeꞌ je naꞌko auf afaꞌ. Mes reꞌ no nuan ii, es reꞌ Kristus reꞌ neem naꞌko neon goe tnanan. 48Hit reꞌ tmoin anbi pah-pinan ia, tahuum on reꞌ mansian ahunut, reꞌ Uisneno nmoeꞌ naꞌko auf afaꞌ. Mes tuaf reꞌ nmafuut nok Uisneno nbi neon goe tunan, in masan nahuum on reꞌ Kristus reꞌ neem naꞌko neon goe tunan. 49Hit arkit oras ia, hit tahuum on reꞌ naiꞌ Adam reꞌ Uisneno nmoeꞌ je naꞌko auf afaꞌ. Mes noki-noki te, hit tsenuꞌ ma tsekaꞌ masaf feꞌu, humaꞌ meseꞌ on reꞌ Kristus reꞌ nkoen On neem naꞌko neon goe tunan.
50Aok-bian manekat arki! Reꞌ au he utoon ꞌeu ki ji, on nai: hit reꞌ atjair mansian masaf amnaaꞌ, hit aok ii naꞌko naaꞌ ma nuif. Nok ranan naan, hit ka bisa ttoup fa hit pusaak he tjair Uisneno In anah et sonaf neno tunan. Ka bisa fa! Fin tuaf masaf on reꞌ naan, sin aok ein of anpunun nreꞌun, rarit sin ka bisa ntoup fa rasi reꞌ nabar-baar kuun.
51Onaim amneen ma mitniin mirek-rekoꞌ! Fin au he ꞌfei ꞌeu ki rais maꞌnifaꞌ es. Of anmuiꞌ apirsait bian reꞌ ka nmaten fa. Mes hit arkit of atsenuꞌ ma tsekaꞌ masaf feꞌu. 52Oras toiꞌs ee in hanan amunit nahaan, areꞌ saaꞌ ii njair nok askeken. Rabah anneis naꞌko ho muꞌmeraꞌ. Fin oras toiꞌs ee nahaan, oras naan amaets ein anmoni nfanin amsaꞌ. Ma karu sin anmoni nfanin jen, sin ka nmate nteinꞌ ein fa heen, ma ka npunu nteinꞌ ein fa goen. On naan msaꞌ nok hit arkit reꞌ amonit. Hit arkit atjair masaf feꞌu.+ 53-54Fin hit aok ii reꞌ bisa npuun oras ia, of naꞌbaniꞌ neu masaf reꞌ ka bisa npuun antein fa! Ma hit arkit reꞌ oras ia bisa tmaet, of naꞌbaniꞌ kit atjair masaf reꞌ ka bisa tmate ntein fa! Naan anjair natuin saaꞌ reꞌ matuꞌi nain anbi Suur Akninuꞌ mnak,
"Uisneno nareꞌu nrair rasi ꞌmaten in kuasa,
ma niis naan ee!
Etun hit ka tmate ttein fa."+
55"Hoe, ꞌmaten!
Ho kuasam et mee?
Hoe, ꞌmaten!
Ho menas et mee?"+
56Nansaaꞌ am es rasi ꞌmaten neik menas neu hit mansian? Naan natuin hit tmoꞌe tsaan. Es reꞌ naan! Nansaaꞌ am es hit sanat ma penu sin anmuꞌin kuasa on naan? Naan natuin Uisneno In atoran naruruꞌ ma nakriraꞌ nak, hit sanat ma penu sin antanhai In aprenat. Es reꞌ naan! 57Mes oras ia, areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ njarin aꞌtetaꞌ! Rarit hit arkit attoit makasi kouꞌ-koꞌu teu Uisneno. Fin In es reꞌ anmoeꞌ kit he bisa tiis taan rais maufinu, tanete tpeoꞌ hit Usiꞌ Yesus Kristus, In aꞌmonin. Ro tebes, Kristus es reꞌ niis batuur, tua!
58Onaim aok-bian manekat arki! Maran miheer! Kais miꞌoniꞌ! Hi mepu meu Uisneno ro he naꞌbaab on reko, ma naꞌbaab on piut. Fin hi mihini mmak, hi maskeet meu hit Usiꞌ naan, ka ruum am parsuum fa, tua.


Naiꞌ Lukas 6:42
42Anmoeꞌ on meeꞌ mꞌes ho mubrain he muꞌuab am mak, 'Baꞌe, uum he au ꞌfuu upoin afu skukuꞌ naꞌko ho maatm aan feꞌ.' Te kaah, ho tuam aan kuum ka miit fa saaꞌ-saaꞌ, natuin hau tuuk kouꞌ goes anꞌtoeb naan ho maatm ein naan! Hae! Ro ho batuur-batuur atoin aputa-kriut ko! Airoo! Mait imporin hau tbaat naan naꞌko ho maatm ein feꞌ. Naꞌ ho mkisu te nakninuꞌ, rarit naꞌ amfuu afu skuuk anaꞌ naan naꞌko ho baꞌe in matan."


1 Korintus 12
Uisneno In Asmanan anfee kit kuasa he tmeup humaꞌ-humaꞌ
1Aok-bian manekat arki! Au ꞌroim he hi mihiin anmatoom nok kuasat ma manoef ein reꞌ Uisneno In Asmaan ee nfee sin neu kit he hit tpaek sin. 2Hi mihini mrair mak, oras hi ka mjair Uisneno Iin na fa feꞌ, hi miꞌbesan piut meu baer marunaꞌ reꞌ anmuu. Hi mitun-tuin ahaa sin. 3Es naan ate, au ꞌroim he hi mihiin am mak, ka neu fa tuaf reꞌ anmafuut nok Uisneno In Asmaan Akninuꞌ reꞌ nak, "Kasat neu Yesus naan!" Ma ka neu fa tuaf reꞌ ka nmafuut fa nok Uisneno In Asmaan Akninuꞌ nak, "Naiꞌ Yesus naan, au Usiꞌ!"
4Uisneno In Asmanan anfee neu tuaf meseꞌ-meseꞌ nok in mahinif ma manoef kuun, he es-es ate nanaob kuuk sin mepu. Mes areꞌ mahinif ma manoef sin neman naꞌkon Asmanaf meseꞌ. 5Tuaf meseꞌ-meseꞌ napenin mahinif ma manoef humaꞌ-humaꞌ he ntuthae tuaf bian, mes sin arsin suma nneen ma natniin naꞌkon Usif meesꞌ aah. 6Tuaf meseꞌ-meseꞌ napenin mepu humaꞌ-humaꞌ he nanaob Uisneno In mepu, mes suma Uisneno meseꞌ reꞌ naan, es reꞌ anturun ma nbaab sin he nanaob sin mepun naan. 7Uisneno naruruꞌ ma nakriraꞌ In Asmanan anbi tuaf meseꞌ-meseꞌ nok ranan humaꞌ-humaꞌ, mes In sairt ii he sin ok-okeꞌ napenin upan ma paꞌe buꞌ-buaꞌ. 8In nfee In Asmaan ee In kuasa neu Iin na. Bian antoupun mahinif ma manoef he sin bisa nateenb ein namnuut, rarit anfee fainekat reꞌ natai nok rasi. Bian antoupun mahinif ma manoef he natoon namnoon goah saaꞌ reꞌ sin nahiin sin. 9Bian antein antoupun kuasa he npirsai naheran neun Uisneno, natuin sin nmafutun naher-heran nok In Asmanan. Bian antein antoupun kuasa he narekoꞌ amenat. 10Bian atein antoupun kuasa he nmoꞌen rais sanmakat humaꞌ-humaꞌ reꞌ naruruꞌ ma nakriraꞌ Uisneno In pinan ma krahan. Bian antein antoupun mahinif ma manoef he natoon Uisneno In haan beno neu Iin na. Bian antein antoupun mahinif ma manoef he nahinin smanaf mee es reꞌ naꞌuu ma naꞌbaaꞌ anbi Uisneno, ma mee es reꞌ kahaf. Bian antein antoupun mahinif ma manoef he bisa naꞌuab ein anpaken uab humaꞌ-humaꞌ. Bian antein antoupun mahinif ma manoef he natoon uab ein naan sin aꞌmoufk ein. 11Mes suma Asmanaf meseꞌ reꞌ nmoeꞌ he sin arsin bisa nmepun on reꞌ naan. In nfee neu tuaf meseꞌ-meseꞌ he sin bisa nmepun natuin Asmanaf naan In romin.+
Aof meseꞌ, nok in namaꞌ humaꞌ-humaꞌ
12Au he utaib mahinif ma manoef sin reꞌ naan nok aof. Aof meseꞌ naan nok in namaꞌ humaꞌ-humaꞌ. Mes namaꞌ humaꞌ-humaꞌ naan, anmafuut anjair aof meseꞌ.
