Participating in the coming election will give the government legitimation to continue with its dictatorial policy
What wants the West from Ethiopia ?
Lack of patriotism and lie are hindering building a society based on Science and Technology II
Lack of Patriotism and Lie are hindering building a society based on Science and Technology-Part I
The Black and the White Juntas
The Greatest Crime in the Name of Politic- part 5
Corona and its impacts
Adowa and the Modernization policy and its messages
Small and Big Minds
A confusing Situtation and a confused leadership
Philosophy
The Confusion between what we wish and the process of reaching at it
What can we learn from Ubuntu?
Politics without philosophy brings destruction
Enlightening the Mind to come out of darkness
What is the main purpose of struggle ?
Politics through philosophical mirror
Critical Remarks on Brihanu Nega`s Interview
Speaking the Truth or searching the Truth-Part 1
Speaking the Truth or searching the Truth-Part II
Politics
Can Abiy Ahmad cheat the West, specially America?
The Main Problem of present day Ethiopia Part II-Answer to Ephrem Madebo
The main Problem of present day Ethiopia-Answer to Ephrem Madebo
Critical Remarks on Mesfin Arega`s Accusation of Yonas Birus statement
The Political Danger of Worshiping an Individual
Is there really Ethnic Federalism in Ethiopia?
Intellectual Confusion- Answer to Dr. Yonas and Prof. Messay
Baysa`s false understanding of the concept of social contract
Is Oromumma a political Philosophy or the Ideology of the Petite Bourgeoisie ?
Instrumentalizing the quetion of Nationalities for the sake of political power
`Critical Remarks on Geletaw Zeleke`s Interview
Critical remarks on Tibebu Samuel Ferenje`s article
Making crimes in the name of politics- I
Making Crimes in the name of politics-II
The Greatest Crime in the name of politics- III
The Greatest Crime in the name of Politics-IV
politics as a science and mathematics I
Politics should be seen as science and mathematics-II
Politics as a belief and vision
Spiritual freedom and correct reading of social realities
The aim of the Struggle- seizing political power or building a civilized society
Economy
Floating Ethiopian Currency
Abiy Ahmad`s visit to Singapore
The Road towards Economic Progress
The Fate of a given country and its people will be decided by 2-5% of the people
The Crucial Role of Science and Technology for a Holistic Development and comprehensive peace
Holistic Economic Model versus Neo-Liberal Model Answer to Dr. Birhanu Abegaz
Killing the Economy of Ethiopia-about the new Cental Bank Chef in Ethiopia
Critical Remarks on Macroeconomic Problems in Ethiopia
Making Crimes in the Name of Market Economy
The Case of Dr. Eleni Gebremedhin
Introducing New Birr(currency)
Homegrown Economy
The rise and fall of a nation is being determined by the right Economic policy that is being implemented!
Science and Technolgy are the foundations of genuine Economic development!
Economic growth that produces poverty- the nature of the Ethiopian Economy!
What kind of benefit does Ethiopia get if she becomes the member of the WTO?
Becoming the member of the WTO has no any economic advantage for an underdeveloped Economy!
Market Economy or Capitalism!
When will we be free from Debt bondage?
Globalization and its Impacts on Ethiopia
Financial Crisis in America
English
Employment Crisi in Africa
African Renaissance and Economic Development
Compact with Africa or exploiting Africa
Development Aid or deception
I can`t eat GDP
Is Africa really rising?
The Greek debt crisis
Why Free Trade Agreements with the EU will hurt African countries!
African Perspectives
Dead Aid
Adowa and its impacts on Nation Building
Nomads in shadow of Empires-book Review
Media
Video
Books
Presentations
Interviews (Audio)
Archives
The Question of Nationalities through the Mirror of Science and Philospophy
Priorities
Freedom, democracy and the question of nationalities
Unederstanding political methodology
Strategic mistakes in politics and its negative impatcs
Understanding the Essence of the Rule of Law
Social Classes versus Ethnicity- It is unscientific to count the number of people according ethnic lines
Global financial crisis and its economic impacts
Various issues
The Election of Dr. Abiy-is a hindernace for Democracy and Development or is a help?
It is not Africa`s War-it is a proxy war-Answer to Shaleqa Dawit!
Beyond dictatorship-understanding complex political construction
Seizing power or building a new Ethiopia
The Enemies of the Ethiopian people
Fascism or something else- understanding the nature of the State in Ethiopia
Predatory State and Global Capitalism-the case in Ethiopia
Science & Social
Critical Remarcs on Yonas Biru-about Quantum Physics
Science
Social
Book Review
Book Review II
The impact of Architecture and city building on the human soul
Social question & not nationality problem
Menu
[gtranslate]
Enlightening the Mind to come out of darkness
የምንፈልጋቸው ነገሮች ነገር ግን ደግሞ ሂደታቸው የጨለሙብን !!
ግልጽ መሆን ያለባቸው መሰረተ-ሃሳቦች!!
ፈቃዱ በቀለ(ዶ/ር)
መስከረም 20፣ 2017
መግቢያ
ከረዥም ዓመታት ጀምሮ ሃገራችንን የተናወጧት ሁለት እንደ ነቀርሳ በሸታ የሚሰረስሯትና ህልውናዋን ያዳከሟት ነገሮች በግልጽ ይታያሉ። አንደኛው ራሱ ታጋይ ነኝ የሚለው ምሁር መፍትሄ ፈላጊ መሆኑ ቀርቶ ችግር ፈጣሪ መሆኑ፤ ሁለተኛው ደግሞ ምሁሩ በሚፈልገውና በሚከተለው የትግል ስልት ዘንድ ያለመጣጣም መኖሩ። በፕሪንስፕል ደረጃ መከተል ባለብን መሰረተ-ሃሳቦች ዘንድና እንደ ዐላማ ለመድረስ በምንፈልጋቸው ነገሮች ለመጣጣም የማይችሉ ሁኔታዎች ተፈጥረው በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ የዋህ ህዝቦችን እያምታቱ ይገኛሉ። ሰላም የሰፈነባትን፣ የበለጸገችና የተከበረች እንዲሁም ደግሞ ህዝቦቿ ሙሉ ነጻነቷን ተቀዳጅተው በመፈቃቀርና በመከባበር የሚኖሩባት ሃገር መመስረት ከተፈለገ ደግሞ ማንኛውም ምሁር ነኝ የሚል ሊከተላቸው የሚገባቸው መስረተ-ሃሳቦችና እሴቶች አሉ። ከመሰረተ-ሃሳብና ከእሴት ውጭ የሚደረጉ ዕቅደ-አልባ አካሄዶች የመጨረሻ መጨረሻ በታኝ እንደሚሆኑ ከብዙ ሃገሮች ታሪክ የምንቀስመው ልምድ ነው።
አንድ በኛ ምሁሮች ዘንድ በፍጹም ከሰውነታችን ጋር ሊዋሃድ የማይችል ትልቅ አስቸጋሪ ሁኔታ ተፈጥሮ ሲያስጨንቀንና ወደ ፊት አላራምድ ብሎ ሲያንገዳግደን ይታያል ። ይኸውም ለሚከሰቱ ወይም አፍጠው አግጠው ለሚታዩ ችግሮች ጥያቄ በመጠየቅ መፍትሄ ለመስጠት ያለመቻል። እንደሚታወቀው ማንኛውም ችግር ሊከሰት የሚችለው ካለበቂ ምክንያት አይደለም። ስለዚህም ይላል ላይብኒዝ፣ ለማንኛውም ሁኔታ ወይንም ነገር መፈጠር የግዴታ በቂ ምክንያት አለ። ራሱ እንደሰው ለመፈጠራችን በቂ ምክንያት አለን። እንዲሁም ለምን በዚህች ፕላኔት ላይ ብቻ መኖር እንዳለብን በቂ ምክንያት አለ። ስለዚህም፣ በዚህች ሁሉ ነገር ተመቻችቶ በተሰጠን ፕላኔት ውስጥ ስንኖር የምንሰራቸው ስራዎችና የምንከተላቸው መሰረተ-ሃሳቦች በአቦ ሰጠኝ ሊሆኑ በፍጹም አይገባቸውም። ትግል እንበለው የኑሮ ስልት ሳይንሳዊውን መንገድ ይዞ የማይጓዙና ከሳይንስም ተነስቶ የማይነደፍ ከሆነ የመጨረሻ መጨረሻ ይህ ዓይነቱ የትግል ስልት እጅግ የተዘበራረቀና በቀላሉ ልንወጣው የማንችለው ሁኔታ ውስጥ ይከተናል።
ከረዥም ጊዜ ጀምሮ ከየዋሁ ህዝባችን ዘንድ የሚነሱ መሰረታዊ ጥያቄዎች አሉ። ይኸውም ልጆቻችንን ትምህርት ቤት የላክናቸው ተምረው፣ አውቀውና ተራቀው ለችግራችን መፍትሄ በመስጠት ታሪክ የሚሰራባትን የተከበረች ሃገር ለመፍጠር ነው። እነሱ ግን በዚህ ፈንታ በሆነው ባልሆነው መናቆርና ወደ ጠብ ማምራትና የባሰውኑ እኛን ወደ ችግር ውስጥ መክተት ነው የሚል ነው። በተጨማሪም የዚህ ወይም የዚያኛው ኃያል መንግስት አፈ-ቀላጤና ተቀጥያ በመሆን የነሱ ተገዢ ሆነን ተዋርደን እንድንኖር ማድረግ ነው የተያዘው ሙያ፤ ታዲያ የትምህርት ዐላማው እንደዚህ ከሆነ ልፋታችን ምኑ ላይ ነው የሚል ትክክለኛ ጥያቄ ሲያቀርቡ ይሰማል።
ከዚህ እጅግ መሰረታዊ ጥያቄ ስንነሳ በጭንቅላቴ ውስጥ ከአስር ዐመታት ጀምሮ የሚመላለስና የሚከነክነኝ ነገር አለ። ከዚህ ቀደም ለንባብ ያቀረብኩት ጽሁፍ „ ማየት የማይችል አእምሮ…“ እንዳለ ሆኖ፣ የምንታገልበት የትግል ዘዴ መሰረተ-ሃሳብና ዋና ዓላማ በፍጹም ከሳይንስ ጋር የማይጣጣም ብቻ ሳይሆን እንዲያውም እሱን የሚጋጭና የመጨረሻ መጨረሻም ተበታትነን እንደንቀር የሚያደርገን ፕሪንስፕልስ የሌለው የትግል ዘዴ ነው ብል እንደስድብ አይቆጠርብኝም ። ለዚህ ደግሞ የኛን ሁኔታ ብቻ ሳይሆን፣ ዛሬ በብዙ የሶስተኛው ዓለም አገሮች አግጠው አፍጠው የሚታዩትን ችግሮች ለተመለከተና ላጠና የችግሮቹ ዋና ምንጭ ሳይንሰ-አልባ የአስተዳደርና የአኗኗር ስልቶች እንደሆኑ ካለብዙ ጭንቀት መረዳት ይቻላል። በተጨማሪም፣ የብዙ አገሮች መሪዎች ባህርይና የአሰራር ልምድ ከዕውነተኛ የጭንቅላት ነፃነትና ዲሞክራሲያዊ ባህል ጋር የተዋሃደ ባለመሆኑ ምስኪን ህዝቦች ከእንስሳ እኩል እንኳ መቆጠር የማይችሉበት ሁኔታ ውስጥ ወድቀው ሲሰቃዩ በየዕለቱ የምናየው ሀቅ ነው። በየአገሩ በምርጫም ሆነ በጉልበት ስልጣን ላይ ቁጥጥ ያሉ መሪዎች በብዙ ሚሊያርድ የሚቆጠሩ ህዝቦችን የመኖር ዕድል በመወሰን አብዛኛውን ህዝብ ወደ ባሰ ችግርና ጦርነት ውስጥ እየከተቱት መጥተዋል። እንደዚህ ዐይነቱ የአገዛዝ ስልት ተፈጥሮአዊ ተደርጎ በመወሰዱ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጥሩ ህዝቦች ነፃነታቸውን ተገፍፈው፣ የሚፈጸምባቸውን የአገዛዝ ግፍ ለመቃወም ሲነሱ መልሱ መገረፍ፣ መታሰርና መገደል ሆኗል። እንደዚህ ዐይነቱም በደል በአገራችን ውስጥ በመስፋፋቱ ህዝባችን ዕውነተኛ ታሪክ እንዳይሰራ ተደርጎ ሊወጣው የማይችለው አስቸጋሪ ወጥመድ ውስጥ ገብቶ ሲሰቃይ እንዲኖር ተገዷል። ረሃብ፣ ድህነትና መሰደደ ዕጣው ብቻ ሳይሆን፣ ባህሉ ሆኗል ማለት ይቻላል። ጥቂት ተምረናል የሚሉና ብልጣ ብልጥነት የሚያጠቃቸው ባገኙት ጊዜያዊ ኃይል በመጠቀምና ከውጭ ኃይሎች ጋር በመመሳጠር፣ በሳይንስ ያልተደገፈ ፖሊሲ በማውጣት የህዝቡ አስተሳሰብ ተበታትኖና ምስኪን ሆኖ እንዲቀር አድርገውታል። የህዝባችን ሃሳብ መበታተንና አቅሙ መዳከም የአገዛዙ ጥፋት ብቻ አይደለም። ራሱ ተቃዋሚ ነኝ የሚለው ኃይል ይህንን ከረዢም ጊዜ ጀምሮ የተደገሰለትን ድግስ ጠጋ ብሎ ለማየትና ለመከላከል ባለመቻሉ ለአገራችን መዋረድ የበኩሉን አስተዋፅዎ አድርጓል። እያደረገም ነው። እስካሁን እንደታየው፣ በራሱ ላይ ዕምነት ኑሮት በሚያምንበት ፍልስፍና በመመራትና በማስተማር ህዝባችንና አገራችንን ከገቡበት ማጥ ውስጥ ለማውጣትና አዲስ ህይወት ለመስጠት የተዘጋጀ አይመስልም። በራሱ ላይ ከመተማመን ይልቅ በውጭ ኃይሎች ቡራኬ ነፃነት የሚገኝ እየመሰለው አንዳች ነገር በመጠባበቅ ላይ ያለ ይመስላል። ይህ ዐይነቱ ችግር ሊኖር የቻለው እስከዛሬ ድረስ ተቃዋሚው ኃይል አንዳች ነገር ቢፈልግ እንኳ የሚፈልገውን ግልጽ አለማድረጉ ብቻ ሳይሆን ወደዚያ ለማምራት መከተል ያለበትን የትግል ስልት ለማሳየት ያለመቻሉ ነው።
የዚህ ጽሁፍ መሰረተ-ሃሳብ ይህንን ለመዘርዘርም ሆነ ለመተቸት አይደለም። የዚህ ጽሁፍ ዋናው መሰረተ-ሃሳብ እስከዛሬ የምንመራበት የትግል ስልትም ሆነ ልንደረስበት የምንፈልገው ዓላማ ከሳይንስ ጋር የማይጣጣም ብቻ ሳይሆን፣ ማንም ሰው ሊረዳው የሚችለውንና ሊከተለው የሚገባውን ኮመን ሴንስ(common sense) የትግል መሰረተ-ሃሳብ እንኳ የተመረኮዘ ያለመሆኑን ለማመልከትና፣ በጸሀፊው ዕምነት ዓላማን የተከተለ የትግል ስልት ምን እንደሚመስል ለማመልከት ነው። በዚህም ምክንያት በመሀከላችን ከፍተኛ አለመግባባት ተፈጥሮ ሲያናቁረን ይገኛል። በዚህ ፀረ-ሳይንስና ዓላማው ምን እንደሆነ በማይታወቅ የትግል ስልት ግራ በመጋባት ብዞዎች ተስፋ እየቆረጡ እጃቸውን አጣጥፈው ሲቀመጡ ፣ ሜዳው የተለቀቀላቸው ደግሞ እጅግ ወደ ኋላ በቀረ የትግል ስልት በመጠመድና ሌላውን በማደንቆር ለሌላ የርስ በርስ ጦርነት እየጋበዙት ነው። የዛሬው የትግላችን ችግር በአገራችን ምድር በስልጣን ላይ ተንሰራፎ የተቀመጠውን አደገኛና አገር አጥፊ አገዛዝ ባህርይና ሚናውን የመረዳት ጉዳይ አይደለም። የዛሬው ችግር የኛን ፀረ-ሳይንሳዊ ትግልና እንደገለሰብም ሆነ በደርጅት ዙሪያ ተሰብስበን ማድረግ የሚገባንን ታሪካዊ አስተዋፅኦ ለመረዳት ያለመቻል ነው። የዚህ ዋናው ችግር ደግሞ በሳይንስ ላይ ያለተመሰረተ የዘልማድ ትግል ከደማችን ጋር መዋሃዱና በዚህ ፈለግ ካለምንም ጥያቄ ወደ ፊት መሸምጠጥ እንደዋናው የትግል ስልት ሆኖ መያዙ ነው። በዚህ ከቀጠልን ደግሞ በሚቀጥለው መቶ ዐመትም ህዝባችን የሚመኘውን የሰላም፣ የብልጽግናና የዲሞክራሲ ኑሮ ለመመስረት በፍጹም አይችልም ማለት ነው ። ትግላችን መልክና ዓላማ እንዲኖረው ከተፈለገ የግዴታ ሳይንሳዊ መስመር መያዝ ሲገባው፣ ዐላማችንን ግልጽ ማድረግ አለብን። ይህ ሲሆን ብቻ አለመግባባትን አስወግዶ የትግሉን ሂደት ማሳጠርና ወደሚያሰፈልገው የስልጣኔ ተግባር ማምራት ይቻላል። ስለሆነም ሳይንሳዊ ትግል ማለት ምን ማለት ነው? ከሚለው በመነሳት በምን በምን መሰረተ-ሃሳቦች ላይ ማትኮር እንዳለብን ለማመልከት እሞክራለሁ። በመጀመሪያ እስቲ ብዙ የሚያጨቃጭቁንን ነገሮች እያነሳን እንወያይ።
በዕውቀት ዙሪያ የሚነሱ ንትርኮች !!
በእኛ ኢትዮጵያውያኖች ዘንድ የግራንም ሆነ የቀኝን መስመር እንከተላለን በምንለው (ግራና ቀኝ የሚለው የትግል ስልት በብዞዎቹ ታጋይ ነን በሚሉት ዘንድ የቲዎሪው መስረት ምን እንደሆን በግልጽ የሚታወቅ ነገር የለም) ዘንድ ያለው አመለካከት፣ ዕውቀት የሚባለው አንድ ወጥ እንደሆነና በህብረተሰብ ታሪክ ውስጥም ዕውቀትንና ስልጣኔን በሚመለከት ትግሎች እንዳልተካሄዱ ነው። ስለዚህም ተማረ የተባለው በሙሉ አንድ አመለካከት እንዳለውና አንድን ሁኔታ በአንድ መነፅር ወይም የአገመጋገም ስልት ብቻ ለመተንተን እንደሚችል አድርጎ ነው የሚወሰደው። ከዚህም ስንነሳ ኢኮኖሚክሰ ወይም ደግሞ ሌላ የህብረተሰብ ሳይንስን የተማረ ሁሉ በአንድ ስልት ብቻ የኢኮኖሚ ሄደቶችንና የህብረተሰብ ዕድገትን መገምገም እንደሚቻል ነው ካለምንም ጥያቄ ግንዛቤ ውስጥ የተገባው። ይህ ደግሞ የሚያመለክተው አንድ ህብረተሰብ አንድ ወጥ እንደሆነና በአንድ ፍልስፍና ብቻ እንደሚመራ ተደርጎ በብዝዎቻችን ዘንድ የታመነበት። የህብረተሰብን ታሪክና የተመራማሪዎችን ጽሁፍ ላገላበጠ ደግሞ በታሪክ ውስጥ አንድ ወጥ አመለካከትና አንድ ወጥ ህብረተሰብ እንዳልነበረና ሊኖርም እንደማይችል መገንዘብ ይቻላል።
