ጀግናዉ ዳግማዊ ዐፄ ቴዎድሮስ' (ጥር ፮ ቀን ፲፰፻፲፩ ዓ.ም. - ሚያዝያ ፮ ቀን፲፰፻፷ ዓ.ም.)[1] ከ፲፰፻፵፯ ዓ.ም. ጀምሮ እስከ ዕለተ ሞታችው ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። በትውልድ ስማቸው ካሳ ኀይሉ ሲባሉ፣ በፈረስ ስማቸው አባ ታጠቅ፣ በወታደራዊ ስማቸው መይሳው ካሳ እና እንዲሁም አንድ ለናቱ ተብለው የሚታወቁ የ19ኛው ክፍለ ዘመን ኢትዮጵያ ወታደርና ፖለቲከኛ ነበሩ።
ቴዎድሮስ ጥር ፮ ቀን ፲፰፻፲፩ ዓ.ም. ሻርጌ በተባለ ቦታ ቋራ ውስጥ፣ ከጎንደር ከተማበስተ ምዕራብ ተወለዱ። የተወለዱትም አገሪቷ በባላባቶች ተከፋፍላ በምትመራበት-ዘመነ መሳፍንት በሚባለው ወቅት ነበር። አባታቸው ደጃዝማች ኃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ የቋራ ገዢ ነበሩ። ዓፄ ቴዎድሮስ በህጻንነታቸው የቄስ ትምህርት ከቀሰሙ በኋላ፣ የአጎታቸውንና በኋላም ለጥቂት ጊዜ የጎጃሙን ጦር መሪ የጎሹ ዘውዴን ጦር ተቀላቀሉ። በዚሁ የውትድርና ዘመናቸው ከፍተኛ ችሎታን ማስመዝገብ ስለጀመሩና ዝናቸው ስለተስፋፋ በ፲፰፻፴፱ ዓ.ም. በወይዘሮ መነን ሊበን አምዴ አነሳሽነት የልጇን የራስ አሊ አሉላን ልጅ፣ ተዋበች አሊን ተዳሩ፤ እንዲሁም በደጃዝማችነት ማዕረግ የቋራ አስተዳዳሪ ሆነው ተሾሙ። ቴዎድሮስ ግን በ፲፰፻፵፬ ዓ.ም. አጠቃላይ የዘመነ መሳፍንት ሥርዓትን በመቃወም በሰሜናዊ ባላባቶች ላይ ዘመቻ ጀመሩ። በኒህ ተከታታይ ዘመቻወች የገጠሟቸውን ባላባቶች ስላሸነፉ፣ መጀመሪያ የራስ ማዕረግን በኋላም የንጉሥ ማዕረግን በአንድ ዓመት ውስጥ ተቀዳጁ። በየጊዜው በሚያደርጉት የተሳካ ዘመቻ የዘመኑን ባላባቶች ኃይል በመሰባበር የካቲት ፫ ቀን ፲፰፻፵፯ ዓ.ም ንጉሥ ካሳ - ዳግማዊ ዓፄ ቴዎድሮስ ተብለው የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ሆኑ።
ሥርዓተ ንግሡ የዘመነ መሳፍንት መቃብር በመሆን የዘመናዊ ኢትዮጵያን ታሪክ "ሀ" በማለት ጀመረ። ዓፄ ኃይለ ስላሴ እስከ ፈጸሙት ድረስ ኢትዮጵያን አንድ የማድረግ ሥራም በዚሁ ወቅት ተጀመረ። ዓፄ ቴዎድሮስ ሰሜናዊ ኢትዮጵያን ብቻ ሳይሆን አንድ ለማድረግ የሞከሩት፣ አጠቃላይ በታሪክ የሚታወቀውን የኢትዮጵያ ክፍል ነበር - ለዚህም ዋቢ ወደ ወሎና ወደ ሸዋ ያደረጓቸው ዘመቻወች ይጠቀሳሉ።
በዘመነ ንግሣቸው ዓፄ ቴዎድሮስ አገሪቱን የሚያሻሽሉ ሥርዓቶችን ለአገራቸው አስተዋውቀዋል። ከነዚህም ውስጥ፡ ባርነትን የሚያግድ አዋጅ፣ የመጀመሪያው መንገድ ግንባታ፣ የሥርዓተ ንዋይና የፖለቲካ ሥርዓቱን በማዕከላዊ መንገድ ማዋቀር፣ የባላባት የተከፋፈለ "ሁሉ-በሁሉ-ጦርነት ሥርዓት"ን በማስቀረት ብሔራዊ ውትድርናን ማስተዋወቅ ይጠቀሳሉ። በዘመነ መሳፍንት እንደልባቸው ይፈልጡ ይቆርጡ በነበሩ ባላባቶች ዘንድ እኒህ ለውጦች እጅግ የተጠሉ ሆኑ። በ፲፰፻፶ ዓ.ም. ብዙወቹ ባላባቶች አመጽ ማነሳሳት ጀመሩ። በ፲፰፻፶፪ ዓ.ም ንጉሠ ነገሥቱ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ርስት የነበረውን መሬት ለገበሬወች በማከፋፈላቸው ከሃይማኖት መሪወች ጋር ተጣሉ። ይህን ተከተሎ በየቦታው አመጽ በሚነሳበት መካከል አውሮፓውያን ሚሲዮኖችም ከእንግሊዝ መንግሥት ጋር በተነሳሳ አለመግባባት ምክንያት በዓፄው ታሰሩ።
በመጋቢት ወር ፲፰፻፷ ዓ.ም ላይ የእንግሊዝ መንግሥት በሮበርት ናፒየር የሚመራ፣ በጊዜው እጅግ ግዙፍ የተባለ ኃይልን አሰናድቶ አውሮፓውያን እስረኞችን ለማስፈታት ጦር ላከ። መጋቢት ፭ ቀን ፲፰፻፷ ዓ.ም ይህ ጦር በመቅደላ ምሽግ ላይ በሚገኘው፣ በአመጽ በተዳከመ የንጉሱ ጦር ላይ ጥቃት አደረሰ። በውጊያው መሃል ንጉሠ ነገሥቱ እጃቸውን እንዲሰጡ ቢጠየቁ እስከመጨረሻው አሻፈረኝ በማለት በሽጉጣቸው እራሳቸውን ገድለው በጀግንነት አለፉ። ዓፄ ቴዎድሮስ ያሰቡትን ለውጦች በሙሉ በተግባር ቢፈጽሙ ኖሮ በእርግጥም ታላቅና የሰለጠነ ሀገር መሪ ሊሆኑ ይችሉ እንደነበር ታሪክ ተመራማሪወች ይስማማሉ። ዕቅዳቸው በዚህ መልኩ ቢሰናከልም፣ እጅግ ድንቅ መሪ፣ የተዋጣላቸው ወታደርና የተባበረች ዘመናዊ አገር ራዕይ አብሳሪ እንደነበሩ ያሰሯቸው አውሮጳውያን ሳይቀር ሳይመሰክሩ አላለፉም።
የዙፋን ስማቸው «ቴዎድሮስ»ን የወሰዱት ከፍካሬ ኢየሱስ ከተገኘ ትንቢት ነበረ። በዚያው ትንቢት በኩል፣ በዓለም መጨረሻው ክፍለ ዘመን፣ ተወዳጁ፣ የጥንቱ ዘመን ንጉስ ቀዳማዊ ቴዎድሮስ እንደገና ተነስቶ አገሪቱን ለ፵ ዓመታት ይገዛል የሚል ነበር። "ቴዎድሮስ" የሚለው ስም ከግሪክ የተገኘ ሲሆን ትርጉሙም «ጤዎስ ዶሮስ»፣ 'የአምላክ ስጦታ' ማለት ነው።
ማውጫ
1 የቤተሰብ ታሪክ
2 ወጣቱ ኀይሉ ካሳ
2.1 ውልደትና ትምህርት ቤት
2.2 በሽፍትነት ወራት
2.3 የፖለቲካ ሰው
3 ጦርነትና ንግሥና
3.1 ከትንሹ አሊ ጋር ጥል
3.2 በዘመነ መሳፍንት ላይ ጦር ስለመክፈቱ
3.3 ከአቡነ ሰላማ ጋር ስምምነት፣ የደራስጌ ጦርነት
3.4 በደራስጌ ማርያም ዘውድ ስለመጫናቸው
4 የቴወድሮስ መንግስት፡ አንድነትና ሥልጣኔ
4.1 ዘመቻ ወደ ወሎና ሸዋ
4.2 የአዲሱ ንጉሠ ነገሥት የመጀመሪያ ስራዎች
4.3 ዘመናዊ ሠራዊት
5 ውስጣዊ ተቃውሞና ግርግር
5.1 አስቸጋሪው የኢትዮጵያ ቤ/ክርስቲያንን ሽግግር
5.2 ውስጣዊ ግርግር
5.2.1 የጎጥ አመጾች
5.2.2 የሃይማኖት ግርግር
6 ዲፕሎማሲና የአውሮጳውያን መታሰር
6.1 የክርስቲያን ትብብር ህልም
6.2 የእንግሊዝ ዲፕሎማሲ መበላሸት
7 የቴዎድሮስ መሞት
7.1 የእንግሊዞች ዘመቻ
7.2 ውርስና ትዝታ
8 መጽሐፎች
9 ታሪካዊ መዝገቦች
9.1 ልብ ወለዶች
9.2 ስዕሎች
9.3 በቲያትር
9.4 ተጨማሪ የውጭ ድረ ገጾች
9.5 ዜና መዋዕሎች
10 ማመዛገቢያ
11 ዋቢ መጻሕፍት
የቤተሰብ ታሪክ
ለማስተካከል
ልዑል ዓለማየሁ ቴዎድሮስ የዓፄ ቴዎድሮስ እና እቴጌ ጥሩወርቅ ልጅ
ዓጼ ቴወድሮስ የቋራ አስተዳዳሪ የነበሩት ደጃዝማች ኃይለ ጊዮርጊስ ወልደ ጊዮርጊስ (ባጭሩ ኃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ) ልጅ ናቸው። እናታቸው ወይዘሮ አትጠገብ ወንድበወሰን ሲባሉ አመጣጣቸውም ከጎንደር ከተማ ባላባቶች ነበር። የወይዘሮ አትጠገብ እናት ወይዘሮ ትሻል ስትባል የበጌምድር ክፍል መሳፍንት ዘር ነበረች፣ በአባቷ በኩል አያቷ ራስ ወዳጆ በዘመናቸው ከፍተኛ ተሰሚነት የነበራቸው ባላባት ነበሩ። የወይዘሮ አትጠገብ ድህነት በታሪክ መጻህፍት በተደጋጋሚ የሚጠቀስ ቢሆንም አመጣጡ እንዲህ ነበር፡ የህጻኑ ቴወድሮስ አባት ደጃች ሃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ ከሱዳኖች ጋር በተነሳ ጦርነት በጀግንነት ሲወድቁ እናት ገና ሁለት አመት የሆነውን ልጇን ይዛ ከቋራ ወደ ጎንደር ከተማ ሄደች። በዚህ ወቅት ሁለተኛ ላታገባ በመቁረብ ልጇን ብቻዋን ማሳደግ ግድ አላት። አንዳንዶች በዚህ ምክንያት እራሷን ለማስተዳደር ኮሶ ትሸጥ ነበር ሲሉ ጸሃፊው ጳውሎስ ኞኞ ወይዘሮ አትጠገብ መቼውንም ኮሶ አትሸጥም ነበር ይላል (ኮሶ ትሸጥ ነበር የሚለው የልጁ ጠላቶች ፈጠራ ወሬ ነበር በማለት ያስረዳል)። ሆኖም ቀረ ህጻኑ ቴወድሮስ በድህነት እንዳላደገ ሁሉም የታሪክ ጸሃፊያን ይስማማሉ።
አንድ ለናቱ ቴወድሮስ በእናቱ በኩል እህትም ሆነ ወንድም አልነበረውም። የወደፊቱ አጼ ቴዎድሮስ በ፲፰፻፴፱ ዓ.ም. ተዋበች አሊ የተባለችውን የዘመነ መሳፍንት ታላቅ ባላባት፣ የራስ አሊ አሉላን፣ ልጅ አገባ። ተዋበች በጊዜው የ፲፭ ዓመት ወጣት የነበረች ሲሆን ቁንጅናዋና አስተሳሰቡዋ በጊዜው በነበሩ ሰወች ዘንድ የተደነቀ ነበር። ሁለቱ በፍቅር በመውደቃቸው ቴወድሮስ በአባቷ ራስ አሊና በአያቷ እቴጌ መነን ላይ ሲያምጽ ባሏን ትደግፍ ነበር።
አጼ ቴወድሮስ የሚስታቸውን መታመም ከዘመቻ መልስ በ፲፰፻፵፰ ዓ.ም ላይ ከሰሙ በኋላ እቴጌ ተዋበች በ፲፰፻፶ አረፉ። በኃዘኑ ወቅት
እስቲ ጠይቁልኝ እርቃ ሳትሄድ
እትጌ ተዋበች ሚስት እናት ገረድ?
ብለው እንደተቀኙ በታሪክ መዛግብት ሰፍሮ ይገኛል።
ከሁለት ዓመት ሀዘን በኋላ በ፲፰፻፶፪ ዓ.ም ዓፄ ቴዎድሮስ ከሁለተኛ ሚስታቸው ጋር ተገናኙ። «ደራስጌ ቤተክርስቲያን ውስጥ ተቀምጠው ሳለ አንድ ወታደራቸው ወደ ርሳቸው ቀረበና «ጌታየ፣ አንዲት ሴት አገኘሁ፣ ፊቷም እንደ ፀሐይ የሚያበራ ነው።» ልጅቱም በኋላ ወደ ቤተመንግሥት ቀረበች፣ ስሟም ጥሩነሽ ውቤ፣ የደጃዝማች ውቤ ኃይለማርያም ልጅ ነበረች። ንጉሱም አይተዋት "እውነትም ወርቅ ናት" በማለት አገቧት። በዚህ ወቅት ንጉሠ ነገሥቱ አባቷን ራስ ውቤን አስረዋቸው ነበር። ራስ ውቤ የሰሜን፣ወልቃይት ፣ፀገዴ፣ትግራይ፣ ሰራየ፣ ሐማሴንና አንጎት (ሰሜን ወሎ) አስተዳዳሪ ሲሆኑ ከዓፄ ፋሲለደስ የሚወለዱ ስለነበሩ ለንጉሥነት የሚገዳደሩ ነበሩ። የጥሩወርቅ (ጥሩነሽ) እናት ደግሞ ወይዘሮ ላቂያየ የተባሉ የትግራይ መሳፍንት ዘር ነበሩ። ከኒህ ሚስታቸው ደጃዝማች ዓለማየሁ ቴዎድሮስ የተባለውን ከሁሉ በላይ የሚወዱትን፣ እርሳቸውን እንዲተካ ያጩትን ልጅ ወለዱ። ዓፄ ቴዎድሮስ በአጠቃላይ ፬ ጊዜ ሲያገቡ ፮ ወንድና ፫ ሴት ልጆች ነበሯቸው፣ እነርሱም፦
ወንድ ልጆች
ሴት ልጆች
ያልተረጋገጠ
፩) ራስ እንግዳ ቴወድሮስ - (የተዋበች ወይም እንግዳወርቅ? ልጅ) 1833 ላይ የተወለዱ። በመቅደላ ጦርነት የተገድሉ። 3ቱ ልጆቹ በእንግሊዞች የታሰሩ። ፩) ወይዘሮ አልጣሽ ቴዎድሮስ -- (ከሁለተኛ ሚስት) መጀመሪያ ጊዜ ከዳግማዊ ምኒልክ ጋር ጥር 1856 ላይ በመቅደላ የተዳሩ። ሁለተኛ ጊዜ ከራስ ባሪያው ጳውሎስ፣ የትግራይ መስፍን ጋር ተጋቡ። ጥቅምት 1882 አረፉ ፩) ፒተር ኡስቲኖቭ - የእንግሊዙ ታዋቂ ጸሃፊ፣ ተዋናይና ድራማ ሰሪ ፒተር ኡስቲኖቭ ቅድም አያቱ የቴወድሮስ ሴት ልጅ እንደነበረች ይናገራል። [2] ተመራማሪወች ቅድም አያቱ እሳተወርቅ የተባለች መቃዶ የተባለ የጎንደር ወታደር ልጅ ናት ይላሉ። [3]
፪) ራስ መሸሻ ቴወድሮስ - (የተዋበች ልጅ) 1840 ላይ የተወለዱ። ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክን ከመቅደላ እንዲያመልጡ የረዱ። በአባታቸው የደጃዝማችነት ማዕረግ ተሰጧቸው በኋላ በዳግማዊ ምኒልክ ራስ የሆኑ። ልጆቻቸው
ደጃዝማች ካሳ መሸሻ - የጎንደር አስተዳዳሪ
፪)ስማቸው ያልታወቀ
፫) ልዑል ዓለማየሁ ቴዎድሮስ - (የጥሩነሽ ውቤ ልጅ) 1853 ላይ የተወለዱ። ሊድስ፣ ዮርክሻየር፣ እንግሊዝ አገር በ1870 ዓ.ም ያረፉ። ፫)ስማቸው ያልታወቀ ... ልጅ አላማ ጉዋሉን ያገቡ
፬) ልጅ ኃይለማርያም ቴዎድሮስ - (ሁለተኛ ሚስት)
፭) ልጅ ይማም ቴዎድሮስ -- (ላቀች ወይም ጣይቱ)
፮) ልጅ ተሰማድንገት ቴዎድሮስ --(ሁለተኛ ሚስት)
ወጣቱ ኀይሉ ካሳ
ለማስተካከል
ውልደትና ትምህርት ቤት
ለማስተካከል
ካሳ ኃይሉ በ1811 ዓ.ም. አባታቸው ሃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ በሚያስተዳድሩት ቋራ፣ ከእናታቸው ወይዘሮ አትጠገብ ተወለዱ። [4] ቋራ በምዕራቡ ኢትዮጵያ ከሱዳን ድንበር የሚገኝ ሲሆን በዘመኑ ከሱዳኖችና ክግብፆች ዘንድ ብዙ ወረራ ይደርስበት የነበር ክፍል ነው። [5] ደጅ አዝማች ሃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ ከሱዳን ጋር በተደረገ ጦርነት ሲያልፉ፣ በ1813 ዓ.ም ወይዘሮ አትጠገብ ህጻኑን ቴወድሮስ ይዘው ወደተወለዱበት ጎንደር ከተማ ተመለሱ። [6] ወይዘሮ አትጠገብ በነበራቸው ገቢ መጠን ልጃቸውን በጥሩ ሁኔታ ማሳደግ ስላልቻሉ ክንፉ ሃይሉ ህጻኑን ቴወድሮስ በጎንደርና በጣና ሃይቅ መካከል በሚገኘው ቸንከር በተባለ ቦታ የተክለ ሃይማኖት ገዳም ለትምህርት ላኩት። ቀጥሎ የሆነውን በጊዜው የነበር ደብተራ ዘነበ እንዲህ ሲል ይዘግባል፡
በልጅነትዎ፡ቸንከር፡ትምርት፡ሲማሩ፡ከገዳሙ።ደጃች፡ማሩ፡በደምቢያ፡ሸፈቱ።ያነ፡ጊዜ፡የቤጌ፡ምድር፡ሁሉ፡ገዢ፡እራስ፡ይማም፡ነበሩ። ደጃች፡ማሩን፡ለማሳደድ፡በመጡ፡ጊዜ፡ገዳሙን፡ሰበሩት። አብረው፡የሚማሩዋቸውን፡፵፰አሽከሮች፡ሰልቦ፡ልጅ፡ካሳን፡ትቷቸው፡ሄደ፡በውስጥ፡ሳሉ።[7]
ይህም በህጻኑ ላይ የማይጠፋ የአይምሮ ጠባሳ ትቶ ያለፈ ኩነት ነበር። [8]
ህጻኑ ወደ አጎቱ ወደ ደጃዝማች ክንፉ ቤት ተመልሶ በአጎቱ ቤት የአስተዳደርን፣ የወታደራዊ ዘዴንና ስልትን ተማረ።[9] ማንበብና መጻፍን በዚሁ ወቅት በሚገባ ተለማመደ። [10] የወደፊቱ ቴወድሮስ እጅግ ማንበብን የሚወድ ሰው ነበር፣ የኢትዮጵያን ጥንታዊና ጊዜያዊ ድርሳናትን፣ የአውሮጳን ጥንታዊ እና ጊዚያዊ ታሪክ በደንብ እንዳጠና መረጃ አለ።[9] የሼክስፒርን ስራወችና መጽሃፍ ቅዱስን ሳይቀር እንዳጠና በጊዜው የነበሩ አውሮጳውያን ሳይመዘግቡ አላለፉም። ለነበረበት ዘመን በደንብ የተማረ ሰው ነበር።[9]
በሽፍትነት ወራት
ለማስተካከል
ቴወድሮስና ሽፍቶቹ
የደምቢያ አስተዳዳሪ የነበሩት ደጃዝማች ክንፉ ምንም እንኳ ቴወድሮስን ለዘመቻ ይዘውት ቢውጡም ግዛታቸውን ከካሳ ይልቅ መኮንን ለተባለ ልጃቸው ለማውረስ በመፈለጋቸው ግንኙነታቸው የሻከረ ሆነ። በ1839 ደጃች ክንፉ ካረፉ በኋላ የክንፉ ሁለት ልጆችና ካሳ ሆነው የዳሞትና ጎጃም ገዢ በነበሩትን ደጅ አዝማች ጎሹ ዘውዴን ጦርነት ገጥመው ተሸነፉ። ልጅ ካሳ በጦርነቱ ባይማረክም ብዙ ወራት በሽሽት ከቆየ በኋላ የአሸናፊውን ደጃች ጎሹን ጦር በመጨረሻ ተቀላቀለ[11]። ምንም እንኳ የውትድርና ብቃትን ቢያሳይም በደጃች ጎሹ ሰራዊት ውስጥ እድገትን ስላላገኘ ወደ ቋራ ተመለሰ።[12]። ሆኖም ወይዘሮ መነን ሊበን አምዴ አጠቃላይ ደምቢያን የግሏ ርስት አድርጋ ነበር።[13] በዚህ ምክንያት የመነን ሊብን ተወካይ ገዢወች ወጣቱን ካሳ ከቋራ እንዲለቅ ይወተውቱት ነበር። ካሳም የተነጠቀውን የአባቱን ርስት ለማስለመስ ያለው አማራጭ አመጽ በመሆኑ ወደቆላ ወርዶ ሸፈተ።[9]
ካሳ እንደሌሎች ሽፍቶች ሳይሆን በደግነቱና በፍርድ አዋቂነቱ እራሱን ለየ። ለምሳሌ በሽፍትነት የሚያገኘውን ገንዘብ ለገበሬወች እያከፋፈለ ሞፈርና ቀንበር እንዲገዙ ይረዳ ነበር።[9] ይህ አይዞህ ባይነትና ደግነት ለወጣቱ የፖለቲካ መሰረት ሲያስገኘው ከጊዜ ወደጊዜ ደጋፊወቹ እንዲበራከቱ አደረገ።[13] በ12 ሰወች የተጀመረው አመጽ በጥቂት ጊዜ 300 ጦረኞችን ሰበሰበ።[9] ተከታዮቹ እየበዙ ሲሄድ በጣም የተሳካ የጦር ስልት መከተል ጀመረ፣ ስልቱም እንዲህ ነበር፡ ያልተጠበቀ ዘመቻውን ቀን ላይ ካወጀ በኋላ ከ5 እስከ 600 ፈረሰኞቹ ጋር ሆኖ ሌሊቱን ሲጓዝ ያድርና ጠዋት ላይ ጠላቶቹ ላይ በድንገት ይደርሳል።[14] ዱብዳው ጦርነትም በካሳ አሸናፊነት ይፈጸማል። በዚህ ሁኔታ በ1829 ዓ.ም. የካሳ ጦር ሱዳን ጠረፍ ደረሰ።
የፖለቲካ ሰው
ለማስተካከል