Naan on reꞌ Kristus Iin na.+ 13Hit arkit tmafuut tok Asmanaf meseꞌ. Es naan ate, oras hit tasrain, hit tjair on reꞌ pah meseꞌ. Maski hit atoin Yahudis aiꞌ ka atoin Yahudis fa, ate aiꞌ ka ate fa, Uisneno nfee neu kit arkit Asmanaf meesꞌ aah. Naan on reꞌ hit tbukae oe reꞌ neiki ꞌhonis naꞌko oe mataꞌ meseꞌ.
14Batuur, aof ii ka naꞌko fa namaꞌ meseꞌ. Fin in reꞌ naan, anjair naꞌko namaꞌ amfaun. 15Kar-karu ho haem aan nak, "Au reꞌ ia, ka ꞌnimaf fa. Onaim au ka ꞌjair fa namaꞌ es uꞌko ho aom." Maski in naꞌuab on naan, mes in feꞌ njair namaꞌ naꞌko ho aom. Batuur, aiꞌ? 16Ma karu ho ruikm aan nak, "Au reꞌ ia, ka mataf fa. Onaim au ka ꞌjair fa namaꞌ uꞌko ho aom." Maski in naꞌuab on naan, mes in feꞌ njair namaꞌ naꞌko ho aom. 17Mitenab miit! Karu ho aom aan suma njair mataf meesꞌ aah, ho bisa mneen on mee? Ma karu ho aom aan suma njair rukif meesꞌ aah, ho bisa mufoi on mee?
18Mes hi mihiin mak, Uisneno nmoeꞌ kit atjair on reꞌ aof meseꞌ, ma In nꞌator in namaꞌ humaꞌ-humaꞌ, natuin In human ma In masan. 19Karu hit aok ii suma njair namaꞌ humaꞌ meesꞌ aah, in kaan ee ka 'aof' fa ntein, oo? 20Mes in batuurn ii, hit aok ii nmuiꞌ namaꞌ humaꞌ-humaꞌ. Naan es reꞌ anmoeꞌ je njair aof aꞌteme-ꞌteme.
21Atoniꞌ in matan ka bisa nasmeruꞌ ma nkanaꞌpaar fa neu atoniꞌ naan in aꞌniman nak, "Au ka ꞌperluu ko fa!" Ma atoniꞌ in aꞌnakan ka bisa natoon fa neu in haen am nak, "Au ka ꞌperluu ko fa!" 22In batuurn ii, es reꞌ aof ii anmuiꞌ namaꞌ reꞌ hit taan ee anꞌoer ma ka pentiing fa, mes hit tperluu sin feꞌ. 23Anmuiꞌ namaꞌ bian reꞌ hit taan sin suma mapakeꞌ kreoꞌ goah, mes hit tpijaar ma tpairoir sin feꞌ nok reko. Ma nmuiꞌ namaꞌ bian reꞌ hit tamaeb ok, ma ka troim fa he takriraꞌ sin, rarit hit tkuub ma tꞌaum sin nok reko. 24Mes karu namaꞌ reꞌ ka namaebaꞌ kit fa, hit ka tansaaꞌ sin fa.
Mes Uisneno nabuab naamꞌ ein naan anjair aof meseꞌ. Rarit In nꞌator he naamꞌ ein reꞌ hit taan sin ka pentiing fa, hit tpijaar ma tpairoir sin nok reko, 25fin In ka nroim fa karu hit aok ii nbaits on. In nroim he hit arkit atmakius es nok es. 26Fin karu naamꞌ es napein susat, sin arsin annaeb ein amsaꞌ. Ma karu naamꞌ es napein hormaat, sin arsin anmarinan amsaꞌ.
27On naan amsaꞌ hi arki. Fin hi on reꞌ Kristus In aon aꞌteme-ꞌteme. Ansuun tuaf apirsait es-es ate, anjair on reꞌ naamꞌ es naꞌko Kristus In aon. 28Fin anbi apirsait ein sin atnaank ein, Uisneno nfee kuasa he nmepun humaꞌ-humaꞌ.
Nahunu te, In nreek haef tuaf bian he nnao natoon In haan beno.
No nuan ii, In npaek tuaf bian anjair In mafefa kninuꞌ.
No teun ii, In nmoeꞌ tuaf bian nanoniꞌ nahiin tuaf anmatoom nok Ne.
Rarit In nfee kuasa neu tuaf bian he bisa nmoeꞌ rais sanmakat humaꞌ-humaꞌ, he naruruꞌ ma nakriraꞌ In pinan ma krahan.
Bian napenin kuasa he narekoꞌ amenat.
Bian napenin mahinif ma manoef he nturun ma nbaab tuaf.
Bian napenin mahinif ma manoef he bisa naꞌhabaꞌ ma nꞌurus tuaf ein he sin nmepun nabu-buan nok reko.
Ma In nfee kuasa neu tuaf bian antein, he sin bisa naꞌuab ein anpaken uab humaꞌ-humaꞌ.+
29Hi mitenab on mee? Uisneno nreek kit arkit he tnao tatoon In haan beno, oo? Kaah fa, tua. In nmoeꞌ kit arkit atjair In mafefa kniun, aa oo? Kaah fa, tua. In nmoeꞌ kit arkit atjair anoniꞌ ahinit, aa oo? Kaah fa, tua. In nfee kuasa neu kit arkit he tmoeꞌ rais sanmakat, aa oo? Kaah fa, tua. 30In nfee kuasa neu kit arkit he bisa tarekoꞌ ameent ein, aa oo? Kaah fa, tua. In nmoeꞌ kit arkit he bisa taꞌuab atpaek uab humaꞌ-humaꞌ, oo? Kaah fa, tua. In nmoeꞌ kit arkit bisa tahiin uab ein naan sin aꞌmoufk ein, aa oo? Kaah fa, tua.
31Hi ro he mibarab he mtoup ma mpaek mahinif ma manoef reꞌ mapakeꞌ nneis neu too mfaun ein.
Maski on naan amsaꞌ, mes au feꞌ he ururuꞌ ma ukriraꞌ ꞌeu ki ranan reꞌ reko nneis.


Naiꞌ Lukas 23:50-51
Sin nsuub Usif Yesus
50-51Oras Naiꞌ Yesus anmaet on nai te, anmuiꞌ atoin es naim ranan he nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe, he nsuub Ee nok rek-reko. Atoniꞌ naan, kaan ee naiꞌ Yusuf, naꞌko kota Arimatea. In neekn ee reko, namneo, ma nmoeꞌ rais reko mfaun. In nmpa-pao msaꞌ he Uisneno nakriraꞌ am nak, In nnaaꞌ aprenat. In tuaf es naꞌko tuaf-tuaf reꞌ afeek rais pirsait Yahudi. Mes in ka nroim natuin fa sin rasi tfekaꞌ he nhukun naꞌmaet Naiꞌ Yesus. 52Natuin in he nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe, onaim in nnao nbaiseun gubernur Pilatus, he ntoit parmisi he in nꞌurus amates naan.


Naiꞌ Yohanis 6
Usif Yesus antuthae bukaet neu tuaf nifu niim anneis
1-4Rarit atoin Yahudis sin neon koꞌu 'Paska' anpaumaak een. Onaim Naiꞌ Yesus sin annaon neun nefo Galilea in panin. (Nefo naan in kanan es antein, es reꞌ 'nefo Tiberias'.) Too mfaun ein natuin Ee nbi nee, natuin sin niit naan kuuk rais sanmakat reꞌ In nmoeꞌ sin oras In narekoꞌ ameent ein. Antea neof goe panin, Naiꞌ Yesus ma In atoup noinꞌ ein ansaen neun kneet es. Rarit sin ntokon nbin naan.
5Oras Naiꞌ Yesus ankius too mfaun ein neman ma nabuan on naan ate, In nataan In atoup noniꞌ tuaf es, kaan ee naiꞌ Felipus, am nak, "Hit bisa tsoos amnahat teu mee he ttuthae too mfaun ein ia?" 6Batuur Naiꞌ Yesus nahiin anrair In he nmoeꞌ on mee. Mes In naꞌuab on naan, he nsobaꞌ niit naiꞌ Felipus.
7Onaim naiꞌ Felipus nataah am nak, "Amoo! Maski tuukn es anmeup neno natun nua msaꞌ, mes in kai je ka nanokab fa feꞌ he nsoos bukaet neu too mfaun ein ia! Maski tuaf es napein bukaet akreꞌo msaꞌ, mes naan ka nanokab fa, tua!"
8Rarit Naiꞌ Yesus In atoup noin es antein, kaan ee naiꞌ Anderias, es reꞌ naiꞌ Simon Petrus in orif, natoon neu Naiꞌ Yesus am nak, 9"Aam! Anmuiꞌ riꞌaan es et ia, neik utunuꞌ fuaꞌ niim, nok ikaꞌ fuaꞌ nua. Mes ka neu fa he nanokab karu he ttuthae too mfaun ein ia, tua!"+
10Anbi bare naan huun ee seor mafaun. Rarit Naiꞌ Yesus anreun In atoup noinꞌ ein am nak, "Amꞌator he sin ntokon ok-okeꞌ!" Onaim sin ntokon. Oras naan, too mfaun ii kah een! Atoin ein anmesen kuuk, of oniꞌ tuaf nifu niim.
