Elɛ mbë nfre nfre fannga nhɛn ngiki maɛnnë powu ghë, ese elë oo omu elɛ bu nkpɔ. Bu ntɛnɩ edʋ elë edɔnë ëë lɛ́, elë evivi n'ye ebë etce Ӡoova, Biblë Ofo, Ghɩnë lɛ́ bu powunë, eyi oru. Elë elele mɛnsɩ álɛ ebë eyɔyɔ Ӡezi Krisë. Sɛ ekpa eyɛyɛ elë n'ye elɛ Kretiɛnghɩ. Elë powu, elë ebɔ cibɩ mici powu eboka ngiki álɛ kebë ehɔhɔ n'ye kebë eba emʋ Biblë alɛ Ofo Shibanë lɛ. Noo elë edi Ofo Ӡoova alɛ në Shibanë lɛ adashɛnë, ngiki mʋ n'ye elɛ Ӡoova Adashɛghɩ.
Eyi elë sitënë ghë. Eka Biblë ɛntɛrnɛtë ghë. Emʋ elë alɛ elë buyayatishinelë lɛ yɛsɛ.


Ntɛnɩ fë evivinë JavaScript gha ɔɔsɛ bë esɔ; bu fuɔ ntɛnɩ fë kolo dɔ́ gha ɔɔsɛ bë enʋn ghë. Bu aghɔnë fë ebɔ eyi Ɛnternɛtë ghë gha yɛsɛ. Bunë fë ɲa elɛnë esë ghe eyɛsɛ. Nakwafanelë Nɩ nakwafa pidɛnë bɔ. Mbë pidɛ: Mbë fuɔ ghënë bë esɔ: Foto lɛ mbënë kë ɲí lɛ Wu Lecteur Audio àlɛ́ anʋnghë Lire automatiquement la piste audio suivante Choisissez la résolution des vidéos. 240p 360p 480p 720p Viɛ Nɩ n'ye bunë fë eviɛnë esëkpɔ bë eghʋ esɔ. N'ye bë eghʋ esɔ: Wu ëë mbë nkpɔkpɔnë ghë Wu ëë abɩ nkpɔkpɔnë ghë Wu ëë nakwa órò nkpɔkpɔnë ghë Choisissez le classement des résultats par défaut. Trier les résultats : Classer par nombre d'occurences Classer par dates (du plus récent au plus ancien) N'ye bë ebá esɔ Ya n'ye bë eba enʋn. Agba pidɛ


?MABU FË ÉLƐ É?
Di bu ntɛnɩ akɔnda: Àlɛ́ Julia ekpɩ ëë esë vɛ ghë, në ewu n'ye në píɛ dɔ́. Shìelë lɛ cɛwuelë lɛ, kë hɛ́ në kɔ në lɛ́ "rɩɛnje nhɛn" kʋra, ese në ehɛ ëë esë kɔ: "Yɛsɛ n'ye më ekpa ehʋnngo je."
Trɛrɛe, Julia dí akɔnda n'ye në ékpa elɛ bu edɔ álɛ në "ehʋnngo je." Bunë në élɛnë ëë lɛ́ n'ye në érɛ aghö mici jee nhɛn...
?Àlɛ́ fë edi akɔnda fɛ Julia mɩnɛn, mabu fë élɛ é?
RISHI DI AKƆNDA!
N'ye fë eba ewu fë esënë, àlɛ́ fë edi ëë akɔnda, gha lɛ lakwa ëë lɛ́ ëë wo. Agbate, Biblë ehɛ eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë yɛsɛnë jɔ, fɛ Sara lɛ, Rashɛlë lɛ, Abigailë lɛ, Ʒozɛfë lɛ, Davidë lɛ mɩnɛn. Yighɔ nkpɔ, kë elɛlɛ ëë Abishagë, Biblë ehɛ kɔ në "yɛsɛ mɩɩ nɛ́piɛ."—1 Rois 1:4.
Ese, ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛ fannga nhɛn, kë edi kelë sɛnë akɔnda mɩɩ enɛ epiɛ. Bu ntɔnë bë eɔsɛ elɛ kebë ewu mian. Kpɩ bu ntɛnɩelë:
Ngiki wɛ́sɛ bu, kë wú n'ye eyighɔ-mbogho 100 ghë, kelë 58 kë hɛ́ kɔ kë píɛ dɔ́, amëlɔ kelë 17 ëë kë píɛ.
Bunë ngiki wɛ́sɛnë, lafuɔ yá n'ye eyighɔ 100 ghë, kelë 45 kë gha píɛ, ese kë dí akɔnda n'ye kë píɛ mɩɩ nɛ́piɛ!
Bunë ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛ jɔghɔ kë elɛ álɛ kebë ehʋnngonë, lɛ́ kë ɲí orogbanë kë elɛlɛ ëë anorɛksi. Orogba ntɔnë elɛ kë ghe vivi n'ye kebë edi bu.
Àlɛ́ bu ghe gba fë ebëlɛ di-ghë, àlɛ́ fë gha dí bu, ese aghö ghe yo fë wunë, viɛ boka. Bɔ jɔ ntɔnë ka di kɔ́ më-shìelë o, kɔ́ ghɩmɛn nkpɔ o. Biblë ehɛ kɔ: "Cɛwu tete eya kolo cibɩ powu, në lɛ́ nɔnjɛnë kë hʋn ëë álɛ bë eboka cɛwu mian cibɩ ghë."—Proverbes 17:17.
BU TETENË FË ÉBABA EYƐ!
Teteghë, n'ye ghɩ bá nʋn ëë oghorumɔn ghënë ëë elɛ, kɔ́ kë eda ëë sɛ o, kɔ́ kë eka ëë miji o. Damë kpɩ Absalɔmë, oodishì Davidë jɛ yikpenë. Biblë ehɛ kɔ:
"Yiki gha yɛsɛ gha dɔ́ fɛ Absalɔmë mɩnɛn. Kë gha lé yiki eyi gha dɔ́ fɛ në mɩnɛn. [...] Bu gha tá ëë sɛ joʋn-joʋn."—2 Samuel 14:25.
Ese, yikpeje ntɔnë ece ëë esë orù, në eviɛ bu ologbɔ, në edi nkɔ! Bu ntɔnë ghëwu, Biblë ghe hɛ́ Absalɔmë jɔ yɔghɔ. Biblë eya n'ye në lɛ́ yikinë aɛnba ghe ɲi ëë, në ghe di ecele, në ɔɔ tiɛ pʋpʋ.
Bu ntɔnë ghëwu, Biblë eo elë jɔ yɔghɔ ntɛnɩ:
"Ékaci ghɩ puɔpuɔ."—Colossiens 3:10.
"Eɲë gha bɔ aɛn gha bá bunë eɲë éwɔ álɛ ngiki bë ewunë esëkpɔ ghë [...]. Ese, fùnë eɲë etanë ghë ëë kebë ewu eɲë eyɛsɛ."—1 Pierre 3:3, 4.
Agbate, yɛsɛ n'ye fë éce fë sɛnë aɛn ghë, gha lɛ́ bu pʋ ëë lɛ́ ëë wo. Ese, ntɛnɩ fë éce aɛn ghë edɔnë, ëë lɛ́ ghɩnë fë lɛ́ teteghënë. Bu ayɔghɔnë fë elɛ amɛnnë ëë bë elɛ ngiki bë eda fë sɛ ayɔghɔ nhɛn ngbeɲi gbo, ese gha lɛ́ mɛnsɩnë fë ɔɔnë lɛ, sɛnë fë yɛnë lɛ wo! Yighɔjenë kë elɛlɛ ëë Felisia hɛ́ kɔ: "Sɛyɛnë ëë ngiki eboepi ewu, ese ghɩ tetenë fë lɛ́në lɛ, bu ayɔghɔnë fë elɛnë lɛ, ëë ngiki bë eghaghaghë edɔ."
KPƖ N'YE FË EBA EWU FË ESË
?N'ye fë eba ewu fë esënë, erɔrɔ fë sɛ shi mici jɔghɔ wú?
?Fë boepi dí akɔnda n'ye fë ébɔ kpe epia sɛ shi efufu álɛ fë kpa eyɛsɛ edɔ wú?
?Àlɛ́ fë aɔsɛ, mabu fë evivi n'ye fë epete fë sɛnë ghë é? (Bɔ bu jighe ntɛnɩ fë evivinë.)
N'YE MË BÁ FÓ
N'YE MË BÁ PÍƐ
MË OROFƲ
MË NGƆ
MË AGBA
MË SƐAKƆ
Jɔ pidɛ aɲʋnnë kë evivinë, àlɛ́ fë ehɛ kɔ ao, jɔ arɩ ghënë kë evivinë esë, àlɛ́ fë ebɔ bu ejighe kɔ́ arɩ o, kɔ́ edɔ eshe ntɔnë o, le jɔ ntɛnɩ aɛn ghë: Mʋn yɛsɛ n'ye, agheci, n'ye fë eba ewu fë esë apʋpʋ ghënë, gha lɛ́ nhɛn ëë ngiki eba ewu fë. N'ye fë eba ewu fë esënë, bë eɔsɛ elɛ opu bë eji fë mɩɩ bë enɛ epiɛ ekpete nhɛn.—1 Samuel 16:7.


Àlɛ́ erijidigho në egburu eshi, óó në evivi n'ye bë ebɩ eyɛsɛnë, në ebɔ aɛn eba bunë bá ëë ngbeɲinë ghë, në ghe kpɩ aji. Fɛ nhɛn mɩnɛn, maɛn bunë kretiɛngho ɲáshi aji gbonë, në gha ɔɔsɛ në éɲa bu ntɔnelë shi kebë elɛ në ébɔ aɛn eba bu fuɔ ghë.—Php 3:13.
Àlɛ́ enë epɛ, ghe kpɛkpɛ ghe lɔ elë n'ye ebë edi akɔnda kɔ lahɔ gbo oohʋnnë yɛsɛ she amɛn eenë, fɛ oonë ehʋ́n n'ye elë gha bá gha mʋ́n nahɔnrɛnë se wunë. Mici jɔghɔ, àlɛ́ enë eba nhɛn edi akɔnda, elë elɛ fɛ n'ye sɛyɛyɛnë ewú lahɔ gbonë dɔ́ she pɛnë ewúnë. Bu ntɔnë ëë Israɛlë ngikinë kë lɛ́, n'ye kë bá píe Eʒiptë gbo sɔ́në (Nb 11:5, 6). Àlɛ́ elë eba nhɛn edi akɔnda, ebë eɔsɛ evivi n'ye ebë ekpa ehʋn oonë ehʋ́n lahɔ gbonë. Yɛsɛ n'ye ebë edi shiyɔnë elë ewu amɛnnë lɛ, sɛyɛyɛnë Ofo Shibanë bá ése elë ngbeɲi gbonë lɛ akɔnda!—2Co 4:16-18.


Elë omuonë esɔ Biblë fannga nhɛn lɛ, nakwa fuɔ fannga nhɛn lɛ elɔ ngiki agbʋʋn powu. Elë elɛ Shibatɩ lɛ Betɛlë lɛ edɔ, elë ekpa ebaba kelë eyɛ. Elë ekpa ekpɩ misiɔnnɛrë fannga nhɛn lɛ, Betɛlë ngiki fannga nhɛn lɛ. Àlɛ́ aviɛlɛ ashu esë, elë ekpa eboka. N'yonë, fë eɔsɛ evivi fë esë kɔ: ?Élé elë eba ewu shigha elɛ bu ntɔnelë powu é?
Elë ghe nɛ dimë, elë ghe kpa ghe eo kɔprɛ. Agbate, elë ofojɔhɛ jumannë lɛ́ bunë ebɔ shigha edɔ, ese elë ghe shushu ngiki shigha. Agbʋʋn ya nkpɔ sáasɛ dádá, esɔ́ elë periodikë La Tour de Garde pidɛnë. Aɲʋnghënë bë esɔnë, ehɛ́ kɔ elë eji Ʒoova ntɩ, n'ye ëë bá eboka elë, 'elë ghe eshushu ngiki shigha tata, elë ghe evivi n'ye kebë eo shigha eboka elë.' Agbate, eɲí elë mbënë shi!—Matthieu 10:8.
Ngiki omu ëë kë ehɔ shigha eboka elë jumannë. Ngiki fannga nhɛn kolo jumannë elë edi eyaya Biblë bunë, ëë ghëwu kë ehɔ shigha eboka. Ʒoova Adashɛghɩnelë omu, kë edisʋ ebɔ kelë cibɩ lɛ, kelë mɛnsɩ lɛ, kelë shigha lɛ, bu fuɔnë kë ɔɔnë lɛ elɛ bunë Ofo evivinë eshipatanë powu ghë (1 Chroniques 29:9). Elë Shibatɩnë ghë lɛ, aʋnkunë elë eshe jɛmɛn ologbɔnelë ghë lɛnë, alaka jɛelë nʋn n'yo, álɛ aghɩnë kë evivi n'ye kebë ehɔ shighanë, kebë ebɔ ëë ele alakanelë ghë. Àlɛ́ kë akolo esë, kebë eɔsɛ eyi elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë jw.org ghë ehɔ shigha. Shighanë afannga nhɛn epie aghɩnë kë gha lɛ́ blengbi wunë ee gbo, fɛ yighɔ ghayaghonë Ʒezi hɛ́ ëë jɔ yɔghɔnë mɩnɛn, óó bɔ́ shigha ogbo jɛelë aɲʋn sɛ́sɛ́ lé ofotɩ gbɔnë ëë alaka jɛnë ghënë (Luc 21:1-4). N'yonë, yiki bë eɔsɛ "ebɔ bu je eba cɛcɛ̀" ngbɔ-ngbɔ, álɛ bë ebɔ ehɔ "cɛɛ fɛ n'ye në bá vívi në oghorumɔn ghë mɩnɛn."—1 Corinthiens 16:2; 2 Corinthiens 9:7.
Aghɩnë kë evivi n'ye kebë 'ebɔ kelë bunë ɔɔ alɔnë ece Ʒoova eyi orùnë,' emʋ́n yɛsɛ n'ye Ʒoova bá eci kelë oghorumɔn aba eyi álɛ kebë eboka Ofo Shiba jumannë, álɛ ngiki bë elɛ bunë Ofo evivinë.—Proverbes 3:9.
?Mabu elɛ elë omuonë gha nʋn fɛ ofotɩ gbeenelë mɩnɛn wué?
?Élé kë eba ebɔ shighanë kë ehɔnë elɛ bu é?


Lɛ̀ Mbë Yɔghɔ le ngiki Ndɔnʋn, le kelë Mɛnsɩ
Ghɩnë eo jɔ, yɛsɛ n'ye ëë mbënelë bë ele ngiki ndɔnʋn
16:4, 5
-
Ʒɔbë sɛ rɔ́rɔ ëë shi, në nʋn mianmian bu kpɛkpɛ ghë, n'yonë bayɛ n'ye ngiki fuɔ bë eboka në, kebë ekpa ele në ndɔnʋn.
-
Ʒɔbë cɛwuelë arɩnë, kë gha hɛ́ në jɔnë bë enini në opu shi. Ese kë léle në dɛ̀, kë kpa lɛ́ jɔ rɛ́rɛ në lapɔ.
Mbë pʋpʋnë Bildadë lɛ́në, lɛ́ Ʒɔbë nɛ́ aarɛrɛ ée
19:2, 25
-
Ʒɔbë fúɔ lɛ́lɛ Ofo n'ye bë eca në pɛ powu ghë, dá rɔ esë ghë.
-
Ʒɔbë bɔ́ ëë ntɩji powu bá rɔpulɛnë ghë, në kpa kɩ opu yí eceledi ghë.


Doda lɛ́ Siera Leɔnë-pie, ehɛ kɔ: "Më dɔ́omu elë oonë orù gbo, ëë oo jɛ nkpɔ ghë. Mící nkpɔ, n'ye më bá lɛ́ jejenë, elë shikwa lɛ shikwa fuɔ lɛ kpɩ́rɩ eshi. Shikwanelë aɲʋn powu ehɛ kɔ eshinë lɛ́ kerie. Álɛ kebë eji jɔ ntɔnë shinë, kë lɛ́lɛ sarɩgho nkpɔ wá. Në bɔ́ vɛ lɔ́ yikpe nkpɔ, n'yonë në bɔ́ ntungbo fu bídi ëë shi. Gbɔɔje, sɛ eka etɛ yikpenë, fiɔ́fiɔ́ eka epie ëë, ntungbonë oghoshi n'yo. Në kpɩ́ vɛnë ghë, ë në hɛ́ kɔ: 'Më ewu kpeshije nkpɔ ɲan! Në wɔ́ talɛ fu. Në fó, në hɔ́sɛ, órò fúfu në. Në enɔn ese në mɛnshi je.'
"N'ye më kpowunë bá nʋ́nnë, ëë yikpenë ehɛ! N'yonë, sɛ eka etɛ ëë eyi, në ka fúɔ hɛ́ kɔ: 'Àlɛ́ eɲë ghe bɔ jɔnë më ehɛnë ghe wu nahɔnrɛ wunë, éwa álɛ eɲë omunë eɲë ékpɩ ëë!' Ese, ghɩʋn gha ɔɔ mëlɔ álɛ bë eyi ekpɩ ëë! Sarɩghonë bɔ́ atɔvɛ lɛ miji lɛ lé awa nɛmbëlɛ lɛ́ kpe, në bɔ́ ëë ɱɔ́nɱɔn yikpenë sɛ, ë yikpenë só dɛɛn.
" 'Më kpowu' ghʋ́ yikpenë ɲʋ́n vɛnë mërɩnë ghë hɛ́ kɔ eshinë lɛ́ elë shikwanë ee. Në hɛ́ më sʋkɔ kɔ bë edi juman eshinë ghë, ese opu gha ji ëë. Shikwa gbeenë dísʋ bɔ́ n'ye kë bá jí jɔnë shinë. Aanë ka jí n'yo."
Jɔnë fë ká petenë, ëë edɛ dɔ́ Sɛvighɩ oo n'ye. N'ye lɛ, oku fuɔ lɛ, ngiki fannga nhɛn ebɔ ewu nahɔnrɛ n'ye aghɩnë kë rɔ́në, kë eyi akɔ̀-oo. Kë eso gbo ekpɩ ngiki eshipata n'ye, kë ekpa eta bunë ngiki elɛ kelë oohʋn ghënë bà. ?Jɔ ntɔnë lɛ́ nahɔnrɛ wú? ?Aghɩnë kë rɔ́në, kë ehʋn-oo ebise wú? ?Àlɛ́ gha lɛ́ nahɔnrɛ wunë, aghɩca kë elɛ fɛ aghɩnë kë rɔ́në mɩnɛn é? Yɛsɛ n'ye fë émʋn jɔ tete ntɔnelë eshi, noo jɔ ntɔnelë lɛ́ rɔ lɛ nkwɔ lɛ jɔ.


Ngiki powu bë ewu mɛnsɩnë elë elele elɛ ofosʋ tetenë ëë bunë sɛyɛyɛ ghënë.
Davidë bɔ́ ëë oohʋnnë yá ëë ebëlɛgba mɛnsɩnë elele edi juman elɔ Ʒoovanë.
Ngikinë kë ehɛ Ʒoova eyinë jɔ pʋ, kë etua Ʒoovanë, Davidë gha bɔ́ gha pɩ kelë wu tata.
Aghɩnë kë hɔ́sɛnë, kebë eɔsɛ eboka aghɩnë kë lɛ́ jeje álɛ kebë ebɔ ebëlɛgba elele mɛnsɩ.
Ghɩnë ghɛ́ghɛ psaume ntɛnɩ, bë eɔsɛ elɛ Davidë. Në yá n'ye në evivi n'ye në ele në eji-ghɩnelë ndɔnʋn.
Shìnelë lɛ, kretiɛnnë kë mʋn bu dɔ́ Ofo shigbënë ghë lɛ, kebë eɔsɛ eyaya aghɩnë kë lɛ́ jejenë bu.


"Gha elɛ lakwaghɩ bu [...] gha eɛɛ fë aɛn"
Abɛlɛghɩ bàbunë kë ɔɔnë ghe nʋnmɔn. Gha elɛ bu ntɔnë gha elɛ fë ghe ebɔ aɛn ghe eba jumannë fë edi elɔ Ʒoovanë ghë. Bɔ aɛn ba Ofo shiyɔnë lɛ, Ofo bunë fë eghagha n'ye fë elɛnë lɛ ghë.
"Bɔ fë ntɩji ba Ʒoova ghë álɛ fë elɛ bunë yɛsɛ"
Àlɛ́ kɔ́ fë etɔtɔ opu aɲʋn-aɲʋn o, kɔ́ jɔ dɔ́ shé fë o, ji Ofo ntɩ n'ye bá etu fë akpa, bá eboka fë álɛ fë ntɩjinë bë erishi ekpɛkpɛ.
Ka Ofo Shiba nda yɔghɔnë dɔ.
"Wu sɛyɛyɛ Ʒoova sɛ"
Viɛ n'ye fë eba emʋn Ʒoova eyɛsɛ. Bu ntɔnë ghëwu, bɔ cibɩ ka Ofo Mbënë, di akɔnda wɛsɛ ëë mici powu.
"Bɔ jɔnë efɩ fënë powu le Ʒoova mërɩ"
Ji ntɩ yɛsɛ n'ye mianmiannë efɩ fënë powu ghë, Ʒoova bá eboka fë.
Àlɛ́ ngiki në emianmian fë, kë në ehɛ fë jɔ pʋ, dá ta fù yɔghɔ yi.
"Cɛomu, so dɛɛn Ʒoova ngbeɲi, fu opu shi kɩkɩ në"
Ɲa bunë bë elɛ fë ghe kpa ghe ewu sɛyɛyɛ lɛ, shibidi lɛ Ofo ngbeɲinë shi.
"Eshipatanë bá elɛ aghɩnë kë ése kelë esë eshinë é"
Se fë esë eshi, kɩkɩ micinë Ʒoova bë eghɔ nkɔnë ngiki edinë powu enɩ.
Boka më-nɔnjɛ kretiɛn, bɔ Ofo maɛn puɔpuɔnë bá eshu petenë nini ghɩnë jɔ dɔ́ she ëë opu shi.


Sɛrɛ Ʒoova bunë fë hɛ́ kɔ fë elɛ elɔ Ëënë ghëwu.
Bɔ jɔnë nʋn fë oghorumɔn ghënë powu hɛ Ʒoova ya n'ye fë eji në ntɩ.
Ofosɛrɛ ghë, ebë ehɛ n'ye jɔ eba eci elë oghorumɔn aba tete ghënë.
Àlɛ́ elë asɛrɛ Ofo bu nkpɔ ghëwu, elë ewu n'ye Ʒoova eba elɔ elë bunë evívinë.
Ʒoova lɛ́ Ghɩnë ece aghɩnë oghorumɔn yɛ kelë sɛnë ofosɛrɛ.
Aghɩnë kë evivi n'ye kebë emʋn Ʒoova, kebë kpa elɛ ëë bunë vívinë, Ʒoova ece kelë powu sɛrɛnë.
Ebë eɔsɛ erɩeda Ʒoova sɛ cibɩ powu ofosɛrɛ ghë.
Ghɛghɛ jɔnë fë evivi n'ye fë ehɛ fë ofosɛrɛ ghënë jɔghɔ:


Ebë elɔ ngiki bë ekaci Ʒezi ejiti-aghɩnë nʋn fɛ aʋn-lɛ́ juman mɩnɛn. Álɛ ebë eɔsɛ elɛ bu ntɔnë eyɛsɛ, ebë ehɔhɔ n'ye ebë eba ebɔ bunë elë ebɔ edi juman ntɔnë eyɛsɛ. Noo Ofo Mbënë ëë lɛ́ bu gbɔ tetenë elë ebɔ edi jumannë, bayɛ n'ye ebë emʋn ëë bɔ eyɛsɛ tete (2Tm 2:15). Ebë kpa ehɔhɔ n'ye ebë eba ebɔ nakwa fuɔ lɛ, video lɛnë elë ebɔ eka ndanë eyɛsɛ, álɛ ebë eɔsɛ elɔ ngiki bë ekaci Ʒezi ejiti-aghɩ. *
?Élé fë éba elɛ, álɛ fë émʋn elë buyaya nakwanë bɔ eyɛsɛ é? (1) Vivi ghɩmɛnnë emimi eɲë ofojɔhɛ omuojɛnë aɛnnë n'ye bë eboka fë, (2) fë lɛ ofojɔhɛghɩnë kë mʋn jumannë di yɛsɛnë lɛ, shigbëfɩghɩnelë elɛ épa eyi ofojɔhɛ, (3) bunë fë hɔ́hɔnë, lɛ ëë yi. Amɛn, Ofo juman ntɔnë nʋn fɛ aʋn-lɛ́ juman mɩnɛn. Àlɛ́ fë ahɔhɔ n'ye fë éba ebɔ nakwa lɛ, video lɛnë elë ebɔ eka Ofo ndanë ayɛsɛnë, fë éwu sɛyɛyɛ edɔ tete.
PERIODIKË
NAKWAJƐ
NAKWA
NAKWAFLƐFLƐ
VIDEO
NGIKI-LƐLƐ NAKWA
KARTËNË ELË ƐNTƐRNƐTË ADRƐSË NƲN ËË GHË
^ abɩ 3 Nakwanë kë ghɛ́ghɛnë, lejee nhɛn gha nʋn nakwanë elë ebɔ eyaya ngiki bunë ghë. Kë ghëghɛ kelë lɔ́ ngiki jɔghɔ. Àlɛ́ aba ayɛnë, ebë eɔsɛ ebɔ nakwa ntɔnelë esë.