የካሳ ሽፍቶች በነጋዴወች ላይ የሚያካሂዱት ጥቃት በተዘዋዋሪ የእቴጌ መነንን (በጊዜው የሳልሳዊ አጼ ዮሃንስ ባለቤት) የቀረጥ ገቢ ቀነሰ።[15] በዚህና እየጎላ በመጣው የካሳ ዝና ምክንያት የየጁ ባላባት ምን እንዲያደረጉ ግራ ገባቸው። ችላ እንዳይሉት ችሎታ አለው፣ እንዳይወጉት ጥሩ ተዋጊ ነው። [16][17] ስለሆነም ወይዘሮ መነን ለቴወድሮስ በመስፍን ማዕረግ የልጇን የራስአሊ አሉላን ጦር እንዲቀላቀል ጋበዘችው። [13] ካሳም ያለውን ጥንካሬ ግምት ውስጥ በማስገባት ለመነን ባቀረበው ጥያቄ መሰረት የራሱን ሰራዊት እንደያዘ የቋራ አስተዳዳሪ ሆኖ ተሰየመ። በዚያውም የራስ አሊን ልጅ ተዋበች አሊን በ1839ዓ.ም. አገባ።[18] አዲስ ማዕረግ የተጎናጸፈውን የልጁን ባል ራስ አሊና እናቱ ወይዘሮ መነን ድሃ አደግነቱን አስመልክተው ንቀት በተሞላው መልኩ ያስተናግዱት ነበር። ከዚህ በተረፈ የመነን ርስት የሆነ ደምቢያም የቋራን ክፍሎች ስለያዘ የቋራ ገቢ በጣም አንስተኛ ነበር። በዚህና መስል ምክንያቶች በሚስቱ ድጋፍ በመነን ላይ አመፀ፣ ስሙንም አባ ታጠቅ በማለት ደምቢያን ወረረ።[19] የቴወድሮስን ወርራ አድገኛነት ያልተረዳችው ወይዘሮ መነን በደጅ አዝማች ወንድይራድ የሚመራ አንስተኛ ሃይል አድርጋ ጦር ላከችበት። ይህ ጦር ሁለት ጊዜ በቴወድሮስ ተሸነፈ። በምስራቅ፣ በጎጃም መነንና ልጇ አሊ በጦርነት ተጠምደው ስለነበር የጎንደር ከተማን ለቀው ወደጎጃም ጦራቸውን ይዘው ዘመቱ።[13]
የተገኘውን አጋጣሚ በመጠቀም ጥር 1840 ላይ የጎንደር ከተማን ቴወድሮስ ተቆጣጠረ።[13] የራሱን ባለስልጣኖች በከተማው ላይ ከሾመ በኋላ ለአሊ ይገባው የነበርውን ግብር ሰበሰበ፣ ቀጥሎም ከነገስታቱ ጎተራና ከከባቢውም መንደሮች እህልን መዘበረ።[15] ከጎጃም መልስ፣ በጣና ሃይቅ በስተሰሜን በተደረገ ጦርነት እቴጌ መነን ጭኗ ላይ ቆስላ ከባሏ ከሳልሳዊ አጼ ዮሃንስ ጋር በቴወድሮስ ታሰረች።[13] እኒህ እሰርኞችን ለማስለቀቅ በተደረገ ውይይት ቴወድሮስ የደጅ አዝማችነትን ማዕረግ ከራስ አሊ አገኝ። እንዲሁም ደምቢያ ለቋራ ተመልሰ። በአንጻሩ ቴወድሮስ የአሊን ሰራዊት ለመዋሃድ ተስማማ።[15]
ቴወድሮስ የመጀመሪያው የዘመናዊ ጦር መሳሪያ ውጊያ የገጠመው በዚሁ በደጅ አዝማችነት ወራት ነበር። ደባርቅ ላይ ሰፍሮ የነበረውን በሙሃመድ አሊ የሚመራ የግብጽ ወራሪ ሃይል ለማጥቃት ከ16,000 ሰራዊት ጋር መጋቢት 1840 ላይ ዘመቻ አድርጎ፣ ምንም እንኳ የርሱ ሃይሎች ቁጥር ከግብጾቹ ቢበልጥም በግብጾቹ ዲሲፕሊንና ዘመናዊ ጦር መሳሪያ ምክንያት ተሸነፈ። ይህ ጉዳይ ቴወድሮስን እጅጉን ያስደነቀ ኩነት ነበር።[15] ከዚህ በኋላ ነበር ቴወድሮስ ዘመናዊ ጦር መሳሪያን ለማግኘትና ዘመናዊ የጦር ስልትን ለመማር ከፍተኛ ፍላጎት ያደረበት።[20]
ጦርነትና ንግሥና
ለማስተካከል
ከትንሹ አሊ ጋር ጥል
ለማስተካከል
የቴዎድሮስ ጦር ግንባሮች ከ1845 እስከ 1847
የምሽግ ቅጥሮች በፋሲል ግቢ፣ ጎንደር ከተማ
ቴዎድሮስ ከሱዳን ጋር ለጦርነት በወጣበት ወቅት ቋራ ላይ ይዘርፉ የነበሩትን አማጺወች ሲመለስ ቀጣ። በዚህ መንገድ የቋራ ግዛቱን ካጸና እኋላ ከከባቢው ተገዳዳሪወች ይበልጥ ጠነከረ።[17] ጥር 1840 ላይ ራስ አሊ ቴወድሮስ ወደ ደብረ ታቦር እንዲመጣ ለሁለተኛ ጊዜ ቢልኩበትም ባለመሄዱ በሁለቱ መካከል የመጀመሪያው ጥል ታየ።[20] ከ1841- 42 ለተወሰነ ጊዜ በአገው ምድር ዘመቻ ካደረገ በኋላ ወደ ቋራ ተመለሰ።[17] 1844 ላይ ከራስ አሊ ጋር ፊት ለፊት በመጋፈጥ ወደ ዙፋን የሚያደርገውን ጉዞ ጀመረ።
ከዚህ ዓመት በኋላ ታላላቅ የዘመነ መሳፍንት ባላባቶችን ተራ በተራ በመውጋት አሸነፋቸው። በኒህ ጦርነቶች "የላቀ የውጊያ ስልትንና ጥበብን" በማሳየት ወታደራዊ ብቃቱን አስመዘገበ። [21] በ1844 መጨረሻ አካባቢ ከራስ አሊ ጋር የገባውን ውል ሙሉ በሙሉ በማፍረስ ራስ አሊ ወደ ጎጃም ሊያደርገው በነበርው ዘመቻ እንደማይሳተፍ አስታወቀ።[20] ራስ አሊም ለብዙ ወራት ጦር በመላክ ቴወድሮስን በቋራ ውጊያ ገጠመው 7። በስተመጨረዣ መስከረም 1845 ላይ አሊ ጎሹን የቋራ ገዢ አድርጎ በቴወድሮስ ላይ ሾመበት።[22] ይህ አዲሱ ሹም ቴወድሮስን ለመግጠም ወደቋራ ከሰራዊቱ ጋር ተመመ።
በዘመነ መሳፍንት ላይ ጦር ስለመክፈቱ
ለማስተካከል
ጥቅምት 27፣ 1845 ላይ ቴወድሮስ የድሮ አለቃውን የጎጃም ባላባት ደጅ አዝማች ጎሹ ዘውዴን በጉር አምባ ጦርነት ገጥሞ አንድ ቀን ሙሉ በተደረገ ውጊያ ደጅ አዝማች ጎሹ ስለወደቁ በቴወድሮስ አሸናፊነት ተጠናቀቀ።[21] ይህ በጊዜው እንደ ታላቅ ድል የታየ ሲሆን ጉር አምባ ለጎንደር ከተማ በጣም የቀረበ ቦታ ስለነበር የቴወድሮስን የወደፊት ምኞት ያመላከተ ጦርነት ነበር። በዚህ ድል የተደናገጠው ራስ አሊ ምንም እንኳ ከቴወድሮስ የዕርቅን መልዕክት ቢላክለትም የጎንደር ከተማን ለቆ ወደ ደብረ ታቦር አመራ። ቴወድሮስ ብዙም ሳይቆይ የጎንደር ከተማን ያዘ።[22]
ራስ አሊ ደብረ ታቦር ላይ ሆኖ የየጁን፣ የወሎና የትግራይን ጦር አንድ አድርጎ ቴወድሮስን ለመውጋት ለ3ቱም ክፍሎች ጥሪ አደረገ።[23] ጥር 1845 ላይ የትግራዩ ባላባት ደጅ አዝማች ውቤ ከራስ አሊ ጋር ትብብር እንደፈጠሩ ሰማ፡ ይህ በዘመኑ የሁለት ታላላቅ የተባሉ ሰራዊቶች ቅንጅት ነበር። መጋቢት ላይ የጠላት ጦር ወደርሱ እየመጣ እንደሆነ መረጃ በማግኘቱ ከጎንደር ከተማ 3ሰዓት የእግር ጉዞ ላይ ባለው በ ጎርጎራ ቢሸን ላይ ሰራዊቱን አሰፈረ። ሚያዚያ12፣ 1845 ላይ በዚሁ ቦታ በተደረገ ጦርነት በየጁው ደጅአዝማች ብሩ አሊጋዝ የሚመራው ጦር እንዳለ ተደመሰሰ። በዘመነ መሳፍንት ላይ ጦርነት የከፈተው ካሳ በጦርነቱ የራስ አሊንና የደጅ አዝማች ውቤን ሶስት ደጅ አዝማቾች ገደለ።[22] ከዚህ ድል በኋላ ወደ ጎንደር ከተማ ተመልሶ የተቀሩትን ሁለቱን መሪዎች ፣ ውቤንና አሊን፣ ለመደምሰስ ይዘጋጅ ጀመር።
ግንቦት 1845 ላይ ደብረ ታቦር ላይ ዘመቻ አድርጎ ከተማይቱን መዘበረ። አማቱን ራስ አሊንም ቢያሳድደው ጎጃም ላይ መሸገ።[22] ቀጥሎም በሰኔ29፣ 1845 ላይ አይሻል በተባለ ቦታ ጦርነት ገጥመው ቴወድሮስ ራስ አሊን አሸነፈ፣ እቴጌ መነን ሊበንንም ማረከ። የአይሻል ጦርነት በዘመኑ እጅግ በደም የጨቀየ አስክፊ ጦርነት ነበር።[23] ብዙ ታሪክ አጥኝወች ይህ የአይሻል ጦርነት የዘመነ መሳፍንት ማብቂያ እንደሆነ ይስማማሉ። [24][25]
ከዚህ በኋላ ሁሉ በሁሉ ጦርነት የሚከፍትበትና ሃይለኛ ባላባቶች ተቀራምተው አገሪቱን የሚያስተዳድሩበት ዘመነ መሳፍንት አበቃለት። በዚህ ወቅት እንደ ጥንቱ አንድ ጠንካራ ሰው ከሌሎች ልቆ አገሪቱን የሚያስተዳድርበት ሁኔታ ተፈጠረ።[23] ከአይሻል ጦርነት በኋላ ራስ አሊ ወደ የጁ ሸሹ፣ 1848 ላይ በዚያው በየጁ አረፉ።[23] ከ18ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀመሮ የገነነው የየጁ ሃይልና የራስ አሊ ጥንካሬ አይሻል ላይ አበቃ።[26] ከዚህ ድል በኋላ ቴወድሮስ የመላው ሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ መሪ ቢሆንም ቅሉ አጠቃላይ መሪ ለመሆን የተቀሩትን የሰሜን ባላባቶች ማሸነፍ ነበረበት። ግንቦት 1846 አምባ ጄበል ላይ ከጎርጎራ ቢሸን ጦርነት አምልጦ የነበረውን ብሩ ጎሹን ተዋግቶ በመማረክ ለሚለቀጥሉት 14 አመታት እስረኛው አደረገው።[27] ትንሽ ቆይቶም ቴወድሮስ የላስታውን ፋሪስ አሊን ደመሰሰ።[22]
ከአቡነ ሰላማ ጋር ስምምነት፣ የደራስጌ ጦርነት
ለማስተካከል
የተዋበችና የንጉስ ቴወድሮስ መቁረብ
በወቅቱ ዙፋን ላይ ለመውጣት አንድ ቀሪ እንቅፋት በቴዎድሮስ ላይ ተጋረጠ፣ እርሱም የሰሜኑ ደጃዝማች ውቤ ነበር። ከአይሻል ጦርነት በኋላ ራሱ ውቤ ከቴወድሮስ ጋር እርቅን በመሻት የተለያዩ ስጦታን ላከለት። ቴዎድሮስ በላስታና በጎጃም ቀሪ ዘመቻወችን ሲያደርግ ከኋላው በሰሜውን ውቤ ጦር እንዳይከፍትበት ሲል የውቤን ስጦታወች ተቀበለ።[27] በዚህ ስምምነት መሰረት የቴዎድሮስ ሰራዊት ትግራይን መልቀቅ ጀመረ ሆኖም ግን አቡነ ሰላማ ከትግራይ ወደ ጎንደር እንዲመጡ አደረገ።[17] አቡነ ሰላማ ከግብጽ የመጡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ክርስቲያን ፓትሪያርክ ነበሩ። ደጅአዝማች ውቤ እራሳቸውን ለማንገስ ከግብጽ ያስመጧቸው ነበሩ። የቴወድሮስ አላማ አቡነ ሰላማን ከርሱ ዘንድ በማድረግ የቤተክርስቲያኗን ፈቃድ ለማግኘትና አገሪቷን እንደገና ለመገንባት ነበር።[27] ወዲያውም ቴወድሮንና አቡነ ሰላማን የሚያግባባ አንድ አላማ ተገኘ ፡ አንዲት ጠንካራ ቤ/ክርስቲያን በአገሪቱ እንዲኖር ማድረግ። በዘመኑ ሶስት ልደት የሚባል ትምህርት ተነስቶ ይህን ሃሳብ በሚያነሱና በተዋህዶ ተከታዮች መካከል ከፍተኛ ክርክር ነበር።[28] ይህን ክፍፍል ለማስወገድ ሐምሌ 1846 ላይ በቴዎድሮስ የሚመራ የአምባ ጫራ ጉባኤ ተጠራ።[27] ለተዋህዶ ተቃዋሚወች ቴወድሮስ ጠየቃቸው፡ "አቡነስ ሰላማን እንደመሪያችሁ ታውቁታላችሁ?" እነርሱም ለስወ "አዎ" አሉት። ያን ጊዜ መልሶ ጠየቃቸው፡ "እንኪያስ ልጆቼ ከአቡኑ የተለየ የሚያስተምሩ መናፍቅ ናቸው ።" ከዚህ በኋላ ለ3 ቀን ያለምግብና መጠጥ ትቷቸው ሄደ፣ ከዚህ በኋላ ጥፋታቸውን አመኑ።[29] ከዚህ ስምምነት በኋላ የሶስት ልደት ትምህርት ኑፋቄ ተባለና የተዋህዶ ትምህርት የአገሪቱ ብቸኛ ትምህርት ሆነ ። እኒህን ለውጦች በመፈጸሙ ከአቡነ ሰላማ ጋር ያለው ግንኙነት እጅግ ጥሩ ሆነ። በ1846 መጨረሻወቹ ቴዎድሮስ ንጉስ ተብሎ በአቡነ ስላማ ተቀባ።[30] ቴዎድሮስና ተዋበችም ጋብቻቸውን ህጋዊ በማድረግ ቆረቡ።[31]
የቴዎድሮስን ንጉስ መሆን ደጅአዝማች ውቤ ሊቀበለው አልቻለም። ስለሆነም ቴወድሮስን ለመውጋት ዝግጅት ማደርግ ጀመረ።[32] በዚህ ምክንያት ቴዎድሮስ ያለመንም ችግር ሰሜንን በመውረር ከትግራይ የካቲት 9፣ 1847 የተነሳውን ውቤን ደራስጌ ላይ ገጠመው። ደራስጌ የደጅ አዝማች ውቤ ዋና ከተማ የነበር ቢሆንም በዚህ ጦርነት ተሸነፈና ተማረከ። ከሁለት ቀን በኋላ ቴወድሮስ የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገሥት ተብሎ አክሊል ጫነ።
በደራስጌ ማርያም ዘውድ ስለመጫናቸው
ለማስተካከል
ከብዙ መራራ ትግል በኋላ የሰሜን ተፎካካሪወቹን ያስወገደው።[32] ንጉስ ካሳ ሃይሉ የካቲት 11፣ 1847 ዓ.ም. ንጉሰ ነገሥት ዘኢትዮጵያ ተብለው ዘውድ ጫኑ፣ ስማቸውም ዳግማዊ አጼ ቴዎድሮስ ተባለ።[24] ስርአተ ንግሱ የተከናወነው በደራስጌ ማርያም ቤተክርስቲያን ሲሆን የዓለምን ተገልባጭ ዘይቤ በሚያሳይ መልኩ ይኸው ቤ/ክርስቲያን ደጃዝማች ውቤ ለራሳቸው ስርዓተ ንግስ ሲሉ ያስሩት ነበር፣ ስርዓተ ንግሱንም የፈጸሙት አቡነ ሰላማ ሲሆኑ እኒሁ ጳጳስ ከግብጽ በደጅ አዝማች ውቤ ለራሳቸው ንግስና የመጡ ነበሩ። [24]
አጼ ቴዎድሮስ ንግስናቸውን ያወጁበት ሰገነት፣ስሜን ጃናሞራ፣ደረስጌ ማርያም
አጼ ቴወድሮስ 1847፣ በደራስጌ ማርያም ዘውድ ሲጭኑ፡- ቀይ ቆብ የደፉት አቡነ ሰላማ ሲሆኑ ከንጉሱ አጠገብ ተዋበች አሊ ትታያለች። ስዕሉ ከዚያው ዘመን የመነጨ በኋላ ከአድዋ ቤ/ክርስቲያን ወደ እንግሊዝ የተወሰደ
አጼ ቴዎድሮስ በመጀመሪያወቹ የአገዛዝ ዘመናቸው ራሳቸውን ከሰሎሞናዊው ስርወ መንግስት የተለዩ እንደሆነ ለማሳየት ሞክረዋል ይህም በዘመነ መሳፍንት የደረሰው የግብረገብና ፖለቲካ መላሸቅ ምክንያት ስርወ መንግስቱ በህዝቡ ዘንድ ዋጋው ረክሶ ነበር [33]። በዚህ ምክንያት የአጼ ቴወድሮስ የመጀመሪያወቹ የአገዛዝ ዘመናት ከ1270ዓ.ም. ይኩኖ አምላክ ጀምሮ ሲወርድ ሲዋርድ የመጣውን የአገሪቱን አሰራር በጭንቅላቱ የደፋ ነበር። ሆኖም ግን በኋላ ላይ አጼ ቴዎድሮስ በእናታቸው የአጼፋሲለደስ ዘር እንደሆኑ ለማሳየት ሞክረዋል፣ ስለሆነም በአጠቃላይ መልኩ በአሁኑ ዘመን የሰለሞናዊ ስርወ መንግስት አካል እንደሆኑ ይጠቀሳል [34]። የአጼ ቴዎድሮስ ዙፋን ላይ መውጣት በ1845 በአይሻል ጦርነት ተጀምሮ የነበረውን የዘመነ መሳፍንት ስርዓተ ቀብር አጠናቋል። ብዙ ታሪክ ተመራማሪወች የካቲት11፣ 1847 የዘመናዊት ኢትዮጵያ ታሪክ ጅማሬ እንደሆነ ይስማማሉ 2። ሪቻርድ ፐንኸርስት እንደጻፈ፡"የካሳ ሃይሉ ከፍ ማለት አዲሱን የኢትዮጵያ ታሪክ የከፈተ ክስተት ነበር 3"።
አጼ ቴዎድሮስ የዙፋን ስማቸውን የመረጡት ከፍካሬ እየሱስ ሲሆን ይህ መጽሃፍ የሚያትተው ስለሚመጣው አለምና በ15ኛው ክፍለ ዘመን ስለነበረው በዘመኑ ኢትዮጵያውያን ዘንድ እጅግ ተወዳጁ ስለነበር ንጉስ ቀዳማዊ አጼ ቴወድሮስ ስርዓት እንደገና በኢትዮጵያ መንሰራፋት ነበር። ይሄው የጥንቱ ንጉስ፣ ምንም እንኳ የአገዛዙ ዘመን እጅግ አጭር ቢሆንም፣ የፈጸመውም ጥሩ ተግባራት በታሪክ ጅረት ተሽርሽሮ ቢጠፋም በጥንቶቹ ኢትዮጵያውን ዘንድ ምንጊዜም የማይረሳ ተወዳጅ ንጉስ ነበር። ከሰራቸው ስራወች አንዱ ከይኩኖ አምላክ ጀምሮ ለቤተክርስቲያን ሲወርድ ሲዋርድ የመጣውን የቤተክርስቲያን መሬት ለገበሬወች ማከፋፈሉ ነበር። በፍካሬ እየሱስ መሰረት፣ ቀዳማዊ ቴዎድሮስ እንደገና ከሞት ይነሳና ፍትህና ሰላም አስፍኖ "ሁሉም ከሚፈጠረው ደስታና ሰላም ተካፋይ" የሚሆንበት ግዛት ያንሰራፋል የሚል ነበር [35][36]። በ1830ዎቹ የዘመነ መሳፍንት ጦርነቶች በተሰቃየው ህዝብ ዘንድ ይህ የፍካሬ እየሱስ ትንቢት ከመንደር መንደር የገነነ ነበር።[30]
አጼ ቴዎድሮስ፣ ይህ "የአገሪቱን የታሪክ አቅጣጫ የሚቀይር" የሚመጣው ንጉስ ነኝ ብለው ያምኑ እንደነበር ለማመን አይከብድም 7። በስርዓተ ንግሳቸው ላይ ባደርጉት ንግግር አገሪቷን አንድ ለማድረግና እንደገና ለመገንባት ያላቸውን ከፍተኛ ፍላጎት ገልጸዋል። የቴወድሮስን የህይወት ታሪክ የጻፈው ስቬን ሩቤንሰን አፄ ቴወድሮስ ስልጣን ላይ ሲወጡ በአይምሮአቸው ውስጥ የነበረውን ዕቅድ እንዲህ ሲል ይዘግባል፡
"የቴዎድሮስ ስሜት እንደቀደሙት ነገስታት ሳይሆን የተለየ ነበር፡ ለእርሱ የባላባቶች ትርምስ፣ የግብረገብ መላሸቅ፣ የቴክኖሎጂ ኋላቀርነት የአገሪቱን መኖር ጥያቄ ውስጥ የጣሉ ጉዳዮች ነበሩ። ያወጃቸው ለውጦች፣ የተከተላቸውና ሊተገብራቸው የፈለጋቸው ፖሊሲወች፣ እያንዳንዱን ችግር ለመፍታት ያሳየው እልከኝነት፣ የሚያሳዩት የንጉሱ አላማ ብሔራዊ ተሃድሶና አገሪቱን ወደ ዘመናዊ አገር ማሻገር እንደነበር ነው [37]"
የቴወድሮስ መንግስት፡ አንድነትና ሥልጣኔ
ለማስተካከል
ዘመቻ ወደ ወሎና ሸዋ
ለማስተካከል
በ1848 የቴዎድሮስ ግዛት ወሎን፣ ጎንደርን፣ ትግራይን፣ ጎጃምን፣ ሸዋን እና እንዲሁም ከፊል ኤርትራን ያጠቃልል ነበር
ወታደር አጼ ቴዎድሮስ
ከሁለት አመት የማያቋርጥ ዘመቻ በኋላ የነገሱት አጼ ቴወድሮስ ለማረፍ አልፈለጉም፣ እንዲያውም ዋናዋና ታላቁ ግባቸውን እውን ለማድረግ ወደ ደቡቡ ታሪካዊ የኢትዮጵያ ክፍል መዝመት ግድ አላቸው 9። የሰሜኖቹን ባላባቶች በማሸነፍ ብቻ አለመታቀባቸው በታሪክ ጸሃፊው ባህሩ ዘውዴ ዘንድ ንጉሱ "ሰፋ ያለ ራዕይ" እንደነበራቸው የሚያሳይ ሆኖ ተገኝቷል።[24] የደራስጌው ስርዓተ ንግስ የዘመነ መሳፍንትን ማብቃት ሲያሳይ የሸዋውና የወሎው ዘመቻ በአንጻሩ በአጼ ምንሊክ የተጠናቀቀውን የኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ማዕከል ወደ ደቡብ ማምራት አመላካች ነበር[24]።
የወሎና የሸዋ በራስ መተዳደር በርግጥም ንጉሱ የነበራቸውን የማዕከላዊ አንድ ኢትዮጵያ ራዕይ አደጋ የጣለ [38]ስለሆነ ዘመቻው ግድ የሚል ነበር [39]። በመጋቢት ፲፰፻፵፯ ዓ.ም በፆም ወቅት አጼ ቴዎድሮስ ወደ ወሎ ዘመቻ አደረጉ።[24] ምንም እንኳ ይህን ዘመቻ ወሎ ውስጥ ይገኙ የነበሩት ፯ ጎሳወች ተባብረው ለማሸነፍ ቢሞክሩም የቴዎድሮስ ሰራዊት በመስከረም ፲፪ ቀን ፲፰፻፵፰ ዓ/ም መቅደላን በመቆጣጠር ድል አደርጋቸው።[24] መቅደላ እንግዴ በኋላው ዘመን የአጼ ቴወድሮስ የመንግስት ማዕከልና ዋና ምሽግ የሆነ ነው [24]። የወሎ ዋና ዋና መሪወች ከተማረኩ በኋላ አመጽ እንዳያስነሱ በቴወድሮስ መቅደላ ላይ ታሰሩ።[39]