የታሪክን ማህደር ላገላበጠ ቢያንስ ሁለት የአመለካከት ስልቶች ሲኖሩ፣ ትክክለኛው ዕውቀት ጋ ለመድረስ ምሁሮች እንደዝንባሌያቸውና በነበራቸው የህብረተስብ ቦታ አንድን ነገር ወይም የህብረተሰብአቸውን ችግር በአንድ የአመለካከት ዘዴ ብቻ ሳይሆን፣ በልዩ ልዩ ስልት እየነጣጠሉ መገምገምና ለችግሩ መፍትሄም አንድ መንገድ ብቻ ያለመኖሩን በማመልከት ሲያከራክር የቆየና ወደ ፊትም የሚያከራክር ጉዳይ ነው። ከዛሬ ሶስት ሺህ ዐመት ጀምሮ የሰውን ልጅ ሚናና የተፈጥሮን ህግጋት በፍልስፍና መነጽር ለመመርመር ሙከራ ሲደረግ በጊዜው የነበሩትና ኋላም የተነሱት ፈላስፋዎች ተፈጥሮንና የሰውን ልጅ ሚና በአንድ የፍልስፍና ወይም የዕውቀት ዘይቤ መተንተን እንደማይቻል ነው ያረጋገጡት። ስለዚህም ነው ማርክስ አንድ ቦታ ላይ እንደዚህ ያለው፤„ፈላስፋዎች ዓለምን በተለያየ መልክ ገልጸዋታል፤ ቁም ነገሩ ግን መፍትሄውን መሻት ነው“። ይሁንና አንድን ተጨባጭ ሁኔታ የመገምገሙ ጉዳይ የአመለካከት ብቻ ሳይሆን የየፈላስፋዎችንም በህብረተሰባቸው ውስጥ የነበራቸውን ቦታ ያረጋግጣል። በተጨማሪም፣ በዕውቀት አቀሳሰምና የአጠቃቀም ዘይቤ ውስጥ ሞራልና ስነ-ምግባር ዐይነተኛ ቦታን ይጫወታሉ። በአውሮፓ ታሪክ ውስጥ በተለይም ርዕዮተ-ዓለም መሰረታዊ ቦታ ባለው ህብረተሰብ ውስጥ ስነ-ምግባርና ሞራል ከፍተኛ ቦታ አላቸው። የነዚህ ሁለት ጽንሰ-ሀሳቦችም ትርጉም እንደየግለሰቡ የህብረተሰብ ቦታና ሚና(Social Status) ይወሰናሉ። ስለዚህም ነው በአውሮፓ ታሪክ ውስጥ የሰብአዊነት ትምህርትና ሌሎችም የትምህርት ዐይነቶች እንደ መመሪያ በመሰጠት ግለሰቦች እንደ የዝንባሌያቸው ይህኛውን ወይም ያኛውን የዕውቀት ዘርፍ በመከተል ህብረተሰባቸውንም ሆነ ራሳቸውን ለመጥቀም ይታገሉ የነበረው። በሌላ ወገን ግን የተለያዩ ፈለስፋዎች ዓለምን በተለያየ መልክ ቢተረጉሟትም ይህ ማለት ግን የሁሉም አተረጓጎም ትክክል ነው ማለት አይደለም። ወይም ደግሞ የተለያዩ አተረጓጎሞች አንድን ህብረተሰብ የግዴታ ታሪክ እንዲሰራና የተረጋጋ ህብረተሰብ እንዲመሰርት ሊያደርጉት ይችላሉ ማለት አይደለም። በሌላ አነጋገር፣ ዕውቀት በተለያየ መልክ ቢተረጎምም አንድ ዕውነት ብቻ ነው ሊኖር የሚችለው እንጂ ብዙ ዕውነቶች በፍጹም ሊኖሩ አይችሉም። እዚህ ላይ ነው የማርክስ አባባል፣ „የትም ፍጪው ዱቄቱን አምጪው“ የሚለው የማይሰራው። ምክንያቱም አንድን ህብረተሰብ በተለያየ መልክ ከተተረጎመና ሁሉም ትክክል ነው ብሎ የሚያምንበትን ሃሳብ ይዞ ከቀረበ አንድ ሊያሰራ የሚችል አቋም ላይ መድረስ በፍጹም አይቻልም። አንድን ነገር በመረዳትና አንድን ህብረተሰብ በመተርጎም መሀከል ልዩነት ቢኖርም፣ በትክክለኛ የሳይንስ መነፅር ከታየ ግን ወደ ዕውነተኛው መንገድ ሊያደርስን የሚችለው አንደኛው የአተረጓጎም ዘዴ ብቻ ነው። አንድን ድልድይ በተለያየ ዘዴና መልክ መስራት ቢቻልም አንድን ህብረተሰብ ግን እንደፈለጉ በመተርጎም የተለያየ መፍትሄ መስጠት አይቻልም። ከተጨባጩ የድልድይ ስራ ሰንነሳ፣ የጥንካሬውን፣ የስፋቱንና የዕድሜውን እንዲሁም የውበቱን(aesthetic) ጉዳይ ትተን ወደ ህብረተሰብ ስንመጣ ብዙ የሚያከራክሩ ጉዳዮች አሉ። ምክንያቱም አንድ ህብረተሰብ በተወሰነ የአለካክ ዘዴ ተለክቶ የሚገነባ ሳይሆን ከብዙ ሁኔታዎች አንፃር መታየት ያለበትና እየተገመገመም መገንባት ያለበት በመሆኑ ነው። እንደሚታወቀው የሰው ልጅ ማቴሪያላዊ ብቻ ሳይሆን መንፈሳዊም እንደመሆኑ መጠን ድርጊቱና ህብረተሰብአዊ አስተዋጽዎው ሊወሰን የሚችለው በአካላዊው ጥንካሬ ብቻ ሳይሆን በአካባተው ዕውቀትም ጭምር ነው። ይህ ደግሞ ሊወሰን የሚችለው የየግለሰቡ የዕውቀት መሰረት፣ ተፈጥሮንና የራሱን ሚና ተገንዝቦ ህብረተሰቡን ጥበባዊ በሆነ መልክ ለመለወጥ ነው ወይስ በራሱ ጥቅም ብቻ ታውሮ ወደ ፊት በመሸምጠጥ ግለሰቦች ተፋጠውና ህብረተሰቡ በአጠቃላይ ተዝረክረኮ እንዲኖር እዚህና እዚያ በመዝለል የበላይነቱን ለማሳየት ነው የተማረው የሚለውን መሰረታዊ ጥያቄ በማንሳትም ጭምር ነው። ከዚህ ስንነሳ አንድን ህብረተሰብ በተወሰኑ መሰረተ-ሃሳቦችና እሴቶች ላይ የመገንባቱና በህብረተሰቡ ውስጥም ስምምነት ኑሮ ግለሰብአዊ ጥቅምን ከህብረተሰባዊ ጥቅም ጋር ማጣመር ታሪክን መስራት አንድ ግለሰብ ወይም ቡድን የሚከተለው ዕውቀት መሰረታዊ ቦታን ይይዛል። ዕውቀቱ የተዛነፈና በርዕዮተ-ዓለም የተሸፈነና የጥቂት ሰዎችን ጥቅም ማስጠበቂያ ከሆነ ደግሞ ህብረተሰቡ ለማኝና ተዝረክርኮም እንዲኖር የሚገደድበት ሁኔታ አለ። በመሆኑም አንድ ህብረተሰብ ስርዐተ-አልባ ሆኖና ተፈጥሮን እየተቃረኑ የመኖርም ጉዳይ ወይም ደግሞ የተፈጥሮን ህግጋት በመረዳት ሰርዓት ያለው ህብረተሰብ የመመስረቱ ጉዳይ በደፈናው የሁሉም የምሁራን ሚና ሳይሆን፣ በጥቂ ምሁራን ዘንድ በሚካሄድ የጦፈ የአመለካከት ትግልና አንደኛው አሸናፊ ሆኖ ሲወጣ ነው ሊወሰን የሚችለው። ምክንያቱም በተለይም በአሁኑ ዘመን እንዳለ ምሁር የሚባለው ሁሉ በፖለቲካ ትግል ወስጥ የሚሳተፍ ባለመሆኑ ነው። በሌላ ወገን ደግሞ በጣም ጥቂቱ ካልሆነ በስተቀር ይኸኛውም ሆነ ያኛው የምሁር ክፍል ሳይወድ በግድ አንድ የፖለቲካ አመለካከት እንዲይዝ ይገደዳል። ስለዚህም አብዛኛውን ጊዜ አንድን ህብረተሰብ የመምራት ጉዳይ በጥቂት ምሁሮች ትከሻ ላይ ነው የሚወድቀው። ከዚህም ስንነሳ ዛሬ በሃገር ቤትም ሆነ በውጭ ያለው ካለምንም ምርምር የተማሩ ይምሩን እያለ የሚያቀርበው ጥያቄና ጩኸት መሰረተ-ቢስ ነው። በሌላ አነጋገር አንድ ህብረተሰብ ከፍተኛ እሴታዊና የርዕዮተ-ዓለም ትግል የሚካሄድበት መድረክ እንደመሆኑ መጠን ጠቅላላውን ምሁር አንድ ወጥ የሆነ አመለካከት እንዳለው አድርጎ መወሰድ በፍጹም አይቻልም። ከሳይንስም አንፃር ስህተት ብቻ ሳይሆን አንድን ህብረተሰብ ገደል ውስጥ የሚከት አደገኛ አዝማሚያ ነው። ይሁንና ግን ሁሉም ምሁር ለጊዜውም ቢሆን አንድ ዐይነት አመለካከት ቢይዝ ትግሉን የሚያግዝ እንጂ እስከዚህም የሚጎዳ አይሆንም።
የኛ ኢትዮጵያውያኖች ችግር ከላይ የተዘረዘረውን መሰረተ-ሀሳብ ለመረዳት ያለመፈለግ ወይም ያለመቻል ሲሆን፣ በተለይም በአንድ ህብረተሰብ አገነባብ ውስጥ አእምሮ በትክክለኛ ዕውቀት መታነጽ የሚኖረውን ከፍተኛ ቦታ ቁም ነገር ውስጥ ለማስቀመጥ ብዘዎቻችን አንቃጣም። በዕውቀትና በህብረተሰብ አገነባብ ዙሪያ የተደረገውን ትግል ለተመለከተና የታሪክንም ማህደር ላገላበጠና ዛሬም በጦፈ መልክ የሚካሄደውን ትግል በጥብቅ ለተከታተለ ደግሞ፣ ከሶስት ሺህ ዐመት በፊት የዕውቀትን መሰረት የጣሉ ምሁራን አጥብቀው ያነሱትና ያስተማሩት ጉይ መንፈስ ወይም አእምሮ ወይም ደግሞ ቆንጆ ወይም መጥፎ መንፈስ በህብረሰብ አገነባብ ሂደት ውስጥ ያላቸውን ሚና አጥብቀው በማንሳት ነው። ስለዚህም የግሪክን ተመራማሪዎችንም ሆነ በሬናሳንስ ዘመንና በኋላ የተነሱትን ምሁራን ጽሁፍ ላገላበጠ፣ ትግሉ የሰውን ልጅ ጭንቅላት በመጥፎም ሆነ በጥሩ መልክ በመቅረጽ ዙሪያ የተደረገ ትግልና የሚሸከረከርም ነው። ዕውቀትን ትተን ሃይማኖትናና ሌሎችንም የአምልኮ ጉዳይች ስንመለከት ማንኛውም ግለስብ መንፈሳዊም እንደመሆኑ መጠን፣ አንድን ነገር አምኖ ከተቀበለ ካለብዙ ጭንቀትና ምርምር በዕምነቱ እንደሚገፋበት ነው። የሰው ልጅ ማንነቱንና ድርጊቱን እንደሁም ታሪካዊ ስራውን ሊገነዘብ የሚችለው ከብዙ የጭንቅላት ምርምር ብቻ እንደሆነ የሶክራትስንና ከዚያም በኋላ የተነሱትን ምሁራን እጅግ ጠቃሚ መላልሶ ጥያቄን የማቅረብ የትምህርት ዘዴ ላገላበጠ መረዳት ይቻላል።
ወደ ሌላ ትርጉምና ጭቅጭቅ ውስጥ እንዳንገባ እስቲ ሀቀኛ(authentic) ወደ ምንላቸው መሰረተ-ሃሳቦችና ውይይቶች እናምራ። ለምሳሌ ፕላቶ በሶክራትስ መሰረተ-ሃሳብ ላይ በመመርኮዝ ስለ ዕውቀት የሚለውን እንስማ። ፕላቶንም ሆነ ሶክራተስ የክርክር ወይም አንድን ነገር ጥያቄ ውስጥ የማስገባት ነገር መሰረት አድረገው የሚነሱት ከነሱ ቀደም ብለው የተነሱትን ፈላስፋዎችና ትምህርታቸውን ጥያቄ ውስጥ በማስገባት ነው። የመጀመሪያዎቹ ፈላስፋዎችም የተፈጥሮ ፈላስፋዎች ተብለው ሲታወቁ፣ ፕላቶ ቲዬቴቱስ ተብሎ በሚታወቀውና ስለ ዕውቀት በጻፈው ውስጥ በጥያቄ የሚያስቀምጠው መሰረተ-ሃሳብ፣ ፕሮታጎራስ ተብሎ በሚታወቀው የተፈጥሮ ፈላስፋ የተሰነዘረውን የዕውቀት መነሻ በመቃወም ነው። ፕሮታጎራስ በግልጽ የምናያቸው ነገሮች (sense perception)የዕውቀት መነሻዎች ናቸው፤ ስለዚህም ማንኛውም ነገር ተለዋዋጭና እንደፈሳሽ ነው ብሎ ሲያስተምር፣ ፕላቶ ግን ይህንን በመጻረር ዕውቀት ሊለዋወጥና ስህተትም ሊሆን እንደማይችል በፕርንሲፕል ላይ የተመሰረተ መሆኑን ያስተምራል። ስለዚህም ይላል፣ ዕውቀት አንደኛ፣ ስህተት ሊሆን እንደማይችል ወይም ደግሞ ስህተት የማያሰራ(infallible)፣ ሁለተኛ ደግሞ ስለ ዕውቀት በሚወራበት ጊዜ ስለምንድ ነው (of what is) ብሎ መጠየቅ እንደሚያሰፈልግ ያስተምራል። ስለዚህም በግልጽ የምናየው ወይም የምናያቸው ነገሮች ከሁለቱም አንዱም አይደሉም። ይህንን ለማረጋገጥ ሶክራተስ ተማሪውን ቴዬቴቱስን ዕውቀት ምንድ ነው? ብሎ ይጥይቀዋል። ቴዬቴቱስም ጂኦሜትሪ፣ ሳይንስና የመለኪያም መመሪያ ነው ብሎ ሲመልስለት፣ ሶክራተስ ግን በዚህ ባለመርካት ዕውቀት ስለምንድነው ብሎ አለመጠየቁን በማመልከት፣ ዕውቀት ማለት ምን ማለት እንደሆነ እንዲያሰረዳው እንደገና ይጠይቀዋል። ስለዚህም የጥያቄው ባህርይ የዕውቀትን መነሻ ማስረዳትና ይህም የተፈጥሮን ውስጣዊ ይዘት ወይም አፈጣጠር እንድንመራመር የሚያደርግ መሆኑን ያስተምራል። ስለዚህም ስለ ዕውቀት በሚወራበት ጊዜ ስለአንድ ነገርና ዕውቀትም ከአንድ ነገር ጋር የተያያዘ መሆኑን ያስገነዝበናል። በመሆኑም ዕውቀት በምናያቸውና በተለዋዋጭ ነገሮች ላይ የተመሰረተ ከሆነ እያንዳንዱ ሰው የየራሱን ግምት በመስጠት እንደፈለገ ይጋልባል ማለት ነው። ስለዚህም ይህ ዐይነቱ አስተሳሰብ በሰዎች ጭንቅላት ውስጥ ከተቀረጸ ግለሰቦች ይህንንም ሆነ ያንን በመያዝ በፕሪንስፕል ላይ ባለመመርኮዝ አንድን ህብረተሰብ እንደፈለጉት ሊበውዙትና የኑሮውንም አቅጣጫ ሊያዛንፉበት ይችላሉ። በዚህም ምክንያት ይላል፣ ዕውቀት በግልጽ ከምናያቸው ነገሮች ጋር ከተያያዘና ይኸኛው የዕውቀት መሰረት ከሆነ፣ አንደኛው ሰው ከሌላው ብልህ ወይም አዋቂ ሆኖ ሊገኝ አይችልም ይላል። በመሆኑም እያንዳንዱ ግለሰብ እኔ ብቻ ነኝ ትክክል ብሎ በመውሰድና ራሱን መለኪያ አድርጎ በመቁጠር የዕወቀትን ትርጉም ሊያዛንፍ ይችላል። ስለዚህም አንድን ነገር በማየትና ያንን ነገር በማወቅ መሀከል ትልቅ ልዩነት አለ። ለምሳሌ፣ አንድ ጠረቤዛ ስናይ ጠረቤዛ መሆኑን እንገነዘባለን። ከዚያ ገፍተን ግን ብዙም ጥያቄ የማናቀርብ ብዙዎች ነን። ለምሳሌ ጠረቤዛ ጠረቤዛ ከመሆኑ በፊት የተጓዘባቸውን ሄደቶች እንመልከት። በመጀመሪያ ማንኛውም ዛፍ ጠረቤዛ ለመስራት አያገለግልም። ይህ የመጀመሪያው መስረተ-ሃሳብ ሲሆን፣ አንድን ለጠረቤዛ መስሪያ የሚያገለግልን ዛፍ ብንወስድ፣ ዛፉ እንደዛፍ ለማደግ የወሰደበትን እድሜ፣ ለማደግ የተጠቀመባቸውን ንጥረ-ነገሮችና ውሃ፣ እንዲሁም ፀሀይ ከግምት ውስጥ የሚያስገባ ሰው እምብዛም አይደለም። ዛፉ ከተቆረጠ በኋላ ለመድረቅ የሚፈጅበትን ጊዜ፣ ተሰንጥቆና ተልጎ እንዲሁም ለስልሶ ጠረቤዛ ለመስራት የሚወስደውን ጊዜና የሰውም ሆነ በረቀቀ መልክ በጠረቤዛው ውስጥ የሚገባውን ኃይልና ዕውቀት ሊመራመር የሚቃጣ ይህን ያህልም አይደለም። ከዚያም አልፎ በመሄድ፣ አንድ ጠረቤዛ ሲሰራ የብዙ ሰዎች ውጤትና ከብዙ ነገሮችም ጋር በጥብቅ እንደተያያዘ የሚገምት የለም። ዋናው ነገር በግልጽ የምናየው ጠረቤዛ ጠረቤዛ መሆኑንና ለዚህም ወይም ለዚያኛው ነገር ለመጠቀሚያ የገዛነው መሆኑን ብቻ ነው የምንረዳው። ይህ አንደኛው የዕውቀት የተዘናበለ አመለካከት ሲሆን፣ አንድ ዛፍ ተቆርጦ ወደጠረቤዛነት ሲለወጥ፣ የዛፍ መቆረጥ በአካባቢው የሚያስከትለውን አሉታዊ ውጤትና የዛፍ መቆረጥ የግዴታ ከሆነ ደግሞ ያንን ለመተካት ምን እርምጃ መውሰድ እንዳለብን ጥያቄ ውስጥ የማናስገባ ብዙዎች ነን። ይህ ቀን በቀን በምናደርገውና በምናየው ነገር ውስጥ ብዙም አርቀን ማየት ወይም ጥያቄ ለመጠየቅ እንደማንሞክር ለማሳየት ቢሆንም፣ ይህ ስለ ዕውቀት ብዙም ይነግረናል ማለት አይደለም። በሌላ ወገን ግን እንደዚህ እያለን ማሰብ ስንጀምር ጠለቅ ወዳለ አስተሳሰብ ማምራት እንችላለን። የተፈጥሮን ህግጋት በመመራመር ተፈጥሮን ወደ መኮረጅ ማምራት እንችላለን ። ይህንን ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ እጅግ ጠቃሚ ወደ ሆነ ሶክራትስያዊ የአስተሳሰብ ዘዴ ወደ ኋላ መለስ ብለን እንመልከት። አምስት ሰዎች እንደ ህብረተሰብና አስተዳደግ ዝንባሌያቸው ለአንድ ነገር የተለያየ ትርጉም እንደሰጡትና ለምን ይህ መጨረሻ ላይ ትክክል እንዳልሆነ ሶክራተስ ሲምፖዚየም በሚባለው ግብዣ ላይ ሲያስረዳ እንመልከት።
ፌድሮስ፣ፓውዛኒያስ፣ሀኪሙ ኤሪክሲማሆስ፣ ቀልድ ገጣሚ የሆነው አሪስቶፋኖስ፣ አጋቶን በሚባለው ሰው ቤት ለግብዣ ተጥርተው ስለ ኤሮስ(Eros) ምንነት ይወያያሉ። በግብዣውም ላይ ሶክራተስ ነበር። የመጀመሪያው ተናጋሪ ፌድሮስ፣ ኤሮስ ወይም ፍቅር ማለት መጀመሪያና መጨረሻ የሌለው እግዚአብሄር ሲሆን፣ የነገሮች ሁሉ መነሻ ወይም ፈጣሪ ነው ብሎ ለተሰበሰበው ያስረዳል። ስለዚህም፣ ይህ ኤሮስ ፍቅረኛሞችን ሀፍረታቸውን በመግፈፍ ታታሪ እንዲሆኑና ቆራጥም ሆነው መሰዋዕትነትን እንዲከፍሉ ለማድረግ የሚችል ነው ብሎ ንግግሩን ይደመድማል። በዚህ ያልተደሰተው ፓውዛኒያስ፣ ፌድሮስ ነገሩን ለያይቶ ማየት እንዳልቻለና በደፈናው እንደተናገረ ንግግሩን ይጀምራል። የሰማዩ እግዚአብሄር ከመንፈስ ርቆ በመሄድ ሰውነታዊ ሰሜቱን ለማርካት በህብረተሰብ ውስጥም የሚነቀፉትን ድርጊቶች ከማድረግ እንደማይቆጠብ በበኩሉ ያስረዳል። ስለዚህም ይኸኛው በፍቅር መልክ የሚገለጸው እግዚአብሄር ምድራዊውን የአካልና የመንፈስ ደስታ ያጣመረ መሆኑን ያመለክታል። ሶስተኛው ተናጋሪ ኤሬክሲማሆስን ግን ይህ የሁለቱ አገላለጽ እስከዚህም አላረካውም። በሱም አባባል ምድራዊውና ሰማያዊው፣ መጥፎና ጥሩ ብሎ የኤሮስን ምንነት ለመግለጽ መሞከር ማለት ነገሩን አጥብቦ እንደማየት መሆኑን ያስገነዝባል። ስለዚህም ይላል፣ ኤሪክሲማሆስ፣ ኤሮስ ከዚህ አልፎ የሚሄድ በሰዎች መሀከል ያለውን ግኑኝነት ስርዓት የሚያሲዝ ብቻ ሳይሆን የጠቅላላው የዩኒቨርስንም ህግ ያጣመረና የሚደነግግ ነው ብሎ ገለጻ ያደርጋል። ከዚህም በመነሳት በጣም ዝቅተኛ ከሆነው ነገር ተነስቶ የሰዎችን የተወሳሰበ ግኑኝነት አቋርጦ በመሄድና በኮከቦችና በእግዚአብሄሮች መሀከል ያለውን ግኑኝነት በመደንገግ ማንኛውም የተፈጥሮ ህግ በመሳሳብና በመጋጨት ወይም በመራቅ ላይ የተመሰረተ እንዲሆን የሚያደርግ ነው ብሎ ሰፋ ባለ መልክ ያስረዳል። ስለዚህም ይላል፣ ሳይንስና ቴክኖሎጂ በቀናው እግዚአብሄር ቁጥጥር ስር ያሉ ሲሆን፣ በዚህም መሰረት ዕውነተኛ ወንድማማችንት ይመሰረታል ይላል። በሌላ ወገን ግን ሀፍረተቢሱ ኤሮስ ጭንቅላቱ በሳይንስ በመጠመድ ወደ ቀናው መንገድ መምጣት አለበት ብሎ ንግግሩን ይደመድማል።
ይህ ውይይት እንደቀጠለ፣ ቀልደኛው አርስቲፋኖስ ከስቅታው ቀስ በቀስ በመላቀቅ ከሁለቱ ተነጋሪዎች በተለየ መልክ ስለ ኤሮስ ምንነት ለማስረዳት ይሞክራል። ስለዚህም ይላል፣ እስካሁን ድረስ የሰውን ልጅ የጎደለው የማሰብ ኃይል ሲሆን፣ በዚህም ምክንያት ኤሮስ ልዩ ኃይልና የሰውንም ልጅ ከተናወጠው በሽታ የሚያድንና ወደ ክፍተኛው የኑሮ ደስታ የሚመራው ነው ብሎ ኤሮስ ምን እንደሆን በበኩሉ ይገልጻል። ሰዎች በአፈጣጠራቸው ልዩ እንደነበሩና አግዚአብሄሮችን ለመተንኮስ ሲቃጡ ዞይስ የተባለው እግዚኤብሄር ለሁለት እንደሰነጠቃቸውና ከዚያን ጊዜ ጀምሮ የጠፋባቸውን አካል ለመፈለግ ወዲህና ወዲያ ውር ውር ማለት እንደጀመሩ ይተነትናል። በዚህም ምክንያት፣ ዞይስ እንደገና የጠፋባቸውን አካል መልሰው እንዲያገኙ በማድረግ በወንድና በሴት መሀከል ልዩ ግኑኝነት እንዲመሰረት ያደርጋል። በመሆኑም እንደገና ከተሰነጠቀው የሰውነት አካል ጋር በጋብቻ መልክ በመገናኘት ሀቀኛውን ተፈጠሮአዊ ግኑኝነት መመስረት ሲችሉ፣ ይህም ዕውነተኛው ሰብአዊነት እንደሆነ ያመለክታል። አጋቶን የተባለው ጋባዥ ግን በዚህ አገላለጽ ባለመደሰት የራሱን ትንተና ይሰጣል። በአጋቶን አገላለጽ እስካሁን ድረስ ኤሮስ ምን እንደሆነ ለመተንተን የተደረገው ሙከራ አዎንታዊ ጎኑን ብቻ ያመለከተ ሲሆን ዕውነተኛ ውስጣዊ ባህርይውን ለማስረዳት ወይም ለመረዳት እንዳልተቻለ ቅሬታውን ያሰማል። ስለዚህም ይላል፣ በመጀመሪያ ውስጣዊ ይዘቱን ወይም ምንነቱን መረዳት ሲገባ፣ ከዚያ ቀጥሎ ደግሞ ተግባሩን ወይም ደግሞ ተጽዕኖውን ማስቀመጥ እንደሚቻል በበኩሉ ይናገራል። በዚህም መሰረት፣ ኤሮስ ከሁሉ እግዚአብሄሮች የመጨረሻው ሲሆን፣ በጣም ቆንጆውና ኃይለኛውም እንደሆነ ያመለክታል። ከዚህም አልፎ በመሄድ ታታሪና ሚዛናዊ ፍርድን የሚሰጥ እንደሆነ ወይንም አድልዎን የሚቃውም፣ አስተዋይነትና ብልህነት የተዋሃደው እንደሆነ ለተቀሩት ይተነትናል። ራሱንም የሚቆጣጠር፣ አድልዎም የማያጠቀውና ብልህነትን የተካነ ስለሆነ፣ ሳይንስን፣ ግጥምንና ፖለቲካን በማጣመር ዕውነተኛ ፍቅር በሰዎች መሀከል እንዲሰፍን የሚያደርግ ነው ይላል። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ እነዚህ ነገሮች ተግባራዊ እንዲሆኑ ያልተቆጠበ ጥረት በማድረግ በሰዎችና በእግዚአብሄሮች መሀከል ዕውነተኛ ፍቅር እንዲመሰረት ያደርጋል ይላል።
በፕላቶን አገላለጽ ከላይ የተደረጉት ገለጻዎች በሙሎ በሶፊስታዊ ፍልስፍና የተካኑትን ደቀ-መዝሙሮች ሲያመለክት፣ በዚያን ጊዜ በህብረተሰባቸው ውስጥ የነበራቸውን ቦታና በህብረተሰብ ውስጥ ይንጸባረቅ የነበረውን አመለካከት የሚያረጋግጥ መሆኑን በበኩሉ ይናገራል። በሌላ ወገን ግን በግብዣው ላይ ተገኝተው ስለኤሮስ ያደረጉት ተናጋሪዎች በሙሉ በንግግራቸው ተሳክረውና ተዝናንተው ነበር። ሁሉም የየራሱ ንግግር አርክቶት ይዝናና ነበር። ይህንን የተመለከተው ሶክራተስ ግን በነሱ መሳከር በመገረም ስለኤሮስ ምንነት ማስረዳት ይጀምራል። የሶክራቶስ አገላለጽ ከሌሎች የሚለየው በራሱ ንግግር ላይ ብቻ ያተኮረ ሳይሆን፣ ሌሎችንም በጥያቄና በመልስ እንዲሳተፉ የጋበዘ ልዩ ዐይነት በሁለት ሰዎች መሀከል የተደረገ ንግግር(Dialog) ነው። በመሆኑም የሶክራተስ የአገላለጽ ዘዴ በራስ ገለጻና ዲያሎግ እንዲሁም በዕውቀትና ዕውቀትን በመፈለግ መሀከል የሚሸከረከር ልዩ ሳይንሳዊ ስልት ነው።
ሶክራተስ፣ አጋቶን በኤሮስ ውስጣዊ ይዘትና ድርጊት(Essence and Effects) መሀከል ያለውን ልዩነት ያደረገውን ገለጻ ያሞግሳል። በዚህ መቆም እንደሌለበትም በማስረዳት፣ ኤሮስ ማለት ምን ማለት ነው? ብሎ በጥያቄ ያፋጥጣቸዋል። በዚህ ዐይነቱ ጥያቄ እስከአሁን ድረስ የተደረገው ገለጻ እንደገና በጥያቄ ውስጥ ይቀመጣል፤ ይናጋል። ስለፍቅር ወይም ኤሮስ ሲወራ ከአንድ ነገር ጋር መዋደድን ነው የሚያመለክተው። ስለዚህም ራስን ከአንድ ነገር ጋር ማገናኘት ወይም በዚያ ነገር መጠመድ ያስፈልጋል። በመጀመሪያ ሶክራተስ፣ ስለፍቅር ምንነትና ይህም ፍቅር ከአንድ ነገር ጋር የተያያዘ መሆኑ ከገለጸ በኋላ፣ ውስጣዊ ይዘቱን በሁለተኛው ክፍል ይተነተናል። በመጀመሪያ ግን፣ ሶክራተስ ልክ እንደ አጋቶንና እንደሌሎች ተናጋሪዎች በኤሮስ ምንነት ግራ እንደተጋባና ከሌላ ሰውም እንደተማረና ወደ ሌላ ድምደማ ላይ እንደደረሰ ለአድማጮቹ ያበስርላቸዋል። ዲያቶማ የምትባል አዋቂ ሴት፣ ኤሮስ ማለት ምን ማለት እንደሆነ እንዳስተማረችውና ከዚያን ጊዜ ጀምሮ አስተሳሰቡ ግልጽ እየሆነ እንደመጣ ይነግራቸዋል። ብዙ ጊዜ ከዲያቶማ ጋር ከተገናኘ በኋላ ዕውነተኛ ፍቅር ምን እንደሆነ ይገነዘባል። ይህም ዕውነተኛ ፍቅር ዕውቀት ወይም ጥበብን መፈለግና በዚህ መጠመድ እንደሆነ ይነግራቸዋል። ስለዚህ፣ የሶክራትስ ፍቅር ዕውነተኛውን የዕውቀት ፈለግ ከመሻት ጋር በጥብቅ የተዛመተ ነው ማለት ነው። በዚህም መሰረት ሌሎች ከሱ ቀደም ብለው እንደገለጹት ኤሮስ እግዚአብሄር ሳይሆን፣ በመጥፎ ነገርና በጥሩ መሀከል የሚገኝ፣ ሰውን ከእግዚአብሄር ጋር የሚያገናኝ ነው። ስለዚህም ይላል ሶክራተስ፣ ጥሩው ነገር ቆንጆ ነው። በሁለቱ መሀከልም የሚገኝ ስለሆነ እንዲሁም ጥበብን በመፈለግና ይህንን ለመረዳት ባለመቻል መሀከል የሚዋልል ነው። ስለዚህም ኤሮስ እንዲፈላሰፍ ይገደዳል። እግዚአብሄር ፈላስፋ እይደለም ወይም መፈላስፈን አይፈልግም። ምክንያቱም ከመጀመሪያውኑ አዋቂ ስለሆነ መፈላሰፍ አያስፈልገውም። ሶክራተስ በመቀጠልም፣ ታዲያ ፈላስፋው ማን ነው? ብሎ ጥያቄ ያቀርባል። አንድ ፈላስፋ አለማወቁን የሚያውቅ ብቻ ነው ብሎ ይደመድማል። በሌላ አነጋገር አንድ ሰው አለማወቁን ሲገነዘብ ለማወቅ ይገደዳል። ከመጀመሪያውኑ አውቃለሁ ብሎ የሚግደረደር ከሆነ ግን የዕውቀትን ወይም የጥበብን በር ይዘጋል። በግብዝነቱ ጭንቅላቱ ይጋረዳል። በዚህም መሰረት ዲያቶማ ኤሮስ ማለት ተፈቃሪው አንጂ አፍቃሪው እንዳለሆነ እንዳስተማረችው ይናገራል።