Amɛn, álɛ bu bë epiɛ-piɛ yiki mpʋ oohʋn ghënë, gha kpɛkpɛ. Ngiki elele mɛnsɩ ebɔ shigha eveve bu, kë ebɔ cibɩ ehɔhɔ n'ye kebë eba emʋn bu ntɔnelë, kë ebɔ cibɩ fannga nhɛn ekpɩ kelë, ebaba kelë eyɛ. Ʒezi gha víɛ babu fannga nhɛn ëë oohʋn ghë. N'yonë, bʋʋn gha jí në bà aɛn Ofo jumannë ëë di ghë.—Mt 8:20.
?Élé eɲë eba epete bu eɲë oohʋn ghë álɛ eɲë eɔsɛ eka Ofo jɔ edɔ é? ?Àlɛ́ eɲë ababa bu ayɛ eɲë ereni gbo, eɲë shikwagho nkpɔ bë eɔsɛ ekaci shigbëfɩgho wú? ?Ese àlɛ́ eɲë nʋn shigbëfɩ jumannë ghë dáda, ngbɔ-ngbɔ, eɲë elɛ bu epiɛ-piɛ eɲë mpʋ oohʋn ghë wú? Ghɩnë apete ëë oohʋnnë álɛ bë edi Ʒoova jumannë, edisʋ ebɔ bunë ɔɔ oohʋn ghënë, ghɩ ntɔnë ewu sɛyɛyɛ.—1Tm 6:7-9.
Ghɛghɛ n'ye fë éba eɔsɛ epete bu fë oohʋn ghë.


Nakwadjɛ ntɛnɩ bá eboka eɲë álɛ eɲë emʋ bu eyɛsɛ Biblënë lɛ́ Ofo Mbënë ghë. Biblë abɩnë kë ghɛ́ghɛ dá nakwa abɩnelë oghoshinë, kë eya, n'ye eɲë Biblënë ghë, eɲë eɔsɛ ewu jɔnë kë ghɛ́ghɛ rushi yɛsɛnelë eshi.
Bunë ebë emʋ: Nakwanë kë rúru eyi powu nakwadjɛ ntɛnɩ ghënë, Ʒoova Adashɛghɩnelë ë kë ghɛ́ghɛ kelë.


Ʒoova bë eɔsɛ eghɔ elë enɩ mianmian nkpɔ ghë, ese ntɛnɩ në elɛ edɔnë ëë lɛ́ n'ye "në ebaba bu eyɛ." Ëë eshi ëë lɛ́ n'ye në elɔ elë bunë eji elë apɩnë álɛ ebë eɔsɛ erishi ekpɛkpɛ mianmiannë ghë.
Në eɔsɛ eghʋ në wawɛ celenë ghë emimi elë aɛn, álɛ ebë eghagha kɔ́ Biblë jɔ nkpɔ ghë o, kɔ́ Biblë mbratishi nkpɔ ghë o, álɛ ebë emʋn bunë ebë elɛ.—Jean 14:26.
Në eɔsɛ etʋ në wawɛnelë álɛ kebë eboka elë.—Hé 1:14.
Në eɔsɛ eghʋ elë nɔnjɛelë ghë eboka elë.—Col 4:11.


Ghɩnë ghɛ́ghɛ psome ntɛnɩnë, vívi n'ye bë eda Ʒoova nasɩ ayɔghɔ nhɛn noo Ʒoova cá në píeji "rɔ ghë" (Ps 116:3) Në kpa vívi n'ye në elɛ bunë në hɛ́ kɔ në elɛ elɔ Ʒoovanë lɛ, bunë Ʒoova hɛ́ ëë kɔ bë elɛnë lɛ powu, álɛ bë ebɔ eda Ʒoova nasɩ.
?Mabughëwu më éda Ʒoova nasɩ gbai ntɛnɩ ghë é?
?Élé më éba eɔsɛ eya Ʒoova n'ye më mʋn tɩ é?


Davidë lɛ́ lakwa ese në lɛ Ofo lɛ bë kpa eɔsɛ edi cɛwu lapɔ
N'ye Davidë gha bá gha rú gha péte se, në gha bɔ́ në lakwanë gha ká gha dí Ofo se wunë, në lakwanë lɛ́ aa rɛ́rɛ në.
Në lɛ Ofo lɛ cɛwudinë cɔ́ghɔnë, lɛ́ jɔ rɛ́rɛ në dɔ́ mɩɩ në nʋn fɛ ghɩnë efie powu wúwu ëë shi mɩnɛn.
Në vívi n'ye Ofo bë eɲashi ehɔ në, në lɛ Ofo lɛ bë kpa edi cɛwu, álɛ në ewu në lahɔ sɛyɛyɛnë.
Në sé në esë eshi sɛ́rɛ Ʒoova n'ye bë eboka në álɛ në oghorumɔnnë bë edisʋ ewu Ofo ghɩ edɔ.
Në mʋn n'ye Ʒoova bá eɲashi ehɔ në.


•?N'ye Ʒezi bá kóko ngiki lɛ, n'ye ngiki jɔ bá cí ëë abanë lɛnë, mabughëwu eji elë sɛ é?
Àlɛ́ bɔ́bɔ́ mianmian bunë fɩ́ ngikinë gha fɩ́ Ʒezi esë wunë, në ɔɔsɛ bɔ́ në esë bá kelë oku, ë bunë hʋ́n kelë sɛnë ɔɔsɛ hʋ́n ëë esë sɛ.
Aɛnba gha ɲí Ʒezi n'ye bë eya bunë ehʋn ëë sɛnë ngiki ngbeɲi.
Ʒezi omu yí bóka aghɩnë bu mían kelënë.
?Élé më éba eɔsɛ eboka aghɩnë bu emian kelënë é?


Shìelënë kë egbʋ Ʒoovanë, kë evivi n'ye kelë jɛelë esë bë esʋ Ʒoova. Àlɛ́ Shìelë apie eshi ayaya kelë jɛelë arɔ Biblë jɔ, kebë eɔsɛ eboka kelë jɛelë álɛ kebë eba nhɛn elɛ (Dt 6:7; Pr 22:6). ?Juman ntɔnë rɛ-eshi wú? Oowo! Ese, yɛsɛ n'ye kebë edamë elele mɛnsɩ tete elɛ bu ntɔnë.—3J 4.
Aghɩnë kë lɛ́ shìelënë, kebë eɔsɛ ehɔhɔ bu fannga nhɛn Ʒozɛfë lɛ Mari lɛ sɛ. Kë dísʋ dí juman dɔ́ bába kelë esë yɛ, álɛ 'fɛ n'ye kë eba elɛ wɔ́wɔ́ agbʋʋn powu mɩnɛn, kebë eyi Ʒerizalɛmë gbo edi fɛtënë kë edi eghagha n'ye Ʒoova bá cá Israɛlë jɛelë ngɩmɛn Eʒiptë oo gbonë ghë' (Lc 2:41). Kelë shikwanë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë, ëë kë bɔ́ bá ngbeɲi. Fɛ nhɛn mɩnɛn, amɛn esë, àlɛ́ shìelë elɛ bunë kebë eɔsɛ elɛnë powu eyaya kelë jɛelë bunë, kebë eɔsɛ eya kelë shigbë yɔghɔnë kebë ebɔ. Kebë eyaya kelë jɛelë bu, fùnë kelë omunë kë etanë ghë.—Ps 127:3-5.
ÉKPƖ VIDEO KË LƐ́ BUNË KEBË EƆSƐ ELƐNË POWU, ÁLƐ EƝË ÉGBAGBA JƆNË KË VÍVI OGHOSHI N'YNË SHI:
Sharɔnë lɛ ca Jɔnë Shilɛrë lɛ, kë sʋ́ Ʒoova yí, ese kë kpa tá kelë jɛelë yí. ?Élé kë bá ɔɔsɛ lɛ́ bu aɲʋn ntɔnelë é?
?Mabughëwu yɛsɛ n'ye shìelë bë ekpɩ n'ye kelë jɛelë bá nʋnnʋn agha, álɛ kebë eyaya owu-nkpɔ ee bu, kebë emimi ëë aɛn, kebë ekpa erɩ ëë rɔkɔ é?
?Élé shìelë bë eba eɔsɛ elɛ álɛ kelë jɛelë ntɩjinë bë eɔ mɛnsɩ, álɛ kebë erishi ekpɛkpɛ mianmian bu ngbeɲi é?
?Bunë Ʒoova omuonë elɔ elënë, nkpɔca fë bɔ́ bóka më-jɛ álɛ bë ekaci Ʒoova cɛwu é?


BUNË FË ÉLƐ: Fë mbë pidɛnë bë eyɛyɛ sɛ, bë eya jɔnë fë ɲan egbagbashinë, bë ekpa eya bunë ghëwu yɛsɛ n'ye aghɩnë kë ece fë mbënë kebë ebɔ kelë akɔnda eba jɔ ntɔnë ghë.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Hɛ jɔnë bë eyɛyɛ sɛ. Fë éɔsɛ evivi jɔ nkpɔ, fë ékpa eɔsɛ ehɛ kɔ́ yiki oohʋn jɔ o, kɔ́ bunë kë hɛ́ ëë jɔ ʒurnalë ghë o, kɔ́ bu fuɔ jɔnë bë eyɛyɛ aghɩnë kë ece fë mbënë sɛ o.
Ya jɔnë fë ɲan egbagbashinë. Aghɩnë kë ece fë mbënë, ya kelë ayɔghɔ nhɛn bunë fë ɲan egbagbashinë lɛ, bunë ghëwu fë ɲan egbagba ëë shinë esë lɛ.
Ya bunë ghëwu jɔnë yɛsɛ. Bunë bë eboka aghɩnë kë ece fë mbënë, wɛsɛ ëë álɛ fë égbagba ëë shi. Lɛ́ kebë ewu ayɔghɔ nhɛn, n'ye jɔ ntɔnë bá yɛsɛ lɔ kelë tete.


Ʒeremi nɛ́ lakwanë Israɛlë ngikinë elɛnë lɛ, kelë danë kë edagbe-edagbenë lɛ powu fú ngbɛ.
Israɛlë ngikinë bɔ́ ofotɩ gbɔnë wú eɲinë bë eɔsɛ ebidi kelë shi ayɔghɔ nhɛn.
Ʒoova lɔ́ kë mʋn n'ye ntɛɛn kpetenë kë eyiyi mici powunë, gha ɔɔsɛ bë ekuku fù pʋpʋnë kë etanë shi.
Le bu ntɛnɩ aɛn ghë: ?Élé më éba eɔsɛ emʋn eyɛsɛ n'ye më esʋ Ʒoova fɛ n'ye në bá vívinë mɩnɛn é?


Jɔ 10 ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛ kë evivi kelë esënelë eshi
Wu jɔo ayɔghɔnë bë eboka fë álɛ fë oohʋn bë eyɛsɛ.
JƆVIVI 1
Bunë fë mʋn lɛ́në lɛ, ntɛnɩ fë gha mʋn-lɛnë lɛ, bunë fë evivi n'ye fë élɛnë lɛ, bunë fë ebɔ ewu nahɔnrɛnë lɛ, àlɛ́ fë amʋn bu ntɔnelë, bë eboka fë álɛ fë elɛ bu aɛnshiji ghë, àlɛ́ bɔ́bɔ́ ngiki ehɛ fë kɔ fë elɛ bunë gha yɛsɛ.
JƆVIVI 2
?Àlɛ́ fë akpɩ fë esë vɛ ghë, n'ye fë eba ewu fë esënë erɔrɔ fë sɛ shi wú? ?Teteghë, mabu fë eɔsɛ ebaba eyɛ é?
JƆVIVI 3
Bu nfre nfre ntɔnelë bë eɔsɛ elɛ álɛ fë lɛ më-shìelë lɛ bë edidi jɔ eyɛsɛ.
JƆVIVI 4
Élɛ pete o, élɛ ngbeɲi gbo o, fá elɛ lakwa. ?Ese n'yonë, mabu fá élɛ é?
JƆVIVI 5
Gha di akɔnda n'ye fë gha ɔɔsɛ fë élɛ bʋʋn n'ye. Fë ghe edi ntɔ, ese fë eɔsɛ ekʋra ghɩnë emianmian fënë.
JƆVIVI 6
Bu bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ fë n'ye fë élɛ bunë sheghë.
JƆVIVI 7
Wu bu jɔghɔnë fɩ ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛnë kë dásɛ mɩɩ nɛ́piɛnë.
JƆVIVI 8
Ngbɔjɛelë ëë bu ntɔnë eci aba edɔ. ?Élé fë éba elɛ bu ntɔnë ngbeɲi é?
JƆVIVI 9
?Jɔnë kë egbagbashinë, nkpɔca ebë eɔsɛ ebɔ ëë ewu nahɔnrɛ é?
JƆVIVI 10
Ngiki fannga nhɛn ehɛ kɔ onɛn ëë shí Biblënë ghë. Kë ekɛ kɔ në lɛ́ lahɔ bu. Kë ekpa ehɛ kɔ ëë ce kpɛkpɛ dɔ́. Ese, jɔ ntɔnelë powu ká nahɔnrɛnë miji tete.


Aghɩnë kë rɔ́në, afannga nhɛn bá epie rɔ ghë epulɛ eshipata n'ye. Actes 24:15.
Édi akɔnda ewu shiyɔ fannganë eɲá ewu ngbeɲi gbo àlɛ́ eɲë ace Ʒoova mbë! Sɛ bá eyɛ eɲë tete; orogba powu bá erere. Ngiki apʋpʋ ghe kpa ghe enʋnghë n'ye, eɲá eɔsɛ eji ngiki powu ntɩ.
Busʋsʋ lɛ, aarɛrɛ lɛ, murú lɛ ghe kpa ghe enʋnghë n'ye. Sɛhɔ lɛ rɔ lɛ ghe kpa ghe enʋnghë n'ye.
Eɲë lɛ, eɲë cɛwuelë lɛ, eɲë shikwaghɩ lɛ, eɲá eo-omu enʋn aʋn-nkpɔ. Paradinë ghë, oohʋn bá eyɛyɛ sɛ.
Opuji ghe kpa ghe enʋnghë n'ye. Ngiki bá enʋn sɛyɛyɛ tete ghë.


Asiri oodishìnë kë elɛlɛ ëë Senakeribënë, tʋ Rabshake yí Ʒerizalɛmë gbo, álɛ bë ehɛ ngiki kɔ kë ésɔ epieji oonë ghë. Asiri ngikinë hɛ́ jɔ fannga nhɛn, álɛ Ʒuifë-aghɩnë ghe eghʋ aghʋ, ese kebë ekaka bà.
Mijika. Eʒiptë ngikinë ghe eɔsɛ ghe eboka eɲë.—Is 36:6
Lahuɔn. Eɲë gha ɔɔsɛ eɲë érishi Asiri sonjaghɩ mɛnsɩghɩnelë ngbeɲi.—Is 36:8, 9
Jeje. Àlɛ́ eɲë abɔ eɲë esë alɔ Asiri ngikinelë, kebë ebaba eɲë oohʋn eyɛ.—Is 36:16, 17
Hizkiya yá n'ye në bɔ́ në ntɩjinë powu bá Ʒoova ghë
Në lɛ́ bunë në éɔsɛ elɛnë powu, álɛ oonë bë eɔsɛ erishi ekpɛkpɛ aghʋnë ɲánë ngbeɲi.
Në sɛ́rɛ Ʒoova n'ye bë eca kelë, në kpa hɛ́ në ngikinë kɔ kebë elɛ bu nkpɔkpɔnë.
Ʒoova tʋ ëë anʒë nkpɔ wá ée Asiri sonjaghɩ 185.000 orugbu nkpɔ cece nɛmbëlɛ. Ʒoova lɛ́ bu ntɔnë yɔ́ Hizkiya ntɩjinë shi.


Fɛ n'ye Biblë eba eya mɩnɛn, álɛ kʋbanɛghɩ bë eɲi kɩ edɔnë, bayɛ n'ye kebë efu opu shi, kebë elele mɛnsɩ edi juman, kebë ekpa ekɩopu bu akpɛkpɛnë kë ewu kelë jumannë ghënë ngbeɲi (w12-F 1/8 18-20). Bu ayɔghɔ ntɔnelë bë eboka Piɛrë álɛ bë ekaci kʋbanɛgho yɔghɔ eɲi ngiki edɔ. Ese, yɛsɛ n'ye Piɛrë bë emʋn bunë bë ebɔ eba ngbeɲi ëë oohʋn ghë: kɔ́ kʋbanɛnë në kolonë o, kɔ́ Ofo bunë në ébɔ eyaya Ʒezi ejiti-aghɩnë o.
?Mabu fë lɛ́ álɛ fë ébɔ Ofo Shiba bunelë eba ngbeɲi fë oohʋn ghë é?


Ofo eyi celenë dá Ʒoova Adashɛghɩ Shibatɩnelë powu ghë. Bu ntɔnë ghëwu, elë evɛvɛ ëë shi, elë egba ëë miji, elë ekuku ëë shi, elë ekpa ebaba ëë eyɛ álɛ bë eca. Bu ntɔnë lɛ́ bu yɔghɔ gbɔ tetenë elë ekpa elɛ esʋ Ofo. Ngiki powu bë eɔsɛ ewa elɛ aghɔ.
Ngiki bë eɔsɛ elɛ Shibatɩnë bë eca àlɛ́ jɛmɛn arere. Àlɛ́ jɛmɛn arere, nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ, sɛyɛyɛ ghë, kë edisʋ elɛ bu jɛelë-jɛelë álɛ Shibatɩnë bë eca. Vɛ powu esë, kë enɩ mici nkpɔ ebɔ egba Shibatɩnë powu miji. Kɔ́ ghɩmɛn nkpɔ o, kɔ́ ofokwa bokagho nkpɔ o emimi jumannë aɛn, në ɔɔ nakwanë në ekpɩ ewu bunë kebë elɛ. Ngiki aghɔ edisʋ evɛvɛ aʋn shi, jɔghɔ egba eshinë miji, agheci ekuku ëë shi, aghɔ esë ekuku eghenelë shi, kë ekpa ebaba kelë eyɛ, jɔghɔ esë egba viɛrofa miji, kë ee kʋkʋ jɛelënë kë nʋn gbonë, kë ekuku vɛ lɛ fenɛtrë lɛ shi, kë etʋ ngbaɛnnë, kë ekpa enini ngbɔpʋ shi. Agbʋʋn nkpɔ ghë, kë ekpa enɩ mici nkpɔ ebɔ elɛ bu powu eca Shibatɩnë ghë. Àlɛ́ elë lɛ elë jɛelë lɛ në edi juman ntɔnelë, elë eyaya kelë n'ye kebë ewu aʋnnë elë eyi esʋ Ofonë ghɩ.—Ecclésiaste 5:1.
Ngiki bë eɔsɛ elɛ bu ebaba bunë cɔ́ghɔnë eyɛ. Agbʋʋn powu, elë ekpala Shibatɩnë powu, epie nɛmbëlɛ mɩɩ eshu ngbaɛn. Bu ntɔnë eboka elë álɛ ebë ebaba elë Shibatɩnë eyɛ eyi. N'yonë, elë ghe kɩkɩ n'ye bu gbɔ bë ecɔghɔ álɛ ebë esɔ shigha kpóokpó ebaba ëë eyɛ (2 Chroniques 24:13; 34:10). Shibatɩnë píe, óó elë ekpa ebaba ëë eyɛ eyi álɛ bë ecanë, lɛ́ aʋnkunë bayɛ álɛ ebë esʋ elë Ofo. Àlɛ́ enë eboka juman ntɔnë ghë, elë eya n'ye ekólo Ʒoova, elë ekpa eya n'ye aʋnkunë elë eyi esʋ ëënë ɔɔ alɔ elë ngbeɲi (Psaume 122:1). Bu ntɔnë esë elɔ ngiki ele Ʒoova eyi oonë Shibatɩnë nʋnnë.—2 Corinthiens 6:3.
?Mabughëwu elë ebaba elë Shibatɩnë eyɛ é?
?Mabu elë elɛ álɛ elë Shibatɩnë bë eca é?


1. ?Aghɩnë kë rɔ́ nda yɔghɔ nkpɔca nʋghë é?
N'ye Ʒezi bá shú Betani, Ʒerizalɛmë sɛ n'yonë, ëë tcɛwu Lazarë rɔ́ mɩɩ dí mici alɛ́ dada. Ʒezi yí ëë mìnë ghë alɛ Martë lɛ, Mari lɛnë kë lɛ́ ghɩnë rɔ́në nɔndjɛelë eyighɔ. Gha nʋmɔn, ngiki fannga nhɛn kpʋ kelë. Ʒezi púlɛ Lazarë rɔnë ghë. ?Eɲë akɔnda ghë, eɲë ewu n'ye sɛ bá yɛ́yɛ Mari lɛ, Martë lɛ wú?
Martë mʋ aghɩnë kë rɔ́ nda yɔghɔnë dada. Në mʋ n'ye Ʒoova bá epulɛ aghɩnë kë rɔ́në, álɛ kebë ekpa ehʋoo eshipata n'ye.
2. ?Aghɩnë kë rɔ́, élé kë bá nʋ é?
Ngaɲʋ ë kë bɔ́ óo ngiki. (Genèse 2:7; 3:19) Egha lɛ́ wawɛghɩnë kë ehʋoo sɛakɔ ghë. Sɛakɔnë ëë lɛ́ elë omunë. Bu ntɔnë ghëwu, àlɛ́ elë arɔ, bʋʋ gha kpa gha nʋ elë sɛ álɛ bë ehʋoo n'ye; elë órò-nfufu erɔ, elë gha kpa gha ɔɔ akɔnda n'ye. Bu ntɔnë ghëwu, Lazarë pie rɔ ghë púlɛnë, në gha ká jɔʋ gha hɛ́ n'ye në bá nʋ, noo aghɩnë kë rɔ́ kë gha kpa gha mʋ bʋʋ n'ye.
?Ofo egbe aghɩnë kë rɔ́në la wú? Noo Biblë eya n'ye aghɩnë kë rɔ́, kë gha kpa gha ɔɔ akɔnda wunë, Ofo dɛlele ëë lɛ́ bunë kë eyaya kɔ në egbe ngiki la. Ngiki lagbe buyaya ntɔnë, gha nʋ Ofo akɔnda ghë.
3. ?Elë lɛ aghɩnë kë rɔ́ lɛ, bë eɔsɛ edidi jɔ wú?
4. ?Ca kë bá epie rɔ ghë epulɛ é?
Aghɩnë kë bá epie rɔ ghë epulɛ kelënë, kë bá ehɔhɔ Ofo mʋ nahɔnrɛ ghë, kë bá kpa eya n'ye kë bɔ́ kelë ntɩji bá Ʒezi ghë álɛ kebë elɛ bunë në evivi kelënë. (Révélation 20:11-13) Aghɩnë kë bá epie rɔ ghë epulɛ kelënë, àlɛ́ kë elɛ bu ayɔghɔ, kë bá ehʋoo mɩɩ bë elɛ ananan.


Ʒɔbë bunë ɔɔnë powu cɔghɔ, në nʋn aviɛlɛ ghë, órògba pʋpʋ fɩ në, ese kʋra në ɲi në etɩjinë shi ayɔghɔ nhɛn. N'yonë Satan viɛ n'ye bë eghʋ sɛnë rɔrɔ Ʒɔbë shinë ghë ecɔghɔ ëë eceledinë. "Cɛwuelë" arɩ shu. Epidɛghë, kë yá n'ye Ʒɔbë elɛ kelë orɔhɔ. N'yonë kë so Ʒɔbë sɛ mɩɩ di mici lɔhʋn-arɩ kë gha lɛ́ në mbë, kë gha hɛnë jɔ nkpɔenë bë enini në opu shi. Cibɩ je saasɛ, jɔnë kë hɛ́në lɛ́ dɛ-lele esëkpɔ.
Ʒɔbë wu mianmian fannga nhɛn, kʋra në tɩnɩnɩnë në bɔ bá Ʒoova ghënë, në ɲí ëë shi ayɔghɔ nhɛn.
Aasɛsʋnë fɩ Ʒɔbënë, lɛ́ në dí akɔnda pʋpʋ. Në nɛ́piɛ́, noo në di akɔnda n'ye Ofo ghe di ntɩjinë në bɔ ba ëë ghënë akɔnda.
Noo sɛ rɔrɔ në shi ghëwunë, Ʒɔbë gha di akɔnda n'ye bu fuɔ bë eɔsɛ enʋn në pɛnë oghoshi.
Teteghë në nʋn aa sɛhʋn ghë kʋra, në yá aghɩnë kë lele në dɛnë n'ye në kolo Ʒoova tete.