የወሎው ድል ለአጼ ቴወድሮስ ትልቅ ስልታዊ ጠቀሜታ ነበረው ምክንያቱም ወደ ሸዋ በሚያደርጉት ዘመቻ የኋላቸው ለጥቃት አይጋለጥምና።[40] ሸዋ በዚህ ወቅት ከዘመነ መሳፍንት ትርምስ የተገላገለ ክፍል ስለነበር ከሰሜኑ ኢትዮጵያ በተለየ መልኩ ሰላም የሰፈነበትና ሃብታም ነበር።[41] ጥቅምት 1848 ላይ በድንገት የአጼ ቴዎድሮስ ሰራዊት ከወሎ ተነስቶ ሸዋ ገባ።[39] የንጉሰ ነገሥቱ ሰራዊት ድንገተኛ አመጣጥ የሸዋን ሰራዊት ስለከፋፈለው በጥቅምት አጋማሽ ላይ በአጼ ቴዎድሮስና ንጉሥኃይለ መለኮት ሣህለ ሥላሴ ሠራዊት መካከል በተደረገ ጦርነት የአጼው ጦር የባለወርቅ ጦርነት ተብሎ የሚታወቀውን ውጊያ ድል አደረገ። ዘመቻው ባጠቃላይ ፭ ወር የፈጀ ነበር።[24] መንዝ ግድምና ኤፍራታ በቴዎድሮስ ስር ሲወድቁ ሌሎች የሸዋ ክፍሎች ግን በሰይፉ ሣህለ ሥላሴ፣ የንጉሥ ኃይለ መለኮት ወንድም መሪነት የቴዎድሮስን ጦር በመከላከል ቆዩ [24]። በራስ ዳርጌ የሚመራው የንጉሠ ነገሥቱ ጦር ህዳር 1848 ላይ በበረከት ጦርነት አሸነፈ [42]። በመካከሉ ኅዳር ፱ ቀን፣ ንጉሥ ኃይለ መለኮት በሕመም አረፉ። በዚህ ምክንያት የሸዋ ወታደሮች ዓላማ የንጉሡን ልጅ ምኒልክን ከቴዎድሮስ እጅ ተከላክሎ ማዳን ሆነ። ሆኖም ግን ልጅ ምኒልክ በቴዎድሮስ እጅ በመውደቁና ቴዎድሮስም እንደልጃቸው ሊያሳድጉት ቃል በመግባታቸው የካቲት ፲፰፻፵፰ ዓ/ም ላይ አንኮበር ሲገቡ በቀሳውስትና አንኮበር መሪወች ዘንድ ተቀባይነትን አገኙ።[41] ቀጥሎም ንጉሰ ነገስቱ በጊዜው የነበረውን የሸዋ አስተዳደር በመቀየረ መርድ አዝማች በሚለው የጥንት ማዕረግ የንጉሥ ኃይለ መለኮት ወንድም የነበሩትን ኃይለ ሚካኤል የሸዋ አስተዳዳሪ አድርገው ሾሙ።[43]
ለ፪ መቶ ክፍለ ዘመን ተከፋፍሎ የነበረውን የኢትዮጵያ ግዛት አጼ ቴዎድሮስ በ፫ አመት ዘመቻ በንዲህ መልኩ አንድ አደረጉ 11። በ፲፰፻፵፰ ዓ/ም አጋማሽ ላይ ሸዋን ጎጃምን ወሎን ትግራይንና ጎንደርን አንድ ላይ በመግዛት፣ በ፵፯ ዓመታቸው፣ የዘመነ መሳፍንት የመጨረሻ ባላባትና የአዲሱ ዘመናዊ አገር የመጀመሪያ ንጉሠ ነገሥት ለመሆን በቁ። በዚህ ወቅት የአገሪቱ ዋና ከተማ ከጎንደር ወደ ደብረ ታቦር ተዛውሮ ነበር 9።
የአዲሱ ንጉሠ ነገሥት የመጀመሪያ ስራዎች
ለማስተካከል
የቴዎድሮስ መነሳት የዘመናዊ ኢትዮጵያ ታሪክ መጀመሪያ ነው፣ ለዚህም ምክንያቱ የፈጸሟቸው ለውጦች ናቸው [43]። ከርሳቸው በፊት ከነበሩ ነገሥታት በተለየ መልኩ ቴዎድሮስ አገሪቱን ወደ ዘመናዊ አገር ለማሻገር ያሳዩት ፍላጎት ንግሰ ነገሥት በነበሩበት ወቅት የነበራቸው ወጣትነትና።[44] ከአደጉበት ከቋራ ነባራዊ ሁኔታ የመነጫል። ቋራ በዘመኑ ከሱዳን የማያቋርጥ ውጊያ የሚደረግበትና በዚያ የሚኖረው ህዝብ ከመካከለኛው መንግስት የሚያገኘው ምንም እርዳታ ስላልነበር ህዝቡ እጅግ የተሰቃየበት ነበር።[45] ቀሳውስቱም ቢሆን በጎጥ ተከፋፍለው የየራሳቸው ሃይማኖታዊ ስርዓት በመተለም የተዋህዶ ቤተክርስቲያናን ከብዙ ቦታ ለመክፈል የሚገዳደሩበት ዘመን ነበር።[45] የገጠሩም ክፍል በባላባቶች የርስ በርስ ጦርነት የተሰቃየ ነበር።[45] የአገሪቱ ሁኔታ ንጉሰ ነገስቱ ዘመነ መሳፍንትን ለማጥፋት እንዲነንሳሱ አደረገ።[44] በጊዜው የነበረው የእንግሊልዙ ቆንጽላ ዋልተር ፕላውዴን ንጉሰ ነገሥቱ የኢትዮጵያን ቀደምት ታላቅነት ለመመለስ ዋና አላማ እንዳላቸው ሳይመዘግብ አላለፈም፣ በፕላውዴን አስተሳሰብ ይሄ የንጉሰ ነገስቱ ዋና አነሳሽ አላማ ነበር።[46] ከዚህ አንጻር የቴዎድሮስ የንግስና መጀመሪያ አመታቶች በብሄራዊ ፍትሕ፣ ርህራሄና የደሃ አደጎችን ህይወት በማሻሻል ላይ ያተኮረ ነበር።[30][47]
ቴዎድሮስ ቀደምት የአገሪቱ መንገድ ሰሪ ነበር።[48] በዜና መዋዕሎችና የውጭ አይን እማኞች መሰረት ቴዎድሮስ በራሱ በእጁ መንገድ በመስራት ሌሎች እንዲከተሉት ይመራ ነበር።[48] ንጉሱ ከ"ሌት እስከ ምሸት በራሳቸው እጅ ድንጋይ ይፈነቅሉ እንዲሁም ጎርባጣውን ክፍል ያቃኑ" ነበር። በምሳሌ የሚመራው ቴዎድሮስ እርሱ እየሰራ ሌሎች ተከታዮቹ ሊበሉም ሆነ ሊያርፉ አይደፍሩም ነበር።[48] ሌሎች መንገድ ሰሪወችንም እጅግ ይረዳ ነበር። ደብተራ ዘነብ እንዲህ ሲል ይዘግባል፡
ያነግዜም፡ንጉሱ፡ወደ፡ዋድላ፡ሄዱ። የንምሳ፡ሰው፡አቶ፡ሰንደል፡የቤተ፡ሐርን፡መንገድ፡ያበጁ፡ነበር። ከንጉሥ፡ቴዎድሮስም፡በተገናኙ፡ጊዜ። አቶ፡ሰንደል፡የሚረዳኝ፡አጣሁ።ብቻዬን፡ሆንኁ፡አሉ። ንጉሡም፡እጅግ፡ተቆጡ፡ይኽ፡ከሩቅ፡አገር፡መጥቶ፡ሲገዛ።ያገሬ፡ሰው፡እምቢ፡ሊል፡ብለው፡የዋድላውን፡ምስለኔ፡ይመር፡ጎዳናን፡ገርፈው፡አሰሩዋቸው። ለአቶ፡ሰንደልም፡ንጉሥ፡የሚቀመጡበትን፡በቅሎ፡መጣምር፡ኮርቻ፡የተጫነ፡ከነስራቱ፡ቀሚስዎን፡ሱሪዎን፡ሺ፡ብር፡አድርገው፡ሰጧቸው። ለአቶ፡ቡላዴ፡ለእንግሊዙ፡ሶስት፡መቶ፡ብር፡ሰጡ። ለንምሳ፡ሰዎች፡ለበንደርና፡ለኪንጽሌን፡ለማየር፡፮፻ብር፡ሰጧቸው። ቀሚስ፡ድርብ፡እያለበሱ፡የጨጨሆን፡ መንገድ፡ያበጁ፡ነበር።[49]
ቴዎድሮስ ቀደምት የተንሰራፋውን የባሪያ ንግድ ስርዓት ያጠቃ ንጉስ ነበር [50]። በዚህ ወቅት ባሪያ መሸጥም ሆነ መለወጥ እንዲሁም ማጓጓዝን የሚያግዱ ብዙ ድንጋጌወችን ንጉሱ በማወጅ ቀደምት የባርነት ስርዓት ተቃዋሚ ንጉስ ሆነ።[29] ለምሳሌ ጎጃም፣ ባሶ ውስጥ ባደረገው ዘመቻ በገበያው የተገኙ ባሪያወችን በነጻ ለቋል። ወሎ ውስጥ የተማረኩ ባሪያወች እንዳይሸጡ አግዷል።[50] ሆኖም ግን ከህጉ ውጭ በኮንትሮባንድ ውስጥ ለውስጥ በአገሪቷ ዳርቻወች ባሪያ መሸጡና መለወጡ አላቆመም።[29]
ከባህል አንጻር የአማርኛ ስነ ጽሁፍ በኒሁን ንጉሥ ዘመን ማደግና መሻሻል አሳይቷል። ከፍተኛው የመንግስት ስራ በአማርኛ ይካሄድ ነበር።[50] ዜና መዋእላቸውን በአማርኛ ለመጀሚርያ ጊዜ ያስጻፉ ንጉሥ ነበሩ።[51]፣ ከዚህ በፊት በግዕዝ ነበር። ከዚህ በኋላ አማርኛ የአገሪቱ ብሔራዊ ቋንቋ ሆነ።[52]።ቴዎድሮስ ከግዕዝ ይልቅ ሰወች በሚረዱት አማርኛ መጽሃፍ ቅዱስ እንዲተረጎም አደርጉ።[48] የመጀመሪያው የጂዖግራፊያ መጽሃፍ በአማርኛ የታተመውም በኒሁ ንጉስ ዘመን ነበር። ህዝቡ ለጋብቻ ከፍተኛ ዋጋ እንዲሰጥም በጣም ጥረት አድርገዋል፣ እራሳቸውም በአንድ ሴት በመወሰን መሪ ምሳሌ ለመሆን ሞክረዋል።[48] ከቴዎድሮስ በፊት ይሰራበት የነበረውን ከወገብ በላይ እራቁት መሆን የአለባበስ ዘዴን በማስቀረት ሹሞች በጥሩ ሁኔታ እንዲለብሱ አድርገዋል። በአጠቃላይ ህዝቡ የሃይማኖትና የባህል ህጎችን አጥብቆ እንዲከተል ጥረት አድርገዋል።[48]
ከአስተዳደር ስልት አንጻር ቀዳማዊ አጼ ኃይለ ስላሴ እስከፈጸሙት ድረስ የነበረውን አገሪቱን በማዕከላዊ ሃይል የማስተዳደር ስራ ጀምረዋል። በአዲሱ ስርዓት መሰረት የግብር እና የፍርድ ባለስልጣናት ከማዕከላዊ መንግስት ደመወዛቸውን እንዲያገኙ ተደረገ፣ ይህም በየቦታው የነበሩ ባላባቶችን የመፍለጥ የመቁረጥ ሃይል የቀነሰ ተግባር ነበር።[53] የሆኖ ሆኖ ንጉሡ የገዥውን መደብ ሙሉ በሙሉ አልቀየሩም፣ አንድ አንድ ገዥወች በነበሩበት እንዲቀጥሉ አድርገዋል።[43] ለምሳሌ የትግራይ ገዥ የነበሩት ደጅ አዝማች ሰባጋዲስ ዘር የሆኑትን ካሳ ምርጫን በትግራይ ሾሙ፣ እንዲሁም የንጉስ ሳህለ ስላሴ ዘር የሆኑትን ሃይለ ሚካኤልን በመሾም በየቦታው የነበሩትን የሃይል ማዕከላት በነበሩበት እንዲጸኑ አድርገዋል።[43] በአንዳንድ ክፍሎች የራሳቸውን ዘመዶች ስልጣን ያወጡበት ሁኔታ ይገኛል፣ ለምሳሌ ራስ እንግዳን በጎጃም[54]። ይህ ስርዓት በመጀመሪያ እጅግ የተሳካ ነበር ምክንያቱም በዘመነ መሳፍንት እንኳ ሳይቀር ጠንካራ ባላባቶች ለንጉሳዊው ስልጣን የመገዛት ባህርይ ያሳዩ ነበርና። ከሸዋ መርዕድ አዝማች ሃይለ ሚካኤል በየጊዜው ወደ ንጉሱ የጓዙ ነበር። ትግራይ ደግሞ ለንጉሱ ዋና የገቢ ምንጭ ነበር (200፣000 ማሪያ ቴሬሳ በአመት)፣ ከበጌምድር የሚያገኙት 50፣000 ማሪያ ቴሬሳ ብቻ ነበር።[54] ሆኖም ግን አንድ አንድ ጥቃቅን ባላባቶች አመጽ ለማስነሳት መመኮራቸው አልቀረም፣ ስለሆነም ንጉሱ ሰራዊቱን ማሻሻል እንዳለባቸው ተገነዘቡ።
አጼ ቴዎድሮስ በራሳቸው እጅ እየቆፈሩና እያስቆፈሩ እንዲሁም በዲናሚት እይደለደሉ መንገድ ሲያሰሩ
ዘመናዊ ሠራዊት
ለማስተካከል
ሠራዊቱ በፖለቲካው ውስጥ ባለው መሰረታዊ ተፅዕኖ ምክንያት ንጉስ ቴዎድሮስ በዚህ ክፍል ላይ ብዙ ትኩረት አድርገዋል። እራሳቸውን ከስሎሞኑ ስርወ መንግስት በመጀመሪያ የአገዛዛቸው ዘመን በማራቃቸው ብቸኛው ወደላይ የሚያወጣቸው መሰላል የውትድርና ብቃት እንደሆነ ጠንቅቀው ተረዱ።[54] አገራዊ ሠራዊቱን ለማጠናከርና ብሔራዊ አንድነትን እውን ለማድረግ፣ ዋልተር ፕላውዴን "ታላቁ ለውጥ" ያለውን አጼ ቴዎድሮስ አከናወኑ 9። ይህ ታላቅ ለውጥ በ3 አብይ ክፍሎች ላይ ያተኮረ ነበር፡ ፩.መዋቅር ፪.ዲሲፕሊንና ፫.ትጥቅ ናቸው።[54] እኒህ ለውጦች ከሞላ ጎደል የተወደዱና ለብዙ ድሎች ያበቃቸው ሲሆን ስልጣናቸውንም ለማንሰራፋት አይነተኛ ምክንያት ናቸው። እኒህ ለውጦች የአገሪቱ ዜጎች በ"አንጻራዊ ደህነነት" እንዲኖሩ ረድተዋል 9።
ከመዋቅር አንጻር ከዘመነ መሳፍንት ሲወርድ የመጣውን የተከፋፈለ የባላባቶች ሰራዊትን በአንድ ብሔራዊ ሰራዊት ቀይረዋል።[53] ከተለያዩ ክፍለ ሃገሮች የመጡት ወታደሮች በንጉሠ ነገሥቱ በተዋቀረ አንድ የጦር ክፍል ስር ተደራጁ።[55] እስካሁን ድረስ በኢትዮጵያ ሰራዊት የሚሰራበት የአስር አለቃ፣ የሀምሳ አለቃና መሰል ማዕረጎች የተፈጠሩት በዚሁ ዘመን ነበር።[55] ንጉሡን የሚያጅቡትን ወታደሮች ቁጥር በመቀነስ፣ የዚህን ክፍል እዳተኝነትን ቀነሱ።[55] ወታደሮች ከዚህ በኋላ ቋሚ ደሞዝ ተቆርጦላቸው ስለሚተዳደሩ የሰፈሩበትን ቦታ መበዝበዝ በህግ ተከለከሉ።[55] በፊውዳሉ ስርዓት ወታደሮች በረገጡበት ቦታ ያሉ ገበሬወች ምግብና መኝታ እንዲያቀርቡ ይገደደዱ ነበር።[53] ይህ ሁኔታ በንጉሠ ነገሥቱ አጥብቆ የተከለከለ ነበር።[55] ይህን በሚያሳይ መልኩ ለምሳሌ አንድ ገበሬ የ12 ጫጩት እናት የሆነችን ዶሮ እንዲያርድ በንጉሱ ወታደር ይገደዳል። ድርጊቱ ንጉሱ ድረስ ቀርቦ በዳኝነት ከታየ በኋላ ወታደሩ በሞት ሲቀጣ ገብሬው ላም ተሰጥቶት እንዲሄድ ተደረገ።[53] በዚህ ዘመን ወታደሮች ቀለብ የሚባል ገቢ ከንጉሱ የሚሰፈርላቸው ሲሆን ከዚህ ውጭ ማንም ገበሬውን ያስገደደ ወታደር ከፍተኛ ቅጣት ይቀጣ ነበር።[53]
ንጉሡ በሠራዊቱ ዘንድ እንደ ብረት የጠነከረ ዲሲፕሊን ለማቋቋም ሞክረዋል።[55] ለምሳሌ ወደ ወሎ ባደረጉት ዘመቻ ያለትዕዛዝ ጦርነት የሚገቡ ወታደሮች ያለርህራሄ ይገደሉ ነበር።[55] በሸዋው ዘመቻ እርስ በርስ ሽኩቻ ያሳዩ ወታደሮች በሙሉ በጥይት ተደብድበዋል።[55] ባህሩ ዘውዴ እኒህ ድርጊቶች ደም መፋሰሱ እንዲባባስ በማድረግ ብዙ ጥቅም አላመጡም ያላል።[55] ሆኖም ወታደሩ በራሱ ፈቃድ ብዙ ጥፋት እንዳያደርግ ረድቷል።[53]
አብዛኛው የአጼ ቴዎድሮስ ሰራዊት ጦር መሳሪያ ከጦር ሜዳ የተማረከ ነበር [55]። ቆይተው ግን ከአውሮጳ ቴክኖሎጂ በማስመጣት በኢትዮጵያ ምድር ላይ የመሳሪያ ማምረቻ ለማቋቋም ሞክረዋል።[55] ለዚህ ተግባራቸው እንዲረዳ የአውሮጳ ሚስዮኖችን በጋፋት፣ ደብረታቦር ሰብስበው መሳሪያ እንዲሰሩ አደርጉ ከዚህ ትይዩ ትምህርት ቤት በማቋቋም ጥበቡን ተማሪወች እንዲቀስሙ አደረጉ።[50] የመጀመሪያው ትክክለኛ የመሳሪያ ዝርዝር የተገኘው ከመቅደላ በአጼ ቴዎድሮስ ዘመን ነበር፡ 15 መድፎች፣ 7 አዳፍኔዎች፣ 11፣063 ጠመንጃዎች፣ 875ሽጉጦች፣ 481 ሳንጃዎችና ጥይቶችን ያጠቃልላል።[50]
ውስጣዊ ተቃውሞና ግርግር
ለማስተካከል
አስቸጋሪው የኢትዮጵያ ቤ/ክርስቲያንን ሽግግር
ለማስተካከል
አጼ ቴዎድሮስ ያሰቡትን ለውጥ በተግባር ለመፈጸም ቋሚ የተረጋጋ የመዋዕለ ንዋይ መሰረት እንደሚያስፈልጋቸው ተገነዘቡ [56]። በዘመኑ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤ/ክርስቲያን ከሁሉ ግምባር ቀደም ሃብታም ድርጅት ነበር።[57] አጼ ቴዎድሮስ የተዋህዶን ትምህርት ስለደገፉና አቡነ ሰላማም ይህ ጉዳይ ስላስደስታቸው በቴዎድሮስና በቤተክርስቲያን መካከል የነበረው ግንኙነት በመጀመሪያው የንጉሱ ዘመን መልካም ነበር። 17፣[56]። በፖለቲካው አንድነት እንደሚፈልጉ ሁሉ በሃይማኖቱም አንድነትን ማየት ይፈልጉ ነበር።[56]
የቴዎድሮስ መስቀል
በዘመኑ ቴዎድሮስ እጅግ ሃይማኖተኛና የጋብቻን አንድ ለአንድ መጽናት የሚያክብሩ፣ የቤተክርስቲያን ክፍፍልን የሚቃወሙና እንዲሁም "ከክርስቶስ ውጭ እኔ ባዶ ነኝ" የሚሉ መሪ ነበሩ። በዚህ ምክንያት ከቤተ ከርስቲያን ጋር የነበረው የመጀመሪያ ግንኙነት ጥሩ የነበር ቢሆንም የቴዎድሮስና የአቡነ ሰላማ (እንዲሁም መላው የቤተክርስቲያኒቱ ቀሳውስት) ግንኙነት ቀስ እያለ እየተበላሸ ሄደ፣ ለዚህም ምክንያቱ ቤተክርስቲያኒቱን ለመለወጥ ያደረጉት አንድ አንድ ተግባር ነበር። ከቤተክርስቲያን ጋር ያለው ጥል በተለይ ፈጦ የወጣው የመሬት ይዞታን ለማሻሻል ያቀዱትን ሃሳብ ባሰውቁ ጊዜ ነበር። ለምሳሌ በ1848 ዓ.ም. ቀሳውስቱን ሰብስበው እንዲህ አሏቸው፡" እኔስ ምን ልብላ፣ ወታደሮቸስ? ግማሹን መሬት የመስቀል መሬት ብላችሁ ትወስዳላችሁ፣ ግማጩን ደግሞ ሪምና ገዳም 19፣[56]"። መሬቱን ለግብር ከፋይ ገብሬወች በማከፋፈል አገሪቱ ላይ ሊያካሂዱት ላሰቡት መሻሻል ወጭ ቋሚ ገቢ ለማግኘት ነበር። 1852 ላይ የመሬት የዞታ ማሻሻሉ ስራ በከፊልም ቢሆን ተከናወነ በዚህ ወቅት የቤ/ክርስቲያን መሬት በከፊል ለገበሬወች አከፈፋሉ።[58][56] ይህም በፍካሬ እየሱስ ላይ እንደተጠቀሰውና በእውን እንደነበረው ቀዳማዊ ቴዎድሮስ ስራ ነበር። በዚሁ አመት የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ከሁለት ቄሶችና ሶስት ዲያቆኖች በላይ እንዳይሆን ደነገጉ።[57][59] ከዚህም በላይ ደብተራነትን ከነአካቴው ለማጥፋት እንዳሰቡ ገለጹ።[59] ብዙ ደብሮች ከአስፈላጊ በላይ የሰው ሃይል ሲኖራቸው ነገር ግን ከግብር ነጻ ስለሆኑ የአገሪቱን ሃብት በከንቱ ያባክናሉ፣ ይህም አጼ ቴዎድሮስ አጥብቀው የተቃወሙት ስርዓት ነበር[60]። ንጉሱ በወግ አጥባቂ ቀሳውስት ላይ ያላቸውን መጸታዊ ንቀት ሲገልጹ "ዱላቸውን ከመንደር መንደር እየጎተቱ ያለ ምንም ስራ የሚያውደለድሉ [61]" ይሏቸው ነበር። ሆኖም ቀሳውስቱ አርፈው የንጉሱ ተጠቂ መሆን አልቻሉም። በ1856 ዓ.ም. አቡነ ሰላማ እስከታሰሩ ድረስ ቤተክርስቲያኗ በአቡኑ መሪነት በንጉሱ ላይ ተቃውሞ አነሳች።[59] የቀሳውስቱ ዋና ማጥቂያ ስልት የንጉሱን "ነጣቂ"እንጂ "ህጋዊ ንጉስ" አለመሆን ማስታወስ ነበር።[57]
የአጼ ቴዎድሮስ ሰራዊት ሲገሰግስ
ውስጣዊ ግርግር
ለማስተካከል
የጎጥ አመጾች
ለማስተካከል