ከዚህ ስንነሳ የሚቀጥለው ጥያቄ፣ ዕውነተኛ ፍቅር በአስተሳሰባችን ላይ ምን ዐይነት ተግባር ወይም ተጽዕኖ ይኖረዋል ብለን ጥያቄ እንድናቀርብ እንገደዳለን። ባጭሩ በዕውቀት ላይ የተመሰረተ ፍቅር ደስተኛ ያደርጋል። አንድ ስሜት ቆንጆ ነገር ላይ ካተኮረ ጥሩ ነገር ለመስራት ዝግጁ ይሆናል። ስለዚህም ቆንጆን ነገር መያዝ ወይም የራስ ማድረግ ደስተኛ ያደርጋል። ዲያቶማ እጅግ በረቀቀ መንገድ ሶክራተስን በመጠየቅ በአንድ ነገር ላይ በፍቅር መጠመድ ማለት ቆንጆ ነገርንና ደስታን ከመፈለግ ጋር በጥብቅ የተያያዘ መሆኑን ታስረዳዋለች። በአንድ ነገር በፍቅር መጠመድ ማለትም ሀብትን ማካበት ሳይሆን ወይም አንድን ነገር የራስ ማድረግ ሳይሆን፣ አንድ ጥሩ ነገር ሰርቶ ማለፍ መሆኑን ታስተምረዋለች። በዲያቶማ አገላለጽም ጥሩ ነገር በድርጊት የሚገለጽና ድርጊቱም ከአንድ ትውልድ ወደ ሌላ የሚተላለፍ ነው። በዚህም ምክንያት፣ አንድ ሰው አንድ ቆንጆ ነገር ለመስራት ከተጣጣረና ተግባራዊ ካደረገ ስራው ዘለዓለማዊና ስሙም ሲታወስ የሚኖር ነው ማለት ነው። ይህ ድርጊት መንፈሳዊና የሰዎችንም ባህርይና ተግባራቸውንም የሚቀርጽ ሲሆን፣ ለሰው ልጅ ጥሩ ስራ ለመስራት በፖለቲካ ታታሪነት፣ በግጥም ወይም በስዕልና የሰውን መንፈስ የሚያረጋጉና የማሰብ ኃይሉንም ከፍ በሚያደርጉ ሁኔታዎችና በሚጨበጡም ሆነ መንፈስን በሚያድሱ የሚገለጽ ነው። በዚህም ምክንያት ሳያቋርጥ ለሰው ልጅ ጥሩ ነገር ሰርቶ ጥሎ ለማለፍ የሚፈልግ ሰው ውስጣዊ የመንፈስ ደስታ ይሰማዋል። ስለሆነም፣ ዲያቶማ ለሶክራተስ ያስተማረችው ትምህርት ከራስ ተሻግሮ የሚሄድና ዘለዐለማዊነትን የሚያጎናጽፍ ነው። በዚህም ምክንያት ነው ከሶስት ሺህ ዐመት በኋላም የሶክራተስና የፕላቶን ፍልስፍናዎች በፍጹም ጊዜያዊነታቸውን ያላጡት። የሰው ልጅ እስካለም ድረስ ህያው ሆነው እንደሚቆዩ ጽሁፎችን ደጋግሞ ላነበበ በቀላሉ መረዳት ይችላል። ስለዚህም ኤሮስ በዕውነተኛ ዕውቀት የሚገለጽ ሲሆን ካለንበት ሁኔታ ተሻግረን በመሄድ ጥያቄዎችን እንድንጠይቅና መልስ ለመስጠት እንድንችል የሚያደርግ ልዩ ስልት ነው። ሰለዚህም ወደዚያ ለመድረስ አምስት ደረጃዎችን ማለፍ እንደሚያስፈልግ ዲያቶማ ለሶክራተስ ታስተምረዋለች። በመጀመሪያ ሀቀኛውን መንገድ የሚፈልግ፣ የሚፈልገውን ነገር ማወቅ አለበት። ይኸውም ቆንጆን ነገር መፈለግ ወይም ለመስራት መጣር ነው። ስለዚህም በቆንጆ አነጋገርና ገለጻ የሚመኘውን ነገር ለማስቀመጥ መሞከር አለበት። በዚህም መሰረት አንድ ሰው ቆንጆ ነገር ለመስራት ሲመኝ ባህርይው ሆነ አነጋገሩ እንዲሁም አረማመዱ ከሚመኘው ቆንጆ ጋር የተዋሃደ ነው ማለት ነው። ይህ ጉዳይ ግን በአንድ ነገር ላይ ብቻ ያተኮረ መሆን የለበትም። ከዚያ አልፎ የሚሄድና ብዙ ነገሮችንም የሚያጣምር መሆን አለበት። በፖለቲካ አስተዳደር፣ በቆንጆና መንፈስን በሚያድሰው የህንጻ አሰራር፣ በስዕልና በሊትሬቸር፣ በግጥም፣ በጥሩ የአኗኗር ስልትና ተፈጥሮን በመንከባከብም ሆነ ለሌላውም በማሰብ የሚገለጽና ተግባራዊ በመሆን የሚረጋገጥ መሆን አለበት። ይህ የመጀመሪያው የዕውቀት መነሻ ወደ መንፈስ ቆንጆነት ያመራናል ማለት ነው ። ይህም ማለት በተጨባጭ ከምናየውና ቆንጆ ነው ብለን ከገመትነው ለየት በማለት ወደ ረቀቀ አስተሳሰብ እናመራለን። ቆንጆ ወይም ጥሩ ነገሮች ሊሰሩ ወይም ተግባራዊ ሊሆኑ የሚችሉት ሰውነታችን ውብ ስለሆነ ሳይሆን፣ መንፈሳችን ዕውነተኛውን መንገድ እንዲከተል የመንፈስ ተሀድሶ ካገኘን ብቻ ነው። በሶስተኛ ደረጃ፣ ይህ ጉዳይ ከስነ-ምግባራ ጋር መያያዝ አለበት። የምናደርገውን የምናውቅ መሆን አለብን ማለት ነው። ስንበላና ስንጠጣ ወይም ከለላ ሰው ጋር ስንገናኝ ወይም ለሌላውም ኃላፊነት ሲሰማን ስነ-ምግባር ከአእምሮአችን ጋር ተዋህዷል ማለት ነው።ይህ ሶስተኛው የዕውቀት ደረጃ ወይም ቆንጆ ነገርን የመፈለጉ ጉዳይ ወደ ሳይንስና ወደ ትክክለኛው ዕውቀት እንድናመራ ያደርገናል ማለት ነው። ለአንድ ህብረተሰብ ዕድገት ሳይንስና ቴክኖሎጂ አስፈላጊ መሆናቸው ግልጽ ይሆንለታል ማለት ነው። ይህን ለማድረግ ዝግጁ የሆነ መፈላሰፍ ብቻ ሳይሆን ዕውነተኛውንም የመንፈስ ደስታ ይጎናጸፋል ማለት ነው። በዚህ መሰረት ሳይንስና ቴክኖሎጂ እንደዛሬው ሰውን የመጨፍጨፊያ መሳሪያዎች ሳይሆኑ የሰውን ኑሮ ለማቃለልና እንደ ወንድማማች በዚህች ዓለም ላይ ተፋቅሮ እንዲኖር የሚያደርገው ነው። የሶክራተስ ወይም የፕላቶን የሳይንስና የቴክኖሎጂ መሰረት ተፈጥሮናን ሰውን እንደፈለግን እንድንበዘብዝ የሚያደርገን ሳይሆን፣ በተፈጥሮ ውስጥ የሚገኙ ልዩ ልዩ ነገሮችን እያወጣን በስነ-ስርዓት እንድንጠቀምና ማቴሪያላዊውን ከመንፈሳዊ ደስታ ጋር እንድናጣምር የሚያደርገን ነው። ስግብግብነትንና ግብዝነትን አጥብቆ የሚቃወምና፣ በነዚህ የተወጠረ ድርጊቱ ሁሉ ተንኮልና ጠብ መጫር እንዲሁም ጦርነትን የሚያስነሳና በሰው ልጅ ዕልቂትም እየተደሰተ የሚኖር ሰው ሆኖ በአስተሳሰቡ ከማንኛውም ኮመን ሴንስ አስተሳሰብ የራቀ ነው ማለት ነው። ይህ መሰረታዊ አስተሳሰብ ዛሬ ተፈጥሮን ካለምንም አርቆ-አላሳቢነት ለማውደም የሚደረገውንና በዚህም በዚያም እያሳበቡ ጦርነት እየከፈቱ በሰው ልጅ ዕልቂት ላይ የሚደሰቱትንን የጥቂት ጉልበተኞችን ዓለም ጠጋ ብለን እንድንመረምር ይጋብዘናል። ምክንያቱም የሰው ልጅ ዋናው ተግባር የተወሳሰቡ ጦር መሳሪያዎችን እየሰሩ መፎከርና መተላለቅ ሳይሆን ሁሉም በየሃገሩ ጥሩ ነገር እየሰራና የመንፈስ ደስታን እየተጎናጸፈ በዓለም አቀፍ ደረጃ ደግሞ ጤናማ ግኑኝነት ለመፍጠርና ጥሩ ጥሩ ባህሎችን በመለዋወጥ ወንድማማችነትንና እህትማማችነትን ለማጠንከር ነው።
ይህንን ከላይ ለማሳየት የሞከርኩተን በሰፊው የተነተንኩት ካለምክንያት አይደለም። ጀግንነት፣ ግብዛዊነትና ስሜታዊነት በሚያጠቃውና ሎጂክና ፍልስፍና በትምህርት መልክ ጭንቅላትን ለመገንባት በማይሰጠብት እንደኛ ባለህብረተሰብ ውስጥ፣ ሌላው ቢቀር እንኳ ተማርን ከሚሉ ሰዎች ጋር ከፍተኛ አለመግባበት እየተፈጠረ ነው። በምዕራቡ ዓለም ውስጥ ዕውቀትንም ሆነ ትምህርትን በሚመለከት ከፍተኛ ክርክር ይካሄዳል። የምዕራቡ ዓለምም ዕድገትና የቴክኖሎጂ ምጥቀት የመጨረሻው እንዳልሆነና በነዚህ ሃገሮችም የወደፊቱን አረማመድና ህብረተሰብአዊ አወቃቀር በሚመለከት የጦፈ ክርክር ይካሄዳል። በተለይም ኢምፔሪሲዝም የሚባለው በክስተት ላይ የተመሰረተ ዕውቀት ባየለበት ዘመን ብዙ ህዝቦች የመንፈስ ደስታን አጥተው ሲሰቃዩ ይታያል። እንደ ህብረተሰብ ሳይንስ ያሉትን ትምህርቶች ለተመከለተ ደግሞ ከፍተኛ የርዕዮተ-ዓለም ትግል የሚካሄድበት መሆኑን በግልጽ የሚታወቅ ነው። ስለዚህም ስልጣንን የጨበጡና ከስልጣን ጋር በጥቅም የተያያዙ ጥቂት ፕሮፌሰሮች ህብረተሰቡ ተገዢ ሆኖ እንዲኖር የማያሰራጩት የተሳሳተ ዕወቀት ይህ ነው አይባልም። በሌላ በኩል ግን የምዕራቡ ዓለም ዕውቀት አንድ ወጥ ባለመሆኑና ብዙ ውዥንብርም ስለሚነዛ የትኛው ትክክል ነው ብሎ አንድ የተወሰነ አቋም ለመውሰድ የሚያስቸግር ሁኔታ ውስጥ ወድቀናል። በተለይም ብዙ ትምህርታዊ ውይይት በማይካሄድበት እንደኛ ባለ ሃገር ውስጥ አንዳንድ የዕውቀት ዘርፎችን ጠጋ ብሎ መመልከት ለአስተሳሰብ አድማሳችን ጠቃሚ ነው ብዬ እገምታለሁ። መወያየትና ሃሳብ ለሃሳብ መጋጨት የአስተሳሰብ አድማሳችንን ያሰፋዋል። አንድ ህብረተሰብ በውይይትና በክርክር ብቻ ነው ዕድገት ሊጎናጸፍ የሚችለው።
ለምሳሌ ኢኮኖሚክስን በሚመለከት የተለያዩ ፈላስፋዎች፣ ማለትም የማርክሲስት ኢኮኖሚክስ ተመራማዎች፣ የክላሲካልና የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚስቶች የኬይንስን መንገድ የሚከተሉ ኢኮኖሚስቶች የካፒታሊስት ኢኮኖሚን በተለያየ መልክ ሲተረጉሙት፣ ሁሉም ግን የሚያወሩት ስለአንድ ነገር ብቻ ነው። ይኸውም ስለካፒታሊስት ኢኮኖሚክስ ውስጣዊ ይዘትና አሰራር ዘዴ ነው። ለምሳሌ የማርክስን ዳስ ካፒታል ያነበበ ሰው በጥብቅ የሚገነዘበው፣ ማርክስ ስለኮሙኒስት ህብረተሰብ ሳይሆን የሚተነትነው፣ የካፒታሊስት ኢኮኖሚ በምን ዐይነት ህግ እንደሚተዳደር ነው። ስለዚህም ማርክስ ስለ ዋጋ አሰላል መሰረት የሚያደርገው እንደነ ኒዎ-ክላሲካል ወይም ኒዎ-ሊበራል አኮኖሚስቶች የመጨረሻውን የሰው ጉልበት(marginal cost) የዋጋ መተንተኛ መሰረት በማድረግ ሳይሆን፣ አንድ ሰራተኛ ተቀጥሮ በሚሰራበት ጊዜ የሚያፈሰውን የረቀቀ ጉልበት(abestract labour)፣ የሚሰራበትን ትርፍ ሰዓት የዋጋና የትርፍ መሰረት ሲያደርግ፣ ለጠቅላለው ዋጋ መለኪያ ለሰው ጉልበትና ለማቴሪያል የሚወጣው ቀጥተኛ ዋጋ የመተመኛ ዘዴ በማድረግ ነው። በዚህም መሰረት ከዚህ በቀጥታ ከሚታየውና እንደዋጋ ከሚተመነው ባሻገር ሰራተኛው ለትርፍ ተጨማሪ ሰዓት መስራት አለበት። ሶስቱም ነገሮች፣ ማለትም ለማቴሪያልና ለሰው ጉልበት እንዲሁም ትርፍ የስራ ሰዓት ተጣምረው የአንድን ዋጋ ዕቃ ይወስናሉ። የካፒታሊስቱንም የማደግና እየመላለሱ ኢንቬስት ማደረግ ይደነግጋሉ ማለት ነው። በዚህም መሰረት ካፒታሊዝም ታሪካዊና በልዩ ቦታና በተለያዩ የታሪክ አጋጣሚዎችና ባለው ውስጣዊ ኃይል እያደገ የመጣ ነው። ይህ ብቻ አይደለም። የማርክስ የዳስ ካፒታል አጻጻፍ የካፒታልስት ኢኮኖሚክስ እንዴት አድርጎ ከተራ ሸቀጣ ሸቀጥ ወደ ተወሳሰበ የአመራረት ዘዴና ይህም ከተሰበጣጠረ አመራረት ወደ ተጠቃለለ(monopoly) የአመራረት ዘዴ እንዳመራና የገበያም ዋጋ በነዚህ ሞኖፖሊስቶችና ኦሊጎሎፖሊስቶች እንደሚደነገግ ነው ያሚያመለክተው። ስለሆነም ይላል ማርክስ፣ የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ከፍተኛ ውስጣዊ ኃይል ሲኖረው፣ ተቀጥሮ በሚሰራው ሰራተኛና ዋናው የትርፍ ዋጋ አመንጭ በሆነው በዚሁና በየጊዜው የሰውን ጉልበት በሚተካው ማሽን መሀከል መዛባት ይፈጠራል። በመሆኑም ትርፍ ሆኖ የሚገመተው የሰው ኃይል(redundant labour force) በማሽን እየተተካ ሲሄድ በዚያውም መጠን ትርፍ ምርት የማምረትና ትርፍን ከፍ የማድረጉ ኃይል እየቀነሰ ይሄዳል ይላል። በዚህም ምክንያት ትርፍ እየቀነሰ ሲሄድ የግዴታ ካፒታሊዝም ቀውስ ይደርስበታል ብሎ ስለካፒታሊዝም ውስጣዊ ቅራኔና ውስጠ-ኃይል(dynamism) ይነግረናል። በሌላ ወገን ግን በኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚስቶች ዕምነት 1ኛ)ካፒታሊዝም ውስጣዊ ቅራኔ የለውም። ከውጭ በሚመጡ ነገሮች ካልሆነ በስተቀር በራሱ ውስጣዊ ቅራኔ ሊረበሽ የሚችል አይደለም ወይም ደግሞ ሁል ጊዜ ሚዛናዊ(equilibrium) በሆነ መልክ ነው የሚሰራው። 2ኛ)ሰራተኛው ትርፍ ምርት(surplus-value) ሳይሆን የሚያመርተው፣ ተጨማሪ ምርት የሚከሰተው አንድን ምርት ለማምረት በሚወጣው ወጪና ምርቱ ተሽጦ በሚገባው ትርፍ የአምራቹን ዕድገትና ውድድር ይወስናል ይላል። 3ኛ)በገበያ ላይ የሚሳተፉት ሁሉ ዕኩል ኢንፎርሜሽኖች አላቸው። ስለዚህም ተሰበጣጥረው የሚገኙ አምራችና ተጠቃሚ እንዲሁም አሰሪዎች ተመጣጣኝ የመደራደር ኃይል አላቸው። 4ኛ) የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ንጹህ በሆነ መልክ እዚህና እዚያ ተሰበጣጥረው በሚገኙ ግለሰብ አምራቾች የሚካሄድ ሲሆን፣ ወደ ሞኖፖሊ ካፒታሊዝም አያመራም። 5ኛ) በማርክስና በማርክሲስት ኢኮኖሚስቶች አገላለጽ፣ ካፒታሊዝም እያደገ ሲሄድ አንዱ ሌላውን እየዋጠ በመምጣት በዚያው መጠንም የፊናንሰ ካፒታል የበላይነትን ቦታ ይወስዳል። በኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚስቶች አገላለጽ ግን ይህ ዐይነቱ ግኑኘነት ኖርማልና የፊናንስ ካፒታልን የበላይነት የሚገልጽ አይደለም። ገንዘብም ቴክኒካዊ ባህርይ ብቻ ያለው እንጂ የበላይነቱን ለማሳየት የሚችል አይደለም። 6ኛ)በማርከስ፣ በተለይም በሮዛ ሉክሰምበርግ አተናተን በዚህ መልክ እያደገ የመጣው ካፒታሊዝም ሌሎች ሃገሮችን ሸቀጥ ማራገፊያው መድረክ ያደርጋቸዋል። ምክንያቱም በካፒታሊሰት ሃገሮች የሚመረተው ምርት ሁሉም እዚያው ሊራገፍ ስለማይችል የግዴታ ሌሎች ወደ ኋላ የቀሩ ሃገሮች ገበያቸውን ልቅ እንዲያደርጉ ይገደዳሉ። በዚህም አማካይነት የካፒታሊስት የሀብት ክምችት ዓለም አቀፋዊ ባህርይ በመውሰድ የሶስተኛው ዓለም ሃገሮችን ወደ ንጹህ ተበዝባዥነት ይለውጣቸዋል ይላሉ። በሌላ ወገን ግን በማርክስ አባባል የካፒታሊዝም ዓለም አቀፋዊ ባህርይ መውሰድ ወደ ኋላ የቀሩ ሃገሮችን የምርት መሳሪያዎችና ግኑኝነት በመለወጥ ውስጠ-ኃይል ይሰጣቸዋል ይላል ። በዚህ አባባሉ ማርክስ ይሳሳታል። ምክንያቱም ካፒታሊዝም ዓለም አቀፋዊ ባህርይ መውሰድ ከጀመረ ጀምሮ የሶስተኛው ዓለም ኢኮኖሚዎች ዝብርቅርቅ እየሆኑ መጡ እንጂ ሳይንስና ቴክኖሎጂን በመጎናጸፋና ወደ ከፍተኛ የህብረተሰብ ዕደገት ደረጃ ለመሸጋገር አልቻሉም። በካፒታሊዝም ባልተስተካከለ መልክ መስፋፋት በነዚህ ወደ ኋላ በቀሩ ሃገሮች ልዩ ዐይነት ዕደገትን የሚቀናቀን ሁኔታ ሊፈጠር ቻለ። አዲስ የተፈጠረው ህብረተሰብአዊ ግኑኝነት ውስጠ-ኃይል ኑሮት ኢኮኖሚውን ከማሳደግ ይልቅ የፍጆታ ተጠቃሚ በመሆን ሀብት አባካኝ ሊሆን በቃ። ወደ ኒዎ-ሊበራል ቲዎሪ ስንመጣ ግን ይህ በሶስተኛው ዓለም ሃገሮችና በካፒታሊስት ሃገሮች የሚካሄደው የንግድ ልውውጥ ኖርማል የሆነ የስራ-ክፍፍል ውጤትና በዚህም አማካይነት ዕድገት ሊያመጣላቸው የሚችል ነው ይለናል። ይህም አባባል በታሪክ የተረጋገጠ አይደለም። ይህም ማለት የማርክስንና የሮዛ ሉክስምበርግን አባባል ሙሉ በሙሉ ይቃረናል ማለት ነው። እዚህ ላይ ዋናው ቁም ነገር በምዕራቡ ዓለም አንድን ነገር ለመግልጽ አንድ ወጥ ዕውቀት እንደሌለና እያንዳንዱም ምሁር እንደዝንባሌውና የእሴት መሰረት አንድ የተወሰነ የአተናተን ዘዴ እንደሚጠቀምና ይህንንም ትክክል ነው ብሎ በቀበል ሌላውንም ለማሰመንና ሳያቋርጥም እንደሚታገል ለማመልከት ነው። ሰለሆነም ስለአንድ ነገርም ሆነ ሁኔታ የሚሰጠው ትርጉምም ሆነ ችግርን ለመፍታት የሚደረገው ሙከራ እንደሰዎች የህብረተሰብ ዝንባሌ፣ የዕውቀት አቀሳሰምና እሴት መሰረት ይወሰናል ማለት ነው።
ከዚህ ስንነሳ ዛሬ የኒዎ-ሊበራል ርዕዮተ-ዓለም ከሃምሳ ዐመታት ባላይ የበላይነትን ተቀዳጅቶ አሁን በመንገዳገድ ላይ በሚገኝበት ወቅት እስካሁን ድረስ ሲያፋጥጡን የቆዩ ሰዎችና የዕውቀትን ልዩ ልዩ ፈለግ ለመረዳት የማይፈልጉ፣ ያሁኑን ቀውስና የሚካሄደውን የጦፈ ውይይት ጠጋ ብለው እንዲመረምሩ ራሳቸውን መጋበዝ አለባቸው። በተለይም ዛሬ በአሜሪካ ምድር ሜይን ስትሪትና ዎል ስትሪት እየተባለ ብዙም በርዕዮተ-ዓለም ሳይገፋበት የሚካሄደውን ውይይትና የኒዎ-ሊበራል ቲዎሪና ልቅ የገበያ ኢኮኖሚ ፍልስፍና ያስከተለውን መመሰቃቀል ጠጋ ብሎ መመልከት ያሰፈልጋል። ዛሬ በምዕራቡ ዓለም በተከሰተው የፊናንስ ቀውስ ምክንያትና በዓለም ማህበረሰብም ላይ ያስከተለውንና የሚያመጣውን አሉታዊ ውጤት አስመልክቶ የሚካሄደውን የጦፈ ውይይት ሳዳምጥና ፓል ቶክ ውስጥ ገብቼም ሆነ በዌብ ሳይት ላይ የሚወጡትን ጽሁፎች ስመለከትም ሆነ ውይይት ሳደርግ ሎጂክን ብቻ ያልተከተለ ሳይሆን በምንፈለገው ወይም በምንመኘውና ወደ ዚያ ለማምራት የትኛውን መንገድ መከተል እንዳለበን ችግር ውስጥ እንደገባንና ቢያንስ ሁለት መቶና ሶስት መቶ ዐመት እንደተጎተትን ይታየኛል። አብዛኞዎቻችንም በዚህች ዓለም ላይ የሚካሄደው መጥፎ ነገርና የገዢዎች በደል የሚመለከተን አይመስለኝም። የብዙዎቻችንም አነጋገርም ሆነ አጻጻፍ ሎጂክንና የተወሰነ ፕሪንሲፕልን ተከትሎ የማይጓዝ ነው ብል እንደ ወንጀል ወይም እንደስድብ አይቆጠርብኝም። ዛሬ ባለን እጅግ የተሰበጣጠረ አመለካከትና ዕውቀት፣ እንዲሁም የምዕራቡ ዓለም በየሃገሮች ውስጥ መግባትና መፈትፈት ወይም ደግሞ እነሱ የሚሉትን እንደትክክል አድርጎ በመውሰድ ተሸናፊነትን ማሳየት የቱን ያህል አንድ የተረጋጋና የሰለጠነ ሃገር ለመመስረት ከፍተኛ እንቅፋት እንደጣለብን ለብዙዎቻችን በግልጽ የሚታይ ነገር አይደለም። ጥቂት የሚታያቸው ግለሰቦች ደግሞ በነገሩ ገፍተው በመሄድ ለማስተማር የተዘጋጁ አይደሉም። ከዚህ የጨለመና አደናቋሪ ሁኔታ ለመላቀቅ ከተፈለገ ደግሞ አንድ ወጥ ከሆነው አመለካከት መላቀቅና ሌላ ሰው የተለየ አስተሳሰብ ሲሰነዝር ምንድነው ብሎ ከመጠየቅ ፈንታ ወደ መፎተትና የሰውን የትግል መንፈስ ካማደከም መላቀቅ አለብን። የዕውቀትን የተሰበጣጠረ ሁኔታና የሚወራውን ውዥንብር ሲገባንና ይህንንም ለመመከትና ቀናውን መንገድ ለመከተል ዝግጁ ስንሆን ታሪካዊ አስተዋጽዎ አደረግን ማለት ነው።
እዚህ ላይ፣ ከላይ የማርከስን አገላለጽ እንደምሳሌ የወሰድኩት ነገሩን ቀላል መስሎ ስለታየኝ ነው። እዚህ ላይ የማሳስበው አሁንም የድሮው ቅዠት አለቀቀንም ወደ ሚለው ዘመቻና ዘለፋ እንዳናመራ ከመጀመሪያውኑ ለማስጠንቀቅ እፈልጋለሁ። በሌላ ወገን ደግሞ ማንኛውም ለዲሞክራሲ እታገላለሁ የሚል የአካዴሚክ ነፃነት እንዲሰማውና ይህንንም የሚቀበል መሆን አለበት። የተለያዩ አስተሳሰቦች መንሸራሸር አለባቸው። የአስተሳሰብ ጥራት እንዲረን ከተፈለገ ደግሞ ደፍረን በብዙ ነገሮች ላይ መወያየትና መከራከር አለብን። በነገራችን ላይ የማርክስ ዳስ ካፒታል በተለያዩ መልኮች በተለያዩ ምሁሮች ሲገለጽ፣ በሌላ በኩል ግን ማርክስን በቀጥታ ሳይመረኮዙ የዛሬውን የፊናንስ ገበያ ቀውስና አመጣጥ በሚገባ ቁልጭ አድርገው የሚያስቀምጡና እንከን የማይገኝላቸውም መጽሀፎች በብዛት ታትመው ገበያ ላይ ወይም በየቤተ-መጽሀፍቱ ይገኛሉ። በተጨማሪም አሁን በተከሰተው የፊናንስ ገበያ ቀውስ የማርከስ ዳስ ካፒታል በብዛት እየታተመና እየተሸጠ ነው። አታሚዎች ከተለያዩ ሃገሮች የሚመጣውን ጥያቄ(demand) ሊያሟሉ አልቻሉም።
ወደ ዋናው መሰረተ-ሃሳቤ ልምጣና አንድን ህብረተሰብ ለመመስረት ዕውቀት መሰረታዊ መነሻ ሲሆን፣ ቀጥሎ የሚነሳው ጥያቄ ምን ዐይነት ዕወቀት ነው የሚያስፈልገው ብሎ ጥያቄ ማቅረብ ያሰፈልጋል። ነገሩን ግልጽ ለማድረግ፣ አንድ ህብረተሰብ እንደ ህብረተሰብ እንዲገነባ ከተፈለገ የተወሰነ ሳይንሳዊ ፈለግን ይዞ መጓዝ አለበት። የተዘበራረቀ ዕውቀት እንደተራ ሸቀጥ እንደመሆኑ መጠን የሰዎችን ጭንቅላት በማዘበራረቅ ማንነታቸውን እንዲስቱና ርስ በርስ እንዲበላሉ ያደርጋቸዋል። ግለሰቦችም ሆነ አንድ ህብረተሰብ ታሪክ ሰሪ መሆኑ ቀርቶ ሁሉም የራሱን ጥቅም አሳዳጅ በመሆን ወደ መበላላት ያመራል። ዛሬ በሃራችን የሰፈነው የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚክ ፖሊሲና አገዛዙ ከፊናንስ ካፒታልና ከሲአይኤ ጋር ተቆላልፎ የሚያካሂደው የማያስፈልግ ድርጊት የዚህ የተዘበራረቀ የዕውቀት አንደኛውና ዋናው መመሪያችን ነው። አብዛኛው ተቃዋሚ ነኝ የሚለውም በዚህ የሚያምንና የኢትዮጵያን ህልውና ከአሜሪካ የሚሊታሪስቲክ ርዕዮተ-ዓለም ጋር አጥብቆ በማያያዝ ነው ለመታገልና ኢትዮጵያን ነጻ ለማውጣት የሚጣጣረው። ከዚህ በመነሳት ሌሎች በፍጹም ላንግባባቸውና ግን ደግሞ የላይ የላዩን የምንግባባቸው የሚመስሉና የምንፈልጋቸውን ነገሮች ካለብዙም ጭንቀት በተራ ሎጂክ ለማሳየት ልሞኮር። እነዚህን መሰረተ-ሃሳቦች ግልጽ ማድረግና የትግል ዓላማችን እንዲሆኑ መታገል የጊዜው አንገብጋቢ ጥያቄ ነው። በእሴትና በፕሪንስፕል ደረጃ መያዝ ያለባቸው መሰረተ-ሃሳቦች ናቸው። 1ኛ) የሰብአዊነትና የሳይንስ ጉዳይ(Humanism)፣ 2ኛ)የህብረተሰብ ጉዳይ፣ 3ኛ) የኢኮኖሚ ግንባታ ጉዳይ፣ 4ኛ) የብሄራዊ-ነፃነት ጉዳይና 5ኛ) የመንግስት ጥያቄ ጉዳይ ናቸው። እነዚህ መሰረተ-ሃሳቦች ግልጽ ሲሆኑ ለምን እንደምንታገል ማወቃችን ብቻ ሳይሆን፣ የትግሉንም ጊዜ በማሳጥርና ትግላችንንም በማቃለል ወደ ቀናው የመሰባሰብና በአንድ ዓላማ የመታገል መንፈስ በማዳበር የዕድገትና የብሄራዊ ተቀናቃኝ የሆኑ ኃይሎችን የስልጣን ዘመንም ሆነ ዕድሜ ማሳጠር እንችላለን። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ ኮመን ሴንስ አስተሳሰብ ምን ማለት መሆኑን ስንረዳ ከውዥንብር ዓለም መላቀቃችን ብቻ ሳይሆን የሌላውንም ሰው የክርክር ዜዴና የሚመራበትንም ፍልስፍና ወይም የርዕዮተ-ዓለም መሰረት መረዳት እንችላለን።
የሰብአዊነትና(Humanism) የሳይንስ ጉዳይ !!