Ɛstɛrë ya n'ye në ɔɔ ntɩji tete, alɛ ebëlɛgba lɛ, n'ye në bá bɔ́ Ofo ngikinelë oku lɛ́ bu.
Àlɛ́ blengbi gha lɛ́lɛ yiki, ese ghɩ ntɔnë ayi ëë ngbeɲi bë eɔsɛ ewu rɔ. Di mici 30 blengbinë gha lɛ́lɛ Ɛstɛrë se.
Blengbi Asierisë, ëë kpa di zɛrëzɛsë pidɛ, lɛ abɛlɛgho gbɔ nhɛn. Mici nkpɔ, në lɛ́ kë jí yiki nkpɔ shi aɲʋn, në lɛ́ bu ntɔnë, álɛ në bɔ erɩ ngiki kalanë gbe rɔkɔ. Gha kpa gha bɔ́ Vashti gha ka ëë ya noo yighɔ ntɔnë gha wu në ghɩ.
Ɛstɛrë hɛ blengbinë n'ye në lɛ́ Ʒifë kuɔ, në ɔɔsɛ lɛ́ blengbinë mʋn n'ye ëë djɔó-ghònë, në eji ëë ntɩnë, efafa në.


Àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë jí Pɔlë aɛn, në gha rí ofojɔhɛnë shi wu tata. N'ye Pɔlë bá nʋ́n mberunë ghënë, në ká Ofo ndanë dí aghɩnë kë nʋ́n ëë ghënë powu. N'ye mberunë bá pútu Maltë gbonë esë, në ká nda yɔghɔnë dí aghɩnë në lɛ́ sɛ yɛ́ kelënë. Mici arɩ bë esaasɛ n'ye në bá shú Rɔmënë, në lɛ́lɛ Ʒuifë-aghɩ tenishìnelë, në óo kelë omu, álɛ në éka ndanë edi kelë. Agbʋʋn aɲʋn ntɛnɩ ghë óó kë jí Pɔlë aɛn lé aʋn nkpɔ ghënë, në ká ndanë dí aghɩnë kë wá dágha ëënë powu.
?Àlɛ́ bɔ́bɔ́ fë anʋn jɔ kpɛkpɛ ghë, élé fë éba eɔsɛ elɛ álɛ fë éka nda yɔghɔnë edi ngiki é?


Ɛstɛrë dísʋ bɔ́ ebëlɛgba lɛ́ bu lɔ́ Ʒoova lɛ, Ëë ngikinelë lɛ.
Ɛstɛrë lɛ Mɔrdekai lɛ ghɩʋn gha ɔɔsɛ bë emianmian kelë. Ese bunë Amanë ghɛ́ghɛ, n'ye kebë ecɔ Ʒuifë-aghɩnë powu shinë, gbágbashi bɔ́ oo powu.
Ɛstɛrë bɔ́ ëë oohʋnnë tuyoba. Oodishinë gha lɛ́lɛ në, ese në yí ëë ngbeɲi. Në rúmuru sɛ́rɛ oodishinë álɛ bë eyɛyɛ bu kpɛkpɛnë kë ghɛ́ghɛnë shi.
Mbranë kë ghɛ́ghɛ oodishi omu eyi ghënë, ghɩʋn gha ɔɔsɛ bë eyɛyɛ ëë shi. N'yonë oodishinë lɔ́ Ɛstɛrë lɛ Mɔrdekai lɛ shigbë álɛ kebë eghɛ́ghɛ mbra puɔpuɔ.
Ʒoova lɛ́ ëë ngikinelë kë kʋra kelë kaɛnghɩnelë


Fɛ n'ye ghɩnë kolo n'ye bë ehɔ fuɔgho bu eba elɛnë mɩnɛn, Ʒoova elɔ elë Ofo mpʋ fannga nhɛn elë edi.
"Sonjaghɩ Kpashi Ʒoova bá ebɔ mpʋ fannga nhɛn eba eshi elɔ ngiki powu"
Biblë brɛsʋ, àlɛ́ ngiki asɩsɩ adi bu aʋn-nkpɔ, bu ntɔnë eya n'ye kë edi cɛwu eyɛsɛ, kë nʋn bɛtɛɛ ghë.
"[Mpʋ] ayɔghɔnë efie nɛmbëlɛ nuɛ nʋn ëë ghë dɔ́, mpʋ alɛ divɛnnë kë ɲá ëë shi jí yí eshi yɛsɛ tete lɛ."
Mpʋ ayɔghɔ lɛ, divɛnnë kë ɲá ëë shi jí yí eshi yɛsɛ tete lɛ eya Ofo mpʋ ayɔghɔ tetenë Ʒoova elɔ elënë.


BUNË GHËWU FË ÉLE BU NTƆNË AƐN GHË: Fɛ bu fannga fuɔnë kë ebɔ edi juman mɩnɛn, rezo sosionelë bë eɔsɛ eboka elë, ese kebë kpa eɔsɛ elɛ elë bu kwa. Kretiɛn agheci, kë ghe vivi n'ye kebë eyi rezo sosionelë ghë. Kelë aghɔ esë, kë eyi gbo álɛ kelë lɛ, kelë shikwaghɩ lɛ, kelë cɛwuelë lɛ, këbë edidi jɔ. Ese, Satan evivi n'ye ebë ebɔ rezo sosionelë apʋpʋ ghë, álɛ bë ecɔghɔ elë eyi lɛ, elë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë lɛ. Fɛ Ʒezi mɩnɛn, mbratishinë nʋn Ofo Mbënë ghënë bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë epete eji etu bunë bë eɔsɛ elɛ elë bu kwanë.—Lc 4:4, 8, 12.
BUNË BË EƆSƐ ELƐ FË BU KWA ÓÓ FË ÉPETE EJI ETU:
Fë éyi rezo sosionelë ghë edɔ. Àlɛ́ elë anʋnmɔn rezo sosionelë ghë, àlɛ́ elë ayi kelë ghë adɔnë, ebë ecɔghɔ cibɩnë ebë ebɔ elɛ Ʒoova bunë.
Fë ékpɩ bunë gha sheghë. Àlɛ́ elë akpɩ bunë gha ca wunë, ebë eɔsɛ eja pɔrnografi-kpɩ ghë, ebë ekpa evivi n'ye ebë elɛ sɛhɛ pʋpʋ bu esë. Aghɩnë kë péte eji tú Ofonë esë, kë eghɛghɛ bu nakwa ghë lɛ, ɛntɛnɛtë ghë lɛ. Àlɛ́ elë aka bu ntɔnelë, elë ntɩjinë bë eɔsɛ eji ewa eshi.
Fë ébɔ foto eba ɛntɛrnɛtë ghë, fë kpa éghɛghɛ bunë gha sheghë. Noo yiki oghorumɔn epetenë, yiki bë eɔsɛ evivi n'ye bë ebɔ foto eba rezo sosionelë ghë, bë ekpa eghɛghɛ bunë gha sheghë. Ese, bu ntɔnë bë eɔsɛ ecɔghɔ ghɩ fuɔ eyi, bë ekpa eɔsɛ elɛ ëë ntɩjinë bë eji ewa eshi.
ÉKPƖ VIDEO LƆ AƐN BË EJI FË SHI ÀLƐ́ FË AYI REZO SOSIONELË GHË ÁLƐ EƝË ÉWU N'YE YIKI BË EBA EPETE EJI ETU BU NFRE NFRENË NƲN OGHOSHI N'YENË:


Elë elele mɛnsɩ esɩsɩ elë kretiɛn jɛmɛnnelë powu ghë, àlɛ́ bɔ́bɔ́ ebë enɔn-eshi eyi epi, àlɛ́ bɔ́bɔ́ ebë esɔ cibɩnë gha bá gha yɛ ghë. ?Ʒoova Adashɛghɩ ewu mian kelë oohʋn ghë, kë epɛ àlɛ́ kë apie juman kʋra, ese mabughëwu kë edamë elele mɛnsɩ ntɔnë álɛ kelë lɛ kelë nɔnjɛelë lɛ bë esɩsɩ é?
Bu ntɔnë eboka elë álɛ ebë emʋn n'ye ebë eba elɛ, jɔnë efɩ elë oohʋn ghënë ngbeɲi. Akoto Pɔlë në ehɛ aghɩnë elë lɛ kelë lɛ esɩsɩnë jɔnë, në ghɛ́ghɛ kɔ "elë éwɛsɛ elë esë" (Hébreux 10:24). Jɔ ntɔnë eshi ëë lɛ́ n'ye "ebë edi elë esë akɔnda," álɛ ebë emʋn aghɩ fuɔ eyɛsɛ. N'yonë, akoto Pɔlë ele elë ndɔnʋn n'ye ebë edi aghɩ fuɔ akɔnda. Àlɛ́ elë amʋn ofokwa ngiki gbeenelë esë, elë ewu n'ye bunë efɩ elënë, kelë aghɔ kë ɔɔsɛ ríshi kpɛkpɛ bu ntɔnelë ngbeɲi, elë ekpa ewu n'ye kebë eɔsɛ eboka elë.
Bu ntɔnë elɛ elë edi cɛwu ayɔghɔ. Elë jɛmɛnnelë ghë, elë lɛ, elë nɔnjɛelënë kë lɛ́ elë cɛwuelë ayɔghɔ tetenë lɛ, elë eo-omu esɩsɩ. Mici jɔghɔ esë, elë esɩsɩ egbegbe je. ?Élé sɩsɩ nfre ntɔnë bá yɛsɛ lɔ́ elë é? Sɩsɩ ntɔnë ghë, elë ehɔhɔ n'ye ebë eba ekolo bunë aghɩ fuɔ elɛnë. Bu ntɔnë ekpa elɔ kolonë nʋn elë ncɔcɔnë ekpa edɔomu. N'yonë, àlɛ́ elë nɔnjɛelë anʋn mian ghë, elë eɔsɛ eboka kelë mɛnsɩghë, noo elë cɛwudinë ɔɔ mɛnsɩ (Proverbes 17:17). Àlɛ́ elë lɛ elë nɔnjɛelënë kë nʋn elë ofokwanë ghënë lɛ asɩsɩ, elë eya n'ye elë 'edi elë esë akɔnda.'—1 Corinthiens 12:25, 26.
Elë ele fë ndɔnʋn n'ye fë éɲi aghɩnë kë elɛ bunë Ofo evivinë cɛwu. Fá ewu cɛwu ntɔnelë Ʒoova Adashɛghɩnelë ncɔcɔ. Gha éɲa bʋʋn shi bë elɛ elë lɛ fë lɛ ghe esɩsɩ.
?Mabughëwu yɛsɛ n'ye ebë esɩsɩ elë jɛmɛnnelë ghë é?
?Mici nkpɔca fá ewa elë jɛmɛnnelë nkpɔ ghë álɛ fë émʋn elë eyɛsɛ é?


Jɔ yɔghɔ tetenë oodishì Lemuɛlë nɔ̀n óo ëënë, nʋn Proverbes órò 31 ghë. Në óo jɔ yɔghɔ ntɔnë, yá bunë Lemuɛlë bë eviɛ n'ye bë ewu yighɔnë pínë ghë.
Në lɛ́ ghɩnë bayɛ n'ye kebë eji ëë ntɩ
Në ewu ca ghɩ, ese në eo jɔnë bë eboka shikwanë powu.
Ca eji në ntɩ n'ye ná elɛ bu aɛnshiji ghë. Në ghe vivi n'ye taa, ca bë edisʋ ebɔ jɔnë në eonë powu.
Yighɔnë pínë, lɛ́ ghɩnë edi juman edɔ
Në ehɔhɔ n'ye në éba elɛ, álɛ në ghe ecɔghɔ shigha, në ése në esë eshi oohʋn ghë álɛ në shikwaghɩ bë eɔsɛ ewu talɛ ewɔ, sɛ bë eca kelë, kebë edi bu eyɛsɛ.
Në edi juman edɔ, në ekpɩ në erenighɩnë ngbu lɛ orugbu lɛ.
Yighɔnë pínë, lɛ́ ghɩnë kolo Ofo
Në egbʋ Ofo, në eɲi në lɛ Ofo lɛ ncɔcɔnë shi eyɛsɛ.


Àlɛ́ aviɛlɛ ashu, Ʒoova Adashɛghɩnelë ebaba bu eyɛ mɛnsɩghë, álɛ kebë eboka kelë nɔnjɛelënë kë nʋn mian ghënë. Mɛnsɩnë elë elelenë eya ayɔghɔ nhɛn n'ye ekólo elë esë tete ( Jean 13:34, 35; 1 Jean 3:17, 18). ?Élé elë eba eboka elë nɔnjɛelënë é?
Elë ehɔ shigha. Kretiɛn pidɛnelë brɛsʋ, n'ye àghʋ gbɔnë bá shú Ʒide gbonë, óó kë gha wú bu kebë edi wunë, nɔnjɛelënë kë nʋ́n Antiɔshë gbonë, kë cé shigha bóka kelë nɔnjɛelënë kë nʋ́n Ʒide gbonë (Actes 11:27-30). Fɛ nhɛn mɩnɛn, àlɛ́ elë ace n'ye jɔ akpɛkpɛ fɩ́ elë nɔnjɛelë maɛnnë oku jɔghɔ ghënë, elë eghʋ elë ofokwanë ghë ehɔ bu, álɛ kebë ebɔ ece eboka kelë.—2 Corinthiens 8:13-15.
Elë ebaba bu eyɛ eboka kelë. Ngɩmɛnnë kë nʋn n'ye aviɛlɛnë shúnë, kë eviɛ ofokwa ngikinelë powu álɛ kebë ewu kɔ́ sɛ yɛ́ kelë o. Nɔnjɛelënë kë emimi bokanë aɛnnë, kë ebaba bu eyɛ álɛ aghɩnë kë nʋn mian ghënë, kebë ewu mpʋ lɛ, miji yɔghɔ lɛ, talɛ lɛ, shirɛ-ku lɛ, kpe lɛ. Ʒoova Adashɛghɩ ntɛnɩ kë mʋn bu jɔghɔ-lɛ yɛsɛnë, kelë omu, kë ebɔ kelë shigha enɛnɛ apɩ eyi n'ye aviɛlɛnë shúnë álɛ kebë eboka, álɛ kebë ebaba Shibatɩ lɛ, ngiki aʋnnë cɔ́ghɔnë lɛ eyɛ. Àlɛ́ aviɛlɛ ashu, aghɩnë kebë eyi edi juman ebokanë lɛ, bunë ebë ebɔ eboka ngikinë esë lɛnë, elë eɔsɛ eo kelë omu mɛnsɩghë, noo enʋ́n omuo ghë, noo elë epa edi juman wɔ́wɔ́. Agbate, elë eboka "aghɩnë elë lɛ kelë lɛ ɔɔ ntɩji nkpɔkpɔnë," ese àlɛ́ elë aɔsɛ, elë ekpa eboka ngiki fuɔ esë, àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë gha nʋn elë ofotɩnë ghë.—Galates 6:10.
Elë ebɔ Biblënë enini kelë opu shi, elë ekpa eboka kelë álɛ kebë eɲi oghorumɔn shi. Aghɩnë aviɛlɛ afɩ kelënë, kë evivi n'ye kebë enini kelë opu shi. Cibɩ ntɔnë ghë, elë ebɔ mɛnsɩ Ʒoova ee gbo, "në lɛ́ Ofonë enini ngiki powu opu shi" (2 Corinthiens 1:3, 4). Sɛyɛyɛ ghë, elë ebɔ jɔnë Ofo hɛ́ báshi Biblënë ghënë eka edi aghɩnë kë nʋn busʋsʋ ghënë. Elë eya kelë n'ye, ɲan gbɔɔje, aviɛlɛ bunë elɛ elë ewu mian lɛ pɛ lɛnë powu, Ofo Shibanë bá eghɔ powu enɩ.—Révélation 21:4.
?Mabughëwu Ʒoova Adashɛghɩnelë eɔsɛ eboka ngiki mɛnsɩghë àlɛ́ aviɛlɛ ashu é?
?Biblë jɔ nkpɔca ebë eɔsɛ ebɔ enini aghɩnë aviɛlɛ fɩ́ kelënë opu shi é?


Ghɩnë yɛ opunë, sɛyɛyɛ ghë, në edisʋ ebɔ ëë cibɩ lɛ, ëë mɛnsɩ lɛ, ëë babu lɛ eboka aghɩ fuɔ, në ekpa ele kelë ndɔnʋn.
Grɛkë mbënë kë bɔ́ hɛ́ kɔ 'éhɔ ngiki bu mici powunë,' eya n'ye yiki bë elɛ bu ntɔnë eyi.
Àlɛ́ elë ahɔ ngiki bu mici powu, ngiki esë bá 'eyagha bu elɔ elë edɔ, kë bá eshishi ëë shi, kë bá ekiki ëë shi mɩɩ bë epaparu.' Jɔ ntɔnë, bë eɔsɛ elɛ bunë eya elë n'ye aghɩnë kë eyiyi bunë aghɔ kë eba elɛ. Àlɛ́ yiki ave kelë bu, kë eyagha bunë yikinë vénë ecefu ëë talɛ orùnë në emɛn edanë ghë, ë në ekuku ëë eyi.


Kretiɛn pidɛnelë brɛsʋ, ngiki jee nhɛn, "akotonelë lɛ ngɩmɛnnë kë nʋn Ʒerizalɛmë gbonë lɛ," kelë ëë kë lɛ́ aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë cibɩ ntɔnë ghë. Kretiɛnnë Ofo nɩ́bɔ álɛ kebë eyi oforunë powu, kë yá kelë bunë kebë elɛ álɛ kebë ewu ayɔghɔ (Actes 15:2). Álɛ kebë egbɔ eya bunë Ofo ngikinë bë elɛnë, kë eboepi ewɛsɛ bu ewu ntɛnɩ Ofo Mbënë ehɛ, kë ekpa eɲa Ofo wawɛnë shi emimi kelë aɛn (Actes 15:25). Nhɛn esë ëë bu eba eyi amɛn.
Kë lɛ́ kretiɛnnë Ofo ebɔ kelë elɛ bunë në evivinë. Kretiɛnnë Ofo nɩ́ kelë bɔ́ álɛ kebë eyi oforunë, kelë jee nhɛn ëë kë lɛ́ Aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë. Kë kolo Ofo Mbënë tete. Bunë kë mʋn dɔ́në esë elɛ aɛn eji kelë shi álɛ kebë emʋn n'ye kebë eba emimi elë jumannë aɛnnë. Kë esɩsɩ gbai powu álɛ kebë ewɛsɛ bu ewu bunë mian elë nɔnjɛelënë kë nʋn maɛnnë powu ghënë. Fɛ kretiɛn pidɛnelë brɛsʋ mɩnɛn, kë eya elë shigbënë ebë ebɔ, cɛɛ fɛ n'ye Biblënë eba eya mɩnɛn. N'yonë, kë eghɛghɛ nakwa ése elë, kë ekpa eghʋ bude sasaghɩnelë ghë eya elë shigbë. Bu ntɔnë eboka Ofo ngikinë álɛ kebë edi akɔnda nkpɔkpɔnë, kebë eta fù nkpɔkpɔnë, kebë ekpa elɛ bu nkpɔkpɔnë (Actes 16:4, 5). Aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë, bunë kebë ebɔ eyaya Ofo ngikinë, kelë ëë kë ebaba ëë eyɛ, kë ele ngiki powu ndɔnʋn álɛ kebë ebɔ ofojɔhɛnë eba ngbeɲi, kë ekpa eya n'ye kebë eba enɩ nɔnjɛelë eyikpenë kebë ebɔ juman ele kelë mërɩnë ebɔ.
Kë eɲa Ofo wawɛnë shi emimi kelë aɛn. Aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë, kë ekpɩ Odamëga Ofo Ʒoova lɛ, Ʒezinë lɛ́ ofokwa kpashinë lɛ, álɛ kebë emimi kelë aɛn (1 Corinthiens 11:3; Éphésiens 5:23). Aghɩ ntɔnelë, kë ghe wu kelë esë fɛ n'ye kë lɛ́ ofokwanë ëë kpashielë mɩnɛn. Kelë lɛ, kretiɛn kalanë kebë eyi oforunë lɛ, "kë ekpʋ Viaɲʋnjɛnë [Ʒezi] n'ye në eyi powu" (Révélation 14:4). Aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë, kë kolo n'ye ebë esɛrɛ Ofo elɔ kelë lɛ, jumannë kë edinë lɛ.
?Kretiɛn pidɛnelë brɛsʋ, aghɩca kë lɛ́ aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛnnë é?
?Aghɩnë kë emimi Ʒoova omuonë aɛn amɛnnë, élé kë eba eɲa Ofo shi emimi kelë aɛn é?


?Fë evivi n'ye fë éviɛ bunë fë émʋn edɔ Biblënë ghë wú? ?Kɔ́ Biblë abɩ nkpɔ o, kɔ́ yiki o, kɔ́ aʋnku o, kɔ́ bu fuɔnë Biblë ehɛ ëë jɔnë o, fë evivi n'ye fë émʋn bu edɔ kelë ghë wú? ?Kɔpɛ fë ekpa evivi fë esë kɔ́ Ofo Mbënë bë eɔsɛ eboka fë bunë edʋ fë tetenë ghë o? N'yonë, fë éɔsɛ eyi Shibatɩ nakwafanë ghë.
Bu nfre nfrenë fë ébɔ eviɛ bunë nʋn Shibatɩ nakwafanë ghë. Kɔpɛ fë gha ɔɔ Ofo nakwanë Ʒoova Adashɛghɩ sɔ́në powu fë mbë ghë wo. Ese, nakwafanë nʋn Shibatɩ gbonë ɔɔ nakwa nfre nfrenë tíaji sɔ́ trɛrɛenë afannga nhɛn. Biblë nfre nfrenë nʋnghë lɛ, diksiɔnnɛrë yɔghɔ lɛ, juman fuɔnë ngiki dí óó fë éɔsɛ ekpɩnë esë lɛ bë eɔsɛ enʋn gbo. Álɛ kebë egbɔ eshe jɛmɛn, fë éɔsɛ eyi gbo eviɛ bu. Fë ekpa éɔsɛ elɛ bu ntɔnë àlɛ́ jɛmɛn arere. Àlɛ́ ɔrdinatɛrë anʋn gbo, agheci Watchtower Library nʋn ëë ghë. Bu ntɔnë lɛ́ nakwafa nfre nkpɔ óó nʋn ɔrdinatɛrë ghë. Elë nakwanelë afannga nhɛn nʋn ëë ghë, gha kpɛkpɛ bɔ-ghë, fë ekpa éɔsɛ eviɛ bunë fë émʋn jɔ nkpɔ ghë lɛ, mbë nkpɔ ghë lɛ, Biblë abɩ nkpɔ ghë lɛ.
Shibatɩ nakwafanë eboka Oohʋn lɛ jumandi lɛ jɛmɛn nakwajɛelënë. Àlɛ́ fë në ebaba fë esë eyɛ jumannë fë édinë ghë, Shibatɩ nakwafanë bë eɔsɛ eboka fë ayɔghɔ nhɛn. Oohʋn lɛ jumandi lɛ jɛmɛn sasaghonë, ëë mërɩ ëë nakwafanë nʋn. Në ëë në ewu kɔ́ nakwa fɛjinelë sɔ́në nʋnghë o, kɔ́ kë bába kelë yɛ cɛɛ-cɛɛ o. Kɔ́ apɔ-ntɔnë o, kɔ́ ghɩnë eyaya fë Biblë bunë o, nkpɔ bë eɔsɛ eya fë n'ye fë éba ewu bunë fë éviɛnë. Ese, nakwa nfre nfrenë nʋn nakwafa n'yonë, kë ghe ebɔ kelë ghe epie Shibatɩ n'yo ghe eyi. Ntɛnɩ ebë ekpa elɛnë, ëë lɛ́ n'ye ebë eɲiɲi nakwanelë eyɛsɛ, elë gha kpa gha éghɛghɛ bʋʋn gha fu nakwanelë ghë.
Biblënë eya n'ye álɛ ebë 'emʋn Ofo akɔndanë,' yɛsɛ n'ye ebë edisʋ eviɛ ëë "fɛ blengbidi bu yɔghɔnë lóghoshi mɩnɛn" (Proverbes 2:1-5). Shibatɩ nakwafanë bë eɔsɛ eboka fë bu ntɔnë ghë.
?Mabu fë éɔsɛ ewu Shibatɩ nakwafanë ghë é?
?Ca bë eɔsɛ eboka fë álɛ fë éyi eviɛ bu eyɛsɛ nakwafanë ghë é?