አስተዳደሩ ማዕከላዊ እየሆነ በሄደ ቁጥር የሃይላቸውን መሸርሸር የተረዱት የየጎጡ ባላባቶች ጦር ማንሳት ጀመሩ። የጎጃሙ ተዳላ ጓሉ፣ የወልቃይቱ ጢሶ ጎበዜ፣ የሸዋወቹ ሰይፉ ሳህለስላሴና በዛብህ፣ የወሎዎቹ ደጃዝማች ሊበን አምዴ አመጽ አስነሱ።[62] በዋግሹም ጎበዜ የሚመራው የላስታ ጦር ጭራሽ ጎንደርን ለጥቂት ጊዜ ለመቆጣጠር ቻለ፣ ሰሜንና ወገራም እንዲሁ ለአመጽ ተነሳሱ።[63] በመጀመሪያዎቹ የቴዎድሮስ ዘመናት የትግራዩ ደጃዝማች ካሳ ምርጫ ከሌሎቹ ባላባቶች በተለየ መልኩ ለአዲሱ ንጉስ ክብርና ታማኝነት ያሳይ ነበር።[64] በዚህ ወቅት የንጉሠ ነገሥቱ ጦር ሰራዊት ከሁሉ የተሻለ ስለነበር ሁሉኑም አመጽ በሃይል ለመቆጣጠር ቻለ።[65] የንጉሱን ሰራዊት መመገብ የሰለቻቸው ገበሬወች ግን ባንጻሩ ለአመጹ መበረታታት አስተዋጾ አደረጉ።[57] በየጊዜው የሚካሄደው ዘመቻም ለድህነትና ለህዝብ ማለቅ ከፍተኛ አስተዋጾ እያደረገ መጣ።[57] በዚህ መካከል የአገሪቱን ብሄራዊ መከላከያ ለማጠናከር አጼው ያወጡት የግብር ስልት አዲሱን ስርዓት ከገበሬወች ዘንድ ሙሉ በሙሉ ለየው ።[66] እኒህ ተቃውሞወች ከተራ ሰውነት ተነስተው አገሪቱን ለማሳደግና ፍትሃዊ ስርዓት ለማስፈን በሞከሩት አጼው ዘንድ አሳዛኝ ነበሩ።[57]
በ1850ወቹ ንግሡ በዛ ያሉ አመጾችን በትግሬና በበጌምድር ለማፈን ቻሉ። ታህሳስ 1852 የሰሜኑ ክፍል አመጽ ዋና አዛዥ የነበረውን አገው ንጉሴን ወግተው ገደሉ። በ1857 መቅደላ ያደገው ወጣቱ ምኒሊክ ምንም እንኳ ንጉሱን ቢወድም ከመቅደላ አምልጦ ሸዋ በመግባት የግዛቱን ኢ-ጥገኝነት አወጀ።[67] ጎበዝ የተሰኘው የድሮው የላስታ መሪ ልጅ የላስታ መሪ በመሆን ስልጣኑን አወጀ፣ ትግራይም እንዲሁ በካሳ ምርጫ ስር ወደቀ።[67] ከ1858-59 ንጉሱ የጢሶ ጎበዜን ጦር በጎንደርና የተድላ ጓሉን ሃይሎች በጎጃም ለመቆጣጠር ብዙ ዘመቻወን አካሄዱ። በነዚህ ዘመቻወች ብዙ ወታደሮች ከንጉሱ እየከዱ አመለጡ።[68] በ1859 በንጉሱ ሙሉ ቁጥጥር ስር የነበረ አካባቢ ቢኖር በጌምድር ነበር 72። ጥቅምት 1860 ላይ ቴዎድሮስ ደብረታቦርን አቃጥለው ወደ መቅደላ በመሄድ እስከ እለተ ሞታቸው ድረስ ኑሮአቸውን በዚያ አደረጉ።[69]
አጼ ቴዎድሮስ ያቀዱት እና ለመተግብረ የፈለጉት አገር በተግባር መስራት አልቻለም።[70] ንጉሱ የሃገራቸውን ህዝብ ምንጊዜም ላለመበደል ቢፈልጉም የፖለቲካውንና የፍትሃዊ ስርዓቱን ቅጥ ለማስተካከል አይነተኛ አማራጭ የወታደራዊ ሃይል በመሆኑ ብቻ ጦር መክፈት ግድ እንዳላቸው ሳይናገሩ አላለፉም።[70] ከባህር ጠረፍ በርቀት የመሰረቱት መቅደላም እንደ ትግራይና ሸዋ በፍጥነት ዘመናዊ ጦር መሳሪያን ሊያገኝ አልቻለም።[46] የንጉሱ በጣም ጠንካራ ወታደራዊ ዲሲፕሊን(ግብረ ገብ) ብዙዎቹ ወታደሮች እንዲከዱ አደረገ።[62] ባንድ ወቅት የአጼው ሰራዊት ከመቶ ሺህ በላይ የነበር ሲሆን በ1858 ከአስር ሺህ ብዙ አይበልጥም ነበር።[62] በቁም እስር የነበሩት አቡነ ሰላማ በ1859 ሲሞቱ አጠቃላይ ክርስቲያኑ ክፍል በቴዎድሮስ ላይ ከፍተኛ ጥላቻን አሳየ።[71] በአገሪቱ የነበረው የተቃውሞ መጠን ከማየሉ የተነሳ አጼ ቴዎድሮስ ከደብረታቦር መቅደላ ባሰሩት መንገድ እንኳ ሳይቀር በሰላም መንቀሳቀስ አልቻሉም።[62] በ1859 መጨረሻ ይሄው መንገድ እጅግ አደገኛ እየሆነ በመምጣቱ ንጉሰ ነገስቱ በመቅደላ ሙሉ በሙሉ ተወሰኑ።[62]
የሃይማኖት ግርግር
ለማስተካከል
በንጉሱና በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ክርስቲያን መካከል የነበረው ግንኙነት እየተበላሸ ቢሄድም ከሌሎች ሃይማኖቶች ጋር የነበርው ግንኙነት የከፋ ነበር። በመጀመሪያ፣ ፕሮቴስታንቶች፣ ካቶሊኮች፣ እስላሞች፣ እና ፈላሻወች የሃይማኖት ነጻነት ተፈቅዶላቸው ይኖሩ ነበር።[58] ሆኖም የአገሪቱ ውስጣዊ ሁኔታን መበላሸት ተከተሎ ፣ ሚሲዮኖችና ሌሎች ሃይማኖቶች ጫና እየበዛባቸው ሄደ። ንጉሰ ነገሥቱ ለአገሪቱ አዲስ አይነት ቴክኖሎጂን ለማስተዋወቅ ከነበራቸው ፍላጎት አንጻር በንግሱና በፕሮቴስታንት ሚሲዮኖች የነገረው የመጀመሪያ ግንኙነት መልካም ነበር።[31] እንደ ካቶሊኮች የግለሰቦችን ሃይማኖት ለመቀየር ሳይሆን የቤተክርስቲያኒቱን ውስጣዊ አሰራር ለመቀየር ስለሚፈልጉ ፕሮቴስታንቶች በንጉሱ ዘንድ በጥሩ አይን ይታዩ ነበር።[72] በ1847 ከስዊዘርላንድ የተላኩ ወጣት እጅ ጥበብ አዋቂ የፕሮቴስታንት ሚስዮኖችን ለማስተናገድ ንጉሱ ቃል ገቡ።[73] እኒህ ሚስዮኖች በአማርኛ የታተሙ የሃይማኖት መጽሃፍትን ይዘው የመጡ ሲሆን፣ ቴዎድሮስ ግን የፈለጉት የጦር መሳሪያወችን ነበር፣ ሆኖም ቀረ ግን ንጉሱ ለኒህ ሚሲዮኖች ጥሩ አቀባበል አደረጉላቸው።[73] በንጉሱ ፈቃድ መሰረት እኒህ ሚሲዮኖች የሰበካ ስራቸው ክርስቲያን ባልሆነው ክፍል ብቻ እንዲወስኑ ሲደረግ፣ የእጅ ጥበብ ስራቸው ግን ንጉሱ በፈለጉት መጠን ጥራት አልነበረውም።[72]
ሚሲዮኖቹ የእጅ ጥበብ አዋቂ ቢሆኑም ንጉሱ ላሰማራቸው ስራ ግን የተለማመዱ አልነበሩም።[73] በ1853 አካባቢ በንጉሱ አግባቢነት አንስተኛ አዳፍኔ ሰርተው ሲያቀርቡ ወዲያው መድፍ እንዲሰሩ ከንጉሱ ዘንድ ጥያቄ ቀረበላቸው።[74] ምንም እንኳ እኒህ ነገሮች ንጉሱን ቢያስደስቱም ፕሮቴስታንቶች ሌሎች አውሮጳውያን ላይ ይደርስ ከነበረው ጭቆና ተቋዳሽ ከመሆን አልተረፉም።[72] ለዚህ ምክንያቱ ለምሳሌ የፕሮቴስታንት ሰባኪ የነበረውን ሄንሪ ስተርን ንግሱ ላይ የሚናገራቸው በጊዜው የሚያስቆጣ ንግግር ይጠቀሳል።[72] ለምሳሌ ሄነሪ ስተርን ባሳተመው መጽሃፉ ላይ የንጉሱ እናት በጣም ደሃ ከመሆኗ የተነሳ "ኮሶ ትሸጥ ነበር" ይህም በንጉሱ ዘንድ እጅግ የሚያስቆጣ ነበር።[75] ስለሆነም ከጥቂት ጊዜ በኋላ ብዙዎቹ ሚሲዮኖች (ከሄንሪ ስተርን ጨምሮ) በመቅደላ ታሰሩ።[72]
በአንጻሩ ከካቶሊኮች ጋር የነበረው ግንኙነት ምንጊዜም ብልሹ ነበር፣ ለዚህም ምክንያቱ ሁለት ነበር፦ ፩) ካቶሊኮች በስሜኑ በኩል የነበራቸው ተጽዕኖ የንጉሱን ስልጣን የሚገዳደር ነበር ፪) ከፈረንሳይ ሃይል ጋር የነበራቸው የጠበቀ ግንኙነት ነበር [76]። ጃኮቢና ጉስቲኖ የተሰኙ ካቶሊኮች በአንድ ወገን አቡነ ሰላማ በሌላ ወገን ባስነሱት የግል ጥል ምክንያት አጼ ቴዎድሮስ ካቶሊኮቹን በ1846 ከአገር ሲያባርሩ ኢትዮጵያዊ ደጋፊወቻቸውን እንዲታሰሩ አደርጉ።[76] በዚህ ምክንያት ካቶሊኮች፣ በተለይ ፈረንሳይ ንጉሱን ከስልጣን ለማሰወገድ መዘጋጀት ጀመሩ።[76] አገው ንጉሴ የተሰኘው የሰሜን መሪ ንጉሱን ለመውጋት እና ዘመናዊ ጦር መሳሪያ በተለዋጭ ለማግኘት እንደሚፈልግ ሲሰማ በፓሪስ ደስታ ሆነ።[72][31] አገው ንጉሴ ከካቶሊኮችና ከፈረንሳይ ባገኘው ድጋፍ መሰረት ሃይሉን በትግራይ ማጠናክር ጀመረ።[58] ሆኖም በ1852 ላይ በጦርነት ተሸንፎ ተገደለ።[72] አጼ ቴዎድሮስ ከመስሊሞች ጋር የነበራቸው ግንኙነት ለየት ያለ ነበር። ምንም እንኳ ሙስሊሞች ሃይማኖታቸውን በነጻነት እንዲያካሂዱ ንጉሱ ቢፈቅዱም ወደ ኦሮቶዶክስ ክርስትና እንዲለወጡ ግን ይደግፉ ነበር። የአጼ ቴዎድሮስ አባት የተገደሉት በሱዳን መስሊሞች ቢሆንም ቅሉ የሃይማኖት ነጻነታቸው ግን እንደተጠበቀ እንዲቀጥል ፍላጎታቸው ነበር። ሆኖም በአገዛዛቸው መጨረሻ ከሙስሊሞች ጋር የነበረው ግንኙነት የሻከረ ነበር፣ ለዚህ ምክንያቱ ሁለት ነበር፤ አንደኛው የኦቶማን ግዛት በቀይ ባህር መንሰራፋትና የሙስሊም ነጋዴወች ባሪያ ንግድ ነበር።[71] ባሪያ ንግድ በንጉሠ ነገሥቱ አዋጅ መሰረት ወንጀል ነበር። ስለሆነም በሚያዚያ 1856 ዓ.ም. እስልምና በግዛቱ ሲከለከል፣ ይህን ጉዳይ በመቃወም ስራ ያቆሙ ሙስሊሞችኑን ንጉሱ ይቀጡ ነበር።[71]
ዲፕሎማሲና የአውሮጳውያን መታሰር
ለማስተካከል
የክርስቲያን ትብብር ህልም
ለማስተካከል
ቀይ ባህር ላይ የተነሰራፋው የኦቶማን ቱርክ ግዛት ለአጼ ቴዎድሮስ ዋና አደጋ ነበር
የንጉሰ ነገስቱን ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በ፫ ዋና ኩነቶች ተጽዕኖ ደርሶበታል፦
በቴዎድሮስ ዘመን አገሪቱ በቱርክና ግብጽ ሃይሎች የተከበበች ስለነበር ከዚህ መከበብ እራስን ለማዳን ከአውሮጳውያን ጋር የክርስትና ትብብር ለመፍጠር ንጉሰ ነገሥቱ ፈቃድ ማሳየት
ከአውሮጳ የመጡ መናኛ/ሰነፍ ዲፕሎማቶች በንጉሱ ዲፕሎማሳዊ ጥረት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ማድረግ
በተለይ በብሪታኒያ ዲፕሎማቶች የተሰሩ «ማመን የሚያስቸግሩ ስህተቶችና መልዕክት አለማድረስ»[77] ናቸው።
አጼ ቴዎድሮስ በግል ደረጃ ከነበራቸው የጠበቀ ሃይማኖታዊ እይታ ውጭ ስለ ዘመኑ የአውሮጳ እርስ በርስ ዲፕሎማሲያዊ ውጥረትና ግንኙነት የጠለቀ መረጃ አልነበራቸውም። የአጼ ቴዎድሮስ የዲፕሎማሲ ደብዳቤወች እንደሚያሳዩት ለንጉሱ የሃይማኖት ጉዳይ ለዲፕሎማሲው ጥረት ዋና ጉዳይ ነበር፣ ከአውሮጳውያን ጋር ትብብር በመፍጠር የግብጽን እስላማዊ ሃይል ለመመከት የነበራቸውን ፍላጎት የዚሁ ሃይማኖታዊ ዲፕሎማሲ አካል ነበር።[78] ስለሆነም ክርስቲያን እንግሊዝ ከሙስሊም ቱርክ ጋር ወግና ክርስቲያን ሩሲያን በክሪሚያ ጦርነት እንደወጋች ሲሰሙ ለንጉሱ እጅግ እንግዳ ሁኔታ ነበር። በተረፈ የዘመኑ የአውሮጳ ቤተመንግስቶች በዘረኛነት የተሸበቡ ስለነበር ለነሱ «አንድ የአፍሪቃ ንጉስ ከተራ የጎሳ አለቃነት ባለፈ አይታይም ነበር»[79]፤ ይህም እውነታ ለንጉሱ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት የተደበቀ ነበር።
ከውጫዊ አደጋ በተረፈ ውስጣዊ አመጽ ሲነሳም እንዲሁ ዲፕሎማሲን በመጠቀም ብሄራዊ ድጋፍ ለማግኝገት ንጉሱ ሞክረዋል4። ከአውሮጳ አገሮች የቴክኖሎጂ እና የወታደራዊ ድጋፍን መጠየቅ የዚህ ዲፕሎማሲ አካል ነበር።[71] የፈረንሳዮች መልስ ንጉሱ የካቶሊክ ሚሲዮኖች በአገሪቱ እንዲዘዋወሩ ከፈቀዱ ድጋፉን እንደሚሰጡ ነበር፣ ሆኖም ግን ይህን ጉዳይ ንጉሱ እንደማይፈቅዱ አስቀድሞ የታወቀ ስለነበር «ድጋፍ ከመከልከል» ጋር ምንም ልዩነት አልነበረውም።[80] ሩሲያኖች በክሪሚያ ጦርነት ተዳክመው ስለነበር ለንጉሱ ድጋፍ መላክ አልቻሉም።[80] በዚህ ምክንያት በክሪሚያው ጦርነት መነሳት የተበሳጩት ቴዎድሮስ።[80] በኋላ ያሰሩትን መድፍ ሴባስቶፖል በማለት ለሩሲያኖቹ ጦር ሜዳ ማስታወሻ ሰየሙ።[80]
በዚህ ትይዩ ከሙስሊም አገሮች ጋር፣ በተለይ ከግብጽ ጋር፣ የነበረው ግንኙነት እየተበላሸ ሄደ። በ1848፣ የአሌክሳንድሪያ ፓትሪያርክ ቄርሎስ ለጥየቃ ወደኢትዮጵያ በመጡበት ጊዜ አቡነ ሰላማ፣ በንጉሱ ስም፣ ግብጽ ወታደራዊ እርዳታ እንድታደርግ ጠየቁ። የቆብጡ ፓትሪያርክም የንጉሰ ነገሥቱ አምባሳደር በካይሮ ለመሆንና ጥያቄውን ለማቅረብ ተስማሙ[81]። ሆኖም ይህ ጉዳይ ንጉሱ ሳይሰሙ በሁለቱ የሃይማኖት መሪወች መካከል የተከናወነ ስለነበር ንጉሰ ነገሥቱ የተደረገውን ጉዳይ ሲሰሙ ሁለቱንም ግብጻውያን እስር ቤት ከተቷቸው።[78] በዚ ሁኔታ ነገሮች ቀጥለው ፓትሪያርክ ቄርሎስ ህዳር 1849 ላይ ሲፈቱ አቡነ ሰላማ በታሰሩበት 1859 አረፉ።[82] ከዚህ ጎን ዋድ ንምር ለተሰኘው ሱዳናዊ የማክ ንምርልጅ ንጉሰ ነገስቱ እርዳታ ያደርጉ ነበር። ይሄ ሰውና አባቱ በግብጾች ላይ የሚካሄድ ሱዳናዊ አመጽ መሪ ነበሩ። ስለሆነም የአጼ ቴዎድሮስ ድጋፍ በአካባቢው የነበርውን የግብጽን ሃይል ለመነቅነቅ ከነበረ አቅድ የመነጨ ነበር።[78] ይሁንና ከምዕራቡ የአገሪቱ ክፍል ከሚመጣው የግብጾች ጸብ ይልቅ ቴዎድሮስን ከአውሮጳውያን ጋር ለመስራት የገፋፋቸው በምስራቅ ከቀይ ባህር የሚመነጨው የቱርኮች አደጋ ነበር።[78]
የቴዎድሮስ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በአብዛኞቹ አውሮጳውያን ሃይሎች ዘንድ አወንታዊ ምላሽ አለማግኘቱን ተከትሉ ንጉሱ ከእንግሊዞች ጋር የጠበቀ ግንኙነት ለመፍጠር ፈቀዱ።[78] በተለይ ለዚህ ፍላጎት ዋና መንስኤ የነበረው ሊቀ መኩዋስ ብለው ከሰየሙት ሊቀመኳስ ጆህን ቤል እና የእንግሊዝ የመጀመሪያ ቆንጽላ በኢትዮጵያ ዋልተር ፕላውዴን ጋር የነበራቸው ቅርበት ነበር።[78] በኒህ ሁለት ሰወች ምክንያት ንጉሱ ለብሪታንያ ከፍተኛ አድናቆትና ክብር የነበራቸው ሲሆን ነገር ግን ከእንግሊዞች ዘንድ ተገልባጭ ፍቅርና አድናቆት አልነበረም።[78] የሆነው ሆኖ በመጨረሻ ንጉሱ የጠበቀ ግንኙነት ለመፍጠር የፈለጉት አገር ዋና ጠላታቸውና የመውደቃቸው ምክንያት ሆኖ አረፈው።
የእንግሊዝ ዲፕሎማሲ መበላሸት
ለማስተካከል
ጥቅምት 29፣ 1854 ላይ አጼ ቴዎድሮስ ሁለት ተመሳሳይ ደብዳቤወችን ለእንግሊዟ ንግስት ቪክቶሪያና ለፈረንሳዩ ናፖሊዮን ሳልሳዊ ላኩ። የደብዳቤያቸው ፍሬ ነገር የቱርኮች በኢትዮጵያ ግዛት መኖርን የሚቃወምና እነርሱን ከኢትዮጵያ ምድር ለማባረር ድጋፍ እንዲሰጡ ነበር።[83] ደብዳቤው በ1854 የእንግሊዝ ቆንጽላ በኢትዮጵያ ተብሎ በተሾመው ካፕቴን ካሜሮን አማካኘት የተላከ ነበር። በዚሁ ደብዳቤ ንጉሠ ነገሥቱ ጆን ቤልና ዋልተር ፕላውዴን ለንጉሱ የገቡትን ቃል አስታውሶ ንግስት ቪክቶሪያ የንጉስ "ታላቅ ንግስት" እንደሆነችና "የክርስቲያኖች ወዳጅ" እንደሆነች ያስታውሳል።[83] በዚህ ምክንያት እንግሊዝን እንደሚወዱ በደብዳቤው አስፍረዋል።[83] ከዚህ በተጨማሪ የቱርኮች በኢትዮጵያ ባህር ወደብ ላይ መንሰራፋት በቀይ ባህርል ላይ ጉዞ እንዳያደርጉ የሚከለክልና አምባሳደርም እንዳይልኩ ያደረጋቸው መሆኑን ጠቅሰዋል።[84]
ከአውሮጳዊ እስረኞቹ ውስጥ
ጥር 12፣ 1854 ላይ የቴዎድሮስ ደብዳቤ ለንድን ቢደረሰም።[84] የታቀደውን አላማ አልፈጸመም። ለዚህ ምክንያቱ ሩሲያውያን የእንግሊዝን የህንድ ግዛት መገዳደራቸው ነበር።[84] ስለሆነም እንግሊዝ ሩሲያን በጠላትነት ፈርጃ ክሩሲያ ጠላቶች -ከቱርኮች ጋር የጠበቀ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በማድረግ ሩሲያን አንድ ላይ የሚታገሉበት ወቅት ነበር።[84] ስለሆነም የእንግሊዝ የውጭ ጉዳይ መሰሪያ ቤት ለቴዎድሮስ ደብዳቤ መልስ እንኳ ሳይጽፍ እንዲሁ በተመላሽ ደብዳቤውን ለእንግሊዝ ወኪል በህንድ ላከ።[84] የህንዱም መስሪያ ቤት ደብዳቤውን ወደ ጎን ከማስቀመጥ ውጭ መልስ አልላከም ነበር።[84] በዚያው አመት ሚያዚያ 1854 ካፒቴን ካሜሮን ክእንግሊዙ የውጭ ጉዳይ ጸሃፊ ኸርል ረስል በደረሰው ደብዳቤ የእንግሊዝ መንግስት የኢትዮጵያን የድጋፍ ጥያቄወች ውድቅ እንዳደረገ ተረዳ።[84] ካሜሮን ወደ ምጽዋ በመሄድ በዚያ እንዲወስን መልዕክቱ ያዝ ነበር።[84] በዚህ መካከል ንጉሱ ከእንግሊዝ መልስ ባለማግኘታቸው የእንግሊዝ መንግስት ሆን ብሎ ችላ እንዳላቸው እምነት አሳደረባቸው።[75][85]
በታሪክ አጥኝው ሪቻርድ ፐንክኽርስት አስተሳሰብ የዚህ እምነት ምክንያት የቴዎድሮስ "እንግሊዝ ግብጽን ትደግፋለች" የሚል "የተሳሳተ እምነት" ነው ይበል እንጂ።[86] በእርግጥም እንግሊዞች ከግብስ ጋር የንግድ ግንኙነት ለመፍጠር ሞክረው ነበር። በ1856፣ በግብጽ ቁጥጥር ስር በነበረው የሱዳን ክፍል የጥጥ ተክልን ለመትከል የሚያስችል እቅድ ለመንደፍ የእንግሊዙ ካፒቴን ካሜሮን ተጉዞ ነበር።[87] እኒህን ነገሮች የሚከታተሉት ንጉሱ፣ ካሜሮን የግብጾቹን በሱዳን ወረራ ዕውቅና እንደሚሰጥና በግልጽም ለነሱ እንደሚያደላ ተረዱ።[75][85] ህዳር 1856 ላይ ከኸርል ሩስል ጸሃፊ ጄምስ መሪይ በመጣ ደብዳቤ መሰረት ካፒቴን ካሜሮን በምጽዋ ላይ እንጂ በኢትዮጵያ እንዳልተሾመ ማስታወሻ ደረስው።[75][85] ነገር ግን ይሄ ደብዳቤ ስህተት ነበር ምክንያቱም የካፒቴን ካሜሮን ሹመት የንግስቲቷ ቆንጽላ በኢትዮጵያ የሚል ነበርና።[75][85]።.