በታሪካዊ ዕድገቱ ሰብአዊነት ማለት እንዲያው ለሌላው ስው ማሰብ ብቻ አይደለም። በስልጣኔ ታሪክ ውስጥ የሰብአዊነት እንቅስቃሴ የተያያዘውና ዛሬም በዩኒቨርሲቲዎች ውስጥ የሚሰጠው የሰውን ልጅ ምንነትና በዚህች ዓለም ላይ ያለውን ቦታና ድርጊት ለመግለጽ የተደረገ ትግል ነው። የሰብአዊነትም ሆነ የሳይንስ መነሻ የሰው ልጅ በአፈጣጠሩ ከእንስሳ የተለየና በማሰብ ኃይሉ ራሱን እንደሚለውጥና አካባቢውን ቆንጆ አድርጎ የሚገነባ ነው። በዚህም መሰረት በሰው ልጅ የማሰብ ኃይልና በህዋና በኮስሞስ መሀከል ውስጣዊ ግኑኝነት አለ። በሌላ አነጋገር፣ የሰው ልጅ ማንነቱንና ታሪካዊ ሰሪነቱን ሊረዳ የሚችለው የተፈጥሮንና የኮስሞስን ህግጋት ሲረዳ ብቻ ነው። ይህን ያልተረዳ ድርጊቱ የተዘበራረቀና አካባቢን የሚረብሽ፣ ኑሮውን በአቦ-ሰጡኝ የሚመራና የሚኖር ይሆናል ማለት ነው።
ከዚህ ስነነሳ የጥንት ፈላስፋዎች የተከተሉት የምርምር መንገድ የራሳቸውንም ሆነ የተፈጥሮን ህግጋት ለመረዳት የኮስሞስን ሚዛናዊ(Harmonious) ሁኔታ እንደመነሻና እንደ መመሪያ በማድረግ ነው። በነዚህ ፈላስፋዎችም ዕምነትና የምርምር ውጤት መሰረት፣ ፕላኔቶችም ሆነ ጠቅላለው ኮስሞስ በተዘበራረቀ ሁኔታ የሚገኙ ሳይሆን በተወሰነ ፍጥነትና ርቀት የተወሰነ ህግን ተከትለው ነው የሚጓዙት። በዚህም ምክንያት በከዋክብትም ሆነ በፕላኔቶች ዘንድ የመሳሳብና የመራራቅ ሁኔታ አለ ማለት ነው።
ወደ ምድር ስንመጣ ግን ለሰው ልጅ መኖር የሚያስፈልጉ እንደ አየር፣ውሃና ለምለም አካባቢዎች ቢገኙም፣ ከነዚህ መሰረታዊና አመቺ ሁኔታዎች ባሻገር ለሰው ልጅ ተረጋግቶ መኖር ሌሎች ነገሮች ይጎድላሉ ማለት ነው። በዚህም መሰረት የሰው ልጅ በምድር ላይ ተዘበራርቆ የሚገኘውን ነገር መልክ ማሲያዝና ቆንጆ የማድረግ ኃላፊነት አለበት። በዚህም ምክንያት አስተሳሰቡ የተዘበራረቀ እንዳይሆን ልክ እንደ ኮስሞስ የተወሰኑ ሳይንሳዊ ህግጋትን መከተልና እነዚህን እያሻሻለ መሄድ አለበት። ይህንን ለማድረግ ደግሞ የግዴታ ጭንቅላቱ በልዩ ዕውቀት መገንባት አለበት ማለት ነው። ይህንን ማድረገ የማይችል ህብረተሰብ ደግሞ ኑሮው የጨለመበትና የተዘበራረቀበት ይሆናል። በዚህች ዓለም ላይ ለምን እንደሚኖር የተገነዘበ ስለማይሆን፣ እዚህና እዚያ ውርውር በማለት የተፈጥሮን ህግጋት በመጣስ የጠቅላለውን የተፈጥሮን ሁኔታ ያዛባል ማለት ነው። በዚህም መሰረት በሰዎች መሀከል ያለው ግኑኝነት የተዘበራረቀና ተፈጥሮንንም ወደ ተራ ተበዝባዥነት የሚለውጥ ይሆናል። አንድ ህብረተሰብ ደግሞ የተፈጥሮን ህግጋት የሚጥስ ከሆነና ራሱንም ለማሻሻል በየጊዜው ጥረት ካላደረገ፣ ልክ ከብቶች አንድ ቦታ ሳሩን ግጠው ግጠው ሲጨርሱ ሌላ የሚጋጥ ሳር ለመፈለግ ወደ ሌላ ቦታ እንደሚጓዙ ዐይነት በመጓዝ ህይወቱ ሁሉ የተረጋጋ ሳይሆን በሂደት ላይ ብቻ ያለ እንዲሆን ይገደዳል ማለት ነው። እንደዚህ ዐይነቱ የኮስሞስን ህግ መጣስና ተፈጥሮን አናግቶ የተረጋጋ ኑሮ መመስረት ያለመቻልና አዳዲስ መሳሪያዎችን እየፈጠሩ የራስን ኑሮ ለማሻሻል ያለመቻል፣ የአንድ ህብረተሰብ ወይም ሰው ጭንቅላት አስተሳሰብ በዘልማዳዊ የኑሮ ሁኔታ የተጠመደ እንደሆነ ብቻ ነው። እንደሚታወቀው የሰው ልጅ በታሪኩ ውስጥ እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ ራሱንና እካባቢውን እየለወጠ ቢመጣምና በተፈጥሮ ውስጥ ያሉ ጥሬ-ሀብቶችን መልካቸውንና ዐይነታቸውን እየቀየረ መጠቀሚያ ቢያደርግም፣ አንድ ስርዓትና ባህል ወይም ርዕዮተ-ዓለም በአንድ ህብረተሰብ ውስጥ ከሰፈኑና የህዝቡን አስተሳሰብ በዚያው ብቻ ረክቶ እንዲኖር ካስገደዱት ርቆ ማሰብና እዳዲስ መሳሪያዎችን መፍጠር የማይችልበት ሁኔታ ይፈጠራል። የስራ ትርጉምንም በጠባቡ ስለሚረዳ ወደ ተወሳሰበ የስራ ክፍፍል በማምራትና ልዩ ልዩ የፍጆታም ሆነ የምርት መሳሪያዎችን በማምረትና ኑሮውን ከዝቅተኛ ወደ ከፍተኛ ደረጃ በማሸጋገር አዲስና ጥበብ የተሞላበት ኑሮ ለመመስርት በፍጹም አይችልም። በዚህ ላይ ደግሞ የማሰብ ኃይሉን ሊያዳብሩ የማይችሉ ቆሻሻ አስተሳሰቦች ከውጭ ከመጡ- ዛሬ በሃገራችን በግልጽ እንደምናየወ- አስተሳሰቡ ይቀጭጫል። በራሱ ላይ ዕምነት ያጣል። የውጭ ኃይሎች መጫወቻ ይሆናል ማለት ነው።
ከሶስት ሺህ ዓመት በፊት በግሪክ የሰብአዊነት እንቅስቃሴ ሲጀመር፣ የሰውን ልጅ አስተሳሰብ ከፍ ለማድረግና ከራሱ በሻገር ርቆ በመሄድ በመንፈሳዊ ሁኔታዎች በመጠመድ ሳይንስና ቴክኖሎጂን እንዲካን ነው። በዘመነ-ሬናሳንስም በዳንቴ፣ በሊዪናርዶ ዳቪንቺ፣ ማካኤል አንጀሎና እንዲሁም በፔታትራካሰና ከዚያም በኋላ በኩዛኑስ፣ በኬፕለር፣ በላይብኒዝና በገጣሚውና በቲያትር ደራሲው ፍሪድሪሽ ሺለር የፈለቁትና የተስፋፉት ዕውቀቶች በጥንታዊ ልማድና በጦር ተጠምዶ ርስ በርሱ ሲጫረስ የኖረውን የአውሮፓ ህዝብ አስተሳሰቡን ሰብስቦ ታሪካዊ ስራ እንዲሰራ ለማደረግ የተደረግ ትልቅ የጭንቅላት ትግል ነው። የሰብአዊነትና የዕውቀት መሰረቱም ይህ ሲሆን፣ ቆንጆ ቆንጆ ቤተ መንገስቶችን መስራት፣ ካቴድራሎችን መገንባት፣ ከተማዎችን መቆርቆርና የዕደ-ጥበብና የንግድ ልውውጥን ማስፋፋት፣ እንዲሁም ቆንጆ ቆንጆ የገበያ ቦታዎችንና አዳራሾችን በመስራት የሰውን ግኑኝነት ለማጠንከር አስፈላጊውን እርምጃ መውሰድ፣ ጥበብና የአርክቴክቸርና ስራ ሚዛናዊው ከሆነው የኮስሞስ ዓለም ጋር እንዲዋሃድ ማድረግና የሰውም አስተሳሰብ በዚህ ተጥምዶ ድርጊቱ ሁሉ በማቴሪያላዊና በመንፈሳዊ ነገሮች እንዲጠመድ ማድረግ፣ እነዚህ ሁሉ ዕውነተኛ የሰብአዊ እንቅስቃሴ መሰረቶች ናቸው። እነዚህን መሰረተ-ሃሳቦች ተከትሎ የማይጓዝ ህብረተሰቡን ማዘበራረቅ ብቻ ሳይሆን የውጭ ኃይሎች ተገዢ በመሆን ህይወቱ በሙሉ በጦርነት እንዲጠመድ ያደረጋል ማለት ነው።
ከዚህ ስንነሳ ከአስራሰባተኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ ካፒታሊዝም የበላይነትን እየተቀዳጀና ሌሎች ሃገሮችንም ወደ ጥሬ-ሀብት አምራችነት ብቻ እየለወጠ ሲመጣ ቀደም ብሎ በምርምር የተደረሰበትን ዕውቀት በመከለስና በአፍጢሙ በመድፋት የብዙ ህዝቦች አስተሳሰብ እንዲመረዝ አደረገ። በገዢዎችና በተገዢዎች፣ በበዝባዦችና በተበዝባዦች መሀከል ልዩነት እንዲፈጠርና ዘለዓለማዊ የመንፈስ ጦርነት ሰፍኖ አንዱ ሌላውን እየፈራ እንዲኖርና ይህም ዓለም-አቀፋዊ ባህርይ እንዲኖረው ልዩ ልዩ አሳሳች ዕውቀት የሚመስሉ መመሪያዎች በተለይም በገዢ መደቦች ዘንድ መስፋፋት ጀመሩ። በዚህ ዓይነት በተከለሰ ዕውቀት በተለይም ሶስተኛው ዓለም ተብለው የሚጠሩ ሃገሮች የራሳቸውን ታሪክ እንዳይሰሩና የተደላደለ ኑሮ እንዳይኖሩ ታገዱ። ሰለጠንኩና ዓለምን እመራለሁ ለሚለው የምዕራቡ ዓለም ንጹህ ጥሬ-ሀብት አምራች ወደ መሆን ተገደዱ። የተትረፈረፈ ጥሬ-ሀብታቸውን እያወጡና እያከናወኑ ለራሳቸው ከመጠቀም ይልቅ ወደ ንጹህ ባሪያነት ተቀየሩ። ደቡብ አፍሪቃ አንድ ሺህ ሜትር ወደ ታች በመቆፈርና በመሄድ ወርቅ ለማውጣት ሀይወቱን አደጋ ውስጥ የሚጥለው ጥቁሩ ደቡብ አፍሪቃዊ የዚህ የአጭበርባሪዎችና የገዢዎች ርዕዮተ-ዓለም ሰለባ ነው። በአንጎላና በናይጄሪያ የሚካሄደው የዘይት ዘረፋና አካባቢዎችን አበላሽቶ ህዝቡን መኖሪያ ማሳጣትና ጥቂቱን ብቻ ተጠቃሚ ማድረግ የዚህ እጅግ የተበላሸ ዕውቀት ውጤት ነው። በየሃገሩ የተቋቋሙትም የትምህርት ዘርፎችና የሚሰጡትም ዕውቀቶች ከዕውነተኛው የሰብአዊው ትምህርት ተነጥለው በመውጣታቸው በየሃገሮች አመጸኞችና እንዲሁም ጦር ፈልፋሊዎች ብቅ እንዲሉ በማድረግ ህብረተሰብአዊ መዋከብ እንደልማድና የአኗኗር ስልት ተደርጎ በመውሰድ ህዝቦች በቀላሉ ሊሰሩ የሚችሉትንና ሃገራቸውንም ሊገነቡ የሚችሉበት ሁኔታ እየተጋረደባቸው መጣ።
ወደ ኢትዮጵያችንም ስንመጣ እስከዛሬ ድረስ ኢትዮጵያን ነፃ ለማውጣት ተብሎ የተካሄደው ትግል በሙሉ በአንድ በኩል በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚካሄደውን ዐይን ያወጣ ዘረፋና የአስተዳደር መዛባት ያላጤነ፣ በሌላ በኩል ደግሞ በሰብአዊነት አስተሳሰብ መርሆች ላይ ያልተመሰረተና አስተሳሰብን የሚበታትን በመሆኑ ነው። በማርከሲዝም ስም የተደረገው ትግልና ህብረተሰብአችንን በእንድ እምርታ ለመለወጥ የተደረገው ሙከራ ሊሳካ ያልቻለው ማርኪስዝምና የከበርቴው ቲዎሪዎች እየተዘበራረቁ መቅረባቸው ብቻ ሳይሆን፣ የተማሪው እንቅስቃሴ ራሱን ከሰብአዊው እንቅስቃሴ ጋር ለማገናኘት ባለመቻሉ ነው። ራሱን ለመጠየቅ ፋታ አጥቶ ወደፊት መሽምጠጡ፣ ህብረተሰብአችን ሊወጣ የማይችለው ማጥ ውስጥ ገብቶ እዚያው በዚያው እንዲንደፋደፍ ለማድረግ በቃ። ይህ ጉዳይና ጥፋት ግን በተማሪው እንቅስቃሴ ብቻ የሚላከክ ሳይሆን በስልጣን ላይ የነበረው አገዛዝ ሃገርን ማስተዳደር ማለት ምን ማለት እንደሆነ ባለመረዳቱና ህዝቡም እንደ አንድ ህብረተሰብ እንዲያያዝ አስፈላጊዎችን የማቴሪያልም ሆነ የመንፈስ ተሃድሶ እርምጃዎች እንደሁኔታዎች እያሻሻለ ለመወሰድ ባለመቻሉም ነው።
ወደ ዛሬው ሁኔታ ስንመጣ እጅግ በዝቅተኛ ደረጃ የሚገኘውን የሃገራችንን አገዛዝ ትተን፣ በመሀከላችን ያለውን ትርምስ ስንመለከት የቱን ያህል የመንፈስ ተሀድሶ ለማግኘት ተስኖን ርስ በራሳችን ስንነታረክ እንገኛለን። አንዱ ሌላውን እየወነጀለ፣ አንዱ ከሌላው የተሻልኩ ታጋይ ነኝ ብሎ በመዝናናትና ሌላውን በመዝለፍም ሆነ በማንቋሸሽ የሚያደርገው እንቅስቃሴና ትርጉም-የለሽ ትግል በተለይም የወጣቱን ጭንቅላት እየመረዘው ነው። በዚህም ምክንያት ተቃዋሚው ነኝ የሚለው ኃይል የኢትዮጵያን አንድነት እመኛለሁ፣ ዲሞክራሲን እሻለሁ ወይም ደግሞ ለገበያ ኢኮኖሚ እታገላለሁ ቢልም እነዚህ ሁሉ ተግባራዊ ሊሆኑ የማይችሉት ከላይ በዝርዝር እንደተቀመጠው ዕውነተኛው የሰብአዊነትን የትግል ፈለግ ይዞ የማይጓዝ በመሆኑ ነው። ይህ ዐይነቱ የመጠፋፋት የትግል ስልት ጭንቅላታችን ውስጥ ከተቀረጸ ደግሞ ከአንድ ጥፋት ወደ ሌላ እየተሸጋገርን ችግሩ እንዲደራረብ በማድረግ የህዝባችንን የስልጣኔ ጥማት እንዲራዘም እናደርጋልን ማለት ነው። ስለሆነም ታጋይ ነኝ የሚለው ኃይል ከሁለቱ አንዱን መምረጥ የሚገደድበት ሁኔታ አለ። ይኸውም እስካሁን ድረስ እንደታየው አይ የመበላላቱንና የመጠፋፋቱን የትግል ስልት ይዞ በመጓዝ የሃገራችንን ጥፋት ማፋጠን ወይም ደግሞ ራሱን ከህሊናው ጋር በማስታረቅ ይህች ዓለም በውሽታሞች እንደምትገዛና እንደምትበዘበዝ ተገንዝቦ ወደ ሰብአዊው የትግል እንቅስቃሴ ማምራት። በተለይም አሁን ከተከሰተው የፊናንስ ቀውስና በየቦታው ከሚካሄደው የጥቂት ጉልበተኞች ጦርነት የዓለም ህዝብ እየተገነዘበ የመጣው ነገር አለ። ይኸውም የዓለም ህዝቦች በዚህ የውሽት አገዛዝ ስልት ተተብተበው መቆየት እንደማይችሉና ንጹህ አየርን ለመተንፈስ የወንድማማችነትን አርማ ይዘው መጓዝ እንዳለባቸው ነው። በዚህም ምክንያት ነው ዛሬ በኢንዱስትሪ አገር መሪዎች ያለቀለትን የኒዎ-ሊበራል ርዕዮተ-ዓለም ለማዳን ደፍ ደፍ የሚባለውና ብዝበዛውንና ጦርነቱን በሌላ መልክ ለመቀጠል ሽር ጉድ የሚባለው። ይህንን የመሪዎች ሽር ጉድ ጠጋ ብለን በመመርመር የራሳችንን ፍርድ ለመስጠት የተዘጋጀን ስንቶቻችን እንደሆን ለማወቅ አስቸጋሪ ነው። ያም ሆነ ይህ፣ ይህ ጉዳይም እኛንም ቢሆን በተዘዋዋሪ ስለሚመለከትንና በተለይም ደግሞ በአለፈው አስራ ስምንት ዐመታት ወደ ሃገራችን የገባው የነፃ ገበያ ርዕዮተ-ዓለም በህብረተሰብአችን ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ስላሳደረ ለወደፊቱ ትግላችን ከድሮውና ከአሁኑ ሁኔታ የምንማረው ብዙ ቁም ነገር አለ። የድሮን ወይም የአረጀን ችግር በአረጀ ዘዴ ለመፍታት እንደማንችል ሁሉ የትግላችንን ስልት የግዴታ መለወጥ አለብን። ይህንን ስናደርግ ብቻ አንድ እርምጃ ወደፊት ተራመድን ማለት ነው። በዚህም መሰረት ኢትዮጵያን ነፃ ለማውጣትና ህዝቦቿ በመፈቃቀርና በሰላም እንዲሁም በብልጽግና እንዲኖሩ ከተፈለገ የሰብአዊነትን የትግል ዘዴ መፈለግና ለዚህ አስተሳሰብን ማጥራት ያስፈልጋል።
የህብረተሰብ ጉዳይ
እስከዛሬ ድረስ በኢትዮጵያችንም ሆነ በብዙ የአፍረቃ ሃገሮች ያለው ችግር ሃገሮቻቸውን እንደ አንድ ህብረተሰብ ለማየት አለመቻልና አንድ ሃገርም እንደ አንድ ህብረተሰብ እንዲገነባ ከተፈለገ ምን ምን እርምጃዎች መወሰድ እንዳለባቸው በፍጹም ግንዛቤ ውስጥ ማሰገባት ያለመቻል ነው። ብልጣ ብልጡ የምዕራብ ዓለም ብዙ የአፍሪቃ ሃገሮችን ወደ ተራ ጥሬ ሀብት አምራችነት ከለወጠ በኋላ አገዛዞቹ ሆን ብለው የያዙት ሙያ ራሳቸውን በልዩ ልዩ የጭቆና መሳሪያ ማጠንከርና ህዝባቸውን ወደ ባርነት መቀየር ነው። ዛሬ በየቦታው ስልጣንን የጨበጡ መሪዎች ዘመናዊ በሚባል ቢሮክራሲ የሚተዳደሩ ቢመስሉም እነዚህ ቢሮክራሲያዊ መሳሪያዎቻቸውና መሪዎች ሙሉ በሙሉ ህብረተሰቡ ተዝረክርኮ እንዲኖር የሚያደርጉና ከቁጥጥር የወጡ ሁኔታዎች እንዲፈጠሩ የሚያደርጉ ናቸው።
የሃገራችንም ሆነ የብዙ አፍሪቃ ሃገሮች ችግር የታሪክንና የህብረተሰብን ሂደት(Historical and Social processes) ያለመረዳትና የሚከተሉት ኢኮኖሚያዊ ፖሊሲዎች በሙሉ ከማዕከለኛም ሆነ ከረዢም ጊዜ አንጻር በህዝቡ የህሊና ሁኔታና በህብረተሰቡ አወቃቀር ላይ የሚያመጣውን አሉታዊም ሆነ አዎንታዊ ውጤት ከመጀመሪያውኑ በሚገባ ለመመርመር ያለመቻል ነው። በአብዛኛዎች የአፍሪቃ ሃገሮች ብዙ ነገሮች በዘልማድና በግብር ውጣ ሰለሚሰሩ ወደ ተግባርነት የሚለወጡት ፖሊሲዎች በሙሉ ከጠቃሚነታቸው ይልቅ ጎጂነታቸው እያየለ መጥቷል። ፖሊሲዎቹ በሙሉ የህዝቦችን የማሰብ ኃይል ከማዳበርና በሳይንስና በቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረተ የስራ ክፍፍል አዳብሮ ህብረተሰቦችን እንዲረጋጋ የሚያደርጉ ከመሆናቸው ይልቅ ህብረተሰብአዊ ምስቅልቅልነትንና የአስተዳደር ጉድለትንና በደልን በማስከተል በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ህዝቦች ኑሮ ጭልሞባቸው ግራ ተጋብተው ሲሰደዱና ሲሰቃዩ ይታያል። በዚህም ምክንያት ተፈጥሮአዊ የማሰብ ኃይል እየታፈነና የብዙ ሚሊዮን ህዝቦችም ኑሮ የቀን ዳቦን ከማፘፘጥ የሚያልፍ ሊሆን አልቻለም። በዚህም ምክንያት የመንግስታትና የህዝቦች ሙያ ታሪክን ከመስራት ይልቅ ተመጽዋች መሆንና ወደ ታዛዥነት መለወጥ ሆኗል። ይህ ዐይነቱ የአኗኗር ስልት ደግሞ የተፈጥሮን ህግና መብት የሚጥስ ነው። ስለሆነም በዚህ መልክ የሚተዳደሩት የአፈሪቃ መንግስታት ወዴት እንደሚያመሩና የወደፊቱስ ዕጣቸው ምን እንደሆን በቅጡ የተረዱ አይመስልም። በአገዛዞችና በህዝቦች መሀከልም ያለው አለመተማመን በየዕለቱ እየሰፋ በመምጣቱ እራሳቸውን ከህዝብ አግለው የሚኖሩት ባለስልጣን ነን ባዮች ጠቃሚውንና ለሃገሮች ግንባታ ሊያገለግል የሚችለውን ህብት በማባከን በሃገሮች ውስጥ በጣም ደሀና በጣም ጥቂት ሀብታም በመፍጠር ሁኔታዎች ከቁጥጥር ውጭ እንዲወጡ አድርገዋል። የሃገራችንም ሆነ የሌሎች የአፍሪቃ መሪዎች ራሳቸውን ከማደለብ በስተቀር በትክክል የሚሰሩትን የተገነዘቡ አይመስለኝም።