11Rarit Naiꞌ Yesus nait utuun ein naan, onaim In ntoit makasi neu Uisneno. Rarit In nbait neu In atoup noinꞌ ein. Onaim sin nbatin neun too mfaun ein naan. In nmoeꞌ humaꞌ meseꞌ nok iikꞌ ein naan amsaꞌ. Sin ok-okeꞌ nbukaen tar namsenan.
12Oras sin nbukaen nrarin tar antea namsenan, Naiꞌ Yesus anreun In atoup noinꞌ ein am nak, "Ambubun maan amnaah neisf ein, he kais namreꞌun ruum am parsuum." 13Rarit sin nbubun nafaniꞌ mnaah neisf ein naan naꞌko utunuꞌ fuaꞌ niim, narai sin nahenun nbin aꞌkoraꞌ boꞌes am nua.
14Oras too mfaun ein ankius rais sanmakat reꞌ Naiꞌ Yesus anmoeꞌ je naan ate, sin naꞌuab ein am nak, "Amoo! In reꞌ ia mafefa kninuꞌ reꞌ Uisneno nbaꞌan he nreek Ee neem." 15Naiꞌ Yesus nahiin nak, too mfaun ein naan he naꞌseek Ee he njair usif. Rarit In nfeen annao, onaim In ansae naꞌroo nteniꞌ anbi ꞌtoeꞌ aan es, he In bisa nmees kuun anbi naan.
Usif Yesus annao nbi oe je fafon
16Oras maans ee feꞌe nmouf, Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein annaon neikin nsanun neun nefo. 17Naiꞌ Yesus ka neem fa feꞌ, he nabua nok sin. Rarit sin nsaen nbin koof es, onaim anmurain nfoꞌen neun kota Kapernaum et neof goe panin. Oras sin anmurai nfoꞌen on naan ate, anmeisꞌook een. 18Onaim okin anbi nefo naan anmurai npesan neu-mneem, natuin ain koꞌu goe nfuu. 19Oras Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein anfoꞌen naan, sin oniꞌ nfoꞌen naan kiru niim een, sin nkius niit Ee nnao neem anbi oe je fafon. In neem anpaumak-maak anbi sin kofaꞌ, onaim sin namtaun nmaten. 20Mes Naiꞌ Yesus naꞌuab neu sin im nak, "Hoe! Kais mimtau! Au es reꞌ ia." 21Nok ranan naan, sin ka namtaun fa goen. Sin nromin he In nsae neu kofaꞌ nabu-bua nok sin. Sin ka nakeo nanan fa te, kofaꞌ naan antea nrair bare reꞌ sin nsari.
Too mfaun ein nam-naim Usif Yesus
22-24Nokaꞌ on naan ate, too mfaun ein naan anbin neof goe panin feꞌ. Sin npaumak-makan nok bare reꞌ Naiꞌ Yesus antoit makasi neu Uisneno, rarit antuthae bukaet neu sin. Sin nahinin am nak, afi naa suma nmuiꞌ kofaꞌ meesꞌ aah. Mes Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein anpaek kofaꞌ naan he nasaitan bare naan. Ma Naiꞌ Yesus ka nsae fa kofaꞌ naan he nnao nabu-bua nok In atoup noinꞌ ein.
Mes anmuiꞌ kofaꞌ bian naꞌko kota Tiberias reꞌ neu-mneman nbin bare naan. Rarit oras too mfaun ein nahinin nak, Naiꞌ Yesus nok In atoup noinꞌ ein ka nbin fa naan antein, onaim sin nsaen kofaꞌ bian, he nnao naim Naiꞌ Yesus anbi Kapernaum, anbi neof goe panin.
Usif Yesus on reꞌ Utunuꞌ reꞌ neiki ꞌhonis
25Rarit sin nateef Naiꞌ Yesus anbi neof goe panin. Sin nataan Ee mnak, "Aam Tungguru! Ho mtea ia, es reek ii, tua?"
26Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Amneon ii, on nai: hi ka maim Kau fa natuin hi mkius rais sanmaakt ein. Mes hi maim Kau, natuin Au ꞌtuthae bukaet ꞌeu ki, tar hi mimseen. 27Amneen mirek-rekoꞌ! Kais suma mmeup he mipein amnahat reꞌ of anpai ma npuun. Reko nneis hi mmeup he mipeni mnahat reꞌ ntahan piut, reꞌ neiki ꞌmonit amneot ma amnonot reꞌ ka natfeek niit fa. Fin Au reꞌ ia, Mansian Batuur-Batuur. Au es reꞌ bisa ꞌfee ꞌmonit naan ꞌeu ki. Fin Amaꞌ abit sonaf neno tunan es reꞌ annonaꞌ ma nfee nrair hak naan neu Kau."
28Onaim sin nataan am nak, "Karu on naan ate, hai ro he mmoeꞌ on mee, he hai bisa minaob Uisneno In meup gui, tua?"
29Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Uisneno In meup goan, on nai: hi ro he mpirsai Kau. Fin Uisneno naan, es reꞌ anreek haefan Kau."
30Rarit sin nataan anteinꞌ ein am nak, "Amaꞌ Ho he mururuꞌ rais sanmakat on mee, he hai bisa mkius, ma mpirsai meu Ko, tua? Onaim Ho he mmoeꞌ saaꞌ meu kai ntein? 31On reꞌ hit beꞌi-naꞌi sin anbukaen utunuꞌ manna anbi baer ruman. Naan anjair on reꞌ matuꞌi nbi Suur Akninuꞌ Uisneno mnak, 'In nfeen sin utunuꞌ reꞌ ansaun naꞌko neon goe tnanan, he sin anbukaen.' "+
32Naiꞌ Yesus nak, "Au utoon ꞌeu ki, reꞌ batuurn ii, on nai: unuꞌ te, ka kaꞌo Musa fa es nasanut utunuꞌ naan naꞌko neon goe tnanan neu hi beꞌi-naꞌi sin. Fin Tuaf reꞌ nasanut utunuꞌ naan, Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan. Oras ia In nabarab ki utunuꞌ msaꞌ naꞌko neon goe tnanan. Mes utunuꞌ reꞌ ia, Utunuꞌ reꞌ batuur reꞌ ntahan nabar-baar. 33Fin Utunuꞌ reꞌ ia naꞌko Uisneno, es reꞌ, Ansaun naꞌko sonaf neno tunan ma neiki ꞌhonis neu mansian pah-pinan ia."
34Rarit sin antotin am nak, "Usiꞌ! Amfee utunuꞌ naan neu kai piut, tua!"
35Onaim Naiꞌ Yesus naꞌuab neu sin im nak, "Au reꞌ ia, es reꞌ Utunuꞌ naan. Fin Au es reꞌ ꞌeiki ꞌmonit reꞌ batuur. Onaim tuaf reꞌ ntaam anjair Au ngguin, ka namnaah anteinꞌ ein fa goen! Ma tuaf reꞌ npirsai Kau, ka nmeno nteinꞌ ein fa goen!
36Mes au utoon ꞌiit ki mꞌak, namneo, maski hi miit Kau goen, mes hi ka mpirsai Kau fa msaꞌ. 37Te kaah, mansian ein sin arsin reꞌ Au Amaꞌ npiir sin he njarin Au ngguin, sin of neman nꞌain Kau. Ma karu nmuiꞌ tuaf neem anꞌain Kau, ka neu fa he Au ꞌriꞌu ꞌporin sin! 38Fin Au ꞌsaun ꞌuum uꞌko neon goe tnanan. Au ꞌuum he ꞌmeup ma ꞌmoeꞌ utuin Au Amaꞌ In romin, fin In es anreek haefan Kau. Au ka ꞌroim fa he ꞌmeup ma ꞌmoeꞌ utuin Au roimk aa kuuk. 39Ma In romin on nai: naꞌko mansian ein reꞌ sin arsin reꞌ In npiir sin he njarin Au ngguin, In roim he Au ꞌbubun ꞌaan sin ok-okeꞌ. Ka nabeiꞌ fa he ꞌkonan tuaf es he namneuk. Mes anbi neon amsoput, Au ro he ꞌfeen sin rasi ꞌmonit anfain. 40On reꞌ Au uꞌuab feꞌe na, Au Amaꞌ nroim he mansian ein reꞌ sin arsin reꞌ nahinin ma npirsain neun Kau, es reꞌ In Anah reꞌ ia, sin bisa napenin ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot reꞌ nabar-baar. Rarit of anbi neon amsoput, Au umonib ufaniꞌ sin."
41Atoin Yahudis sin aꞌnaet ma kaes kouꞌn ein anmurai naꞌmuun Ee, natuin In nak, "Utunuꞌ naꞌko Uisneno naan, es reꞌ Au, reꞌ aꞌsaun ꞌuum uꞌko sonaf neno tunan."
42Sin naꞌuab ein am nak, "On mee es reꞌ ia? Atoniꞌ reꞌ ia, es reꞌ Naiꞌ Yesus, naiꞌ Yusuf in aanh aa, aiꞌ? Hai mihiin In ainaf-amaf sin. Onaim on mee mꞌes oras ia In nak, 'Au ꞌsaun ꞌuum uꞌko sonaf neno tunan'? Tapein je naꞌko mee?"