እንኒህ ለውጦችን በጥሞና የሚከታተሉት አጼ ቴዎድሮስ ይህ የብሪታኒያ መንግስት ፖሊሲ በጊዜው ምጽዋን ይቆጣጠር የነበረውን የኦቶማን/ቱርክ ግዛት የሚደግፍ ሆነው አገኙት።[75][85] ለቴዎድሮስ ትልቅ ትርጉም በነበረባት እየሩሳሌም ይኖሩ የነበሩ ኢትዮጵያውያንና መኖሪያቸው በእንግሊዞች ጥበቃ ያገኝ የነበር ቢሆንም አዲስ የተሾመው የብሪታንያ ቆንጽላ ግን የኦቶማን ቱርኮች ኢትዮጵያውያንን ከሚኖሩበት ሲያባርሩ እንግሊዞቹ አልተቃወሙም ነበር።[86] የእንግሊዝ መንግስት ኦቶማን ቱርክን ለመደገፍ መምረጡ በንጉሰ ነገስቱና በእንግሊዝ መንግስት መካከል ለተፈጠረው ጥል ዋና መነሻ ነበር።[76][85] ንጉሡ ለጻፉት ደብዳቤ አንድ አመት ሙሉ መልሱን ሲጠባበቁ ቢቆዩም ምንም መልስ ባለማግኘታቸው ትዕግስታቸው ተሟጦ [88] ጥር 4፣ 1856 ላይ ካፒቴን ካሜሮንና ሌሎች የዲፕሎማሲው አካሎች በመቅደላ ታሰሩ።[86] እስክዚያው ድረስ መልስ ሳይሰጡ ዝምታን የፈቀዱት እንግሊዞች በርግጥም በዚህ ጊዜ ከዝምታቸው ነቁ [89]። ወዲያውም ወደ ጎን የተጣለው የንጉሱ ደብዳቤ ተፈልጎ ተገኘ፣ ብዙም ሳይቆይ እንግሊዞች ደብዳቤ ላኩ ። "አስቸኳይ" ደብዳቤ ተጽፎ በሆሙዝ ራሳም አማክይነት ጥር 26፣ 1858 ጣና ሃይቅ አጠገብ ለንጉሱ ደረሰ።[80] በዚሁ ደብዳቤ የእንግሊዝ መንግስት እስረኞቹ እንዲፈቱና ይህ ሲሆን እርዳታ እንደሚሰጥ አስታወቀ። በዚህ መልስ ያልረኩት ቴዎድሮስ ራሳምን እንዲሁ በመቅደላ እስር ቤት ከተቱት [90]።
ለሰላም መውረድ የመጨረሻው ተስፋ ነው የተባለው ሚሲዮኑ ማርትን ፍላድ በሐምሌ 1858 ከቴዎድሮስ ወደ እንግሊዝ ተላከ።[80] ጥር 1859 ላይ ንጉሰ ነገሥቱ እስረኞቹን ፈተው ወደ ምጽዋ ከተወሰዱ በምትኩ የእንግሊዝ መንግስት ወታደራዊ እርዳታ እንደሚያደርግ ደብዳቤ ከእንግሊዝ መንግስት ደረሳቸው።[91] በመካከሉ፣ ኢትዮጵያው ውስጥ የነበረቸው የማርቲን ፍላድ ሚስት፣ አውሮጳውያኑ እንደገና እንደታሰሩ ለባሏ አሳወቀች።[85] ታህሳስ 185 ላይ እስረኞቹ ተፈተው ወደ ምጽዋ እንዲላኩ ፍላጎቱን አስታወቀ።[85] በዚህ ወቅት ንጉሰ ነገሥቱ በማያባራ ዘመቻና የማያቋርጥ አመጽ ተጠምደው ስለነበር ከመቅደላ ምጽዋ ያለውን መንገድ መቆጣጠር አይችሉም ነበር።[85] ስለሆነም ሚያዚያ 1859 ከእንግሊዝ የደረሳቸውን ዛቻ መልስ ባለመስጠት ችላ አሉት ፣ በዚህ ሁኔታ የእንግሊዝ መንግስት እስረኞቹን ለማስፈታት ዘመቻ ለማድረግ ወሰነ።[91]
የቴዎድሮስ መሞት
ለማስተካከል
የእንግሊዞች ዘመቻ
ለማስተካከል
በመረጃ ልውውጥ ላይ በተነሳው ችግርና እንዲሁም እንግሊዞች ለንጉሱ የላኩት ዛቻ መልስ ባለማግኘቱ ምክንያት ነሐሴ 1859 እንግሊዞች በሮበርት ናፒየር የሚመራ 32፣000 ጦር ሰራዊት አዘመቱ።[62] እንግሊዞቹ በዚህ ወቅት በኢትዮጵያ ስለሚሆነው ጉዳይ ጥልቅ መረጃ የነበራቸው ሲሆን በየአካባቢው እየተነሳ ስለነበር አመጽ ሙሉ ግንዛቤ ነበራቸው። የቴዎድሮስ ሰራዊት በድሮ ጊዜ ወደ 100፣000 የሚጠጋ የነበር ሲሆን በ1859 ከ5 እስከ 10፣000 በላይ አይሆንም ነበር።[82] ንጉሰ ነገሥቱ የመጨረሻ ዘመቻቸውን ፈጽመው በጥቅምት 1860 ላይ መቅደላ ደረሱ፣ ይሄውም ከናፒየር ሰራዊት 2 ሳምንት ቀድሞ ነበር።[70]
የእንግሊዝ ሠራዊት ያለምንም ችግር ምጽዋ ላይ ካረፈ በኋላ ከሌሎች የኢትዮጵያ ኃይሎች ለምሳሌ ካሳ ምርጫ ድጋፍ በማግኘት፣ ከተክለ ጊዮርጊስ ሐዘን በማግኘት፣ ከዳግማዊ ምኒልክ ድጋፍም ሆነ ተቃውሞ ሳይደርስበት ያለ ችግር ወደ መቅደላ ተመመ።[67][92] የብሪታንያ ሠራዊት በተለይ ከፍተኛ ድጋፍ ያገኘው ከካሳ ምርጫ ሲሆን፣ በቂ የመጓጓዣና የምግብ እርዳታ ያገኙት ከኒሁ ሹም ነበር።[93] ሚያዚያ ፲ ቀን ፲፰፻፷ ዓ/ም ላይ የመጀመሪያውና የመጨረሻው የፊት ለፊት ጦርነት በቴዎድሮስ ሰራዊትና በናፒየር ሰራዊት መካከል ተካሄደ70። ይህ ጦርነት በታሪክ የአሮጌ ጦርነት ተብሎ ሲታወቅ ከመቅደላ እግርጌ የተደረገ ውጊያ ሲሆን በዚሁ ጦርነት የኢትዮጵያ ሰራዊት ተሸንፎ አፈገፈገ 12።
የእንግሊዝ ወታድሮች የንጉሡን እሬሳ ሲያዩ። ለዚህ ማስታወሻ የተገጠመ ግጥም
ገደልንም እንዳይሉ ..ሞተው አገኟቸው
ማረክንም እንዳይሉ .. ሰው የለ በጃቸው
ምን አሉ እንግሊዞች.. ሲገቡ አገራቸው
ለወሬ አይመቹ .... ተንኮለኛ ናቸው
በሚቀጥለው ቀን፣ ሚያዚያ11 ላይ፣ ናፒየር ለቴዎድሮስ በጻፈው ደብዳቤ ንጉሡ እስረኞቹን ከፈቱና ለ"እንግሊዟ ንግሥት እጅ ከሰጡ" "በክብር እንደሚያዙ" አሳወቃቸው።[94] ሆኖም ንጉሰ ነገሥቱ ከኩራታቸው አንጻር ይህን አይነት መዋረድ እንደማይቀበሉ አሳወቁ።[94] በዚህ ሁኔታ ንጉሱ አቋማቸውን በደምብ የሚያሳውቅ፣ በጊዜው "ድንቅ" የተባለ[94]፣ ማንነታቸውንም በርግጥ የሚይሳይ ደብዳቤ ጻፉ።[93] ለናፒርየር የተጻፈው ይህ ደብዳቤ አጠቃላይ የጊዜውን የኢትዮጵያ ሁኔታ የዳሰሰና ለኢትዮጵያ ህዝብ የገቡት የመጨረሻ ኪዳን ነበር።[94]
"በስመ አብ፡ ወወልድ፡ ወመንፈስ ቅዱስ፡ አንድ አምላክ፡ በሥላሴ፣ በክርስቶስ፡ የሚያምነው ፡ ካሳ [...] ለአገሬ ሕዝብ "ግብርን ተቀበሉ፣ ስርዓትንም ተማሩ" ብየ፡ብነገር፡ እነርሱ ፡ ግን፡ ይህን ፡ በመቃወም፡ ከኔ ጋር ጥል ጀመሩ። አንተ ፡ ግን ፡ በስራት፡ በሚመሩ፡ ወታደሮች፡ ታሸንፋለህ። አልባሌ ፡ የብረት፡ ኳስ፡ ፈርተው፡ የሚወዱኝና ፡ የሚከተሉኝ ፡ ሰወች ፡ ጥለውኝ ፡ ጠፉ። አንተ ፡ጥቃት፡ ስታደረስ፡ ከነርሱ፡ ጋር አልነበርኩም። እኔማ፡ እራሴን፡ ትልቅ ፡ አድርጌ፡ ቆጥሬ፡ ዋጋ ፡ በሌለው፡ መድፍ ፡ ተዋጋሁ። [...] እግዚአብሔር ፡ ቢፈቅድ፡ ሁሉን ፡ለመመራት፡ ነበር፡ ሃሳቤ፣ አምላክ ፡ ይሄን፡ ከከለከለኝ ፡ ሞቴን እጠብቃለሁ [...] እራስክን ፡ትላንት ፡ያስደሰትክ ሆይ፣ አምላክ እንደኔ አያድርግህ፣ በተለይ ደግሞ አምላክ በኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙትን ጠላቶቸን አያድርግህ። እኔማ እየሩሳሌም ሂጄ ቱርኮችን ለማባረር ነበር ሃሳቤ። ወንዶችን የማረከ፣ በሌሎች ሊማረክ አይችልም።[95]
እኒህን "የጀግንነት ቃላት"[94] ካስጻፉ በኋላ ንጉሱ እራሳቸውን ሊያጠፉ ቢሞክሩም ወታደሮቻቸው ሽጉጣቸውን ከጃቸው ነጥቀው አዳኗቸው።[96] ይህ ሁሉ ሲሆን ከእንግሊዞች ጋር የሚደረገው ድርድር አላቋረጠም፣ ንጉሰ ነገሥቱም ጥሉን በሰላም ለመፍታት ከመሞከር አልተቆጠቡም። ለፋሲካ በዓል ማክበሪያ ብለው ንጉሱ ለናፒየር ብዙ ከብቶች በስጦታ ላኩ።[96] የእንግሊዙ ጦር አዛዥ ግን የከብት ስጦታውን አልቀበልም በማለት መልሶ ላከ።[97] የስጦታውን አለመቀበል ንጉሱ ሲሰሙ ከመቅደላ ለመውጣት ሞከሩ ሆኖም ግን መቅደላ በእንግሊዞች ተከቦ ነበር።[97]
በዚህ ወቅት ለብዙ ወቅት የታሰሩት ሚሲዮኖችና የፖለቲከኛ እስረኞች ተፈቱ።[98] የተፈቱትን እስረኞች ያዩ ገለልተኛ ተመልካቾች፣ በፈረንሳይ፣ በሩሲያ፣ በሳውዲ አረቢያ፣ በሆላንድ፣ አውስትራሊያና ስፔን በእስረኞቹ መልካም ጤና በጣም ይደነቁ ነበር፣ ከእስረኞቹ አንዱም «በታስርነበት ወቅት ጥሩ ቤትና ምግብ ነበረን የምንፈራው የንጉሱን ቁጣ ነበር»።[97]
ሚያዚያ ፮ ቀን ሦስት ሰዓት ላይ እንግሊዞች በመቅደላ ምሽግ ላይ የመጨረሻ ጥቃት አደረሱ። ንጉሱ፣ የሃይል ሚዛኑ ወደ እንግሊዞቹ ሙሉ በሙሉ አንዳጋደለ ስለተረዱ ለወታደሮቻቸው እንዲህ በማለተ ተለይተው ሄዱ "ተፈጽሟል! ከርሱ እጅ ከምወድቅ ብሞት ይሻለኛል"።[97] ወዲያውም ከንግስት ቪክቶሪያ የተላከላቸውን ሽጉጥ[95] መዘው በመጉረስ በጀግንነት አለፉ።[97]
እንግሊዞቹ 9 ሚሊዮን ፓውንድ አውጥተው ዘመቻውን ሲያቅዱ የመቅደላን ምሽግ አፍርሰው ንጉሱን ለመማረክ ነበር።[98] ሆኖም ምሽጉ ሲሰበር ንጉሱ ሞተው ስልተገኘ ናፒየር እጅጉን በመናደዱ ሙሉውን መቅደላ እንዲመዘብርና [99] የተረፈው በእሳት እንዲጋይ አደረገ።[99] ሚያዚያ 18 ላይ እንግሊዞቹ የተከፋፈለች አገር ትተው ሄዱ፣ ወዲያም ግንቦት 1860 ላይ የላስታው ዋግሹም ጎበዜ በ60፣000 ጠንካራ ወታደሮቹ በመታገዝ ንጉሰ ነገሥት ዳግማዊ አጼ ተክለ ጊዮርጊስ በመባል ስልጣን ላይ ወጣ።[100]
ውርስና ትዝታ
ለማስተካከል
እንደ ባህሩ ዘውዴ አስተያየት የቴዎድሮስ ህይወት በ3 ቦታወች ይጠቃለላል፡ ቋራ፣ ጋፋትና መቅደላ። የመጀመሪያው የፖለቲካና ውታደራዊ መሰረትን ሲወክል፣ ሁለተኛው የዘመናዊነትን ፍላጎት ይወክላል፣ ሶስተኛው ደግሞ መጠለያንና፣ የሞት ቦታን ይወክላል።[62] አጠቃላዩ የቴዎድሮስ ውጤት ቅይጥ ነው፣ የሚለው ባህሩ ዘውዴ፣ ለውጡ "ስልትና ጭብጥ" ይጎለዋል ሲል።[43] ብዙው ለውጥ ሙሉ በሙሉ "ያልተተገበረ ሙከራ" ነበር ይላል።[99] በአጠቃላይ መልኩ፣ ለውጡቹ ሊተገበሩ የሚችሉ የነበሩ በሂንም 60 ላለመተግበራቸው የተወሰኑ ምክንያቶች ነበሩ 68።የመጀመሪያው ምክንያት የኢትዮጵያ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ ሲሆን ተራራማው ምልክዓ ምድር ተገቢ የሆነ የርስ በርስ መርጃ ልውውጥን ስለሚያግድ ለውጦቹን ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ለማስተዋወቅ አስቸጋሪ ነበር።[101] ሌላው ደግሞ ታላቅ የወታደራዊ መዋቅራቸውን ወደ ፖለቲካዊ የበላይነት ለመተርጎም አለመቻላቸው ነበር።[101] አንድ ክፍለ ዘመን ሙሉ ያለምንም መካከለኛ መንግስት የነበረን አገር በንጉሰ ነገሥቱ መልካም ፈቃድ ብቻ ለማስተካከል የማይቻል ነው።[43] በ"ፖለቲካ ሹመት" አዲስ የገዢ መደብ ለመፍጠር የሞከሩትም ሁኔታ ከነባር ጥንታዊ ገዥወች ጋር ያጣላቸው ነበር60። ፓውል ሄንዝ እንደጻፈ ግን "ምን አልባትም የተዋቀረ መንግስት እና አንስተኛ አስተዳዳሪወች ቢኖራቸው፣ ንጉሱ ያሰቡትን ለውጥና ተሃድሶ ማድረግ ይችሉ ነበር"።[102] የንጉሱ ተራማጅ ግቦች በቂ ስልትና አስፍላጊ ጥሬ ሃብት አልነበረውም 47፤ እንዲሁም ለነበሩበት ጊዜ የሚፈጥንና የሚጋጭ ነበር።[102]
ታሪክ ጸሃፊወች ቴዎድሮስ ከፈጸሙት ተግባራት ይልቅ ባሳዩት አርቆ አሳቢነትና ሊፈጽሙት በሞከሩት ተግባራት ሲያነሱ 60 ሺፈራው የተባለው የታሪክ ተመራማሪ ብዙ ጊዜ ታሪክ ጸሃፊወች ከዚህ ጎን ለጎን የቴዎድሮስን ህጋዊ መሪነት ጥያቄ ስር ሲጥሉ ይታያሉ ብሏል[103]። ታሪክ አጥኝው ፓውል ሄንዝ እንደመዘገበ ከ20ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀምሮ ቴዎድሮስ በኢትዮጵያን ዘንድ "በጣም ታዋቂው መሪ ሆነ"።[104] ንጉሱ ከሞቱ በኋላ በትውልዶች ዘንድ ለየት ያሉ ሰው መሆናቸው እየታመነ ሄደ፣ አንድ አንድ ጊዜም በተጋነነ ሁኔታ [105]። በተለይ ንጉሱ እስካሁን የሚታወሱበት ዋና ምክንያት ከጊዜይቸው ቀደም ብሎ በነበራቸው የተለያዩ እቅዶች ነበር።[104]
አጼ ቴወድሮስ በፍርድ ወምበር
በኢትዮጵያኖች አይን ቴዎድሮስ የዘመናዊ ስልጣኔን በር ከፋች ሲሆኑ [104] "እንደገና አንድ የሆነችና ጠንካራ ኢትዮጵያም" ምልክት ናቸው።[102] የአገሪቱን ፖለቲካዊና ሃይማኖታዊ አንድነት ለመመለስ ታላቁ ምኖታቸው ነበር፣ ያገሪቱን ጥንታዊ ድንበርም ለማስመለስ እንዲሁ 60። ምንም እንኳ በጊዜያቸው ብዙወች ባይረዷቸውም አገራቸውን ለማሰልጠንም ከፍተኛ ርብርብ አድርገዋል60። በፖውል ሄንዝ አስተሳሰብ ንጉሱ ለአንድ ክፍለ ዘመን ሲበሰብስ የነበረውን መንግስት በመቅጨት ተራማጅነትን፣ አንድነትንና ስልጣኔን አስተዋውቀዋል፣ ስለሆነም የመጀመሪያው ዘመናዊና ማዕከላዊ መሪ ነበሩ።[106] የብሄራዊ አንድነት መፍጠርን ሂደት ንጉሱ ዙፋን ላይ ከወጡ ጀምሮ አካሂደዋል[107]። በሞቱ ጊዜ ብዙውን ህዝብ ከእንቅልፍ በመቀስቀሳቸው[106]፣ የርሳቸው ተከታዮች ንጉሱ የጀመሩትን ስራ ሊያስፈጽሙ ችለዋል። እንደ ታሪክ አጥኝው ሃሮልድ ማርከስአስተያየት የዳግማዊ አጼ ምንሊክ ግዛት በቴዎድሮስ የተጠነሰሰውና በአጼ ዮሓንስ የታደሰውን የማዕከላዊ ግዛትን ሃሳብ ድል ያበሰረ ነበር።[108] በመጨርሻም ሌላው አጼ ቴዎድሮስ በኢትዮጵያውያን ዘንድ የሚታወሱበት ምክንያት በ"ከፍተኛ ጀብዱዋቸው"ና ከርሳቸው በላይ ከፍ ባሉ ሰራዊቶች ላይ በተቀዳጇቸው አስገራሚ ድሎች ምክንያት ነበር [109]።
ከሌሎች ታላላቅ መሪወች ይልቅ የአጼ ቴዎድሮስ አሟሟት በኢትዮጵያን ዘንድ የማይረሳ ነው 39። በጀግንነት፣ እጅ አልሰጥም ብለው ማለፋቸው ለህዝቡ "ቅቤ ያጠጣ" ተግባር እንደነበር ታሪክ አጥኝው ብርሃኑ አበበ ይገልጻል።[99] ስለሆነም ንጉሱ በሞቱ ጊዜ የተገጠሙት ግጥሞች እስካሁን ድረስ በብዙ ኢትዮጵያውያን ዘንድ ይታወቃሉ።[100]
መቅደላ አፋፉ ላይ ጩኸት በረከተ
የሴቱን አናውቅም ወንድ አንድ ሰው ሞተ
የቴዎድሮስ እራሳቸውን ማጥፋት በጊዜው ለነበሩና አሁን ድረስ ላሉ ሰዓሊያን ስእሎች ጥሩ ርዕስ ሆነ።[62] የንጉሱ ሞት በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በአውሮጳ ሳይቀር ለቴዎድሮስ ከፍተኛ ሃዘንና አድናቆትን አተረፈ።[99] «ማርከው ሊወስዷቸው አቅደው የመጡትን እንግሊዞች ግብ በማኮላሸት »ቴዎድሮስም በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ከፍተኛ ቦታን አገኙ።[97] ብዙ የልቦለድ ጸሃፊያን እና ቲያትር አዘጋጆች ለቴዎድሮስ እስካሁን ድረስ ይደርሳሉ ይጽፋሉ፣ ምሁራንም ቢሆን አሁን ድረስ ልጆቻቸውን በንጉሱ ስም ይሰይማሉ።[62] የኢትዮጵያ ዘፋኞች፣ ዘመናዊ ዘፋኞች ሳይቀሩ የንጉሱን ስም ይጠቅሳሉ።[104] እንደ ብርሃኑ አበበ አስተሳስብ "የምርኮን ውርደት አሻፈረኝ በማለት በመሞታቸው" በኢትዮጵያውያን ዘንድ ከፍተኛ ግምትን ንጉሱ እንዲያገኙ አድርጓል።[99]
ጳውሎስ ኞኞ፣ አጤ ቴዎድሮስ፤ ፲፱፻፹፭ ዓ.ም.
(እንግሊዝኛ) Richard Pankhurst, Ethiopians: A History (Peoples of Africa), Wiley-Blackwell ; New Ed edition, 2001 ISBN|0631224939 ; chap. VIII (« The Early Nineteenth Century and the Advent of Téwodros II »), ገጽ131-161
(እንግሊዝኛ) Harold G. Marcus, A History of Ethiopia, University of California Press, 2002, ገጽ. 48-73 ISBN|0520224795
(እንግሊዝኛ) Ministry of Education and Fine Arts, Ethiopia, A short illustrated history, Berhanena Selam Haile Selassie I printing press, Addis Abeba, 1969 ; chap. XVII (« Tewodros 1855-1868 »), ገጽ103-115
(እንግሊዝኛ) David Hamilton Shinn et Thomas P. Ofcansky, Historical Dictionary of Ethiopia, Scarecrow Press, 2004 ; Article « Tewodros II » ገጽ 376-377 ISBN|0810849100
(ፈረንሳይኛ) Berhanou Abebe, de l'Éthiopie d'Axoum à la révolution, Paris, Maisonneuve & Larose, coll. « Monde africain », 1998 ISBN|2-7068-1340-7 ; chap. VII (« L'essor de Théodros »), ገጽ 87-104
(ፈረንሳይኛ) Jean Doresse, Histoire de l'Éthiopie, PUF, collection QSJ, 1970, ገጽ 84-89
(ፈረንሳይኛ) Paul B. Henze, de l'Éthiopie. L'œuvre du temps, Paris, Moulin du Pont, trad. de l'anglais par Robert Wiren, 2004, pp. 123-143 ISBN|2-84586-537-6
መጽሐፎች
ለማስተካከል
(እንግሊዝኛ) Bahru Zewde, James Currey, A History of Modern Ethiopia, 1855-1991, Londres, 2002, pp. 64-111 (ISBN 0-8214-1440-2) ; partie II (« Unification and Independence - 1855 - 1896 »), chap. I (« The first response : Kasa - Tewodros »), ገጽ 27-42
(እንግሊዝኛ) Sven Rubenson, King of Kings: Tewodros of Ethiopia, Addis Ababa, Haile Selassie I University,1966
(እንግሊዝኛ) Sir Darrell Bates, The Abyssinian Difficulty: The Emperor Theodorus and the Magdala Campaign, 1867-68, Oxford Press, 1979
(እንግሊዝኛ) Shiferaw Bekele, L'Éthiopie contemporaine (sous la direction de Gérard Prunier), Karthala, 2007, 440 pages, (ISBN 978-2-84586-736-9) ; chap. III (« La restauration de l'État éthiopien dans la seconde moitié du XIXe siècle »), partie I (« L'ascension de Tewodros II et la restauration de la monarchie (1855-1868) »), p. 92-97
ታሪካዊ መዝገቦች
ለማስተካከል
(እንግሊዝኛ) Antoine d'Abbadie d'Arrast, L'Abyssinie et le roi Théodore, Ch. Douniol, Paris, 1868 በኢንተርኔት [4]
(እንግሊዝኛ) Henry Blanc, Ma captivité en Abyssinie : avec des détails sur l'empereur Théodore, traduit par Mw Arbousse-Bastide, Société des traités religieux, Paris, 1870 በኢንተርኔት[5]
(እንግሊዝኛ)Henry Blanc, Les captifs de Théodoros, d'après la relation du Dr Blanc, traduit et abrégé par Ferdinand de Lanoye, Hachette, Paris, 1869 በኢንተርኔት[6]
(እንግሊዝኛ)Charles Bussidon, Abyssinie et Angleterre (Théodoros) : perfidies et intrigues anglaises dévoilées, souvenirs et preuves, A. Barbier, Paris, 1888 በኢንተርኔት[7]
(አማርኛ ደብዳቤ) Lettre du Negussa Negest Téwodros II à un destinataire inconnu, sur le site des archives nationales d'Addis Abeba በኢንተርኔት[8] Archived ጁላይ 20, 2011 at the Wayback Machine
ልብ ወለዶች
ለማስተካከል
የታንጉት ምስጢር
ስዕሎች
ለማስተካከል
ከአጼ ቴዎድሮስ ዘመን የሚመነጩና ሌሎች ከንጉሱ ጋር የተያያዙ ስዕሎችና ፎቶግራፎች
ንጉሱ በፍርድ ወምበር, 1920 - 1950 የተሳለ, የብሪታኒያ ቤተ መዘክር
'የቴዎድሮስ ሞት, 1960, የኢትዮጵያ ጥናት ኢንስቲትዩት ቤተ መዘክር
በቲያትር
ለማስተካከል
አማርኛ፡ [9] Archived ጃንዩዌሪ 18, 2012 at the Wayback Machine
ተጨማሪ የውጭ ድረ ገጾች
ለማስተካከል
(እንግሊዝኛ) The Great Unifier : Emperor Tewodros II of Ethiopia በገላውዲዎስ አርአያ
(እንግሊዝኛ) Biographie de Téwodros II Archived ዲሴምበር 31, 2016 at the Wayback Machine
(እንግሊዝኛ) La page de Téwodros II sur le site Imperial Ethiopia Homepages
(እንግሊዝኛ) Page de Téwodros II sur le site Ethiopian History
(እንግሊዝኛ) Ethiopia - From Tewodros II to Menelik II, 1855-89
(እንግሊዝኛ) The last day of Emperor Tewodros II life Archived ጃንዩዌሪ 8, 2009 at the Wayback Machine
ዜና መዋዕሎች
ለማስተካከል
ደብተራ ዘነብ
ያልታወቀ ደራሲ
አለቃ ወልደማርያም
በደብተራ ዘነብ የተጻፈ፦ የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ [1] በመጫን የመጽሐፉን ፹ገጾች ማንበብ ይችላላሉ
ባልታወቀ ደራሲ የተጻፈ፦ የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ [2] በመጫን የመጽሐፉን ፴ ገጾች ማንበብ ይችላላሉ
በአለቃ ወልደማርያም የተጻፈ፦የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ [3] በመጫን የመጽሐፉን ፴፱ ገጾች ማንበብ ይችላላሉ
ማመዛገቢያ
ለማስተካከል
^ ጳውሎስ ኞኞ፣ አጤ ቴዎድሮስ፤ ፲፱፻፹፭ ዓ.ም.
