Naiꞌ Markus 14
Aꞌnaakt ein namin raan maꞌnifaꞌ he nheek Usif Yesus
1-2Rarit aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma tunggur agaam ein namin raan maꞌnifaꞌ feꞌ he nheek Naiꞌ Yesus. Fin sin he nroor Goe. Ma sin anꞌaotr ein asraak am nak, "Kaisaꞌ feꞌ! Kais atmanaap he theek Je, fin neon kouꞌn ii anhaumaakn een. Kais-kaisaꞌ too mfaun ein napoitn ein taisibu."
Sin naꞌuab ein on naan, natuin anmeu te, atoin Yahudis sin nateef nok neon koꞌu 'Paska', ma 'Fesat Utunuꞌ ka Maseor Muur fa'. Anbin nenon reꞌ naan, sin feest ein he namnau nafaniꞌ oras ahunut, reꞌ Uisneno napoitan sin beꞌi-naꞌi sin naꞌkon pah Masir.+
Bifee reꞌ naronib miin foo meniꞌ reꞌ maꞌosaꞌ neu Usif Yesus
3Anbi kuan Betania, anmuiꞌ atoin es, kaan ee naiꞌ Simon. Nahunu te, atoniꞌ anmaiꞌniisn ee, natuin in ameen nui-atrokiꞌ. Mes oras ia, in nareko nrair.
Onaim oras neon kouꞌ gui ka ntea fa feꞌ, Naiꞌ Yesus sin annaon ma nbukaen anbin naiꞌ Simon in umi. Oras sin nbukaen, bifee jes neem nateef nok Naiꞌ Yesus. In nnaaꞌ neik boot faut goes, reꞌ narai je nok miin foo meniꞌ reꞌ maꞌosaꞌ.+ Rarit bifee naan anꞌipu nporin botor naan in neon. Ma in naronib akreꞌo-kreꞌo neu Naiꞌ Yesus In aꞌnakan he anjair tanar nak in nhormaat Naiꞌ Yesus.
4Mes anbi naan, anmuiꞌ atoniꞌ fauk reꞌ anbukaen nokan amsaꞌ. Oras sin niit bifee naan anmoeꞌ on reꞌ naan, sin natoꞌon ma naꞌuab ein nok haan beꞌo mnak, "Huu! Bifee saaꞌ na es reꞌ ia, es naꞌ in nporin nareuꞌ miin foo meniꞌ maꞌosaꞌ reꞌ ia!? 5Reko nneis in naꞌsosaꞌ minaꞌ reꞌ naan! Rarit in nbait roit ein naan neu amaꞌmuiꞌt ein! Natuin miin foo meniꞌ naan in oosn ii namnees nok kai tuaf es anbi toon es." Rarit sin nakain ee nok maꞌtaniꞌ.
6Mes Naiꞌ Yesus nataah sin am nak, "Hi kais misusab bifee reꞌ ia! Amkonan! Au ꞌmariin, natuin in nꞌoop anrair miin foo meniꞌ neu Au aok. 7Amaꞌmuiꞌt ein nok ki neno-neno. Onaim hi bisa mturun ma mbaab sin ansuun oras. Mes ka ꞌroo fa te, Au ka neu he ubua ꞌteniꞌ fa ꞌok ki.+ 8Au ꞌmoink ii ka ꞌroo fa goen. Ma bifee reꞌ naronib minaꞌ neu Kau, in npairoir nain Au aok ii, on reꞌ in nkakiꞌ nain fubonaꞌ neu Au aok-taꞌuk. 9Mimnau mirek-rekoꞌ! Uisneno In Rais Reko of nanaob on anbi mee-mee nbi pah-pinan ia, ma tuaf of naretaꞌ anmatoom nok bifee ia in aꞌmoꞌen arekot. Maut he areꞌ mansian ein namnau goe."
Naiꞌ Judas naim ranan he naꞌsosaꞌ Usif Yesus
10Rarit anmuiꞌ tuaf es naꞌko atoup noniꞌ tuaf boꞌes am nua, kaan ee naiꞌ Judas Iskariot. In npoi nnao ma naim aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, he naꞌsosaꞌ Naiꞌ Yesus neu sin. Oras in nateef nok sin, in nateabaꞌ in sarit. 11Oras aꞌnaakt ein anneen naiꞌ Judas in uaban naan, sin nmarinan nmaten. Ma sin nbaasn ee mnak, "Karu ho he muꞌsosaꞌ Naiꞌ Yesus meu kai, hai of ambaen ko." Rarit naiꞌ Judas anpoi ma nmurai naim ranan he nanaꞌat Naiꞌ Yesus neu sin.
Usif Yesus anbukae nbi fesat Paska nok In atoup noinꞌ ein
12Neno naan, neon ahunut naꞌko neon koꞌun atoin Yahudis sin. Anbi neno naan, sin biasa ntunun utunuꞌ reꞌ ka mamuur fa, ma sin nroron ꞌbib-kase msaꞌ. Onaim Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein neman ma nataan Ee mnak, "Aam! Neno ia, hit neon koꞌu Paska. Onaim Ho roim ii he hai mnao mibarab baer fesat Paska meu mee?"
13Rarit Naiꞌ Yesus anreun In atoup noniꞌ tuaf nua mnak, "Hi mnao mihuun nai meu kota. Anbi naan, of hi miteef mok atoin es reꞌ nasaah oe nbi kuis aan es. Hi mnao mituin ee. 14Karu in nnao ntaam neu umi mee te, hi mtaam mituin ee. Rarit hi mitoon meu uim tuaf naan am mak, 'Aam! Hai Tungguur goe ntoit bare he nmoeꞌ fesat Paska nok In atoup noinꞌ ein.' 15Fin atoniꞌ naan of naruruꞌ ki keꞌen mainuan es, et umi ktutaꞌ naan in fafon. In nkikin anrair keꞌen naan. Onaim hi nua ki mibarab bukaet ambi naan."
16Rarit sin nua sin annaon neun kota. Anbi naan, sin nateef nok areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ Naiꞌ Yesus natoon anrair sin. Onaim sin nabarab he Naiꞌ Yesus sin nbukaen fesat Paska anbi naan. Rarit sin nua sin annao naskau Naiꞌ Yesus nok In atoup noniꞌ bian.
17Oras maans ii he noi nmouf, Naiꞌ Yesus nok In atoup noniꞌ boꞌes am nua nnaon ntaman neun bare naan. 18Anbin bare naan, sin ntokon ma nbukaen nabu-buan. Oras sin nbukaen, Naiꞌ Yesus naꞌuab am nak, "Hi mneen! Anmuiꞌ tuaf es naꞌko ki reꞌ of naꞌsosaꞌ Kau neu atoin sonaꞌ."+
19Oras sin nnenan on naan ate, sin neek ein naꞌuun ein. Rarit sin es-es ate nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Aam! Reꞌ Ho mteek ee naan, ka au fa, oo?"
20Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Tuaf reꞌ narepaꞌ utunuꞌ nok Kau nbi ꞌpik-oef ia, of in es reꞌ naꞌsosaꞌ Kau. 21Mimnau, joo! Au, Mansian Batuur-Batuur reꞌ ia, ro he ꞌmaet, on reꞌ matuꞌi nrair et Uisneno In Suur Akninuꞌ. Onaim ampaant om! Atoniꞌ reꞌ naꞌsosaꞌ Kau naan, of in nsutai kuun in amreꞌun! Reko nneis bait in ainf ee kais nahoins ee."
Usif Yesus naꞌuab am nak, utunuꞌ ma tua min-kase anjair tanar he tamnau Goe
22Oras sin nbukaen, Naiꞌ Yesus nait naan utunuꞌ fua es, ma ntoit makasi neu Uisneno. Rarit In nteib utunuꞌ naan pisaꞌ-pisaꞌ, ma nfee sin neu In atoup noinꞌ ein. Rarit In naꞌuab am nak, "Utunuꞌ reꞌ ia, Au aok. Mait ma mbukae nai, tua."
23Rarit In nait naan kraa mninut reꞌ matuaꞌ tua min-kase. Ma In ntoit makasi neu Uisneno. Rarit In nnonaꞌ kraas naan neu In atoup noinꞌ ein, he sin nbukaen. 24Ma In naꞌuab am nak, "Tua min-kase ia, Au naaꞌ. In of natꞌoop he nsoi nafetin too mfaun. Naaꞌ reꞌ ia, anjair tanar reꞌ namnaub kit nak, saaꞌ reꞌ Uisneno nbaꞌan anrair sin naan, anjarin esan reꞌ ia. Mait ma mbukaen nai.+ 25Amneen mirek-rekoꞌ! Anmurai mabeꞌ ia, Au ka neu he ꞌbukae ꞌteniꞌ fa tua min-kase on reꞌ ia. Tar Au ꞌok Au Amaꞌ amtuun Om ma miprenat mibu-bua mbi sonaf neno tunan, naꞌ Au ꞌbukae ꞌteniꞌ."
26Rarit sin nsii siit es, he nboꞌis Uisneno. Rarit sin npoin oras fai, ma nnaon neun aꞌtoꞌef Saitun.
Usif Yesus natoon nahuun nak, naiꞌ Petrus of nasuan Ee
27Oras sin nnaon nabuan naan, Naiꞌ Yesus natoon nanin sin am nak, "Mabeꞌ ia, hi arki of maen misaitan Kau. Fin matuꞌi nrair et Uisneno In Suur Akninuꞌ nak,
'Uisneno of naꞌmaet atukus,
ma in ꞌbib-kaesn ein naen ansiksaakn ok.'+
28Namneo, Au ro he ꞌmaet. Mes karu Au ꞌmoni ꞌfain jen ate, Au of aꞌnao uhunun ki ꞌeu propinsi Galilea."+
29Rarit naiꞌ Petrus anprotees am nak, "Aam! Maski sin naen nasaitan Ko, mes au ka neu fa he ꞌaen, tua!"
30Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Peꞌu! Natiꞌ mumnau! Mabeꞌ ia, nahuun naꞌko maun ii nkokreꞌon hanaꞌ nua, ho musuan amrair Kau eraꞌ teun goen mak, ho ka muhiin Kau fa!"
31Mes naiꞌ Petrus haan ii nsae mnak, "Kaah fa, tua! Karu Ho mmate te, au ꞌmaet ꞌok. Au ka neu fa he ꞌaen usaitan Ko, tua!"
Naiꞌ Petrus in aok-bian sin es-es ate naꞌuab on naan amsaꞌ.
Usif Yesus anꞌonen anbi poꞌon Getsemani
32Rarit Naiꞌ Yesus nok sin annaon nkonon ma ntean pooꞌn es et aꞌtoꞌef Saitun, kaan ee 'Getsemani'. Onaim Naiꞌ Yesus naꞌuab neu sin am nak, "Amtoko mpao Kau mbi reꞌ ia. Au he ꞌnao ꞌonen ꞌeu reꞌ nee."
33Ma In nhaman neik naiꞌ Petrus, naiꞌ Yakobus, ma naiꞌ Yohanis, he nnao nabua nok Ne. Anmurai naꞌko oras naan, In neekn ii nsuus ma ka ntaininaꞌ fa. 34In naꞌuab neu sin am nak, "Au neek ii nsuus anmaet! Au ꞌnaben ate Au he ꞌmaet jen. Hi mtook ma mpao mbi reꞌ ia."
35-36Rarit In nnao nteniꞌ kreꞌo, rarit anriꞌtuu ma nꞌonen am nak, "Amaꞌ amanekat! Karu Ho mromi te, Au kais aꞌsutai nanaꞌrenat naan tar aꞌtea he ꞌmaet on reꞌ ia. Au uhiin urair ꞌak, ka tiit tain fa saaꞌ reꞌ Ho ka bisa mmoeꞌ maan ee fa. Onaim karu reko te, Ho mait muꞌrobaꞌ rais haꞌmuꞌit reꞌ ia naꞌko Kau. Mes kaisaꞌ mutuin Au romik; maut nai he mutuin Ho romim, tua."
37Rarit In nfain neu In atoup noniꞌ tua teun ein naan, mes sin ntupan nfinin. Onaim In npooꞌ naꞌfenaꞌ sin, ma naꞌuab neu naiꞌ Petrus am nak, "Hoe! Peꞌu!+ Ho mtuup kuum, oo? Au ꞌbi nee rabah. Mes hi he mpao kreꞌo msaꞌ, hi ka mibeiꞌ fa! 38Mumeu maatm ein naan feꞌ. Rarit amfeen he mpao mok Kau! Hi neekm ein anromin he hi mmoeꞌ rais reko, mes hi aom ein anꞌoren. Onaim reko nneis hi mꞌonen, he karu ꞌsuuꞌ te neem ate, kais niis ki."+
39Rarit Naiꞌ Yesus annao nꞌonen anteniꞌ haef es. In ntoit antein he Uisneno nait naꞌrobaꞌ rais haꞌmuꞌit reꞌ naan naꞌko In tuan. 40Rarit In nfain neem neu In atoup noniꞌ tua teun ein naan. Mes sin ntupan nfinin, fin sin maatk ein nmaꞌfenan reꞌ-reꞌuf. Onaim In npooꞌ nafenaꞌ ntein sin. Mes sin ka nahini ntein-teinꞌ ein fa, he nataah Ee nak saaꞌ.
41Rarit Naiꞌ Yesus annao nasaitan sin he nꞌonen haeꞌ teun ii. Rarit In nfain neem, ma anpooꞌ nafenaꞌ antein sin. In naꞌuab am nak, "Airoo! Hi mtuup-tuup feꞌ, oo? Noo goah nai! Amfeen nai! Fin atoniꞌ reꞌ naꞌsosaꞌ Kau, Mansian Batuur-Batuur reꞌ ia, anpaumaak een. Oras ia, sin he nheek ma nnonaꞌ Kau neu atoin amoeꞌ saant ein. 42Amfeen nai ma mkius nai! Atoniꞌ reꞌ naꞌsosaꞌ Kau, neem een. Iim he tnao tateef tok sin!"
Anheek Usif Yesus
43Oras Naiꞌ Yesus naꞌuab on naan feꞌe te, nok askeken naiꞌ Judas nok atoni mfaun ein neman. Sin neik suin tukaꞌ nok hau tukaꞌ, he nheek Naiꞌ Yesus. Sin nmoeꞌ rasi naan, fin sin napenin aprenat naꞌko atoin Yahudis sin aꞌnaakt ein. Sin arsin esan reꞌ aꞌnakat rasi pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, tunggur agaam ein, ma mnais harat Yahudi sin. 44Naiꞌ Judas ansenen nain sin am nak, "Amkius mirek-rekoꞌ! Au ꞌneek sekau te, mheek Je nai! In es reꞌ hi mam-mami!"
45Onaim oras naiꞌ Judas nok sin antean bare naan, in neem anhake nbi Naiꞌ Yesus In matan. Ma in nasee Je mnak, "Aam Tungguru!" Onaim naiꞌ Judas anhoo ma nneek Ee. 46Rarit too mfaun ein neman he nheek Naiꞌ Yesus.
47Mes Naiꞌ Yesus In atoup noniꞌ tuaf es anfaik in benas, ma nsaip namouf atoin es in rukin noon. Atoin ruik papaꞌ naan, aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe in ate. 48Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab nok tuaf ein reꞌ he nheek Je naan am nak, "On mee? Hi mak Au reꞌ ia, atoin aburarut Kau, oo? Es naꞌ hi iim he mheek Kau meik suniꞌ ma hau tukaꞌ? 49Neno-neno te, Au unoniꞌ ki aꞌbi Uisneno In Uim Onen Uuf, mes ka tiit fa tuaf es, reꞌ neem he nheek Kau. Iim he mheek Kau nai! Fin rasi naan matuꞌi nrair naꞌko unuꞌ et Uisneno In Suur Akninuꞌ."+
50Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein namtau nmaten. Onaim sin naen nasaitn Ee nmees.
51Anbi naan, anmuiꞌ atoin muinf es, annao natuinaꞌ Naiꞌ Yesus. In tainuus tai tuuk es. Atoni mfaun sin he nheek je msaꞌ, 52mes sin nnaaꞌ naan ahaa in tais. Onaim in naen aaf-aaf aah, natuin in namtau nmaet.
Sin neik Usif Yesus annao neu afeek rais pirsait ein
53Rarit sin neik Naiꞌ Yesus annao neu aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe in umi. Anbi naan, kaes kouꞌn ein nabuan nrarin. Sin arsin esan reꞌ aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, tunggur agaam ein, ma atoni mnais harat Yahudi sin. 54Oras sin nheek neik Naiꞌ Yesus ate, naiꞌ Petrus natuin nok aꞌkor-koroꞌ, tar antea aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe in umi. In ntaam anbi umi naan in kintal, ma in ntook nok araar ai ngguin.
55Anbi umi naan in nanan, aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein naꞌuab ein nok afeek rais pirsait ein. Sin arsin namin bukti he nasaan Naiꞌ Yesus, fin sin he nhukun naꞌmaet Je. Mes sin ka napenin fa bukti saaꞌ-saaꞌ. 56Rarit sin noꞌen saksii namfau, he namouf Naiꞌ Yesus. Mes sin uabk ein nasurin es nok es.
57Rarit anmuiꞌ saksii bian reꞌ anfeen anhaken ma naꞌuab ein puta-kriu mnak, 58"Hai mneen atoniꞌ ia naꞌuab am nak, 'Au of useer Uim Onen Uuf, reꞌ nafeen ee neik ꞌnimaf mansian. Ma neno tenu nteniꞌ te, Au ufena ufaniꞌ Umi naan, mes ka ꞌpaek fa ꞌnimaf mansian.' "+ 59Mes sin uabk ein nasurin es nok es.
60Rarit aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe nfeen anhaek anbi areꞌ afeek rasin naan sin maatk ein. In nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Too mfaun ii natraak Ko. Mes nansaaꞌ am es Ho mtaaꞌ kuum?"
61Mes Naiꞌ Yesus ka ntoin fa fefaꞌ mese msaꞌ. Onaim aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe nataan Ee mnak, "Ho mutoon miit! In amneon ii, Ho reꞌ ia, batuur-batuur Kristus, Uisneno In Anah reꞌ In nbaꞌan nain Je naꞌko un-unuꞌ?"
62Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Namneo! In es reꞌ Au reꞌ ia. Hi arki of miit Kau, Mansian Batuur-Batuur reꞌ ia, aꞌtoko ꞌbi sonaf neno tunan, aꞌbi Uisneno In abnapan aꞌneꞌu. Uisneno anmuiꞌ kuasat maꞌtaniꞌ nneis! Au of ꞌok Ne mnaaꞌ aprenat mibu-bua. Namuni te, Au ꞌsaun ꞌuum aꞌbi nope uꞌko sonaf neno tunan."+
63Anneen Naiꞌ Yesus In uaban naan ate, aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe natooꞌ maꞌtaniꞌ, tar antea in npius nakratiꞌ in baru mnanuꞌ. Rarit in nkoaꞌ ma naꞌuab neu areꞌ afeek raisn ein am nak, "Hit kais taim atteniꞌ saksii! 64Hi mneen meik hi ruikm ein kiim. In es neikn on naꞌuab on naan. In nait In tuan ii njair Uisneno in Anah. In naꞌreꞌuf Uisneno! Tatuin hit atoran rais pirsait, karu tuaf es nanees on nok Uisneno, in ro he nmaet! Onaim oras ia, hi he mifeek mak saaꞌ?"
Onaim sin nafekan ok-okeꞌ mnak, "Namneo, atoniꞌ ia nsaan! Onaim ro he thukun tiis ne!"+
65Rarit tuaf fauk neiki ntaman ma naroon Naiꞌ Yesus. Sin nꞌaum naan In maatk ein, rarit sin nbeos Goe. Onaim sin nataan Ee mnak, "Ho mtakseer miit, sekau es reꞌ antuuf ko?" Rarit sin noꞌen apao Uim Onen Uuf ein, he neem ma neik Naiꞌ Yesus. Oras sin neik Je nnao, sin npaas nafan-fainꞌ Ee.
Naiꞌ Petrus nasuan Usif Yesus no teun
66-67Oras naan, naiꞌ Petrus antoko nbi kintal feꞌ. Rarit aet bifee tuaf es naꞌko aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaak kouꞌ goe, neem niit naiꞌ Petrus anraar ai. In nnanoꞌ narek-rekoꞌ naiꞌ Petrus in human, ma in naꞌuab am nak, "Feꞌe na, ho mubua mok Naiꞌ Yesus, atoin Nasaretas naan. Tebe, oo?"
68Mes naiꞌ Petrus nataah am nak, "Kaah fa, tua! Nansaaꞌ am es ho mutaan on naan? Au ka uhiin Je fa!" Rarit naiꞌ Petrus anpoi ma nhaek anbi enoꞌ ꞌkonoꞌ. [Nateef oras naan, maun goe ankokreoꞌ.]+
69Rarit ate naan niit anteniꞌ naiꞌ Petrus. Ma in natonan atoni mfaun nbin naan am nak, "In reꞌ ia, tuaf es naꞌko sin amsaꞌ."
70Mes naiꞌ Petrus anprotees am nak, "Of oniꞌ ho mumaun! Au ka uhiin Je fa!"
Ka ꞌroo fa te, tua ꞌtetaꞌ es, reꞌ anhake nbi naan naꞌuab anteniꞌ naiꞌ Petrus am nak, "Hoe! Ho he mputa-kriu mak ho ka mubua mok sin fa! Hi arki atoin Galileas!"
71Mes naiꞌ Petrus anraban maꞌtaniꞌ am nak, "Au ꞌsuup! Au ka uhiin fa atoniꞌ naan, tua!"
72Nateef oras in naꞌuab on naan ate, maun goe nkokreoꞌ no nua. Onaim naiꞌ Petrus namnau niit Naiꞌ Yesus In uaban feꞌe na nak, "Nahuun naꞌko maun ii ankokreꞌon no nua te, ho musuan Kau eraꞌ teun goen."
Oras namnau niit on naan ate, naiꞌ Petrus ankae nmeꞌ-meꞌur.