43Naiꞌ Yesus nakain sin im nak, "Hoe! Misnasab hi uab aꞌmunuꞌ naan! 44Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan es reꞌ anreek haefan Kau ꞌuum ꞌeu ia. Ka nmuiꞌ fa tuaf reꞌ bisa neem neu Kau, karu Au Amaꞌ ka neem naat ee fa. Rarit of anbi neon amsoput, Au umonib ufaniꞌ sin. 45Uisneno In mafefa kniunꞌ ein un-unuꞌ sin antui nitan am nak, 'Uisneno he nanoniꞌ mansian ein ok-okeꞌ.' Mansian ein arsin reꞌ nneen neu Amaꞌ abit sonaf neno tunan, ma nanoin ein naꞌko Na, sin neman neun Kau he njarin Au ngguin.+ 46Au reꞌ ia, es reꞌ aꞌsaun ꞌuum uꞌko Uisneno. Onaim suma Au kuuk es reꞌ aꞌkius ꞌiit Uisneno. Ka tiit fa tuaf bian reꞌ nkius niit kuun Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan.
47Batuur! Au utoon ꞌain ki msaꞌ! Atoniꞌ reꞌ npirsai Kau of napeni ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot reꞌ ka natfeek niit fa. 48Fin Au reꞌ ia, es reꞌ Utunuꞌ reꞌ neiki ꞌmonit naan. 49Unuꞌ te, hi beꞌi-naꞌi sin anbukaen utunuꞌ manna oras annaon nfuun am nateef anbin baer ruman. Maski sin nbukaen utunuꞌ naan, mes aꞌroo-ꞌroo te sin nmaten amsaꞌ. 50Mes Utunuꞌ reꞌ nsaun naꞌko sonaf neno tunan oras ia, ꞌtetaꞌ! Fin mansian ein arsin bole nbukaen. In sairt ii nak, mansian ein reꞌ sin arsin npirsain neun Kau, ka napasib sin fa naꞌkon Uisneno ntein. 51Fin Au reꞌ ia, es reꞌ Utunuꞌ reꞌ neiki ꞌmonit, reꞌ ansaun neem naꞌko sonaf neno tunan. Rarit oras Au ꞌmaet, Au ꞌfee ma ꞌnonaꞌ Au aok ii he mansian ein arsin reꞌ abitan pah-pinan ia bisa nmonin. Onaim tuaf reꞌ nbukae naꞌko Utunuꞌ naan, sin napenin ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot reꞌ ka natfeek niit fa."
52Annenan on naan ate, atoin Yahudis sin aꞌnaet ein anmurain nmatoen es nok es am nak, "In naꞌuab saaꞌ es reꞌ nee? On mee mꞌes Atoniꞌ ia bisa nfee In aon ee he hit teuk goe?"
53Onaim Naiꞌ Yesus natonan sin im nak, "Au uꞌuab namneo goah. Au ꞌak on nai: Au reꞌ ia, Mansian Batuur-Batuur. Tuaf reꞌ nroim he nmoin namneo ma namnoon, ro he nmafuut nok Kau. Onaim karu hi ka mbukae fa Au aok, ma ka miun fa Au naaꞌ, ka tiit fa ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot neu ki.+ 54Fin tuaf reꞌ nbukae Au aok, ma niun Au naaꞌ, napein inrair ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot reꞌ nabar-baar. Of anbi neon amsoput, Au umonib ufainꞌ ee. 55Fin bukaet reꞌ batuur, es reꞌ Au aok. Ma mninut reꞌ batuur, es reꞌ Au naaꞌ. 56Onaim tuaf reꞌ nbukae Au aok, ma niun Au naaꞌ naan, anmoni nmafuut nok Kau. Ma Au ꞌmafuut ꞌok ne msaꞌ. 57Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan reꞌ nreek haefan Kau naan, In nmoin batuur-batuur. Ma Au upein ꞌmonit reꞌ batuur naꞌko Na msaꞌ. Es naan ate, tuaf reꞌ nbukae Au aok, in of napeni ꞌmonit reꞌ batuur amsaꞌ naꞌko Kau. 58Unuꞌ te, hi beꞌi-naꞌi sin nbukaen utunuꞌ manna naan reꞌ nsaun neem naꞌko neon goe tnanan. Maski sin nbukaen utunuꞌ naan, mes aꞌroo-ꞌroo te, sin nmaten amsaꞌ. Mes Utunuꞌ reꞌ nsaun neem naꞌko sonaf neno tunan oras ia, ꞌtetaꞌ. Fin tuaf reꞌ nbukae Utunuꞌ reꞌ ia, of napeni ꞌmonit reꞌ batuur."
59Naiꞌ Yesus nanoniꞌ rasin reꞌ ia anbi atoin Yahudis sin uim onen es anbi kota Kapernaum.
Too mfaun ein antet-kotin naꞌkon Usif Yesus
60Anmuiꞌ too mfaun reꞌ natuin Naiꞌ Yesus. Oras sin nnenan In nanoniꞌ on naan ate, anmuiꞌ tuaf reꞌ naꞌuab am nak, "In noniꞌ naan, maꞌfenaꞌ! Sekau es reꞌ bisa ntoup noniꞌ naan?"
61Mes Naiꞌ Yesus nahiin nak, sin nmatoen on naan, onaim In nataan am nak, "Noniꞌ ia nasusab ki, oo? 62Oras hi mkisu mtein Kau, Mansian Batuur-Batuur reꞌ ia, ꞌsae ꞌfain ꞌeu nee, ꞌeu Au barak unuꞌ naan. Hi of mak on mee?
63Uisneno In Asmaan ee es reꞌ neiki ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot. Atoniꞌ in aon ee ka bisa fa neiki ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot. Mes Au noinꞌ ein naan naꞌuun ma naꞌbaꞌan anbin Uisneno In Asmanan. Onaim noinꞌ ein naan amsaꞌ neikin aꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot neu sin. 64Mes anmuiꞌ tuaf bian naꞌko ki reꞌ ka npirsai Kau fa."
Naiꞌ Yesus naꞌuab on naan, natuin In nahiin anrair naꞌko un-unuꞌ, sekau es reꞌ ka npirsai Je fa, ma sekau es reꞌ he naꞌsoos Ee. 65Rarit In naꞌuab antein am nak, "Es naan ate, Au utoon aꞌrair ki mꞌak, Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan ro he nfei ranan neu tuaf-tuaf feꞌ, naꞌ sin bisa ntaman njarin Au ngguin."
66Anmurai oras naan, anmuiꞌ tuaf amfaun naꞌko In atoup noinꞌ ein antet-kotin naꞌko Na, fin sin ka nromin fa he natuin Ee ntein. 67Rarit Naiꞌ Yesus nataan In atoup noinꞌ ein reꞌ tuaf boꞌes am nuaꞌ ein naan am nak, "Hi on mee? Hi he mtet-koit miꞌko Kau msaꞌ, aa oo?"
68Mes naiꞌ Simon Petrus nataah am nak, "Usiꞌ! Hai he mnao meu sekau mtein? Ka nmuiꞌ fa tuaf bian antein reꞌ bisa natoon kai, on mee he hai bisa mipeni ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot reꞌ nabar-baar. Suma Ho kuum, tua! 69Ma hai mpirsai Ko, tua. Fin hai mihini mrair mak, Ho es reꞌ Uisneno In Tuaf Akninuꞌ naan, tua."+
70Naiꞌ Yesus natoon neu sin im nak, "Au ꞌpiir ꞌaan ki tuaf boꞌes am nua. Mes mimnau! Anmuiꞌ tuaf es naꞌko ki on reꞌ niut reꞌuf!" 71In sairt ii, es reꞌ naiꞌ Judas, naiꞌ Simon Iskariot in anah. Naiꞌ Judas reꞌ naan, tuaf es naꞌko In atoup noinꞌ ein tuaf boꞌes am nua reꞌ naan. In reꞌ naan, es reꞌ he naꞌsosaꞌ Naiꞌ Yesus.


Rasi Mnitas neu naiꞌ Yohanis 2
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Efesus
1Rarit Mansian Batuur-Batuur naan naprenat kau mnak, "Yohanis, ho ro he mtui surat noo goes. In haan ee, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Efesus:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau. Au es aꞌnaaꞌ kfuun hiut etan Au ꞌnimak aꞌneꞌu. Au es aꞌnao ꞌfuun utef-tefan ma ꞌnoon pauk noni fuaꞌ hiut ein naan meseꞌ-meseꞌ. Amneen Au uabak reꞌ ia.