አንድ ህብረተሰብ ጥቂት ስልጣንን የጨበጡና የውጭ ኃይሎችን ቡራኬ እያገኙ የሚዝናኑበት መፈንጫ አይደለም። የተፈጥሮ ህግም ይህንን አይፈቅድም። አንድ ህብረተሰብ እንደ ህብረተሰብ እንዲራመድና እንዲገነባና ለሚቀጥለውም ትውልድ እንዲተላለፍ ከተፈለገ ቢያንስ ከታች የሰፈሩት እንደመሰረታዊ መመሪያዎች ሆነው በጭንቅላት ውስጥ መቋጠርና ተግባራዊ መሆን አለባቸው።
1ኛ)ማንኛውም ህብረተሰብ ፖለቲካዊና በፖለቲካ አማካይነት ሰው መሆኑን የሚገልጽበት መሳሪያ ነው። ፖለቲካ በማንኛውም ህብረተሰብ ውስጥ ከፍተኛ ቦታ ሲይዝ፣ ህብረተሰቦች እንደፖለቲካ ዝንባሌያቸውና አደራጃጀትና የፖለቲካ ነፃነት ሁኔታ ማደግ ይችላሉ፤ ርስ በርስ ተጋግዘው አንድ ሃገር ይገነባሉ ወይም ህልማቸው ይጨናገፋል። ሰለዚህም ፖለቲካ ማንኛውም ግለሰብም ሆነ ህብረተሰብ ማንነቱን የሚገልጽበት፣ ምኞቱንና ህልሙን ተግባራዊ የሚያደርግበት ልዩ ጥበባዊ መሳሪያ ነው። ፖለቲካ አንድን ህብረተሰብ በብልህነት ለማስተዳደር መጠቀሚያ መሳሪያ የሆነውን ያህል እስከተወሰነ ደረጃ ብቻ ነው ወደ ተጨባጭ ወይም ሬያል ፖለቲካ ሊለወጥ የሚችለው። ስለዚህ ፖለቲካ ጥቂት ኃይሎች ስልጣን ከጨበጡ በኋላ አንድን ህዝብም ሆነ ህብረተሰብ እንደፈለጉ የሚጨፍሩበትም ሆነ ለጦርነት የሚጋብዙበት መሳሪያ አይደለም። በሳይንስም ሆነ በተፈጥሮ ህግ መሰረት ፖለቲካ ለጥቂት ኃይሎች ብቻ ተቆርሶ የተሰጠ፣ እነሱ ሲፈልጉ ብቻ ዲሞክራሲንና ነፃነትን የሚለግሱበት መሳሪያ አይደለም። ይህንን መቀበለና ዘለዓለሙን በጭቆና ዓለም መኖርን መምረጥ በሰዎች ዘንድ ተፍጥሮአዊ እኩልነት ሊኖር አይችልም ብሎ አምኖ እንደመቀበል ይቆጠራል። ይህ ግልጽ ከሆነ ፖለቲካ መብትንና ግዴታን የሚያጠቃልል ነው። በአንድ ህብረተሰብ ውስጥ ግለሰቦች ለመሪነት የመመረጥ መብት ያላቸውን ያህል በዚያው መጠንም ህብረተሰብአቸውን በስነስርዓት የማስተዳደር ግዴታ አለባቸው። ይህንን የማይቀበሉና ተግባራዊ ማድረግ የማይችሉ አገዛዞች ደግሞ ለዝንተ-ዓለም ስልጣን ላይ የመቆየት መብት የላቸውም። የፖለቲካ አስተዳደር ብልሹነት ባለበት ሃገር ውስጥ አንድ ህዝብ መብቱን ለማስከበርና ነፃነትን ተቀዳጅቶ ጠንካራ ሃገር ለመገንባት ደግሞ የግዴታ ያለ የሌለውን ኃይል የመጠቀም ተፈጥሮአዊ መብት አለው ማለት ነው። በሌላ አነጋገር የገዢዎች የፖለቲካ መብት የተገደበውን ያህል፣ አንድ ህዝብ ግን ከመንግስትና ከህግ በላይ እንደመሆኑ መጠን መብቱ በተረገጠ ጊዜ መብቱን የማስከበር ግዴታ አለበት። በሌላ ወገን ደግሞ ለአንድ ህብረተሰብ ህግ አስፈላጊ የሆነውንና ማንኛውም ዜጋ ህግን የማክበር ግዴታ ቢኖርበትም፣ ማንኛውንም መብቱን የሚገፍና ዕድገቱን የሚቀናቀን ህግ እንደ ህግ ብሎ ሊቀበለው አይችልም። ስለዚህ አንድ ህዝብ ከተፈጥሮ ህግ አንፃር የፈለቁትን የህብረተሰቡን ዕድገት የሚያግዝ መብት የማክበር ኃላፊነትና ግዴታ ቢኖርበትም ህግ የበላዩ ሊሆን አይችልም። መብቱን የሚያሰጠብቅ፣ ዕድገቱን የሚያግዝና የህብረተሰብ አካል መሆኑን የሚገልጽን ህግና ህገ-መንግስት ማንኛውም ዜጋ የማክበርና ተግባራዊ ማድረግና ማስከበር መብቱም ግዴታውም ነው።
ከዚህ ቀላልና መሰረታዊ ሁኔታ ስነነሳ የኢትዮጵያ ህዝቦች በተለይም በአለፉት ሃምሳ ዓመታት እንደህብረተሰብ መንቀሳቀስና ሃገራቸውን መገንባት ተስኖአቸው ሲለምኑ ይታያሉ። ይህ ፓለቲካን በጭንቅላቱ ገልብጦ የመረዳት ሁኔታ በብዞዎቻችን ዘንድ እስካለ ድረስ ሃገራችን እንደ ህብረተሰብ ለመመስረትና ለመጠንከር አትችልም። እስከዛሬ ድረስም ሃገራችን የጥቂቶች መጨፈሪያ በመሆንና ፖለቲካን በአፍጢሙ በመድፋት የህዝቦች ሲኦል ሆናለች። ዛሬም አገዛዙ በደል ማድረሱ ብቻ ሳይሆን ብዙ አካባቢዎች ወደ ማዕከለኛው ክፍለ-ዘመን የአኗኗር ሁኔታዎች እየለወጡ ነው። የገዢው መደብ የሚያደርገው ግራ-ገብቶት ሃገር ሲያመሰቃቅልና የተፈጥሮንና የኮስሞስን ህግ የጣሰ አሰራር በመስራት ህዝቡን በትርምስ ዓለም ውስጥ እንዲኖር አደርጓል።
ሁለተኛውና ከዚህ ተለይቶ የማይታየው አንድ ህብረተሰብ እንደህብረተሰብ እንዲታይና እንዲገነባ ከተፈለገ ህብረተሰቡ በስራ ክፍፍል ላይ የተመሰረተ የማምረትና የንግድ ልውውጥ ማካሄድ መቻል አለበት።ለዚህ ደግሞ ሳይንስና ቴክኖለጂ የግዴታ የስራ-ክፍፍሉ ዐይነተኛ አንቀሳቃሽ ይሆናሉ ማለት ነው። አንድ ህብረተሰብ በልዩ ልዩ የኢኮኖሚ ዘርፎች ካልሰለጠነና በዚህም አማካይነት የንግድ ልውውጥ ካላደረገ ህብረተሰቡ እንደ ህብረተሰብ ሊያያዝ በፍጹም አይችልም። ኑሮው ሁሉ የተበጣጠሰና ከውጭ በሚመጣ ምርት የሚመታና ወደ ድህነት የሚገፈተር ይሆናል ማለት ነው።
እስከ ዛሬ ድረስ በዘልማድም ሆነ ከውጭ በመጣ የተሳሳተ ርዕዮተ-ዓለም በመጠመድ ህብረተሰቡ በሳይንስና በቴክኖሎጂ እንቅስቃሴ ከመጠመድና በዚህ ተመርኩዞ ምርትን ከማምረትና ሰፋ ያለ የውስጥ ገበያ ከማስፋፋት ይልቅ ወደ ችርቻሮ ንግድ ብቻ እንዲያመራ በማድረግ ኑሮ ሁሉ የተዝረከረከ እንዲሆን ተደርጓል። በዚህም ምክንያት ውስጣዊ ኃይል እንዳይኖረው ሆኗል። በተሳሳተ የኢኮኖሚ ፖሊሲ በመመራት ሰፋ ያለ የሀብት መሰረት እንዳይጥል ታግዷል። ሰፊው ህዝብ ነፃነቱ ተገፎ ለዓለም ገበያ ቡና አምራች፣ ዛሬ ደግሞ አበባ አምራች እንዲሆን ተገዷል። መሬቱ በውጭ ከበርቴዎች እየተነጠቀ ለሃገሩ ባይተዋር እየሆነ ነው። መኖሪያውና አካባቢው እየተናጉበትና ወደ ቅኝ-ግዛትነት እየተለወጠ ነው። በዚህም ምክንያት የመፍጠር ኃይሉ ታፍኗል። በመሆኑም ለአንድ ህብረተሰብ እንደ ህብረተሰብ መኖር የግዴታ ሰፋ ያለ አኮኖሚያዊ መሰረትና የንግድ እንቅስቃሴ አስፈላጊዎች ናቸው። የነዚህ መሻሻል፣ ከዝቅተኛ ወደ ከፍተኛ ደረጃ በመሸጋገር ራስን በማቴሪያላዊ ኃይል ማሳደግና የመንፈስ ደስታን መጎናጸፍ የአንድ ህብረተሰብ ተፈጥሮአዊ መብቱ ነው።
አንድ ህብረተሰብ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ክንውኖች የሚካሄድበት መድረክ ብቻ አይደለም። አንድ ህብረተሰብ በጊዜና በቦታ የሚለካ እንደ መሆኑ መጠን ፖለቲካዊም ሆነ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች ሊዳብሩ የሚችሉት ህብረተሰቡ በከተማዎችና በመንደሮች ሲያያዝና እነዚህ ውብ ህነው ሲገነቡና ሲደራጁ፣ የህዝቡ ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ የመንቀሳቀስ ኃይል ከጊዜ ወደ ጌዜ እየተሻሻለ የመጣ እንደሆን ብቻ ነው። የስራ ክፍፍል ሊዳብር የሚችለው ከተማዎችና መንደሮች ሲገነቡ ነው። ሰው ሰብሰብ ብሎ መኖር ሲችል ነው። በዚህም አማካይነት ማንኛውንም ግልጋሎት ለህብረተሰቡ ማዳረስ የተቻለ እንደሆን ብቻ ነው። የዚያን ጊዜ አንድ ህዝብ የዚያ ሃገር ህዝብ መሆኑን ይረዳል። ሃገሬ ነው ብሎ ይዋደቃል። ለሃገሩ ያለው ፍቅር የጸና ይሆናል። ሃገሩን ለቆ በመውጣት ወደ ሌላ ሃገር ተሰዶ ከመኖር ይቆጠባል። ለእናቱና ለአባቱ እንዲሁም ለዘመዶቹና አዝማዶቹ አለኝታ ይሆናል። መሪዎቻችን እንደዚህ በሰፊው ማሰብ ባለመቻላቸው እጣችን መሰደድ ሆኗል። ህልማችንና ምኞታችንን በሃገራችን ምድር ተግባራዊ እንዳናደርግ ታገደናል። ከዚህ ስንነሳ ከዛሬው ሁኔታ ባሻገር የኢትዮጵያ ህዝቦች ህልምና ምኞች ለሺህ 㗹ዐመት ተንጠልጥሎ እንዳይቀር አመለካከታችንን መቀየር አለብን ማለት ነው። ህብረተሰባችን እንደ ህብረተሰብ እንዲገነባ ከተፈለገ ህብረተሰብአችንን ወደ ተራ ሸቀጥ ማራገፊያ መድረክ መለወጥ የለብንም። ከዚህ ርካሽ ከሆነ ዛሬ ዓለምን ከወጠረው ዓለምን የሸቀጥ ማራገፊያ መድረክ ለማድረግ ከሚደረገው ሩጫ በመላቀቅ ቆንጆ ከተማዎችን የምንገነባበትና የህዝቡ አስተሳሰብ በአዲስ መንፈስ የሚታነጽበትን ሁኔታ ማዘጋጀት አለብን። ዲያቶማ ለሶክራተስ እንዳስተማረችው፣ ካለው ሁኔታ ባሻገር ማየት አለብን። ከራሳችን ይልቅ ህብረተሰብአችንን ማስቀደም አለብን። ታሪክ ሰሪዎች እንጂ ታሪክ አጉዳፊዎች ለመሆን መቅበዝበዝ የለብንም።
በከተማዎች ዕድገትና በህዝብ መሰባሰብ ኪነት ያብባል። ሰለዚህም አንድ ህብረተሰብ ጥበባዊ ነው። በሰዕል፣ በቆንጆ ቆንጆ ህንጻዎች የሚገለጽ ነው። አንድ ህብረተሰብ የቲአትር፣ የኦፔራና የካባሬት መድረክ ነው። የሰዎችን መንፈስ ለማደስና ተፈቃቅረው እንዲኖሩ ለማድረግ እነዚህ ከላይ የተጠቀሱትና ልዩ ልዩ ቀልዶች በጉራማይሌ የሚቀርቡበት መድረክ ነው ። በነዚህ አማካይነት ብቻ አንድ ህብረተሰብ ራሱን ለማግኘት መቻሉ ብቻ ሳይሆን ሳይወድ በግድ በአጭር ጊዜ ውስጥ የሳይንስና የቴክኖሎጂ ባለቤት ይሆናል ማለት ነው።
የዛሬውን የኢህአዲግን አገዛዝ የህብረተሰብ ፖሊሲ ስንመለከት ህብረተሰቡን ያዘበራረቀና የህዝቡን አስተሳሰብ የበተነና የሚበታትን ነው። አገዛዙ አንድ ህብረተሰብ በምን ዐይነት ህጎች መተዳደር እንዳለበት፣ እንደ ህብረተሰብ ለመገንባትና ለመተሳሰር ምን ምን እርምጃዎች መወሰድ እንዳለባቸው ግልጽ ስላልሆኑለት ህዝቡን ያምሳል። ሀገሪቱን ፣ በተለይም የባህል ከተማ ከማድረግ ይልቅ ወደ አስረሽ ምቺው ቀይፘታል። በቲያትር ቤቶችና በሙዜይሞች ከማሽብረቅ ይልቅ ቡና ቤቶችና ሆቴል ቤቶች እንዲሁም ዲሰኮቴኮች በብዛት ተስፋፍተውና መባለጊያ ቦታ ሆነው ይገኛሉ። ሃገሪቱ ልቅ በመሆኗም በተለይም ማፊያዊ ስራዎችን የሚያደራጁ ከየሃገሩ የመጡ ዜጎች እንደልብ ሲንደላቀቁና የተወሰነውን ህብረተሰብ ሲያባልጉ ይታያል። በዚህም ምክንያት እሴታዊ ስራዎች ሳይሆኑ አየር ባየር የሚነገድባት፣ ህፃናት የሚታፈኑባት ወይም ከየሆስፒታሉ የሚሰረቁበትና ኦርጋናቸው የሚሸጥባት ማንም ሊቆጣጠራት የማትችል ከተማ ሆናለች። የአገዛዙ ተግባር ወንጀል የሚሰሩና ማፊያዊ ተግባር የሚያካሂዱ ዜጎችን ከመከታተል ይልቅ ለዲሞክራሲ የሚታገሉትን ማፈን ነው ስራዬ ብሎ የተያያዘው። በዚህም ምክንያት ከራሱ ከአገዛዙ ጋር በጥቅም የተሳሰሩ የውጭ ሃገር ርዳታ ሰጪዎች ሚዳው ተለቆላቸው የሃገራችንን ባህል እያበላሹና በተለይም ወጣቱን እያባለጉት ነው። ህብረተሰብአችን አልኝታ አጥቶ ሁሉ ነገር ተዘበራርቆበታል። ስለዚህም ትግላችን እጅግ ጠመዝማዛና ብዙ ነገሮችንም ያጠቃለለ መሆን አለበት ማለት ነው።
የኢኪኖሚ ጉዳይ
ስለ ኢኮኖሚ ዕድገት አስፈላጊነት በመጠኑም ቢሆን ላይ ባጭሩ ሰፍፘል። በኛ ታጋይ ነን በምንል ኃይሎች ዘንድ አንድ ትልቅ አለመግባባት አለ። ይህም ቢሆን የኛ ጥፋት አይደለም። በዓለም ላይ የተስፋፋው የኒዎ-ሊበራል ርዕዮተ-ዓለም የብዙዎቻችንን አስተሳሰብ የኢኮኖሚን ጉዳይ በጠባቡ እንድንመለከት አድርጎናል። ለምሳሌ ስለ ሃገራችን የኢኮኖሚ ሁኔታ ስንጽፍ ብዛዎቻችን ተጨባጩን የኢኮኖሚ ይዘት ጠለቅ ብለን በመመርመርና የመተዳደርበትን ህግ በማጥናት ሳይሆን፣ ከኒዎ-ሊበራል የኢኮኖሚ ስልት ተነስተን ነው የሃገራችንን የኢኮኖሚ ሁኔታ ለመተንተን የምንቃጣው። በዚህም ምክንያት የኢኮኖሚውን ችግር ለመፍታት ወደ ተሳሳተ መደምደሚያ እናመራለን። ስለሆነም በተራ የገበያና የካፒታሊስት ኢኮኖሚ መሀከል ያለውን ግልጽ ልዩነት ተንትኖ ለማቅረብ አልተቻለም። በመሆኑም እንደ አይ ኤም ኤፍና የዓለም ባንክ የመሳሰሉት የኒዎ-ሊበራል ኢንቲቱሽኖች በቀላሉ ሊያታልሉን ይችላሉ። እንደሚታወቀው፣ እነዚህ ድርጅቶች ከሳይንስ ጋር የማይጣጣም የኢኮኖሚ ፖሊሲ በመከተልና ብዙ ሃገሮችን በማስገደድና ወደ ገበያ በመለወጥ ብዙ ህብረተሰቦችን እያወካቡ ነው። ይህንን በሚመለከት በብዙ መቶ የሚቆጠሩ ትችታዊ መጽሀፎች ቢኖሩም የብዞዎቻችን አስተሳሰብ በዚህ የተጣመመ የገበያ ሎጂክ ውስጥ የሚሽከረከር ነው። ስለሆነም የሃገራችን ኢኮኖሚ የማክሮ ኢኮኖሚ ከምንለው የማረሚያ መሳሪያ ባሻገር በሌላ የተሻለና ዕውነተኛ ህብረተሰብአዊ ሀብት አፍሪ(Social Wealth) ስልት እንዴት እንደምንገነባና ከአስተዳደሩ በተሻለ ሁኔታ የኢትዮጵያን ህዝብ የኑሮ ሁኔታ ለማሻሻል ምን ምን አማራጭ ፖሊሲዎችና የመገንቢያ መንገዶች አሉ ብለን ለመወያየትና ለማስተማር አልቻልንም። በ18ኛው ክፍለ ዘመን በነፃ ንግድ ዙሪያ በአውሮፓም ሆነ በአሜሪካ ምድር የተካሄደውን ትግል ጠጋ ብሎ ለተመለከተ፣ የኢኮኖሚ ዕድገትንና የውስጥ ገበያን በሚመለከት በአሜሪካንና በጀርመን ፈላስፋዎችም ሆነ የኢኮኖሚ ምሁሮች የእንግሊዙን የሃገር አፍራሽ የነፃ ንግድ ፖሊሲ በመቃወም የጦፈ ትግል ተካሂዷል። በአሜሪካ እነ ኬሪና ሃሚልተን፣ በአውሮፓ ደግሞ የታሪክ ትምህርት ቤት (Historical School)በመባልና በእነ ፍሪድሪሽ ሊስት፣ በነ ማክስ ዌበርና እንዲሁም ሮሽ የተካሄዱት ትግሎች የሚያረጋግጡት በእነ አዳም ስሚዝ የኢኮኖሚ ፍልስፍና አማካይነት አንድን ሃገርና ህብረተሰብ ለመገንባትና ህብረተሰብን በተለያዩ ድሮች ለማስተሳሰር እንደማይቻል ነው።