Naiꞌ Yohanis 14
Ka tiit attein fa ranan he tareko tfain tok hit Amaꞌ; suma nanete npeoꞌ Usif Yesus anmees kuun
1Naiꞌ Yesus antuut antein am nak, "Hi kais mitenab. Ampirsai meu Uisneno. Ma mpirsai Kau msaꞌ. 2Anbi Au Amaꞌ In bare ꞌtua-haꞌ, nmuiꞌ keꞌen amfa-faun. Karu ka nanokab fa te, Au ro he utoon ꞌain ki. Oras ia, Au he ꞌnao ubarab bare ꞌeu ki ꞌbi nee. 3Oras Au ꞌnao ꞌrair, ma ubarab aꞌrair bare ꞌeu ki, Au of aꞌfain ꞌuum he hi mituin Kau. Nok ranan naan, Au ꞌbi mee te, hi mbi naan amsaꞌ. 4Fin hi mihini mrair ranan he mnao meu bare reꞌ Au he ꞌnao ꞌeu na ji."
5Mes naiꞌ Tomas nataan am nak, "Usiꞌ! Hai ka mihiin fa mak, Ho he mnao meu mee. Onaim on mee mꞌes hai bisa mihiin ranan he tnao teu bare naan?"
6Onaim Naiꞌ Yesus natoon am nak, "Ka nmuiꞌ fa ranan es antein reꞌ neik mansian ii ntean Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan. Suma nanete npeꞌo haa Kau. Fin Au reꞌ ia, ranan teu Uisneno. Au reꞌ ia, es reꞌ aꞌnaaꞌ saaꞌ reꞌ batuur. Ma Au reꞌ ia, es reꞌ aꞌnonaꞌ ma ꞌfee ꞌmonit reꞌ amneot ma amnonot. 7Kar-karu hi mihiin Kau batuur ate, hi mihiin Au Amaꞌ msaꞌ. Onaim anmurai naꞌko oras ia, hi mihini mrair Je, ma miit amrair Je msaꞌ."
8Naiꞌ Felipus antoti mnak, "Usiꞌ! Mururuꞌ ma mukriraꞌ Ho Amaꞌ meu kai feꞌ! On naan ate, nanokab anrair, tua."
9Onaim Naiꞌ Yesus natoon ee mnak, "Ipu! Au ubu-bua ꞌok ki ꞌroo-ꞌroo goen, mes hi ka mihiin Kau batuur fa feꞌ, joo? Fin tuaf reꞌ niit anrair Kau, naan nahuum on reꞌ In niit anrair Au Amaꞌ. Nansaaꞌ am feꞌe na ho mtoti mtein am mak, 'Mururuꞌ Amaꞌ meu kai'? 10On mee? Oras Au ꞌak Au ꞌmafuut ꞌok Au Amaꞌ, ma Au Amaꞌ nmafuut nok Kau msaꞌ, ho mpirsai Kau, aiꞌ kaah? Uab ein reꞌ Au uꞌuab ꞌeu ki sin reꞌ naan, ka naꞌuun ma naꞌbaꞌan fa nbin Au kuuk, mes sin naꞌuun ma naꞌbaꞌan nbin Au Amaꞌ. Ma In npaek Kau he unaob In meup goe piut. 11Ampirsai Kau oras Au ꞌak, Au ꞌmafuut rek-reko ꞌok Au Amaꞌ, ma In nmafuut rek-reko nok Kau msaꞌ. Mes karu hi ka bisa fa he mpirsai Kau on naan ate, ampirsai Kau natuin hi miit amrair areꞌ kanan rasi reꞌ Au ꞌmoeꞌ sin naan. 12Au uab reꞌ naan, ro batuur! Fin tuaf reꞌ npirsai Kau, in of anmoeꞌ rasi humaꞌ meseꞌ on reꞌ Au ꞌmoꞌe. Mes natuin Au ꞌnao ꞌeu Au Amaꞌ, saaꞌ reꞌ tuaf anmoeꞌ sin naan, of maꞌtaniꞌ nneis naꞌko reꞌ Au ꞌmoꞌe. 13Hi reꞌ mmafuut mok Kau, mmuiꞌ hak he meik Au kanak. Onaim karu hi mꞌonen he mtoit saaꞌ-saaꞌ ahaa, meik Au kanak,+ Au of aꞌmoeꞌ je ꞌeu ki. Nok ranan naan, Au ꞌaikas uꞌrat-ratan Au Amaꞌ, maut he mansian ii arsin nahinin. 14Au utoon ufaniꞌ ꞌtein: hi mꞌonen he mtoit saaꞌ-saaꞌ ahaa, meik Au kanak, Au of aꞌmoeꞌ je ꞌeu ki."
Usif Yesus anbaꞌan he nsonuꞌ Uisneno In Asmanan
15Naiꞌ Yesus antuut antein am nak, "Karu hi mneek Kau, hi mmoeꞌ mituin Au preent ein. 16-17Au ꞌtoit ꞌeu Au Amaꞌ, karu Au ka ubu-bua ꞌok ki fa ꞌtein ate, In nfee ki Asiat-Anabit he naruruꞌ ma nakriraꞌ ranan neu ki. In reꞌ naan, Uisneno In Asmanan, es reꞌ nanoniꞌ ki saaꞌ reꞌ batuur. Atoniꞌ bian abitan pah-pinan ia, ka nromin fa he ntoup Goe, natuin sin ka bisa nkius niit Ee fa, ma ka nahiin Je fa. Mes hi mihiin Je natuin In nmafuut nok ki. In of anmoni nbi hi neekm ein. Rarit In of nabu-bua nok ki piut amsaꞌ.
18Nok ranan naan, Au ka ꞌnao usaitan ki mmees fa, on reꞌ riꞌanaꞌ reꞌ ka nmuiꞌ fa ainaf-amaf. Mes mimnau, fin Au of aꞌfain ꞌuum ꞌeu ki. 19Ka ꞌroo-ꞌroo fa te, mansian pah-pinan ia ka nkius niit antein Kau fa goen. Mes hi of miit Kau. Natuin Au ꞌmoni ꞌfain, hi mipein ꞌmonit reꞌ batuur amsaꞌ. 20Ma oras Au ꞌmoni ꞌfain, hi mihiin batuur mak, Au ꞌmafuut ꞌok Au Amaꞌ; hi mmafuut mok Kau; ma Au ꞌmafuut ꞌok ki msaꞌ.
21Tuaf reꞌ ntoup ma nmoeꞌ natuin Au preent ein ate, in reꞌ naan es reꞌ anneek Kau. Ma Au Amaꞌ anneek tuaf reꞌ anneek Kau on naan amsaꞌ. Au ꞌneek ee, ma ururuꞌ Au tuak ii ꞌeu ne msaꞌ."
22Anbi naan, anmuiꞌ tuaf es, kaan ee naiꞌ Judas. In reꞌ naan, ka naiꞌ Judas Iskariot fa. Oras in anneen Naiꞌ Yesus In uab aan, in nataan am nak, "Usiꞌ! Ho he mururuꞌ ma mukriraꞌ Ho tuam aan meu kai. Mes nansaaꞌ am es Ho ka mroim fa he mururuꞌ ma mukriraꞌ Ho tuam aan meu biak ein reꞌ abitan pah-pinan ia, tua?"
23Naiꞌ Yesus nataah am nak, "On nai. Tuaf reꞌ nneek Kau, in of anmoeꞌ natuin Au Uab ein. Au Amaꞌ nneek ee msaꞌ. Rarit Au ma Au Amaꞌ mmoin nekaf meseꞌ mok ne. 24Mes tuaf reꞌ ka nneek Kau fa, in ka nmoeꞌ natuin fa Au Uab ein amsaꞌ. Areꞌ rasin reꞌ hi mneen sin miꞌko Kau reꞌ ia, ka naꞌuun ma naꞌbaꞌan fa nbin Kau, mes naꞌuun ma naꞌbaꞌan nbin Au Amaꞌ reꞌ nhaefan Kau.
25Oras ia Au ubu-bua ꞌok ki feꞌ. Es naan ate, Au utoon ꞌain rasin ia. 26Mes noki-noki te, Au Amaꞌ nsonuꞌ Asiat-Anabit naan, es reꞌ In Asmaan Akninuꞌ. Asmanaf naan of es reꞌ ansenuꞌ ma nsekaꞌ Kau nbi pah-pinan ia. In meup goe, es reꞌ: nanoniꞌ ki areꞌ raisn ein ok-okeꞌ, ma namnaub ki areꞌ raisn ein ok-okeꞌ reꞌ Au utoon ꞌiit ki sin.
27Oras Au ꞌnao ꞌrair, Au ꞌmoeꞌ ki bisa mmoni mbi rais rameꞌ ma neek taininaꞌ. Suma Au kuuk es reꞌ bisa ꞌfee neek taininaꞌ human on reꞌ naan. Areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ reꞌ abit pah-pinan ia, ka bisa fa nmoeꞌ hi neekm ein antaininaꞌ on reꞌ naan. Onaim kais hi mmuiꞌ tenab, ma mimtau. 28Hi mneen miit Au utoon ki ꞌak, 'Au usaitan ki, rarit Au ꞌfain ꞌuum.' Hi neekm ein kais ansusan. Fin karu hi mneek Kau, hi neekm ein anmarinan, natuin Au ꞌnao ꞌeu Au Amaꞌ. Au Amaꞌ reꞌ naan, maꞌtaniꞌ nneis naꞌko Kau. 29Mimnau, Au utoon ꞌain ki. Nok ranan naan, oras rasin ia njarin, hi bisa mpirsai Kau. 30Ka ꞌroo fa ntein, Au ka uꞌuab aꞌtein ꞌok ki fa goen. Fin niut reuꞌf ein sin aꞌnakat neem een. In nnaaꞌ aprenat anbi pah-pinan ia, mes in kuasa ka ntoom Kau fa. 31Maski in neem ate, mes Au ꞌnao he unaob utuin Au Amaꞌ In apreent ee piut. Naan naruruꞌ ma nakriraꞌ neu mansian pah-pinan ia mnak, Au ꞌneek ꞌiis Au Amaꞌ.
Iim he tnao nai, tua!"


Naiꞌ Yohanis 8:24
24Es naan ate, Au utoon feꞌe na ꞌak, oras hi mmaet, hi mroi ma misaah hi sanat ma penu sin feꞌ. Fin karu hi ka mpirsai fa mak, Au reꞌ ia, es reꞌ Kristus, reꞌ Uisneno nreek Ee neem, oras hi mmaet, hi mroi ma misaah hi sanat ma penu sin feꞌ."