2Au ꞌiit urair hi ꞌmonim ambi kota Efesus ꞌak, hi mmeup maꞌtaniꞌ piut-piut meu Uisneno. Karu anmuiꞌ atoin maufinu nbi hi tnaanm ein naan, hi ka mkonan sin fa. Karu anmuiꞌ tuaf neem he nputa-kriu ki mnak, in reꞌ naan Uisneno In haef, hi ro miprikas ma mtae mirek-rekoꞌ in aꞌmonin naan, he hi mihiin je mmak atoin saaꞌ na es reꞌ naan mansian aputa-kriut, aiꞌ kaah. Rarit hi mtitar ma mtoork ee, he ka mitniin ee fa. 3Maski atoniꞌ nasusab ki natuin hi mpirsai meu Kau, mes hi maran piut, ma ka mtet-koit fa.
4Mes Au ꞌkius, hi mmoufu mbi rais jes. Natuin afi unuꞌ, oras hi feꞌ mmurai mpirsai meu Kau, hi mmaneek es nok es. Mes oras ia, hi ka on fa nana goen antein. 5Onaim hi ro he mimnau oras unuꞌ naan. Fin oras ia, hi miꞌroo miꞌko ꞌmoꞌet unuꞌ reꞌ naan. Es naan ate, hi ro he miꞌpiis nai miꞌko hi sanat reꞌ ia, he mfani mmaneek on reꞌ neno unuꞌ naan. Karu ka on naan fa te, of Au ꞌfain ꞌuum ꞌait ufaniꞌ pauk noni naꞌko ki. 6Mes Au neek ii nmariin akreꞌo, natuin hi mtitar mipasib naiꞌ Nikolas in noinꞌ ein, reꞌ in atoup noinꞌ ein anmoeꞌ natuin ee. Au ꞌtitar upasib amsaꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ sin nmoeꞌ sin.+
7Amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon neu In jemaaꞌt ein. Sekau naran ma natuin Kau tar antea in nmaet, Au of aꞌfee ne mainuan, he naah hau fuaꞌ reꞌ anbi Uisneno In poꞌon. Fin sekau naah hau fuaꞌ naan ate, in napeni ꞌmonit batuur reꞌ ka natfeek fa.' "+
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Smirna
8Rarit Mansian Batuur-Batuur naan antuut antein In uaban naan am nak, "Yohanis, oras ia ho ro he mtui surat es anteniꞌ. In haan ee, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Smirna:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau. Areꞌ saaꞌ-saaꞌ ii sin naꞌuun ma naꞌbaꞌan nbin Kau, anmurai naꞌko ahunut tar antea amunit. Unuꞌ te, Au ꞌmaet, mes oras ia, Au ꞌmoni ꞌfain. Onaim amneen Au uabak reꞌ ia.+
9Au ꞌiit urair hi ꞌmonim reꞌ amsuus mbi kota Smirna. Tatuin mansian ite, hi reꞌ ia atoin amaꞌmuꞌit. Te kaah, natuin Uisneno te, hi amuꞌit ki. Anmuiꞌ tuaf reꞌ anmanakuꞌ mnak In reꞌ naan Uisneno Iin ja, reꞌ naꞌuab naꞌreꞌuf hi kanam areokt ein. Te kaah, sin reꞌ naan, ka Uisneno Iin na fa. Sin on reꞌ jemaꞌat es, reꞌ natun-tuin ahaa niutn ee sin aꞌnakat. 10Onaim amneen mirek-rekoꞌ! Hi kais mimtau, oras hi mipein susat feꞌ. Asar hi mihiin mak, niutn ee sin aꞌnaakt ee, naim tuaf he nheek sin, ma nataam bian neun bui tar antea neno boꞌes. In sairt ii nak, he hi mkoit Kau. Maski sin he nroor niis ki, mes hi kais amnikan Kau. Fin sekau-sekau naran ma natuin Kau tar antea in nmaet, Au of aꞌbaras aꞌfee ne upan, he in nmoin nabar-baar nok Kau.
11Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee he natoon neu In jemaaꞌt ein. Sekau reꞌ naran ma natuin Kau tar antea in nmaet, in ka napein fa haꞌmuꞌit anbi tais ai maputuꞌ reꞌ anpiin nabar-baar. Nok ranan naan, in ka nmaet fa no nua.' "+
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Pergamus
12Onaim Mansian Batuur-Batuur naan antuut antein In uaban naan am nak, "Yohanis, oras ia ho ro he mtui surat es antein. Surat naan in haan ii, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Pergamus:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau. Au es aꞌnaaꞌ suin ꞌaik nuaꞌ. Amneen Au uabak reꞌ ia.
13Au uhini ꞌrair hi abitan kota Pergamus naan. Anaaꞌ aprenat anbi naan es reꞌ nitu ꞌnakaf. Maski on naan amsaꞌ, hi mnaaꞌ miher-heran Au kanak ma mpirsai Kau piut-piut. Unuꞌ te, Au tuaf es anbi naan, kaan ee naiꞌ Antipas. In nanoniꞌ namneo anmatoom nok Au raan aꞌhonis, mes sin nroor naꞌmate. Maski on naan amsaꞌ, mes hi ka misuan Kau fa.
14Mes Au ꞌiit ꞌak, hi mmoufu mbi rais jes aꞌnua. Anmuiꞌ tuaf naꞌko ki reꞌ nroim he natuin Balaam in nonin. Unuꞌ te, Balaam nanoniꞌ naiꞌ Barak he naꞌokiꞌ atoin Israelas sin, tar antea sin ntanhai Uisneno In romin. In naꞌokiꞌ sin he sin nokan nfuan, ma nahan mnaah fuat, ma nnao nmakaken nok tuaf reꞌ sin ka moen ein fa, aiꞌ sin ka feek ein fa.+ 15Anmuiꞌ tuaf fauk naꞌko ki, reꞌ natuin naiꞌ Nikolas in nonin.+ 16Onaim hi ro he misnaas miꞌko hi saant ein naan. Karu kaah, ka ꞌroo fa te, Au ꞌuum aꞌkeoꞌ ki ꞌeik uab ꞌaikan, reꞌ nꞌoet ki nahuum on reꞌ suniꞌ.
17Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon ee neu In jemaaꞌt ein. Sekau reꞌ naran ma natuin Kau tar antea in nmaet, Au of aꞌfee ne utunuꞌ manna naꞌko sonaf neno tunan he nbukae. Utunuꞌ naan naperaꞌ narek-reokꞌ ee. Au ꞌfee ne faut muit es amsaꞌ, reꞌ matuꞌi in kaan feꞌu. Suma in tuan aa kuun es reꞌ nahiin kanaf naan, mes tuaf bian ka nahiin je fa.' "+
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Tiatira
18Rarit Mansian Batuur-Batuur naan antuut antein In uaban naan am nak, "Yohanis, oras ia ho ro he mtui surat es antein. Surat naan in haan ii, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Tiatira:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau, es reꞌ Uisneno In Anah! Au maatk ein anpinan on reꞌ ai, ma au haek ein npiin meꞌe on reꞌ beis meꞌe amsaꞌ, reꞌ atoniꞌ nout goe et ai. Amneen Au uabak reꞌ ia.
19Au ꞌiit urair hi ꞌmoinm ein naan. Hi mneek Kau batuur-batuur, ma mpirsai Kau nok maꞌtaniꞌ. Hi mituin Au prenat piut-piut he mtuthae tuaf. Maski atoniꞌ nhaꞌmuiꞌ ki msaꞌ, hi maran piut-piut. Au uhini msaꞌ ꞌak, oras ia hi mmeup maꞌtaniꞌ nneis antein meu Kau.
20Mes hi mmoufu mbi rais jes: hi mtoup bi Isabeel, reꞌ naikas in tuan ee mnak, Uisneno In mafefaꞌ. Rarit hi mkoon ee he in nanoniꞌ nsaan neu Au ngguin. Natuin in noniꞌ reꞌ naꞌeꞌob naan, es Au ngguin, nahan amnaah fuat. Ma sin imsaꞌ nmakaken nok tuaf reꞌ sin ka moen ein fa, aiꞌ sin ka feek ein fa. 21Au ukain bifee naan fani-fani, he in nasaitan in sanat naan. Mes in ka nroim fa.
22Onaim amkius mirek-rekoꞌ. Fin oras ia Au ufeek aꞌrair, he ꞌhuukn ee ꞌpaek menas huum es, tar antea in ka nsaun naan fa naꞌko in harak. On naan amsaꞌ sin ar-arsin reꞌ anmakaken nok ne. Karu sin ka nasaitan fa bifee maufinu naan ate, ka ꞌroo fa te, Au ꞌhukun sin amsaꞌ. 23Au of uꞌmaet bifee maufinu naan in aanh ein. Nok ranan naan, hi ok-okeꞌ reꞌ apirsait ki mihini mmak, Au uhiin mansian ein sin neek ein. Ma Au of aꞌbaras amsaꞌ ꞌeu ki, utuin saaꞌ reꞌ hi mmoeꞌ-moꞌe.+
24Mes hi bian reꞌ abitan Tiatira naan, hi ka mituin fa bifee maufinu naan in nonin amreꞌut naan. Natuin hi mtitar mipasib noniꞌ reꞌ maꞌnifaꞌ naan, reꞌ sin nteek ee nak, 'niut reꞌuf in noin meisꞌokan'. Nok ranan naan, Au ka ukain aꞌtein ki fa, 25asar hi mnaaꞌ miher-heran hi rais pirsait, tar antea Au ꞌfain ꞌuum. 26-28Sekau reꞌ naran ma natuin Kau tar antea nmaet, Au of aꞌfee ne kuasa. Kuasa naan maꞌtaniꞌ, on reꞌ Au upein je naꞌko Au Amaꞌ, he uprenat uuf-uuf anbi pah-pinan nok aꞌniim maputuꞌ. Karu anmuiꞌ tuaf anraabn ee, in of antuut nakratiꞌ sin, on reꞌ tapeeꞌ aꞌnai afu.+ Au of aꞌfee ki kfuu faif nome amsaꞌ.
29Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon ee neu In jemaaꞌt ein.' "


Naiꞌ Markus 12
Usif Yesus naretaꞌ anmatoom nok ameup pooꞌ anggur
1Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab anteniꞌ nok aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, tunggur agaam ein, ma atoni mnais harat Yahudi sin. In naretaꞌ am nak, "Anmuiꞌ atoin es ankaun nais feꞌu he nroe anggur anbi naan. Rarit in nbaik poꞌon naan anfuun am nateef. Ma in nmoeꞌ bak he ntoroꞌ fua anggur in oen. In nmoeꞌ tobe msaꞌ. Rarit in naꞌsebaꞌ poꞌon naan neu tuaf bian, he sin nmeup poꞌon naan, he napein in aafn ee te, anbatin. Rarit in nnao neu pah aꞌtetaꞌ.+
2Antea oras he nseib anggur in fuan, auf tuaf naan anreun in ameput tuaf es, he nnao neu ameup poꞌon naan he nait in sapaan. 3Mes oras in ntea te, ameup pooꞌn ein naan anheek ma nbeos goe. Rarit sin nreun goe he nfain ruum-ruum.
4Rarit auf tuaf naan anrenu nteniꞌ in ameupt es. Mes ameup pooꞌn ein naan naꞌtutuꞌ in aꞌnaak ne tar papaꞌ-papaꞌ. Rarit sin namae je, ma nriuꞌ naꞌaenb ee. 5Rarit auf tuaf naan anrenu nteniꞌ in ameput tuaf es aꞌtetaꞌ. Mes sin anroor niis ne. Maski sin nmoeꞌ on mee-on mee msaꞌ, mes auf tuaf naan anreun in ameupt ein piut. Mes ameup pooꞌn ein naan anbeos bian, ma nroor niis bian. 6Namuni te, auf tuaf ee anmuꞌi haa tuaf meseꞌ. Tua meseꞌ naan, es reꞌ auf tuaf ee in aan moen meseꞌ reꞌ in neek niis ne. Natuin ka tiit attein fa ranan bian, es naꞌ in nreun in aan mone naan. In natenab am nak, 'Karu au ꞌreek au aan moen ji neikn on, sin of antoup goe nok rek-reko, ma sin of natniin ee msaꞌ.'
7Onaim in anreek haefan in aan mone naan he nnao. Mes oras ameup pooꞌn ein naan niit riꞌanaꞌ naan neem ate, sin naꞌuab ein am nak, 'Hoe! Hi mkius miit feꞌ! Aꞌnaef ee anreek haefan in aan hoin ee neikn on neem! Karu ꞌnaef ee nmate te, in reꞌ ia of es reꞌ antoup areꞌ baer pusaak ein. Onaim iim he troor tiis ne, he hit tpaar tain areꞌ kanan in aꞌmuiꞌn ein!' 8Rarit sin arsin anheek je, ma anroor niis ne. Ma sin nporin in aon amates naan anbi pooꞌn ee in kotin. Retaꞌ naan antuuꞌ ma namsoup on reꞌ naan, tua."
9Rarit Naiꞌ Yesus nataan areꞌ kaes koꞌun naan am nak, "Natuin hi teenb ein ate, of auf tuaf naan anmoeꞌ saaꞌ neu ameup pooꞌn ein naan? Natuin Au teenb ii te, in of neem ma nroor niis areꞌ ameupt ein naan ok-okeꞌ. Rarit in naꞌsebaꞌ pooꞌ anggur naan neu atoin sonaꞌ.
10Hit arkit atrees tiit atbi Uisneno in Suur Akninuꞌ mnak,
'Anmuiꞌ faut goes reꞌ nahunu te tuukn ein nait inporin.
Mes oras ia, fatu naan anjair fatu ꞌsukif neu nii ainaf.
11Uisneno es reꞌ anpiir nain Kuun ee, ma nateek fatu naan.
Onaim hit tiit atrair in masan arekon!' "+
12Kaes koꞌun naan nahinin nak, Naiꞌ Yesus ansair sin neik retaꞌ reꞌ naan. Sin humaꞌ meseꞌ nok atoin ameup pooꞌ anggur sin. Es naan ate, sin nmurai namin ranan he nheek Je. Mes sin namtausan too mfaun ein reꞌ anromin he natniin Naiꞌ Yesus In nonin. Onaim sin nnaon nasaitn aah Ee.
Atoniꞌ namin ranan he nakreo Usif Yesus neik rasi baen beo
13Rarit atoin Yahudis sin aꞌnaakt ein anreun tuaf fauk naꞌkon partei pirsait Farisi ma naꞌkon partei purtik Herodes neman he nataan Naiꞌ Yesus he namouf Goe. 14Sin neman ntean ate, sin nataan Ee mnak, "Aam tungguru! Hai arkai mihini mmak, Ho neek maan ro amneot, ma ka mputa-kriu miit fa. Ho mkisu haa atoniꞌ in nekan. Ho mutoon munoon Uisneno In romin, natuin Ho ka mpiir fa humaf. Onaim oras ia, hai he mitaan uab es. Tatuin hit atoran pirsait Yahudi te, of hit he tbaenaꞌ beo teu uis koꞌu pah Roma,+ aiꞌ kaah?"
15Mes Naiꞌ Yesus nahini nrair nak, sin namin ranan he nkoop Ee, he nraban aprenat pah Roma. Onaim Naiꞌ Yesus nataah neik haan maꞌfenaꞌ am nak, "Nansaaꞌ am es hi he mkopoꞌ Kau meik rasi naan? Mikriraꞌ miit Kau roit fua es!"
16Rarit sin nnonaꞌ roit fuaꞌ es neu Naiꞌ Yesus. In ntoup ma ntae roit naan. Rarit In nataan sin am nak, "Sekau in huumn ii es reꞌ ia? Sekau kaan ee es reꞌ matuꞌi reꞌ ia?"
Sin natahan am nak, "Reꞌ naan uis koꞌu pah Roma."
17Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "Karu on naan ate, meik meu prenat saaꞌ reꞌ anjair preent ii in hak. Ma meik meu Uisneno saaꞌ reꞌ anjair Uisneno In hak."
Anneen In haan tahas on naan ate, sin arsin ansanmakan, natuin In uaban naan namneo. Onaim sin ka bisa namouf Goe fa.
Anmatoom nok amates anmoni nfain, ma anmuiꞌ rais matsaos anbi neno tunan, aiꞌ kaah?
18Rarit atoniꞌ fauk naꞌkon pukan pirsait bian neman he namouf Naiꞌ Yesus. (Sin naꞌkon pukan pirsait Saduki reꞌ nanoin ein am nak, amaets ii ka nmonin nfain niit fa).+ 19Sin naꞌuab ein nok Naiꞌ Yesus am nak, "Aam tungguru! Kaꞌo Musa antui hit atoran harat es am nak: karu atoin es nmaet nasaitan in fee, ma ka nmuiꞌ fa anah, atoin amates naan in orif ro he nsao bifee banuꞌ naan, maut he nahoni nfee sufaꞌ-kaꞌuf neu in tataf reꞌ anmate nrair naan.+ 20Namneo, kaꞌo Musa nanoniꞌ kit on reꞌ naan. Onaim hai he mitaan miit Ko, tua. Anmuiꞌ atoniꞌ hiut anmaꞌori-taatn ein. Moen unu, ansao nahuun, rarit in nmaet, mes ka nahoniꞌ fa. 21Onaim in orif reꞌ natuin ee ji ansao bifee banuꞌ naan. Mes ka ꞌroo fa te, in nmaet ma ka nahoniꞌ fa. On naan amsaꞌ, in orif reꞌ natuin ee ji, ansao bifee banuꞌ naan, ma in nmate msaꞌ, mes ka nahoniꞌ fa. 22Ma rasi naan anjari msaꞌ neu amuint ein, tar antea aheit suus goe nmate msaꞌ. Rarit banuꞌ naan anmate msaꞌ.
23Onaim oras ia, hai he mitaan on nai: bifee naan ansao niit atoniꞌ hiut! Karu pah-piin ii namsopu te, ma Uisneno namonib nafaniꞌ amaets ein, of sekau es reꞌ anjair mone neu bifee naan?"