^ http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/ustinov.html
^ http://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Ustinov#cite_note-Ethiopia-1
^ ጳውሎስ ኞኞ፣ አጤ ቴዎድሮስ፤ ፲፱፻፹፭ ዓ.ም.
^ C. Mondon-Vidailhet, Chronique de Théodoros II, roi des rois d'Éthiopie, 1853-1868, d'après un manuscrit de Welde Maryam, E. Guilmoto, Paris, 1904, p. 26 page 13
^ http://www.angelfire.com/ny/ethiocrown/Tewod.html
^ የአጼ ቴወድሮስ ዜና መዋዕል በደብተራ ዘነበ እንደተጻፈ የአጼ ቴወድሮስ ዜና መዋዕል - 1864 ዓ.ም. ገጽ ፭
^ http://www.angelfire.com/ny/ethiocrown/Tewod.html
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Marcus, 2002, p. 59
^ Marcus, 1995, p. 13
^ የአጼ ቴወድሮስ ዜና መዋዕል በደብተራ ዘነበ እንደተጻፈ የአጼ ቴወድሮስ ዜና መዋዕል - 1864 ዓ.ም. ገጽ ፯
^ Marcus, 2002, p. 13
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Marcus, 1995, p. 14
^ Abebe, p. 89
^ ሀ ለ ሐ መ Marcus, 2002, p. 60
^ Bates, p.13
^ ሀ ለ ሐ መ Henze, p. 134
^ Pankhurst, p. 143
^ C. Mondon-Vidailhet, op. cit., p. 3
^ ሀ ለ ሐ Marcus, 2002, p. 61
^ ሀ ለ Zewde, p. 29
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ Marcus, 1995, p. 15
^ ሀ ለ ሐ መ Marcus, 2002, p. 62
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ ቀ በ Zewde, p. 30
^ C. Mondon-Vidailhet, op. cit., p. 3
^ Abebe, p. 90
^ ሀ ለ ሐ መ Marcus, 2002, p. 63
^ Pankhurst, p. 147
^ ሀ ለ ሐ Abebe, p. 95
^ ሀ ለ ሐ Marcus, 2002, p. 64
^ ሀ ለ ሐ Henze, p. 135
^ ሀ ለ Marcus, 1995, p. 16
^ Ethiopia, A short illustrated history, Ministry of Education and Fine Arts, Berhanena Selam Haile Selassie I printing press, Addis Abeba, 1969, page 103
^ Ethiopia, A short illustrated history, Ministry of Education and Fine Arts, Berhanena Selam Haile Selassie I printing press, Addis Abeba, 1969, page 103
^ Bruce, p. 64
^ Henze, op. cit., p. 132
^ Rubenson, The Survival of Ethiopian Independance, Heinemann, Londres, 1976, p. 269 ; cité Henze, p. 135
^ Marcus, 1995, p. 17
^ ሀ ለ ሐ Marcus, 1995, p. 18
^ Marcus, 2002, p. 66
^ ሀ ለ Marcus, 2002, p. 67
^ C. Mondon-Vidailhet, Chronique de Théodoros II, roi des rois d’Éthiopie, 1853-1868, d’après un manuscrit de Welde Maryam, E. Guilmoto, Paris, 1904, p. 14
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Zewde, p. 31
^ ሀ ለ Pankhurst, p. 14
^ ሀ ለ ሐ Abebe, p. 87
^ ሀ ለ Pankhurst, p. 144
^ Marcus, 2002, p. 65
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Pankhurst, p. 150
^ የአጼቴዎድሮስ ዜና መዋዕል፣ በደብተራ ዘነበ፣ 1864 ገጽ ፵፩
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ Zewde, p. 34
^ Henze, p. 77
^ Robert L. Cooper, The Spread of Amharic, cité dans M. L. Bender et al. (eds.), Language in Ethiopia, OUP, 1976 ; cité dans Henze, op. cit., p.78
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Abebe, p. 94
^ ሀ ለ ሐ መ Zewde, p. 32
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ ቀ በ ተ Zewde, p. 33
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ Zewde, p. 35
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Marcus, 1995, p. 20
^ ሀ ለ ሐ Henze, p. 136
^ ሀ ለ ሐ Abebe, p. 96
^ C. Mondon-Vidailhet, Chronique de Théodoros II, roi des rois d’Éthiopie, 1853-1868, d’après un manuscrit de Welde Maryam, E. Guilmoto, Paris, 1904, p. 35
^ C. Mondon-Vidailhet, Chronique de Théodoros II, roi des rois d’Éthiopie, 1853-1868, d’après un manuscrit de Welde Maryam, E. Guilmoto, Paris, 1904, p. 35
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ ቀ Zewde, p. 40
^ Marcus, 1995, p. 19
^ Marcus, 1995, p. 21
^ Zewde, p. 39
^ Marcus, 2002, p. 68
^ ሀ ለ ሐ Pankhurst, p. 157
^ Marcus, 1995, p. 25
^ Marcus, 1995, p. 28
^ ሀ ለ ሐ Marcus, 2002, p. 71
^ ሀ ለ ሐ መ Marcus, 2002, p. 69
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ Zewde, p. 38
^ ሀ ለ ሐ Pankhurst, p. 148
^ Pankhurst, p. 149
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Pankhurst, p. 153
^ ሀ ለ ሐ መ Zewde, p. 37
^ Abebe, p. 88
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ Zewde, p. 36
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 95
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Abebe, p. 99
^ Jean Doresse, Histoire de l’Éthiopie, PUF, collection QSJ, 1970, p. 87
^ ሀ ለ Abebe, p. 97
^ ሀ ለ ሐ Pankhurst, p. 151
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ Pankhurst, p. 152
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ ቀ Pankhurst, p. 156
^ ሀ ለ ሐ Pankhurst, p. 154
^ Abebe, p. 98
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 96
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 96
^ Jean Doresse, Histoire de l’Éthiopie, PUF, collection QSJ, 1970, p. 87
^ ሀ ለ Marcus, 2002, p. 70
^ Ethiopia, A short illustrated history, Ministry of Education and Fine Arts, Berhanena Selam Haile Selassie I printing press, Addis Abeba, 1969, page 112
^ ሀ ለ Zewde, p. 41
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ Pankhurst, p. 158
^ ሀ ለ Henze, p. 141
^ ሀ ለ Pankhurst, p. 159
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Pankhurst, p. 160
^ ሀ ለ Marcus, p. 72
^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ Abebe, p. 101
^ ሀ ለ Henze, p. 146
^ ሀ ለ Marcus, 1995, p. 22
^ ሀ ለ ሐ Henze, p. 142
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 97
^ ሀ ለ ሐ መ Henze, p. 133
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 92
^ ሀ ለ Henze, p. 343
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 97
^ Marcus, 1995, p. 3
^ Shiferaw Bekele (sous la direction de Gérard Prunier), L’Éthiopie contemporaine, édition Karthala, 2007, p. 92
ዋቢ መጻሕፍት
ለማስተካከል
(ፈረንሳይኛ) Abebe, Berhanou; Histoire de l'Éthiopie d'Axoum à la révolution, Édition Maisonneuve & Larose, 1998
(እንግሊዝኛ) Bates, Darrell; The Abyssinian Difficulty, OUP, 1979
(እንግሊዝኛ) Bruce, James; Travels to Discover the Source of the Nile in the Years 1768, 1769, 1770, 1771, 1772 and 1773, Edimbourg, 1790, vol. II, p. 64
(ፈረንሳይኛ) Henze, Paul B.; Histoire de l'Éthiopie, Moulin du pont, 2004
(እንግሊዝኛ) Marcus, Harold G.; The life and times of Menelik II: Ethiopia 1844-1913, Lawrenceville, Red Sea Press, 1995
(እንግሊዝኛ) Marcus, Harold G.; A History of Ethiopia, University of California Press, 2002, ገጽ. 48-73 ISBN|0520224795
(እንግሊዝኛ) Pankhurst, Richard; The Ethiopians : A History, Wiley-Blackwell, 2001
(እንግሊዝኛ) Zewde, Bahru; Currey, James A History of Modern Ethiopia, 1855-1991, Londres, 2002, pp. 64-111 (ISBN 0-8214-1440-2) ; partie II (« Unification and Independence - 1855 - 1896 »), chap. I (« The first response : Kasa - Tewodros »), ገጽ 27-42


በሦስት ምድቦች ተከፍሎ በሦስት ከተሞች በሠላሳ ክለቦች መካከል እየተደረገ ቆይቶ የመጀመሪያው ዙር ጨዋታዎቹ ተገባደው እረፍት ላይ የሚገኘው የ2014 የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ ውድድር የሁለተኛው ዙር መቼ እንደሚጀመር ፌዴሬሽኑ ለክለቦች በላከው ደብዳቤ ጠቁሟል፡፡ ምንም እንኳን ፌድሬሽኑ ውድድሮቹ በየትኛውም ከተሞች እንደሚደረጉ ለጊዜው ከመግለፅ የተቆጠበ ሲሆን ውድድሩ ግን የካቲት 12 እንዲጀመር መወሰኑን በደብዳቤ አሳውቋል፡፡
በምድብ አንድ ኢትዮ ኤሌክትሪክ፣ ከምድብ ሁለት ቡራዩ ከተማ፣ እና ከምድብ ሶስት ነቀምቴ ከተማ በዘጠኝ ሳምንታት መርሀግብሮች መሠረት በመሪነት ያገባደዱበት ይህ ውድድር የ2014 ሁለተኛው የዝውውር መስኮት በዛሬው ዕለት ማለትም ጥር 16 ለሁሉም የከፍተኛ ሊግ ክለቦች የተከፈተ ሲሆን እስከ የካቲት 4 ድረስም የሚዘልቅ ይሆናል፡፡
Share
Tweet
Post navigation
የኢትዮጵያ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ውድድር በቀጣይ ሀዋሳ ላይ ይደረጋል
የሊጉ ከፍተኛ ግብ አስቆጣሪ ወደ ደቡብ አፍሪካ አምርቷል
የቅርብ ዜናዎች
ሀዋሳ ከተማ ወጣቱን ተጫዋች በእጁ አስገብቷል August 5, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የመስመር ተጫዋቹን ወደ ስብስቡ ቀላቅሏል August 5, 2024
ሲዳማ ቡና ዝግጅት የሚጀምርበት ወቅት ታውቋል August 5, 2024
ባህር ዳር ከተማ ሦስተኛ ፈራሚውን አግኝቷል August 5, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የወሳኝ አጥቂውን ውል አራዝሟል August 5, 2024
ዐፄዎቹ የቅድመ ውድድር ዝግጅታቸውን ጀምረዋል August 5, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ሀዋሳ ከተማ ወጣቱን ተጫዋች በእጁ አስገብቷል
August 5, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የመስመር ተጫዋቹን ወደ ስብስቡ ቀላቅሏል
August 5, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ሲዳማ ቡና ዜና
ሲዳማ ቡና ዝግጅት የሚጀምርበት ወቅት ታውቋል
August 5, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ባህር ዳር ከተማ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ባህር ዳር ከተማ ሦስተኛ ፈራሚውን አግኝቷል
August 5, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month August 2024 (42) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


C I K L R ሃ ህ ል ሕ መ ማ ም ሞ ራ ር ሰ ሳ ስ ሽ ቃ ቅ ቤ ብ ቪ ተ ት ነ ና ን ኣ ኤ እ ካ ክ ኮ ኵ ወ ው ዓ ዕ ዘ ዝ ይ ደ ድ ገ ግ ጠ ጥ ጽ ጾ ፈ ፋ ፌ ፍ ፓ ፕ ፖ


ማቴዎስ 11:28-30እናንተ ደካሞች ሸክማችሁ የከበደ ሁሉ፥ ወደ እኔ ኑ፥ እኔም አሳርፋችኋለሁ። ቀንበሬን በላያችሁ ተሸከሙ ከእኔም ተማሩ፥ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና፥ ለነፍሳችሁም ዕረፍት ታገኛላችሁ፤ ቀንበሬ ልዝብ ሸክሜም ቀሊል ነውና።
30Pause Prev Next
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243
Need Help?
Use Contact Us page to reach us with questions, suggestions, feedback, comments, and corrections you have.


Small 1 : $20.00 USD - monthly Small 2 : $30.00 USD - monthly Small 3 : $40.00 USD - monthly Medium 1 : $50.00 USD - monthly Medium 2 : $75.00 USD - monthly Medium 3 : $100.00 USD - monthly Large 1 : $150.00 USD - monthly Large 2 : $200.00 USD - monthly Large 3 : $300.00 USD - monthly Diamond : $500.00 USD - monthly
GoFundMe: AMC (አሚማ) Support 2020
https://gf.me/u/yqmagb
የአማራ ሚዲያ ማዕከል (አሚማ) በከፍተኛ መነሳሳት የጀመረውን ህዝብን የማሳወቅ፣ የማስተማርና ወቅታዊ መረጃን የማቅረብ አገልግሎት በጥራትና በስፋት አሳድጎ ለመቀጠል፣ እንዲሁም ለወገናችን ያለው ተደራሽነት በሳትላይት ፕላትፎርም እንዲሆን ለማድረግ እቅድ ይዞ እየተንቀሳቀሰ ነው። ለዚህም መሳካት የአማራ ሚዲያ ማእከል የእርስዎን ድጋፍ ይፈልጋል። ይህን የአማራ ተቋም ለማጠንከር ሁሉም ኢትዮጵያዊ ሊደግፈው ይገባል ብለን እናምናለን።
የአሚማ አቋም:
- ማንነትና ታሪኩን አውቆ፣ የሚኖርበትን ሁኔታ በትክክል ማየትና መረዳት የሚችል ማህበረሰብ ማህበራዊ፣ የዛሬና መጻኢ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ፣ ጥቅሙን ማስከበር ይችላል።
- የአማራ ሚዲያ ማዕከል (አሚማ) በመላው ኢትዮጵያ የሚኖረውን አማራ ወገናችንን አንድነቱን ጠብቆ ተናቦ ማንነቱን፣ ህልውናውንንና የተፈጥሮ መብቱን አስከብሮ፤ አማራ በረጅም ታሪኩ የገነባቸውን የአንድነትና የአቃፊነት እሴቶቹን ተጠቅሞ ከለሎች ወገኖቹ ጋር በመተባበር ሰላም፣ ፍት ህ፣ ዲሞክራሲ ይሰፈነባት ሀገር እንዲገነባ ለማገዝ በቁርጠኝነት እየሰራ የሚገኝ የሚዲያ ተቋም ነው።
- አማራ ሚዲያ ማዕከል ሁሉም ኢትዮጵያውያን አንድነታቸውንና የረጅም ጊዜ ያዳበሩትን አብሮነታቸውን መሰረት አድርገው ሰላም፣ ፍት ህ፣ እኩልነት ከዳር እሰከዳር የሰፈነባት ጠንካራ ኢትዮጵያን አንዲገነቡ የራሱን አስተዋጽኦ አያደረገ ይገኛል።


ወደ ኢዜጋ ድረ ገጽ እንኻን በደህና መጡ! ይህ የድርጅቶች ማዉጫ የተዘጋጀው በኢትዮጵያ ዉስጥ ያሉ ሁሉ ካምፓኒዎች ኢንዲመዘገቡ እና ስራቸውን እንዲያስተዋውቁ ነው፣ ማንኛውም ሰው ወይንም ካምፓኒ እዚህ ድረ ገጽ በነጻ መመዝገብ ይችላል፣ የድርጅቱ ዝርዝርም ማስገባት ይችላል፣ ክድርጅቶች ማውጫው ሌላ፣ ኢዘጋ የተለያዩ ገጾች አሉት - ዜና፣ መዝናኛ፣ ስራ፣ ሪል እስቴት፣ ማስተዋቅያ፣ የመሳሰሉት ድረ ገጾች አሉት ለበለጠ መረጃ ኢሜል በዚሁ አድራሻ ይላኩልን፡ contact@ezega.com, ወይንም በዚህ ስልክ ይደውሉልን፡ 0912-706091 እናመሰግናለን!