Naiꞌ Lukas 11
"Nanoniꞌ kit he tꞌonen"
1Neot es, Naiꞌ Yesus annao nꞌonen. Anꞌonen anrari te, In atoup noin es neem ma ntoti mnak, "Usiꞌ! Naiꞌ Yohanis Asranit nanoniꞌ nrair in atoup noinꞌ ein he nꞌoen ein nahinin. Hai mtoit Ko, he munoniꞌ kai he mꞌonen mihiin, tua!"
2Rarit Naiꞌ Yesus nak, "Reko! Amꞌonen ampaek onen on reꞌ ia:
Aam. Ho kanam naan nakninuꞌ teeb.
Maut he mansian ein ok-okeꞌ, nanaib ma ntunaꞌ naꞌratan Ho kanam naan!
Maut he Ho mjair Usif meu mansian ein ok-okeꞌ!
3Amturun ma mbaab kai nok rais bukaet, reꞌ nanokab neu kai neno-neno.
4Hai mtoit Ko, Aam, amnikan main hai saant ein ok-okeꞌ,
on reꞌ hai amnikan main tuaf bian sin saant ein amsaꞌ, reꞌ sin nmoeꞌ sin neu kai.
Ampafaꞌ ma mpanat kai he hai kais ammoeꞌ amreꞌut, tua."
5-6Rarit Naiꞌ Yesus nanoniꞌ ntein sin anmatoom nok rais onen. In npaek uab manporin am nak, "Karu fai tnanaꞌ, anmuiꞌ ho partei jes neem naꞌko ꞌroo, ma ntuup antahan anbi ho umi. Mes ho ka mmuiꞌ fa saaꞌ-saaꞌ he mfee ne he nbukae. Rarit ho mnao meu ho partei jes antein in umi. Ho mhake mbi moen ee, ma mtoit je mmak, 'Baꞌe! Amfee mtahan maan kau utunuꞌ fuaꞌ teun feꞌ! Au ꞌmuiꞌ tamu et umi. Mes hai ka ti-tiit fa saaꞌ es he mtuthae je. Onaim amturun maan kau! Utunuꞌ fuaꞌ teun goah. Au of ufaniꞌ ko sin!'
7Onait ho baꞌe of nataah ko mnak, 'Airoo, ma ho msaꞌ ate! Au ꞌtuup aꞌfiin jen ate, ho uum he mpooꞌ kau goo! Eonꞌ ein au uꞌretuꞌ ꞌrair sin. Riꞌaan ein antupan nrarin. Neu, kais muꞌtooꞌ, baꞌe! Neot es anteniꞌ!'
8Maski on naan amsaꞌ, mes mimnau mirek-rekoꞌ. Maski tuaf naan ka nfeen fa he nfee ko, natuin ho reꞌ naan in baef, mes karu ho mtoit je piut-piut, in of anfeen am anfee ko.
9On naan amsaꞌ rais onen.
Amtoit piut-piut meu Uisneno;
In of anfee ma nnonaꞌ.
Maim piut-piut;
In of naruruꞌ ranan.
Amhaman piut-piut;
In of nasoin enoꞌ.
10Fin sekau-sekau reꞌ antotin piut-piut neu Uisneno, of antoupun. Amnamit piut-piut, of napenin. Ahaman piut-piut, In of nasoin enoꞌ. 11Hi mitenab miit! Hi miit mahonit mee, reꞌ karu in aanh ee ntoit ikaꞌ te, anfee ne kaunaꞌ? 12Aiꞌ, riꞌaan ee ntoit maun-tenoꞌ te, anfee ne kbiti? Ka neu he on na fa, aiꞌ? 13Mansian ii ro maufinu. Mes hi Amaꞌ abit sonaf neno tunan naan, In reokn ii kah een. Onaim karu mansian amaufiunt ein on reꞌ hi, amroim he mfee baer reko meu hi aanh ein, saaꞌ antein Amaꞌ Uisneno! In ka nfee naan ahaa ki fa saaꞌ-saaꞌ reꞌ hi mperluu sin, mes anneis naꞌko naan, In nfee In Asmaan Akniunꞌ ee neu tuaf-tuaf reꞌ ntoit Je."
Usif Yesus ka npaek fa kuasa naꞌko niut reuꞌf ein sin aꞌnakat
14Neot es, Naiꞌ Yesus anriuꞌ napoitan niut reꞌuf naꞌko amuut es. Onaim amuut naan naꞌuab anfain. Atoin ein anmasahun. 15Mes bian naꞌuab ein am nak, "Batuur, In bisa nriuꞌ nitu! Natuin In napein kuasa naꞌko niutn ee sin aꞌnakat, es reꞌ Balsebul."+
16Bian he nsobaꞌ Naiꞌ Yesus. Rarit sin ntoit Je he In nmoeꞌ naan rais sanmakat es antein, he nakriraꞌ sin am nak, In kuasa naan batuur-batuur naꞌko Uisneno.+
17Mes Naiꞌ Yesus nahiin nain sin roen reꞌuf naan. Onaim In naꞌuab am nak, "Karu anbi pah es, in toon guin anmamusun piut, pah naan of kpeteꞌ-kpeteꞌ. On naan amsaꞌ anbi uim jes in nanan, abitan umi naan karu anmatoen piut-piut ate, umi naan, ro kah een! 18Onaim karu niut reuꞌf ein anmamusun ma anmariꞌun es nok es, henat sin aꞌnaakt ee ka bisa naprenat sin fa ꞌroo-ꞌroo ntein! Onaim ka ntaam fa neu ronef, karu hi mak, Au ꞌpaek niut reuꞌf ein sin kuasa he ꞌriuꞌ upoitan niut reꞌuf! 19Mimnau he! Hi ngguin amsaꞌ anriuꞌ nahinin nitu. Sin npaek kuasa naꞌkon niutn ee, oo? Kaah fa! Onaim hi kais miꞌuab tafiꞌ-tafiꞌ mak, Au ꞌpaek niutn ee sin kuasa he ꞌriuꞌ nitu. Hi ngguin kiim of nafekan am nak saaꞌ reꞌ hi mtuꞌiran sin meu Kau naan, ansanan. 20Mes karu Au batuur-batuur aꞌriuꞌ nitu ꞌpaek kuasa naꞌko Uisneno, naan nakriir on nak Uisneno In apreent ee et hi maatm ein naan. Mes, on reꞌ hi ka mikeo maan fa feꞌ.
21Karu tua maꞌtain es annaaꞌ suniꞌ-kenat nbi in aꞌniman aꞌrii-ꞌneꞌu ma npao in umiꞌ, in baerꞌ ein of ka namnekun fa. 22Mes of anmuiꞌ tua maꞌtain es antein maꞌtaniꞌ nneis, neem ma nbaan niis ne, rarit nait nabaak neik tuaf naan in suniꞌ-kenat sin. Rarit nnau neik nain tuaf naan in aꞌmuiꞌk ein ok-okeꞌ, ma nbait sin neu iin ee. Aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, tua maꞌtain ahunut naan in npirsai batuur-batuur in suniꞌ-kenat sin. Mes oras ia, in ka bisa nharap sin fa goen antein.+
23Mimnau mirek-rekoꞌ! Sekau reꞌ ka nmapartein fa nok Kau, in reꞌ naan, Au musu. Ma sekau reꞌ ka nmaturun nok Kau fa nbi Au mepu, in reꞌ naan anmoꞌe haa taisibu."+
Niut reꞌuf nfain neu in umi mnasiꞌ
24Naiꞌ Yesus antuut antein In uaban am nak, "Karu hit triuꞌ nitu npoi naꞌko tuaf es, in naen neu baer ruman he nasnaas. Natuin in ka napein fa bare reꞌ natai nok in romin, onaim in natenab nak, 'Aah! Au ka upein fa bare on reꞌ ia te, reko nneis au ꞌfain ꞌeu au barak neno naan.' 25Rarit in ntebi nfain neem, ma niit bare naan, ansaup nakniunꞌ ee goen, ma nkikin anrair je goen. 26Onaim nitu naan annao noꞌen in partein hiut, reꞌ maufinu nneis. Rarit sin nnaon natuan nbin atoniꞌ naan, ma sin nbaan ee buꞌ-buaꞌ. Onaim oras ia, tuaf naan in aꞌmoin ii, nreꞌu nneisi ntein."
Tuaf reꞌ ua-reko nneis-neisi
27Oras naiꞌ Yesus naꞌuab feꞌ nok too mfaun ein naan, anmuiꞌ bifee jes anbi naan ankoaꞌ am nak, "Aijoo! Ho ainaꞌ ua-reko, natuin in nahoniꞌ naan Ko, ma nasuus naan Ko, tua!"
28Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Batuur, ain! Mes tuaf reꞌ ua-reko nneis ji, es reꞌ tuaf reꞌ antakan in rukin ma anneen Uisneno In Kabin ma Prenat, ma nmoeꞌ natuin sin!"
Sin ntotin he Usif Yesus nakriraꞌ bukti feꞌ!
29Oras too mfaun ein naub naan Naiꞌ Yesus on naan ate, In nmurai naꞌuab am nak, "Mansian oras ia, suma nmoꞌ-moꞌe haa rais maufinu. Sin para ntoit Kau he ꞌmoeꞌ rais sanmakat neu sin, he sin nahinin nak Au reꞌ ia, batuur-batuur Uisneno Iin Ja. Te kaah, unuꞌ te Uisneno anfeen sin rais sanmakat anpaek In mafefa kninuꞌ, naiꞌ Yunus. Naan noo goah. 30Unuꞌ te, naiꞌ Yunus natoon neu abitan kota Niniwe nak, sin ro he naꞌpisan feꞌ. Onaim saaꞌ reꞌ anjair neu naiꞌ Yunus afi unuꞌ te, anjair tanar neu sin mnak, Uisneno es anreek haefn ee. On naan amsaꞌ anmatoom nok Kau, Mansian Batuur-Batuur. Au ꞌuum he utoon ki mꞌak, hi ro he miꞌteꞌun ma miꞌpiis feꞌ. Ma saaꞌ reꞌ anjari nbi Kau, naan of anjair tanar neu tuaf-tuaf oras ia mnak, tebes Uisneno es reꞌ anreek haefan Kau.+
31Of anbi neon amsoupt ee on naan ate, karu Uisneno nhake njair afeek rasi, of bifee usif naꞌko haaꞌ-nua, nmoni nfain ma nhake njair saksii. In of anruur ki ok-okeꞌ reꞌ amonit oras ia mnak, 'Hi arki amoont ein!' Unuꞌ te uis bifee naan neem naꞌko ꞌroo-ꞌroo he niit kuun usif naiꞌ Soleman in mahinin. Te kaah, oras ia anmuiꞌ Tuaf es et hi sonam ma hi tnaanm ein, reꞌ maꞌtaniꞌ nneis naꞌko usif naiꞌ Soleman. Mes hi ka mfairoir maan Ee fa kreꞌ-reꞌo msaꞌ!+ 32Ma in ka nmees fa! Abitan Niniwe msaꞌ of anfenan ma nruur hi amonit oras ia mnak, 'Hi arki amoont ein!' Sin naꞌuab ein on naan, natuin neno naan, oras naiꞌ Yunus annao natoon neu sin Uisneno In roimn ee, sin naꞌpiis nanin. Te kaah, oras ia Tuaf maꞌtani nneis naꞌko naiꞌ Yunus anmoin nok ki et hi sonam ma hi tnaanm ein ate, mes hi ka miꞌpiis fa kreꞌo msaꞌ!"+
Neek meuꞌ-sineꞌ
33Naiꞌ Yesus antuut antein In uaban am nak, "Atoniꞌ nout pauk anaꞌ, rarit nateek je nbi ꞌratan, he in ntanaꞌ keꞌen neu abitan naan ok-okeꞌ. Ka tiit fa es he nout paku, rarit nait iꞌkora, ma ntoeb paku naan!+ Naan ka mapakeꞌ fa!+ 34Hi maatm ein naan on reꞌ paku. In ntanaꞌ nameu hi neekm ein. Karu hi maatm ein nameisꞌokan, hi mkius meik neek maufinu. Mes karu hi maatm ein meꞌun, hi mkius meik neek akninuꞌ reko. 35Ampanat he meꞌu nbi hi neekm ein naan, nmeuꞌ-siin batuur-batuur on reꞌ manas. Meꞌu nbi hi neekm ein naan, kais on reꞌ funan, reꞌ suma nfee haa mafof. 36Karu hi neekm ein meꞌun, tar antea ka tiit fa kobaiꞌ aan meisꞌookn es, hi ꞌmoinm ein of meꞌun on naan amsaꞌ, on reꞌ pauk koꞌu reꞌ antanaꞌ hi ꞌmonim."
Usif Yesus nakain atoin Yahudis sin aꞌnaak rais pirsait ein
37Naiꞌ Yesus naꞌuab anrair on naan ate, anmuiꞌ naan atoin es naꞌko partei pirsait Farisi, naskau Goe he nbukaen on in umi. Antean nee te, Naiꞌ Yesus antaam ma ntook. Rarit sin nbukaen nbin mei mnahat. 38Mes uim tuaf ee nsanmaak, natuin Naiꞌ Yesus nbukae, mes ka nafaun fa In aꞌniimk ein, natuin atoran atoin Farisis sin.
39Rarit Naiꞌ Yesus natoon ee mnak, "Hi atoin Farisis, ro maꞌtaniꞌ! Hi ro mnaaꞌ miher-heran hi atoran rais pirsait! Hi mimnau meu reꞌ he msaef mikninuꞌ ꞌpikaꞌ-ꞌsonoꞌ ma kraas ein sin koitk ein tar narim-riman, mes hi ka mimnau fa he mikninuꞌ hi nekam oemeetn ein reꞌ maufinu, ma akoomt ein naan! 40Hoe amonot! Kais amnikan. Uisneno es reꞌ anmoeꞌ aof-kotif. In es reꞌ anmoeꞌ aof-nanaf amsaꞌ. 41Reko nneis, hi mfee meu atoin kasian ein saaꞌ-saaꞌ reꞌ hi mmuꞌi, he hi bisa kninuꞌ mbi Uisneno In human ma In matan.
42Hi atoin Farisis arki! Hi of mipein siraak! Anmatoom nok rais bait boꞌ neu Uisneno, hi msoiꞌ sin ok-okeꞌ, anaꞌ-koꞌu. Tar antea hi roet bumbu aanꞌ-anaꞌ on reꞌ sipaꞌ ma aijonuus amsaꞌ, hi msoiꞌ sin! Mes hi ka mfairoir maan fa rais maꞌtain ein. Rasi anmatoom nok manekat meu Uisneno, ma rasi anmatoom nok taibaꞌ, hi mnikan main sin een! Batuur, hit ro he tfee Uisneno in sapaan, mes kais atnikan tain areꞌ rasi reꞌ pentiing anneis.+
43Hi of mipein siraak! Natuin hi mroim he maim bare ma mtook maat ambi uim oen ein, ma mrom-roim he biak ein anhormaat ki karu hi mibua mbi too mfaun ein sin humak ma sin maatk ein.
44Hi of mipein siraak! Natuin hi on reꞌ faut baik natef reꞌ mnera-mneraꞌ. Tuaf annao nbi naan ate, sin ka nastunan ma nahinin fa, natuin ka tiit fa faut baik natef et naan, mes noup baraf naan in naan ee, foo puun ii kah ein. Te kaah, tatuin hit harat, tuaf reꞌ anteri nbi faut baik natef, naan anhaiꞌniis in tuan, onaim in ka nabeiꞌ fa he ntaam neu uim onen. Hi atoin Farisis on reꞌ faut baik natef! Hi mmoeꞌ jom on reꞌ atoniꞌ kninuꞌ batuur-batuur. Mes hi nekam naank ein naan, naheun nok tenab meisꞌokan."
45Anmuiꞌ ahiin rais hukum Yahudi es anbi naan, anꞌoet Naiꞌ Yesus In uaban naan am nak, "Aam Tungguru! Ho uab ein feꞌe na ntoom kai msaꞌ!"
46Rarit Naiꞌ Yesus nataah ee mnak, "Batuur! Hi ahiin rais hukun Yahudi, maut he hi mipein siraak amsaꞌ! Hi ka mturun fa tuaf he napein maꞌkafaꞌ, mes hi miꞌbabaꞌ susat nok hi atoran pirsait reꞌ hi mmoꞌ-moeꞌ sin naan, he mhaꞌfeen too. Rarit hi misahab atoran humaꞌ-humaꞌ reꞌ naan neu too. Mes hi tuaf es amsaꞌ ka amturun fa meiki kruruꞌ meseꞌ msaꞌ.
47Hi of mipein siraak! Hi mteuꞌ-bain om he mihakeꞌ faut tugu meu Uisneno In mafefa kniun uun ein, he mhormaat sin. Te kaah, hi beꞌi-naꞌi sin es anroor niis mafeef ein naan! 48Hi taos meseꞌ mok hi beꞌi-naꞌi sin. Sin ntitar napoitan Uisneno In mafeef ein, ma nroor naꞌmaet sin. Rarit hi mihakeꞌ faut tugu meu mafeef ein naan, he njair tanar am nak, hi mroim mituin hi beꞌi-naꞌi sin. 49Nok ranan naan, Uisneno reꞌ nahiin nain sin ok-okeꞌ, naꞌuab niit am nak, 'Au of aꞌreek haefan Au mafefa kninuꞌ ma au haef bian sin neu too Israelas sin. Rarit sin anhaꞌmuiꞌ bian, ma nroor niis bian.'
50-51Tuaf reꞌ anmoin oras ia, ro he nasaah tahas naꞌko tuaf-tuaf reꞌ naꞌmaet Uisneno In mafeef ein. Naan ansoiꞌ sin naꞌko oras Uisneno nmoeꞌ pah-pinan ia, nmurai naꞌko naiꞌ Habel in aꞌmaten, tar antea amuin reꞌuf, es reꞌ naiꞌ Sakarias. In reꞌ naan es reꞌ anroor goe nbi mei fuat ma Keꞌen Akninuꞌ sin atnanak anbi Uim Onen Uuf. Hi misaah maan kiim sin hukun naan amsaꞌ!+
52Hi ahiin rais hukun Yahudi arki! Hi of mipein siraak! Natuin hi mnaaꞌ aꞌretu ꞌfoꞌe reꞌ bisa mretu ꞌfoe enoꞌ, he atoniꞌ nahiin narek-rekoꞌ Uisneno In romin. Mes hi ka mtaam mok kiim fa, tua. Hi maufinu nneis-neis ji, hi mꞌekaꞌ atoniꞌ in ranan, he sin kais antaman neun naan!"
53-54Oras Naiꞌ Yesus naꞌuab anrair on naan ate, tunggur agaam ein ma atoin Farisis sin anmaheek niis Ne. Anmurai oras naan, sin natanan rasi humaꞌ-humaꞌ he nakreo namouf Naiꞌ Yesus. Sin nꞌator asraak he namin rasi humaꞌ-humaꞌ nok Ne.


1 Korintus 11:22
22On mee es reꞌ ia!? Hi ka mmuiꞌ kiim fa umi he mbukae ambi naan, aa oo? Aiꞌ hi sairt ii he mireuꞌ Uisneno In jemaaꞌt ein sin kaan foo meniꞌ? Aiꞌ hi he mimaebaꞌ amaꞌmuiꞌt ein? Hi mroim he au uꞌuab on mee? Mroim he au ꞌboꞌis ki ꞌbi rasi reꞌ ia, oo? Ka neu fa, tua!


Naiꞌ Lukas 18:25
25Hit tataib ee nok rasi bian. Ka neu fa he bikaes unta ntaam neu in oꞌof anpeoꞌ aent ee konan. On naan amsaꞌ atoniꞌ reꞌ suma nharap ma nafnekan anbi in aꞌmuꞌin, mes ka nharap ma nafnekan fa neu Uisneno, ka neu fa he in ntaam neu sonaf neno tunan."


Naiꞌ Lukas 4:25-26
25-26Tait iꞌtopeꞌ naꞌko Uisneno In mafefa kninuꞌ, kaꞌo Elia. Neot es, uurn ii ka nmouf fa toon teun ma stenaꞌ. Oras naan, anmuiꞌ bifee banuꞌ mfaun nbi pah Israꞌel. Mes Uisneno ka nreek fa naiꞌ Elia he nturun too Israelas sin. Mes Uisneno nreek ee he nnao nturun baun es anbi kuan Sarfat npaumaak kota Sidon. Te kaah, bifee banuꞌ naan, ka atoin Yahudis fa. Mes in npirsai Uisneno In kuasan.
27Tait iꞌtopeꞌ bian naꞌko Uisneno In mafefa kninuꞌ, naiꞌ Elisa. Oras naan, anmuiꞌ atoin Yahudis amfaun napenin meen nui-atrokiꞌ nbi pah Israꞌel. Mes Uisneno ka narekoꞌ sin fa. Uisneno suma nreun naiꞌ Elisa he narekoꞌ tuaf meesꞌ aah, kaan ee naiꞌ Naꞌaman. Te kaah, amenat naan atoin Sirias, ka atoin Yahudis fa. Mes in npirsai Uisneno In kuasan."


1 Korintus 15:27
27Anbi Suur Akninuꞌ Uisneno matuꞌi mnak, "Uisneno nmoeꞌ areꞌ kanan saaꞌ reꞌ In niis naan sin, he naꞌruir ein neu Tuaf reꞌ In nbaꞌan he nreek Ee neem." Oras antui mnak, "areꞌ kanan saaꞌ reꞌ In niis naan sin, he naꞌruir ein neu Tuaf", nakninuꞌ nrair nak, Uisneno ka ntaam fa neu naan. Fin Uisneno kuun es reꞌ nait Je njair Usif neu areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ.