ከላይ የዘረዘርኩትን ለማስመር፣ ስለአንድ ሃገር የኢኮኖሚ ሁኔታ ለመተንተን ስንቃጣና ኢኮኖሚውም በዚህ መልክ ተገንብቶ ህብረተሰቡን ሊጠቅም ይችላል ብለን ስንነሳ ሁለት የመተንተኛ ዘዴዎችን መጠቀም እንችላለን። እነዚህ ከታች ለመተንተን የምጠቀምባቸው ዘዴዎች ከኒዎ-ሊበራል የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲ በብዙ መቶ እጅ ይበልጣሉ። የመጀመሪያው የማርክሲስት የኢኮኖሚ መተንተኛ ዘዴ ሲሆን፣ ማርክስ እንደሚለው አንድን የሶስተኛውን ዓለም ሃገር የኢኮኖሚ መሰረትና ውስጣዊ ህግ ለመረዳት በመጀመሪያውኑ የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ውስጣዊ ክንዋኔ መረዳት ያሰፈልጋል እንዳለው፣ ይኸኛው ዘዴ ከሞላ ጎደል የተሻለ ስዕል ይሰጠናል። በማርክስ አባባል የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ዲያሌክታዊ የኢኮኖሚ ሂደት ሲሆን፣ የፍጆታ ምርት(commodity production) ክንዋኔ ቀስ በቀስ ከፊዩዳሉ የኢኮኖሚ ስልት እየተላቀቀና የህዝቡ ግኑኝነት በገንዘብ አማካይነት እየተሳሰረ መጥቶ ልዩ ዐይነት ህብረተሰብአዊ ግኑኝነት መፍጠር የቻለ ነው። በንግድ አማካይነት የገንዘብ ሀብት እያካበተ የመጣው ነጋዴ በዕደ-ጥበብ ስራ የተሰማሩትን ሰራተኞች በሱ ቁጥጥር ስር በማዋልና የፍጆታ አመራረትንም ዘዴ እንዲያሻሻሉ በማድረግ በህብረተሰቡ ውስጥ ልዩ የፍጆታ አጠቃቀም ባህል እንዲዳብር አደረገ። የፍጆታ ምርት መዳበር፣ ቀስ በቀስም አምራቹ ከምርት መሳሪያዎች መላቀቅና የባላባት መደብ በዕዳ መተብተብና ነጋዴውም ወደ ከበርቴነት መለወጥ የህብረተሰቡን አስተሳሰብም ሆነ የአመራረት ሁኔታ ቀስ በቀስ ግን ደግሞ በእርግጠኝነት ሊለውጠው ቻለ። የከበርቴው ራሺናሊቲ መስፋፋት ምርት ቀጥታ ለፍጆታ መሆኑ ቀርቶ ለገበያና ለትርፍ ሆኖ እንዲመረትና ጥራት እንዲያገኝ ማድረግ የግዴታ የግለሰብ ካፒታሊሰቶችን መፈጠርና መወዳደር ለካፒታሊዝም ዕድገት ከፍተኛ እምርታ ሊሰጠው ቻለ። በዚህ አማካይነት ቀስ በቀስ የስራ ክፍፍል ሲዳብርና በተለይም ደግሞ ኢንዱስትሪዎች በከተማዎች ውስጥ ሲቋቋሙ ገበሬውና ዕደ-ጥበበኛው ከገጠር ወደ ከተማዎች በመሰደድ በገንዘብ እየተቀጠረ እንዲሰራ ወይም ደግሞ ወደ ሌሎች የስራ መስኮች እንዲሰማራ ተገደደ ይላል። ይህ ዐይነቱ የካፒታሊስት የሸቀጣ ሸቀጥ ምርት በ18ኛው ክፍለ-ዘመን መጨረሻ ላይ በተለይም በእንግሊዘ ስር እየሰደደ የመጣበት ወቅት ነበር። ይህ ሂደት ቀስ በቀስ ግልፅ የሆነ ህብረተሰብአዊ ትስስር ሲፈጥር፣ የገንዘብም ሁኔታ ከፍጆታ(Commodity) ባህርይው እየተላቀቀ በብደር ገንዘብ(Credit Money) ይተካል። የብድር ገንዘብ ወይም የወረቀት ገንዘብ መስፋፋት ከዚህ ቀደሞ የነበረውን ለካፒታሊዝም መስፋፋት ዕንቅፋት የሆነውን የወርቅ ገንዘብ በመበጣጠስ ለዕድገቱ ልዩ ዕምርታ ይሰጠዋል። በአንድ በኩል በኢንዱስትሪዎች መሀከል ያለው መተሳሰር፣ በሌላ ወገን ደግሞ በባንኮችና በኢንዱስትሪዎች መሀከል ያለው ግንኝነት በብድር ገንዘብ አማካይነት እየተሳሰረና እየተጠናከረ ሲሄድ፣ ካፒታሊዝም ከተራ ሸቀጣ ሸቀጥ አምራችነት ወደ ከፍተኛ ደረጃ በመሸጋገር ልዩ ህብረተሰብአዊ የሀብት ክምችት(Social Capital Accumulation) እንዲፈጠር አመቺ ሁኔታ ይፈጥራል። አሁን ካፒታሊዝም ልቅ መሆኑ ቀርቶ በዕቅድ የሚሰራና በቴክኖሎጂዎች መሻሻል ጥልቀት እያገኘ ሲመጣ በእርግጥም ወደ ውስጥ ገበያው እየተስፋፋና የሰፊውም ህዝብ የመግዛት ኃይል እያደገ ይመጣል። በተለይም የሰፊውን ህዝብ የመግዛት ኃይል ለማሳደግ ከውስጥ የአሰራር ስልት ሲቀየር፣ ወደ ውጭ ደግሞ ከገቢ ባሻገር የባንክ ብደር ከምርት ሌላ ለፍጆታም አጋዥ መሆን ቻለ። ለማሳጠር ያህል የካፒታሊዝም ኢኮኖሚ ከታች ወደ ላይ እያደገ የመጣና በልዩ የሀብት ክምችት ዘዴ በመጠናከር የህብረተሰቡን ግኑኝነት እየለወጠ የመጣ ነው። ስለዚህም የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ኬይንስ እንዳለው በገንዘብ አማካይነት ዛሬና ነገ የሚገናኙበት፣ አስመጪና ላኪዎች የሚተሳሰሩበት፣ ብድር ዋናው የካፒታሊዝም አንቀሳቃሽ ኃይል የሆነበት ሁኔታ ነው። በተጨማሪም ውድድር የጦፈበትና ምርት በጥራት የሚመረትበት፣ ከፍጀታ አልፎ ጠቅላላውን የቴክኖሎጂ መሻሻል እንዲዳብርና እንዲሻሻል ያደረገ ነው። ስለሆነም ካፒታሊዝም ሁለንታዊ እንጂ በተወሰኑ ነገሮች ላይ ያተኮረ የንግድ እንቅስቃሴ ብቻ የሚካሄድበት ስልተ-ምርት አይደለም። በዚህም መሰረት ካፒታሊዝም በአንድ የሀብት ክምችት ዘዴ(accumulation model) ሊጠቃለል የሚችል ነው። ይኸውም የፍጆታን ዕቃ በሚያመርቱ ፋብሪካዎችና የምርት መሳሪያዎችን በሚያመርቱ መሳሪያዎች መሀከል ያለው የተሳሰረ ግኑኝነት በእርግጥም ለካፒታሊስት የኢኮኖሚ ዕድገት መሰረት ነው። የፍጆታ ዕቃ ለማምረት የሚፈልጉ ከበርቴዎች የማምረቻ መሳሪያዎችን ከሚያመርተው ክፍል ይገዛሉ። ሁለቱም መስኮች ጥሬ ሀብትም ሆነ የሰው ጉልበትና ዕውቀት ያሰፈልጋቸዋል። በምርት መሳሪያዎች ፋብሪካ ውስጥ ተቀጥረው የሚሰሩ ሰራተኞች በሚያገኙት ገቢ በፍጆታ ማምረቻ ፋብሪካ ውስጥ የሚመረቱትን ምግብም ሆነ ሌሎች ጊዜያዊና የረዢም ዕድሜ ያላቸውን ምርቶቸ በመግዛት ይጠቀማሉ። ከሚያገኙት ገቢ የተወሰነው የፍጆታን ዕቃ ለሚያመርተው ይተላለፋል። በዚህ አማካይነትና ከባንኮች ጋር በሚፈጠረው ትስስር ዕውነተኛ ካፒታሊስታዊ የኢኮኖሚ ዕድገት ይፈጠራል ማለት ነው። ስለ ኢኮኖሚ ዕድገትም በምናወራበት ጊዜ ከዚህ የአተናተንና የአስራር ስልት(methodology) መነሳት አለብን ማለት ነው።
ወደ ሁለተኛው የአተናተን ወይም የማጥኛ ዘዴ ስንመጣ ደግሞ እነ ፍሪድሪሽ ሊስት የተጠቀሙበት ዘዴ እንደ ማርክሰ የማቴሪያሊስት አተናተን ስልትን በመጠቀም ሳይሆን ለአንድ ህብረተሰብም ሆነ የኢኮኖሚ ዕድገት የሰው የማሰብ ኃይል መዳበር አለበት ከሚለው በመነሳት ነው። ለዚህ ደግሞ የግዴታ የመንግስት ሚና ከፍተኛ ቦታን ሲይዝ መንግስት በልዩ ልዩ ፖሊሲዎች አማካይነት የውስጥ ገበያ እንዲዳብር የመገናኛ ዘዴዎችን ማስፋፋት አለበት፣ ንቁ የሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎች አስፈላጊውን የብድርም ሆነ ልዩ ልዩ ድጋፎች በማግኘት ግለሰብአዊም ሆነ ህብረተሰብአዊ አስተዋፅዎ ማድረግ አለባቸው የሚል ነው። እነ ፍሪድሪሽ ሊሰት መሰረት አድርገው የተነሱት የእነ ፕላቶንን የፍልስፍና መመሪያ በማድረግ ሲሆን፣ አንድ ህብረተሰብ ሊያድግ የማይችለው የህብረተሰቡ የማሰብ ኃይል የተዘበራረቅ እንደሆን፣ የሚሰራውን በደንብ የማያውቅ ከሆነና የማሰብ ኃይሉም ለዕድገት እንቅፋት በሆኑ ነገሮች ከተጠመደ መሻሻልን አያሳይም ይላል። ስለዚህም በፊዚካል ኢኮኖሚክስ ፕርንሲፕል የማሰብ ኃይሉን በማዳበር በልዩ ልዩ ሙያዎች በመሰማራትና የተደበቀውን የመፍጠር ኃይል ከታፈነበት በማላቀቅ ራሱን አድሶ ህብረተሰብአዊ ለውጥን ማምጣት አለበት ይላል። ለዚህም ትክክለኛ ዕውቀት ዋናው መሰረት ሲሆን፣ አንድን ሃገር ለማሳደግ ከተፈለገ ለዕድገት አስፈላጊ የሆኑ ነገሮች በሙሉ አንድ ላይ መካሄድ አለባቸው። በሌላ አነጋገር በፍሪድሪሽ እምነት አማካይነት ለአንድ ህብረተሰብ ለውጥ ዋናው መሰረት እነ አዳም ስሚዝና ሪካርዶ እንደሚሉት ንግድ ሳይሆን፣ የሰው የማሰብ ኃይል መዳበርና በዚያውም በሳይንስ ላይ የተመሰረቱ ቴክኖሎጂዎች ተግባራዊ ማድረግና ጠቅላላውም ህዝብ የዕድገት ተካፋይ እንዲሆን ማድረግ ነው። በፍሪድሪሽ ሊስትና በተከታዮቹ ዕምነት ግለሰብአዊ ነፃነት አስፈላጊ ቢሆንም፣ በረቀቀ እጅ(Inivisible Hand) አማካይነት ዕድገት ከላይ ወደ ታች(Trickle down effect) ሊመጣ አይችልም። ግለሰብአዊ ድርጊትና አስተዋፅዎ ግን እጅግ አስፈላጊ እንደሆኑ ያመለክታል። በመሆኑም እነ ፍሪድሪሽ ሊስት እንደዛሬው የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚስቶች የምጣኔን ሀብት እንደ መንደርደሪያና ወይም ዕቅድ ማውጫ ዘዴ በመውሰድና የተመጠኑ ሀብቶችንም(Scarce Resourcess) በማገጣጠም ሳይሆን፣ ከላይ እንደተቀመጠው በማሰብ ኃይል አዲስ ህብረተሰብአዊ ሀብት ማፍራት ይቻላል ከሚለው አስተሳሰብ በመነሳት ነው። በመሆኑም በፍሪድሪሽ ሊስትም ሆነ በሌሎች ከሱ ከቀደሙ ፈላስፎችና የመርካንታሊሰቶች ዕምነት ኢኮኖሚ ማለት ሌላ ትርጉም ያለው ነው። ሁለንታዊና አንድን ህብረተሰብ መገንቢያ፣ የጥሬ ሀብትን በስነ-ስርዓት መጠቀሚያ ህብረተሰብአዊ የሀብት ማከማቺያ መንገድ ነው።
ከዚህ ስንነሳ ኢኮኖሚክስ ማለት በመጀመሪያውኑ የምጣኔ ሀብት አጠቃቀም ትምህርት አይደለም። ኢኮኖሚክስ ማለት አንድን ነገር ወይም የጥሬ ሀብት በሰው ጉልበትና የማሰብ ኃይል እንዲሁም በኃይል(Energy) አማካይነት ወደ ሌላ ነገር መለወጥ ማለት ነው። ኢኮኖሚ የምርትን እንቅስቃሴ ሲያመለክት፣ ምርት ደግሞ ጥራት የሚኖረው በሳይንስና በቴክኖሎጂ እየተደገፈ ሲመረት ብቻ ነው። ስለዚህም ምርትና ሳይንስ እንዲሁም ቴክኖሎጂ ከሰው ዕውቀት ጋር ተያይዘው የሚሄዱ እንጂ፣ ኢኮኖሚ በምጣኔ ሀብትነት ብቻ ታይቶ ከዚህ የሚታቀድና ወደ ተራ ሸቀጣ ሸቀጥነት ማምረቻነት ሊለወጥ የሚችል ትምህርታዊ መሳሪያ አይደለም። በሌላ ወገን ደግሞ የተፈጥሮ ሀብቶች በአንድ ቦታ ተስተካክለውና እንደልብ የሚገኙ እንዳልሆነ ይታወቃል። የአንዳንድ የተፈጥሮ ሀብቶች ተሟልቶ ወይም በበቂው አለመገኘት እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ ለዕድገት እንቅፋት ሊሆን ይችላል። ወይም ደግሞ በአንድ አካባቢ ያለን ሀብት በስነስርዓት ለመጠቀም ያለመቻል ወደ ተሳሳተ የዕድገት አቅጣጫ እንድናመራ ያደርገናል። በተጨማሪም በአንድ ህብረተሰብ ውስጥ ያለ የምጣኔ ሀብት በተወሰኑ ሰዎች ቁጥጥር ስር ከዋለና በሆነው ባልሆነው ተግባራዊ የሚሆን ከሆነ ወደ ውስጥ ህብረተሰብአዊ የሀብት ክምችት ለመፍጠር አይቻልም። ለምሳሌ መሬት በጥቂት ሰዎች ቁጥጥር ስር ከዋለ፣ ወይም በወለድ ከፍ ማለት ርካሽ ብድር ማግኘት የማይቻል ከሆነ እነዚህ ነገሮች ለዕድገት እንቅፋት ሊሆኑ ይችላሉ ማለት ነው። እነዚህን ነገሮች ግን በፖለቲካ ስልት ማሰወገድ ይቻላል። ስለዚህም የምጣኔ-ሀብት የሚለው በሳይንስና በፖለቲካ መሳሪያዎች እንዲሁም በጠቅላላው ህዝብ የማሰብ ኃይል መዳበርና መጥኖ መጠቀም ሊወስን የሚችል ነው።
ይህ ግልጽ ከሆነ በኢኮኖሚ አማካይነት አንድ ህብረተሰብ ራሱን የሚያወቅበት፣ ሀብት አፍርቶ ከድህነት የሚላቀቅበትና በገንዘብ አማካይነት ልውውጥ የሚደረግበት ነው። የገንዘብ ማደግና መስፋፋት እንዲሁም ልዩ ልዩ ባህርይዎች መያዝ ከጠቅላላው የኢኮኖሚ ዕድገት ተነጥሎ ሊታይ አይችልም። ስለዚህም ስለ ኢኮኖሚና ስለ ሃገራችን የኢኮኖሚ ዕድገት በምናወራበት ጊዜ በኒዎ-ሊበራል ስልት ህብረተሰብአችንን መለወጥ አለመቻል ብቻ ሳይሆን አቅጣጫውንም እናሳስታለን። በሌላ አነጋገር፣ በኒዎ-ሊበራል የገበያ ፍልስፍናና የኢኮኖሚ ፖሊሲ አማካይነት የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ማሳደግ አይቻልም። ማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲ የሚለውም ተግባራዊ ሊሆን አይችልም። ዛሬ በምዕራቡ ዓለም እንደታየው በየትምህርት ቤቱ ውስጥ የሚሰጠው የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲ ሀብትን ከዝቅተኛው የህብረተሰብ ክፍል ወደ ሀብታሙ ወይንም እነ ኦባማ ኦውነር ሺፕ ህብረተሰብ (ownership society)እንደሚሉት ማሸጋሸጊያ መሳሪያ ዘዴ እንጂ ሀብትን በእኩልነት ማከፋፋያ መሳሪያ ወይም ደግሞ በሳይንስ አማካይነት ማዳበሪያ መንገድ አይደለም። ይህ ቢሆን ኖሩ አንድ ሰው ስምንት ሰዓት ብቻ ሰርቶ ኑሮውን ማካሄድ በቻለ ነበር። ይህም የሀብት ሽግሽግ በመኖሩ ነው( ለምሳሌ አንድ የጀርመን ማኔጀር በዓመት 60 ሚሊዮን ኦይሮ ያገኛል፣ የጀርመን ባንክ አስተዳዳሪ 13 ሚሊዮን ኦይሮ ያገኛል ወዘተ…) በዚህ ምክንያት የኢኮኖሚ ቲዎሪና ፖሊሲ ሀብትን የሚያዛባና በህብረተሰብ ውስጥ ኢኮኖሚው በምን ዐይነት ህግ እንደሚተዳደር የሚገልጽ አይደለም። ለምሳሌ ስለ አሁኑ የኢኮኖሚ ቀውስም ሆነ በአጠቃላይ ለምን የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ጊዜዎችን እየጠበቀ ከፍና ዝቅ ይላል የሚል በአንድም የትምህርት ቤት የኢኮኖሚክስ ውስጥ ተጠቅሶ ወይም ተጽፎ አይገኝም። በሌላ በኩል ግን የማርክሲስትም ሆነ የፊዚካል ኢኮኖሚክስ ምሁሮች ይህንን በሚገባ ያሳያሉ። እነዚህ ግን ራስ ፈልጎ ካልሆነ በስተቀር መደበኛ የኢኮኖሚ ትምህርት አይደሉም።
ወደ ሃገራችን ስንመጣ በምን ዐይነት የኢኮኖሚ ፍልስፍናና ፖሊሲ አማካይነት ነው የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ መገንባት የምንችለው ብለን ጥያቄ ከማቅረባችን በፊት ከላይ ለማሳየት እንደሞከርኩት የህብረተሰብአችንን የኢኮኖሚ ውስጣዊ ይዘትና ህግ በሚገባ መረዳት አለብን። ከዚህ ጋር በማያያዝም ምን ዐይነት የኢኮኖሚ ዕድገትና ህብረተሰብአዊ ለውጥ ነው የምንፈልገው ብለን ጥያቂ ማቅረብ አለብን። እነዚህ ሁለት መሰረተ-ሀሳቦች ግልጽ ከሆኑ ደግሞ ወደዚያ ለመድረስ እንዴት መጓዝ አለብን፣ ምን ምንስ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ስልቶችን መጠቀም አለብን ብለን የግዴታ ራሳችን ማስጨነቅ አለብን። ይህንን ሳናደርግ ከቀረን ለመድረስ በምንፈልገው ዓላማና በሂደት በምንከተለው ፖሊሲ ግጭቶች እየተፈጠሩ ዛሬ ሃገራችን ውስጥ እንደምናየው ወደ ማይሆንና ልንወጣ ወደ ማንችለው ሁኔታ ውስጥ ይከተናል። ለአንድ ህብረተሰብ ዕድገት ጥያቄዎችን አንስቶ መከራከርና ወደ አንድ ሁሉንም ሊያስማማ ወደ ሚችል መደምደሚያ መድረስ መጣር ደግሞ ጤናማ አስተሳሰብ ብቻ ሳይሆን የማንኛውም ዜጋ ግዴታና ኃላፊነት ነው። እንደሚታወቀው የዛሬው ሰለጠነ የሚባለው የምዕራቡ ዓለም የጭንቅላት ስራ ውጤት ነው። የተለያየ አመለካከት ያላቸው የታገሉበት መድረክ ሲሆን የአንዱ ሃሳብ እያሸነፈና የበላይነትን እየተቀዳጀ የመጣ ሲሆን፣ የተሸነፈው ደግሞ ሳይተኛ ሌላ ዘዴ በመፈለግና በማንሰራራት የራሱን ህብረተሰብ ርዕይ ተግባራዊ ለማድረግ የሚታገልበት መድረክ ነው። ለዚህም ነው ከ16ኛው ክፍለ-ዘመን እስከ አስረሰባተኛው ክፍለ-ዘመን ድረስ የመርካንታሊዝም ኢኮኖሚ ፖሊሲ ሲያይል፣ ከዚያ በኋላ ደግሞ የሊበራል ወይም የነፃ ንግድ ፍልስፋና ያየለውና እንደገና ደግሞ እነ ጀርመንና አሜሪካን በመርካንታሊዝም መመሪያ በመመራት ኢኮኖሚያቸውን ሊያሳድጉ የቻሉት። ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላም የኬይንስ አስተሳሰብ ተግባራዊ ከሆነ በኋላ፣ ከ1973 ዓ.ም ጀምሮ ደግሞ ልቅ የሆነ የገበያ ኢኮኖሚ እንደዋና መመሪያ በመወሰድ ከኢንዲስትሪ ሃገሮች ተነስቶ ዓለምን ማዳረስ ቻለ። ዛሬ ደግሞ ኒዎ-ሊበራሊዝም ወደ መዳከም የደረሰበትና በልቅ የገበያ ኢኮኖሚ መስረት ወደ ፊት መጓዝ የማይቻልበትና ራሳቸው የኒዎ-ሊበራል ቲዎሪ አራማጆችም የመንግስት ጣልቃ ገብነት ያሰፈልጋል እያሉ የሚጮሁበት ዘመን ውስጥ ነው ያለነው። ስለዚህም የተለያዩ ኢኮኖሚ ፈላስፋዎችና ፖሊሲዎች ተግባራዊነት የኃይሎችም አሰላለፍ ለውጥ ውጤት እንደሆነ በመገንዘብ ላይ ነን ያለነው። ከዚህም ስንነሳ የሃገራችንን ችግር ፈቺዎች ራሳችን እንደመሆነችን መጠን በአጠቃላይ ነገሮች ላይ ብቻ ማትኮር ሳይሆን ወደ ነጠላ ነገር በመግባትና በመዘርዘር የህብረተሰብአችን ችግር እንዴት እንደምንፈታና ህዝባችንም የሚመኘውን እንዲያገኝ በምናምንበት መታገል አለብን። እያንዳንዱ በሚያምንበት ፍልስፍና የመታገል መብት አለው። ነገር ግን ይህንን ዕምነቱን ወደ ውጭ ማውጣት አለበት ። በዚህ አማካይነት ብቻ ነው አንድ ህብረተሰብ ኢኮኖሚውን ሊገነባና ነፃ ሊወጣ የሚችለው ብሎ ማሳመን አለበት። ትግሉ አሁን በሚታየው መልክ የሚካሄድ ከሆነ „ ከበሮ በሰው እጅ ሲያዩት ያምር ራስ ሲይዙት ያደናግር“ ዐይነት ይሆናል ማለት ነው።
የብሄራዊ-ነፃነት ጉዳይ!