አስተያየት ይፃፉ 0 አስተያየት
Tweet
በአቅራብያው የሚገኙ ተመሳሳይ ድርጅቶች
ቢ.አር.ሲ በጀት
(1)
አዲስ አበባ
+251 116 61 19 22/24
ለድርጅቱ መልእክት ይላኩ
ሳሚ የመኪና ኪራይ
አዲስ አበባ
011 618 8888
ለድርጅቱ መልእክት ይላኩ
ኤቢሲ ኀ.የተ.ግ.ማ
አዲስ አበባ
011 552 8887, 011 651 3410, 011 552 6596
ለድርጅቱ መልእክት ይላኩ
አዲሲንያ ሆቴል
አዲሲንያ ሆቴል አዲስ አበባ አሉ ከሚባሉ ምርጥ ሆቴሎች አንዱ ነው፣ በሰርቪስ፣ በጥራቱና በምቾቱ ተወዳዳሪ የሌለው ሆቴል ነው፣ ዛሬ ይምጡና ይጎብኙን! Tel: +251-11 662 3634, +251-11 662 3439, +251-11 869 5408 Email: info@addissiniahotel.com, reservation@addissiniahotel.com


በትውልድ ከተማው መተሐራ እግር ኳስን የጀመረው የቀድሞው የኢትዮጵያ ቡና እና ሀዋሳ ከተማ የአሁኑ የአዳማ አማካይ ኤፍሬም ዘካሪያስ በልጅነቱ ተጫውቶ ባለፈበት ታርጌት የታዳጊ የእግር ኳስ ማሰልጠኛ ቡድን ከባለቤቱ ጋር በስፍራው ተገኝቶ ከ35 ሺህ ብር በላይ ወጪ በማድረግ ከ24 በላይ ቢብሶች፣ 10 ኳሶች፣ 50 ኮኖች እና 25 የመጫወቻ ጫማዎች ድጋፍን አድርጓል፡፡
ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ቆይታ ያደረገው ተጫዋቹ “እኔ ይህን ሳደርግ ደስ ይለኛል። ስለ ኢትዮጵያ እግርኳስ ካሰብክ ታዳጊዎችን መደገፍህ ግድ ይልሀል። የተሻልን ቦታ ላይ ስንሆን ያሳለፍንበትን መርሳት የለብንም። ይህን ማድረጌን እቀጥልበታለሁ። ዛሬ ከባለቤቴ ጋር የተገናኘሁበት ቀን ናት። ይህን በየዓመቱ ለማሰብም ጭምር ይህን ድጋፍ አደርጋለሁ።” ብሏል፡፡
ከቅርብ አመታት ወዲህ በርካታ ኢትዮጵያዊያን ተጫዋቾች በትውልድ ከተማቸው ያደጉበትን የእግር ኳስ ክለብ እና ፕሮጀክት በተለያዩ መልኩ እየደገፉ ይገኛል፡፡ ከዚህ ቀደም ጌታነህ ከበደ፣ ሽመልስ በቀለ፣ ሚካኤል ጆርጅ፣ አብዱልከሪም መሐመድ፣ ኡመድ ዑኩሪ፣ አስቻለው ታመነ፣ ለዓለም ብርሀኑ፣ ሀብቶም ቢሰጠኝ፣ ግሩም ባሻዬ እና አማኑኤል ባሻዬ ከሴቶች ደግሞ ሎዛ አበራ እና ሰናይት ቦጋለ ተመሳሳይ የገንዘብ እና የቁሳቁስ ድጋፍ ማድረጋቸው ይታወሳል፡፡
© ሶከር ኢትዮጵያ
በድረ-ገጻችን ላይ የሚወጡ ጽሁፎች ምንጭ ካልተጠቀሱ በቀር የሶከር ኢትዮጵያ ናቸው፡፡ እባክዎ መረጃዎቻችንን በሚጠቀሙበት ወቅት ምንጭ መጥቀስዎን አይዘንጉ፡፡
Share
Tweet
Post navigation
የአንደኛ ሊግ የማጠቃለያ ውድድር ዛሬ ተጀመረ
አዳማ ከተማዎች አሸናፊ በቀለን ለመቅጠር ወስነዋል
የቅርብ ዜናዎች
መቐለ 70 እንደርታዎች ሁለት ተጫዋች ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል August 6, 2024
ኢትዮጵያ ቡና በሁለት ጉዳዮች ዙሪያ ለፌድሬሽኑ እና ለሊጉ አስተዳደር ደብዳቤ አስገብቷል August 6, 2024
መቻል ዝግጅት የሚጀምርበት ቀን ታውቋል August 6, 2024
ፈረሰኞቹ የመስመር አጥቂ ለማስፈረም ተስማምተዋል August 6, 2024
ፍፁም ዓለሙ ወደ ቀድሞው ክለቡ ለመመለስ ተስማማ August 6, 2024
መቐለ 70 እንደርታ የቅድመ ውድድር ዝግጅት ጀምሯል August 6, 2024
የቅርብ ዜናዎች
መቐለ 70 እንደርታ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
መቐለ 70 እንደርታዎች ሁለት ተጫዋች ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል
August 6, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ኢትዮጵያ ቡና ዜና
ኢትዮጵያ ቡና በሁለት ጉዳዮች ዙሪያ ለፌድሬሽኑ እና ለሊጉ አስተዳደር ደብዳቤ አስገብቷል
August 6, 2024
ሶከር ኢትዮጵያ
መቻል ዜና ፕሪምየር ሊግ
መቻል ዝግጅት የሚጀምርበት ቀን ታውቋል
August 6, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ቅዱስ ጊዮርጊስ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ፈረሰኞቹ የመስመር አጥቂ ለማስፈረም ተስማምተዋል
August 6, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month August 2024 (54) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ሳኒተሪ ምርቶች ሶኬት ባለ 20 ሚሜ(3/4 ኢንች) ቲ ባለ 1 ኢንች ቲ ባለ 1/2 ኢንች ቲ ባለ 3/4 ኢንች ቴፍሎን ኒፕልስ ባለ 1/2 ኢንች ኒፕልስ ባለ 25ሚሜ (1 ኢንች) ኒፕልስ ባለ 3/4 ኢንች አታኪኒ አታኪኒ ባለ-45 ሳንቲም አታኪኒ ባለ-60 ሳንቲም አንግል ቫልቭ ባለ 1 ኢንች (25 ሚሜ) አንግል ቫልቭ ባለ 1/2 ኢንች (15 ሚሜ) አንግል ቫልቭ ባለ 3/4 ኢንች (20 ሚሜ) ኤችዲፒኢ ሜል ሶኬት ባለ 25 ሚሜ (1 ኢንች) ኤችዲፒኢ ሜል ሶኬት ባለ 32 ሚሜ (1 1/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ሜል አዳብተር ባለ (3/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ቧንቧ ባለ 20 ሚሜ (3/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ቧንቧ ባለ 25 ሚሜ (1 ኢንች) ኤችዲፒኢ ቧንቧባለ 32 ሚሜ (1 1/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ቲ ባለ 32 ሚሜ (1 1/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ኤልቦው ባለ 25 ሚሜ (1 ኢንች) ኤችዲፒኢ ኤልቦው ባለ 32 ሚሜ (1 1/4 ኢንች) ኤችዲፒኢ ኤልቦው ባለ 90 ድግሪ (3/4 ኢንች) እጅ መታጠቢያ ባለ 45*55 ሳንቲም በ አኩዋ እጅ መታጠቢያ ባለ 50*60 ሳንቲም በ ጎልድ ድራጎን ኪችን ሲንክ ባለ ጥንድ በ 50*120 (አኩዋ) ክሮም ፈሳሽ ክፍክድ ባለ 20 ዲያሜትር በ 1/2 ኢንች ክሮም ፈሳሽ ክፍክድ ባለ 22.5 ዲያሜትር በ 3/4 ኢንች ክሮም ፈሳሽ ክፍክድ ባለ 32 ዲያሜትር በ 1 ኢንች ክሮም ፈሳሽ ክፍክድ ባለ 40 ዲያሜትር በ 1 1/4 ኢንች ዉሃ ማሞቂያ ሶላር ባለ 200 ሊትር ዉሃ ማሞቂያ ባለ 50 ሊትር( አሪስተን) ዉሃ ማሞቂያ ባለ 80 ሊትር ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 1000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 1500 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 15000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 2000 ሊትር ሱፐር ደብል ቲ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 2000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 20000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 25000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 3000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 4000 ሊትር ፋይበር ግላስ ዉሃ ማጠራቀሚያ ታንከር ባለ 5000 ሊትር ፋይበር ግላስ የ መታጥቢያ ቤት ሎው ፍላሽ (ታቦር ሴራሚክ) የ መታጥቢያ ቤት ሎው ፍላሽ (አኩዋ) የ መታጥቢያ ቤት ሎው ፍላሽ (ጎልድ ድራጎን) የ መታጥቢያ ቤት ከፈትኛ ፍላሽ ማድረጊያ(የ ቱርክ ) የ ሻዎር ትሪ ባለ 70*70 ሳንቲም ( ስማቪት) የ ኩሽና ሲንክ ባለ ነጠላ በ 50*120 የ ኩሽና ሲንክ ባለ ጥንድ በ 50*120 (ሚላኖ) የሻወር አናት ከዘንጉ ጋር ዩፒቪሲ ፓይፕ ባለ 50 ዲያሜትር በ 2.2 ጋልቫናይዝድ ቧንቧ ጋልቫናይዝድ ቧንቧ ባለ 1 ኢንች ጋልቫናይዝድ ቧንቧ ባለ 1/2 ኢንች ጋልቫናይዝድ ቧንቧ ባለ 2 ኢንች ጌት ቫልቭ ባለ 1 ኢንች ጌት ቫልቭ ባለ 1/2 ኢንች ጌት ቫልቭ ባለ 3/4 ኢንች ፍሌታ ባለ ክሮም በ 10*10 ሳንቲም ፍሎት ቫልቨ ባለ 20 ሚሜ (3/4 ኢንች) ፒቪሲ ማጣበቂያ ፒቪሲ ሪዲውሰር ባለ 110፣50 ድርብ ቀለበት ፒቪሲ ባለ 110 ሚሜ ክላምፕ ፒቪሲ ቧንቧ ባለ 110 ዲያሜትር በ 2.2 ሚሜ ፒቪሲ ቧንቧ ባለ 160 ዲያሜትር በ 2.2 ሚሜ ፒቪሲ ቧንቧ ባለ 200 ዲያሜትር በ 2.2 ሚሜ ፒቪሲ ቧንቧ ባለ 75 ዲያሜትር በ 2.2 ሚሜ ፒቪሲ ቲ ባለ 110 ዲያሜትር ደርብ ቀለበት ፒቪሲ ኤልቦው ባለ 110 ዲያሜትር በ ድርብ ቀለበት ፒቪሲ ኤልቦው ባለ 50፣45 ድግሪ በ ድርብ ቀለበት ፒቪሲ ኤልቦው ባለ 50፣90 ድግሪ በ ድርብ ቀለበት ፒቪሲ ዋይ ባለ 50 ዲያሜትር ደርብ ቀለበት ፒፒአር ሪዲውሰር ባለ 25፣20 ሚሜ ፒፒአር ሪዲውሰር ባለ 32፣25 ሚሜ ፒፒአር ባንቧ ባለ 1 1/4 ኢንች (32ሚሜ) ፒፒአር ባንቧ ባለ 1 ኢንች (25ሚሜ) ፒፒአር ባንቧ ባለ 1/2 ኢንች (15ሚሜ) ፒፒአር ባንቧ ባለ 3/4 ኢንች (20ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ቲ ባለ 1 1/4 ኢንች (32ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ቲ ባለ 1 ኢንች (25ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ቲ ባለ 3/4 ኢንች (20ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ኤልቦው ባለ 1 1/4ኢንች (32ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ኤልቦው ባለ 1 ኢንች (25ሚሜ) ፒፒአር ኖርማል ኤልቦው ባለ 3/4 ኢንች (25ሚሜ) ፒፒአር ፊሜል ቲ ባለ 1 ኢንች ፒፒአር ፊሜል ቲ ባለ 3/4 ኢንች ፒፒአር ፊሜል ኤልቦው ባለ 3/4 ኢንች (20 ሚሜ) ፒፒአር ፊሜል ኤልቦው ባለ 3/4 ኢንች (25 ሚሜ) ፒፒአር ፊሜል ዩኒየን ባለ 3/4 ኢንች (20ሚሜ) ፕላግ 1 ኢንች ፕላግ 1/2 ኢንች ፕላግ 3/4 ኢንች


ለቀጣዩ የውድድር ዘመን አሰልጣኝ ያሬድ ገመቹን ዋና አሰልጣኛቸው አድርገው የሾሙት ወላይታ ድቻዎች ራሳቸውን ለማጠናከር አዳዲስ ተጫዋቾችን ከማስፈረማቸው በፊት በክለቡ ውላቸው የተጠናቀቁ ተጫዋቾችን ውል ማራዘምን ቀዳሚው ተግባራቸው አድርገዋል። በዚህም መሠረት ከክለቡ የታችኛው ቡድን ፍሬ የሆኑትን ግብ ጠባቂው ቢኒያም ገነቱ እና ተከላካዩ መልካሙ ቦጋለን ለሁለት ተጨማሪ ዓመታት በክለቡ እንደሚቆዩ ውላቸው መታደሱን ስራ አስኪያጁ አቶ አሰፋ ሆሲሶ ለሶከር ኢትዮጵያ ተናግረዋል።
ከወላይታ ድቻ ወጣት ቡድን ከተገኘ በኋላ ያለፉትን አምስት ዓመታት በዋናው ቡድን ውስጥ በግብ ጠባቂነት ያገለገለው ቢኒያም ገነቱ እና በተመሳሳይ ከክለቡ ከ20 ዓመት በታች ቡድን የተገኘው እና በሶዶ ከተማ እና አርባምንጭ ከተማ ተጫውቶ በድጋሚ ያለፉትን ሦስት ዓመታት ወደ ልጅነት ክለቡ ተመልሶ ሲያገለግል የቆየው ተከላካዩ መልካሙ ቦጋለ በቡድኑ ውስጥ ለቀጣዮቹ ሁለት ዓመታት መቆየታቸው ዕርግጥ ሆኗል።
Share
Tweet
Post navigation
ወላይታ ድቻ የሁለት ተጫዋቾችን ውል አራዝሟል
መድን የሁለት ተጫዋቾችን ውል አድሷል
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አሰልጣኝ ዘሪሁን ሸንገታን በይፋ መሾሙን ተከትሎ ጋዜጣዊ መግለጫ ተሰጥቷል August 3, 2024
ስሑል ሽረዎች የነባር ተጫዋቾች ውል አራዘሙ August 3, 2024
ወልዋሎዎች ሁለት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማሙ August 3, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ከጫፍ ደርሷል August 3, 2024
ፈረሰኞቹ የመጀመርያ ፈራሚያቸውን ለማግኘት ተቃርበዋል August 3, 2024
መቐለ 70 እንደርታዎች የሁለት ተጫዋቾች ዝውውር አገባደዱ August 3, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ጋዜጣዊ መግለጫ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አሰልጣኝ ዘሪሁን ሸንገታን በይፋ መሾሙን ተከትሎ ጋዜጣዊ መግለጫ ተሰጥቷል
August 3, 2024
ዳንኤል መስፍን
ስሑል ሽረ ዜና ፕሪምየር ሊግ
ስሑል ሽረዎች የነባር ተጫዋቾች ውል አራዘሙ
August 3, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ወልዋሎዎች ሁለት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማሙ
August 3, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ከጫፍ ደርሷል
August 3, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month August 2024 (33) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


በኢፌዴሪ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሰው ኃብት ልማት፣ ስራ ስምሪት እና ቴክኖሎጂ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ፤ የኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ ከተሰጠው ተልዕኮ አንጻር የምርምር አገልግሎቱን እየተወጣ መሆኑን ገልጿል፡፡
ቋሚ ኮሚቴው የተቋሙን የምርምር ማዕከል ጨምሮ አጠቃላይ የስራ እንቅስቃሴውን ተመልክቷል፡፡
የደሞዝ ማነስ፣ የትምህርት እና ጥቅማጥቅም አከፋፈል ወጥ አለመሆን፣ የውድድር ሂደቶች ሚዛናዊ አለመሆን፣ የጥናትና ምርምር በጀቶች ወደስራው ባለቤት አለመድረስ፣ የተማሪዎች የምግብ በጀት እጥረትና መኝታ ክፍል መጣበብ የሚሉት ከዩኒቨርሲቲው ማሕበረሰብ ጋር በነበረው ውይይት የተነሱ ነጥቦች ናቸው፡፡
የአሰራር ክፍተቶችንና የምርምር ውጤቶችን ኩረጃ ለመቀነስ ግልጽ የሆነ መመሪያ ማውጣት እንዳለበት እንዲሁም ከኑሮ ውድነት አንጻር የሀገራችን ኢኮኖሚ እስኪረጋጋ መንግስት የታክስ ስረዛ ቢያደረግ የሚሉት አስተያየቶች እና ሀሳቦችም ተነስተዋል፡፡
የቡድኑ አስተባባሪ የተከበሩ ታደሰ በዛ (ዶ/ር) ዩኒቨርሲቲው ከተሰጠው ተልዕኮ አንጻር አገልግሎት እየሰጠ መሆኑን ገልጸው፤ በዓለም አቀፉ ደረጃ ተመራጭ ለመሆን በመቀናጀት፣ አሳታፊ እና ግልጽ በሆነ አሰራር አገልግሎት መስጠት እንዳለበት ነው የተናገሩት፡፡
የቋሚ ኮሚቴው አባላት በበኩላቸው ዩኒቨርሲቲው የሪፎርም ምሳሌዎችን በማመንጨት ለውጥ ያሳየ ተቋም እንደሆነና ዝቅተኛ ተከፋይ ሰራተኞችን ለመደገፍ የተሰራው ስራ መቀጠል እንዳለበትም ተናግረዋል፡፡
የተቋሙ አደረጃጀት ለምርምር አመቺ እንዲሆን ከግንባታ ጀምሮ መስራት እንደሚያስፈልግ እና የምርምር ተነሳሽነትን ለማምጣት አሰራሮችን ግልጽ በማድረግ መስራት እንዳለበት አሳስበዋል፡፡
የዩንቨርሲቲው ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር ፍቅሬ ደሳለኝ እና ሌሎች አመራሮች ለተነሱ ሀሳቦች ማብራሪያ የሰጡ ሲሆን፤ በቋሚ ኮሚቴው የተሰጡ አስተያየቶችን ለቀጣይ እንደ ግብአት በመውሰድ እንደሚሰሩና የታየው ውጤትም የሁሉም ሰራተኛ አስተዋጽኦ መሆኑን አብራርተዋል፡፡
(ዜና ፓርላማ)፤ መጋቢት 29፣ 2015 ዓ.ም፤ በኢፌዴሪ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሰው ኃብት ልማት፣ ስራ ስምሪት እና ቴክኖሎጂ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ፤ የኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ ከተሰጠው ተልዕኮ አንጻር የምርምር አገልግሎቱን እየተወጣ መሆኑን ገልጿል፡፡
ቋሚ ኮሚቴው የተቋሙን የምርምር ማዕከል ጨምሮ አጠቃላይ የስራ እንቅስቃሴውን ተመልክቷል፡፡
የደሞዝ ማነስ፣ የትምህርት እና ጥቅማጥቅም አከፋፈል ወጥ አለመሆን፣ የውድድር ሂደቶች ሚዛናዊ አለመሆን፣ የጥናትና ምርምር በጀቶች ወደስራው ባለቤት አለመድረስ፣ የተማሪዎች የምግብ በጀት እጥረትና መኝታ ክፍል መጣበብ የሚሉት ከዩኒቨርሲቲው ማሕበረሰብ ጋር በነበረው ውይይት የተነሱ ነጥቦች ናቸው፡፡
የአሰራር ክፍተቶችንና የምርምር ውጤቶችን ኩረጃ ለመቀነስ ግልጽ የሆነ መመሪያ ማውጣት እንዳለበት እንዲሁም ከኑሮ ውድነት አንጻር የሀገራችን ኢኮኖሚ እስኪረጋጋ መንግስት የታክስ ስረዛ ቢያደረግ የሚሉት አስተያየቶች እና ሀሳቦችም ተነስተዋል፡፡
የቡድኑ አስተባባሪ የተከበሩ ታደሰ በዛ (ዶ/ር) ዩኒቨርሲቲው ከተሰጠው ተልዕኮ አንጻር አገልግሎት እየሰጠ መሆኑን ገልጸው፤ በዓለም አቀፉ ደረጃ ተመራጭ ለመሆን በመቀናጀት፣ አሳታፊ እና ግልጽ በሆነ አሰራር አገልግሎት መስጠት እንዳለበት ነው የተናገሩት፡፡
የቋሚ ኮሚቴው አባላት በበኩላቸው ዩኒቨርሲቲው የሪፎርም ምሳሌዎችን በማመንጨት ለውጥ ያሳየ ተቋም እንደሆነና ዝቅተኛ ተከፋይ ሰራተኞችን ለመደገፍ የተሰራው ስራ መቀጠል እንዳለበትም ተናግረዋል፡፡
የተቋሙ አደረጃጀት ለምርምር አመቺ እንዲሆን ከግንባታ ጀምሮ መስራት እንደሚያስፈልግ እና የምርምር ተነሳሽነትን ለማምጣት አሰራሮችን ግልጽ በማድረግ መስራት እንዳለበት አሳስበዋል፡፡
የዩንቨርሲቲው ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር ፍቅሬ ደሳለኝ እና ሌሎች አመራሮች ለተነሱ ሀሳቦች ማብራሪያ የሰጡ ሲሆን፤ በቋሚ ኮሚቴው የተሰጡ አስተያየቶችን ለቀጣይ እንደ ግብአት በመውሰድ እንደሚሰሩና የታየው ውጤትም የሁሉም ሰራተኛ አስተዋጽኦ መሆኑን አብራርተዋል፡፡


ተፈላጊ ችሎታ:በአውቶሞቲቭ፣ በእርሻ መካናይዜሽን፣ በእርሻ እና በመካኒካል ምህንድስና ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
2. ኬሚካል መሐንዲስ
ለስራው ተፈላጊ ችሎታ
ተፈላጊ ችሎታ:በኬሚካል፣ በኢንዱስትሪያል ኢንጂነሪንግ ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
3. መካኒካል መሐንዲስ
ለስራው ተፈላጊ ችሎታ
ተፈላጊ ችሎታ:በሜካኒካል ኢንጂነሪንግ፣ በኢንዱስትሪያል ኢንጂነሪንግ፣ በማኑፋክቸሪንግ ቴክኖሎጂ ወይም ተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
4. ኤሌክትሪካል መሐንዲስ
ለስራው ተፈላጊ ችሎታ
ተፈላጊ ችሎታ:በኤሌክትሪካል፣ በኢንስትሩመንቴሽን ኢንጂነሪንግ ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
5. መስኖ መሐንዲስ
JOB REQUIREMENT
ተፈላጊ ችሎታ:በመስኖ ምህንድስና ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
6. የእርሻ (ሜካናይዜሽን) መሐንዲስ
ለስራው ተፈላጊ ችሎታ
ተፈላጊ ችሎታ:በእርሻ መካናይዜሽን፣ በእርሻ ምህንድስና ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
7. እፅዋት ሳይንስ/አግሮኖሚ
ለስራው ተፈላጊ ችሎታ
ተፈላጊ ችሎታ:በኬን አግሮኖሚ፣ በእጽዋት ሳይንስ፣ በአግሮኖሚ ወይም በተዛማጅ የሙያ መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ እና 0 ዓመት የሥራ ልምድ ያለው/ያላት
ደረጃ:15
የሥራ ቦታ፡ ኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች
እንዴት ማመልከት ይቻላል?
የምዝገባ ቦታ አዲስ አበባ ሜክሲኮ ፊሊፕስ ህንፃ ላይ 2ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 212
የምዝገባ ቀን ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ማግስት ጀምሮ ባሉ ተከታታይ 7 የሥራ ቀናት ጠዋት ከ2፡00-6፡00 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡00-11፡00 ድረስ ብቻ፤
በውድድሩ መሳተፍ የሚችሉ አመልካቾች ቀጥሎ በቀረቡት መንገዶች መላክ የሚችሉ ሲሆን (Online)የሚልኩ ይበልጥ ይበረታታሉ፡፡
በ https://forms.gle/BdywJESTBXRusfuy7 (Online)የሚያመለክቱ አመልካቾች የሚልኳቸውን መረጃዎች ከ1ገፅ ያልበለጠ የተጠቃለለ የግል ሁኔታ መግለጫ (CV) በPDF ወይንም .Doc (upload) በማድረግ መላክ ይኖርባቸዋል፡፡
በግንባር/በወኪል የሚያመለክቱ አመልካቾች ማስረጃቸውን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከ(CV) የግል ሁኔታ መግለጫ እና ማመልከቻ ጋር በማቅረብ መመዝገብ ይችላሉ፡፡
ተመዝጋቢው ትምህርቱን ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም እና ከዚያ በኋላ ያጠናቀቀ/ች ሆኖ/ና አማካይ የመመረቂያ ውጤት ለወንዶች 2.75 እና ከዚያ በላይ እንዲሁም ለሴቶች 2.5 እና ከዚያ በላይ ያላቸው መሆን አለበት፡፡
የምዝገባው ሂደት እንደተጠናቀቀ ሙያ ነክ ፈተና ለተመረጡ ምልምል ምሩቃን ይሰጣል፡፡ የፈተናው ቀን በስልክ ጥሪ የሚገለጽላቸው ይሆናል፡፡
ፈተናውን አልፈው ወደ ሥልጠና የሚገቡ ምሩቃን ለ4 ወራት የንድፈ ሃሳብ እና የተግባር ሥልጠና ይወስዳሉ፡፡
በስልጠና ወቅት የኪስ ገንዘብን ጨምሮ የሚያስፈልጉ ወጪዎች በኢትዮጵያ ስኳር ኢንዱስትሪ ግሩፕ የሚሸፈን ይሆናል፡፡
ሰልጣኞች በንድፈ ሃሳብ እና በተግባር ስልጠና ወቅት በሚያስመዘግቡት ውጤት አማካኝነት በተተኪነት በኦሞ ኩራዝ ቁጥር 2 እና 3 ስኳር ፋብሪካዎች የሚቀጠሩ ይሆናል፡፡
the POST ID is 11390
total views = int(22)
To apply for this job please visit forms.gle.
Related Jobs
TRAINEE COOK
Ethiopian Airlines
Full Time
Addis Ababa
QUALIFICATION REQUIREMENTS: A Minimum of level III certificate in food preparation/kitchen operation/foreign Dish Cooking/Ethiopian Cultural Food Preparation or any related field of study from a recognized TVET/College/Institute. Or A Minimum o
Senior Auditor
Habesha Cement
Full Time
Addis Ababa
Purpose of the Job: To ensure the financial operations of the company are in line with the company’s policies, procedures, applicable laws and regulations by conducting financial audits and recommending appropriate remedial actions. M
Branch Manager I for Bilal Shire Branch- IFB
Dashen Bank
Full Time
Shire Town
Branch Manager I for Bilal Shire Branch- IFB Place of Work: Shire Town DB/ Vacancy-0195/24 Job Summary The Branch Manager will plan, organize, lead, and control the banking activities of a branch office. S/he will ensure that
Tikus Jobs
Tikusjobs.com
tikusjobs.com is the best job search engine in Ethiopia. More than 50,000 candidates visit this website everyday.
Job types
NGO Job
Full Time
Part Time
Internship
For Employer
Employer
Employer Registration
Post a Job
Job Dashboard
Home
Blog
Jobs
Scholarship
Subscribe and Follow
Privacy Policy
© Copyright 2024 Tikus Jobs. All Rights Reserved. JobScout | Developed By Rara Theme. Powered by WordPress.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept All”, you consent to the use of ALL the cookies. However, you may visit "Cookie Settings" to provide a controlled consent.
Cookie SettingsAccept All
Manage consent
Close
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics 11 months This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional 11 months The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary 11 months This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others 11 months This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance 11 months This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy 11 months The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional
Functional
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance
Performance
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytics
Analytics
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement
Advertisement
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Others
Others
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.