Roma 1
Saloom
1Surat reꞌ ia naꞌko au, naiꞌ Paulus kau. Uisneno npiir naan kau ꞌjair Yesus Kristus In haef. Rarit In nait kau ꞌjair Kristus In aan renuꞌ ma aan rekaꞌ he ꞌnao utoon aꞌbi mee-mee anmatoom nok In Rais Reko.
2-3Un-unuꞌ te, Uisneno nꞌator nain he In mafefa kniunꞌ ein antuin anmatoom nok Rais Reko anbi In Suur Akninuꞌ. Anbi Surat naan, Uisneno anbaꞌan he nsonuꞌ In Anah, Naiꞌ Yesus, he njair mansian. Oras ia, In rais manbaꞌan naan anjari nrair, natuin Naiꞌ Yesus neem anrair anjair mansian, reꞌ naꞌko usif naiꞌ Daut in sufan. 4Anbi rasi bian, Uisneno nakriraꞌ bukti mnak, Yesus Kristus, In Aanh aa kuun amsaꞌ. Fin Naiꞌ Yesus In Asmanan, kninuꞌ batuur-batuur, humaꞌ meseꞌ on reꞌ Uisneno. Ma Uisneno npaek In kuasa he namonib nafaniꞌ Naiꞌ Yesus naꞌko In aꞌmaten. Naꞌko rasi naan, hit tahiin tak, Uisneno In Anah naan, es reꞌ Naiꞌ Yesus, hit Usiꞌ.
5Naiꞌ Yesus nakriraꞌ In nekan arekot neu kau, fin In npiir ma nbetis naan kau ꞌjair In haef, he utoon In rais manbaꞌan aꞌbi mee-mee. Fin In nroim he tuaf-tuaf reꞌ ka atoin Yahudis fa msaꞌ, anpirsai Je, ma nmoin natuin In romin. Au ꞌromi msaꞌ he uuf-uuf ma pah-pah anpirsain neun Kristus, ma nmonin natuin In romin.
6On naan amsaꞌ, hi abit kota Roma. Hi mneem ein miꞌko pah ma uuf amfaun ambi bare-bare. Yesus Kristus anpiir naan ki mnak, "Iim nai! Iim he mjair Au ngguin!" 7Etun au ꞌsonuꞌ surat ia ꞌeu ki, hi abit Roma, ma umnaub ki mꞌak, Uisneno anneek ki. In ntoit ki msaꞌ he hi mjair Iin na reꞌ ammoni kninuꞌ.
Au ꞌonen he hit Amaꞌ Uisneno, ma hit Usiꞌ Yesus Kristus, nakriraꞌ Sin nekak arekot, ma nfee ki mamut, rameꞌ es nok es, ma taininaꞌ.
Naiꞌ Paulus anꞌonen ma nteek in partei ngguin
8Nahunu te, au ꞌtoit makasi kouꞌ-koꞌu ꞌeu Uisneno, natuin Yesus Kristus anmeup et hi neekm ein. Au ꞌtoit makasi msaꞌ, natuin tuaf-tuaf reꞌ natuan nbin bare-bare nbin prenat pah Roma in naan ee ok-okeꞌ, naꞌuab ein anmatoom nok hi rais pirsait meu Naiꞌ Yesus.
9Au ꞌonen piut-piut ma ꞌteek ki. Batuur! Uisneno neikn On nahini mnak, saaꞌ reꞌ au uꞌuab ee reꞌ ia, ro batuur! In nahini msaꞌ, au ꞌmeup nok nenuf maꞌtaniꞌ, he utoon Rais Reko naꞌko Uisneno In Anah. 10Ansuun oras au ꞌonen, au ꞌtoit ꞌak on nai: "Uisneno, au tuak ii kuuk ka uhiin fa in raan ii on mee. Mes karu natuin Uisneno Ho romim, mfei ranan he au ꞌnao ꞌkius au partei ngguin etan kota Roma."
11Au ꞌonen on naan, natuin au umnau ki he ꞌiit ꞌaan ki, he au bisa ꞌbait ꞌeu ki kuasa naꞌko Uisneno In Asmanan, he hi mjair Uisneno Iin na, reꞌ naran ma ntahan maꞌtaniꞌ. 12Au sairt ii on nai: karu au ꞌjair he ꞌuum ma utua ꞌok ki, au he ꞌhaꞌtain ki, he hi neek pirsait naan nakiiꞌ naheer anteniꞌ. Ma au ꞌroim he hi mhaꞌtain au neek ii msaꞌ.
13Aok-bian manekat arki! Au ꞌroim he hi mihini mmak, fani-fani au sairt ii he ꞌeitiꞌ ꞌmakius ki ꞌbi kota Roma naan. Mes antea oras ia, ka bisa fa feꞌ. Karu au ꞌjair he ꞌuum, au ufnekan ma ꞌharap anmuiꞌ tuaf amfaun anpirsai maꞌtaniꞌ neun Kristus feꞌ, on reꞌ anbi bare bian sin. Nok ranan naan, au ꞌmeupk aan napein in afan arekot.+
14-15Maski on mee msaꞌ, au ꞌnaben ate au ro he utoon Uisneno In Rais Reko ꞌeu sekau-sekau goah. ꞌEu tuaf apaek aꞌuab Yunani, aiꞌ ꞌeu atoin jintiu aiꞌ afuat anbi rais pirsait amnaaꞌ reꞌ anpaken uab bian sin, aiꞌ ꞌeu aꞌnaet ein, aꞌbaut ein, aiꞌ askorat sin, aiꞌ ka askorat fa msaꞌ. Es naan ate, au ubarab aꞌrair he ꞌeit ꞌeu kota Roma, he ꞌmakius ꞌaan ki.
Uisneno In Rais Reko, anmuiꞌ kuasa he nsoi nafetin mansian ein ok-okeꞌ
16Au ka umaeb ok fa kreꞌo msaꞌ anmatoom nok Usif Yesus In Rais Reko. Fin karu nmuiꞌ tuaf reꞌ anpirsai Uisneno, Rasi naan anmuiꞌ kuasa naꞌko Uisneno he nsoi nafetin tuaf naan naꞌko in sanat ma penu sin. Atoin Yahudis sin nahiin rasi ia nahun-hunun, rarit naꞌ uuf ma pah bian.+ 17Rasi naan nakriraꞌ Uisneno In ranan he narekoꞌ tuaf asanat amsaꞌ. Rasin reꞌ naan bisa njarin, asar tuaf anpirsai Je. Fin matuꞌi et Uisneno In Suur Akninuꞌ mnak,
"Tuaf ro he npirsai Uisneno feꞌ,
naꞌ sin bisa narekon ma nmarameꞌ nok Ne.
Fin karu sin nmonin ma npirsai Je,
naꞌ sin napenin ꞌmonit amneot ma amnonot."+
Uisneno natooꞌ neu tuaf reꞌ ka nroim fa he nahiin Je
18Mes Uisneno natoon anrair nak on nai: anmuiꞌ tuaf reꞌ ka nrae natuin Ee fa. Ma bian anmoꞌen rais maufinu humaꞌ-humaꞌ. Mes Uisneno ka ntoup fa sin aꞌmoeꞌk ein naan. Anbi sin nekak naank ein, sin nahini nrarin saaꞌ-saaꞌ es reꞌ batuur. Maski on naan amsaꞌ, mes sin nmoꞌen rais amreꞌut piut-piut sin. Sin nfuriꞌ tuaf-tuaf sin, onaim tuaf-tuaf ein naan ka nahini nteinꞌ ein fa, mee es reꞌ batuur. Etun Uisneno he nasanut hukun neu sin naꞌko neon goe tunan. 19-20Tuaf-tuaf ein reꞌ ia, ka napenin fa rasi ꞌsukif he namneob ok, fin rasin reꞌ tuaf bisa nahiin anmatoom nok Uisneno naan, naan mahiniꞌ ma nakninuꞌ nrair. Natuin In neikn On es reꞌ nakriraꞌ sin! Au sairt ii on nai: anmurai naꞌko oras In nmoeꞌ neno tunan ma pah-pinan antea oras ia, karu anmuiꞌ tuaf he nahiin rasi anmatoom nok Uisneno In tuan ma In kuasan reꞌ ka natfeek fa, bisa! Maski Uisneno In tuan naan ka mamnitaꞌ fa, mes hit mansian ii bisa tahiin Je feꞌ, nanete npeoꞌ saaꞌ reꞌ In nmoeꞌ sin. Etun au ꞌak, amaufiunt ein ka napenin fa rasi ꞌsukif he namneob sin tuak ein antein am nak, "Au ka uhiin fa saaꞌ-saaꞌ anmatoom nok Uisneno."
21Onaim maski sin nahinin anmatoom nok Uisneno, mes sin ka nromin fa he nmanauk Ee mnak, "Uisneno naan, hit Uisneno!" Sin ka nromin fa msaꞌ, he ntotin makasi neu Ne. Rarit sin teenb ein antaisibun, tar antea sin ka nahinin fa saaꞌ-saaꞌ antein reꞌ batuur. Sin ntakaꞌnaan ein, ma naꞌuab ein rais poi humaꞌ-humaꞌ anmatoom nok Uisneno In tuan. Ma sin neek ein nameisꞌokan.+
22Sin es-es ate naiks ok am nak, "Au reꞌ ia, tuaf reꞌ nahiin rasi mfaun!" Maski sin nateenb ein on naan, mes batuurn ii, sin reꞌ naan, anmonon on reꞌ ukum. 23Rarit sin ka naꞌbesan fa neun Uisneno reꞌ maꞌtain reꞌuf naan, fin sin nak, "Hai ka mperluu fa Uisneno on reꞌ naan!" Mes sin nmurai naꞌbesan neun faut marunaꞌ humaꞌ-humaꞌ, on reꞌ mansian. Rarit sin naꞌbesan neun faut marunaꞌ on reꞌ koro, ma on reꞌ muꞌit bian, tar antea on reꞌ kaun ein amsaꞌ. Nok ranan naan, sin ntorak Uisneno reꞌ ka bisa nmaet fa, ma nseun Ee nok bare ꞌmaten!+
24Etun Uisneno nafetin ma nkonan sin on reꞌ naan, he sin nmoꞌen natuin sin roimk ein kuuk. In nkonan sin he nmoꞌen rais maufinu reꞌ naꞌuu ma naꞌbaaꞌ et sin neek ein. Tar antea sin ka namaeb ok fa ntein. Rarit sin nꞌoemetab sin aok ein humaꞌ-humaꞌ, ma sin anmamoꞌen on naan neu tuaf bian sin aok ein. 25Anbi sin nekak naank ein, sin nahini nrarin noniꞌ reꞌ batuur anmatoom nok Uisneno, mes sin ka ntae natuin ein fa. Sin teenb ein namreꞌun nrarin, rarit sin nateenb ein am nak, "Reko nneis, maski hit tmoeꞌ humaꞌ-humaꞌ tar antea tamreꞌu tmate msaꞌ, ka nmuiꞌ fa resiko saaꞌ-saaꞌ!" Sin naꞌbesan neun baerꞌ ein reꞌ Uisneno nmoeꞌ sin, mes sin ka nromin fa he naꞌbesan neun Uisneno reꞌ anmoeꞌ baerꞌ ein naan! Sin nmoeꞌ sin tuak ein on reꞌ atoin ahinit ma amanoet anbin rais pirsait, te kaah, ruman, ka maꞌupan ma maꞌosaꞌ fa.
Fin reꞌ batuurn ii, hit arkit mansian kit, ro he tpures ma taikas, ma thormaat teu Uisneno piut-piut! Naan es reꞌ maꞌosaꞌ ma maꞌupaꞌ!
26Natuin sin maufiunk ein reꞌ naan, etun Uisneno nafetin ma nkonan sin he sin nmoꞌen rais reꞌuf natuin sin roimk ein kuuk. Rarit sin naꞌhaek ein tafiꞌ-tafiꞌ, ma ka namaeb ok nahinin fa. Sin feek ein ka nromin fa he ntupan nok sin moenk ein anteniꞌ, mes sin nromin neu saaꞌ reꞌ ka on fa reꞌ biasa. Fin bifee ji antuup nok bifee! 27Atoin ein anmoꞌen on naan amsaꞌ! Sin ka nromin fa he ntupan nok sin feek ein antein! Mes sin ntupan nok atoniꞌ! Sin ka namaeb ok fa kreꞌo msaꞌ. Etun sin napenin hukun natai nok sin sanat! Fin sin ntebin ma nbeon naꞌkon ranan reꞌ amneot ma amnonot.
28Sin nateenb ein nak, "Reko nneis, kais taꞌkiiꞌ itbi Uisneno." Etun Uisneno nafetin ma nkonan sin on reꞌ naan, he sin nmoꞌen natuin sin roimk ein kuuk! Onaim sin suma nateenb ein rais amreꞌut anmees jah! Rarit sin nmoꞌen kuuk ꞌmoeꞌ ruum-ruum!
29Sin iꞌmoink ein naheun nok rais maufinu humaꞌ-humaꞌ. Sin ka nmoeꞌ nahinin fa rais reko, mes suma nmoeꞌ nahinin rais maufinu ma amreꞌut anmees. Sin nakoman. Sin natuun ein tenab amreꞌut. Sin amantiuns ein. Sin nroron mansian. Sin amatoes ein. Sin aputa-kriut ein. Sin apoit ein. Sin afeef akreot ein. 30Sin nromin he naꞌuab naꞌreꞌuf es in kanan. Sin nsaken Uisneno. Sin ka nahiin fa harat. Sin nkanaꞌpaar biak ein. Sin naꞌnaeb sin tuak ein. Sin namin tenab amreꞌut humaꞌ-humaꞌ. Sin nromin he nraban mahoint ein. 31Sin ka natniin fa saaꞌ reꞌ batuur. Sin ntanhai kuuk sin rais manbaꞌan, tar antea atoniꞌ ka npirsai sin fa ntein. Sin ka nneek fa sin aok-biak ein. Sin ka nmuꞌin fa rais kasian akreꞌo msaꞌ.
32Sin nahini nrair Uisneno In atoran reꞌ nak, tuaf reꞌ anmoeꞌ maufinu on reꞌ sin, tebes namneo, sin ro he napenin hukun aꞌmaten. Maski sin nahini nrair atoran naan, mes sin nmoꞌen rais maufinu ruum-ruum piut. Sin anfuriꞌ tuaf bian he nmoꞌen maufinu on naan amsaꞌ! Naan ro bainesiꞌ!


Roma 8:20
20Fin Uisneno nmoeꞌ neno tunan ma pah-pinan, ma in afan-neesn ein ok-okeꞌ, he natuin In sarit. Ka njair fa, ka natuin fa sin nroimk ein, mes natuin Uisneno In romin. Fin In nhukun sin ma nkonan sin he sin namreꞌun nkonon. Maski on naan amsaꞌ, mes anmuiꞌ rasi fnekan ma harap feꞌ.


Roma 14:22
22Au sairt ii on nai: karu ho mꞌaaꞌ nekaf mok Uisneno, rarit ho mufeek am mak, ho mroim he mpirsai Je nmatoom nok bukaet, ho mupein upaꞌ ma paꞌe, fin rasi naan beres anrair. Kais mutenab mak, ho mmoꞌe msaan, aiꞌ kaah. Fin ho mufeek amrair on naan ate.


Roma 2
Uisneno natooꞌ msaꞌ neu atoin Yahudis reꞌ In npiir naan sin
1Ho mneen amrair rais maufinun feꞌe na. Rarit of oniꞌ ho mutenab am mak, "Airoo! Atoin ein sin maufinu bainesiꞌ!" Karu ho mutenab on naan ate, ampaant om, oo! Fin ho maufinu on naan amsaꞌ. Etun ho ka mmuiꞌ fa rasi ꞌsukif he mumneob om, mak ho reꞌ naan, sekau. Karu ho mak, biak ein anmaufinun, onaim sin ro he napenin hukun, kais amnikan mak, naan ho muroib sanat meu ho tuam aan kuum. Fin ho ammaufiun on naan amsaꞌ!+ 2Mes hit tahiin, karu Uisneno anfee hukun neu tuaf reꞌ anmoeꞌ rais maufiun ein, ro tebes In nafeek sin rasin naan, natai ma namnoon. 3Aiꞌ on mee? Of oniꞌ ho mutenab am mak, "Tuaf amaufiunt ein, ro tebes he napenin Uisneno In hukun." Te kaah, ho mmoeꞌ rais maufinu on reꞌ sin imsaꞌ. Mes ho mutenab am mak, "Hukun Uisneno naꞌroo naꞌko kau." On nai te, in aꞌsuikn ii saaꞌ?
4Uisneno nakriraꞌ In nekan arekot neu ko. In nsabaar ma nneek amnaun anmatoom nok ho ꞌmoeꞌm ein. Mes nansaaꞌ am es ho ka mkisu mtoom Ee fa? Of oniꞌ ho ka muhiin fa mmak, In nakriraꞌ In nekan arekot neu ko, he ho mufetin ma musaitan ho sanat ma penu sin, ma mtebi mfain meu Ne.
5Mes ho reꞌ ia, aꞌnaak fatus ma ka mroim fa he mutniin! Ma ho ka mroim fa he musaitan ho sanat ma penu kreꞌo msaꞌ! Onaim ho mmoeꞌ he ho rais hukun sin maꞌfenaꞌ nteinꞌ ein. Oras pah-pinan ia namsoup, Uisneno of nataib mansian ein ok-okeꞌ sin aꞌmoink ein. Ma mansian ein ok-okeꞌ of nahinin nak, Uisneno nafeek tuaf-tuaf sin raisk ein, ro natai ma namnoon. Oras naan, In hukun ko maꞌfenaꞌ, natuin In ka ntoup fa ho ꞌmoꞌem maufiun ein. 6Ho ꞌmonim on mee te, Uisneno of anbaras natuin ho ꞌmoꞌem naan.+
7Fin tuaf reꞌ anmoeꞌ rais reko piut-piut, In of anfeen sin ꞌmonit amneot reꞌ ka natfeek niit fa. Sin esan reꞌ antoupun rais hormaat, kaan reko, ma nmonin piut-piut nok Ne. 8Mes Uisneno ka ntoup fa tuaf reꞌ anmoeꞌ maufinu. In natooꞌ neu sin batuur-batuur, fin sin suma nahini haa rais maraban. Sin ka nmoeꞌ natuin ein fa rais amneot ma amnonot, fin sin suma nmoꞌen natuin rais maufinu nmees jah.
9Tuaf-tuaf reꞌ nmoeꞌ rais maufiun ein, of napenin susat ma maꞌneꞌat. Maski atoin Yahudis, aiꞌ atoin ka Yahudis fa, sin napenin ok-okeꞌ.+ 10Mes tuaf-tuaf reꞌ nmoeꞌ rais reko, of Uisneno naikas narat-ratan sin, ma nhormaat sin he nmonin nok mamut, rameꞌ es nok es, ma taininaꞌ. Maski sin atoin Yahudis, aiꞌ atoin ka Yahudis fa, sin napenin ok-okeꞌ. 11Fin Uisneno ka npiir fa humaf!+
12Uisneno In Atoran antoom mansian ii ok-okeꞌ. Karu nmuiꞌ tuaf reꞌ ka nahiin fa Atoran naan, ma nmoꞌe nsaan, Uisneno of napaisb ee ma ntitar napoitn ee. Ma karu nmuiꞌ tuaf reꞌ nahiin Atoran naan, mes in nmoꞌe nsaan, Uisneno of anpaek Atoran naan antein he nafeek hukun neu ne. Uisneno of napasib sin ma ntitar napoitan sin, natuin sin ntanhain In Atoran naan. 13Karu mroim he mmarameꞌ mok Uisneno, ka nanokab fa karu mneen In Atoorn ahaa. Fin tuaf ro he nmoeꞌ natuin In Atoran, naꞌ In ntoup sin imsaꞌ. Kais suma mneen aah!
14Maski ka atoin Yahudis fa ka nahiin fa Uisneno In Atoorn ee in afan, mes naꞌko sin kuuk anmuiꞌ tuaf reꞌ anmoeꞌ natuin Atoran naan. Natuin sin neek ein kuuk es reꞌ natonan sin, mee es reꞌ batuur, ma mee es reꞌ ansaan. 15Nok ranan naan sin naruruꞌ mnak, Uisneno In Atoran matuꞌi et sin neek ein, on reꞌ abas reꞌ Uisneno nteun nggoe nbi sin neek ein. Sin nekak naank ein es reꞌ nataib kuuk saaꞌ reꞌ sin nmoꞌe. Rarit sin teenb ein kuuk es reꞌ nakuu sin karu sin nmoꞌen nsanan, ma natonan sin karu nmoꞌen batuur. 16Onaim oras Uisneno nait inrair Yesus Kristus njair Afeek Rasi, In he nparikas tar namnuut rasin reꞌ maꞌnifaꞌ ma maꞌkoroꞌ nbi atoniꞌ in nekan. Au unoniꞌ tuaf-tuaf on reꞌ naan, on reꞌ matuꞌi et Uisneno In Rais Reko.
Maski atoin Yahudis anmoeꞌ natuin Uisneno In Atoran, mes naan ka nsoi nafetin sin fa
17Onaim hi atoin Yahudis, on mee? Hi es reꞌ maikas ma miꞌratan hi tuam ein mak, hi kiim es reꞌ amnaaꞌ Uisneno In Atoran reꞌ In nasaunt ee npeoꞌ kaꞌo Musa. Batuur, aiꞌ kaah? Hi mifeef amsaꞌ anmatoom nok hi ꞌmoinm ein mok Uisneno. 18Batuur! Hi mihini mrair Uisneno In romin. Hi mihini mrair mee es reꞌ reko nneis. Hi mihini mrair rasin ia ok-okeꞌ, natuin tungguurn ein nanoniꞌ nrair ki naꞌko Uisneno In Atoran. 19Hi mpirsai hi tuam ein mak, hi bisa miruruꞌ ranan meu tuaf reꞌ ka nahiin fa he nnao neu mee. Hi maan hi tuam ein on reꞌ meꞌu reꞌ ntanaꞌ neu tuaf reꞌ nmoni nbi meisꞌokan. 20Natuin hi mnaaꞌ Uisneno In Atoran, hi mitenab hi mihiin areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ, ma hi mnaaꞌ areꞌ saaꞌ ii ok-okeꞌ reꞌ batuur. Batuur, aiꞌ kaah? Etun hi mitenab mak, hi bisa minoniꞌ atoin amonot ma riꞌanaꞌ reꞌ ka nahiin fa saaꞌ-saaꞌ.
21Onaim au he utaan ki on nai: hi mroim he minoniꞌ tuaf bian sin, mes nansaaꞌ am es hi ka mroim fa he minoniꞌ kiim saaꞌ-saaꞌ? Hi mroim he msae mimbar, he miprenat am mak, "kais mibaak." Mes nansaaꞌ am es hi kiim mibaak? 22Hi minoniꞌ mak, "Kais ammakaek ma mmakoin mok tuaf reꞌ ka ho moen ja fa, aiꞌ ka ho fee ja fa." Mes nansaaꞌ am es hi kiim ammakaek? Hi msaek batuur-batuur meu baer fuat ein, mes nansaaꞌ am es hi mputa-kriu bareꞌ naꞌko uim fuat? 23Hi mifeef anmatoom nok Uisneno In Atoran, mes nansaaꞌ am es hi mtanhai Atoran naan, ma mimaeb Uisneno on reꞌ naan? 24Fin naꞌko unuꞌ, matuꞌi et Suur Akninuꞌ Uisneno mnak, "Tuaf bian sin ankanaꞌpaar Uisneno In kanan, natuin hi atoin Yahudis hi maufinum."+
Maski atoin Yahudis naꞌheriꞌ, naan ka nsoi nafetin sin fa msaꞌ
25Hi atoin Yahudis ro he miꞌheriꞌ mituin Uisneno In Atoran. Batuur, aiꞌ kaah? Naan anjair tanar nak, hi es reꞌ ammuiꞌ hak he mtoup Uisneno In rais manbaꞌan. Mes karu hi mtanhai Uisneno In Atoran, Uisneno ka ntoup ki fa. Hi mjair on reꞌ atoin ka Yahudis fa, ma atoniꞌ reꞌ ka naꞌheriꞌ niit fa. 26Mitenab mirek-rekoꞌ! Fin karu atoniꞌ reꞌ ka naꞌheriꞌ fa natuin Uisneno In Atoran, Uisneno of antoup goe on reꞌ in atoin Yahudis reꞌ naꞌheriꞌ nrair. On mee? 27Mes ampaant om! Fin karu atoin ka Yahudis fa reꞌ ka naꞌheriꞌ fa anmoeꞌ natuin Uisneno In Atoran, sin naruruꞌ saaꞌ? Sin naruruꞌ hi sanat ma penu mnak, hi atoin Yahudis reꞌ miꞌheriꞌ mrair, amtanhai Uisneno In Atoran, maski hi mnaaꞌ amrair Uisneno In Atoran miꞌko afi unuꞌ.
28Kais mitenab mak, tuaf reꞌ anjair kaꞌo Abraham in sufan-kaꞌun, ma reꞌ naꞌheriꞌ nrair in pasun reꞌ naan es reꞌ anmoeꞌ je njair Uisneno In tuaf reꞌ namneo ma namnoon. Kaah fa, tua! 29Reꞌ anjair Uisneno In tuaf reꞌ namneo ma namnoon, es reꞌ tuaf reꞌ nmarameꞌ nok Uisneno. Fin rasi ꞌheriꞌ reꞌ batuur, reꞌ nmoeꞌ tuaf anjair Uisneno In anah, ka matanar fa nbi aok aꞌpohon, mes matanar anbi nekak, reꞌ Uisneno In Asmaan Akniunꞌ ee nmoꞌe. Uisneno kuun es reꞌ naikas ma nboꞌis tuaf on reꞌ naan, ka mansian fa, tua.+