በብዙዎቻችን አመለካከት ብሄራዊ-ነፃነት ከሃገር መያያዝ ወይም መገንጠል ጋር ነው የሚያያዘው። ለምሳሌ ብዙዎቻችን የኤርትራን መገንጠል ወይም የባህር ወደብ ማጣት ጉዳይ ከብሄራዊ ነፃነት መገርሰስ ጋር እናያይዛለን። ይህ አመለካከት እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ ትክክል ነው። እነ ላይብኒዝም ሆነ ሌሎች ሳይንቲስቶችም ሆኑ የህብረተሰብ ሳይንስ ምሁሮች ስለብሄራዊ ነፃነትና ስለ ሃገር ሲያወሩ ከህብረ-ብሄር(Nation-State) ምስረታና ከግለ ሰቦች ነፃነትም ሆነ አንድ ሃገር በሁለመንታዊ ጎኗ ከማደግ ጋር ተለይቶ መታየት እንደሌለበት ያስተምራሉ። ስለዚህም ይላሉ፣ እንደዚህ ዐይነት የሃገር መገነጣጠል ወደ አናሳ መንግስታት ማምራት 1ኛ)መንግስታት የነቃ ፖለቲካና ፖሊሲ መውሰድ ያቃታቸው እንደሆን፣ በዚህም ምክንያት የተወሰነው የህብረተሰብ ክፍል ወደ ጠባብ አመለካከት ያመራል ይላሉ። 2ኛ)ለአንድ ህብረተሰብ እንደ ህብረ-ብሄርና ህብረተሰብ መገንባት ዋናው መስረት የማኑፋክቱር አብዮት ማካሄድ ነው ይላሉ። ይህ ዐይነቱ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ በማይታይበትና መንግስታትም ጭንቅላታቸው ታውሮ በራሳቸው ዓለም ውስጥ የሚኖሩ ከሆነ አንድ ህብረተሰብ ከውጭ በሚመጣ ቆሻሻ ባህል ይፈራርሳል። ህዝቡም፣ በተለይም ደግሞ የተወሰነው የህብረተሰብ ክፍል ለብሄራዊ-ነፃነቱ ያለው አመለካከት ደካማና ጠቅላላውን ህብረተሰብአዊ ሚዛን የሚያናጋ ይሆናል ማለት ነው።
በዚህ ሳይንሳዊና ዲያሌክቲካዊ አገላለጽ መሰረት የኢትዮጵያ ብሄራዊ-ነፃነት ሊገረሰስ የቻለው በውስጥ ኃይሎች አማካይነት ነው። አንድም የኢትዮጵያ ህብረተሰብ አወቃቀር ዕጣ ሆኖ፣ በሌላ ወገን ደግሞ ከአፄ ኃይለስላሴ ጀምሮ ሳይንስን መሰረት ያላደረገ ፖለቲካና የኢኮኖሚ ፖሊሲ ወደ ውስጥ ሽርታታና አመጸኛ የህበረተሰብ ክፍል ብቅ እንዲል አድርጓል ማለት ይቻላል። ለምሳሌ ለኤምባሲዎች በጋሻ እየተለካ የተሰጣቸው መሬትና መጋለቢያ ለብሄራዊ ነፃነታቸን መቦርቦርና መዳከም ራሱን የቻለ ምክንያት ነው ማለት ይቻላል። ይህም የሚያሳየው የአገዛዙን ንቃተ-ህሊና ብቻ ሳይሆን የቱን ያህል ህዝባችን በአገዛዙ በንቀት ይታይ እንደነበር ነው። አንድ የገዢ መደብና የምሁር ክፍል ስለሰው ልጅ የተዛባ አመለካከት ካለው እንደዚህ ዐይነቱ ሃገርን የማስቦርቦርና የኋላ ኋላም ህብረተሰቡን እንደሚበታትነው በታሪክ የተረጋገጠ ነው። በዚህም ምክንያት ህብረተሰብን አረጋግቶና አስተካክሎ የቴክኖሎጂና የሳይንስ ባሌቤት የማድረጉ ጉዳይ የት እየለሌ ይሆናል ማለት ነው።
በአጭሩ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ አንድ የተወሰነው የህብረተሰብ ክፍል የኢትዮጵያን ህዝቦችና የብሄራዊ-ነፃነታችንን ዕጣ ከአሜሪካን ኢምፔሪያሊዝም ጋር ለማያይዝና በዚህም አማካይነት ዕውነተኛ ነፃነታችንን እንደምናገኝ ካመነበት ሰንብቷል። በተለይም ሌላውን ትተን የአብዮቱን ታሪክ ብቻ ስንመለከት፣ ኢትዮጵያ እንደዚያ የደማቸውና ውጣቶቿ የተከሰከሱባት በአንደኛው ጎኑ በአሜሪካን ኤምፔሪያሊዝም በተከፈተብን በውስጥ አርበኞት የተዘጋጀ ጦርነት ነው። ኮሙኒዝም መጣ ብሎ የተደናበረው የሚሊታሪና የሲቪል ቢሮክራሲና ጸጥታ ውስጥ የተሰገሰገው ለአሜሪካን ኤምሪያሊዝም ኢንፎርሜሽን በማቀበል የኢትዮጵያን ብሄራዊ-ነፃነት እንዲከስከስና ህዝባችን ወደ ለማኝነት እንዲወድቅ አደርጓል። በዚህ የወንብድና ሙያ የተሰማራው በኋላ የአሜሪካን ፓስፖርት እየተሰጠው አሜሪካን ገብቷል። አንዳንዱ የሰራውን ኃጢአት ይቅር በለኝ ሳይል ቤተክርስቲያን ሰጋጅ ሆኗል። ከላይ እንዳልኩት ይህ የላላ የብሄራዊ ነፃነት አመለካከት አገዛዞች ከተከተሉት በጣም ደካማ ፖሊሲና ንቃተ-ህሊናን ከማያዳብር ትምህርት ተነጥሎ ሊታይ በፍጹም አይችልም። አገዛዞች ፖሊሲያቸው አርቆ አስተዋይነት የጎደለውና በማራቅና በማቅረብ ላይ የተመሰረተ ከሆነ የተወሰነውን ህብረተሰብ አሽሽቶ የመጨረሻ መጨረሻ ምስኪኑ ህዝብ ለአደጋ እንዲጋለጥ ያደረጋል። በሌላ ወገን ደግሞ በአብዮቱ ወቅት የማርክሲዝምን አርማ ይዞ የተነሳው የተወሰነው ተራማጅ ነኝ የሚለው ንኡስ ከበርቴ ኃይልን ከማሰባሰብ ይልቅ አፈንጋጭ ፖለቲካ በማካሄድና ወጣቱን ግራ በማጋባት ሳይወድ በግድ ለብሄራዊ-ነፃነታችን መዳከምና ዛሬ ላለንበት ሁኔታ የበኩሉን አስተዋጽዎ ማድረግ ችሏል። ዛሬም ቢሆን የተወሰኑ ኃይሎች በግልጽ ከመከራከርና ወጣቱን ከማስተማር ይልቅ ቂም በቀልን ዋናው የትግል መሳሪያ በማድረግና በአሉባልታ በመጠመድ ወጣቱም ሆነ ህዝባችን ለብሄራዊ-ነፃነቱ ያለው ፍቅርና ሃገርን በጋራ የመገንባቱ ሁኔታ እንዲላላ እያደረጉ ነው።
ወደ ዛሬው ሁኔታ ስንመጣ ተቃዋሚ ነኝ የሚለው ኃይል የትላንትናውንም ሆነ የዛሬውንም የብሄራዊ-ነፃነት ጉዳይ ከላይ በተዘረዘረው ዲያሌክቲካዊ መነፅር ሊመለከት አይችልም። በዚህም ምክንያት የዛሬውን የብሄራዊ-ነፃነታችንን መገርሰስ ቁንጽል በሆነ መልክ ብቻ ነው የሚረዳው። የኢህአዴግን አመጣጥ ታሪክ ትተን ስልጣን ከያዘ በኋላ የተከተለውን ፖሊሲ ስንመለከት ፖሊሲው ከአንግሎ-አሜሪካን ሃገሮችን የመገነጣጠልና ህብረተሰቦችን ከማዳከም ፖሊሲ ጋር በጥብቅ እንደተያያዘ አብዛኛው ተቃዋሚ ነኝ የሚል ኃይል ሊያምን ወይም ሊቀበል አይችልም። ሃገርን በጎሳ መነሽነሹን ትተን ናኦሚ ክላይን(Naomi Klein) The Shock Doctrine) በሚለው መጽሀፏ እንዳመለከተችው፣ ይህ አሜሪካንና እንግሊዝ የተፈለሰፈው የኢኮኖሚ ፖሊሲ ለብዙ አገሮች ውድቀት ምክንያት እንደሆነና አምባገነኖችንም በየቦታው እንዳጠናከረ ነው ያመለከተችው። ሰላሳ ዐመት ያህል ከአርጀንቲና እስከ ቼሌ ድረስ በተለይም የከበርቴ መደብ ብቅ እንዳይልና የካፒታሊስት ህብረተሰብ እንዳይመሰረት የተካሄደው ፖሊሲ እነዚህ ህብረተሰቦች እንዳይረጋጉ በአሜሪካንና በእንግሊዝ የተጠነሰሰ ሴራ ለመሆኑ ከዚህ መጽሀፍም ሆነ ይህ ጸሀፊ ከአስር ዐመት በላይ በተከታተለውና ባጠናው መሰረት በሚገባ ሊገነዘብ ችሏል። ስለዚህም የብሄራዊ ነፃነታችንን መከስከስ፣ የቆሻሻ ባህል መስፋፋት፣ ወጣቱ የሚንከባከበው አጥቶ ወደ አልባሌ ቦታዎች መውደቅ፣ ከዚህ ሾክ ዶክትሪን ጋር በጥብቅ የተያያዘ ነው። ይህንን ለማየት ያለመቻልና ህዝብን ለማስተማር ጥረት አለማድረግ በራሱ ብሄራዊ-ነፃነትትን እንደመቀናቀን ይቆጠራል። በፕላቶን አነጋገር ደግሞ ሶፊስታዊ የትግል ስልት ይባላል። ታጋይ መስሎ ህብረተሰቡን የሚያተረማምስና ለዝንተ-ዓለም በድህነት ዓለም ውስጥ ዘፍቆ እንዲቆይ የሚያደርግ የትግል ዘዴ ነው ማለት ነው። ከዚህ ስንነሳ ለብሄራዋ-ነፃነት የሚደረገው ትግል ሁለንታዊ መሆን አለበት። ተቆንጽሎ በአገር መገንጠልና በባህር ወደብ ማጣት ብቻ የሚወሰን መሆን የለበትም። አንድ ህዝብ ከውስጥ በውጭ ዜጎች የሚናቅ ከሆነና መንፈሱ እንዲዳከም ከተደረገ መሬት ተመለሰ አልተመለሰ የሚያመጣው ፍሬ ይህ ነው ሊባል አይችልም። ስለዚህም ወስጣዊ ሁኔታዎችና የውጭው ጉዳይ አንድ ላይ መያያዝና ከውስጥ ስንጠነክርና ጠንካራ ኢኮኖሚ ስነገነባ ብቻ የዚያን ጊዜ ብሄራዊ-ነፃነታችንን ማስከበር እንችላለን ማለት ነው።
የመንግስት ጥያቄ
እንደሌሎች ጥያቄዎች የመንግስት ጥያቄ ግልጽ አይደለም። በተለይም የኢህአዴግ ካድሬዎችም ልብ እንዲሉት ያስፈልጋል። እነዚህኝዎች የአሜሪካን ሪፓብሊካንን ጭፍን ደጋፊዎች ዐይነት የሚመስሉ ናቸው። ግራና ቀኝ ማየት የማይችሉ። ያም ሆነ ይህ መንግስት ማለት መጨፈሪያ መሳሪያ አይደለም። መጨቆኛም አይደለም። በማንኛውም ህብረተሰብ ውስጥ መንግስት የታሪክ ሂደት ውጤት ነው። ስለዚህም በታሪክ ውስጥ ማንኛውም መንግስት ቢሆን በድሮው መልኩና ይዘቱ ያደገ የለም። እንደ የህብረተሰቦች ንቃተ-ህሊናና እንደ ኢኮኖሚው ዕድገት የመንግስት መኪና እየተሻሻለና የህብረተሰቡን ዕድገት እያገዘ እንዲመጣ ተደርጓል። በተለይም በማዕከለኛው አውሮፓ ውስጥ በጊዜው እያደገ የመጣው የከበርቴው መደብ መንግስታዊ መዋቅሩ ለዕድገቱ እንቅፋት እየሆነበት ሲመጣ ለጥገና ለውጥ ታግሏል። የመንግስት ሥልጣንም ለከበርቴው መደብ የተሸጠበት ጊዜ ጥቂት አይደለም። ስለሆነም በየጊዜው የመንግስቱ መኪናና የአስተዳደር ስራዎች መሻሻል አስፈላጊ ለመሆናቸው በየጊዜው ዕድገትን ከሚፈልገው ዘንድ ምክርም ሆነ ትግል ይካሄድ ነበር።
ወደ አገራችን ስንመጣ ስልጣን ላይ የሚወጡ ኃይሎች ሁሉ መንግስትንና ስልጣንን ከእግዚአብሄር የተሰጣቸው ፀጋ አድርገው ነው የሚመለከቱት። በመሆኑም ኢኮኖሚውን ለማሰዳግና የህዝቡን የኑሮ ሁኔታ ከማሻሻል ይልቅ ወደ መጨቆኛ መሳሪያ ይለውጡታል። ወደ ውጭ ደግሞ ጦር ቀስቃሽ መሳሪያ በማድረግ ጠላት ያፈሩበታል። ራሱን የቻለ አፋኝ የጸታ ኃይል እያቋቋሙና እያደለቡ ከህዝቡ በመራቅ ፍዳውን ያሳዩታል። በተለይም በደርግ ጊዜ የተቋቋመው የጸጥታ ኃይል ህዝብን አፋኝ በመሆን ለብዙ ወጣት መገደልና የኋላ ኋላ ራሱ የፀጥታው የተወሰነ ክፍል በሲአይኤ በመጠለፍና በጥቅም በመገዛት ሃገር አፍራሽ ሊሆን በቅቷል። ይህንን የሚክድ የለም።
ይህ ዐይነቱ ችግር የሚፈጠረው ከላይ እንደ ተቀመጠው ንቃታ ህሊና ባልዳበረበትና መንግሰት ራሱ የጥቂቶች ንብረት ሆኖ በሚታይበት አገር ውስጥ ነው። ይህ ደግሞ ከፊዩዳላዊ አመለካከት ጋር በጥብቅ የተያያዘ ነው። በአፄው ዘመን „ መንግስት አይከሰስ ሰማይ አይታረስ“ የሚባል አነጋገር አለ። ይህ ዐይነቱ አመለካከት በሰፈነበትና ስልጣን ላይ የወጣ ሁሉ፣ ስልጣን ላይ እስካሉ ድረስ ነው መብላት እያሉ የሚባልግ ከሆነ አገር የሚባል ነገር ከቶውንም አይኖርም። ስለዚህም ስለ አገር በምናወራበት ጊዜ የመንግስትን አወቃቀርና በየጊዜው መሻሻል እንዲሁም ከህብረተሰቡ ፍላጎት ጋራ ማገናኘት መቻል የነቃን ፖለቲካን መከተል ነው። ይህን ዐይነቱን መሻሻል የማያደርጉ መንግስታት አሁንም ሆነ ወደ ፊት ራሳቸው በፈጠሩት ችግር እየተጥመለመሉ አንድ ቀን ራሳቸው ወድቀው ህብረተሰቡንም ይዘው ይጠፋሉ።
ማንኛውም መንግስት በተፈጥሮ ህግ መሰረት ህዝብን የመጨፍጨፍም ሆነ ህብረተሰብን የማዘበራረቅ መብት የለውም። አንድን ሃገር አስተዳድራለሁ የሚል በፍጹም ዘለዓለማዊ ሊሆን አይችልም። ስለዚህም የዛሬው አገዛዝ አስራስምንት ዐመታት ስልጣን ላይ ቁጥጥ ብሎ ህዝብን ማሰቃየት ትልቅ የታሪክ ወንጀል ነው። በሌላ ወገን ደግሞ አሁን ከምዕራቡ ዓለም ፓወር ሼሪንግ የሚል ፈሊጥ በማምጣት የህዝብን ስቃይ የሚያራዝም ስልት በአፍሪቃ ውስጥ እየተስፋፋ መጥቷል። ፓርቲዎች የሚታገሉት ወይም በምርጫ የሚወዳደሩት እንዲያው ስልጣን ላይ ቁጥጥ ለማለት አይደለም። በተለይም እንደ ኢትዮጵያ የመሰለ ህብረተሰብ መሰረታዊ ለውጥ የሚያስፈልገው እንደመሆኑ መጠን በምርጫ ያለውን ሁኔታ መለውጥም ሆነ ታሪክን መስራት በፍጹም አይቻልም። ይህንን የምዕራቦችን ቀልድ ትተን ምን ዐይነት መንግስት መመስረት አለበት ? እንዴትስ መመስረት እንችላለን ወደ ሚለው መስረተ-ሃሳብ ላይ ማምራትና መከራከር አስፈላጊ ይመስለኛል።
አስተሳሰቤን ለመቋጠር፣ አንድ ነገር የምንፈለግ ከሆነ ወይም ለአንድ ህብረተሰብ እንታገላለን የምንል ከሆነ ዓላማችናና የትግል ስልታንንም ሆነ ሂደቱን በተቻለ መጠን ማስቀመጥ አለብን። ግልጽነት የሌለው የትግል ስልት ይህንን ነው የምንፈልገው ብንል እንኳ ህዝብን ከማደናበር በስተቀር የምናመጣው ፍሬ የለም። ከብዙ ህዘቦች ትግል መማር አለብን። ከደቡብ አፍሪቃ እስከ ዚምባቤ ድረስ ያለው ችግርም ሆነ ከቅኝ አገዛዝ ነፃ ከወጡ የሃምሳና የስድሳ ዐመት ዕድሜ ከሞላቸው የአፍሪቃ ሃገሮች የምንቀስመው በዓላማና በትግል ሂደት ወይም ስልት ዘንድ ያለመጣጣም በመታየቱ ነው። ይህ ደግሞ ዞሮ ዞሮ ብዙ ድርጅቶችም ሆነ እንቅስቃሴዎች የፍልስፍና መመሪያ ሰለማይኖራቸውና በውስጣቸው ክርክር ስለማያዳርጉ ነው። አንድ ግለሰብ የበላይነትን ሲይዝ ሃሳብን ማፈን ይጀምራል። ይህ እንደ አገዛዝ ባህል ይወሰዳል። ስልጣን ሲያዝ ስንትና ስንት መስዋዕትነት የተከፈለበት ትግል መሬት ላይ እንደፈሰሰ ውሃ ይሆናል። ስለዚህም ለአንድ ህዝብ ነፃ መውጣትና የስልጣኔ ባለቤት መሆን ለሰው ልጅ መኖር ኦክስጂን እንደሚያስፈልገው ሁሉ ለህብረተሰብም ዕድገት ፍልስፍናና ትክክለኛ ሳይንሳዊ አመለካከት እንዲሁም ተከታታይነት ያለው ክርክር ሊታለፉ የማይገባቸው መሰረተ-ሃሳቦች ናቸው። በሳይንስና በፍልስፍና አማካይነት ብቻ ነው አንድ ህብረተሰብ ማንነቱን የሚገነዘበውና የታሪክ ባለቤት ሊሆን የሚችለው።


ስለዚህ ጣቢያ ፣ ጀልባዎች ፣ ሞተሮች ፣ ዓሳ ማጥመድ እና ሌሎች ርዕሶች አስተያየቶችን መተው የሚችሉበት ቦታ አለ ፣ ወይም በቀላሉ ሰላም ይበሉ እና ከየት እንደመጡ ይንገሩን። እባክዎን ምንም የፖለቲካ ፣ ቀልዶች ወይም ለዚህ ጣቢያ ተገቢ ያልሆነ ነገር የለም ፡፡ ማድረግ አለብህ ግባ/ግቢ እናንተ አስተያየቶችን ለመተው የሚፈልጉ ከሆነ.
አሁን የ Facebook መለያ ጋር መግባት ይችላሉ.
አስተያየቶች
በ ገብቷል Jwb.jw17 ሮቦት, 06 / 28 / 2017 - 15: 41
ፐርማሊንክ
61 / 62 Johnson 3hp ፍንጮች
አስተያየት
በርስዎ ባለሙያዎች እርዳታ ይፈልጋሉ እኔ ይህንን አሮጌ ሞተር እንዲሄድ ለማድረግ እየሄድኩ ነበር ፣ ከቀድሞው 52-54 ኢቪንሩድ ማኑዋል ጥቂት ነገሮችን አግኝቻለሁ ነገር ግን በዚህ ምን እየተከናወነ እንዳለ ምንም አይናገርም ፡፡በጣራ ውሃ ውስጥ ከሮጠ በኋላ ከዚያ በኋላ በ ላይ አከማቹ ፡፡ ከአንድ የውሃ ማጠራቀሚያ እና ከጭስ ማውጫ በላይ ባለው ቁራጭ መሰል አግድም ጫፍ በታች አንድ ትንሽ የውሃ ጉድጓድ ፈሶ አገኘሁ ፡፡ እዚህ ይወጣል ማለት ነው? ከመዘጋቱ በፊት ካርቦሃይድሬቱን ማድረቅ (እንደ ድሮው መመሪያ) ይህንን ይከላከላል? እኔ በዚህ ሞተር አዲስ ሰው ነኝ እናም እገዛ እፈልጋለሁ ... ደግሞም ነፃ በእጅ ማውረድ ለመፈለግ እየሞከርኩ ነው ... thanks j bert
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ሮቦት, 06 / 28 / 2017 - 22: 04
ለምላሽ 61 / 62 Johnson 3hp ፍንጮች by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
የውሃ ይመስላል ...
አስተያየት
የውኃ ማጠራቀሚያ ዘንቢል በመዝጋት ወደታችኛው ክፍልዎ ውስጥ እየገባ ነው የሚመስለው. ከኃይል ማመንጫው በታች ምንም ነዳጅ የለም, ነገር ግን ውሃ / ዘይቱን ወደኋላ መውጣት ምናልባት እንደ ጋዝ ይመስላል. እነዚህ በራሪ ሴራዎች ዙሪያ የሚንቀሳቀሱ የጫማ ማህተሞች ናቸው. ለመተካት የተለመደ ነው...ተጨማሪ ይመልከቱ
የአማዞን ፍለጋ
Amazon.com: 18-2035
amazon.com
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ሮቦት, 06 / 28 / 2017 - 22: 09
ለምላሽ 61 / 62 Johnson 3hp ፍንጮች by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
ከዚህ በታች የተጠቀሱት ክፍሎች ዝርዝር ...
አስተያየት
ለ JW-17 እኔ ያቀረብኳቸው የጋራ ክፍሎች ዝርዝር, የኃይል ማመንጫ ዘይትን ጨምሮ. http://outboard-boat-motor-repair.com/motors/Johnson%203.0%20HP%201961-…
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 00: 21
ፐርማሊንክ
ውሃ የለም
አስተያየት
አመሰግናለሁ ttravis. እርግጠኛ ነኝ ጋዝ ነው የተደባለቀ ዘይትና ጋዝ ተመሳሳይ አረንጓዴ ቀለም አለው እንዲሁም አረንጓዴውን ሰማያዊ 2 የስትሮክ ዘይት በፍጥነት ይተናል ፡፡ ባልታወቀ ምክንያት መላውን ልጥፍዎን ማንበብ አልቻልኩም .. መገልበጥ እና በኢሜል መለጠፍ ይችላሉ ፡፡ እኔ ነኝ Jeremy.w.bert@gmail.com . ዛቡ ከትክክለኛው ጉባኤ ጋር በሚገናኝበት ቦታ ላይ ትናንሽ ጉድጉድ እምብርት እየወጣ እንደሆነ ሳውቅ የንብረቱን ምንጭ ማግኘት እችል ነበር. ራሱን ለመግለጽ አንድ ቀን ወስዷል. ሌላ ማንኛውም ሀሳብ? ከመጠን በላይ የሆነ ነገር ይመስላል. እኔ ሁለቱንም ቫልቭ እና ዝግ መዘጋት ... ይህን ሁለት ጊዜ አከናውኗል ... ጥሩ እየሄደ ይመስላል? ታለመመለስ ...
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 06 / 29 / 2017 - 09: 07
ፐርማሊንክ
እርግጠኛ ያልሆነ. ሊሆን ይችላል…
አስተያየት
እርግጠኛ ያልሆነ. ከኃይለኛ ራስ ላይ ያለውን ድራይቭ ዥረት እየፈሰሰ ሊሆን ይችላል። የሚነሳበት ቦታ መሆኑን ለማየት የኃይል ጭንቅላትን ማንሳት ያስፈልግዎት ይሆናል ፡፡ የክፍል ቁጥር ከፈለጉ እኔን ያሳውቁኝ እና ለእርስዎ ለማግኘት እሞክራለሁ ፡፡ ለሁሉም የቆዩ ሞተሮች ክፍሎችን ለመግባት በሂደት ላይ ነኝ ፣ ነገር ግን ቀለበቶች እና ማህተሞች ከዝግጅት ክፍሎች በኋላ ይመጣሉ ፡፡ እኔ እገምታለሁ ራስዎን መጠየቅ ያለብዎት ትልቁ ጥያቄ ምን ያህል እየፈሰሰ ነው እና መጨነቅ ተገቢ ነው ፡፡ በትንሽ ፍሰት መኖሩ ምንም የሚጎዳ አይመስለኝም ፡፡ እርስዎ የተሻለ መልስ የት ማግኘት እንደሚችሉ iboats.com ላይ ወገኖቹን መጠየቅ ይፈልጉ ይሆናል ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 12: 07
ፐርማሊንክ
ስለ ዩ ኤስ ሲ ጂ (CGC) ጭንቀት በቂ ነው
አስተያየት
ደህና ዛሬ ጠዋት ተጨማሪ ጋዝ እንደወጣ አገኘሁ ፡፡ የዘይት enይን በውሃ ላይ ለማስገባት ብዙ ሳይሆን በቂ ነው! የልጅ ልጆችን ለመጎብኘት ጀልባ / ወደ ሚሽን ቤይ ፣ ሳንዲዬጎ እንሄዳለን እናም ስለማንኛውም ብክለት እዚያው በጣም ፍሬዎች ናቸው ፡፡ አንድ የቆሸሸ አሮጌ ኮት (የጭቃ ዶሮ) የተመረዘ ጉንዳን ሊበላ ስለሚችል ጉንዳኖቹን እዚያ ካለው RV እንዳይወጡ መርዝ በመርጨት አንድ ሰው ሪፖርት ያደርግዎታል !!! እርስዎ “የኃይል ራስ” ሲሉት እኔ እወስደዋለሁ ማለት አጠቃላይ ጅምር / ጋዝ ታንክ እና መለ ignስ ስብሰባ ማለት ነው? እኔ ማድረግ ያለብኝ ይመስላል። የጋዝ መዘጋት ቫልዩ እየፈሰሰ ነው ብዬ ማሰብ ጀመርኩ ፡፡ ማሞቂያው ከተዘጋ ጀምሮ በጋዝ መፍሰስ ምክንያት ለሚወጣው ክፍተት በቂ አየር ለማፍሰስ ጥቂት ጊዜ ይወስዳል ፡፡ ለዚያም ነው በየ 24 ሰዓቱ ወይም ከዚያ በላይ የሚሆነው ፡፡ ከካርቦው ውጭ እርጥብ የሚመስል ምንም ቦታ አላየሁም ፡፡ ካርቡ እስከዚያ ቀዳዳ ድረስ የሚፈሰው የተትረፈረፈ ስርዓት አለው? የተዘጋው የቫልቭ ፍሰት ብቻ ሳይሆን የቫልቭ ቫልቭ እና በመርፌው ተንሳፋፊ ጎድጓዳ ሳህን ውስጥ ሊሆን ይችላል ፡፡ ቆሻሻ ፡፡ እኔ በእርግጠኝነት ካርቦን እንደገና ልገነባ ነው እናም እርስዎም የነገሩኝን ያንን ማህተም እተካለሁ ፡፡ እኔ በባህር ሞተር ፣ ወይም በ 2 ምት በጭራሽ አልሰራሁም ፣ ግን ብዙ ካርቦን በተሳካ ሁኔታ ቀድጄአለሁ .. ማንኛውም ምክሮች አድናቆት ይኖራቸዋል .. ትራቪስን አመሰግናለሁ! ጄ በርት
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 06 / 29 / 2017 - 17: 46
ለምላሽ ስለ ዩ ኤስ ሲ ጂ (CGC) ጭንቀት በቂ ነው by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
የኃይል ምንጭ ቀላል ነው ...
አስተያየት
የኃይል ራስ በቀላሉ ለማስወገድ ቀላል ነው። ይህንን ስለ ያነበብኩትን በ 5.5 ኤች.ሲ. ጆንሰን ዜማ-ፕሮጄክት ውስጥ አደረግሁ- http://outboard-boat-motor-repair.com/Johnson/Remove%20Lower%20Unit%20a…
እኔ ደግሞ በ ‹3 HP Evinrude› ላይ ፅሁፍ አለኝ ይህም በመሠረቱ ካለዎት ጋር ተመሳሳይ ነው ፡፡ ስለዚያ እዚህ ማንበብ ይችላሉ- http://outboard-boat-motor-repair.com/Evinrude%203%20HP%20Lightwin%20Ou…
ሁለቱም ካርቦ እና ፍንዳታዎች በጣም ተመሳሳይ ስለሆኑ ሁለቱንም እንድታነቡ እመክራለሁ.