?Eɲë wú ananan oohʋn shigbënë wú?
Ofotɩ nfre aɲʋn sɛ́sɛ́ ëë nʋnghë: nkpɔ ece ngiki oohʋn gh, ese gbeenë ece ngiki rɔ ghë. Kë ghɛ́ghɛ nakwajɛ ntɛnɩ álɛ bë eboka eɲë, álɛ eɲë ewu ananan oohʋn shigbënë.
Oonë elë ehʋn amɛn lɛ, ntɛnɩ ebë ehʋn ngbeɲi gbonë lɛ powu nʋn Odamëga Ofo mërɩ. Bu ntɔnë eya elë bunë ghëwu yɛsɛ n'ye ebë esʋ Ofo fɛ n'ye në bá vívi mɩnɛn.
ÓRÒ 1
Ofotɩnelë powu, bunë kelë ngiki ebɔ ewu nahɔnrɛnë gha lɛ́ nkpɔkpɔ. ?Bu ntɔnelë powu lɛ́ nahɔnrɛ wú?
ÓRÒ 2
?Ɔɔ bu nkpɔnë bë eɔsɛ eya elë nahɔnrɛnë ngiki powu bë edisʋ ebɔ ofotɩ jɔ ghë wú?
ÓRÒ 3
Bunë ngiki ebɔ ewu nahɔnrɛ kelë ofosʋ ghënë, ëë lɛ́ n'ye aghɩnë kë rɔ́në, kebë eɔsɛ eta bunë ngiki elɛnë bà. ?Akɔnda ntɔnë lɛ́ nahɔnrɛ wú?
ÓRÒ 4
Ngiki fannga nhɛn edi akɔnda n'ye aghɩnë kë rɔ́në, kerie gha rere, ese kë eyi ehʋn-oo aʋnku fuɔ. ?Mabu jɔ Biblë ehɛ jɔ ntɔnë ghë é?
ÓRÒ 5
Anʒë apʋpʋnelë ɔɔ mɛnsɩ, ese elë gha edi akɔnda n'ye kë ɔɔ mɛnsɩ dɔ́ she ntɛnɩ kë ɔɔ teteghënë.
ÓRÒ 6
Ngiki edi akɔnda n'ye ofosʋ nfre powu eyɛ Ofo aɛn. ?Bu ntɔnë ëë Biblë eyaya teteghë wú?
ÓRÒ 7
Biblënë bë eɔsɛ eboka fë álɛ fë émʋn aghɩnë kë elɛ bunë Ofo evivinë.
ÓRÒ 8
Ofo Jɛ Ʒezi hɛ́ kɔ: "Àlɛ́ ghɩ gha nʋn më eji wunë, në péte eji tú më." ?Élé eɲë éba eɔsɛ eya ghɩnë eɲë nʋn ëë eji é?
ÓRÒ 9
Àlɛ́ eɲë esʋ Ʒoova, bá eyɔ eɲë shi amɛn lɛ ngbeɲi gbo lɛ.


Agbʋʋn në esasɛ eyinë, kretiɛnghɩ fannga nhɛn wú n'ye àlɛ́ fë alɛ kpakpelenë, fë eɔsɛ elɛ bu edɔ Ʒoova jumannë ghë, fë eɔ cɛwuelë nfre nfre, fë ekpa erɩeda Ʒoova sɛ edɔ.
BUNË EBË EDI AKƆNDA EWƐSƐ: ?Àlɛ́ fë lɛ́ kpakpelenë, élé fë éba eɔsɛ elɛ bu edɔ cibɩ ntɔnë ghë é?
?Aghɩnë kë lɛ́ kpakpelenë, élé ofokwa ngikinë bë eba eɔsɛ ele kelë ndɔnʋn é? ?Élé kebë ekpa eba eɔsɛ etu kelë akpa é?


?Mabu Biblë bë eɔsɛ eyaya elë é?
Kë ghɛ́ghɛ biblëshigbagba nakwa ntɛnɩ, álɛ bë eboka eɲë, eɲë éce Biblë jɔ nfre nfre eshi eyɛsɛ fɛ: ?Mabughëwu elë epɛ é? ?Mabu eshu àlɛ́ elë arɔ é? ?Élé ebë eba ewu shikwa oohʋn sɛyɛyɛ é? alɛ bu fuɔ lapɔ lɛ.
Eɲë eɔsɛ evivi eɲë esë jɔ álɛ eɲë emʋn bunë ghëwu pɛ dɔ́ amɛn. Biblë eyaya n'ye, ɲan gbɔɔje, Ofo bá elɛ bu álɛ bë eca ngiki epieji pɛ lɛ, orogba lɛ, rɔ lɛ ghë.
ÓRÒ 1
?Eɲë edi akɔnda n'ye Ofo ekpɩ eɲë wú? Éwu n'ye Ofo bá nʋn álɛ eɲë eɔsɛ ekaci në cɛwu.
ÓRÒ 2
?Mabughëwu ebë eɔsɛ eji Biblënë lɛ, jɔnë në hɛ́ báshinelë lɛ ntɩ é? ?Àlɛ́ jɔ afɩ eɲë, élé Biblënë bë eba eɔsɛ eboka eɲë é
ÓRÒ 3
?Àlɛ́ eshipatanë ekaci paradinë, élé oohʋnnë bë eba enʋn é?
ÓRÒ 4
Émʋn bunë ghëwu Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë kë hɛ́ báshi kɔ bë ewanë lɛ, n'ye në píe lɛ, bunë ghëwu në lɛ́ Ʒoova Jɛ mɔn-nkpɔ lɛ.
ÓRÒ 5
?Mabu lɛ́ capɩnë é? ?Élé eɲë eba eɔsɛ ewu ayɔghɔ ëë ghë é?
ÓRÒ 6
Émʋn jɔnë Biblë ehɛ eya n'ye aghɩnë kë rɔ́në kë nʋn alɛ bunë ghëwu ngiki erɔ lɛ.
ÓRÒ 7
?Ghɩnë eɲë kolo rɔ́ eɲë wú? ?Eɲë ekpa eɔsɛ ewu në lapɔ an? Émʋn bunë Biblë eyaya rɔpulɛnë ghë.
ÓRÒ 8
Ngiki fannga nhɛn mʋn Kpashi ofosɛrɛnë. Jɔnë kë hɛ́ kɔ 'Lɛ fë Shibanë bë ewanë,' ëë eshi ëë lɛ́ nkpɔca é?
ÓRÒ 9
Ékpɩ n'ye bunë ngiki elɛ lɛ, n'ye kë eba eta fù aʋnkunë enʋnnë lɛ, eba eya n'ye enʋn cibɩnë, àlɛ́ asaasɛ cɛɛ, maɛnnë ëë rere-kunë bë eka eshu fɛ n'ye Biblë bá hɛ́ báshinë mɩnɛn.
ÓRÒ 10
Biblënë ehɛ anʒënelë lɛ, abʋsɛmʋnnelë lɛ jɔ. ?Teteghë, wawɛghɩ ntɔnelë nʋnghë wú? ?Kebë eɔsɛ eboka elë wú? ?Kebë eɔsɛ elɛ elë lakwa wú?
ÓRÒ 11
Ngiki fannga nhɛn edi akɔnda n'ye Ofo ngboru ëë ebë ebɔ pɛnë nʋn maɛnnë ghënë powu enini efu. ?Mabu akɔnda eɲë edi é? Bunë ghëwu pɛ eshunë, émʋn jɔnë Ofo ehɛ ëë ghë.
ÓRÒ 12
Eɲë eɔsɛ ehʋn-oonë bë eyɛyɛ Ʒoova sɛ. Agbate, eɲë eɔsɛ ekaci ëë cɛwu.
ÓRÒ 13
?Élé Ofo eba ewu àmɛnshiwu lɛ, mpianë kë ekɩ sɛ lɛ, nɛpiɛ oohʋn lɛ é?
ÓRÒ 14
Kolonë Ʒezi yánë, lɛ́ bunë caelë lɛ, yaelë lɛ, shìelë lɛ, ngbɔjɛelë lɛ bë eɔsɛ eyɔyɔ. ?Mabu elë ehɔhɔ në sɛ é?
ÓRÒ 15
Ékpɩ bu lɔhʋnnë elɛ ngiki emʋn aghɩnë kë esʋ Ofo teteghënë.
ÓRÒ 16
?Mabu bë eɔsɛ efɩ eɲë àlɛ́ eɲë ebɔ bunë eɲë ebɔ ewu nahɔnrɛnë eka edi ngiki fuɔ é? ?Élé eɲë eba elɛ álɛ eɲë ghe elɛ kelë mbë pʋ wué?
ÓRÒ 17
?Ofo ece eɲë sɛrɛnë wú? Álɛ eɲë emʋn jɔ ntɔnë eshi, yɛsɛ n'ye eɲë emʋn bunë Biblë eyaya ofosɛrɛ ghë.
ÓRÒ 18
?Mabu eɲë elɛ álɛ kebë ewɔ eɲë ji é? Éhɔhɔ bunë lɛ́ jiwɔ alɛ n'ye kë eba elɛ ëë lɛ.
ÓRÒ 19
?Élé ebë eba eya n'ye ekólo Ofo, ekpa mʋn tɩ, bunë në lɛ́ lɔ́ elënë powu ghë é?
Mbë lɛ, mbë jɛelë nfre nfrenë nʋn nakwa ?Mabu Biblë bë eɔsɛ eyaya elë é? lɛ ghënë, kelë eshi.


●○○JƆDIDI PIDƐ
○●○ GHƖDAGHA PIDƐ
○○● GHƖDAGHA AƝƲNGHË
JƐMƐNNË ELË ESHE EGHAGHA ƷEZI RƆNË GHË EE KANPAƝËNË ELË ELƐ ELƐLƐ NGIKI (Avɛ-arɩ mici 23—Avɛ-alɛ́ mici 19):
Elë evivi n'ye ebë elɛlɛ fë jɛmɛn gbɔ tete nkpɔ ghë. Kpe nakwanë elë ebɔ elɛlɛ fënë. Avɛ-alɛ́ mici 19 eja vandredi. Mici ntɔnë, ngiki fannga nhɛn bá esɩsɩ maɛnnë powu ghë eshe jɛmɛn nkpɔ eghagha Ʒezi Krisë rɔnë ghë. Nakwa ntɛnɩ eya aʋnku lɛ cibɩ lɛnë ebá eshe jɛmɛn ntɔnë. Àlɛ́ aɲan gbai nkpɔ álɛ mici ntɔnë bë egbɔ eshunë, kë bá egbagba mbë órò ntɛnɩ shi: "Elë élele mɛnsɩ elɛ bunë ebë eɔsɛ elɛ powu álɛ ebë ewu oohʋn tetenë!" Elë ekpa elɛlɛ fë álɛ fë éwa ece mbë ntɔnë esë.
Mici fuɔ ee àlɛ́ ghɩnë avivi n'ye bë emʋn bu edɔ: ?Mabughëwu Ʒezi rɔ́ é?


Ʒoova hɛ́ Ʒɔbë kɔ bë esɛrɛ Ofo elɔ Elifazë lɛ, Bildadë lɛ, Sofarë lɛ
Ʒoova hɛ́ Elifazë lɛ, Bildadë lɛ, Sofarë lɛ kɔ kebë eyi efɩ Ʒɔbë álɛ bë ebɔ nɛpiɛ egbela eyiyi ntɛɛn elɔ kelë.
Ofo hɛ́ Ʒɔbë kɔ bë esɛrɛ Ofo elɔ kelë.
Ʒɔbë sɛ́rɛ Ofo lɔ́ kelë rérenë, Ofo ká yɔ́ në shi.
Ʒoova yɔ́ Ʒɔbë shi ayɔghɔ nhɛn ëë ntɩjinë lɛ, ëë opukɩnë lɛ ghëwu
Ʒoova ghɔ́ mianmiannë fɩ Ʒɔbënë powu nɩ, në kpa lɛ́ sɛ yɛ në ayɔghɔ nhɛn.
Ʒɔbë shikwaghɩ lɛ, ëë cɛwuelë lɛ kë níni ëë opu shi pɛnë fɩ ëënë powu ghë.
Ʒoova káka Ʒɔbë babunë powu bá oku, në lɛ́ Ʒɔbë wú ëë bunë cɔ́ghɔnë eki aɲʋn.
Ʒɔbë lɛ ya lɛ, kë kpá hʋn jɛelë enɛn.
Ʒɔbë kpá hʋn-oo agbʋʋn 140. Sɛ yɛ́yɛ në n'ye në ɔɔsɛ wú në shikwaghɩ bieghɩ alɛ́ (jɛjɛelë lɛ, jɛjɛ-jɛjɛelë lɛ).


Nahɔnrɛnë eya bunë Ofo evivi n'ye bë elɛnë, Ʒezi dí ëë adashɛ.
MBËLƐ GHË: Nahɔnrɛnë ngiki bë emʋn Ofo Shiba jɔnë ghënë, në léle mɛnsɩ bɔ́ ebëlɛgba ká ëë dí ngiki.
FÙTA GHË: Oonë në hʋ́nnë yá n'ye jɔnë Ofo hɛ́ báshinë lɛ́ nahɔnrɛ.
Noo elɛ́ Ʒezi ejiti-aghɩnë, elë esë, elë edi nahɔnrɛnë adashɛ.
MBËLƐ GHË: Ofo Shibanë Krisë lɛ́ ëë oodishìnë, elë elele mɛnsɩ ebɔ ebëlɛgba eka ëë nda yɔghɔnë edi ngiki, àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë efifi elë miya.
FÙTA GHË: Politikë bunë elë ekamijinë lɛ, fù yɔghɔnë elë eta Ofo ngbeɲi lɛnë, eya n'ye enʋ́n Ʒezi oodinë eji.


Kolonë ëë elɔ shikwa oohʋn sɛyɛyɛ. Éphésiens 5:33.
Ofo evivi n'ye yikpe bë evi yighɔ nkpɔ cece, yighɔ esë bë evi yikpe nkpɔ cece.
Yikpenë ɔɔ kolonë bë emʋn ya eyɛsɛ, bë ece ëë mbë, bë eɲi ëë dɛ̀mɛ̀ndɛ́mɛ́n.
Yighɔ bë ece ca mbë, bë eboka ëë.
Ngbɔjɛelë bë ewu shìelë ghɩ.
Éyɛ opu, édi ecele. Yikpenë ví yighɔ gha eviɛ yighɔ fuɔ wo, yighɔnë esë ví yikpe gha eviɛ yikpe fuɔ wo. Colossiens 3:5, 8-10.
Ofo Mbënë ehɛ kɔ yikpe bë ekolo ya fɛ n'ye bá kolo ëë esë mɩnɛn, yighɔnë esë bë ewu ca ghɩ tete.
Aghɩnë kë gha ví ese kë esanë, kë elɛ lakwa. Aghɩnë kë evi eyighɔ fannganë esë, kë elɛ lakwa.
Ʒoova Mbënë eya n'ye shikwa bë eba ewu sɛyɛyɛ.


Talɛnë Ʒan ewɔnë lɛ, n'ye në bá nʋ́nnë lɛ eya n'ye në gha víɛ bu ologbɔ në oohʋn ghë, ese në bɔ́ në oohʋnnë powu dí Ofo jumannë.
Bu yɔghɔ gbɔ nkpɔ cecenë Ʒan wúnë ëë lɛ́ n'ye bë enʋn Ʒezi ngbeɲi ebaba ëë shigbënë eyɛ tete. Bu ntɔnë dɔ́ she mɛnsɩnë në lélenë powu.
Àlɛ́ elë gha víɛ bu ologbɔ elë oohʋn ghë wunë, bu ntɔnë bë eboka elë, álɛ ebë edi Ofo jumannë edɔ, bë kpa elɔ elë sɛyɛyɛ. Ebë eɔsɛ elɛ bu ntɔnë àlɛ́ elë...
amʋn bunë mían elë amɛnnë.
aɲa bunë elɔ elë ecɔghɔ shighanë shi.
adi shighanë ebë ebɔ eveve bu teteghënë akɔnda.
aghɔ bunë elë ghe bɔ ëë ghe lɛ́ bʋʋn wunë anɩ.
anɛnɛ apɩnë eɔ́në.
aɲa juman fannganë elë edi ewu shighanë aghɔ shi.
Àlɛ́ më gha víɛ bu ologbɔ oohʋn ghë, më éɔsɛ elɛ_


N'ye Pɔlë lɛ Silasë lɛ bá nʋ́n tɩlefanë, kë tí nɛn cé Ʒoova eyi orù (Ac 16:25). Teteghë, nɛnnë kë tínë lé kelë mɛnsɩ ë kë ɔɔsɛ kɩ́opu. ?Ese elë ëë e, mabughëwu elë eti nɛn amɛn é? Nɛnnë elë eti esʋ Ofonë lɛ, shansɔn oriʒinalë lɛ, kebë eɔsɛ elɔ elë ebëlɛgba, kebë ekpa eɔsɛ eboka elë álɛ ebë eɲi elë ntɩjinë shi mianmian ngbeɲi. Ese, bu tetenë ghëwu elë eti nɛnnë, ëë lɛ́ n'ye nɛnnë ece Ʒoova eyi orù (Ps 28:7). Kë lé elë ndɔnʋn n'ye nɛnnelë aghɔ bë enʋn elë órò, ebë emʋn kelë eyɛsɛ. ?Fë ɔɔsɛ lɛ́ ëë wú? Ebë eɔsɛ ehɔhɔ nɛnnelë mʋn, ebë ekpa eɔsɛ ehɔhɔ nɛnnelë ti elë shikwa ofosʋnë ghë.
ÉKPƖ VIDEO LES ENFANTS LOUENT JÉHOVAH PAR LEURS CHANTS, ÁLƐ EƝË ÉGBAGBA JƆNË KË VÍVI OGHOSHI N'YENË SHI:
?Ofo Shiba nɛnnë elë etinë, élé eba eci elë aba ayɔghɔ ghë é?
?Élé sɛrvisë odio/video eba ebaba bu álɛ kebë eɲi nɛnnë kë etinë ebashi é?
?Élé ngbɔjɛelë lɛ kelë shikwaghɩ lɛ kë eba ebaba kelë esë eyɛ álɛ kebë eti nɛnnë kebë eɲi ebashinë é?
?Ofo Shiba nɛn nkpɔca fë kolo dɔ́ é? ?Mabughëwu é?


BUNË FË ÉLƐ: Aghɩnë kë ece fë mbënë, lɛ́ kelë omunë kebë edi mbënë fë egbagbashinë akɔnda, álɛ kebë ewu n'ye kë hɔ́hɔ bunë bë eboka kelë.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Aghɩnë kë ece fë mbënë, di bunë kë mʋn dádánë akɔnda. Gha lɛ́ jɔnë kë boepi cénë ëë fë ékpa ehɛ ëë ghë wo, ese fë éboka kelë álɛ kebë ewu mbënë fë egbagbashinë fɛ puɔpuɔ mɩnɛn.
Viɛ bu, wɛsɛ bu, di akɔnda. Aghɩnë kë ece fë mbënë, nda lɛ trɛrɛe jɔ lɛnë kë gha boepi gha ce se wunë, àlɛ́ fë aɔsɛ, bɔ bu ntɔnelë jɔ ka di kelë álɛ fë égbagba jɔ tetenelë shi. Bunë fë ébɔ egbagba fë mbënë shinë, di ëë akɔnda yɛsɛ. Bu ntɔnelë lɛ, nda alɛ trɛrɛe jɔ lɛnë fë ébɔ ëë egbagba fë mbënë shinë, n'ye kë eba epa eyinë, kpa di ëë akɔnda yɛsɛ tete.
Ya n'ye bunë fë eyaya kelënë bë eɔsɛ eboka kelë. Jɔonë nʋn Biblë ghënë, n'ye bë eba eɔsɛ eboka kelë, kelë omu oohʋn ghë mici powunë, gbagba ëë shi ya kelë. Aghɩnë kë ece fë mbënë, jɔ tetenë efɩ kelënë lɛ, akɔndanë kë edinë lɛ, fùnë kë etanë lɛnë, jɔ ntɔnelë ëë fë égbagbashi.


LA TOUR DE GARDE
Jɔvivi: ?Ngiki víɛ n'ye kebë ekuku Biblë shi, në ghe ekpa ghe enʋnghë n'ye, ese kë gha ɔɔsɛ. ?Fë dísʋ n'ye àlɛ́ teteghë Biblënë apie Ofo ee gbo, n'ye bë eba elɛ enë wú?
Biblë abɩ: Is 40:8
Bunë ebë ehɔ: Bunë kë ghɛ́ghɛ n'yenelë eya bunë ngiki lɛ́, álɛ kebë ekuku Biblë shi ese kë gha ɔɔsɛ.
LA TOUR DE GARDE (agba fɛji)
Jɔvivi: Më evivi n'ye fë ehɛ më akɔndanë fë edi jɔ ntɛnɩ ghë. [Ka jɔvivi pidɛnë nʋn agba 16 ghënë.] Ngiki jɔghɔ edi akɔnda n'ye ofotɩ-yi lɛ́ bunë ngiki jí-órò sé. Ngiki aghɔ edi akɔnda kɔ Ofo eghʋ ofotɩ ghë elɛlɛ elë álɛ ebë erɩeda në sɛ. ?Élé fë ëë fë wú é?
Biblë abɩ: Jc 1:27, note.
Bunë ebë ehɔ: Nakwa ntɛnɩ eya ntɛnɩ Biblë ehɛ jɔ ntɔnë ghë. Më evivi n'ye më ekaka ewa aji mici fuɔ álɛ ebë ebɔ jɔnë kë hɛ́ n'yenelë jɔghɔ edidi jɔ.
NDA YƆGHƆNË PIE OFO EE GBO!
Jɔvivi: Ngiki fannga nhɛn edi akɔnda kɔ àlɛ́ yiki në eka jɔnë kë hɛ́ báshi Biblënë ghënë, elɛ fɛ n'ye fë eka Ʒurnalë mɩnɛn. ?Jɔnë kë hɛ́ báshi, óó eya n'ye oohʋnnë eba eyinë, nkpɔca kɔ́ fë boepi wú o, kɔ́ fë cé dádá o é?
Biblë abɩ: 2Tm 3:1-5
Bunë ebë ehɔ: Nakwajɛ ntɛnɩ eya bunë ghëwu bu ntɛnɩ eshu maɛnnë ghënë lɛ́ aghɩnë kë kolo Ofonë nda yɔghɔ. [Ya órò 1, jɔvivi 2.]
N'YE FË OMUNË FË EBA EKA NDANË
Kpɩ n'ye kë bá lɛnë álɛ fë eghɛghɛ n'ye fë omunë fë eba eka ndanë.


Ʒoova evivi n'ye ebë ewu sɛyɛyɛ jumannë elë edinë ghë. Në eyaya elë n'ye ebë eba elɛ bu ntɔnë. Yiki bë eɔsɛ ehɔhɔ n'ye bë eba ewu sɛyɛyɛ jumandi ghë àlɛ́ në adi në jumannë akɔnda ayɛsɛ.
?Eɲë evivi n'ye eɲë bë eka djɔ ntɛnɩ %% ghë wú?
Wu sɛyɛyɛ fë juman akpɛkpɛnë fë edinë powu ghë.


Ghɛghɛ fë omu adrɛsë lé nakwanë ghë. Àlɛ́ fë awu n'ye gha ba gha yɛ n'ye fë élɔ fë omu adrɛsënë wunë, fë éɔsɛ evivi ngɩmɛnnelë shigbë álɛ kebë elɔ fë Shibatɩnë eenë. Ese, gha ébɔ Betɛlë adrɛsënë gha élɔ ëë TATA álɛ bë ebɔ eghɛghɛ bu ése fë aji.
Àlɛ́ fë amʋn ghɩnë eyinë, ghɛghɛ ëë. N'yonë, në ghe ebɔ ëë ghe ewu kɔ piblisite bu ëë kë ghɛ́ghɛ sé ëë.
Ghɛghɛ nakwanë bë esheghë, gha énɛ gha épiɛ ëë ghë, kpʋ mbra jɛelë jɛelënë kë ekpʋ eghɛghɛ fë mbënë, baba puɛnnelë yɛ. Nakwanë éca, bʋʋn gha étata ëë ghë. Àlɛ́ fë aghɛghɛ ëë bà ghënë, erushi. Gha ébɔ mbënë fë elɛ̀ àlɛ́ fë nʋn ereninë gha éghɛghɛ ëë, gha ékpa gha ébɔ mbë akpɛkpɛ gha éghɛghɛ ëë.
N'ye ebë eba eghɛghɛ nakwanë, ëë edɔ ëë da cɛ̀cɛ n'yonë. Àlɛ́ fë në eghɛghɛ nakwa ece yikinë, gha lɛ́ bu nkpɔkpɔnë da n'yenë fë éghɛghɛ mici powu wo. Bunë ghëwu fë eghɛghɛ nakwanë lɛ, n'ye bu eba eyi eɲë oonë ghë lɛnë, ëë fë édi ëë akɔnda eghɛghɛ nakwanë.


ODAMËGA OFO ëë bá bu powu shi. Oonë elë ehʋn amɛn lɛ, ntɛnɩ ebë ehʋn ngbeɲi gbonë lɛ powu nʋn ëë mërɩ. Në eɔsɛ elɔ ghɩ bu yɔghɔ, në kpa eɔsɛ erɩ ghɩ rɔkɔ. Në eɔsɛ elɔ ghɩ oohʋn, në kpa eɔsɛ ebɔ ghɩ oohʋn. Àlɛ́ elë elɛ bunë eyɛyɛ Ofo sɛ, bë eyɛsɛ elɔ elë. Ese, àlɛ́ elë elɛ bunë Ofo gha kolo, ghe eyɛsɛ ghe elɔ elë. Bu ntɔnë eya elë bunë ghëwu yɛsɛ n'ye ebë esʋ Ofo fɛ n'ye në bá vívi mɩnɛn.
N'ye ngiki eba esʋ Ofonë, ɔɔ nfre nfre. ?Àlɛ́ elë ebɔ ofosʋ epɔpɔ shigbë ghë, ebë eɔsɛ ehɛ kɔ shigbë ntɔnelë powu eyɛ Ofo aɛn wú? Oowo, gha lɛ́ kelë powu ëë kë eyɛ Ofo aɛn wo. Ʒezinë lɛ́ Ofo agbaghonë, yá n'ye shigbë aɲʋn sɛ́sɛ́ ëë nʋnghë. Në hɛ́ kɔ: "Tenishigbënë gbúgbunë alɛ shigbënɔn gbɔnë lɛ ece ngiki rɔ ghë, afannga nhɛn eghʋ ëë ghë ehʋn-eyi; ese tenishigbënë dáshinë alɛ shigbënë dʋdʋnë lɛ ece ngiki oohʋn ghë, ngiki jee nhɛn ëë kë ewu ëë."—Matthieu 7:13, 14.
Ofosʋ nfre aɲʋn sɛ́sɛ́ ëë nʋnghë: nkpɔ ece ngiki oohʋn ghë, ese gbeenë ece ngiki rɔ ghë. Kë ghɛ́ghɛ nakwajɛ ntɛnɩ álɛ bë eboka eɲë, álɛ eɲë ewu ananan oohʋn shigbënë.