24Ma Naiꞌ Yesus nataah sin am nak, "Karu hi mitaan on naan, hi ka mihiin namneo fa Uisneno In Suur Akniun ii in afan. Ma hi ka mihiin fa Uisneno In kuasat amsaꞌ. Onaim hi msaan amrair!
25Amneen! Ka tiit fa rais matsaos et sonaf neno tunan. Areꞌ amates reꞌ Uisneno namonib nafaniꞌ sin, ka nmatsaon ntenin fa. On naan amsaꞌ Uisneno In ameupt ein naꞌkon sonaf neno tunan ka nmatsaon fa. 26Onaim anmatoom nok areꞌ amates he nmoni nfain, aiꞌ kaah, Au he utoon ki on nai: of oniꞌ hi feꞌ ka mitenab maan fa retaꞌ anmatoom nok ai reꞌ nout hau uuꞌ aan es, mes ka npuut fa. Retaꞌ naan nak, Uisneno naꞌuab neu kaꞌo Musa mnak, 'Ho naiꞌ-kaꞌo sin Uisneon goe es reꞌ Au. Sin esan reꞌ kaꞌo Abraham, kaꞌo Isak, ma kaꞌo Yakop. Sin arsin naꞌruir ein ma naꞌbesan piut neu Kau, tar antea oras ia.'+ 27Onaim hit tahini mtak sin naiꞌ-kaꞌo sin anmaten nrarin oras ahunut. Mes, natuin Uisneno nak, In anjair sin Uisneon goa feꞌ, es naan ate hit tahiin tak, sin nmonin nfanin. Onaim maski sin anmaten nrarin, mes sin nmonin nfanin amsaꞌ. Namneo, amoint ii es reꞌ naꞌruriꞌ ma naꞌbees neu Uisneno. Mes atoin amaets ii, kaah fa aiꞌ? Onaim karu hi mnaaꞌ miheran noniꞌ reꞌ nak, amaets ein ka nmonin nfanin fa, ro hi msaan teb-tebe!"
Atneek Uisneno ma hit aok-bian amsaꞌ
28Anbi oras naan, anmuiꞌ naan tunggur agama tuaf es nok antook ma nneen Naiꞌ Yesus naꞌuab nok atoniꞌ pukan Saduki sin. Tunggur agama naan natenab nak, Naiꞌ Yesus nataah sin haan tanas sin nok reko. Rarit in nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Aam! Au he utaan Ko on nai: hit atoran harat ma prenat rais pirsait ein amfau reꞌuf. Naꞌko areꞌ kanan prenat kaꞌo Musa, prenat mee es reꞌ pentiing anneis ji?"
29Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Prenat reꞌ pentiing anneis anbi Uisneno In Suur Akninuꞌ nak on nai:
'Areꞌ kanan atoin Israelas ki, amneen mirek-rekoꞌ!
Uisneno ro hit Usif,
ma hit Aꞌnakat.
Ka tiit fa bian anteniꞌ, In nmees Kuun!
30Onaim hi ro he mneek Ee anneis naꞌko areꞌ bian sin.
Es naan ate, hi ro he mimnau Goe piut-piut,
mihiin Je batuur-batuur,
ma mmeup maꞌtaniꞌ he mituin In romin.'+
31Ma prenat no nua ii nak:
'Ho ro he mneek ho aok-bian, namnees on reꞌ ho mneek ho tuam aan kuum.'
Prenat noon nuaꞌ ein reꞌ ia, esan reꞌ pentiing anneis. Ka nmuiꞌ fa prenat bian reꞌ pentiing anneis naꞌkon preen nuaꞌ ein reꞌ ia."+
32Rarit tunggur agama naan naꞌuab antein neu Naiꞌ Yesus am nak, "Namneo! Reꞌ Ho muꞌuab ee naan, namneo. Uisneno anjair hit Usif, ma ka tiit fa Uisneno ꞌtetaꞌ.+ 33Hit ro he tneek Ee anneis naꞌko areꞌ kanan saaꞌ-saaꞌ, ma tamnau Goe piut, tahiin Je, ma tmeup maꞌtaniꞌ he tatuin In romin, ma hit ro he tneek hit aok-bian ein namnees on reꞌ hit tneek hit tuak. Nok ranan naan ate, naꞌ Uisneno anmariin anneis, naꞌko hit arahaa he tatuin atoran rais pirsait anmees. Naan reko nneis naꞌko hit arahaa he troor muꞌit he taꞌturuꞌ, aiꞌ atfee bareꞌ bian neu Ne."+
34Anneen in haan tahas naan ate, Naiꞌ Yesus natenab nak tunggur agama naan nahiin In sarit naan nok reko. Onaim Naiꞌ Yesus nak, "Aar akreꞌo te, ho he noi mjair Uisneno Iin na."
Rarit, ka nmuiꞌ fa tuaf es anteniꞌ reꞌ he nroim he nataan Naiꞌ Yesus, fin ka tiit fa es reꞌ nabeiꞌ Je te.+
Kristus naan, usif naiꞌ Daut in sufan, mes in njair naiꞌ Daut in Usin amsaꞌ
35Rarit Naiꞌ Yesus nanoniꞌ too mfaun ein anbi Uisneno In Uim Onen Uuf. In nataan sin am nak, "Natuin hi teenb ii te, on mee? Tunggur agaam ein nanoin ein am nak, Kristus reꞌ naan es reꞌ Tuaf reꞌ Uisneno nruur nain Je naꞌko afi unu. Ma sin natenab nak, In suma sufaf naꞌko usif naiꞌ Daut. Mes tenab naan ka namneo fa. 36Natuin afi unuꞌ Uisneno In Asmaan Akninuꞌ anpaek naiꞌ Daut he ntui mnak,
'Uisneno natoon anrair au usiꞌ mnak,
"Uum he mtook meu baer amasat et Au ꞌnimak aꞌneꞌu.
Au of aꞌmoeꞌ areꞌ ho muusn ein, tar sin naꞌruir ein neu ko.' "+
37aNaꞌko naan ate, hit tahiin tak usif naiꞌ Daut anteek Kristus nak 'Usif'. In aꞌmoufn ii nak, karu sin nteek ee nak Kristus naan suma usif naiꞌ Daut in sufan-kaꞌun, naan ka nanokab fa feꞌ. Fin In anjair usif naiꞌ Daut in Usin amsaꞌ."
Usif Yesus nak, ampaant om miꞌko tunggur agaam ein sin puta-kriuk ein
37bOras Naiꞌ Yesus naꞌuab on naan ate, too mfaun ein anromin he nneen Ee. 38Rarit In naꞌuab antein neu sin am nak, "Hi ro he mpaant om miꞌko tunggur agaam ein. Sin nromin he npairiurs ok neik sin baru mnaun ein, he nnao nateef nok too mfaun ein, he sin niit sin am nak, 'Hoe! Sin ro kaes koꞌu batuur!' 39Karu sin antaman anbin uim onen, aiꞌ nokan nbin fesat, sin namin aꞌtook arekot he too mfaun ein niit sin. 40Mes mpaant om! Fin sin reꞌ naan nputa-kriu bifee baun ein, he nasiik ma ntoup naan sin uimn ein. Mes anbi too mfaun ein sin maatk ein, sin naꞌkoroꞌ sin ꞌmoeꞌ reuꞌf ein naan nok sin onen amnanu-mnanuꞌ. Sin nromin he biak ein nahinin nak sin neek ein kniunꞌ ein. Mes Uisneno of anfee kasat maꞌfenaꞌ neu sin."
Bifee banuꞌ amaꞌmuꞌit naꞌturuꞌ roi kolekte nneis-neis
41Rarit Naiꞌ Yesus antoko nbaniꞌ neu peti ꞌturuꞌ, anbi Uisneno In Uim Onen Uuf. In niit tuaf amfaun neman ma ntao sin roi kolekte nbin peti ꞌturuꞌ naan. In niit atoin amuꞌit sin neman ma nataam sin roit koꞌu nbin naan. 42Rarit bifee banuꞌ amaꞌmuꞌit tuaf es neem ma nꞌonen nok. In nataam roit sen nua nbi peti naan. Roit naan in oosn ii aanꞌ-anaꞌ.
43Onaim Naiꞌ Yesus annapen In atoup noinꞌ ein ma naꞌuab neu sin am nak, "Hi mkius mirek-rekoꞌ meu bifee banuꞌ amaꞌmuꞌit nee. In nataam roit suma sen nua goah, mes in nfee nneis naꞌko areꞌ kanan afeet ein. 44Sin arsin anfeen kolekte naꞌko roi nesif. Mes bifee banuꞌ ia, anfee nain in roit ein okeꞌ neu Uisneno."


Rasi Mnitas neu naiꞌ Yohanis 3
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Sardis
1Onaim Mansian Batuur-Batuur naan, antuut antein In hanan am nak, "Yohanis, oras ia ho ro he mtui surat bian anteniꞌ, reꞌ in haan ee, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Sardis:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau. Uisneno In Asmaan ee, et Au. Asmanaf naan, masaf hiut. Au es reꞌ aꞌnaaꞌ kfuun hiut anbin Au ꞌnimak. Amneen Au uabak reꞌ ia.