ሁሉም ምድቦች ያልተመደቡ የልጆች እና የመዝናኛ እቃዎች የተለያዩ መጫዎቻዎች ቀለም መቀቢያ እና መልመጃ መጽሃፎች ሁሉ መገልገያ የታሪክ መጽሐፍት ከለሮች የጽሕፈት መሳሪያዎች የተለያዩ ስቴፕለሮች እና የስቴፕለር ሽቦዎች ማስታወሻ ደብተር እና የፋይል ሳጥን የወረቀት ሽቦዎች፣ መያዣዎች ቀለም እና ፓርከር ማስመሪያዎች፣ላጲሶች፣ መቅረጫዎች ወረቀት እና ኤንቬሎፕ የማጣበቂያ እና የመገልገያ መለዋወጫዎች ሁሉም እርሳስ እና እስክርቢቶ የመዋቢያ ቁሳቁሶች በሻወር ቤት የግል ንጽህና መጠበቂያዎች ሎሽን እና ቫሲሊን ሽቶዎች የተለያዩ የጸጉር መንከባከቢያዎች የእጅ እና የሰውነት ሳሙና ሁሉ የፊት እና የሰውነት ክሬም የንጽህና መጠበቂያዎች ማበጠሪያ እና የጥፍር መቁረጫዎች የሕፃናት ማእዘን ዳይፐር እና ዋይፕስ የሕፃን አካል እንክብካቤ እና የእጅ ማድረቂያ ስብስብ የሕፃን ንፅህና እና ዕለታዊ እንክብካቤ የጡጦ ጫፎች፣ ጡጦዎች እና የግግ ማከኪያዎች የእንጀራእናት፣የጡጦና የእንጀራእናት መቀቀያዎች ልብሶች ፣ ጫማዎች እና ሻንጣ የህጻናት የምግብ መብያዎች እና ማስቀመጫዎች ሁሉም የምግብ እቃዎች የተለያዩ መጠጦች ሁሉም ማካሮኒ ፣ ፓስታ እና ሩዝ ቸኮሌቶች ፣ ከረሜላዎች እና ማስቲካዎች ዘይት ቡና ፣ ሻይ እና ስኳር የሕፃን ምግብ የታሸጉ ምግብ ማርማራቶች እና የኦቾሎኒ ቅቤዎች ባልትና ብስኩቶች እና መክሰስ ላይ የሚበሉ ምግቦች የስጋ እና የወተት ተዋጽኦዎች ቴምሮች ጨው እና ቅመሞች የዳቦ መጋገሪያ ግብአቶች የምግብ ማስቀመጫ እቃዎች የተለያዩ ቲማቲም ድልህ እና ስጎ ፈጣን ምግቦች አትክልቶች እና ፍራፍሬዎች የቤት ዕቃዎች የወጥ ቤት ዕቃዎች ሁሉም የቤት ዕቃ ጋውኖች፣ቲሸርቶች፣ፎጣዎች.. ፍሊት እና ኤር ፍሬሽነር ኤሌክትሮኒክ መሣሪያዎች የወለል ምንጣፍ እና ሌሎችም የአልጋ ልብስ የጽዳት ዕቃዎች የልብስ ማጠቢያ ሳሙና የእጅ እና የሰውነት ማጽጃዎች የወጥ ቤት ማጽጃ ምርቶች የመኪና ማጽጃ ቁሳቁሶች ሁሉም ናፕኪን ባለብዙ ዓላማ ማጽጃ ወለል እና የመስኮት ማጽጃ የባኞ ቤት፣ሽንትቤት ማጽጃዎች ቆሻሻ ማጠራቀሚያ መታጠቢያ ስፖንጆች የስፖርት ዕቃዎች የውሃ መጠጫ ኮዳዎች የስፖርት መጫወቻ እቃዎች የተለያዩ የስፖርት መስሪያ ቁሶች ደጋፊ ትራሶች ሁሉ የትምህርት ቤት አቅርቦት ቦርሳ እርሳስ እና እስክርቢቶ ቀለም እና ፓርከር የአካል ብቃት እንቅስቃሴ መጽሐፍ እና ማስታወሻ መጽሐፍ ላጲስ እና መቅረጫዎች የምሳ እቃ የውሃ መጠጫ ኮዳዎች ሁሉም ኮምፓስ እና ማስመሪያዎች የመገልገያ መለዋወጫዎች የስጦታ ዕቃዎች ጣፋጭ ከረሜላ ሽቶዎች የስጦታ ቦርሳዎች። መጫወቻ ልብስ እና ጫማዎች ሁሉም ሌሎች በአሜሪካ ምርቶች የተሰራ የድግስ ዕቃዎች ሻማ እና ርችት ለአንድ ግዜ የሚያገለግሉ እቃዎቸ የልደት ቀን ማስዋቢያ እቃዎች የልደት ኮፍያዎቸ፣ዘውዶች ወዘተ.. ሁሉም የመጽሐፉ ጥግ ቀለም መቀቢያ እና መልመጃ መጽሃፎች የታሪክ መጽሐፍት የአማርኛ መጽሐፍት የእንግሊዝኛ መጽሐፍት ትምህርታዊ መጻሕፍት ሁሉም የምግብ አዘገጃጀት መመሪያዎች ከ“መጽሐፍ ዓለም” መደብር ፖለቲካ እና ኢኮኖሚክስ ንግድ ራስ አገዝ ልብ-ወለድ የልጆች መጽሐፍት COVID-19 አስፈላጊ ነገሮች መጫወቻዎች አባልነት የቤት እንስሳት ምርቶች የአዲስ ዓመት ጥቅል ወደ ትምህርት ቤት የሚመለስ ጥቅል ልብስ የረመዳን ጥቅል
00 ንጥሎች
0
+251-939-37-37-37
ፍለጋ
ሁሉም ምድቦች ያልተመደቡ የልጆች እና የመዝናኛ እቃዎች የተለያዩ መጫዎቻዎች ቀለም መቀቢያ እና መልመጃ መጽሃፎች ሁሉ መገልገያ የታሪክ መጽሐፍት ከለሮች የጽሕፈት መሳሪያዎች የተለያዩ ስቴፕለሮች እና የስቴፕለር ሽቦዎች ማስታወሻ ደብተር እና የፋይል ሳጥን የወረቀት ሽቦዎች፣ መያዣዎች ቀለም እና ፓርከር ማስመሪያዎች፣ላጲሶች፣ መቅረጫዎች ወረቀት እና ኤንቬሎፕ የማጣበቂያ እና የመገልገያ መለዋወጫዎች ሁሉም እርሳስ እና እስክርቢቶ የመዋቢያ ቁሳቁሶች በሻወር ቤት የግል ንጽህና መጠበቂያዎች ሎሽን እና ቫሲሊን ሽቶዎች የተለያዩ የጸጉር መንከባከቢያዎች የእጅ እና የሰውነት ሳሙና ሁሉ የፊት እና የሰውነት ክሬም የንጽህና መጠበቂያዎች ማበጠሪያ እና የጥፍር መቁረጫዎች የሕፃናት ማእዘን ዳይፐር እና ዋይፕስ የሕፃን አካል እንክብካቤ እና የእጅ ማድረቂያ ስብስብ የሕፃን ንፅህና እና ዕለታዊ እንክብካቤ የጡጦ ጫፎች፣ ጡጦዎች እና የግግ ማከኪያዎች የእንጀራእናት፣የጡጦና የእንጀራእናት መቀቀያዎች ልብሶች ፣ ጫማዎች እና ሻንጣ የህጻናት የምግብ መብያዎች እና ማስቀመጫዎች ሁሉም የምግብ እቃዎች የተለያዩ መጠጦች ሁሉም ማካሮኒ ፣ ፓስታ እና ሩዝ ቸኮሌቶች ፣ ከረሜላዎች እና ማስቲካዎች ዘይት ቡና ፣ ሻይ እና ስኳር የሕፃን ምግብ የታሸጉ ምግብ ማርማራቶች እና የኦቾሎኒ ቅቤዎች ባልትና ብስኩቶች እና መክሰስ ላይ የሚበሉ ምግቦች የስጋ እና የወተት ተዋጽኦዎች ቴምሮች ጨው እና ቅመሞች የዳቦ መጋገሪያ ግብአቶች የምግብ ማስቀመጫ እቃዎች የተለያዩ ቲማቲም ድልህ እና ስጎ ፈጣን ምግቦች አትክልቶች እና ፍራፍሬዎች የቤት ዕቃዎች የወጥ ቤት ዕቃዎች ሁሉም የቤት ዕቃ ጋውኖች፣ቲሸርቶች፣ፎጣዎች.. ፍሊት እና ኤር ፍሬሽነር ኤሌክትሮኒክ መሣሪያዎች የወለል ምንጣፍ እና ሌሎችም የአልጋ ልብስ የጽዳት ዕቃዎች የልብስ ማጠቢያ ሳሙና የእጅ እና የሰውነት ማጽጃዎች የወጥ ቤት ማጽጃ ምርቶች የመኪና ማጽጃ ቁሳቁሶች ሁሉም ናፕኪን ባለብዙ ዓላማ ማጽጃ ወለል እና የመስኮት ማጽጃ የባኞ ቤት፣ሽንትቤት ማጽጃዎች ቆሻሻ ማጠራቀሚያ መታጠቢያ ስፖንጆች የስፖርት ዕቃዎች የውሃ መጠጫ ኮዳዎች የስፖርት መጫወቻ እቃዎች የተለያዩ የስፖርት መስሪያ ቁሶች ደጋፊ ትራሶች ሁሉ የትምህርት ቤት አቅርቦት ቦርሳ እርሳስ እና እስክርቢቶ ቀለም እና ፓርከር የአካል ብቃት እንቅስቃሴ መጽሐፍ እና ማስታወሻ መጽሐፍ ላጲስ እና መቅረጫዎች የምሳ እቃ የውሃ መጠጫ ኮዳዎች ሁሉም ኮምፓስ እና ማስመሪያዎች የመገልገያ መለዋወጫዎች የስጦታ ዕቃዎች ጣፋጭ ከረሜላ ሽቶዎች የስጦታ ቦርሳዎች። መጫወቻ ልብስ እና ጫማዎች ሁሉም ሌሎች በአሜሪካ ምርቶች የተሰራ የድግስ ዕቃዎች ሻማ እና ርችት ለአንድ ግዜ የሚያገለግሉ እቃዎቸ የልደት ቀን ማስዋቢያ እቃዎች የልደት ኮፍያዎቸ፣ዘውዶች ወዘተ.. ሁሉም የመጽሐፉ ጥግ ቀለም መቀቢያ እና መልመጃ መጽሃፎች የታሪክ መጽሐፍት የአማርኛ መጽሐፍት የእንግሊዝኛ መጽሐፍት ትምህርታዊ መጻሕፍት ሁሉም የምግብ አዘገጃጀት መመሪያዎች ከ“መጽሐፍ ዓለም” መደብር ፖለቲካ እና ኢኮኖሚክስ ንግድ ራስ አገዝ ልብ-ወለድ የልጆች መጽሐፍት COVID-19 አስፈላጊ ነገሮች መጫወቻዎች አባልነት የቤት እንስሳት ምርቶች የአዲስ ዓመት ጥቅል ወደ ትምህርት ቤት የሚመለስ ጥቅል ልብስ የረመዳን ጥቅል


የኢትዮጵያ፡ የእግዚአብሔር መንግሥት አገልጋይ፡ ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ በሱዳን ጠረፍ በኩል ''ተወሰደ!'' በተባለው የድንበር መሬት መነሻነት፡ በ፳፻ ዓ.ም.፡ EthioLion.com ከተባለው የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት፡ በ፬ት ክፍላት የሚቀርብ ቃለ ምልልስ።
የመጀመሪያውን ክፍል (ክፍል፤ ፩) እነሆ፦
ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ ከEthioLion.com የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ፡ ፪ኛ ክፍል፦
Sunday, May 17, 2015 - 08:45
ኢትዮጵያ፡ የእግዚአብሔር መንግሥት አገልጋይ፡ ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ በሱዳን ጠረፍ በኩል ''ተወሰደ!'' በተባለው የድንበር መሬት መነሻነት፡ በ፳፻፩ ዓ.ም.፡ EthioLion.com ከተባለው የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት፡ በ፬ት ክፍላት የሚቀርብ ቃለ ምልልስ።
ኹለተኛውን ክፍል (ክፍል፤ ፪) እነሆ፦
ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ ከEthioLion.com የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ፡ ፫ኛ ክፍል፦
Sunday, May 17, 2015 - 08:53
ኢትዮጵያ፡ የእግዚአብሔር መንግሥት አገልጋይ፡ ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ በሱዳን ጠረፍ በኩል ''ተወሰደ!'' በተባለው የድንበር መሬት መነሻነት፡ በ፳፻፩ ዓ.ም.፡ EthioLion.com ከተባለው የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት፡ በ፬ት ክፍላት የሚቀርብ ቃለ ምልልስ።
ሦስተኛውን ክፍል (ክፍል፤ ፫) እነሆ፦
ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ ከEthioLion.com የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ፡ ፬ኛ ክፍል፦
Sunday, May 17, 2015 - 09:02
ኢትዮጵያ፡ የእግዚአብሔር መንግሥት አገልጋይ፡ ንቡረ-እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደ-ኢየሱስ፡ በሱዳን ጠረፍ በኩል ''ተወሰደ!'' በተባለው የድንበር መሬት መነሻነት፡ በ፳፻፩ ዓ.ም.፡ EthioLion.com ከተባለው የብዙኃን መገናኛ ድርጅት ጋር ያደረጉት፡ በ፬ት ክፍላት የሚቀርብ ቃለ ምልልስ።


የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂና የኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ ከአሶሳ ዩኒቨርስቲ ለመጡ ተማሪዎችን ለአንድ ወር ሲሰጥ የነበረው የተግባር ልምምድ ተጠናቀቀ።
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂ ናየኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ የኢፌዲሪ ትምህርት ሚኒስትር ባዘጋጀው ሀገር አቀፍ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር ላይ ክልላችንን ወክለው የተላኩ ተማሪዎች እና መምህራኖች ተሸላሚ ሆኑ !!!
የኢትዮዽያ አእምሮ ንብረት ባለሰልጣን ለቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይ/ቴክ/ኢ/ኮ/ኤጀንስ ባለሙያ ለሆኑት አቶ ቢንያም ተፈራ በለማዉ ኮሚፕዉተራዝድ ፋይል አሰተዳደር ሰርዓት የግዥና ተዛማች መብት ሴርቴፊኬት እዉቅና ሰጠ::
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ኮሚዩንኬሽን ኤጀንሲ የ2016 ዓ/ም የአንደኛ ሩብ ዓመት የእቅድ ሪፖረት አፈጻጸም ገመገመ።
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂና የኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ የ2016 በጀት አመት አመታዊ እቅድ ማናበብ ለግ/በለሰ ከተማ አስተዳደር እና በመተከል ዞን ስር ለሚገኙ የአይሲቲ ባለሙያዎች እና የሰርአተ ትምህርት ባለሙያዎች ጋር እቅድ የማናበብ የውይይት መድረክ ተካሄደ።
Recent Comments
admin on የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂና የኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ ከኢፊድሪ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አሰተዳደር (INSA) ጋር በመተባበር የሳይበር ደህንነት ማዕቀፎች ዙረያ ለኤጀንሲያችን ሰራተኞች እና ለክልል ሴክተረ መ/ቤቶች የአይሲቲ ባለሙያዎች የግንዛቤ ማሰጨበጫ ሰልጠና ተሰጠ፡፡
admin on የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ኮሚዩንኬሽን ኤጀንሲ የ2016 ዓ/ም የአንደኛ ሩብ ዓመት የእቅድ ሪፖረት አፈጻጸም ገመገመ።
አግኙን
የእርሶ ስም
የእርሶ ኢሜል
ርዕስ ጉዳይ
የእርሶ መልእክት (optional)
አድራሻ
Benishangul Gumuz, Assosa
(057) 0577751389
(057) 0574483000
bgrsstica@gmail.com
www.bgrsstica.gov.et
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂና የኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ ከአሶሳ ዩኒቨርስቲ ለመጡ ተማሪዎችን ለአንድ ወር ሲሰጥ የነበረው የተግባር ልምምድ ተጠናቀቀ።
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂ ናየኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ የኢፌዲሪ ትምህርት ሚኒስትር ባዘጋጀው ሀገር አቀፍ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር ላይ ክልላችንን ወክለው የተላኩ ተማሪዎች እና መምህራኖች ተሸላሚ ሆኑ !!!
የኢትዮዽያ አእምሮ ንብረት ባለሰልጣን ለቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይ/ቴክ/ኢ/ኮ/ኤጀንስ ባለሙያ ለሆኑት አቶ ቢንያም ተፈራ በለማዉ ኮሚፕዉተራዝድ ፋይል አሰተዳደር ሰርዓት የግዥና ተዛማች መብት ሴርቴፊኬት እዉቅና ሰጠ::
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ኮሚዩንኬሽን ኤጀንሲ የ2016 ዓ/ም የአንደኛ ሩብ ዓመት የእቅድ ሪፖረት አፈጻጸም ገመገመ።
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መንግስት የሳይንስ ቴክኖሎጂና የኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሽን ኤጀንሲ የ2016 በጀት አመት አመታዊ እቅድ ማናበብ ለግ/በለሰ ከተማ አስተዳደር እና በመተከል ዞን ስር ለሚገኙ የአይሲቲ ባለሙያዎች እና የሰርአተ ትምህርት ባለሙያዎች ጋር እቅድ የማናበብ የውይይት መድረክ ተካሄደ።


የአዳማው አበበ ቢቂላ ስታድየም ነገ 09፡00 ላይ አዳማ ከተማን ከስሑል ሽረ የሚያገናኘውን የ18ኛ ሳምንት ጨዋታ ያስተናግዳል። በቅዱስ ጊዮርጊስ የ1-0 ሽንፈት የደረሰበት አዳማ ከተማ ከፉክክሩ በእጅጉ ርቆ በሰንጠሩዡ ወገብ ላይ ይገኛል። አካሄዱም ያለፉትን አመታት ደረጃውን ይዞ ለመጨረስም ጭምር እንዳይቸገር ያሰጋዋል። አዳማ እምብዛም ግብ የማይቆጠርበት ዓይነት ቡድን ቢሆንም የማጥቃት አማራጮቹ ተገማች መሆን በቀላሉ ግቦችን እንዳያገኝ ያደረገው ይመስላል። በዚህ ረገድ በነገው ጨዋታ የቡድኑ የፈጠራ ምንጭ የከነዓን ማርክነህ ከኦሉምፒክ ቡድኑ መመለስ ከመስመር ለሚነሳው በረከት ደስታ እና ለፊት አጥቂው ዳዋ ሆቴሳ ጥሩ አማራጮች እንደሚፈጥር ይጠበቃል። አዳማ በጊዮርጊሱ ጨዋታ በሁለተኛ ቢጫ ካርድ ያጣው የመሀል ተከላካዩ ምኞት ደበበን ጨምሮ የረጅም ጊዜ ጉዳት ላይ የሚገኙት ቡልቻ ሹራ እና አንዳርጋቸው ይላቅን የማይጠቀም ሲሆን ዩጋንዳዊው ግብ ጠባቂ ሮበርት ኦዶንካራ ከብሔራዊ ቡድን ጥሪ መልስ ቡድኑን ተቀላቅሏል።
15ኛ ደረጃ ላይ የተቀመጡት ስሑል ሽረዎች ከወራጅ ቀጠናው መውጣት የሚያስችላቸው ነጥብ ፍለጋ ወደ አዳማ አምርተዋል። ሳምንት በባህር ዳር ላይ ያስኩት ድል ከተከታዮቻቸው ጋር ያለውን ልዩነት ወደ ሁለት ዝቅ በማድረጉ በሊጉ የመቆየት ተስፋቸውን የመለሰ ሆኖ አልፏል።በሦስት ተከታታይ ሽንፈቶች የመጀመሪያውን ዙር አጠናቀው የነበሩት ሽረዎች ከሁለት ጨዋታዎች አራት ነጥቦችን ማሳካታቸው የአዕምሮ ጥንካሬያቸውን የሚያጎለብት ስኬት ነው። ያም ቢሆን በነገው ጨዋታ ጥንቃቄን ምርጫው ያደረገ እና የመልሶ ማጥቃት ዕድሎችን ለመጠቀም ጥረት የሚያደርግ ቡድን ይዞ እንደሚቀርብ ይጠበቃል። ከወገብ በላይ በውጪ ሀገር ዜጎች የተዋቀረ መሆኑ ፍጥነት እና ጉልበት ለሚፈልገው መልሶ ማጥቃት ጥሩ ዕድል የሚፈጥርለትም ይመስላል። ይህም አካሄድ ወደ ኋላ የሚያፈገፍጉ ቡድኖችን ማስከፈት ሲቸግረው ለሚችለው ተጋጥሚው ፈታኝ ሊያደርገው ይችላል። በጨዋታው ስሑል ሽረዎች ከቢስማርክ አፒያ መሰለፍ አጠራጣሪነት ውጪ ከጉዳት እና ቅጣት ነፃ የሆነ ቡድን ይዘው ይቀርባሉ።
የእርስ በርስ ግንኙነት እና እውነታዎች
– ሽረ ላይ ሁለቱ ቡድኖች የተገናኙበት የመጀመሪያ የሊጉ የእርስ በርስ ግንኙነታቸው ያለግብ የተጠናቀቀ ነበር።
– አዳማ ከተማ በሜዳው ካደረጋቸው ስምንት ጨዋታዎች አንድ ሽንፈት እና ሦስት የአቻ ውጤትን ሲያስመዘግብ አራት ጨዋታዎችን በድል መወጣት ችሏል።
– ስሑል ሽረ ከሜዳው ውጪ ስምንት ጨዋታዎችን ሲያደርግ በአንድ ድል እና ነሁለት የአቻ ውጤቶች አምስት ነጥቦችን ሲያሳካ አምስት ሽንፈቶች ገጥመውታል።
ዳኛ
– ጨዋታው ለተካልኝ ለማ የዓመቱ ስምንተኛ ጨዋታው ይሆናል። አንድ የፍፁም ቅጣት ምት የሰጠው እና ሁለት ተጫዋቾችን በሁለተኛ ቢጫ ካርድ ከሜዳ ያስወጣው ተካልኝ 22 የማስጠንቀቂያ ካርዶች መዟል።
ግምታዊ አሰላለፍ
አዳማ ከተማ (4-2-3-1)
ሮበርት ኦዶንካራ
ሱሉይማን ሰሚድ – ቴዎድሮስ በቀለ – ተስፋዬ በቀለ – ሱለይማን መሀመድ
አዲስ ህንፃ – ኢስማኤል ሳንጋሪ
ኤፍሬም ዘካርያስ – ከነዓን ማርክነህ – በረከት ደስታ
ዳዋ ሆቴሳ
ስሑል ሽረ (4-2-3-1)
ሰንደይ ሮቲሚ
አብዱሰላም አማን – ዮናስ ግርማይ – ዲሜጥሮስ ወልደስላሴ – ረመዳን ዮሴፍ
አሳሪ አልመሐዲ– ደሳለኝ ደበሽ
ሳሊፍ ፎፎና – ያስር ሙገርዋ – ቢስማርክ ኦፖንግ
ቢስማርክ አፒያ
Share
Tweet
Post navigation
ደደቢት ከ ደቡብ ፖሊስ – ቀጥታ የውጤት መግለጫ
ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ | ባህር ዳር ከተማ ከ ሲዳማ ቡና
Leave a Reply Cancel reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Comment *
Name *
Email *
Website
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
የቅርብ ዜናዎች
ባህር ዳር ከተማ ሦስተኛ ፈራሚውን አግኝቷል August 5, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የወሳኝ አጥቂውን ውል አራዝሟል August 5, 2024
ዐፄዎቹ የቅድመ ውድድር ዝግጅታቸውን ጀምረዋል August 5, 2024
መቐለ 70 እንደርታ ግብ ጠባቂ ለማስፈረም ተስማምቷል August 5, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ተስማማ August 4, 2024
ጫላ ተሺታ ወደ አዲስ ክለብ አምርቷል August 4, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ባህር ዳር ከተማ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ባህር ዳር ከተማ ሦስተኛ ፈራሚውን አግኝቷል
August 5, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የወሳኝ አጥቂውን ውል አራዝሟል
August 5, 2024
ዳንኤል መስፍን
ዜና ፋሲል ከነማ
ዐፄዎቹ የቅድመ ውድድር ዝግጅታቸውን ጀምረዋል
August 5, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
መቐለ 70 እንደርታ ዜና ዝውውር
መቐለ 70 እንደርታ ግብ ጠባቂ ለማስፈረም ተስማምቷል
August 5, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month August 2024 (39) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


80ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን በተለያዩ ክንዋኔዎች በደማቅ ሁኔታ አክብሮ ያጠናቀቀው መቻል ስፖርት ክለብ ለቀጣይ የውድድር ዓመት በተሻለ ሁኔታ ተጠናክሮ ለመቅረብ ከወዲሁ የተለያዩ እንቅስቃሴዎች ማድረግ መጀመሩን ሰምተናል።
በትናትነው ዕለትም የክለቡ ቦርድ ባደረገው ስብሰባ የውል ዘመናቸው የተጠናቀቀውን የዋና አሰልጣኙ ገብረክርስቶስ ቢራራን ውል የማራዘም ስራዎችን ለመስራት ውይይት ካደረገ በኋላ አሰልጣኙ ለተጨማሪ ዓመት በክለቡ የሚቆዮበትን ውሳኔ አሳልፏል። በዚህም መሰረት አሰልጣኝ ገብረ ክርስቶስ ቢራራ ከመቻል ጋር ለተጨማሪ ሁለት ዓመታት የሚቆዩበት ስምምነት ላይ የደረሱ ሲሆን አብረዋቸው የሚሰሩትን ምክትል አሰልጣኝ በቀጣይ እንደሚያሳውቁ ይጠበቃል።
ያለፈውን አንድ ዓመት ቡድኑን የተረከቡት አሰልጣኝ ገብረክርስቶስ ቢራራ መቻል ከባለፉት ተከታታይ ዓመታት ዝቅተኛ ውጤት ዘንድሮ በተሻለ ደረጃ በዋንጫ ፉክክር ውስጥ እንዲቆይ አስችለውት በመጨረሻው ጨዋታ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አሸናፊ በመሆኑ ሁለተኛ ደረጃ ይዞ ማጠናቀቁ ይታወሳል።
Share
Tweet
Post navigation
ሲዳማ ቡና የተከላካዩን ውል አራዝሟል
ኢትዮጵያ ቡና የክረምቱ አራተኛ ፈራሚውን አግኝቷል
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ተስማማ August 4, 2024
ጫላ ተሺታ ወደ አዲስ ክለብ አምርቷል August 4, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አሰልጣኝ ዘሪሁን ሸንገታን በይፋ መሾሙን ተከትሎ ጋዜጣዊ መግለጫ ተሰጥቷል August 3, 2024
ስሑል ሽረዎች የነባር ተጫዋቾች ውል አራዘሙ August 3, 2024
ወልዋሎዎች ሁለት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማሙ August 3, 2024
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ከጫፍ ደርሷል August 3, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ዝውውር
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አጥቂ ለማስፈረም ተስማማ
August 4, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሀዲያ ሆሳዕና ዜና ዝውውር
ጫላ ተሺታ ወደ አዲስ ክለብ አምርቷል
August 4, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ጋዜጣዊ መግለጫ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ አሰልጣኝ ዘሪሁን ሸንገታን በይፋ መሾሙን ተከትሎ ጋዜጣዊ መግለጫ ተሰጥቷል
August 3, 2024
ዳንኤል መስፍን
ስሑል ሽረ ዜና ፕሪምየር ሊግ
ስሑል ሽረዎች የነባር ተጫዋቾች ውል አራዘሙ
August 3, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month August 2024 (35) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)