?MABU FË ÉLƐ É?
Di bu ntɛnɩ akɔnda: Hitɛrë lɛ Maikë lɛ, kë ewu kelë esë, amɛn lɛ́ vɛ aɲʋn. Ese, Hitɛrë ee gbo, elɛ fɛ n'ye në mʋn Maikë nʋnmɔn mɩnɛn. Mici powu, kë eghɛghɛ bu ece kelë esë. Kë ebɔ cibɩ fannga nhɛn edidi jɔ, mici jɔghɔ cingrafë ghë. Jɔnë kë edidinë ghe rere! Ese pëlɛ, Maikë evivi n'ye bë eyi epi, bë elɛ bu edɔ eshe jɔdidinë.
Vɛ aɲʋnnë sáasɛnë ghë, Maikë lɛ Hitɛrë lɛ, kë ɲíɲi kelë esë bà, kë tútu kelë esë eyimbu ghë je. Ese, kë gha lɛ́ bu gha dɔ́ gha she ntɔnë. Hitɛrë gha vivi n'ye bë eyi epi. Ese, në gha kpa gha vivi n'ye në eka Maikë shi. Ghɩʋn ghe lɔ́ në sɛyɛyɛ fɛ Maikë mɩnɛn. Hitɛrë ekpa ehɛ ëë esë kɔ: 'Më lɛ Maikë lɛ, ekólo elë esë...'
?Saci agbʋʋn pí fë vi ghë, ë fë nʋn Hitɛrë oku, sa bu fuɔ nkpɔca fë élɛ é?
RISHI DI AKƆNDA!
Àlɛ́ fë emɔn ti ngboru, óó fë evivi n'ye fë eru fɛ ahuɔn mɩnɛnnë, bunë nʋn ëë ghënë, fë epɔ ewu ëë. Nhɛn ëë bu eba eyi àlɛ́ fë epete eji etu Ofo mbra ntɛnɩ: "Eɲë gha élɛ bunë sɛhɛ pʋpʋ eshu eɲë rupu eɲë elɛnë."—1 Thessaloniciens 4:3.
?Mabu fë éwu aji àlɛ́ fë gha wú mbra ntɛnɩ ghɩ wué? Biblë ehɛ kɔ: "Ese bunë sɛhɛ pʋpʋ eshu ghɩ rupu n'ye bë elɛnë, àlɛ́ në elɛ ëë eyi, në elɛ lakwa efu omunë sɛ." (1 Corinthiens 6:18) ?Élé jɔ ntɔnë bá lɛ́ nahɔnrɛ é?
Ngiki wɛ́sɛ bu, kë wú n'ye ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛ fannganë kë sá, ese kë gha ví se wunë, jɔ nfre ntɛnɩelë nkpɔ fɩ kelë, agheci dɔ́ she ntɛnɩelë bɔ́bɔ́.
JƆRƐRƐ. Ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛnë kë sá, ese kë gha ví se wunë, afannga nhɛn ehɛ kɔ bu ntɔnë erɛrɛ kelë.
NTƖJI EHƲNHƲNSHI. Àlɛ́ ngiki aɲʋn esa erere, owu-nkpɔ evivi ëë esë: '?Ghɩ fuɔ nkpɔca më kɛlɛghonë boepi sá é?'
BU POWU EYƐYƐSHI. Bunë ngɔyighɔ evivi tetenë, ëë lɛ́ ghɩnë bë ebidi kelë shi, ghɩnë ghe eviɛ bunë bë eba ëë esëkpɔ eyɛnë. Ncasɔghɔ fannga nhɛn esë, kë ehɛ kɔ kë gha kolo yighɔjenë kë asɩ puɔpuɔ óó edisʋ n'ye kebë esanë.
Jɔnë fë éɲishi: Àlɛ́ fë esa, ese fë gha vi se wunë, fë ewu fë esë lopu, fë ecɔghɔ bu yɔghɔ gbɔ tete. (Romains 1:24) Fë sɛnë kpɛkpɛ alɔ dɔ́, gha wu ëë lopu!
Ya n'ye fë ɔɔ mɛnsɩnë bë eboka fë álɛ 'fë ghe elɛ bunë sɛhɛ pʋpʋ eshu fë rupu fë elɛnë.' (1 Thessaloniciens 4:3) N'yonë, àlɛ́ fë avi mici nkpɔ, fë lɛ ghɩnë fë vínë lɛ bë eɔsɛ esa. Fá ewu sɛyɛyɛ ayɔghɔ nhɛn ëë ghë, opu ghe eji fë, bu powu ghe eyɛyɛshi fë ngbeɲi fɛ n'ye eba eyɛyɛshi elɔ aghɩnë kë gha vi, ese kë esanë mɩnɛn.—Proverbes 7:22, 23; 1 Corinthiens 7:3.
?AKƆNDA NKPƆCA FË EDI É?
?Ghɩnë kolo fë tetenë, bë evivi n'ye bë elɛ fë bunë bë elɛ sɛ ghe eyɛ fë, bunë bë ehʋn fë sɛ wú?
?Ghɩnë kolo fë tetenë, bë evivi n'ye fë elɛ bunë bë ecɔghɔ fë lɛ Ofo lɛ ncɔcɔnë wú?—Hébreux 13:4.


"Eɲë éyaya bu" (Héb. 5:12). Di akɔnda wu n'ye Ʒoovanë lɛ́ Buyayagho yɔghɔnë ëë edɛ gha nʋnghë wunë, elɛlɛ elë álɛ ebë ebɔ ëë jɔ eyaya ngiki fuɔ! Ʒoova jɔnë ebë ebɔ eyaya ngikinë, élɛ shikwa ghë o, élɛ ofokwanë ghë o, élɛ ofojɔhɛnë ghë o, bu ntɔnë lɛ́ juman yɔghɔ tete, ese kpa lɛ́ juman gbɔnë nʋn elë mërɩ. ?Élé ebë eba eɔsɛ edi juman ntɔnë eyɛsɛ é?
Jɔ ntɔnë eshi nʋn jɔnë akoto Pɔlë ghɛ́ghɛ cé Timotenë ghë. Në hɛ́ kɔ: "Mʋn buka ooya ngbeɲi yɛsɛ tete yi, mʋn ndɔnʋnle yɛsɛ tete yi, mʋn buyaya yɛsɛ tete yi." Pɔlë kpa hɛ́ kɔ: "Fë në eba nhɛn elɛnë, fá eca fë omunë lɛ aghɩnë kë ece fë mbënë esë lɛ" (1 Tim. 4:13, 16). Ndanë fë ékanë eca ngiki oohʋn. Bu ntɔnë ghëwu, bayɛ n'ye fë émʋn buka lɛ buyaya lɛ eyɛsɛ tete eyi. Kë lɛ́ nakwajɛ ntɛnɩ álɛ bë eboka fë bu ntɔnë ghë. Kpe bu jɔghɔnë fë éɔsɛ ewu ëë ghë.
Biblë abɩnë nʋnnʋn agbanelë ghënë, bë eɔsɛ elɛ Biblë mbratishinë ehɛ jumannë fë edinë jɔ, bë ekpa eɔsɛ elɛ Biblë jɔnë eya fë n'ye fë éba edi juman ntɔnë.
Ʒoova ëë lɛ́ "Buyayagho Gbɔ taatenë" (Is. 30:20). Àlɛ́ nakwajɛ ntɛnɩ në eboka fë eyi óó fë në émʋn buka lɛ buyaya lɛ eyɛsɛ tetenë, gha épa-aɛn n'ye Ʒoova ee gbo ëë ndanë elë ekanë píe, ëë ekpa erɩ ngiki eda sɛ (Jean 6:44). N'yonë, sɛrɛ ëë dɔ́ álɛ bë elɔ fë ëë wawɛ celenë. Bɔ Ofo Mbënë di jumannë. Boka ngiki álɛ kebë ebɔ aɛn eba Ʒoova ghë, ese ghe elɛ fë ghë ëë kebë ebɔ aɛn eba wo. Aghɩnë kë ece fë mbënë, lele mɛnsɩ lɛ́ kolonë kë kolo Ʒoovanë bë edɔomu kelë oghorumɔn ghë.
Nda gbɔ tetenë kebë ebɔ eka edi ngikinë, kë bɔ́ ëë lé fë mërɩ álɛ fë ebɔ ëë eyaya ngiki. Emʋ́n yɛsɛ n'ye, "mɛnsɩnë Ofo elɔnë," àlɛ́ fë aji ëë ntɩ ayinë, fá eɔsɛ edi juman ntɔnë eyɛsɛ. —1 Pierre 4:11.
Elë lɛ fë lɛ nʋn buyaya jumannë ghë,
Aghɩnë kë emimi Ʒoova Adashɛghɩ omuonë aɛnnë


Noo busɛhʋn bu gbɔnë ɲannë, Ofo jɔnë elë eka edi ngikinë lɛ́ jumannë ebë etɛ sɛ edi. (Pr 24:11, 12, 20) Álɛ ebë eboka ngikinë, ebë eɔsɛ elɔ kelë nakwajɛnë elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë nʋn ëë ghënë álɛ kebë eka Ofo Mbënë, kebë ekpa eyi elë ɛntɛrnɛtë adrɛsënë ghë. Nakwajɛ ntɔnë ghë, kë ɲí safuɛ dá ëë ghë, bë eɔsɛ elɛ kebë ekpɩ video ?Mabughëwu ebë eka Biblë e?, kebë ewu jɔnë kë evivi kelë esë eshi, kebë ekpa evivi Biblë shigbagba. Ngiki jɔghɔ ghe vivi n'ye kebë ebɔ elë nakwanë, ese kë edisʋ eyi elë ɛntɛrnɛtë adrɛsënë ghë. Gha étɔtɔ opu aɲʋn-aɲʋn, bɔ nakwajɛnë elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë nʋn ëë ghënë lɔ kelë. Ese, gha ébɔ ëë gha lɔ aghɩnë Ofo jɔ ghe yɛyɛ kelë sɛ wunë.
Mici powu, bunë fë në elɛnë powu ghë, fë eɔsɛ ehɛ jɔ ntɛnɩ bë elɛ yiki bë edisʋ ece Ofo Mbë: "Më ɔɔ nakwajɛ nkpɔ. Më evivi n'ye më ebɔ ëë elɔ eɲë. Bë elɛ eɲë eyi ɛntɛrnɛtë adrɛsë nkpɔ ghë álɛ eɲë ewu jɔ fannga nhɛn eshi, eɲë ekpa ejʋ videonë kë egbagba jɔ fannga nhɛn shinë ebɔ. Eɲë ghe enɛ apɩ." (Jn 4:7) Noo nakwajɛ ntɔnë lɛ́ lomunë, fë eɔsɛ ebɔ aghɔ eba sɛ álɛ fë ebɔ elɔ ngiki cibɩ powu.


Biblë ghɔgbo ntɛnɩ kë ghɛ́ghɛ ëë Grɛkë mbë ghënë ehɛ Barnabasë lɛ akoto Pɔlë lɛ jɔ edɔ. Nɔnjɛelë ntɔnë, kë lɛ́ bude sasaghɩ. Kë dágha ofokwa pidɛnelë. ?Mabughëwu é? Kë dágha kelë noo kë evivi n'ye kebë emʋn n'ye kelë nɔnjɛelë ntɔnë bá nʋ́n. Akoto Pɔlë hɛ́ kɔ në vívi n'ye në 'ekaka eyi edagha nɔnjɛelënë' álɛ bë ewu n'ye kë bá nʋ́n. Në dísʋ n'ye në ébɔ shigbë, kilo ya fannga nhɛn, eyi oo epi álɛ në éle kelë ndɔnʋn (Actes 15:36). Bu nkpɔkpɔnë esë ëë elë bude sasaghɩnelë kë evivi n'ye kebë elɛ amɛn.
Kë ewa ele elë ndɔnʋn. Bude sasagho nkpɔ edagha ofokwa mɩɩ bë eɔsɛ epi 20. Në ebɔ gbai nkpɔ edagha ofokwa nkpɔ, në elɛ bu ntɔnë eki aɲʋn agbʋʋn nkpɔ ghë. Ebë eɔsɛ ehɔhɔ bu edɔ nɔnjɛelë ntɔnë kë mʋn bu dɔ́në sɛ. Àlɛ́ kë avi esë, ebë ekpa eɔsɛ ehɔhɔ bu kelë yaelë esë sɛ. Bude sasaghɩnelë lɛ, kelë yaelë lɛ, kë kolo n'ye kebë emʋn ofokwa ngikinë powu, kë ekpa edisʋ eyi ece elë ofojɔhɛ ghë, álɛ elë lɛ ngiki lɛ bë egbagba Biblë shi. Bude sasaghɩnelë lɛ ngɩmɛnnelë lɛ, kë edagha ofokwa ngikinelë aghɔ álɛ kebë eboka kelë. Kë ekpa ele elë ndɔnʋn mbë ayɔghɔnë kë egbagbashi jɛmɛnnelë ghë lɛ, elë jɛmɛn ologbɔnelë ghë lɛ esë.—Actes 15:35.
Kë eya n'ye ngiki powu jɔ edʋ kelë. Bude sasaghɩnelë, kë eboka ofokwanelë ngiki álɛ kelë lɛ Ʒoova lɛ bë edi cɛwu yɔghɔ tete. Kelë lɛ, ngɩmɛnnelë lɛ, ofokwa bokaghɩnelë lɛ, kë esɩsɩ álɛ kebë ewu bu ayɔghɔnë ofokwanë ɔɔsɛ lɛ́, n'yonë në eo kelë jɔnë bë eboka kelë álɛ kebë edi kelë jumannë eyɛsɛ. Kë eboka shigbëfɩghɩnelë álɛ kebë eɔsɛ eka Ofo ndanë eyi eyɛsɛ, kë ekpa ehɔhɔ n'ye kebë eba emʋn aghɩ puɔpuɔnë kë wá ofokwanë ghë alɛ n'ye kë eba edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë lɛ. Kelë powu, kë "edi juman" akpɛkpɛ tete elë "ayɔghɔ ghëwu" (2 Corinthiens 8:23). Elë éyɔyɔ n'ye kë bá kolo Ofonë lɛ, kelë ntɩjinë kë bɔ́ bá Ofo ghënë lɛ.—Hébreux 13:7.
?Bu nkpɔca ghëwu bude sasaghɩnelë edagha ofokwanelë é?
?Élé fë éba eɔsɛ ewu ayɔghɔ daghanë kë edagha elënë ghë é?


Bɛtɛɛnë nʋn Ʒoova ngikinë ncɔcɔnë lɛ́ bunë kë elele mɛnsɩ eɲishi. Àlɛ́ ngiki ghe ce kelë esë mbë, opu bë eɔsɛ ejiji kelë edɔ. Ese, jɔonë nʋn Ofo Mbënë ghënë ɔɔ mɛnsɩ she bu ntɔnë powu.
?Eɲë evivi n'ye eɲë bë eka djɔ ntɛnɩ %% ghë wú?
Nʋn bɛtɛɛ ghë yi alɛ ngiki lɛ


?N'ye Lɔtë yanë në eba enɛobu epieji Sodɔmë oonë ghë eyinë, mabughëwu në kpɩ́ aji é? Biblënë gha hɛ́ bunë ghëwu (Gn 19:17, 26). Jɔnë Ʒezi óonë eya n'ye, agheci, bunë nʋn aji gbonë ghë ëë Lɔtë yanë bɔ́ oghorumɔn bá (Lc 17:31, 32). ?Élé ebë eba eɔsɛ elɛ álɛ elë lɛ Ofo lɛ ncɔcɔ ghe ecɔghɔ fɛ Lɔtë yanë mɩnɛn wué? Elë gha éɲa oo yɔghɔnë elë eviɛ n'ye ebë ehʋn maɛn ntɛnɩ ghënë shi, bë ekaci bunë bë eboepi elë oohʋn ghë (Mt 6:33). Ʒezi yáya elë n'ye elë 'gha ɔɔsɛ ebë epa elɛ Ofo alɛ shigha lɛ kanga' (Mt 6:24). ?Ese, mabu ebë elɛ àlɛ́ elë awu n'ye, elë oohʋnnë ghë, elë ebɔ aɛn eba shigha bu ghë lɛ, buɔ gbɔ ghë lɛ edɔ eshe Ofo bunelë ghë é? Ebë eɔsɛ esɛrɛ Ʒoova n'ye bë eboka elë, álɛ ebë ewu bunë ebë epete, bë ekpa elɔ elë ebëlɛgba lɛ mɛnsɩ lɛnë ebë ebɔ epete bu ntɔnelë.
ÉGHAGHA VIDEO GHƆGBO GHƆGBO ARƖ NTƐNƖELË GHË ÉGHAGHA LƆTË YANË GHË, ÁLƐ EƝË ÉGBAGBA JƆNË KË VÍVI OGHOSHI N'YENË SHI:
?Élé mianmiannë kë míanmian Gloria álɛ bë eviɛ shigha edɔnë bá cí akɔndanë në edinë lɛ, mbënë në elɛ̀në lɛ, bunë në elɛnë lɛ aba é?
?Élé Lɔtë ya oohʋnnë eba eo elë jɔ amɛn é?
?Élé Biblë mbratishinelë bá bóka Jo lɛ ëë shikwaghɩ lɛ é?
?Cɛwuelënë Ana ɲí juman-ku gbonë, élé kë bá cí në lɛ Ofo lɛ cɛwudinë aba é?
?Àlɛ́ kë në emianmian elë álɛ ebë ebɔ shigba eba ngbeɲi elë oohʋn ghënë, mabughëwu ebë ebɔ ebëlɛgba erishi ekpɛkpɛ é?
?Brayanë lɛ ya Gloria lɛ, élé kë kpa bá ɔɔsɛ bɔ́ Ofo jumannë bá ngbeɲi lapɔ é?
?Biblë mbratishinelë nkpɔca fë ewu n'ye nʋn video ntɔnë ghë é?


BUNË GHËWU YƐSƐ:
Elë evívi n'ye ebë ewuwu nahɔnrɛ mbënë erírinë miji ghë. (1Co 3:6) Ntɔnë ghëwu àlɛ́ elë awu ghɩnë eya n'ye Ofo mbënë eyɛyɛ ëë sɛnë, yɛsɛ n'ye ebë evivi në djɔnë bë elɛ, elë lɛ në lɛ bë edididjɔ micinë elë ekaka ewanë. Djɔvivi ntɔnë bë eyɛyɛ në sɛ edɔ, álɛ në ebɔ aɛn eba mici fuɔ djɔdidinë ghë, bë ekpa elɛ ebë emʋn n'ye ebë ebá ebaba elë esë eyɛ álɛ ebë ewa edagha në mici fuɔ. Àlɛ́ elë akaka ayi adagha ghɩnë, ebë elɛ̀ mbë dje nhɛn ehɛ kɔ, djɔnë eɲáshi mícínë gbonë, ëë ebá egbagba shi amɛn.
N'YE EBË EBÁ ELƐ:
Àlɛ́ fë ebaba fë esë eyɛ, álɛ fë eyi ehɛ Ofodjɔ ereni-ereni, viɛ djɔnë fë evivi yiki álɛ eɲë ebɔ ëë edididjɔ mici fuɔ. Djɔvivi ntɔnë bë eɔsɛ elɛ bunë kë gbágbashi lé nakwanë fë ebɔ elɔ ghɩnë ghë. Bë ekpa eɔsɛ elɛ bunë kë gbágbashi lé elë nakwa nfre nfrenë elë ebɔ egbagba Biblë shi alɛ ngiki lɛnë ëë nkpɔ ghë, àlɛ́ fë avivi n'ye fë bɔ nakwa ntɔnë edididjɔ alɛ ghɩnë lɛ micinë fë ewa edagha në.
Álɛ fë lɛ ghɩnë ofodjɔnë yɛyɛ ëë sɛnë lɛ bë edididjɔ ererenë, fë eɔsɛ ehɛ në kɔ fë evivi n'ye fë lɛ në lɛ bë ekpa edididjɔ mici fuɔ. N'yonë, bɔ djɔnë fë dí ëë akɔnda báshinë, vivi në. Àlɛ́ aba ayɛ, fë eɔsɛ emʋn ghɩnë ëë shingrafë nimero.
Àlɛ́ eɲë ebá micinë álɛ fë eyi edagha ghɩnë, di eyimbu nkpɔ.—Mt 5:37.


BUNË GHËWU YƐSƐ:
Bunë ngiki ewu video ghënë, eci kelë oghorumɔn aba ayɔghɔ nhɛn. Bu ntɔnë eboka kelë, kë eje rɔkɔ shi eyɛsɛ, ekpa elɛ sɛ eyɛyɛ kelë enʋnmɔn. Ʒoova omunë bɔ́ bunë ngiki ewunë yáya kelë bu. Në lɛ́ Ghɩnë bayɛ n'ye ebë eyɔyɔ.—Ac 10:9-16; Ré 1:1.
Video Dieu a-t-il un Nom ? lɛ, Qui est l'Auteur de la Biblë ? lɛ, Comment être sûrs que la Bible vient de Dieu ? lɛ, eya bunë nʋn nakwajɛ Nda yɔghɔ òró 2 lɛ, 3 lɛ ghë. Video ?Mabughëwu ebë eka Biblë e? lɛ, ?Mabu kë elɛ Shibatɩnë ghë é? lɛ, ?Mabu kë elɛlɛ Biblë gbagbashi é? lɛ ele ngiki ndɔnʋn álɛ kebë edisʋ n'ye elë lɛ kelë lɛ bë eka Biblë. Ebë eɔsɛ ebɔ videonelë jɔghɔ eyaya bu Biblë shigbagbanë ghë.—km-F 5/13 3.
N'YE FË EBA ELƐ BU NTƆNË:
Videonë fë evivi n'ye fë ebɔ eya renighonë, boepi jʋ ëë bɔ.
Jɔnë videonë egbagbashinë, viɛ kɔ́ nkpɔ o, kɔ́ aɲʋn o bashi.
Fë lɛ renighonë lɛ eo-omu ekpɩ videonë.
Ébɔ bunë nʋn ëë ghënë edidi jɔ.
LƐ BU NTƐNƖ WU:
Bɔ kodënë bë elɛ yiki bë ewu video ?Mabughëwu ebë eka Biblë e? óó nʋn nakwaflɛflɛnë agba fɛjinë ghënë ya renighonë.
Kɩ video Comment être sûrs que la Bible vient de Dieu ? ghë lɔ renighonë bë ekpɩ álɛ fë eya në nakwajɛ Nda yɔghɔ órò 3.


Mici fɛji kpɛkpɛ ntɛnɩelë ghë, jɔ akpɛkpɛnë nʋn fɛ rufie mɩnɛnnë elɛ oohʋn ekpɛkpɛ elɔ aghɩnë kë esʋ Ofonë (2Tm 3:1). ?Élé ebë eba eɔsɛ eji Ʒoova ntɩ álɛ ebë ekʋra àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë anʋn jɔ akpɛkpɛ ntɔnelë ghë é? Kpɩ video "Aɛnfɔfɔghɩ bá ewu amɔn," álɛ fë éwu bu nfre nfrenë Talita Alnashi lɛ ëë shìelë lɛ kë lɛ́, álɛ fë égbagba jɔnë kë vívi oghoshi n'yenë shi:
?Mabu lɛ́ 'rufienë nʋn Talita sɛakɔnë ghë' é?
?Jɔnë Biblë hɛ́ báshinë, nkpɔca bóka Talita lɛ shìelë lɛ, ë kë ɔɔsɛ dí akɔnda yɔghɔ é?
?N'ye kë bá gbá Talita rerenë cɛɛ, élé Talita shìelë bá yá n'ye Ʒoova ëë kë eji ntɩ é?
?Élé Talita shìelë bá bɔ́ bu nfre nfrenë elë omuonë elɛnë bóka kelë jɛ yighɔnë álɛ bë ɔɔ Ofo kolo é?
?'Rufie nʋn Talita sɛakɔ ghë' kʋra, ese élé në bá yá n'ye në edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë é?
?Élé Talita oohʋn jɔnë bá lé fë ndɔnʋn é?


?Fë mʋ́n n'ye Ofo ëë bë emimi fë aɛn wú?
Mbënë ehɛ kɔ "aghɩnë kë amʋn n'ye Ofo ëë bë emimi kelë aɛnnë" ëë eshi pidɛ ëë lɛ́ "aghɩnë kë eshushu wawɛnë ëë bu." (Mt 5:3; note.) Ebë eɔsɛ eya n'ye teteghë, elë evivi n'ye Ofo bë eboka elë àlɛ́ elë...
aka Biblënë mici powu.
ababa elë esë ayɛ, elë akpa ayi jɛmɛnnelë ghë.
aɔ cibɩ je cɛɛ, elë eka elë Ofo nakwanelë lɛ, bunë nʋ́n elë ɛntɛrnɛtë adrɛsënë ghënë lɛ.
akpɩ bunë esɔ JW Télédiffusion ghë vɛ powunë.
?Élé më éba elɛ, álɛ Ofo bunë më elɛ dádánë, më élɛ ëë eyɛsɛ eyi é?