Naiꞌ Mateos 18
Usif Yesus In atoup noinꞌ ein anmaktaan ein am nak, sekau es reꞌ koꞌu nneisi
1Oras naan, Naiꞌ Yesus In atoup noinꞌ ein neman ma nataan Ee mnak, "Usiꞌ! Sekau es reꞌ koꞌu nneis anbin Uisneno Iin na?"+
2Onaim Naiꞌ Yesus noꞌen naan riꞌaan es, rarit naꞌhaek ee nbi sin atnaank ein. 3Rarit In naꞌuabaꞌ am nak, "Amneen mirek-rekoꞌ! Tuaf reꞌ he njair Uisneno Iin na, in ro he nabanit nahiin in tenab he njair on reꞌ riꞌaan aꞌbaut reꞌ ia, reꞌ ka naꞌnaeb nahiin fa in tuan ii.+ 4Natuin tuaf reꞌ naꞌparan nahiin in tuan ii, on reꞌ riꞌaan aꞌbaut reꞌ ia, in es reꞌ koꞌu nneisi nbi Uisneno In human ma In matan. 5Ma tuaf reꞌ antoup atoin aꞌbaut on reꞌ riꞌanaꞌ reꞌ ia, natuin in npirsai Kau, tuaf reꞌ naan antoupu nrair Kau."
Usif Yesus natoon anmatoom nok tuaf reꞌ nmoeꞌ he tuaf bian anmoꞌe nsaan
6Rarit Naiꞌ Yesus natoon anteniꞌ sin im nak, "Karu nmuiꞌ tuaf reꞌ nmoeꞌ riꞌaan aꞌbaut es anteri nsaan, tar in ka npirsai nteniꞌ Kau fa, ampaant om, oo! Reko nneis atoniꞌ nfuut nakfirit faut kouꞌ goes+ anbi in neon, ma nporin nataam ee neu tais je tnanan. 7Pah-pinan ia baer siraak batuur, natuin nmuiꞌ rasi mfaun reꞌ anmoeꞌ tuaf anmouf neu sanat. Mes tuaf reꞌ siraak anneis, es reꞌ tuaf reꞌ anmoeꞌ taos tafiꞌ-tafiꞌ, he tuaf bian nmoꞌe nsaan.
8Karu ho mmoꞌe msaan meik ho ꞌnimam, aiꞌ ho haem, mketu mporin! Reko nneis ho mtaam meu sonaf neno tunan meiki haa ꞌnimaꞌ meseꞌ, aiꞌ haꞌe meseꞌ, he kais sin nporin nataam ko neu ai abar-barat, mes ho ꞌnimam ma ho haem sin nua.+ 9Karu ho mmoꞌe msaan meik ho matam, mroꞌi mporin! Reko nneis ho mtaam meu sonaf neno tunan meiki haa mataf fuaꞌ meseꞌ, he kais sin nporin nataam ko neu ai abar-barat, mes ho matam sin fuaꞌ nua."+
Usif Yesus npaek uab manporin anmatoom nok aꞌbib-kaes reꞌ namneuk
10Naiꞌ Yesus naꞌuab anteniꞌ mnak, "Ampaant om, oo! Kais-kaisaꞌ hi mismeruꞌ riꞌaan aꞌbaut on reꞌ ia. Fin Uisneno nmuiꞌ ameput et sonaf neno tunan reꞌ anpanat sin. Ameupt ein naan bisa ntaman oras mee-mee jah, he natraak rasi anmatoom nok tuaf ein naan neun Uisneno.
11-13Hi mitenab mirek-rekoꞌ, Au ꞌpaek uab manporin on nai: anmuiꞌ tuaf es in aꞌbib-kaesn ein nautn es. Rarit neon goes, anmuiꞌ aꞌbib-kase es annao nsaan, anpeoꞌ kuun in ranan. Hi mitenab atukus naꞌko aꞌbib-kasen naan he nmoeꞌ saaꞌ? In ro nnao nasaitan boꞌ seo mseo ein nbin aꞌtoeꞌf ee tunan, he nnao naim aꞌbib-kaes reꞌ annao nsaan reꞌ naan.+
Karu in napein nafaniꞌ aꞌbib-kaes amnekut naan, in of anmariin anneis naꞌko reꞌ in he nkius in aꞌbib-kaes boꞌ seo mseo reꞌ ka namnekun fa. [Au, Mansian Batuur-batuur reꞌ ia, ꞌuum he ꞌsoi ufetin tuaf reꞌ nteib ma nbeon on naꞌko raan amneot.]+ 14Maski suma riꞌaan aꞌbaut es, es reꞌ namneku msaꞌ, Au Amaꞌ abit sonaf neno tunan ka nmariin fa."
Usif Yesus natoon ranan on mee he hit ttaraem ok atfain tok tuaf reꞌ nmoꞌen saan neu kit
15Naiꞌ Yesus naꞌuab antein am nak, "Karu ho aom-bian apirsait anmoꞌe nsaan neu ko, ho ro he mnao muteef mok ne. Rarit karu hi nua ki mmees, naꞌ ho mutoon ee in sanat. Karu in natniin ho uabam naan, hi nua ki miraem om een.+ 16Mes karu in ka natniin ko fa te, ho mnao meu ho partei tuaf es aiꞌ nua nnao nok ko. Rarit hi miteef mok ne, ma miꞌuab amteniꞌ. Fin anbi Suur Akninuꞌ Uisneno matuꞌi mnak, 'Anbi rais jes, ro he nmuiꞌ tua asaksii nua aiꞌ teun reꞌ naꞌuab humaꞌ meseꞌ, henaꞌ bisa ntoup sin uabk ein naan.'+ 17Mes karu in ka natniin ki fa te, amnao mitonan jemaaꞌt ein. Mes karu in ka ntoup reko fa jemaaꞌt ein sin uabk ein, maan ee on reꞌ tuaf reꞌ ka nahiin fa Uisneno. Kaah fa te, maan ee on reꞌ amaufinut nahuum on reꞌ ahoik beo.
18Mimnau mirek-rekoꞌ saaꞌ reꞌ Au uꞌuab! Saaꞌ reꞌ hi mtaar ee mbi pah-pinan ia, Uisneno ntaar ee msaꞌ et sonaf neno tunan. Ma saaꞌ reꞌ hi mfei ma mkonan ambi pah-pinan ia, Uisneno nafetin anrair je et sonaf neno tunan.+
19Au utoon aꞌteniꞌ ki mꞌak, karu nmuiꞌ tuaf nua naꞌko ki reꞌ mꞌonen nekaf meseꞌ, of Au Amaꞌ et sonaf neno tunan anfee ma nnonaꞌ saaꞌ reꞌ hi mtoit je. 20Karu nmuiꞌ tuaf nua aiꞌ teun nabuan ma nꞌoen ein, natuin sin reꞌ naan Au ngguin, Au ꞌbi sin atnaank ein amsaꞌ."
Usif Yesus naretaꞌ anmatoom nok pegawe reꞌ ka nfee fa ampon neu in aok-bian
21Rarit naiꞌ Petrus neem nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Usiꞌ, au he utaan akreꞌo. Karu au aok-bian atoin apirsait nmoꞌe nsaan kau fani-fani, au ro he ꞌfee ne ampon no fauk? No hitu, oo?"
22Onaim Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Kahaf! Ho ro he mfee ne ampon no hitu nfain no boꞌ hiut,+ tar ho ka bisa msoꞌi mtein sin fa.+ 23Hi ro he mmoeꞌ mituin on naan, natuin Uisneno on reꞌ uisf es, reꞌ ansoiꞌ in pegawe sin tuus ein. 24Oras in nmurai nsoiꞌ, in nreun in tuaf ein he nnaon nhaman pegawe es, reꞌ natuus roit anbi naa, tar hoto-hoto.+ 25Mes pegawe naan ka bisa nbaen fa in tusaꞌ. Onaim uisf ee naprenat am nak, 'Amnao miꞌsosaꞌ atoniꞌ ia nok in fee-anah sin, he sin njarin ate. Ma miꞌsosaꞌ main in aꞌmuꞌik ein, he nbaen in tuus ein.'
26Anneen on naan ate, pegawe naan anriꞌtuu ma nbaiseun uisf ee mnak, 'Airoo, ama! Aam usiꞌ, amturun maan kau he mfee kau oras akreꞌo! Au of ufaniꞌ au tuus ein naan, tua.' 27Anneen on naan ate, uisf ee nkasian ee. Onaim in nnoes nain pegawe naan in tuus ein. Rarit in nafetin pegawe naan.
28Mes oras pegawe naan anpoi, in nateef nok in aok-bian es, reꞌ natuus roit akreꞌo nbi ne.+ Rarit in nheek in aok-bian naan, ma nkeer in neon ma naskaar ee mnak, 'Hoe! Ambaen ho tuus aan, oras ia nai!'
29Anneen on naan ate, in aok-bian ee nriꞌtuu ma ntoti mnak, 'Airoo, baꞌe! Amturun maan kau he mfee kau oras akreꞌo! Au of ufaniꞌ au tuus ein naan, tua.'
30Mes pegawe naan nak, 'Ka bisa fa! Ho ro he mbaenaꞌ oras ia!' Rarit in nporin nataam in aok-bian naan nbi bui je nanan, tar in nbaenaꞌ in tuus ein naan. 31Oras uisf ee in pegawe bian niit reꞌ in aꞌmoꞌen, sin neek ein ansusan nmaten. Rarit sin nnaon natrakan neun usif.
32Anneen on naan ate, uisf ee nhaman pegawe reꞌ ka ntae nahiin jon fa. In nakain ee mnak, 'Hoe, atoin maufinu! Ho mtoit kau he au ꞌkasian ko, onaim au ꞌnoes ꞌain ho tuus ein. 33Mes nansaaꞌ am es ho ka mkasian maan fa ho aom-bian naan, on reꞌ au ꞌkasian ko?' 34Usif naan natooꞌ, onaim in nreun sin he nheek je ma nataam atoniꞌ naan anbi bui je nanan, anbain he sin haꞌmuiꞌ je, tar antea in nbaen in tuus ein ok-okeꞌ."
35Naiꞌ Yesus nasoup In retaꞌ, ma In natoon am nak, "Au Amaꞌ et sonaf neno tunan ansoiꞌ on naan amsaꞌ. In of anhukun ki, karu hi ka mnikan main fa hi aom-bian apirsait ein sin saant am penu sin."


Naiꞌ Lukas 23
Sin neik Usif Yesus annaon neu gubernur Pilatus
1Mes, aꞌaaꞌ rais pirsait Yahudi sin ka nmuꞌin fa hak he nhukun naꞌmaet atoniꞌ. Es naan ate, sin neik Naiꞌ Yesus anꞌain gubernur naꞌko prenat pah Roma anbi naan, es reꞌ naiꞌ Pilatus. Sin nromin he gubernur ee nhuukn Ee. 2Onaim antean gubernur ee in matan, sin nteek Naiꞌ Yesus In saant ein am nak, "Atoniꞌ reꞌ ia, anraban anaaꞌ aprenat Roma. In nanoniꞌ mnak, kais ambaen beo neu prenat. Ma In nanaib in tuan nak, Kristus, atoin Yahudis sin usif."
3Anneen on naan ate, gubernur ee nataan Naiꞌ Yesus am nak, "Batuur, aa oo? Ho reꞌ ia atoin Yahudis sin uisf, aa oo?"
Onaim Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Batuur. On reꞌ ho muꞌuab ee naan."
4Anparikas anrair Je on naan ate, gubernur ee nait matan ma naꞌuab neu aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma too mfaun ein. Rarit naꞌuab am nak, "On nai! Au ka ꞌtae ꞌiit fa Atoniꞌ ia In sanat kreꞌ-reꞌo msaꞌ!"
5Mes sin npenan am nak, "Kaah fa, aam! Atoniꞌ reꞌ ia, annao nbi mee-mee jah, ma nanoniꞌ, in nfuaruut too gui he nraban aprenat. In nmoeꞌ taisibu, nmurai naꞌko propinsi Galilea tar antea kota Yerusalem ia."
Gubernur anreun he neik Usif Yesus neu usif Herodes
6Anneen on naan ate, gubernur ee nataan sin am nak, "Karu on naan ate, in reꞌ ia, atoin Galileas, aiꞌ?"
Onaim sin natahan am nak, "Batuur, tua. In naꞌko Galilea!" 7Nahiin on naan ate, gubernur ee nreun sin he neik Naiꞌ Yesus anꞌain usif Herodes, reꞌ annaaꞌ aprenat et propinsi Galilea. Oras naan, in nbi kota Yerusalem. 8On nai te, usif Herodes naan anneen anrair beno anmatoom nok Naiꞌ Yesus, ma in anroim he niit Naiꞌ Yesus aꞌroo-ꞌroo goen amsaꞌ. In nhar-harap he bisa niit Naiꞌ Yesus nakriraꞌ naan rais sanmakat esaꞌ-nua. Etun oras sin neik Naiꞌ Yesus neu nee te, in nmariin. 9Onaim In nataan rasi humaꞌ-humaꞌ neu Naiꞌ Yesus, mes ka tiit fa haan tahas. 10Naiꞌ Herodes naꞌuab nok Naiꞌ Yesus feꞌ, mes aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma tunggur agaam ein, anmurai ntuꞌiran antein Naiꞌ Yesus nok In saant ein humaꞌ-humaꞌ. 11Rarit usif Herodes nok in soraurs ein nmurai nok nakreꞌet ma nkanaꞌpaar Naiꞌ Yesus. Onaim sin napaekb Ee baru mnaun reok goes on reꞌ uisf ee baru, ma sin nakreeꞌt Ee piut. Rarit sin nrenun ma neik Je nfain neu gubernur Pilatus. 12Unuꞌ te, gubernur ma usif Herodes anmamusun. Mes anmurai neno naan, sin nua sin anmasoob rekon.
Gubernur ee nafeek hukun aꞌmaten neu Usif Yesus
13Rarit gubernur Pilatus noꞌen aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, atoni mnais harat Yahudi bian sin, ma too mfaun ein, he nabuan. Rarit in natoon rais ji in atfekan. 14In naꞌuab am nak, "Hi meik Naiꞌ Yesus neem neu kau, ma mtuꞌiirn Ee mmak In nfuaruut too gui he nraban prenat pah Roma. Au ꞌparikas aꞌrair Je namnutu ꞌbi hi maatm ein, mes au ka ꞌtae ꞌiit fa In sanat meseꞌ msaꞌ. 15Usif Herodes anparikas anrair Je, mes ka ntae niit fa in sanat meseꞌ msaꞌ. Es naan ate, in nreun tuaf he neik Je nfain neem neu kau. Atoniꞌ reꞌ ia, ka nsaan fa saaꞌ-saaꞌ, onaim au ka bisa ufeek fa he ꞌhukun uꞌmate. 16Onaim au ufeek ꞌak, on nai: Au uprenat he mbeso, rarit au ufetin."
17-18Annenan on naan ate, sin arsin anmurai nkoaꞌ ein ma anhuun ein am nak, "Ka bisa fa, tua! Muꞌmate! Mufetin kai naiꞌ Barabas."
[Sin nkoaꞌ ein on naan, natuin toon-toon ate, atoin Yahudis sin oras fesat Paska te, gubernur ee nafetin atoin hukun tuaf es, natuin atoin Yahudis sin roimk ein.]+ 19(Naiꞌ Barabas reꞌ ia, antaam bui natuin in afuarutus neu too, araban anaaꞌ aprenat pah Roma nbi kota Yerusalem, ma in aroor atoniꞌ amsaꞌ.)
20Mes gubernur ee he nafetin Naiꞌ Yesus. Onaim in nataan nafaniꞌ too mfaun ein naan am nak, "On mee, karu au ufetin ꞌeu Naiꞌ Yesus reꞌ ia?"
21Mes sin arsin ankoaꞌ ein buꞌ-buaꞌ am nak, "Ka bisa fa! Amkuus muꞌpeit Ee nbi hau nehe! Amkuus muꞌpeit Ee nbi hau nehe!"
22Mes gubernur naan annaben ate, naan ka batuur fa, rarit in nataan antein anfain no teun nak, "Nansaaꞌ am es au ro he ꞌkuus uꞌpetiꞌ atoniꞌ ia on reꞌ naan? In maufiun ii saaꞌ? Au ka ꞌtae ꞌiit fa tuꞌin meseꞌ he ꞌhukun uꞌmaet atoniꞌ ia. Onaim au he ꞌreun he nbeos Goe, rarit nafetin."
23Mes too mfaun ein ar-arsin ankoaꞌ ein naheran anteinꞌ ein, he naꞌsekeꞌ gubernur ee he nkuus naꞌpetiꞌ Naiꞌ Yesus. Onaim gubernur ee ka bisa ntahan naan fa goen, 24es naan ate in nafeek natuin too mfaun ein sin roimk ein. 25Rarit in nafetin naiꞌ Barabas, reꞌ araban aprenat, ma aroor atoniꞌ. Mes in nanaꞌat Naiꞌ Yesus neu sin, he sin nmoeꞌ Je natuin sin roimk ein kuuk.
Sin nkuus nakfirit Usif Yesus anbi hau nehe
26Rarit soraur Romas sin anheer neik Naiꞌ Yesus anpoi naꞌko kota Yerusalem. Anbi raan atnanaꞌ te, sin nateef atoin es naꞌko kota Kirene. In feꞌ he ntaam neu kota. In kaan ee, naiꞌ Simon. Sin naꞌsekeꞌ naiꞌ Simon he ntoup Naiꞌ Yesus In hau nehe, rarit nasaah ee ma nnao natuin anbi In kotin.
27Neno naan, too mfau-rutu neman ma annonton Naiꞌ Yesus. Bifee bian ankaen npin-piuns ein neu Ne. 28Anneen sin ankaen on naan ate, Naiꞌ Yesus anniik sin am naꞌuab am nak, "Airoo, bifeen Yerusalem. Kais amkaenaꞌ Kau. Reko nneis hi mkaenaꞌ hi tuam ein naan kiim, ma hi aanh ein kiim. 29Fin nokaꞌ-nmeu te, susat kouꞌ goe ntaam neem, tar antea atoniꞌ naꞌuab am nak, 'Bifee reꞌ nꞌua reok reꞌuf, es reꞌ bifee ao-ꞌtemef, ma ka nasuus niit fa riꞌana kruꞌuf.' 30Oras susat koꞌu naan antaam neem, mansian ein anhaꞌmuiꞌ jok maꞌtaniꞌ, tar antea sin ntotin am nak, 'Reko nneis aꞌtoeꞌf ein antaikobin he nkuub niis kit nai!' Sin naꞌuab ein amsaꞌ am nak, 'Athaꞌmuiꞌ jok on reꞌ ia, reko nneis kneet ein ankefan he nkuub naneuk kai nai!'+ 31Karu atoniꞌ nmoeꞌ haꞌmuꞌit on reꞌ ia neu tuaf reꞌ ka nsaan niit fa, saaꞌ antein neu atoin maufinu?"+
32Oras soraurs ein neik Naiꞌ Yesus, sin nheer neik atoin maufinu tuaf nua he nhukun sin buꞌ-buaꞌ nok Naiꞌ Yesus. 33Sin ntean baer jes, in kaan ee 'Bare ꞌNaak-Nuif'. Onaim sin nkuus Naiꞌ Yesus ma atoin nuaꞌ ein naan, es-es ate anbi in hau nehe. Rarit sin nahakeꞌ hau nehen naan. Sin nakfirit atoin maufinu es anbi Naiꞌ Yesus in abnapan aꞌneꞌu, es anteniꞌ anbi In abnapan aꞌrii.
34[Oras naan, Naiꞌ Yesus anꞌonen am nak, "Aam! Kais mumnau mtein atoin ein reꞌ ia sin saant ein, natuin sin ka nahinin fa saaꞌ reꞌ sin nmoeꞌ sin."]+ Rarit soraurs ein anheran suur anaꞌ he naparaꞌ Naiꞌ Yesus In paken.+
35Too mfaun ein neman ma annonton anbin bare naan. Atoin Yahudis sin aꞌnaakt ein neman ma nakreꞌet Naiꞌ Yesus am nak, "In nsoi naan kuun biak ein, mes In ka bisa nsoi naan fa In tuan. Karu In reꞌ ia, Kristus batuur-batuur, Atoniꞌ reꞌ Uisneno anpiir nain Je, maut he In nsaun neem kuun naꞌko hau nehe reꞌ ia nai."+
36Soraurs ein naan nakreeꞌt Ee msaꞌ. Sin naꞌiun Ee raur maiꞌninuꞌ,+ 37ma ankoaꞌ nakreeꞌt Ee mnak, "Karu ho batuur-batuur atoin Yahudis sin usif, henat amsoi maan om nai!" 38Sin ntuin nbin hau piis es nak,
"Atoin Yahudis sin usif."
Onaim sin nkuus hau pisaꞌ naan anbi Naiꞌ Yesus In hau neeh je tunan, antoom faof, he njair tuꞌin neu saaꞌ es In napein hukun naan.
39Atoin maufinu tuaf es reꞌ ankuus nakfiirt ee nbi Naiꞌ Yesus In abnapan, nakreꞌet nok am nak, "Ho Kristus Ko, batuur, aiꞌ? Karu on naan ate, msoi maan kit arkit nai!"
40Mes amaufinut tuaf es ee nakain ee mnak, "Hoe! Ho ka mumtausan fa Uisneno, oo? Ho mupein hukun aꞌmaten on reꞌ In imsaꞌ. 41Hit nua kit tapein hukun natai nok hit maufinu. Mes Atoniꞌ reꞌ ia ka nmaufiun kuun fa saaꞌ-saaꞌ." 42Onaim in naꞌuab antein am nak, "Koi, Yesus! Karu Ho mtaam meu Ho pah, mumnau kau, tua!"
43Naiꞌ Yesus nataah am nak, "Au ꞌbasan ꞌain ko! Neno ia, ho mtaam amꞌain sonaf neno tunan mok Kau msaꞌ."
Usif Yesus anmaet
44-45Oras naan, maans ee natetab rek-reko. Mes manas naan ka ntanaꞌ fa pah-pinan. Rarit meisꞌookn ii nꞌaum naan bare naan tar antea nreuk teun maans ee nmaeb. Anbi Uim Onen Uuf anmuiꞌ naan tai eon kouꞌ goes nakfiirꞌ ee he nꞌeek Uisneno In Keꞌen Akninuꞌ anneis-neisi. Nok askeken ate, tai enoꞌ naan natkai nbatis nua.+
46Anbi bare 'ꞌNaak Nuif' naan, Naiꞌ Yesus ankoaꞌ am nak, "Aam! Oras ia, Au unaꞌat au smaank ii ꞌeu Ho ꞌnimam." In naꞌuab anrair on naan ate, In natfeek.+
47Aꞌnaak soraur Romas tuaf es anhake npaumak-maak anbi Naiꞌ Yesus In hau neeh je uun. Oras in niit Naiꞌ Yesus In aꞌmaten naan ate, in nanaib naꞌratan Uisneno mnak, "Hoe! Atoniꞌ reꞌ ia batuur-batuur neek amneꞌo, joo!"+
48Oras too mfaun ein reꞌ anhaken nbin naan, niit Naiꞌ Yesus In aꞌmaetn ee on naan ate, sin nmeiꞌ jok, ma ntebi nfanin nok neek susat. 49Mes Naiꞌ Yesus Iin na, nhaken nbin aꞌroo, ma nkius In aꞌmaten naan. Bifeen reꞌ natuin Naiꞌ Yesus naꞌkon Galilea tar antean Yerusalem, anhaken nbin naan amsaꞌ.+
Sin nsuub Usif Yesus
50-51Oras Naiꞌ Yesus anmaet on nai te, anmuiꞌ atoin es naim ranan he nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe, he nsuub Ee nok rek-reko. Atoniꞌ naan, kaan ee naiꞌ Yusuf, naꞌko kota Arimatea. In neekn ee reko, namneo, ma nmoeꞌ rais reko mfaun. In nmpa-pao msaꞌ he Uisneno nakriraꞌ am nak, In nnaaꞌ aprenat. In tuaf es naꞌko tuaf-tuaf reꞌ afeek rais pirsait Yahudi. Mes in ka nroim natuin fa sin rasi tfekaꞌ he nhukun naꞌmaet Naiꞌ Yesus. 52Natuin in he nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe, onaim in nnao nbaiseun gubernur Pilatus, he ntoit parmisi he in nꞌurus amates naan. 53Napein mainuan on naan ate, in nnao nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan. Rarit in nꞌaum narek-reokꞌ Ee nok tai maꞌosaꞌ. Rarit annao neik Je ma nataam Ee neu noup fatu, reꞌ atoniꞌ feꞌ anpahat anrari. Noup fatu naan, es ka npaek niit ee fa feꞌ. 54Naiꞌ Yesus In aꞌmaten naan nateef nok neon nimaꞌ. Oras naiꞌ Yusuf sin ansuub anrair Je naan, maans ee nmaeb jen. Karu maans ee nmouf goen, atoin Yahudis sin neon onen antaam ein.
55Bifeen reꞌ neman nabu-buan nok Naiꞌ Yesus naꞌkon Galilea naan, sin nnaon natuin naiꞌ Yusuf he nitan nak, in ntao amates naan et nopu mee. 56Sin nkius narek-rekoꞌ nopu naan in baran. Rarit sin ntebi nfanin ma nabaarb ein bonak ma miin fubonaꞌ. Oras maans ee nmouf, sin nasnasan naꞌkon mepu, natuin atoin Yahudis sin atoran neon onen. Sin npaon oras neon onen naan ankoon, naꞌ sin he nnaon nkaik ein fubonaꞌ neu Naiꞌ Yesus In aon-taꞌun amates.+