Au ꞌiit urair hi ꞌmoꞌem ambi Sardis. Anmuiꞌ tuaf reꞌ nak, hi mmoin batuur-batuur mituin Au romik. Te kaah, hi on reꞌ ka mmuiꞌ fa ꞌmonif. 2Onaim amfeen nai! Amhaꞌtain hi pirsait naan reꞌ he noi namneuk naan. Fin Au ꞌparikas urair saaꞌ reꞌ hi mmoeꞌ je naan, mes ka tiit fa meseꞌ msaꞌ reꞌ masoꞌik anbi Uisneno In human ma In matan. 3Onaim kais amnikan noin amneot ein reꞌ hi mneen ma mtoupu mrair sin naꞌko afi unuꞌ. Mituin batuur-batuur Uisneno In romin, ma misaitan hi saant ein he mtebi mfain ma mituin Uisneno. Karu hi ka miskeek fa he mmoeꞌ mituin on naan ate, nok askeken ate, of Au ꞌuum on reꞌ abakat reꞌ hi ka mitenab maan ee fa.+
4Mes anmuiꞌ tuaf bian naꞌko ki abitan Sardis, reꞌ anmonin nok neek amneꞌo, nahuum on reꞌ tuaf ka nꞌoemetab fa in paken. Natuin sin nmonin nok neek amneꞌo, onaim sin of annaon nabuan nok Kau, anpaken paek mutiꞌ. 5Sekau naran ma natuin Kau tar antea nmaet, in of anpaek paek mutiꞌ. Au ka ꞌnoes fa in kanan naꞌko surat reꞌ matuꞌi naheun nok kanaf naꞌko tuaf-tuaf reꞌ anmonin nabar-baar nok Uisneno. Au of aꞌmanakuꞌ msaꞌ ꞌbi Au Amaꞌ In human ma In matan, ma Amaꞌ In ameput sonaf neno tunan, nak in reꞌ naan, Au ngguin.+
6Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon neu In jemaaꞌt ein.' "
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Filadelfia
7Rarit Mansian Batuur-Batuur naan ntuut antein In uaban am nak, "Yohanis. Oras ia, ho ro he mtui surat es antein. In haan ee, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Filadelfia:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau. Au reꞌ ia, Tuaf Akninuꞌ ma Batuur. Au es reꞌ aꞌnaaꞌ usif naiꞌ Daut in aꞌretu ꞌfoꞌe. Karu Au usoin enoꞌ, ka tiit fa tuaf reꞌ bisa naꞌeek. Karu Au uꞌeek, ka tiit fa tuaf reꞌ bisa nasoin.+
8Au uhiin areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ hi mmoeꞌ sin naan. Au uhini msaꞌ ꞌak, hi kaanm ein ka mateek ein fa. Maski on naan amsaꞌ, mes hi ka misuan Kau fa, ma hi mituin Au noin ii piut. Mimnau mirek-rekoꞌ, Au usoit aꞌrair enoꞌ ꞌeu ki, onaim ka tiit fa tuaf reꞌ bisa naꞌeek.
9Amneen mirek-rekoꞌ! Anmuiꞌ tuaf reꞌ napoi mnak, sin reꞌ naan Uisneno In amneot ein. Te kaah, sin reꞌ naan aputa-kriut ein reꞌ natun-tuin ahaa nitu ꞌnakaf. Mes hi of miit kiim! Fin Au of aꞌmoeꞌ sin tar antea sin nriꞌtuun anbin hi humam ma hi matam, rarit anmanauk ein am nak, Au ro ꞌneek ki.+ 10Natuin hi mituin amrair Au prenat, maran ma mituin Kau piut, onaim Au of aꞌpafaꞌ ma ꞌpanat ki uꞌko haꞌmuꞌit ma maꞌneꞌat, reꞌ Uisneno he nasaunt ee neem, he nsuuꞌ ma nꞌui mansian ok-okeꞌ nbi pah-pinan ia.
11Ka ꞌroo fa te, Au ꞌfain ꞌuum. Onaim amnaaꞌ miher-heran Au noniꞌ reꞌ hi mneen ma mtoup sin afi unuꞌ naan. Fin kas-kais anmuiꞌ tuaf reꞌ antetak naan upan reꞌ Uisneno he nfee je neu ki. 12Sekau naran piut ma natuin Kau tar antea in nmaet, in of natua nabar-baar nok Uisneno, nahuum on reꞌ nii ainaf reꞌ nseen on anbi Uisneno In Umi. Au of aꞌtui Au Usiꞌ In kanan, ma kanaf naꞌko Uisneno In kota, anbi tuaf naan in aon. Kota naan, sin nteek ee nak, 'Yerusalem Feꞌu', reꞌ Uisneno of nasaunt ee neem naꞌko sonaf neno tunan. Ma Au of aꞌtui Au kanak feꞌu msaꞌ aꞌbi tuaf naan in aon.+
13Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon ee neu In jemaaꞌt ein.' "
Usif Yesus anfee haan manbasan neu jemaꞌat anbi kota Laodikia
14Onaim Mansian Batuur-Batuur naan antuut antein in uaban naan am nak, "Yohanis. Oras ia ho ro he mtui surat amunit. In haan ee, on nai:
'Neu jemaꞌat abitan kota Laodikia:
Surat reꞌ ia, naꞌko Au, Naiꞌ Yesus Kau, reꞌ sin nteek Ee nak, 'Ro Batuur'. Au reꞌ ia, uꞌuab namneo ma namnoon Uisneno In Kabin ma Prenat piut-piut. Ma areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ Uisneno nmoeꞌ sin naan, naꞌuun ma naꞌbaꞌan nbin Kau.+
15Au ꞌiit aꞌrair saaꞌ-saaꞌ reꞌ hi mmoeꞌ sin mbi kota Laodikia. Mes hi on meeꞌ? Maputuꞌ, kahaf. Mainikin, kaah fa msaꞌ. Karu maputuꞌ te, maputuꞌ batuur-batuur! Karu mainikin ate, mainikin batuur-batuur! 16Mes natuin hi nekam naan stenaꞌ-stenaꞌ, Au of aꞌpuran upoit ki uꞌko Au fefak, on reꞌ taroon.
17Hi miꞌuab meik haan beꞌo mmak, 'Hit reꞌ ia, atoin amuꞌit. Hit tmoin rek-reko, ka tperluu fa saaꞌ-saaꞌ antein!' Te kaah, hi neekm ein naan nameisꞌook, tar antea hi ka mihiin fa mee es reꞌ reko. Etun hi mjair on reꞌ atoin amaꞌmuꞌit ma mꞌaaf aah. 18Onaim reko nneis hi iim he msoos maan noni mnaut afaꞌ naꞌko Kau, maut he hi mjair tuaf reꞌ batuur-batuur amuꞌit. Ma msoos maan paek muit okas, mpaek he miꞌkoroꞌ hi reuꞌf aan. Ma amsoos reꞌu neu hi maatm ein, maut he hi miit amfain nok akninuꞌ.
19Karu tuaf reꞌ Au ꞌneek ee anmoꞌe nsaan, Au ukain ma ꞌhukun sin, maut he sin njarin reko. Onaim hi ro he mineo hi neekm ein naan, he hi batuur-batuur mituin Kau nok makoe reko.+
20Amneen mirek-rekoꞌ, natuin Au ꞌhake ꞌrair et enoꞌ, ma Au ꞌhaman piut he ꞌtaam. Karu anmuiꞌ tuaf anneen Au hanak, rarit in neem nasoitan enoꞌ, Au of aꞌtaam, ma ꞌbukae buꞌ-bua ꞌok ne. 21Sekau reꞌ naran ma natuin Kau tar antea in nmaet, Au of aꞌfee ne hak, he ntook ma naprenat nok Kau. Natuin Au ꞌaran ma utuin Au Amaꞌ amsaꞌ, etun oras ia Au ꞌtook ma uprenat ꞌok Ne.
22Onaim amneen mirek-rekoꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ Uisneno In Asmaan ee natoon ee neu In jemaaꞌt ein.' "


Rasi Mnitas neu naiꞌ Yohanis 1:4
Naiꞌ Yohanis anfee tabe ma haan buseet neu jemaꞌat hiut et propinsi Asia
4Tabe ma haan buseet naꞌko kau ꞌeu Uisneno In jemaꞌat hiut etan propinsi Asia.
Au ꞌtoit he Uisneno nakriraꞌ In nekan arekot neu ki, he hi bisa mmoni mbi mamut, rameꞌ es nok es, ma taininaꞌ. Fin naꞌko unuꞌ te, Uisneno nain, tar ntea oras ia, ma tar antea nabar-baar. Au ꞌtoti msaꞌ he In Asmaan Akninuꞌ nakriraꞌ In nekan arekot neu ki, he hi bisa mmoni mbi mamut ma ao-minaꞌ. Au ꞌkius Asmaan Akninuꞌ naan, nahuum on reꞌ smanaf hiut reꞌ anbaisenun neu Uisneno In aꞌtoko prenat.