Ʒobë hʋn-oo Utsë, n'ye Israɛlë jɛelë kë bá lɛ́ kanga Eʒiptë gbonë. Agbate, në gha lɛ́ Israɛlëgho, ese kʋra në lɛ́ ofosʋgho tete nkpɔ. Në ɔɔ shikwa gbɔ nhɛn, në lɛ́ shighao, në lɛ́ ghɩnë, ngiki éce në mbë ayɔghɔ nhɛn në oonë ghë. Në lɛ́ jɔogho gbɔ nhɛn, në kpa lɛ́ aanɩnɩghonë sheghë.
Ʒɔbë yá ayɔghɔ nhɛn n'ye Ʒoova lɛ́ ghɩnë báshi në oohʋn ghë.
Satan wú n'ye Ʒɔbë ɔɔ ntɩji. Ghɩwunë Ʒɔbë ɔɔ Ofo sɛnë, satan gha hɛ́ n'ye lɛ́ mpu; ese Satan hɛ́ kɔ gha lɛ́ ekpete nhɛn ë Ʒɔbë edi ecele Ofo sɛ.
Satan hɛ́ kɔ Ʒɔbë esʋ Ofo bunë Ʒoova elɔ ëënë ghëwu.
Álɛ Ʒoova bë ekaka mbë elɔ Satan ajinë, në lɔ́ Satan shigbë álɛ në ejeje eceledigho ntɔnë. Satan cɔghɔ bunë Ʒɔbë ɔɔ powu ëë oohʋn.
Noo Ʒɔbë rishi kpɛkpɛnë, Satan bɔ jɔ nkpɔkpɔ bë kɩ ngiki powu.
Bu apʋpʋnë shunë Ʒɔbë gha bɔ gha nini gha fu Ofo ngboru.


BUNË FË ÉLƐ: Jɔnë fë éhɛnë, hɛ ëë ngiki bë ece ëë eyɛsɛ, bë ekpa eci ngiki oghorumɔn aba. N'yonë, fë éɔsɛ ece mbë orù, fë ése ëë eshi, fë éɔsɛ epetèpetè n'ye fë mbënë eba esɔ àlɛ́ jɔ aci fë abanë, fë ékpa eɔsɛ elɛ̀ mbë mɛnsɩghë, fë élɛ̀ mbë bɛtɛɛ.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Ce mbë orù, se mbë eshi. Álɛ fë éya jɔ tetenë aghɩnë kë ece fë mbënë kebë eɲishi, álɛ fë éle kelë mɛnsɩ elɛ bunë, ce mbë orù. Kpa lɛ́ bu nkpɔkpɔnë àlɛ́ fë në eka Biblë abɩnë ehɛ aanɩnɩ jɔ. Àlɛ́ fë eviɛ n'ye aghɩnë kë ece fë mbënë, kebë evivi n'ye kebë ece jɔnë fë ɲan ehɛnë, àlɛ́ fë ɲan ehɛ jɔnë eyo lahuɔn lɛ, jɔnë eji opu esë lɛnë, se mbë eshi.
Petèpetè n'ye fë mbënë eba esɔ àlɛ́ jɔ aci fë abanë. Lɛ́ n'ye mbë eba epie fë ɲi esɔnë bë eyi orù, àlɛ́ fë ɲan ehɛ jɔnë epie fë oghorumɔn ghë lɛ, n'ye bu bá dɔ́omu nʋn lɛ, n'ye bu bá ɔɔ abɩ lɛnë. Fë ékpa eɔsɛ ése ëë eshi àlɛ́ fë ɲan ehɛ jɔnë ehʋn sɛ lɛ, aarɛrɛ jɔ lɛ.
Lɛ̀ mbë mɛnsɩghë, lɛ̀ mbë bɛtɛɛ. Àlɛ́ fë ɲan ehɛ jɔnë eki opunë, lɛ̀ mbë mɛnsɩghë. Àlɛ́ fë ɲan ehɛ jɔ tetenë ngiki bë eɲishinë, lɛ̀ mbë bɛtɛɛ.


Bayɛ n'ye elë powu, ebë ekolo Ofo bu, ebë ekpa edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë (Éph 4:23, 24). Álɛ fë édɔomu Ofo shigbënë ghënë, yɛsɛ n'ye fë éka Ofo Mbënë emʋn bu edɔ, fë élɛ bunë Ofo wawɛnë eboka elë álɛ ebë elɛnë. Fë ékpa eviɛ n'ye fë élɛ bu elɔ Ofo edɔ.
?Bë epie kɔ́ agbʋʋnnë saasɛnë ghë o, kɔ́ agbʋʋn enɛn ghë o, kɔ́ micinë kë wɔ́ fë jinë ghë o mɩɩ shú amɛnnë, élé fë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë bá nʋn é?


13:5, 12-15
N'ye Ʒezi bá yógho ëë akotonelë fù shinë, në yáya kelë n'ye kebë ése kelë esë eshi, kebë ekpa edi juman jɛelë jɛelë elɔ kelë nɔnjɛelë.
?Élé më éba eɔsɛ eya n'ye më ése më esë eshi...
àlɛ́ jɔ aja më lɛ yiki lɛ ncɔcɔ é?
àlɛ́ kë ao më jɔ lɛ, kë arɩ më rɔkɔ lɛ é?
àlɛ́ kë ahɛ kɔ ebë eyi egba elë Shibatɩnë miji, ebë eyi ebaba ëë eyɛ é?


1. ?Ofotɩ nfre nkpɔca nʋn sɛvighɩ oo n'ye é?
SƐVIGHƖ oonelë powu ghë, ngiki fannga nhɛn ehɛ kɔ yɛsɛ n'ye kebë esʋ Ofo. Ese, n'ye kë eba esʋ Ofonë ghe nʋn nkpɔkpɔnë. Ngiki aghɔ eyi Banbara ofotɩ, ngiki agheci esʋ kelë kpowukpowúelë ofo. Kelë aghɔ esë, kë eyi kretiɛn ofotɩ. Ese, gha lɛ́ ofotɩ nfre arɩ esëkpɔ ëë nʋn sɛvighɩ oo n'ye wo. Banbara ofotɩnë ghë, mbra lɛ, bunë kë ebɔ ewu nahɔnrɛnë lɛ, nʋnnʋn agha tete. Bunë ngiki elɛ esʋ Ofo oo jɔghɔ ghënë, ghe lɛ́ nkpɔkpɔnë aʋnku fuɔ ghë. Ofotɩnë kë ehɛ kɔ kë lɛ́ kretiɛn ofotɩnë bɔ́bɔ́ esë, kë wúwughë. Àlɛ́ kë abɔ ofotɩ ologbɔnelë aba cɛcɛ, ofotɩ jɛelë fannga nhɛn kpa nʋn sɛvighɩ oo n'ye.
Yɛsɛ n'ye elë ofotɩnë bë elɛ nahɔnrɛnë bu
2. (a) ?Wɔ́wɔ́, bu nkpɔca elɛ yiki eyi ofotɩ nfre nkpɔ ghë é? (b) ?Bu nkpɔca ghe ya n'ye elë ofotɩnë eyɛ Ofo aɛn wué?
2 ?Mabughëwu ngiki esʋ Ofo fɛ n'ye kë eba elɛnë mɩnɛn é? Wɔ́wɔ́, ngiki fannga nhɛn eyi ofotɩnë kelë shìelë eyinë ghë. Bunë ngiki lɛ́ lahɔ gbonë eci n'ye ngiki eba esʋ Ofo amɛnnë aba. Nakwa nkpɔ ehɛ kɔ: "Aghnɩnë kë eyi Banbara ofotɩ, kë ghʋ ngiki aghʋ Saaranë ngboru gbo álɛ kebë eyi Banbara ofotɩ, [...] kretiɛnghɩ esë bá nhɛn lɛ́ álɛ ngiki bë eyi kretiɛn ofotɩ Saaranë oghoshi gbe. Saaranë ngboru gbo, aghɩnë kë eyi Banbara ofotɩnë, kë bɔ́ dɛngi ghʋ aghʋ, ese Saaranë oghoshi gbe, kretiɛnghɩ bɔ́ tú ghʋ aghʋ." (Africains : un héritage triple, Anglɛ ghë) Ebise, elë afannga nhɛn, elë edi akɔnda n'ye elë ofotɩnë eyɛ Ofo aɛn. Ese, gha lɛ́ noo elë kpowukpowúelë lɛ, elë shìelë lɛ eyi ofotɩ nfre nkpɔ ghë, ë ebë eka ehɛ kɔ yɛsɛ wo.
3-5. ?Mabu eboka elë álɛ ebë emʋn n'ye gha lɛ́ ofotɩnelë powu ëë kë eyaya nahɔnrɛnë wué?
3 Ofotɩ fannga nhɛn ehɛ kɔ kebë eɔsɛ eyaya ngiki n'ye kebë eba esʋ Ofo eyɛsɛ. Ese, n'ye Ofo bá nʋnnë lɛ, bunë Ofo evivi n'ye ebë elɛnë lɛ, kë eyaya bu nfre nfre jɔ ntɔnelë ghë. Édi bu ntɛnɩ akɔnda: Eɲë wú juman puɔpuɔ nkpɔ. Mici pidɛnë eɲë édi jumannë, eɲë ece n'ye eɲë kpashi gbɔnë gha nʋnghë. N'yonë, eɲë evivi jumanghɩnelë arɩ jɔ álɛ kebë eya eɲë bunë eɲë élɛ. Nkpɔ ehɛ kɔ eɲë kpashi evivi n'ye eɲë évɛvɛ aʋn shi. Lafuɔ ehɛ kɔ eɲë épia aʋnnë powu. Arɩghonë ehɛ kɔ eɲë ébɔ nakwa ekɛkɛ ngiki.
4 Eji ee ghë, eɲë evivi jumanghɩnelë jɔ álɛ eɲë emʋn n'ye eɲë kpashinë bá nʋn. Nkpɔ ehɛ kɔ eɲë kpashinë lɛ́ casɔghɔje ca-ca nhɛn, në ɔɔ mëlɔ dɔ́. Lafuɔ ehɛ kɔ në lɛ́ ghedi, në hɔ́sɛ, në kpa yɛ́ opu. Arɩghonë ehɛ kɔ eɲë kpashinë gha lɛ́ yikpe, esë yighɔ ëë lɛ́ ëë. N'yonë, eɲë gha ɔɔsɛ eɲë ehɛ kɔ kelë arɩ powu kë ehɛ nahɔnrɛ. Àlɛ́ eɲë evivi n'ye kë gha ewɔ eɲë juman puɔpuɔ ntɔnë ghë wunë, agheci eɲë elele mɛnsɩ eviɛ n'ye eɲë kpashinë bá nʋn, alɛ bunë në evivi n'ye eɲë elɛnë lɛ teteghë.
5 Ebë eɔsɛ ebɔ bu ntɔnë epɔpɔ ofotɩ ghë. Noo ngiki ehɛ jɔ nfre fannga nhɛn Ofo sɛ alɛ bunë Ofo evivi n'ye ebë elɛnë lɛ ghënë, yɛsɛ n'ye ebë emʋn, kɔ́ n'ye elë eba esʋ Ofonë sheghë alɛ nahɔnrɛnë lɛ o. ?Ese, élé ebë eba eɔsɛ emʋn nahɔnrɛ Ofo sɛ é?


BIBLË KA GHË:
Ka Biblë lɛ, texte du jour lɛ.
Ka Annuaire lɛ, periodikë lɛ, nakwa fuɔ lɛ. Bɔ bunë eya n'ye fë ká nakwa shúnë (marque-pages).
Baba fë esë yɛ ofokwa jɛmɛnnelë ghë. Bɔ bu na n'ye kë gbágba jɔnë kë vívinelë shinë oghoshi.
Kpɩ video
JƐMƐNNELË GHË:
Ka Biblë abɩnë mbëshigbagbaghonë ekanë. Shi "historique" shi álɛ fë ekaka eyi abɩnë ghë.
N'ye fë éba ecʋcʋ nakwa fannga nhɛn ewa jɛmɛnnë ghënë, bɔ fë cingrafënë álɛ fë eka bunë ebë ekanë powu, fë ekpa ebɔ ëë eti nɛn. Nɛn puɔpuɔnë gha sɔ́ nakwa ghë se wunë, nʋn JW Library ghë.
OFOJƆHƐ GHË:
Bɔ bu nkpɔ ya ghɩnë Ofo jɔnë eyɛyɛ ëë sɛnë JW Library ghë, álɛ fë eya ëë n'ye bë eba ejʋ aplikasiɔnnë lɛ, nakwanelë lɛ ele ëë cingrafënë ghë.
Shi "recherche" shi, álɛ fë ewu Biblë abɩnë. Àlɛ́ fë gha wú mbë nkpɔ Traduction du monde nouveau puɔpuɔnë ghë wunë, shi Bible avec références shi álɛ fë ekpa eviɛ ëë.
Kpɩ video nkpɔ ghë. Àlɛ́ renighonë aɔ jɛelë, kɩ video Deviens l'ami de Jéhovah ghë. Fë eɔsɛ ekɩ video ?Mabughëwu ebë eka Biblë é? ghë álɛ bë elɛ Biblë ka bë egba ngiki ebëlɛ. Àlɛ́ yiki elɛ̀ mbë fuɔnë, kɩ në omu mbë video ghë lɔ në.
Ya yiki Biblë fuɔnë fë jʋbɔ́ mbë fuɔ ghë. Fɩ Biblënë, ghɛghɛ abɩnë ëë nimeronë álɛ fë kpa eghɛghɛ abɩ nkpɔkpɔnë n'ye Biblë fuɔ pìa-adɩnë ghë.


Biblënë ghë, mici jɔghɔ, rufienë kë ehɛ ëë jɔnë lɛ́ abaji-mbë bu. Bë eɔsɛ elɛ ngikinë kë ése mianmian lɛ pɛ lɛ, bë ekpa eɔsɛ elɛ bunë ése aa esë (Nb 33:55; Pr 22:5; Éz 28:24). "Rufienë" Pɔlë hɛ́ kɔ nʋn ëë sɛakɔ ghënë, agheci Pɔlë ɲan eviɛ n'ye bë ehɛ akoto apʋpʋnelë jɔ lɛ, aghɩ fuɔnë kë ehɛ kɔ në gha lɛ́ akoto-te wunë jɔ lɛ, aghɩnë kë ekpa erierie Ofo jumannë në edinë jɔ lɛ. ?Élé Biblë abɩ nfre nfrenë nʋnnʋn oghoshi n'yenë eba eya bu fuɔnë bë eɔsɛ elɛ 'Rufienë nʋn Pɔlë sɛakɔ ghënë' é?
?Mabu lɛ́ rufienë nʋn fë sɛakɔ ghënë é?
?Élé fë éba eɔsɛ eji Ʒoova ntɩ álɛ fë ékɩopu é?


Agbʋʋn powu sɛyɛyɛ ghë, elë ekɩkɩ Ofo Mbënë kë egbagbashi elɔ elë ece elë jɛmɛn gbɔnë ghë, óó elɛ sɛ eyɛyɛ elënë. N'yonë ngiki fannga nhɛn evivi n'ye kebë ewu Ʒoova bu ayɔghɔnelë. Elë evivi n'ye ebë elɛlɛ kelë powu, álɛ kebë ewa efɩ elë jɛmɛn ntɔnë ghë. (Ps 34:8) Ngɩmɛnnë kë nʋn ofokwanelë ghënë, kebë eo omu edidi jɔ, álɛ kebë ewu n'ye ebë eba eɔsɛ ebɔ nakwanë eyɛsɛ.
BUNË EBË EMƲN EBASHI
?Mici nkpɔca ebë eshe elë jɛmɛn gbɔnë é?
?Mici nkpɔca ngiki-lɛlɛnë bë eo-órò n'ye é?
?Mici nkpɔca elë eshe ofojɔhɛ jɛmɛnnë n'ye é?
?Mabu më eviɛ n'ye më elɛ eyɛsɛ ngiki-lɛlɛnë ghë é?
?Ca më evivi n'ye më elɛlɛ é?
?JƆ NKPƆCA EƝË ÉHƐ ELƐLƐ NGIKI É?
Àlɛ́ fë elɛ̀ eri erere fɛ wɔ́wɔ́ mɩnɛn, fë eɔsɛ ehɛ kɔ:
"Enʋn kanpagnë ghë, elë elɛlɛ ngiki álɛ kebë ewa jɛmɛn yɔghɔ gbɔ nhɛn ghë. Kë ghɛ́ghɛ micinë lɛ, cibɩnë lɛ, aʋnkunë lɛ dá nakwa ntɛnɩ ghë. "Elë evivi n'ye elë lɛ eɲë lɛ bë esɩsɩ eshe jɛmɛn ntɔnë."
?ÉLÉ EƝË EBA EƆSƐ EBOKA GHƖNË OFO JƆ EYƐYƐ ËË SƐ É?
Teteghë elë evivi n'ye ebë elɛlɛ ngiki fannga nhɛn kebë ewa jɛmɛnnë ghë, ese yɛsɛ n'ye ebë eboka aghɩnë Ofo jɔ eyɛyɛ kelë sɛnë.
Samedi lɛ Dimanshë lɛ, eɲë eɔsɛ ebɔ periodikë lɛ, nakwanë elë ebɔ elɛlɛ ngiki lɛ ekɛkɛ.


Elë evivi n'ye eɲë ekaka eyi okwaba agbanë ghë, ese eɲë akolo, eɲë eghʋ bunë bá oghoshi n'yonelë ghë.
Eviɛ jɔnë kë gbagbashi alɛ ndace bunë nʋ jw.org ghë lɛ.
Djɔnë kë gbágbashi oo sɔ́, ewu ntɛnɩ kë sɔ́ trɛrɛe alɛ alahɔ eenë lɛ.
Émʋn elë eyɛsɛ edɔ. Émʋn aʋnkunë elë eyi eshe djɛmɛn, n'ye eɲë eba ewu elë, n'ye eɲë ekpa eba eɔsɛ evivi n'ye yiki bë ewa egbagba Biblë shi alɛ eɲë lɛ ngbrɔ-ngbrɔ.


BUNË GHËWU YƐSƐ: Àlɛ́ elë Biblë nakwajɛelë kë amʋn n'ye kebë eba ebaba kelë esë yɛsɛnë, kebë ece bunë kë ghɛ́ghɛnë eshi eyɛsɛ, kebë kpa eghagha bunë eyáya kelënë ghë. Bu ntɔnë bë elɔ kebë ekɔ omudɔ Ofo shigbënë ghë. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë awɔ kelë ji o, kebë ebaba kelë esë eyɛ jɛmɛnnelë ghë lɛ, ofojɔhɛnë ghë lɛ, álɛ kebë eɔsɛ "erɛpuɔ" eyi (Mt 25:13). Ntɛnɩ ebë kpa emʋnnë ëë lɛ́ n'ye, àlɛ́ kë amʋn n'ye kebë eba eka bu, óó kë akpa aka bu ayɛsɛ mici powunë, bu ntɔnë bë eboka kelë oohʋn ghë. Àlɛ́ elë lɛ ngiki lɛ ao Biblë shigbagba órò cɛɛ, elë éka epie n'yo eboka kelë, álɛ kebë ebaba kelë esë eyɛ Biblë shigbagbanë ghë.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Lɛ bu yɔghɔ ya nakwajɛghonë, álɛ bë eyɔyɔ ëë (Rm 2:21). Fë në ebaba fë esë eyɛ eɲë Biblë shigbagbanelë powu ghë, di nakwajɛghonë akɔnda (km 11/15 3). Bɔ fë omu nakwanë fë bɔ́ bu nána ëë ghënë ya ëë.
Àlɛ́ eɲë aso Biblë shigbagbanë eshi cɛɛ, le ghɩ ntɔnë ndɔnʋn, lɔ́ ëë bë emʋn bunë ghëwu bë ebaba ëë esë eyɛ, álɛ eɲë gbɔ éwu eɲë esë. Ya ëë n'ye bë eba eɔsɛ ewu cibɩ ebaba ëë esë eyɛ teteghë. Buyayaghɩ jɔghɔ ebɔ kelë nakwanë kë bɔ́ bu nána ëë ghënë elɔ nakwajɛghonë bukanë ghë, álɛ bë ewu bunë ghëwu yɛsɛ n'ye bë eba nhɛn elɛ. Àlɛ́ në ababa në esë ayɛ, ce ëë bà orù.
Ya ëë n'ye bë eba ebaba ëë esë eyɛ. Àlɛ́ buyayaghɩ jɔghɔ në eo Biblë shigbagba órònë, kë ebɔ mici pidɛnë eya nakwajɔghonë n'ye bë eba ebaba ëë esë eyɛ nakwa órò nkpɔ ghë.


Bu nfre nfrenë ebë eɲishi abaji-mbënë ghë.
Yɛsɛ n'ye ebë eso Ofo ngikinë ncɔcɔ, elë Shì Ofo Ʒoova kolo kelë, në ekpɩ kelë, në ebidi kelë shi.
Àlɛ́ elë alɛ lakwa, yɛsɛ n'ye ebë ése elë esë eshi álɛ ebë ekaka ewa, elë émʋn eyɛsɛ n'ye Ʒoova edisʋ eɲa lakwa shi ehɔ elë.
Aghɩnë kë péte eji tú lakwanë kë lɛ́ óó kë rú péte, kë káka wá ofokwanë ghënë, yɛsɛ n'ye ebë eyɔyɔ Ʒoova etɩ kelë shi ayɔghɔ nhɛn.


Biblë Shigbagba Nakwa alɛ Nakwadjɛ lɛ
Nakwa alɛ nakwadjɛ lɛ oo lɛ́ djʋbɔenë, bë eboka eɲë álɛ eɲë egbagba Biblë shi abɩ abɩ.
2019 Convention Invitation
Agbʋʋn 2019 bunë ebá ewu bude jɛmɛn gbɔnë ghë
Mʋn buka lɛ buyaya lɛ yɛsɛ tete
2019 Circuit Assembly Program
Agbʋʋn 2018-2019 bude jɛmɛn bunë ebá ewu: alɛ ghɩnë Betɛlë tʋnë lɛ.
Aghɩnë kë rɔ́në: ?Kebë eɔsɛ eboka fë wú? ?Kebë eɔsɛ elɛ fë bu kwa wú? ?Teteghë, kë nʋnghë wú?
"Éso Ofo Kolonë ghë" ëë jɔvivinë ebë ebɔ edidi jɔ
?Aghɩca kë elɛ bunë Ʒoova evivinë amɛn é?
Elë éti nɛn elɔ Ʒoova: Nɛn puɔpuɔ
?Eɲë wú ananan oohʋn shigbënë wú?
?Mabu Biblë bë eɔsɛ eyaya elë é?
Jɔ 10 ncasɔghɔ lɛ ngɔyighɔ lɛ kë evivi kelë esënelë eshi
Bunë kë péte ɛntɛrnɛtë ghënë, aghɔ gha sɔ́ nakwanë kë eɲishi ekanë ghë se.


Oghoshi n'yenë, kë ghɛ́ghɛ bunë ghëwu elë eyi eshe jɛmɛn. Ka Matthieu 22:36-39, álɛ fë épie ntɛnɩ dɔ́omunë ghë eghɛghɛ nimero mɩɩ bë eshu ntɛnɩ lɛ́ lomunë ghë:
Kebë ele elë ndɔnʋn.
Ebë ele elë nɔnjɛelë ndɔnʋn.
Ebë esʋ Ofo, ebë kpa eya Ʒoova n'ye ekólo ëë.
?Mabughëwu ebë elele mɛnsɩ eyi elë jɛmɛnnelë ghë, àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë awu n'ye kɔ epɛ́ dɔ́, elë ayi gbo, elë ghe eɔsɛ ghe ece jɔ ghe edɔ wué?
?Bu fuɔ nkpɔca ghë ebë kpa eya n'ye elë ewu kule aɲʋnnë dɔ́omu dɔ́ tetenelë ghɩ é?