Rasi Mnitas neu naiꞌ Yohanis 1
1-2Tabe ma haan buseet naꞌko au, naiꞌ Yohanis kau, es reꞌ Yesus Kristus In aan renuꞌ-aan rekaꞌ.
Au ꞌtui ꞌbi surat reꞌ ia, anmatoom nok saaꞌ-saaꞌ reꞌ of he njarin. Au upein rasin naan on nai: Uisneno neikn On es anpukai sin ma natoon sin neu Yesus Kristus. Onaim Uisneno nreun Naiꞌ Yesus he natoon neu In aan renuꞌ-aan rekaꞌ sin. Rarit Naiꞌ Yesus anreun In ameupt es naꞌko sonaf neno tunan, he nnao nfei ma nakriraꞌ rasin ia ok-okeꞌ neu kau, he au ꞌtui ꞌain sin. Fin ka ꞌroo fa ntein ate, rasin reꞌ ia ok-okeꞌ ro he njarin. Onaim hi ro he mneen mirek-rekoꞌ Uisneno In Kabin ma Prenat reꞌ Naiꞌ Yesus natoon anrair je.
3Areꞌ tuaf ein ok-okeꞌ reꞌ anresan tuis ein reꞌ ia tar antea tuaf bian annenan amsaꞌ, sin nꞌua rekon. Ma tuaf reꞌ natniin tuis ia in hanan, ma nmoeꞌ natuin in rais manbasan, sin nꞌua rekon amsaꞌ. Fin in oras naan he npaumak-maak he neem een.
Naiꞌ Yohanis anfee tabe ma haan buseet neu jemaꞌat hiut et propinsi Asia
4Tabe ma haan buseet naꞌko kau ꞌeu Uisneno In jemaꞌat hiut etan propinsi Asia.
Au ꞌtoit he Uisneno nakriraꞌ In nekan arekot neu ki, he hi bisa mmoni mbi mamut, rameꞌ es nok es, ma taininaꞌ. Fin naꞌko unuꞌ te, Uisneno nain, tar ntea oras ia, ma tar antea nabar-baar. Au ꞌtoti msaꞌ he In Asmaan Akninuꞌ nakriraꞌ In nekan arekot neu ki, he hi bisa mmoni mbi mamut ma ao-minaꞌ. Au ꞌkius Asmaan Akninuꞌ naan, nahuum on reꞌ smanaf hiut reꞌ anbaisenun neu Uisneno In aꞌtoko prenat.+ + 5Au ꞌtoti msaꞌ he Yesus Kristus nakriraꞌ In nekan arekot neu ki, he hi bisa mmoni mbi mamut, rameꞌ es nok es, ma taininaꞌ. In naꞌuab piut-piut ma maat-maat anmatoom nok saaꞌ-saaꞌ reꞌ Uisneno natoon neu Ne. Unuꞌ te, In nmaet batuur-batuur, mes Uisneno namonib nafainꞌ Ee, he In njair tua unu reꞌ anmoni nfain naꞌko ꞌmaten. In anjair Aꞌnaak Usif amsaꞌ neu areꞌ kanan usif anbi pah-pinan.
Natuin Naiꞌ Yesus anneek kit, es naan ate In natꞌopab In naaꞌ ee nasai neu kit. Nok ranan In aꞌmaten naan, In anfei ranan he nsoi nafetin naan kit naꞌko hit saant ein sin kuasan.+ 6Rarit In nait nanaib kit atjair In too ngguin, maut he hit tmeup teu In Amaf, Amaꞌ Uisneno. Yesus Kristus ro mapinaꞌ-makrahaꞌ, ma In kuasa naan ka natfeek niit fa. Batuur, tua!+
7Onaim amkius mirek-rekoꞌ! Oras ia, Naiꞌ Yesus ma In Amaf etan sonaf neno tunan. Mes ka ꞌroo fa te, In nsaun neem anbi nope. Mansian pah-pinan ia ok-okeꞌ of niit Ee. On naan amsaꞌ neu tuaf reꞌ sin napau Goe afi unuꞌ. Onaim areꞌ uuf ma pah nbin pah-pinan ia nmeiꞌ jok ma ankaen pin-piuns ein, natuin sin nahiin Je. Rasin reꞌ ia ok-okeꞌ ro he njarin batuur-batuur. Namneo on naan, tua!+
8Uisneno nak,
"Au reꞌ ia,
Alfa ntea Omega.
Au reꞌ ia,
A ntea Z.
Areꞌ saaꞌ-saaꞌ ii, sin naꞌuun ma naꞌbaꞌan naꞌko Kau,
anmurai naꞌko ahunut tar antea amunit.
Au es reꞌ ꞌbi ꞌain ia naꞌko unuꞌ.
Au es reꞌ oras ia.
Au es reꞌ ꞌbi oras amnemat tar antea nabar-baar.
Fin Au kuuk es reꞌ akuaas reꞌuf!"+
Naiꞌ Yohanis niit Mansian Batuur-Batuur
9Natuin hit ar-arkit atpirsai ok-okeꞌ tak, Naiꞌ Yesus naan hit Usif, es naan ate, au ꞌjair hi aok-bian. Anmuiꞌ tuaf bian natoꞌon, natuin hit tatuin Naiꞌ Yesus, onaim sin nhaꞌmuiꞌ kit ok-okeꞌ. Mes Naiꞌ Yesus anhaꞌtanin nrair hit nekak, he hit bisa taran ma ttahan piut-piut. Natuin au utoon urair ꞌeu tuaf-tuaf anmatoom nok Uisneno In Kabin ma Prenat, ma unoniꞌ anmatoom nok Naiꞌ Yesus, anmuiꞌ tuaf reꞌ nsaken. Etun oras ia sin nheek kau ma nporin kau neu puru reꞌ ia, kaan ee Patmos. 10Neot es, nateef nok neon onen, Uisneno In Asmanan neman kau. Nok askeken ate, au ꞌneen hanaf es maꞌtain besi neem naꞌko au kotik. In haan ee nahuum on reꞌ haan toꞌis. 11Hanaf naan anreek kau mnak, "Yohanis! Au he ukriraꞌ ko rais jes. Saaꞌ-saaꞌ reꞌ ho miit sin, ho ro he mtui sin. Rarit ho msonuꞌ sin meu jemaꞌat hiut, esan reꞌ jemaaꞌt ein abitan kota Efesus, kota Smirna, kota Pergamus, kota Tiatira, kota Sardis, kota Filadelfia, ma kota Laodikia."
12Au ꞌneen on naan ate, au ꞌniik he uhiin ꞌak sekau es reꞌ naꞌuab nok kau. Mes au ꞌiit ahaa pauk anaꞌ hiut, reꞌ nateek sin anbin paku ꞌtokof naꞌko noni mnatuꞌ. 13Ma Atoniꞌ es anhake nbi pakun naan sin atnaank ein. In maasn ee Mansian Batuur-Batuur. In npaek baru mnaun es, reꞌ in amnaun ee ntean in haen, ma nasaah pouk noin jes. Poꞌuk naan napeo goe npeoꞌ in aꞌbasan.+ 14In aꞌnaak fuun ein muit okas.+ In maatk ein npinan on reꞌ ai.+ 15In haek ein, anpinan on reꞌ beis meꞌe reꞌ atuut beisn ee nout goe ma meeꞌ rare. In haan ee, naꞌruꞌu on reꞌ oe ꞌboniꞌ.+ 16Anbi in aꞌniman aꞌneꞌu, in nnaaꞌ kfuun hiut. Suin es ꞌaikaf nua anpoi naꞌko In fefan. In huumn ee npiin on reꞌ manas.
17Oras au ꞌiit Atoniꞌ naan, au ꞌtaikoib on reꞌ atua-mafut, anbi In haen. Mes in nreok kau neik In aꞌniman aꞌneꞌu, rarit In naꞌuab am nak, "Anah! Kais mumtau! Natuin areꞌ saaꞌ-saaꞌ ii sin naꞌuun ma naꞌbaꞌan naꞌko Kau, nmurai naꞌko ahunut tar antea amunit.+ 18Unuꞌ te, Au ꞌmaet, mes oras ia ho miit kuum! Au ꞌmoni ꞌfain, ma Au of aꞌmoin piut tar antea nabar-baar. Au es reꞌ anaaꞌ ꞌretuꞌ-ꞌfoꞌe, reꞌ bisa ꞌreut ma ꞌfoe bare neu amaets ein, he umonib ufaniꞌ sin. 19Ho ro he mtui areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ ho miit sin oras ia, ma mtui saaꞌ-saaꞌ reꞌ of he njarin. 20Au utoon ꞌain ko in aꞌmoufn ii on nai: pauk noin hiut ein naan, in aꞌmoufn ii, jemaꞌat hiut. Ma kfuu hiut ein reꞌ ho miit sin anbin Au ꞌnimak aꞌneꞌu, es reꞌ ameput neno tunan tuaf hiut reꞌ neikin hanaf naꞌkon Uisneno neu jemaꞌat hiut reꞌ naan."


Filipi 3:20
20Hi kais ammoeꞌ mituin sin, mes mituin kai. Natuin hai mtaam amrair ma amjair Uisneno Iin na, ma amnaaꞌ hak amjair nonot-asar anbi sonaf neno tunan. Oras ia hai mpa-pao hit Usiꞌ Yesus Kristus. Fin In of ankoen On ansanu nfain neem naꞌko sonaf neno tunan he nsoi nafetin kit naꞌko Uisneno In rais toꞌos.


Retaꞌ Ahun-hunut 47:19
19Kais amkonan kai he hai mmaet. Karu hai mmate te, sekau es reꞌ he npairoir hai afun naan!? Reko nneis, ho mait kai mjair ho aten. Ho mtoup hai afun naan, he ho mpaar kuum sin. Rarit ho mfee kai fini he hai mseen sin meu ko, tua. Onaim ho mfee kai mnahat natuin hai mihaeb om ambi ho renen. Asar hai kaisaꞌ mmaet!"