Píe lahɔ mɩɩ shú amɛn, Ʒoova evivi n'ye shikwa powu ngiki bë ebɔ cibɩ efu aʋn-nkpɔ, álɛ kebë elɛ kelë lɛ në lɛ cɛwudinë bë eɔ mɛnsɩ, álɛ kelë shikwa ncɔcɔnë esë bë esheghë eyɛsɛ (Deutéronome 6:6, 7). Bu ntɔnë ghëwu ëë gbai powu, Ʒoova Adashɛghɩ ebɔ cibɩ esʋ Ofo kelë shikwa ghë. Bu tetenë bë elɛ kelë lɛ Ofo lɛ cɛwudinë bë eɔ mɛnsɩnë, kë edidi ëë jɔ. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ fë lɛ́ fë esëkpɔ o, fë éɔsɛ ebɔ cibɩ ntɔnë elɛ fë lɛ Ofo lɛ cɛwudinë bë eɔ mɛnsɩ. Fë éɔsɛ enɩ Biblë jɔ nkpɔ ebɔ eka álɛ fë éwɛsɛ ëë.
Shikwa ofosʋnë lɛ́ cibɩnë kë ebɔ erɩeda Ʒoova sɛ. "Érɩeda Ofo sɛ álɛ Ofo esë bë erɩeda eɲë sɛ" ( Jacques 4:8). Elë emʋn Ʒoova eyɛsɛ àlɛ́ elë ahɔhɔ n'ye në bá nʋnnë mʋn lɛ, n'ye në eba elɛ bu lɛnë Biblënë ghë. Bu nfre nkpɔnë fë lɛ fë shikwa lɛ bë eɔsɛ elɛ eo eɲë shikwa ofosʋnë órònë, ëë lɛ́ n'ye eɲë ébɔ cibɩ je ece mbë orù eka Biblë. Eɲë éɔsɛ eka Biblë abɩnë ebë eka gbainë ghë, óó nʋn Oohʋn lɛ jumandi lɛ jɛmɛn nakwa ghënë. Shikwaghɩ powu bë eɔsɛ eka leje-leje mɩɩ bë erere, álɛ eɲë édidi ëë jɔ ewu bunë eɲë éɲishi ëë ghë.
Shikwa ofosʋnë lɛ́ cibɩnë shikwaghɩ ebɔ elɛ kelë ncɔcɔnë esheghë eyɛsɛ. Ca lɛ ya lɛ, shìelë lɛ jɛelë lɛ, kë elɛ kelë ncɔcɔnë esheghë eyɛsɛ àlɛ́ kë ao-omu aka Biblënë. Yɛsɛ n'ye cibɩ ntɔnë bë elɛ cibɩnë ngiki powu bë enʋn sɛyɛyɛ ghë lɛ, bɛtɛɛ ghë lɛ, óó shikwaghɩ powu ekɩkɩ gbai powu. Shìelë bë ewɛsɛ kelë jɛelë agbʋʋn, álɛ bu tetenë kelë powu kebë ebɔ edidi jɔnë, kebë enɩ ëë ebɔ. Kebë eɔsɛ enɩ jɔnë nʋn elë periodikënelë ghë lɛ, elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë jw.org ghë lɛ ebɔ. Fë éɔsɛ ebɔ jɔ kpɛkpɛnë efɩ më-jɛelë nakwatɩ gbonë edidi jɔ, álɛ eɲë éwu n'ye kebë eba elɛ bu ntɔnë ngbeɲi. Fë lɛ fë shikwa lɛ, eɲë éɔsɛ ekpɩ videonë nʋn JW Télédiffusion (tv.jw.org) ghënë nkpɔ, álɛ eɲë édidi ëë jɔ. Eɲë kpa éɔsɛ ehɔhɔ n'ye eɲë éba eti nɛnnë ebá eti jɛmɛnnelë ghënë eyɛsɛ. Shikwa ofosʋnë arere, eɲë éɔsɛ ebɔ bu je edi.
Cibɩnë shikwaghɩ ebɔ esʋ Ʒoovanë eboka kelë powu álɛ kebë ewu sɛyɛyɛ Ofo Mbënë kë ekanë ghë. Agbate, Ofo bá eyɔ eɲë shi noo eɲë elele mɛnsɩ.—Psaume 1:1-3.
?Mabughëwu elë ebɔ cibɩ esʋ Ofo shikwa ghë é?
?Élé shìelë bë eba elɛ álɛ shikwaghɩ powu bë ewu sɛyɛyɛ cibɩ ntɔnë ghë é?


Ʒezi yáya kɔ: "Kë bɔ́ ëë hɔ́ eɲë, eɲë esë ébɔ ëë ehɔ ngiki." (Mt 10:8) Elë ebɔ shigbë yɔghɔ ntɔnë. Biblë lɛ, Ofo nakwa kala gbenë elë ebɔ elɔ ngikinë lɛ, elë ghe lɔ kë ghe nɛ apɩ. (2Co 2:17) Ese nahɔnrɛ ayɔghɔ tetenë píe Ofo Mbënë ghënë, nʋn nakwa ntɔnelë ghë. Ngiki elele mɛnsɩ eghɛghɛ nakwa ntɔnelë, kë ekpa enɛ apɩ, álɛ bato bë ebɔ kelë ekɛkɛ ofokwanë nʋn maɛnnë ghënë powu. N'yonë, ebë ebɔ ntɛnɩ jí elë apɩ esëkpɔ.
Di akɔnda le bu aɛn ghë yɛsɛ, álɛ fë gbɔ ebɔ nakwa elɔ ngiki àlɛ́ bɔ́bɔ́ fë në ehɛ Ofo jɔ ja. (Mt 7:6) N'ye fë éba ebɔ nakwa eɲʋn ngikinë kë eghʋ n'yo esaasɛnë, lele mɛnsɩ didi jɔ alɛ kelë lɛ, álɛ fë emʋn bunë eyɛyɛ kelë sɛ. ?Jɔnë kë vívi karenë ghënë, fë éɔsɛ ekaka mbë elɔ aji ehɛ kɔ "ao" nkpɔ ghë wú? Àlɛ́ fë gha ɔɔsɛ gha mʋn bunë eyɛyɛ yiki nkpɔ sɛ wunë, bayɛ n'ye fë élɔ në nakwaflɛflɛ nkpɔ. Ese àlɛ́ në avivi n'ye fë élɔ në kɔ́ periodikë nkpɔ o, kɔ́ nakwa fuɔ nkpɔ o, disʋ bɔ lɔ në sɛyɛyɛ ghë. —Pr 3:27, 28.


BUNË FË ÉLƐ: Gha éka Biblë abɩ nkpɔ álɛ fë éɲa ëë shi eyi ngbeɲi wo. Aghɩnë kë ece fë mbënë, lɛ́ kebë ewu n'ye Biblë abɩnë fë kánë lɛ jɔnë fë egbagbashinë lɛ kë eba epa eyi.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Ya mbë tishi tishi tetenë kebë ele aɛn ghë. Àlɛ́ fë aka Biblë abɩ nkpɔ, ya mbë tishi tishi tetenë epa eyi alɛ jɔnë fë egbagbashinë lɛ. Álɛ fë éɔsɛ elɛ bu ntɔnë, fë éɔsɛ eka mbë tishi tishi tete ntɔnelë, fë ékpa eka ëë ghë. Fë ékpa eɔsɛ evivi jɔnë bë elɛ aghɩnë kë ece fë mbënë kebë ewu mbë tishi tishi tete ntɔnelë.
Jɔ tetenë fë evivi n'ye kebë eɲishinë, shi ëë shi. Àlɛ́ fë ɲan eka Biblë abɩ nkpɔ, hɛ́ bunë ghëwu fë ɲan eka ëë. Fë aka ëë arere, mbë tishi tishi tetenë nʋnnʋn abɩnë ghënë, ya n'ye kë eba etu jɔnë fë hɛ́në àkpa.
N'ye kebë eba ebɔ Biblë abɩnë elɛ bunë, lɛ́ ëë bë emɛn ce-ghë. Jɔ tetenë fë egbagbashinë, gha éhɛ jɔ jɛelë fannganë ghe tu ëë àkpa wunë gha écɛ ëë ghë. Aghɩnë kë ece fë mbënë, bunë kë mʋn dádá jɔnë fë ɲan egbagbashinë ghënë, di akɔnda wu jɔ fuɔ evienë fë ébɔ ecɛ ëë ghë, álɛ kebë ece jɔ tetenë fë egbagbashinë eshi eyɛsɛ, kebë ekpa eɲi ëë shi epɔpɔ ghë eta fù.


N'ye Ʒezi bá rú ëë esë péte, óó egbenë, Shì omunë hɛ́ kɔ në kolo ëë. Édi akɔnda éwu n'ye jɔ ntɔnë bá cí Ʒezi aba. Teteghë, bu ntɔnë lé Ʒezi mɛnsɩ, álɛ bë erishi ekpɛkpɛ pɛnë ɲan efɩ ëënë ngbeɲi. Amɔnwu bu ntɔnë cí Piɛrë lɛ, Ʒakë lɛ, Ʒan lɛ aba dɔ́ tete. Në lɔ́ kë mʋn yɛsɛ tete n'ye Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë, kë ɔɔ shigbë n'ye kebë ece ëë mbë eyɛsɛ. Agbʋʋn 32 sáasɛ, Piɛrë ghágha bunë në wúnë ghë. Bu ntɔnë lé ntɩjinë në bɔ́ bá "Ofo mbënë kë hɛ́ báshinë ghënë" mɛnsɩ ayɔghɔ nhɛn.—2P 1:16-19.
Agbate, elë gha wú amɔnwu bu yɔghɔ ntɔnë, ese elë ehɛ ngiki kɔ bunë akotonelë wúnë bá eshu. Amɛn, Ʒezi lɛ́ Ooshì mɛnsɩghonë edi-oo. Ɲan gbɔɔje, "ná eghʋ në aghʋnë mɩɩ bë eshu órò," álɛ bë elɔ maɛn puɔpuɔnë bë eshu.—Ré 6:2.
?Noo elë ewu n'ye jɔnë kë hɛ́ báshi Biblënë ghënë eshu eyinë, élé bu ntɔnë eba ele fë ntɩjinë mɛnsɩ é?


?Eɲë eɔsɛ ehɛ kɔ, ëë lɛ́...
bunë nʋn eɲë oghorumɔn ghë an?
maɛn yɔghɔ nkpɔ an?
oforu gufrëmɔndɔn an?
KPE DJƆNË BIBLË EHƐ
KPE BUNË EBË EƆSƐ EMƲN DJƆ NTƆNË GHË
?TETEGHË, EBË EƆSƐ EJI BIBLË DJƆNË NTƖ AN?
Agbate, djɔ aɲʋn ghëwu ebë eɔsɛ eji ëë ntɩ:
Ʒezi yá bunë Ofo Shibanë bá elɛ. Ʒezi yáya në ejiti-aghɩnë n'ye kë esɛrɛ Ofo álɛ Ofo Shibanë bë ewa, álɛ Ofo bunë evivinë, kebë elɛ ëë eshi n'ye. (Matthieu 6:9, 10) Ʒezi yá n'ye bunë kë evivi ofosɛrɛ ntɔnë ghë bë eba eshu tcɛɛ.
N'ye Ʒezi bá nʋn eshipata n'yenë, në lɔ́ aghɩnë àghö yó kelënë mpʋ, në ló orogbaghɩ oru, në kpa púlɛ aghɩnë kë rɔ́! (Matthieu 15:29-38; Jean 11:38-44) Noo Ʒezi bá elɛ Ofo Shibanë ëë Oodishìnë, në yá ayɔghɔ nhɛn bunë Shiba ntɔnë bá elɛ elɔ ëë ngiki.—Révélation 11:15.
N'ye maɛnnë eba eyinë, eya n'ye ɲan gbɔɔdje Ofo Shibanë bá ewa. Ʒezi hɛ́ báshi kɔ álɛ Ofo Shibanë bë egbɔ ése bɛtɛɛ eshipata n'yenë, maɛnnë bá emʋn aghʋghʋ edɔ, àghö ologbɔ bá eyo ngiki edɔ, eshi ologbɔnë bá ekɔ.—Matthieu 24:3, 7.
Elë ewu bu ntɔnelë amɛn. Bu ntɔnë ghëwu, ebë eɔsɛ eji ntɩ n'ye ɲan gbɔɔdje Ofo Shibanë bá eghɔ pɛ bu nfre ntɔnelë powu enɩ.
ÉDI DJƆ NTƐNƖ AKƆNDA


SHIGHANË ELË EHƆ ƐNTƐRNƐTË GHË LƐ ALAKA JƐELË GHË LƐNË, EBOKA:
BUDE JƐMƐN GBƆ LƐ BUDE JƐMƐN LƐ
Shighanë eɲë ehɔ eɲë bude jɛmɛn gbɔnë ghënë, eboka juman elë omuonë edi maɛnnë powu ghënë. Shighanë elë ehɔ eboka jumannë elë omuonë edi maɛnnë powu ghenë ëë kë ebɔ eshe bude jɛmɛn ologbɔ lɛ, jɛmɛnnë nʋn agha lɛ, bude jɛmɛn ologbɔnë oo oo ngiki esɩsɩ eshenë lɛ.
shighanë eɲë ehɔ eɲë bude jɛmɛnnë ghënë, ëë kë ebɔ enɩ aʋnnë elë eshe jɛmɛn ntɔnë apɩ, elë ebɔ ëë ebaba elë bude jɛmɛn-fanë eyɛ. Àlɛ́ shighanë elë ehɔ elë bude jɛmɛnnë ghënë adɔnë, ebë eɔsɛ ebɔ aghɔ etu jumannë elë omuonë edi maɛnnë powu ghënë akpa.


Ofo eghʋ Biblënë ghë elɛ̀ elë mbë. 2 Timothée 3:16.
Ofo tetenë lɔ́ ngiki ghɛ́ghɛ ëë akɔnda lé nakwa cele nkpɔ ghë. Nakwa ntɔnë ëë lɛ́ Biblë. Jɔ tetenë Ofo evivi n'ye ebë emʋnnë nʋn ëë ghë.
Ofo mʋn bu powu, në mʋn bunë yɛsɛ lɔ́ elë tetenë. Àlɛ́ elë ece ëë mbënë, aɛn bë eji elë shi. —Proverbes 1:5.
Ofo evivi n'ye ngiki powu bë eka Biblënë. Kë ghɛ́ghɛ ëë mbë fannga nhɛn ghë.
Àlɛ́ eɲë evivi n'ye eɲë éce Ofo mbënë, yɛsɛ n'ye eɲë éka Biblë alɛ eɲë kpa émʋn ëë eshi eyɛsɛ.
Ngiki fannga nhɛn ece Ofo mbë aʋn powu. Matthieu 28:19.
Ʒoova Adashɛghɩ bë eɔsɛ eboka eɲë álɛ eɲë emʋn Biblë jɔ eyɛsɛ.
Eshipatanë powu ghë, kë eyaya ngiki n'ye Ofo bá nʋn nahɔnrɛghë.
Buyaya ntɔnë ghë, eɲë ghe enɛ apɩ. Ʒoova Adashɛghɩ Shibatɩnë ghë, eɲë kpa eɔsɛ emʋn bu Ofo sɛ.


Biblënë egbagba oohʋn jɔ ologbɔnë shi elɔ ngiki fannga nhɛn maɛnnë powu ghë. ?Eɲë esë, eɲë evivi n'ye eɲë émʋn jɔnë eɲë evivi eɲë esë eshi wú?
Ӡoova Adashɛghɩ egbagba Biblënë shi ngbɔrɔ ngbɔrɔ alɛ ngiki lɛ maɛnnë powu ghë. Bu ntɔnë ghë ë ngiki bë mʋn kelë. Éwu n'ye kë eba elɛ ëë.
Éji-aɛnshi ékpɩ ëë nɛmbëlɛ álɛ eɲë ewu.
Emʋ jɔnë Biblë eo cibɩnë alɛ micinë eba eɲë ayɛ lɛ.
Émʋn n'ye elë eyi eshe djɛmɛn lɛ, n'ye elë eba esʋ Ofo lɛ.
Bunë Eɲí Eyimbu
-
240—Oo nfre nfrenë Ӡoova Adashɛghɩ nʋn kë esʋ Ofo
-
8,579,909—Ӡoova Adashɛghɩ
-
10,079,709—Ngikinë elë lɛ kelë lɛ gbágba Biblë shi
-
20,329,317—Ngikinë kë sɩsɩ Ӡezi rɔ memorialënë ghë
-
119,954—Ofokwa


Proverbes nakwanë ghë, jɔo ayɔghɔ nʋnghë shìelë ee. Cɛɛ fɛ n'ye kë eba emɛn ti abala arɔ shi óó kë ebɔ edɔomu eyinë mɩnɛn, bunë kë eyaya ngbɔjɛelënë elɛ kë edisʋ esʋ Ʒoova àlɛ́ kë adɔomu.
Juman gbɔ nhɛn ëë lɛ́ bunë kebë eyaya ngbɔjɛelë eyɛsɛnë, ebɔ cibɩ edɔ.
Shìelë bë eta fù yɔghɔ álɛ kebë eyaya kelë jɛelë bu, kebë eo kelë jɔ, kebë ele kelë ndɔnʋn, kebë erɩ kelë rɔkɔ.
Rɔkɔrɩnë lɛ́ bunë kë eyaya óó elɛ akɔnda ebɩ, oghorumɔn esheghë.
Yɛsɛ n'ye kebë ebɔ bu nfre nfre erɩ ngbɔjɛelë rɔkɔ.


Kolonë ngiki gha kolo Ʒoova lɛ Ʒezi lɛ wunë, kë hɛ́ ëë báshi
Kë hɛ́ báshi n'ye maɛnnelë ghe edisʋ ghe ebɔ Ʒezi shibanë, ese kebë eviɛ kelë omu eenë.
Jɔ ntɔnë shú n'ye Ʒezi bá nʋn shipata n'yenë, ese elë ekpa ewu ëë edɔ amɛn lapɔ.
Ghɩnë ghɛ́ghɛ Psaumes nakwanë ehɛ kɔ maɛnnelë eghagha yɛyɛ bu. Bu ntɔnë ëë eshi ëë lɛ́ bunë kë evivi n'ye kebë elɛnë, lɛ́ ekpete, gha ɔɔsɛ bë eshu.
Aghɩnë kë ewu Oodishinë Ʒoova nɩbɔ́në ghɩnë esëkpɔ kë bá ewu oohʋn.
Kë bá ekpʋsʋ aghɩnë kë gha kolo Messi Oodinë powu shi.
Aghɩnë kë ewu Ofo Jɛ Ʒezi ghɩnë powu, kë bá ewu ca lɛ, bɛtɛɛ lɛ.


BUNË FË ÉLƐ: Aghɩnë kë ece fë mbënë, boka kelë álɛ kebë eɲi jɔnë fë ehɛnë órò.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Bunë fë ébɔ egbagba mbënë shinë, ka ëë, wɛsɛ ëë. Jɔnë fá egbagbashinë, ce ëë eshi yɛsɛ álɛ fë ébɔ fë omu mbë egbagba ëë shi, álɛ bë emɛn ce-ghë.
Mbënë fë élɛ̀në bë elɛ ghedi ghedi, bë ekpa emɛn ce-ghë. Agbate, fë éɔsɛ elɛ̀ mbë bë efo o, ese n'ye fë éba ehɛ jɔ tetenë ngiki bë eɲishinë, bë emɛn ce-ghë.
Gbagba mbë jɛelë jɛelënë ngiki gha mʋn gha dɔ́ wunë shi. Mbë jɛelë jɛelënë aghɩnë kë ece fë mbënë kë gha mʋn gha dɔ́ wunë, gha élɛ̀ mbë ntɔnelë gha édɔ wo. Mbënë kë gha mʋn gha dɔ́ wunë lɛ, aghɩnë Biblë ehɛ kelë jɔnë lɛ, lahɔ gbo bunë ngiki ebɔ eɲi bu eyimbunë lɛ, bunë kë ebɔ epɔpɔ bu ghënë lɛ, bunë ngiki elɛ wɔ́wɔ́ kelë oo ghënë lɛ, àlɛ́ fë ahɛ bu ntɔnelë nkpɔ jɔ, gbagba ëë shi.


Elë eda fë nasɩ n'ye fë bɔ́ cibɩ ká nakwajɛ ntɛnɩ álɛ fë émʋn Ʒoova Adashɛghɩnelë eyɛsɛ, fë émʋn jumannë elë edinë ayɔghɔ nhɛn, fë kpa émʋn n'ye elë omuonë eba elɛ bu eyi. Elë eji ntɩ n'ye nakwajɛ ntɛnɩ bóka fë, ë fë wú n'ye elɛ́ aghɩnë kë elɛ bunë Ʒoova evivinë amɛn. Elë ele fë ndɔnʋn n'ye fë éka Biblënë eyi, n'ye fë ébɔ bunë fë ehɔhɔnë eka edi fë shikwaghɩ lɛ më-cɛwuelë lɛ, n'ye elë lɛ fë lɛ bë kpa esɩsɩ elë jɛmɛnnelë ghë mici powu.—Hébreux 10: 23-25.
Àlɛ́ fë në ehɔhɔ Ʒoova mʋn eyi, fá ewu n'ye në kolo fë dɔ́ tete. N'yonë, fá evivi n'ye fë élɛ bunë fë eɔsɛ elɛnë powu álɛ fë eya ëë n'ye, fë esë, fë kolo ëë (1 Jean 4:8-10, 19). ?Ese, oonë fë ehʋn mici powunë ghë, élé fë éba eɔsɛ eya n'ye fë kolo Ofo é? ?Mabughëwu yɛsɛ lɔ fë n'ye fë ékpʋ Ofo mbranë sheghënë é? ?Mabu bë kpa eɔsɛ eboka fë álɛ fë évivi n'ye fë éda elë ghë elɛ bunë Ofo evivinë é? Ghɩnë eyaya fë Biblë bunë bë eɔsɛ eboka fë álɛ fë éwu jɔ ntɔnelë eshi. N'yonë, fë lɛ fë shikwa lɛ, eɲë éɔsɛ "eso Ofo kolonë ghë," ekɩkɩ "ananan oohʋnnë eɲë eviɛnë."—Jude 21.


?MABU FË ÉLƐ É?
Di bu ntɛnɩ akɔnda: Timë lɛ cɛwuelë lɛ, kë egbegbe. Ese, Timë nɛ́ balɔn, óo ghɩnë në lɛ ëë lɛ ereni dáda sɛnë tomobi vɛ shi.
?Saci fë ëë fë lɛ́ Timë, sa mabu fë élɛ é?
RISHI DI AKƆNDA!
ƆƆ BU ARƖNË FË EƆSƐ ELƐ:
Fë énɛobu eyi.
Fë ébɔ ëë enini efu ghɩ fuɔ ngboru.
Fë éhɛ ghɩnë tomobinë lɛ́ eenë nahɔnrɛnë, fë ekpa ehɛ ëë kɔ fá enɛ bunë fë cɔ́ghɔnë apɩ.
Fë eɔsɛ evivi n'ye fë élɛ bu 1 ghënë. Ese, ɔɔ bu yɔghɔnë fë ewu aji mici powu àlɛ́ fë amʋn n'ye fë nɛ́piɛ óó fë ahɛ ëë, àlɛ́ bɔ́bɔ́, kɔ́ fë óo yiki tomobi vɛ shi o, kɔ́ fë lɛ́ bu pʋ fuɔ o.
BU ARƖNË GHËWU FË EHƐ KƆ FË NƐ́PIƐ
Bu ntɔnë ëë yɛsɛ n'ye fë élɛ.
Biblë ehɛ kɔ: "Bu powu ghë, elë evivi n'ye ebë edi tɩnɩnɩ fùnë elë etanë ghë."—Hébreux 13:18.
Ngiki edisʋ eɲa lakwa shi ehɔ aghɩnë kë emʋn n'ye kë nɛ́piɛ óó kë ekpa ehɛ ëënë.
Biblë ehɛ kɔ: "Ghɩnë ebidi lakwanë në lɛ́në shinë ghe ewu ayɔghɔ, ese ghɩnë ehɛ në lakwanë në lɛ́në, kebë ewu në orɔhɔ eɲa lakwa shi ehɔ në."—Proverbes 28:13.
Ntɛnɩ yɛsɛ tetenë, ëë lɛ́ n'ye eyɛyɛ Ofo sɛ.
Biblë ehɛ kɔ: "Ʒoova etu ghɩnë elogho n'ye në bá nʋnnë shinë tiɛ, ese në lɛ aghɩnë kë sheghënë lɛ, kë edi cɛwu tete."—Proverbes 3:32.
Karina ɔɔ agbʋʋn 20. Polisë ngiki lɔ́ në apɩ në enɛ noo në nɛ́ tomobi obu dɔ́. Yighɔje ntɔnë léle mɛnsɩ lógho ëë shi. Ese, gha ɔɔsɛ bë ekɩ mɩɩ bë elɛ ananan. Karina hɛ́ kɔ: "Agbʋʋn nkpɔ sáasɛ, më shì wú apɩnë kë lɔ́ mënë, ëë nakwanë. Më wú mianmian dɔ́ tete!"
?Mabu Karina hɔ́hɔ é? Në hɛ́ kɔ: "Lakwanë fë lɛ́ óó fë elogho ëë shinë, ecɔghɔ bu eyi. Ngbeɲi gbo, fë epɔ enɛ ëë apɩ taa!"
N'YE FË ÉBA EHƆHƆ BU ÀLƐ́ FË ANƐ APIƐ
Biblë ehɛ kɔ: "Elë powu, elë enɛ epiɛ eki fannga nhɛn." (Jacques 3:2, bunë kë ghɛ́ghɛ dá agbanë oghoshi) Fɛ n'ye ebá wúnë mɩnɛn, ghɩ amʋn ëë lakwanë mɛnsɩghë, në eya n'ye në ése në esë eshi, n'ye aɛn jí në shi.
Bu fuɔnë fë ekpa élɛnë, ëë lɛ́ n'ye lakwanë fë lɛ́në, fë éhɔhɔ bu ëë ghë. Yighɔjenë kë elɛlɛ ëë Vera ehɛ kɔ: "Bunë më lɛ́ óó më nɛ́piɛ ëë ghënë powu, më elele mɛnsɩ ewu ntɛnɩ më éɲishi ëë ghë, ntɛnɩ bë eboka më, álɛ më ekaci ghɩ yɔghɔ, álɛ më émʋn n'ye më eba elɛ eyɛsɛ mici fuɔ." Elë éwu n'ye, fë esë, fë éba eɔsɛ elɛ ëë.
Fë bɔ́ më-shì bekanë cé tá. Fë cɔ́ghɔ ëë. ?N'yonë, mabu fë élɛ é?
Fë écɛomu, eji ntɩ n'ye më-shì ghe emʋn.
Fë éhɛ më-shì bunë shú teteghë.
Fë éhɛ më-shì bunë shú, ese fë ébɔ ëë enini efu ghɩ fuɔ ngboru.
Fë yí pase bu. Ese, noo fë gha ká bu wunë, fë gha fɩ bu. ?N'yonë, mabu fë élɛ é?
Fë éhɛ kɔ bunë kë lɔ́ eɲënë kpɛkpɛ dɔ́.
Fë émʋn n'ye fë omunë ëë fë lɛ́ fë gha fɩ bu.
Fë éhɛ kɔ më-kpashinë ëë gha kolo fë.
Pëlɛ, bunë ehɛ́ ëë jɔ petenë, di ëë akɔnda, bɔ fë esë bá (1) më-shìnë lɛ, (2) më-kpashinë lɛ oku. ?Élé kebë eba ewu fë àlɛ́ fë ahɛ kɔ fë nɛ́piɛ mɛnsɩghë é? ?Élé kebë eba ewu fë àlɛ́ fë elogho n'ye fë nɛ́piɛnë shi é?
Pëlɛ, di bunë fë lɛ́ óó gha yɛsɛ wunë akɔnda agbʋʋnnë sáasɛnë ghë, álɛ fë egbagba jɔ ntɛnɩelë shi.
?Mabu më lɛ́ óó gha yɛsɛ wué? ?Élé më bá lɛ́ bu ntɔnë ngbeɲi é?
Më lógho ëë shi.
Më bɔ́ ëë níni fú ghɩ fuɔ ngboru.
Mɛnsɩghë, më hɛ́ kɔ më nɛ́piɛ.
?Àlɛ́ fë gha hɛ́ kɔ fë nɛ́piɛ óó nʋnmɔ́nnë, mabu jɔ fë hɛ́ fë esë é?
Yɛsɛ: Bu ntɔnë ká më miji, më wú sɛghë!
Jɔ erɛrɛ më: Saci më mʋn, sa më hɛ́ nahɔnrɛnë.
?Saci élé fë bá ɔɔsɛ lɛ́ bu yɛsɛ bu ntɔnë ghë é?
?Mabu fë hɔ́hɔ bunë fë nɛ́piɛnë ghë é?
?AKƆNDA NKPƆCA FË EDI É?
?Àlɛ́ ngiki jɔghɔ enɛ epiɛ, mabughëwu kë ghe vivi n'ye kebë elɛ̀ mbë wué?
?Àlɛ́ fë alogho lakwanë fë elɛnë shi mici powu, élé ngiki bë eba ewu fë é? ?Ese, àlɛ́ fë ahɛ ëë, élé kebë eba ewu fë é?—Luc 16:10.