Naiꞌ Markus 4
Usif Yesus naretaꞌ anmatoom nok fini nbi afu humaꞌ-humaꞌ
1Neot es, Naiꞌ Yesus annao nfani ntein nbi nefo Galilea. Ma too mfaun ein neman ma naub naan Ee. Anmuiꞌ koof es anhake nbi naan. Rarit In ansae ma antoko nbi kofaꞌ naan in tunan, ma nanoniꞌ sin. Too mfaun ein reꞌ anbin nefo naan in ninin, anneen In uaban.+ 2Onaim In nanoniꞌ sin anmatoom nok rasin mfaun, neik retaꞌ mnak,
3"Hi mneen mirek-rekoꞌ! Anmuiꞌ naan akaniꞌ fini tuaf es annao ma nkaniꞌ fini nbi in rene. 4Oras in nkaniꞌ fini te, bian anmoufun anbin ranan. Es naan ate, koorn ein neman ma nteo-nsiun nain finin naan. 5Ma fini bian anmoufun anbin auf mafatuꞌ reꞌ in auf goe mainihas. Finin naan natoron rabah. Mes natuin afu naan mainihas, 6es naan ate, oras maans ee nsae, fiin atoors ein naan namnenen ma nmaten, natuin sin aꞌbaaꞌk ein ka ntaman ntean fa auf goe in aꞌpinan.
7Fini bian anteniꞌ nmoufun anbin huu maꞌaikaꞌ. Rarit huu maꞌaikaꞌ naan anneo niis finin naan, tar antea ka bisa napunin fa. 8Ma fini bian anmoufun nbin auf afaꞌ. Finin naan natoron, ma naꞌnaen tar napunin. Fini bian nasuuf no boꞌ teun, bian no boꞌ nee, ma bian no nautn es.
9Onaim sekau nneen ma nheek naan retaꞌ ia in aꞌmoufun, maut he in nateenb ee nnao nkoon."
Nansaaꞌ am es Usif Yesus nfee noniꞌ te, anpaek retaꞌ?
10Rarit oras Naiꞌ Yesus anmes-mees, In atoup noinꞌ ein tuaf boꞌes am nua, nok atoniꞌ bian antein reꞌ anneen niit In retaꞌ naan, neman he natefan nok Ne. Sin antotin henatiꞌ In natoon neu sin retaꞌ naan in aꞌmoufun. 11Naiꞌ Yesus nataah sin am nak, "Natuin hi mroim he mihiin Uisneno In Aprenat batuur-batuur, es naan ate, Au utoon ki retaꞌ naan in aꞌmoufun. Mes neu tuaf bian, Au unoniꞌ sin ꞌeik retaꞌ. 12Atoniꞌ bian sin nahuum on reꞌ saaꞌ reꞌ Uisneno In mafefa kninuꞌ antui niit am nak,
'Sin nitan nrarin, mes ka nromin fa he nahinin.
Sin nnenan nrarin, mes sin ka nromin fa he ntoupun.
Maut he sin kais anpirsain neun Uisneno,
henatiꞌ Uisneno kais anperluu he nfeen sin saok sanat antein.' "+
Usif Yesus anfei oten naꞌko retaꞌ anmatoom nok fini naan
13Rarit Naiꞌ Yesus anfei oten naꞌko retaꞌ naan am nak, "Karu hi ka mheek fa retaꞌ ia in aꞌmoufun, nok ranan mee, he hi bisa mheek retaꞌ bian sin aꞌmoufk ein? 14Onaim retaꞌ ia in aꞌmoufn ii on nai: akaniꞌ fini naan, es reꞌ tuaf reꞌ nsaksii ma natoon Uisneno In Kabin ma Prenat. 15Finin reꞌ anmoufun anbin ranan, tar antea koorn ein anteo-nsiun nain sin naan, esan reꞌ tuaf-tuaf reꞌ anneen Uisneno In Kabin ma Prenat. Mes ka ꞌroo fa te, niut reuꞌf ein sin aꞌnaak kouꞌ goe neem ma nasiik naan Kabin ma Prenat naan naꞌko sin neek ein. 16Finin reꞌ anmoufun nbin auf mafatuꞌ, esan reꞌ tuaf-tuaf reꞌ anneen ma antoup Kabin ma Prenat naan nok neek marinet. 17Mes Kabin ma Prenat naan ka naꞌbaaꞌ fa. Es naan ate, in ka ntahan fa ꞌroo anbi sin neek ein. Ma oras atoniꞌ bian nasusab sin, natuin sin antoup Kabin ma Prenat naan, sin nporin nain Kabin ma Prenat reꞌ naan. 18Finin reꞌ anmoufun nbin huu maꞌaikaꞌ in aꞌtnanan, esan reꞌ tuaf ein reꞌ anneen anrair Kabin ma Prenat naan. 19Mes sin ntaisibun mainenuꞌ nok rasi humaꞌ-humaꞌ, he sin nharineb sin tuak ein. Es naan ate, taisibu humaꞌ-humaꞌ naan, es reꞌ ansiuꞌ napoitan Kabin ma Prenat naan naꞌko sin neek ein, onaim Kabin ma Prenat naan ka nafua fa saaꞌ-saaꞌ. 20Ma finin reꞌ anmoufun neu auf afaꞌ, esan reꞌ sin reꞌ anneen ma antoup Kabin ma Prenat naan, rarit natuin Uisneno In aꞌromin. Rarit sin nmoeꞌ ꞌmoeꞌ areokt ein, on reꞌ finin reꞌ nafuan. Moꞌet bian nasuuf no boꞌ teun, bian no boꞌ nee, ma bian no nautn es."
Kaisaꞌ amtoeb paku ampake ꞌkoraꞌ
21Naiꞌ Yesus naꞌuab piut naꞌko koofꞌ ee in tunan. In nfee retaꞌ es anteniꞌ mnak, "On mee! Hi miit miit, aiꞌ kaah, karu atoniꞌ nout pauk anaꞌ, rarit antoeb je npaek aꞌkoraꞌ? Aiꞌ natuun ee nbi haark ee in nupun. Ka tiit fa feꞌ, aiꞌ? Karu natuun ee nbi naan, in ka npiin fa goen. Atoniꞌ ro he natunuꞌ paku nbi bare ꞌratan he npiin.+ 22Nok ranan naan, rasi reꞌ nahunu te maꞌkoroꞌ, of mamnitaꞌ. Ma saaꞌ reꞌ oras ia ka mahiniꞌ fa, of mahiniꞌ.+ 23Sekau es reꞌ anneen ma anheek naan retaꞌ ia in aꞌmoufun, maut he nateenb ee nnao nkoon.
24Mitenab mirek-rekoꞌ! Karu hi mnilei atoniꞌ in aꞌmoꞌen, atoniꞌ bian of annilei ki on naan msaꞌ. Uisneno of annilei ki nneis naꞌko naan amsaꞌ.+
25Karu sekau he naim Uisneno In romin batuur-batuur ate, in mahiin ee of nafaof gon piut. Mes tuaf reꞌ ka nrae natuin fa Uisneno In romin, in moon goe of nafaof gon piut amsaꞌ."
Retaꞌ anmatoom nok fini reꞌ anmoin kuun
26Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab antein am nak, "Uisneno In Apreent ii anhainua ntein on, on reꞌ finin reꞌ maponeꞌ anbi atoniꞌ in rene. 27Maski atoniꞌ naan anfain neu in umi, ma fai-manas in ntuup ma nfeen, in nnikan nain finin naan. Mes finin naan natoor ma naꞌnaen piut. 28Finin naan anmonin kuuk anbin afu, anmurai naꞌnaen, nasufan, ma napunin. 29Karu maak ee namnatu te, in tuan ee suma neem he noun goah. Uisneno In Apreent ii on naan amsaꞌ. Areꞌ saaꞌ-saaꞌ ii, Uisneno es reꞌ anmeup sin."+
Retaꞌ anmatoom nok fini reꞌ ana krisiꞌ
30Rarit Naiꞌ Yesus naꞌuab antein am nak, "Au ꞌfee ꞌteniꞌ ki reet es on nai. Uisneno Iin na, un-unuꞌ te sin fauk aah, mes naꞌko neno neu neno, sin nmaꞌbaab ok piut ma amfau reuꞌf ein. 31Naan namnees on reꞌ fini reꞌ ana krisiꞌ nbi poꞌon. 32Karu hit tseen fua ana krisiꞌ naan, in naꞌnae njair hau kouꞌ reꞌuf nbi poꞌon naan. Tar antea koorn ein neman ma namin mafoꞌ anbin naan, ma nakuun ein."
33Naiꞌ Yesus nanoniꞌ sin anpake cara on reꞌ naan, natai nok sin hinit. 34In biasa npaek retaꞌ karu In nanoniꞌ tuaf bian sin. Mes karu In nok In atoup noinꞌ ein, In natoon areꞌ retaꞌ naan sin aꞌmoufk ein.
Usif Yesus nasnasab ain koꞌu
35Maans ii nmaeb jen, mes Naiꞌ Yesus anbi koofꞌ ee tuun ee feꞌ. Ma In nreun In atoup noinꞌ ein am nak, "Iim arkit atraak teu neof goe panin."
36Rarit sin nsaen kofaꞌ buꞌ-buaꞌ nok Naiꞌ Yesus. Ma sin nnao nasaitan too mfaun ein anbin naan. Mes bian ansaen nbin kofaꞌ ꞌtetaꞌ. 37-38Oras naan Naiꞌ Yesus antao In aꞌnakan anbi akaꞌnunuꞌ ma ntuup anfiin anbi koofꞌ ee in kotin nanan. Sin annaon ka ꞌroo fa te, ain kouꞌ goe neem. Ma oikn ein anpesan sin, ma oe je ntaam anbi Naiꞌ Yesus sin kofaꞌ, tar antea aar akreꞌo te naheun. Onaim atoup noinꞌ ein namtau nmaten. Ma sin neem anpooꞌ nafeen Ee mnak, "Aam! Amfeen feꞌ! Hit he treem atmaet jen! Mes Ho ka mfairoir kit fa!"
39Anneen on naan ate, Naiꞌ Yesus anfeen ma ntaar anin am nak, "Musnaas nai!" Rarit In naprenat oikn ein naan am nak, "Miꞌtenaꞌ nai!" Oras naan, anin naan nasnaas nain, ma oikn ein naan naꞌteen ein nanin. 40Rarit Naiꞌ Yesus nakain In atoup noinꞌ ein am nak, "Nansaaꞌ am es hi mimtau baisekeꞌ on naan? Hi ka mmuiꞌ fa rasi fnekat meu Kau, oo?"
41Sin arsin namtaun ma nsanmakan. Ma sin naꞌuab ein am nak, "In reꞌ ia, sekau? Tar antea anin ma oikn ein sin natuin In aprenat!"


Roma 10:14
14Mes on mee atoniꞌ bisa ntoit turun-babat, karu atoniꞌ ka npirsai fa tuaf es fa feꞌ? Ma on mee he sin bisa npirsai neun tuaf naan, karu sin ka nneen niit ee fa feꞌ? Ma on mee he sin bisa nneen niit ee, karu ka tiit fa tuaf natoon ee neu sin?


Haef ein sin Retaꞌ 15
Atoni mnasiꞌ Kristen sin nabuan anbin Yerusalem
1Oras naan, anmuiꞌ atoin Yahudis fauk reꞌ anpirsain neu Usif Yesus neman naꞌkon raan aꞌroo, naꞌkon propinsi Yudea neu kota Antiokia. Neem antean on naan ate, sin nanoniꞌ nonot apirsait ein am nak, "Hi mpirsai meu Naiꞌ Yesus ate, reko msaꞌ. Mes naan ka nanokab fa feꞌ. Karu batuur-batuur hi mroim he hi mipein rasi ꞌhonis, hi ro he miꞌheriꞌ mituin hai harat atoin Yahudis, reꞌ Uisneno neikn On nahakeb nain je neu kaꞌo Musa."+
2Mes naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas anraban maꞌtaniꞌ nok atoin ein naan sin uabk ein. Sin nmatoen nok maꞌtaniꞌ. Onaim naiꞌ Paulus nak, "Hi msaan! Apirsait ein naꞌko atoniꞌ ꞌtetaꞌ, hit kaisaꞌ taꞌsekeꞌ sin he natuinaꞌ hit harat maꞌheriꞌ naꞌko atoin Yahudis!" Natuin sin nmatoenaꞌ rasi naan, es naan ate sin nmaꞌakoran he nreek haefan naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas nok atoniꞌ bian naꞌkon Antiokia, he neik rasi ia neu Usif Yesus In haef ein, ma atoni mnais Kristen bian abitan Yerusalem.
3Es naan ate, too srain ein abitan Antiokia nreek naiꞌ Paulus sin he nnaon neun Yerusalem. Sin nnaon npeꞌon raan metoꞌ, neis nokan propinsi Finisia ma propinsi Samaria. Anbin raan atnanaꞌ on naan ate, sin neisin nmakisun nok nonot apirsait ein anbin sin umin. Rarit sin naretaꞌ tar namnuut nak, "Atoniꞌ ꞌtetaꞌ amsaꞌ ate, nabaniꞌ sin tuak ein ma npirsain neun Usif Yesus!" Annenan on naan ate, sin arsin anmarinan.
4Oras sin ntean Yerusalem on naan ate, apirsait ein neu Usif Yesus antoup sin nok reko. Usif Yesus In haef ein nok atoni mnais Kristen sin antoup sin amsaꞌ. Rarit naiꞌ Paulus sin naretaꞌ areꞌ rasi reꞌ Uisneno nmoꞌe nrair sin neu sin, tar antea atoniꞌ ꞌtetaꞌ mfaun natuinaꞌ Usif Yesus amsaꞌ. Ma sin naretaꞌ sin matoes anmatoom nok rais maꞌheriꞌ amsaꞌ. 5Anbi tuaf ein reꞌ anneen naiꞌ Paulus sin retaꞌ, anmuiꞌ atoin Yahudis Kristen fauk naꞌkon partei Farisi. Sin anfeen anhaken ma naꞌuab ein naher-heran am nak, "Amneen mirek-rekoꞌ, hee! Karu nmuiꞌ atoniꞌ ꞌtetaꞌ reꞌ ka atoin Yahudis fa, reꞌ anroim he natuin Usif Yesus, sin ro he natuin hit harat maꞌheriꞌ, nok areꞌ hit atoran harat bian reꞌ Uisneno neikn On anfee nain sin neu kaꞌo Musa."
6Rarit nonot apirsait ein ok-okeꞌ anmaꞌakoran he Usif Yesus In haef ein nok atoni mnais Kristen sin, nabuan he ntai narek-rekoꞌ rasi naan. 7Rarit sin nmakoin ein penit ma tenab neu-mneman. Namuni te, naiꞌ Petrus anfeen anhake ma naꞌuab am nak, "Aok-bian arki! Hi mihini mrair mak, nahunu te, Uisneno anpiir nain kau naꞌko kit, he au ꞌnao utoon Usif Yesus In Rais Reko neu atoniꞌ ꞌtetaꞌ reꞌ ka atoin Yahudis fa, natuin Uisneno nromi msaꞌ he sin npirsain neu Usif Yesus.+ 8Uisneno nahiin narek-rekoꞌ hit mansian ii hit nekak meseꞌ-meseꞌ. Ma In es anfee In Asmaan Akninuꞌ neu sin amsaꞌ, namnees on reꞌ In nfee nrair Je neu kit. Nok ranan naan, hit tahiin tak Uisneno antoup sin imsaꞌ.+ 9Uisneno ka npiir fa humaf, sin aiꞌ hit. Ma In ka nbetis fa sin naꞌko kit. Natuin In nakninuꞌ sin neek ein, fin sin npirsain nrarin neu Usif Yesus amsaꞌ, namnees on reꞌ In nakninuꞌ nain hit nekak. 10-11Onaim on mee? Karu Uisneno ntoup anrair sin, nansaaꞌ am es hit he tasaeb atteniꞌ sin ꞌbaut maꞌfenaꞌ teik harat maꞌheriꞌ naan? Te kaah, karu hit taꞌuab batuur-batuur, hit tok hit beꞌi-naꞌi sin, ka troi tabeiꞌ fa hit atoran rais pirsait ein ok-okeꞌ! Onaim hit kaisaꞌ taꞌsekeꞌ sin on reꞌ naan! Au he utaan on nai: Uisneno nsoi nafetin kit, natuin hit tatuin atoran rais pirsait ein, aiꞌ kaah? Kahaf, aiꞌ! In nsoi nafetin kit, natuin Usif Yesus anneek ma nkasian kit. Es naan ate, kais amnikaꞌ! Uisneno nneek ma nkasian atoniꞌ ꞌtetaꞌ msaꞌ on reꞌ naan."
12Annenan on naan ate, ka tiit fa es anteniꞌ reꞌ he naꞌuab napoin in penit ma tenab.
Rarit naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas naretaꞌ nafaniꞌ, anmoeꞌ on mee mꞌes naꞌ Uisneno anpaek sin. Sin naretaꞌ rais sanmaakt ein reꞌ Uisneno anmoꞌe nrair sin anbi atoniꞌ ꞌtetaꞌ reꞌ ka atoin Yahudis fa. 13Naretaꞌ anrarin on naan ate, tuaf es, kaan ee naiꞌ Yakobus, anfeen anhaek, ma naꞌuab am nak, "Aok-bian arki! Hi mneen kau feꞌ! 14Hit tataꞌ naiꞌ Petrus+ feꞌ naretaꞌ anrair kit am nak, Uisneno nait anrair atoniꞌ ꞌtetaꞌ reꞌ ka atoin Yahudis sin fa, he nataam anjarin Usif Yesus In nonot apirsait ein. 15Onaim rasi naan, natai nok saaꞌ reꞌ Uisneno In mafefa kniunꞌ ein natoon nain je anbi afi ahunut. Sin ntui nain je mnak:
16'Nateef nok in oors ii ntea te, Au of aꞌfain ꞌuum.
Natuin Au he uhakeb ufaniꞌ usif naiꞌ Daut in aprenat.
Fin in sufan-kauꞌn ein reꞌ namreꞌun nrarin naan,
Au of ufenaꞌ ufaniꞌ sin, ma ꞌhaꞌtain sin.
17-18Nok ꞌmoꞌet naan, too naꞌko pah aꞌtetaꞌ amsaꞌ, neem namin he nateef nok Kau.
Natuin Au ꞌpiir ꞌaan sin he njarin Au nggoa.
Fin Uisneno naꞌuab anrair on naan naꞌko afi unuꞌ!'+
19-20Onaim anbi au teenb ii te, on nai: karu tuaf aꞌtetaꞌ naꞌko uuf bian reꞌ anromin he natuin Uisneno, hit atoin Yahudis kais tasusab sin. Hit kais taroibaꞌ sin maꞌfenaꞌ nteniꞌ nok he treun sin he natuin hit harat maꞌheriꞌ. Onaim hit ro he ttui taan suurt es ma tsoun ee neu sin tak, sin kaisaꞌ natuin hit atoran harat Yahudi sin ok-okeꞌ. Hit tamnaubaꞌ sin imsaꞌ tak, sin kaisaꞌ nmakaken ma nmakonin karu ka fee-mone fa. Sin kaisaꞌ nbukaen amnaah fuat. Sin kaisaꞌ nbukaen naaꞌ naꞌko muꞌit. Ma sin kaisaꞌ nekun sisi naꞌko muꞌit reꞌ tuaf anfuut goe ma nkeer niis ne, tar in naaꞌ ee ka nsai npoi fa.+ 21Onaim karu hit ttao atoran nahuum on reꞌ ia te, ka rais feꞌu fa ntein. Natuin too mfaun ein nahinin nrarin nak, atoin Yahudis hit atoran harat ro on reꞌ naan. Fin atoran naan naꞌko kaꞌo Musa sin, hit trees sin ok-okeꞌ anbi uim onen, ansuun neno snasat et bare mee-mee. Onaim atoniꞌ ꞌtetaꞌ amfaun ein nahinin nrarin.
Au uabk ii antuuꞌ on reꞌ naan, tua!"
Surat neu apirsait ein reꞌ ka atoin Yahudis fa
22Rarit Uisneno In haef ein nok atoni mnasiꞌ bian anmaꞌakoran he nreek tuaf he nnaon natonan sin rasi tfekaꞌ naan neu nonot apirsait anbi mee-mee. Ma sin namin tuaf-tuaf reꞌ nonot apirsait ein anhormaat sin, reꞌ natai nok mepu naan. Rarit sin npiir naan tuaf nua. Es kaan ee, naiꞌ Silas; es anteniꞌ kaan ee, naiꞌ Judas (reꞌ sin nteek nain je nak, naiꞌ Barsabas). Rarit sin nreun sin nua sin nnaon nabu-buan nok naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas. 23Sin neik surat he nfee je neu apirsait ein reꞌ ka atoin Yahudis fa abitan kota Antiokia et propinsi Siria, nkono nteniꞌ tar antea propinsi Kilikia. Surat naan, in aafn ee nak on nai:
"Tabe ma haan buseet naꞌko kai, Usif Yesus In haef ein, ma atoni mnasiꞌ bian anteniꞌ abitan kota Yerusalem. Hai mtui surat reꞌ ia meu ki, natuin hai mneek maan ki, nahuum on reꞌ hai oriꞌ ma hai tataꞌ sin.
24Hai mtui surat reꞌ ia, natuin hai mneen ate nak, anmuiꞌ tuaf-tuaf naꞌko Yerusalem ia, reꞌ neitin ma nateef nok ki nbi naan. Sin nanoniꞌ ki rafuꞌ-rafuꞌ, tar antea nasusab ma ntakaꞌnanab ki. Maut he hi mihiin mak, hai ka mreek miit fa tuaf ein reꞌ naan. 25Oras hai mneen mak anmuiꞌ tuaf reꞌ nasusab ki on reꞌ naan, hai mibua mbi ia, ma hai mtai rasi naan. Onaim hai mꞌakoor amrair, ma mifeek amrair rasi naan. Oras ia, hai mpiir tuaf-tuaf he neman ma natoon ki hai rasi tfekaꞌ naan. Sin neem nabuan nok naiꞌ Barnabas ma naiꞌ Paulus, reꞌ hai mneek sin. 26Tua nuaꞌ ein reꞌ naan ansutain haꞌmuꞌit, tar antea aar akreꞌo te sin nmaten. Sin napenin haꞌmuꞌit on reꞌ naan, fin sin natuin Usif Yesus, tuaf reꞌ Uisneno npiir nain Je naꞌko unuꞌ. 27Onaim hai mreek naiꞌ Judas ma naiꞌ Silas, maut he sin es reꞌ natoon ki surat reꞌ ia in afan.
28Uisneno In Asmaan Akninuꞌ natoon anrair kai, ma hai mroim mituin on naan amsaꞌ nak, hi kaisaꞌ mituin hai harat Yahudi ok-okeꞌ, on reꞌ harat maꞌheriꞌ naan. Natuin harat humaꞌ reꞌ naan, anhaꞌfenab hi tuam ein naan ruum am parsuum. Mes anmuiꞌ rasi bian, reꞌ ro he hi mimnau sin:
29Kais ammakaek ma mmakoin karu ka fee-mone fa.
Kaisaꞌ meuk sis-fuat.
Kaisaꞌ miah naaꞌ.
Ma kaisaꞌ meuk sisi naꞌko muꞌit reꞌ nfuut niis on.
Karu hi bisa mpanat hi tuam ein naꞌkon rasin naan, hi ka meik fa haiꞌnisit meu hi aom-bian nonot apirsait atoin Yahudis Kristen sin. Nok rasi naan ate, hi bisa mibua reko mok sin. Hai surat reꞌ ia, antuuꞌ on reꞌ naan, tua."
30Sin ntoupu nrair surat naan ate, naiꞌ Paulus sin naseon ein, ma nnaon nkonon neun kota Antiokia. Antean bare naan ate, sin noꞌen nabuab nonot apirsait ein, ma nfeen sin surat naan. 31Oras sin nrees anrair surat naan, sin arsin anmarinan nmaten, natuin surat naan in aafn ee nhaꞌtain sin neek ein.
32Uisneno npaek naiꞌ Judas ma naiꞌ Silas amsaꞌ, anjarin In mafefa kninuꞌ. Sin nua sin naretaꞌ areꞌ rais retaꞌ amfaun neu nonot apirsait ein anbi kota naan. Sin nfaineek ma naheran nonot apirsait ein sin neek ein. 33Sin nua sin natuan aꞌroo anbin bare naan, rarit nonot apirsait ein abitan Antiokia naseon sin he nfanin neun Yerusalem neu nonot apirsait reꞌ anreek haefan sin neman. Sin naseon sin nok neek marinet. 34[Mes naiꞌ Silas annaben ate, reko karu in natua nabaar anbi Antiokia.]+
35Naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas natuan sero ꞌroo anbin bare naan. Sin anturun ma nbaab sin aok-bian amsaꞌ reꞌ nanoniꞌ Usif Yesus In Raan Aꞌhonis.
Naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas anbaits ok
36Oras naiꞌ Paulus ma naiꞌ Barnabas natuan sero ꞌroo nbin Antiokia, naiꞌ Paulus nak neu naiꞌ Barnabas am nak, "Baꞌe! Uum he hit tfain teu baren reꞌ nahunu te hit ttaam teis tok sin. Hit tnao he tkius tiit hit aok-bian sin aꞌmoink ein. Ka tahiin he sin on mee. Fin tuaf ein reꞌ naan, feꞌ anpirsain neun Usif Yesus ka ꞌroo fa feꞌ. Neon goes ii, hit tanoniꞌ sin. Onaim uum he hit tnao tkius tiit sin." 37Anneen naiꞌ Paulus naꞌuab on naan ate, naiꞌ Barnabas anroim natuin.
Naiꞌ Barnabas anroim he naiꞌ Yohanis nok sin. (Feꞌ-feꞌe te sin nteek naiꞌ Yohanis ia nak, naiꞌ Markus msaꞌ). 38Mes naiꞌ Paulus anpeen. Natuin neon goes ii, oras sin nbin propinsi Pamfilia te, naiꞌ Markus annao nasaitan sin.+ 39Naiꞌ Paulus nok naiꞌ Barnabas nasurin koꞌu, tar antea sin nua sin anbaits ok. Onaim naiꞌ Barnabas neik naiꞌ Markus, sin nua sin ansaen abnao oe ma nnaon ntean puru Siprus.
40Mes naiꞌ Paulus nok naiꞌ Silas. Oras sin he nnaon, nonot apirsait ein abitan Antiokia nꞌonen antoit Uisneno he npanat sin, ma Uisneno nakriraꞌ In nekan arekot neu sin amsaꞌ. Anꞌoen ein anrarin ate, sin nua sin annaon. 41Rarit sin nnaon neun propinsi Siria ma propinsi Kilikia anfuun am nateef. Anbi bare mee-mee, sin nhaꞌtain nonot apirsait ein sin neek ein.


Retaꞌ Ahun-hunut 25
Naiꞌ Abraham ansao ntein
1Naiꞌ Abraham ansao ntein bifee jes, kaan ee bi Ketura. 2Bi Ketura nahoniꞌ riꞌaan ein reꞌ ia: naiꞌ Simran, naiꞌ Yoksan, naiꞌ Medan, naiꞌ Midian, naiꞌ Isbak, ma naiꞌ Sua. 3Naiꞌ Yoksan in aanh ein, esan reꞌ naiꞌ Seba ma naiꞌ Dedan. Naiꞌ Dedan in suufk ein, esan reꞌ: atoin Asuras, atoin Retus, ma atoin Reumas. 4Naiꞌ Midian in aanh ein esan reꞌ: naiꞌ Efa, naiꞌ Efer, naiꞌ Henok, naiꞌ Abida ma naiꞌ Erdaa. Sin ok-okeꞌ reꞌ ia, ain Ketura in sufan.
5-6Oras naiꞌ Abraham anmoin feꞌ, in nbait nain neu ain Hagar ma ain Ketura sin aanh ein, es-es ate nok in aꞌmuꞌin. Rarit in nreun sin, he nnaon natuan nbin pah Kanaꞌan ntoom pasaꞌ neon-saet, he sin naꞌroon naꞌko in anah naiꞌ Isak. Mes in baer pusaak ein ok-okeꞌ, in nnonaꞌ sin neu naiꞌ Isak.
Naiꞌ Abraham nasaeb on
7-8Naiꞌ Abraham anmaet oras in nmoin naan toon nautn es boꞌ hitu mniim (175). 9-10Rarit in anah naiꞌ Isak ma naiꞌ Ismaꞌel ansuub ee nbi nuat Makpera, reꞌ npaumaak kuan Mamre. Unuꞌ te, naiꞌ Abraham ansoos poꞌon naan naꞌko atoin Hetes es, reꞌ in kaan ee naiꞌ Efron, naiꞌ Sohar in anah. Sin nsuub nahunun ain Saraꞌ nbi nuat naan. 11Naiꞌ Abraham anmate nrair. Uisneno nfee tetus-athoen neu naiꞌ Isak ma in nmoni nbi tetus ao-minaꞌ ma mamut. Oras naan, naiꞌ Isak natua npaumaak oe haniꞌ Beer Lahai Roi.
Naiꞌ Ismaꞌel in sufan
12Naiꞌ Ismaꞌel in reetn ii on nai. In reꞌ naan, naiꞌ Abraham nok in fee tnanaꞌ ain Hagar sin anah. Ain Hagar naan, ain Saraꞌ in ate naꞌko pah Masir. 13-16Naiꞌ Ismaꞌel in aan moen ne tuaf boꞌes am nua. In aanh ein esan reꞌ ia, nmaktun-tuin ein naꞌko moen unu ntea aheit susu, esan reꞌ: naiꞌ Nebayot, naiꞌ Kedar, naiꞌ Atbeel, naiꞌ Mibsam, naiꞌ Misma, naiꞌ Duma, naiꞌ Masa, naiꞌ Hadat, naiꞌ Tema, naiꞌ Yetur, naiꞌ Nafis, ma naiꞌ Ketma. Riꞌaan monen reꞌ ia, sin njarin aam uuf neu too pah boꞌes am nua, es-es ate, nmuiꞌ kuun in pah. Sin nakanab sin pah, es-es ate natuin sin beꞌi-naꞌi sin kaank ein.
17Naiꞌ Ismaꞌel anmaet oras in nmoin naan toon nautn es boꞌ tenu mhiut (137). 18Mes in suufk ein naan, anmamusun es nok es. Rarit sin npeꞌen ma natuan nbaits ok nmurai naꞌko Habira tar antea Sur, reꞌ anmanaak nok pah Masir, nkono ntean pah Asur.+
Retaꞌ naꞌko naiꞌ Esau ma naiꞌ Yakop
19Naiꞌ Abraham in anah naiꞌ Isak in reetn ii, es reꞌ ia. 20Oras naiꞌ Isak ansao bi Ripka, naiꞌ Isak nmoin naan toon boꞌ haa. Bi Ripka in aamf ee, es reꞌ naiꞌ Betuel. In naof ee, es reꞌ naiꞌ Laban. Sin reꞌ naan atoin Aramas, naꞌkon pah Padan Aram.+
21Bi Ripka ka nahoniꞌ fa. Etun naiꞌ Isak anꞌonen ma ntoit UISNENO he nfei bi Ripka in apun. UISNENO nneen in onen naan, es naꞌ bi Ripka naꞌapuꞌ. 22Bi Ripka nnaben ate, in naꞌapuꞌ riꞌaan koen. Riꞌaan ein naan anmasaapn ein piut nbin sin ainf ee apun. Onaim bi Ripka natenab am nak, "Nansaaꞌ am es riꞌaan nuaꞌ ein ia, on reꞌ ia?" Rarit in nataan neu UISNENO.
23Ma UISNENO nataah ee mnak,
"Anbi ho aup maan, anmuiꞌ naan riꞌanaꞌ nua reꞌ of he njarin uuf nua reꞌ sin of anmamusun piut-piut.
Aan muin aan of naꞌbeꞌi nneis naꞌko aan uun aan.
Ma taatf aan of anjair ameput neu in orif."
24Oras in neon ne ntea te, bi Ripka nahoniꞌ riꞌaan koen. Monen okeꞌ. 25Ahuunt ee meꞌ-meꞌe, ma in aon ee maꞌfunuꞌ. Es naꞌ sin nakaanb ee naiꞌ Esau (reꞌ he noi on reꞌ kata es, reꞌ in aꞌmoufn ii 'maꞌfunuꞌ').
26Rarit naꞌ in orif. Mes oras in npoi, in nnaaꞌ in taatf ee in haen tikan. Es naꞌ sin nakaanb ee naiꞌ Yakop (reꞌ he noi on reꞌ kata es, reꞌ in aꞌmoufn ii 'haen tikan'). Oras nahoniꞌ sin ite, naiꞌ Isak nmoin naan toon boꞌ nee jen (60).
Naiꞌ Esau nnonaꞌ in hak aan moen unu
27Oras riꞌaan koen naan naꞌnaen ate, naiꞌ Esau njair asekot. In nroim he natua nbi nasi. Mes naiꞌ Yakop atoin ataꞌas. In nroim he nbi-bi haa umi. 28Naiꞌ Isak biasa nroim he neuk siis fui. Es naan ate, in nneek nanes-nesib naiꞌ Esau. Mes bi Ripka nneek nanesib naiꞌ Yakop.
29Neot es, oras naiꞌ Yakop nahaan oef aknaaꞌ, naiꞌ Esau nfain neem naꞌko sekot. In nhae nmaet ma namnaah anmate msaꞌ. 30Onaim in naꞌuab neu naiꞌ Yakop am nak, "Ako! Ho msoon maan kau oef meꞌ-meꞌe reꞌ ho muhaan ee naan. Maski kreꞌ-reꞌo, he au ꞌhaꞌtain! Au umnaah ka ubeiꞌ fa heen." (Etun sin nteek ee te Edom, reꞌ he noi on reꞌ kata es, reꞌ in aꞌmoufn ii, 'meꞌe'.)
31Rarit naiꞌ Yakop nataah am nak, "Reko, taat honiꞌ. Mes karu ho mfee kau ho hak aan moen unu naan feꞌ!"+
32Onaim naiꞌ Esau nataah am nak, "Ahh. Ma on saaꞌ naꞌ es reꞌ hak aan moen uun gui! Ho mpaar. Au umnaah ka ubeiꞌ fa heen. Ho msoon maan kau oef rabah he meik je neem. Au he ꞌuah een."
33Mes naiꞌ Yakop naꞌuab anteniꞌ mnak, "Airoo, taat honiꞌ. Ampao kreꞌ-kreꞌo. Ho msuup feꞌ mak, ho mnonaꞌ kau hak naan." Onaim naiꞌ Esau nsuup on reꞌ naan. 34Rarit naiꞌ Yakop ansono nfeen ee oef aknaaꞌ naan ma nfee ne nok utunuꞌ. Naiꞌ Esau nbukae nrari te, in nfeen annao kuun.
Nok ranan naan, naiꞌ Esau nnonaꞌ nain in hak aan moen unu.


Naiꞌ Judas 1:10
10Mes tuaf ein ia, ka on fa naan. Sin nkanaꞌpaar ma nakreꞌet areꞌ kanan rasi reꞌ sin ka nahiin narek-rekoꞌ sin fa. Sin suma natun-tuin ein aah sin roimk ein rafuꞌ-rafuꞌ, on reꞌ muiꞌt ein ma kaun ein. Nok ranan naan, sin nareuꞌ kuuk sin aꞌmoink ein.


Naiꞌ Lukas 15
Aꞌbib-kase reꞌ namneuk
1Oras naan, ahoik beo ngguin ma atoin ka mapaek ein neman piut-piut neu Naiꞌ Yesus he nitan ma nnenan kuuk Ee. Mes atoin Yahudis sin naan sin, atoin reꞌuf. 2Ankius on naan ate, atoin Farisis ma tunggur agama Yahudi sin naꞌmuun ein am nak, "Phueꞌ! Atoniꞌ reꞌ ia anmapartei nok atoin reuꞌf ein. Antoko ma naah nok sin antein!"+
3Anneen on naan ate, Naiꞌ Yesus naretaꞌ sin anpaek uab manporin am nak, 4"Karu anmuiꞌ tuaf es naꞌko ki, in nmuiꞌ ꞌbib-kase manaꞌ nautn es. Onaim namneuk es. Oras ia, in he nmoeꞌ on mee? In ro nnao nasaitan boꞌ seo mseo ngguin nbi baer mamut es, rarit nnao naim amneukt ee rekaꞌ niit ee. 5Karu in napein ꞌbib-kaes amnekut naan ate, in nasaah neik je nok neek marine. 6Antea umi te, in noꞌen in nonot-asar sin ma natoon neu sin am nak, 'Hae! Hi iim he mmarin-riin mok kau feꞌ! Fin au upein ufaniꞌ au ꞌbib-kaes amnekut naan.' 7Anbi sonaf neno tunan on naan amsaꞌ. Karu anmuiꞌ tuaf asanat es naꞌpiis, rarit antebi nfain neu Uisneno, sonaf neno tunan in naan ee anmarinan ok-okeꞌ. Sin nmarinan nneis, natuin tuaf meseꞌ reꞌ anfain neem neu Uisneno, naꞌko tuaf boꞌ seo mseo reꞌ anmonin nok amneꞌo ma ka nseken fa."
Roi mutiꞌ reꞌ namneuk
8Rarit Naiꞌ Yesus naretaꞌ anpaek uab manporin es antein am nak, "Anmuiꞌ bifee mnais es anmuiꞌ roi mutiꞌ fuaꞌ boꞌes.+ In ka nakeo naan fa te, fuaꞌ es namneuk. Onaim oras ia, in he nmoeꞌ on mee? In ro he nnao nout paku, rarit antanaꞌ narek-rekoꞌ nbi mee-mee, ma nsaup umi naan barisi, he naim roit naan rek-reko. 9Oras in niit nafaniꞌ roit naan ate, in noꞌen abitan in uim je aon bian, rarit natoon neu sin am nak, 'Au uskau ki, he hi iim ammarin-riin mok kau feꞌ, tua! Fin au ꞌiit ufaniꞌ au roi muit amnekut naan!' 10Anbi sonaf neno tunan on naan amsaꞌ. Karu anmuiꞌ tuaf asanat es reꞌ naꞌpiis, rarit antebi nfain neu Uisneno, ameput sonaf neno tunan sin barisi anmarinan nmaten."
Riꞌanaꞌ reꞌ namneuk
11Rarit Naiꞌ Yesus antuut In retaꞌ npaek uab manporin es antein am nak, "Anmuꞌi ꞌnaef es nok in aan moen ee tuaf nua. 12Neot es, aheit suus goe nak in aamf ee mnak, 'Aam honiꞌ! Ambati mfee kau au pusaak ein oras ia nai!' Onaim In aamf ee nbait in aꞌmuiꞌf ein neun in aanh ein nua sin. 13Ka ꞌroo fa te, aheit suus goe naꞌsosaꞌ in sapaan. Rarit in nꞌaum in tais ein, ma nnao kuun neu pah aꞌroo-ꞌroo. Anbi bare naan in nbis-biisn ahaa roit ma nmoin nok marine reꞌ ka mapanat fa. 14Oras in narair roit on naan ate, pah reꞌ naan amnaahs ee ntaamn ee, tar antea in aꞌmoin ee njair atoin kasian. 15Onaim in nnao naim mepu. Atoin es nbi pah reꞌ naan antoup goe he nmeup. Atoniꞌ naan naruur ee meup goes, reꞌ he nhao fafi. 16Natuin riꞌanaꞌ ia namnaah ka nabeiꞌ fa goen, onaim in neekn ee he naah mnaah fafi naan. Fin ka tiit fa tuaf he nfee ne he naah.
17In natenab aꞌroo-ꞌroo neu-mneem am nak, 'Anbi au amaꞌ in umi, ameupt ein ok-okeꞌ, sin nahan tar namsenan. On nai te, au es ia ma umnaah aꞌmaet. 18Reko nneis, au ꞌtebi ꞌfain ꞌeu au amaꞌ nee. Rarit utoon ne mꞌak, "Aam honiꞌ! Au usanab aꞌrair ꞌeu Uisneno ma ꞌeu ko, aam honiꞌ. 19Au ka pantas fa he ꞌjair ho aan hoin aa goen. Maski ho mtoup kau ꞌjair aet kuri ꞌbi ho umi ia msaꞌ, reko!' "
20Natenab anrair on naan ate, in nfeen ma nnao nfain neu in aamf ee umi. Oras in anbi ꞌroo goe feꞌ, mes aꞌnaef ee niit anrair je, onaim ansaon ee nmouf ma nkasian ee. In npoi naꞌko uim je naan ee, ma naen anseun goe. Rarit aꞌnaef ee nhoo ma nneek naan ee.
21Onaim riꞌanaꞌ naan naꞌuab neu in aamf ee mnak, 'Aam honiꞌ! Au usanab koꞌu ꞌeu Uisneno ma ꞌeu ko, tua. Au ka pantas fa he ꞌjair ho aan hoin aa goen.'
22Mes in aamf ee naprenat in ameupt ein am nak, 'Hae! Rabah! Mait meik maan baru mnaun feuꞌ goes he mibaru. Mikrein je ma msapaut in haek ein rek-reko. 23Amnao mheer bijae paron es ma mroor goe, he hit tmoeꞌ fesat kouꞌ-koꞌu. 24Natuin au anah reꞌ ia on reꞌ anmaet jen, mes oras ia nmoni nfain jen. In namneuk, mes oras ia au upein ufainꞌ ee.' Naꞌuab anrair on naan ate, sin nmurai nfeest ein buꞌ-buaꞌ, ma sin nmarinan nmaten.
25Oras naan, aan moen uun goe ka nbi fa umi, in nbi rene. Oras in nfain neem naꞌko rene, in anbi ꞌroo goe feꞌe te, in nneen areukt am abobet ansiin ma nabsoꞌon. 26In neem antea te, in noꞌen ate es, rarit nataan ee mnak, 'Hae! Hi mmariin ambi fesat ia neu saaꞌ?'
27Ate naan nataah am nak, 'Usiꞌ, ho oriꞌ nfain neem. Onaim amaꞌ nreek kai he hai mroor bijae he mmoeꞌ fesat ia, fin in aanh ee nfain neem nok ao-minaꞌ, tua.'
28Anneen on naan ate, aan unu naan natooꞌ. In ka nromi ntein fa he ntaam neu umi. Onaim in aamf ee nnao nfuir ee he ntaam.
29Mes in nmaheek je mnak, 'Aam honiꞌ! Ho mutenab miit! Aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, au ꞌmeup on reꞌ kuri ꞌeu ko. Au ka ꞌtanhai ꞌiit fa ho atoran meseꞌ msaꞌ. Mes ho ka mroor miit fa ꞌbiib aan es, he au ꞌfesat ma ꞌmariin-riin ꞌok au aok-bian sin. 30Mes ho aan nekaꞌ reꞌ ia, annao ma nporin roit ruum-ruum, anmakoin tafiꞌ-tafiꞌ nok bifee aꞌhaek ein. Oras ia, in nfain neem on nai te, ho mroor bijae paron ma mmoeꞌ fesat koꞌu neu ne.'
31Mes in aamf ee nataah am nak, 'Unu! Amneen murek-rekoꞌ, hee! Ho mok kau ꞌroo-ꞌroo goen. Areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ ho amaꞌ kau gui ꞌmuꞌi sin, naan ho nggoa. 32Mes oras ia, hit ro he tfesat he tmariin, natuin ho oriꞌ, fuaꞌ meseꞌ. Unuꞌ te, in on reꞌ nmaet, mes oras ia in nmoni nfain. In namneuk, mes oras ia, tiit tafainꞌ ee.' "