?Fë élɛ mabu ewu é? Mici powu shigbëfɩgho. Fë éwu shiyɔ gbɔ tete.—Pr 10:22.
ÀLƐ́ FË ELƐ SHIGBËGHO, FË EƆSƐ...
emʋn Ofo ndanë ka eyɛsɛ, fë kpa ewu sɛyɛyɛ ofojɔhɛ jumannë ghë edɔ.
elɛ, fë lɛ Ʒoova lɛ ncɔcɔnë bë eɔsɛ esheghë eyɛsɛ. Àlɛ́ fë ehɛ ngiki Ofo jɔ edɔ, fë éghagha Ofo sɛ-bu ayɔghɔnelë ghë edɔ.
eyi shigbëfɩghɩ jɛmɛnnë kë eshe gbainë bude sasaghonë edagha ofokwanë lɛ, shigbëfɩghɩ jɛmɛnnë kë eshe álɛ kebë egbɔ eshe bude jɛmɛnnë lɛ, shigbëfɩghɩ nakwatɩnë (École des pionniers) lɛ ghë.
egbagba Biblë shi alɛ ngiki fannga nhɛn lɛ.
ebɔ cibɩ fannga nhɛn edidi jɔ alɛ ofojɔhɛghɩnelë lɛ sɛyɛyɛ ghë, ele eɲë esë ndɔnʋn.—Rm 1:11, 12


JW Library lɛ́ aplikasiɔnnë bë eboka fë álɛ fë ejʋ Biblë lɛ, nakwa fuɔ lɛ, video lɛ, mbëce-bu lɛ ele fë cingrafë lɛ, tablɛtë lɛ, ɔrdinatɛrë lɛ ghë. Fë ghe enɛ apɩ.
N'YE FË EBA EBƆ ËË: Yi ɛntɛrnɛtë ghë, lɛ aplikasiɔn JW Library ɛnstale. Fë eɔsɛ elɛ ëë ɛnstale aparɛyë fannga nhɛn ghë. Àlɛ́ fë ayi ɛntɛrnɛtë ghë, fɩ aplikasiɔnnë, nɩ bunë fë evivi n'ye fë ejʋebɔnë ebɔ. Àlɛ́ fë gha ɔɔ ɛntɛrnɛtë ereni gbo wunë, fë eɔsɛ eyi kɔ́ Shibatɩ gbo o, kɔ́ sibɛrë ghë o. Àlɛ́ fë ajʋ nakwa nkpɔ abɔ, fë eɔsɛ eka nakwa ntɔnë àlɛ́ bɔ́bɔ́ fë gha nʋn ɛntɛrnɛtë ghë. Ese noo bu puɔpuɔ fannga nhɛn esɔ eyi JW Library ghë, bayɛ n'ye fë éyi ɛntɛrnɛtë ghë mici jɔghɔ, álɛ fë elɛ "Mise à jour" ɛnstale.
?MABUGHËWU FË EBƆ ËË É? JW Library lɛ́ bunë bayɛ tete álɛ bë eboka fë, fë omu Biblënë fë ekanë lɛ, ofokwa jɛmɛnnelë lɛ ghë. Bë kpa eboka fë edɔ àlɛ́ fë jɔdidi ghë, fë eka Ofo ndanë edi ngiki.


Satan elele mɛnsɩ eghʋ bunë elë evivi elë oghorumɔn ghënë ejeje elë, álɛ kolonë ekólo Ʒoovanë bë eji ewa eshi. Bunë eci yiki nkpɔ oghorumɔn aba lɛ, bunë në evivi lɛ, n'ye në eba ehʋn-oo lɛnë, Satan ekpɩ bu ntɔnelë elɛ bu nfre nfre ejeje owu-nkpɔ.
?Eɲë evivi n'ye eɲë bë eka djɔ ntɛnɩ %% ghë wú?
Rishi kpɛkpɛ jeje bu ngbeɲi fɛ Ʒezi mɩnɛn


?MABU LƐ́ OFO SHIBANË É? (T-36)
?YADƲWA EBË EƆSƐ EWU OOHƲN DJƆ OLOGBƆNË ELË EVIVI ELË ESËNË ESHI É? (T-37)
Bunë ebë ehɔ: Ngiki fannga nhɛn evivi kelë esë kɔ́ kebë eɔsɛ emʋn oohʋn jɔ ologbɔnelë eshi ayɔghɔ nhɛn o.
Jɔvivi: ?Eɲë opu gbo, yadʋwa ebë eɔsɛ ewu kelë eshi é?
Qu'ensigne la Bible ?
Jɔvivi: Ngikinë kë esʋ Ofonë, afannga nhɛn evivi n'ye kebë erɩeda Ofo sɛ. ?Eɲë mʋn n'ye Biblë esë evivi n'ye ebë erɩeda Ofo sɛ wú?
Biblë abɩ: Jc 4:8a
Bunë ebë ehɔ: Kë lɛ́ nakwa ntɛnɩ álɛ bë eboka elë, ebë eghʋ Biblënë ghë emʋn bu edɔ Ofo sɛ. [Bɔ nakwa, Qu'enseigne la Bible ? órò 1 ya ghɩnë.]
N'YE FË OMUNË FË EBA EKA NDANË
Kpɩ bu nfre nfrenë eya n'ye fë eba eka ndanë alɛ fë elɛ fë omu ee.


Ʒoova hɛ́ báshi Isaïe órò 65 ghë kɔ ná ekaka bu powu eba oku fɛ epidɛ ghënë mɩnɛn. Noo në mʋn yɛsɛ n'ye kɔ teteghë jɔ ntɔnë bá eshu ghëwu, në lɛ́ mbë fɛ n'ye në shú dádá mɩnɛn.
Ʒoova elɛ oforu puɔpuɔ lɛ, eshipata puɔpuɔ lɛ, n'ye, kë ghe eghagha alahɔ bunelë ghë n'ye
?Mabu lɛ́ oforu puɔpuɔnë é?
Gufrëmɔndɔn puɔpuɔnë bá elɛ, bunë sheghë bá enʋn eshipata n'ye.
Kë só ëë eshi agbʋʋn 1914 ghë, mícínë kë bɔ́ shibanë lé Krisë mërɩ álɛ bë elɛ Ofo Shibanë ëë Oodishìnë.
?Mabu lɛ́ eshipata puɔpuɔnë é?
Ngikinë kë epíe oo powu ghë lɛ, mbë powu ghë lɛ, kë tɔ́ sɛakɔ nfre nfre lɛ, óó kë bá eo-omu ewu oforu gufrëmɔndɔnnë ëë shibanë ghɩ sɛyɛyɛ ghënë.
?Élé kë ghe ba ghe eghagha alahɔ bunelë ghë n'ye wué?
Bunë elɛ jɔ ehʋn elë sɛ sɛakɔ ghë lɛ, akɔnda ghë lɛ, oghorumɔn ghë lɛnë powu ghe kpa ghe enʋnghë n'ye tata.
Aghɩnë kë edi ecelenë, kë bá ewu oohʋn sɛyɛyɛ tete, kë bá eghagha bu ayɔghɔnë kebë ewu mici powunë ghë.


Ʒoova etɩ yiki shi ëë aʋnnë ghënë, ëë eshi ëë lɛ́ n'ye ghɩ ntɔnë lɛ́ Ofo cɛwu, në ebɔ në ntɩji eba Ofo ghë, në ewu Ofo ghɩ. Psaume 15 eya bunë Ʒoova evivi n'ye ghɩnë elɛ ëë cɛwu, bë elɛ.
GHƖNË ƷOOVA ETƖSHINË, BË...
edi ecele.
edi nahɔnrɛ,ëë oghorumɔn ghë.
ewu Ʒoova sʋghɩnë ghɩ.
edi eyimbu nkpɔ àlɛ́ bɔ́bɔ́ ekpɛkpɛ elɔ në.
eboka ghɩnë nʋn mian ghë, në ghe kɩkɩ n'ye kebë ekaka ëë elɔ në.
GHƖNË ƷOOVA ETƖSHINË, GHE...
edi mpu ghe efu ngiki sɛ, ghe erierie ngiki.
elɛ ngiki fuɔ lakwa.
edi nɔnjɛelë kretiɛn dufre.
eda aghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova lɛ, aghɩnë kë ghe wu Ʒoova ghɩnë lɛ.
edi nkɔ.


?Ʒoova Adashɛghɩ evie fë mʋn é? Kɔpɛ elë aghɔ lɛ fë lɛ ereni dádasɛ o, elɛ́ fë juman-ku cɛwuelë o, fë nakwatɩ cɛwuelë o. Elë agheci esë, kɔ́ elë lɛ fë lɛ dídi Biblë jɔ o. ?Teteghë, ca lɛ́ elë é? ?Bunë elë ebɔ ewu nahɔnrɛnë, mabughëwu elë ebɔ ëë eka edi ngiki powu é?
Enʋ́n fɛ ngiki powu mɩnɛn. Epíe oku nfre nfre ghë, aghɔ ɔɔ shigha dɔ́, ese aghɔ gha ɔɔ gha dɔ́. Lahɔ, elë agheci, eyí ofotɩ nfre nfre ghë, aghɔ esë gha bɔ́ gha wú nahɔnrɛ n'ye Ofo nʋnghë. Ese, álɛ ebë egbɔ ekaci Ʒoova Adashɛghɩnë, elë kwapowu, ebɔ́ cibɩ wɛ́sɛ bunë Biblë eyayanë ayɔghɔ nhɛn (Actes 17:11). Edísʋ bɔ́ bunë ehɔ́hɔnë. N'yonë, elë omu ëë edísʋ n'ye ebë esʋ Ofo Ʒoova.
Elë ewu ayɔghɔ Biblënë elë ekanë ghë. Fɛ ngiki powu mɩnɛn, pɛ efɩ elë, kpa ɔɔ bu jɔghɔnë elë gha ɔɔsɛ ebë elɛ. Ese, noo elë elele mɛnsɩ eɲi Biblë mbratishinelë shi ehʋn-oo mici powunë, ewú n'ye elë oohʋnnë káci oohʋn yɔghɔ (Psaume 128:1, 2). Bu ntɔnë ghëwu, elë ebɔ bu ayɔghɔnë ehɔ́hɔ Biblënë ghënë eka edi ngiki fuɔ.
Elë eɲi Ofo mbranelë shi ehʋn-oo. Fɛ n'ye Biblënë eba eyayanë mɩnɛn, mbra ntɔnelë eboka elë álɛ sɛ bë eyɛ elë, álɛ ebë ekpa ewu aghɩ fuɔ ghɩ, ebë edi tɩnɩnɩ, ebë eyɛ opu. Kë eboka elë álɛ ebë enʋn sɛyɛyɛ ghë, ebë elɛ ngikinë kë edi juman yɔghɔ. Kë ekpa eboka elë álɛ elë shikwa bë eo-omu, ebë elɛ bunë yɛsɛ. Noo emʋ́n n'ye "Ofo ghe ji ngiki" wunë, bu ntɔnë elɛ elë lɛ elë nɔnjɛelënë kë nʋn maɛnnë ghënë powu lɛ, eó-omu tete elë ofosʋnë ghë. Sɛnë kë tɔ́në lɛ, oonë kë píenë lɛ, ghe wuwu elë ghë. Agbate, enʋ́n fɛ ngiki powu mɩnɛn, ese elɛ́ ngikinë kelë edɛ gha nʋnghë.—Actes 4:13; 10:34, 35.
?Mabughëwu ebë eɔsɛ ehɛ kɔ Ʒoova Adashɛghɩ nʋn fɛ ngiki powu mɩnɛn é?
?Mbra nkpɔca Ʒoova Adashɛghɩ hɔ́hɔ Biblënë ghë é?


?Mabughëwu aɛnshijinë epie Ofo ee gbonë yɛsɛ tete é? Aghɩnë kë ɔɔ aɛnshiji ntɔnë, kë ekwa shigbë apʋpʋnelë, ë kë ehʋn-oo eyi. Aɛnshiji ntɔnë elɛ kë eyɛsɛ akɔndanë kë edinë ghë lɛ, mbënë kë elɛ̀në ghë lɛ, bunë kë elɛnë ghë lɛ.
Aɛnshiji elɛ elë ghe ɲiɲi elë esë
Ghɩnë aɛn ji ëë shinë emʋn n'ye Ʒoova ëë lɛ́ aɛnshijinë powu tishi.
Aghɩnë kë elɛ bu óó eyɛsɛnë lɛ, aghɩnë kë elɔ kelë juman edɔ álɛ kebë edinë lɛ, yɛsɛ n'ye kë gha eɲiɲi kelë esë, kë gha kpa gha ece kelë esë orù.
Aɛnshiji elɛ elë elɛ̀ mbë yɔghɔ
Ghɩnë aɛn ji ëë shinë edi akɔnda ewɛsɛ bu álɛ bë ewu bu yɔghɔnë nʋn ngiki fuɔ ee gbo, álɛ bë ekpa ehɛ kelë jɔ yɔghɔ.
Aɛnshiji mbënë elë elɛ̀në eci oghorumɔn aba, ejʋ fɛ gholo mɩnɛn, ghe sʋsʋ, ghe viɛ ghɛ.


?Mabu kë elɛ Shibatɩnë ghë é? ?Mabu kë elɛ Shibatɩnë ghë é? Éji-aɛnshi ékpɩ ëë nɛmbëlɛ álɛ eɲë ewu. Yako, media player gha ɔɔsɛ gha fɩ Djʋ Video Ntɛnɩ Bɔ EHƆHƆ BU MƲN EDƆ ?Aghɩca kë elɛ bunë Ʒoova evivinë amɛn é? ?Mabughëwu Ʒoova Adashɛghɩ elɛ Shibatɩ é? ?Élé kë eba elɛ kelë é? ?Mabughëwu elë elɛlɛ aʋnkunë elë eyi esʋ Ofonë Shibatɩ é? Wu n'ye aʋnku nfre ntɔnelë eba eboka elë ofokwanelë. NDA YƆGHƆNË PIE OFO EE GBO! ?Mabughëwu Ofo eo ëë ngikinë omu é? Biblë eya bunë ghëwu Kretiɛn tetenelë óo-omu alɛ n'ye kë bá óo-omu lɛ. ESƆ ËË EDA NAKWA GHË Share DJƐMƐN ?Mabu kë elɛ Shibatɩnë ghë é? Abɛ ?Mabu kë elɛ Shibatɩnë ghë é? https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/502014315/univ/art/502014315_univ_sqr_xl.jpg


Éce Ofo mbë álɛ eɲë ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan
Ghɩnë lɛ́ bu powunë evivi n'ye bë emimi elë aɛn, bë ebidi elë shi, bë eyɔ elë shi.
Noo Ofo kolo maɛnnë ghëwu, në eyaya elë n'ye ebë eba ehʋn-oo yɔghɔ tetenë.
Yɛsɛ n'ye ebë emʋn bunë ebë elɛ, ebë ekpa emʋn ghɩnë bë eɔsɛ eboka elënë.
Ebë eɔsɛ emʋn ëë eyinë, ebë kpa eɔsɛ ewu bu ayɔghɔnë në elɛnë aghɔ.
Biblë ghɔgbo pidɛnë ehɛ ëë jɔ.
Píe n'yonë, bu apʋpʋ ka nʋnghë.
?Bu nkpɔca yá n'ye kelë lɛ Nowe lɛ nʋn agha é?
Elë gha ebɔ jɔ ntɔnë gha wu fɛ lahɔ jɔ esëkpɔ mɩnɛn wo.
?Mabughëwu yɛsɛ n'ye ebë emʋn Ʒezi jɔ é?
Bu ntɔnë elɛ ebë eɔsɛ ewu shiyɔ fannga nhɛn.
Bu fannganë bá eshu álɛ paradinë bë egbɔ ewanë, Biblë hɛ́ ëë báshi.
Bu ntɔnelë lɛ́ bunë eɲë evivi n'ye eɲë ewu.
?Bu nkpɔca ebë eɔsɛ ebɔ ehɛ Ofo é?
Ghɩnë só shikwa eshinë eo jɔ ayɔghɔ tete.
Ɔɔ bu jɔghɔnë Ofo etu tiɛ, ese ɔɔ bu aghecinë Ofo kolo.
Àlɛ́ eɲë evivi n'ye eɲë edi ecelenë, élɛ bu ntɔnë bunë eɲë elɛnë powu ghë.


BUNË GHËWU YƐSƐ: Orugbu fɛjinë Ʒezi nʋn eshipata n'ye álɛ bë egbɔ erɔnë, në sɛ́rɛ Ofo álɛ në ejiti-aghɩnë bë "eo-omu tete" (Jean 17:23). Álɛ ebë eo-omu eyinë, yɛsɛ n'ye ebë eɔ kolo, kolonë "ghe bɔ bu pʋnë kë lɛ́ ëënë ghe le opu."—1Co 13:5.
N'YE FË ÉBA ELƐ BU NTƆNË:
Yɔyɔ Ʒoova, bɔ fë aɛn ba bu ayɔghɔnë ngiki fuɔ elɛnë ghë.
Disʋ ɲa lakwa shi hɔ ngiki.
Àlɛ́ fë lɛ yiki lɛ ababa, gha kpa gha bɔ jɔnë shúnë gha nɛ́nɛ ngiki n'ye.—Pr 17:9.
[Leʒandënë nʋn agbanë ghë 8]
ÉKPƖ VIDEO 'KOLO ÉNƲN ELË NCƆCƆ': ELË GHA ÉBƆ BU PƲNË KË LƐ́ ELËNË GHA LE OPU, ÁLƐ EƝË ÉGBAGBA JƆNË KË VÍVI OGHOSHI N'YENË SHI:
?Video ghɔgbo pidɛnë ghë, élé Elɛnë bá yá n'ye në bɔ́ bu pʋnë kë lɛ́ ëënë le opu é?
?Video ghɔgbo aɲʋnnë ghë, élé Elɛnë bá ɲá akɔnda pʋpʋ dínë shi dí akɔnda yɔghɔ é?
?Álɛ bë ererenë, mabu Elɛnë lɛ́ álɛ bɛtɛɛ bë enʋn ofokwanë ghë eyi é?


Elë omuonë ghë, elë ghe nɛ aghɩnë kë nʋn ngbeɲinë apɩ. Ese, fɛ n'ye kretiɛn ofokwanë bá óo-órònë mɩnɛn, kë enɩ ngɩmɛn ebɔ cɛɛ fɛ n'ye Biblënë eba eyanë mɩnɛn, álɛ kebë 'emimi Ofo ngikinë aɛn' (Actes 20:28). Nɔnjɛelë eyikpe ntɔnelë, kë lɛ́ aghɩnë kelë lɛ Ʒoova lɛ kë edi cɛwu yɔghɔ tete. Kë nʋn ngbeɲi, kë emimi ofokwa ngikinë aɛn, 'gha lɛ́ n'ye kë emian kelë ghëwu, ese kë edisʋ elɛ ëë Ofo ngbeɲi; gha lɛ́ n'ye kebë ewu nkɔdi bu ghëwu, ese sɛ etɛ kelë ëë lɛ-ghë' (1 Pierre 5:1-3). ?Juman nkpɔca kë edi elë ayɔghɔ ghë é ?
Kë ekpɩ elë, kë esasa elë. Ngɩmɛnnelë emimi ofokwanë aɛn, kë eboka ofokwa ngikinë álɛ kebë erɩeda Ʒoova sɛ. Noo ngɩmɛnnelë mʋn n'ye Ʒoova bɔ́ juman gbɔ ntɔnë lé kelë mërɩnë, kë ghe ba Ofo ngikinë shi mëlɔ ghë, ese kë eboka kelë álɛ kebë ewu ayɔghɔ lɛ, sɛyɛyɛ lɛ (2 Corinthiens 1:24). Cɛɛ fɛ n'ye sasagho eba ekpɩ ëë viaɲʋnnelë powu eyɛsɛnë mɩnɛn, ngɩmɛnnelë elele mɛnsɩ álɛ kebë emʋn ofokwa ngikinelë powu eyɛsɛ.—Proverbes 27:23.
Kë eyaya elë n'ye ebë eba elɛ bunë Ofo evivinë. Gbai powu, ngɩmɛnnelë emimi jɛmɛnnë elë eshenë aɛn, kë eboka elë álɛ elë ntɩjinë bë eɔ mɛnsɩ (Actes 15:32). Eyikpe ntɔnelë, kë eboepi ofojɔhɛ jumannë ghë esë, elë lɛ kelë lɛ ehɛ Ofo jɔ, kë eya elë bu nfre nfrenë ebë elɛ eka ndanë.
Kë edagha elë álɛ kebë ele elë ndɔnʋn. Álɛ elë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë bë eɔ mɛnsɩnë, ngɩmɛnnelë bë eɔsɛ ewa elë ereni álɛ elë lɛ kelë lɛ bë edidi jɔ, bë ekpa eɔsɛ elɛ Shibatɩ gbo esë. N'yonë, kë eboka elë, kë ebɔ Biblë enini elë opu shi.—Jacques 5:14, 15.
Agbate, ngɩmɛnnelë ɔɔ jumannë kebë edi ofokwanë ghë, ese kelë afannga nhɛn, kë ekpa elele mɛnsɩ ebɔ kelë cibɩ edi jumannë bë elɛ kebë ewu shigha, kë kpa ɔɔ kelë omu shikwaghɩnë kebë ekpɩ. Yɛsɛ n'ye ebë ewu elë nɔnjɛ ntɔnelë ghɩ, noo kë edi juman akpɛkpɛ.—1 Thessaloniciens 5:12, 13.
?Mabu ofokwa ngɩmɛnnelë kë elɛ é?
?Élé ngɩmɛnnelë eba eya n'ye elë jɔ edʋ kelë é?


Shebna ëë 'bá aʋnnë shi.' Aʋn ntɔnë bë eɔsɛ elɛ oodishì Hizkiya aʋnnë. Në lɛ́ oodishìnë kpajɛ pidɛnë bá ngiki powu shi. N'yonë kë ekɩkɩ n'ye në élɛ bu ayɔghɔ fannga nhɛn.
Shebna bë ebɔ bunë míanmian Ʒoova ngikinë elɔ kelë.
Në víɛ në omu eyile.
Ʒoova bɔ́ Eliakimë bá Shebna oku.
Kë bɔ́ "Davidë aʋnnë ëë safiɛnë" lé Eliakimë mërɩ. Bu ntɔnë eya n'ye kë bɔ́ mɛnsɩ lɛ, shiba lɛ lé Eliakimë mërɩ.
Di akɔnda: ?Saci élé Shebna bë eba ebɔ ëë shibanë eboka ngiki fuɔ é?