ከልጅ ልጆች ጋር በካሊፎርኒያ ውስጥ ይዝናኑ ፡፡ እኔ በሚሺጋን ሐይቅ ላይ ዊስኮንሲን ውስጥ እሆናለሁ ፡፡ እዚያም እዚያ አገናኝ አለኝ https://www.youtube.com/watch?v=xC7QiRaJTbI&t=55s
ለ 3 HP ኤቪንሩድ አዲስ የማብሪያ ቫልቭ እፈልጋለሁ ፡፡ አንዱን ሳገኝ አሳውቃችኋለሁ ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 22: 45
ለምላሽ የኃይል ምንጭ ቀላል ነው ... by ttravis
ፐርማሊንክ
የኃይል ራስ እና ካርቦ
አስተያየት
አመሰግናለሁ . ካምፕን በመጀመሪያ ማድረግ እና ከዚያም ለፈቃዱ ምርመራ ማድረግ እችላለሁ. ከዛም የኃይል መሪን,
ይህን ጉድጓድ እየፈጨ ያለ ጋዝ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ቅዳሜ, 07 / 01 / 2017 - 02: 37
ለምላሽ የኃይል ራስ እና ካርቦ by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
በ ...
አስተያየት
በ 3 ኤክስፒ ላይ እንደ የ 5.5 ን እና ሌላ የሚቀይሩ ሞዴሎች ላይ ምንም የሾሊድ ዘንግ የለም.
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 22: 57
ፐርማሊንክ
ፎቶ
አስተያየት
ፍሳሽ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 23: 00
ፐርማሊንክ
JW17
አስተያየት
61 Johnson 3HP JW17
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 06 / 29 / 2017 - 23: 08
ፐርማሊንክ
በድጋሚ አመሰግናለሁ
አስተያየት
እንደነዚህ እኔን ለመርዳት ጊዜዎን በመውሰድ በጣም ደስ ይለኛል ... ይሄንን ትንሽ ሞተር ከእኔ በላቀች የ 10 ዓመታት ብቻ እወዳለው እና የ 14 የእንጨት የእንጨት የእንጨት ጀልባውን በትክክል ይሞላል. እኔ በሂደቴ ላይ እንድለጠፍ ያደርግልሃል ... አሁን በጣሪያው ላይ በጣም ብዙ ነገሮች አሉኝ. ጄረሚ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 21: 24
ፐርማሊንክ
ጋዝ ታንክ እና ቫልዩ
አስተያየት
የተዘጋውን የቫልቭ ፍሰቶች ገምቼ ሳለሁ ፣ ታንኩን እንደገና ቫልቭውን እንደገና አስገባሁ እና ለማጠብ በማዕድን መናፍስት ውስጥ አሰልቺሁ ፡፡ ክፍት በሆነ ክፍት እንዲቀመጥ አደረግኩ እና ፈሰሰ እና ቀዳዳው ከተዘጋ በኋላ አሁንም ያደርግ ነበር ፡፡ በሚያስደንቅ ሁኔታ ጥቃቅን ዝገት / ቆሻሻ ብቻ ወጣ እና እነዚህ ሁለት የኬፕ ደህንነት ክፍሎች። አንድ ሰው ከረጅም ጊዜ በፊት ማሾፍ አለበት እና ለዚህም ነው ቀዳዳው ሙሉ በሙሉ የማይዘጋው።
የጋዝ ገደብ ደህንነት
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 21: 58
ፐርማሊንክ
የኃይል ኃላፊ
አስተያየት
በእርስዎ 5.5 ኤክስፒ ላይ ለማውጣት አገናኝ ነበረዎት. በዚህ ላይ አንድም አላየሁም, እና የ 5 ዊቾች ብቻ ናቸው. እስካሁን ያላጠፋሁት ትንሽ የብረት ሳህኖች ብቻ ናቸው.
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 22: 01
ፐርማሊንክ
የሃይል ሌላኛው ክፍል
አስተያየት
በእያንዳንዱ ጎን 2 ዊልስ እና አንድ መጨረሻ ላይ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ቅዳሜ, 07 / 01 / 2017 - 02: 39
ለምላሽ የሃይል ሌላኛው ክፍል by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
እኔ እጥጣለሁ ...
አስተያየት
አዳዲስ ተሰኪ ሽቦዎችን አውጥቼ እገባለሁ ፡፡ የእኔን በትራክተር አቅርቦት ላይ አገኘሁ ፡፡ ነገ የበለጠ ስነቃ አንድ አገናኝ ልልክልዎ እችላለሁ ፡፡ ርዝመታቸውን ለመለካት የድሮውን ሽቦዎች ይቆጥቡ ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ቅዳሜ, 07 / 01 / 2017 - 06: 57
ለምላሽ እኔ እጥጣለሁ ... by ttravis
ፐርማሊንክ
http://outboard-boat-motor…
አስተያየት
http://outboard-boat-motor-repair.com/parts/18-5225%20Spark%20Plug%20Wi… ወይም የጣቢያ ፍለጋን እና "18-5225" ይሰኩ
https://www.amazon.com/s?ie=UTF8&Submit.x=9&Submit.y=6&index=blended&ke…
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 ቅዳሜ, 07 / 01 / 2017 - 13: 37
ለምላሽ እኔ እጥጣለሁ ... by ttravis
ፐርማሊንክ
Wire mess
አስተያየት
ትክክለኛ ስሜቴን አረጋግጡልኝ. የኃይል ራስን በማስወገድ ሂደት ላይ እና በመቀጠል ክፍሎችን ማዘዣ እፈጽማለሁ ... እርዳታ ካስፈለገኝ ተመልሼ እመለሳለሁ .. እንደገና ይደሰታል!
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 22: 16
ፐርማሊንክ
Spark plug plugs
አስተያየት
ይህንን ተመልከቱ !! አንድ ሰው በእውነቱ ይህንን (ቻይንግንግ ማርሽ) በሽቦ ማሰሪያ እና በአንዱ ቧንቧ መቆንጠጫ የተገነባ እና ማን ሌላ ምን እንደሆነ ማን ያውቃል ፣ ወደ ፈጣን ቦታ ሲሄድ ሽቦዎቹ በግማሽ ተቆልፈዋል ፣ ምክንያቱም እንዲህ ያለው ግዙፍ አምፖል በእቃዎች የተሠራ ነው ፡፡ ከዚያ እንዲንቀሳቀስ ቀባው ፡፡ እርሶ ምን ያደርጋሉ ? ልነቅለው እና የተሻለ ነገር ማምጣት እፈልጋለሁ ፡፡
አቀማመጥን አቁሙ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 22: 18
ፐርማሊንክ
አቀማመጥ ጀምር
አስተያየት
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 06 / 30 / 2017 - 22: 20
ፐርማሊንክ
ፈጣን አቀማመጥ
አስተያየት
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 07 / 06 / 2017 - 14: 43
ፐርማሊንክ
ይህ 3 / 4 ኢንች ዕይታ ከዚህ በታች ነበር. ነጭ ወደ ነጭ ወደ ናስ
አስተያየት
ቆሻሻ በማስወገድ ላይ ...
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በማርች, 07 / 06 / 2017 - 14: 48
ፐርማሊንክ
የግፊት ሙከራ
አስተያየት
የላይኛው ሲሊንደር 60lbs, ዝቅተኛው 50 ነው. ጭንቅላቱን ይጎትቱ እና የውስጥ ማቀፊያን ይሙሉ እና ይተኩ እና አስፈላጊ ከሆነ ደግሞ ይሞሉ. ክሮች አሁንም ለዚህ ሞተርስ ይገኛሉ?
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 አርብ ላይ, 08 / 04 / 2017 - 10: 40
ለምላሽ የግፊት ሙከራ by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
የ Jw 17 ፕሮጀክት
አስተያየት
ሰላም ትራቪስ, በመጨረሻም በዚህ ላይ እንድሰራ ጊዜ አገኘሁ. የታችኛው የግርብ መያዣ እንደገና ገነባሁ ... አሮጌውን ማህተም ለመገንባት ወደ ዘጠኝ ሰዓታት ወሰደኝ! በማርሽሩ ዘይት ውስጥ ምንም ውሃ ስለሌለ በመጥም መበሳጨት ጀመርኩ. ይሁን እንጂ አዲሱ ማተሚያ እና አዲሱ ፊሪ በር ውስጥ ናቸው. ወደታች ሰውነት ያለውን የኃይል ራስን በጀርባ ማቆሚያ ማቆሚያ ማድረግ ያስፈልገኛል? እንዲሁም ጭንቅላት መጣህ, ይሄን ለመፈተሸ ፔትሬትክም እሺ? በመጀመሪያ የምጠይቀው ውቅያኖስ ሞተር ወይም የ 3 ቆረጣ ጨርሰ አላደርግም ነበር. አመሰግናለሁ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis አርብ ላይ, 08 / 04 / 2017 - 11: 56
ለምላሽ የ Jw 17 ፕሮጀክት by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
ፐርፐርክስክስዎን ያስቀምጡ! አንተ…
አስተያየት
ፐርፐርክስክስዎን ያስቀምጡ! የኃይል ጭንቅላቱን በሰውነት ላይ ወይም የጭንቅላት ማስቀመጫውን ለማተም አያስፈልግዎትም።
መሻሻል እያሳዩ መስማት ደስ ብሎኛል። ሲጨርሱ ባለሙያ ይሆናሉ ፡፡
ቶም
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 ቅዳሜ, 08 / 05 / 2017 - 10: 50
ለምላሽ ፐርፐርክስክስዎን ያስቀምጡ! አንተ… by ttravis
ፐርማሊንክ
አመሰግናለሁ
አስተያየት
እሺ አመሰግናለሁ ፣ በእነሱ ላይ ጥሩ የማፅዳት ሥራ ብቻ አደርጋለሁ ፡፡ የካርቦቼ ኪት በአጭር ጊዜ እዚህ መሆን አለበት .. ማህተሙ ኦሪጅናል ይመስለኛል ፣ የነሐስ ቀለም ያለው ፣ እና ቃል በቃል ከ 55 ዓመታት በኋላ ተቀላቅሏል !! አሁን ካለው መጭመቂያ 50 እና 60 ጋር እሄዳለሁ እናም አንድ ላይ ስመለስ ይሻሻላል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ ፡፡የራስ gasket ፣ ምንም እንኳን ሙሉ በሙሉ ለመለወጥ ዝግጁ ቢሆንም የማርቬል ምስጢራዊ ዘይት ሕክምና ቀለበቶችን የማተም ችሎታን ያሻሽላል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ ፡፡ . 31 የሞዴል ፒካፕ ነበረኝ እና የተሰነጠቀ ጭንቅላቱ ያሉት እና ውሃው በቦታው የነበሩትን 4 ፒስተኖች ሁሉ ዝገቱ ፡፡ ጭንቅላቱን አስወግጄ ሲሊንደሮችን በ MMO ሞላኋቸው ፡፡ ከመርከብ በኋላ የእጅ መታጠፊያውን አጣበቅኩ እና 8 ፓውንድ ሰሃን ወስጄ ዙሪያውን ያለውን ክራንች ለመምታት እና ነገሮች እንዲንቀሳቀሱ ለማድረግ መሞከር ጀመርኩ ፡፡ የመጀመሪያው ኢንች ጥቂት ኢንች እና በየቀኑ ትንሽ ተጨማሪ አንቀሳቅሷል በመጨረሻም ወደ ሙሉ ተራ ተጓዘ ፡፡ከ 3 ወራቶች በኋላ ክራንቼን እጄን በመስጠት ሌላ ጭንቅላት ላይ በጥፊ መታው ፣ ጊዜ ሰጠሁት እና በትክክል ተጀመረ !!! የሞዴል ኤ እና ኤምኤሞ ዘላቂነት አስደናቂ እና ኑዛዜ ፡፡ ቶም እናመሰግናለን ፣ እንዴት እንደ ሆነ አሳውቃለሁ ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 ቅዳሜ, 08 / 05 / 2017 - 22: 36
ለምላሽ አመሰግናለሁ by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
የ JW17 ፕሮጀክትን በመሄድ ላይ
አስተያየት
ሃይ ቶም ፣ ዛሬ ከሰዓት በኋላ 5 ያህል ገደማ ለመስራት ወደ ሱቅዬ ገባ ፡፡ የካርቦጅ ኪት በፖስታ መጣ ፡፡ የድሮው ተንሳፋፊ መርፌ ቫልቭ ከጎማ ይልቅ ክሊፕ እና የብረት ጫፍ አልነበረውም .. ክሊ clip እንዲሰራ የተወሰነ ጊዜ ነበረኝ እና በመጨረሻም ትንሽ ጎንበስ ብዬ ተጭነዋለሁ ፡፡ የእሱ ዓላማ መርፌው ከተንሳፈፈ ጋር መውደቁን ማረጋገጥ ነው ብዬ አስባለሁ ፡፡ የመጀመሪያው ቫልዩ አናት ላይ ጎድጎድ አልነበረውም ... ስለዚህ የነበልባል አረጋጋጭ እና ካርቦሃይድሬቱ በርቷል ፣ ጭንቅላቱ ተተክሏል እና የኃይል ጭንቅላቱ በታችኛው አካል ውስጥ ይመለሳሉ። የማርሽ መያዣውን ለመሙላት በጣቢያዎ ላይ ያለው የኢቪንሩድ ማኑዋል ሞተሩን ከጎኑ ያኑር ይላል ፡፡ አደረግኩ ... ጥያቄ ... ?? ደረጃውን ወደ ቀዳዳው ለማውረድ ቀናውን ማዘጋጀት እና የላይኛውን መሰኪያ ማውጣት አለብኝ ወይስ እንደሁኔታው ጥሩ ይሆን? በአግድመት አቀማመጥ እንዲፈሰስ ሞልቼዋለሁ ፡፡እስከ አሁን ድረስ የሚገጥሙኝ መሰኪያ ሽቦዎች አሉኝ ፡፡ በተጨማሪም ታንኩን እና ቫልዩን ከመጫንዎ በፊት ሌላ የጋዝ ቫልቭ ፍሳሽ ምርመራ ማድረግ ያስፈልገኛል ... በቫሌዩ ውስጥ በጣም ትንሽ ጠመንጃ አግኝቻለሁ እናም አሁን ይዘጋል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ .. አዲስ የቫልቭ ምንጭ አግኝተህ ታውቃለህ?
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በ Sun, 08 / 06 / 2017 - 12: 22
ለምላሽ የ JW17 ፕሮጀክትን በመሄድ ላይ by Jwb.jw17
ፐርማሊንክ
እስከሚቀጥለው ነጭ ዘይት ድረስ ...
አስተያየት
ዝቅተኛውን የመጨረሻ ዘይት ስለሚዘዋወር, ብዙውን ጊዜ ዘይት ወደ መወጣት እስከሚቀጥል ድረስ ሞተሩን ከፍ አድርጌ መቆጣጠሪያ ውስጥ አየር ላይ እጨምራለሁ.
ነዳጅ በኤሌክትሮኒክስ ላይ ቫልቮችን ሲዘጋ ያየሁ ይመስላል ፣ ግን ለተወሰነ ጊዜ በ 3 HP ላይ አልሠራሁም ፡፡ እኔ እንደማስበው ይህ መደበኛ 1/4 ኢንች የመዳብ ወይም የነሐስ ቧንቧ ቁራጭ ነው። የሚከተለውን ፍለጋ አደረግሁ የሚሰራ ነገር እንዳለ ለማየት Amazon ነው.
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Jwb.jw17 በ Tue, 08 / 08 / 2017 - 10: 42
ለምላሽ እስከሚቀጥለው ነጭ ዘይት ድረስ ... by ttravis
ፐርማሊንክ
ነዳጅ መጥፋት
አስተያየት
አዎ በ eBay አንድ አግኝቻለሁ ፡፡ 55 ዶላር !!!! ማስታወቂያው የተፃፈው በሩስያኛ ስለሆነ ልጠይቀው ስለሆነ 55 ብር መክፈል አልፈልግም ፡፡ ቀዳዳ ለመሙላት ዘይት ፈሰሰ ፡፡ እኔ ዛሬ ወደ ከተማ እሄዳለሁ የምፈልገው ነገር ሁሉ ወዳለው ወደ አንድ የሃርድዌር መደብር ... ይህ ምናልባት አንድ ጊዜ ሊሆን ይችላል ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል PatsRG8. በማርች, 08 / 03 / 2017 - 10: 30
ፐርማሊንክ
1956 ጆንሰን ታንክ መለወጥ
አስተያየት
እንደምን አደሩ - እ.ኤ.አ. በ 1956 5.5hp ላይ ታንክን የመለወጫ ፕሮጄክት ስለጨረስኩ ፡፡ በትክክለኛው የነዳጅ መስመር / ቫክዩም መስመር ላይ ወደ ጉዳዮች እየገባሁ ነው ፡፡ የምትጠቀመውን ትክክለኛ መጠን ምን እንደሆነ ልትነግረኝ ትችላለህ ፣ በአጠፊው ክንድ በኩል መመገብ እፈልጋለሁ እና ያለኝ ቱቦ ወፍራም ነው ፡፡
አመሰግናለሁ!
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 08 / 03 / 2017 - 11: 22
ለምላሽ 1956 ጆንሰን ታንክ መለወጥ by PatsRG8.
ፐርማሊንክ
የነዳጅ መስመር á ...
አስተያየት
በጆንሰን / ኢቪንሩድ የተጠቀመው የነዳጅ መስመር ወይ 3/8 ወይም 5/16 ኢንች ውስጠኛው ዲያሜትር (መታወቂያ) ነው ፡፡ በማንኛውም አውቶሞቲቭ ክፍሎች መደብር ውስጥ ሊያገኙት የሚችሉት ዓይነተኛ የነዳጅ መስመር ነው ፡፡
የ Amazon.com ላይ 5 / 16 ID 5 የእግር መስመር ማግኘት የሚችሉበት አገናኝ ይኸውልዎት
https://www.amazon.com/LDR-516-F5165-16-Inch-5-Feet/dp/B008VO5YP8/ref=p…
የ 1 / 4 ኢንች መታወቂያ 5 ቁመት መስመር አገናኝ ይኸውልዎት:
https://www.amazon.com/LDR-516-F145-4-Inch-5-Feet/dp/B000UOFRD6/ref=sr_…
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል PatsRG8. በማርች, 08 / 03 / 2017 - 12: 02
ለምላሽ የነዳጅ መስመር á ... by ttravis
ፐርማሊንክ
የነዳጅ መስመር
አስተያየት
አመሰግናለሁ. የተወሰነውን 1/4 ገዝቻለሁ ነገር ግን የሁለቱ መስመር ስርዓት ባለበት በታችኛው ጣሪያ በኩል መጓዝ አልቻልኩም ፡፡ በጣቢያው ላይ የተጠቀሙት መስመር በጣም ወፍራም ነው የሚመስለው ወደ አርማው ክንድ እንዴት እንደወጡ?
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል PatsRG8. በማርች, 08 / 03 / 2017 - 12: 06
ለምላሽ የነዳጅ መስመር by PatsRG8.
ፐርማሊንክ
ከአንበሬው በታች
አስተያየት
ከታች ወለሉ ላይ.
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 08 / 03 / 2017 - 22: 14
ለምላሽ ከአንበሬው በታች by PatsRG8.
ፐርማሊንክ
የነዳጅ አገናኝ
አስተያየት
በፕሮጀክቶቼ ላይ ሁለቱን የመስመር ነዳጅ ማያያዣውን በሞተር ሽፋን ላይ ባለ አንድ ነጠላ መስመር ነዳጅ ማገናኛ ተክቻለሁ ፡፡ የነዳጅ ቧንቧውን በራሱ ወይም በሞተር ሽፋኑ ታችኛው ክፍል ስር አላሄድኩም ፡፡
http://shop.evinrude.com/product/553945/393334/_/Connector%2C_Fuel
ይህንን በአማዞን ዶት ኮም ላይ አላገኘሁም ፣ ግን በኢቤይ የተወሰነ አላቸው ፡፡ ምፈልገው
"393334 የነዳጅ አያያዥ"
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Newt6522 በ Sun, 08 / 13 / 2017 - 17: 19
ፐርማሊንክ
ጋዝ እንዳያገኝ
አስተያየት
እኔ 1956 qd-17 10 ፈረስ ኃይል አለኝ ነዳጅ አላገኝም ፡፡ በደማቅ አምፖል ውስጥ ብልጭታ አለኝ እና ነዳጅ ወደ ነዳጅ እያገኘሁ ነው ፣ ያ በቃ እኔ ካርቦኑን ለቅቄያለሁ እና ጀትዎቹም ንፁህ ናቸው ፡፡ ማንኛውንም አስተያየት
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ሰኞ ላይ, 08 / 14 / 2017 - 00: 24
ፐርማሊንክ
ስለጎበኙ እናመሰግናለን። አንተ…
አስተያየት
ስለጎበኙ እናመሰግናለን። ጥሩ ጥያቄ አለህ ፡፡
ካርቦኑን ያጥፉ ፣ አውራ ጣትዎን ወይም መዳፍዎን በሚመገቡት ማጠፊያ ላይ ያድርጉ እና የጀማሪውን ገመድ ይጎትቱ ፡፡ በዚያን ጊዜ መምጠጥ ሊሰማዎት ይገባል ፡፡ ካልሆነ የሸምበቆውን ቫልቮች ይፈትሹ ፡፡ በማናፎልድ መሳቡ መሳብ ከተሰማዎት የካርቦጅ ማስቀመጫዎችዎ አየር ጥብቅ መሆናቸውን ያረጋግጡ ፡፡ ትንሹ ሌክ በሳር ውስጥ እንደ ሚስማር መውጊያ ነው ፡፡ ካርቦን በነዳጅ እና በአየር ውስጥ እንዳይሳብ ያደርገዋል ፡፡ አዲስ መያዙን ያረጋግጡ ካርቦ ኪት ካርቦኑን እንደገና ሲያስቀምጡ ፡፡ እንዲሁም ተንሳፋፊ መርፌን ቫልቭ ለመፈተሽ ይፈልጉ ይሆናል።
መልካም ዕድል,
ቶም
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል የጊዜ አመጣጥ ሰኞ ላይ, 08 / 14 / 2017 - 22: 46
ፐርማሊንክ
አመሰግናለሁ!
አስተያየት
ባለ 3 ሳ.ሜ. ውጭ ዳግመኛ ስለማደስ ታላቅ መረጃ ሁሉ ቶም አመሰግናለሁ ፡፡ የመጀመሪያውን የጀልባ ሞተር ፣ የ 1964 ኢቪንሩድ 3 ኪች ያችትዊን በጥሩ ሁኔታ ማሻሻያ የሚያስፈልገው በ 60 ዶላር ገዛሁ ፡፡ እንደ እድል ሆኖ ካርቡረተር ተንከባካቢው ነበር ፣ ግን ብዙ ሌሎች ትኩረትን የሚፈልግ ነበር። ነጥቦቹ እና ኮንዲሽነር ጥሩ ቢመስሉም ጥቅሎቹ እንደ ተሰኪው ሽቦዎች መጥፎ ነበሩ ፡፡ የሲሊንደሩ ራስ መሸፈኛ ወደ የውሃ ጃኬቱ የተጠጋጋ ክፍተት ነበረው እና የጭስ ማውጫ ሽፋኑ ሳህኑ በርካታ ቀዳዳዎችን በልቷል ፣ ግን የማርሽ መያዣው ጥሩ ነበር ፡፡ ማቀጣጠያውን እንደገና ሰርቼ ካርበሬተሩን እንደገና ሠራሁ እና ተኩሷል እናም በጥሩ ሁኔታ በደንብ ይሠራል ፡፡ ልክ አሁን አዲስ ተሽከርካሪ እና የጢስ ማውጫ ሽፋን ሳህን እና gasket አዘዝኩ ፡፡ ውሃው ላይ ለመውጣት እና ለመሞከር መጠበቅ አልችልም ፡፡
ያገኘሁትን ሁለት የዩቲዩቲ አገናኝን ማለፍ እፈልግ ነበር.
(ጆን ብራይትስ) ጆንሰን እና ኤቪንሩድ ካርብ መጠገን 3 ሸ 50 እና 60 ዎቹ https://www.youtube.com/watch?v=B2bvvnotA1k
(ካጁንኩኮን) ኤቪንሩድ ጌሌ እና ጆንሰን የማብራት ቪዲዮ https://www.youtube.com/watch?v=oTN8Ag_aj-8 (ረጅም ዘጠኝ 7- 10 ደቂቃ ክፍሎች አሉት, ነገር ግን ጥልቀት ያለው)
ሜን ውስጥ ያለ ጊዜ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ትንንሽ ሰኞ ላይ, 08 / 21 / 2017 - 22: 04
ፐርማሊንክ
Evrinrude 3.3hp 1941
አስተያየት
በሁለቱ መካከል የሚቀያየሩ አካላት አይመስለኝም ፡፡ እ.ኤ.አ. 1941 ጆንሰን 3.3 ኤ.ፒ.ኤስ ከሄደ የነዳጅ መስመርን ይተኩ እና ይደሰቱ ፡፡ ለዚያ አሮጌ ሞተር ክፍሎችን ማግኘት አስቸጋሪ ይሆናል። ኤቪንሩድ ከእንግዲህ አይደግፈውም ፣ እና ሲየራ ማሪን ያረጁ ሞተሮችን አካል አያደርግም ፡፡ የመኸር ውጭ ጣቢያዎች እና እንዲሁም ክፍሎችን የሚያገኙባቸው ጉግል (google) አሉ ፡፡ ያንን ሞተር ለብዙ ዓመታት ሠሩ ፡፡
የእርስዎ 1958 ጆንሰን 3.0 HP JW-14 ታዋቂ ሞተር ነበር እና አሁንም ነው። ብዙ ክፍሎች ይገኛሉ ፡፡ የጋራ ክፍሎችን የሚዘረዝር ይኸውና.
ለመጠገንና ለመሮጥ መሞከሩ ጠቃሚ ነው ብዬ እገምታለሁ.
ቶም
ሰላም
የ 1941 evinrude 3.3hp እና የ 58 'johnson 3hp አለኝ.
ተኳሃኝ / ሊተካ የሚችል ክፍሎች አሉን?
የ 3.3 ኤክስፒ ቢኬድ ግን የነዳጅ መስመር መስፈፍ እና 3hp አይከፈትም ወይም አይሠራም.
ትንንሽ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ትንንሽ አርብ ላይ, 08 / 25 / 2017 - 10: 35
ለምላሽ Evrinrude 3.3hp 1941 by ትንንሽ
ፐርማሊንክ
Evrinrude 3.3hp 1941
አስተያየት
ቶም
ለእገዛው እናመሰግናለን.
ጥቂት ጊዜ ቢፈጅ ምን እንደሆንኩ አሳውቅዎታለሁ.
ሊዮኔል
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ክሊፎጆንሰን አርብ ላይ, 08 / 25 / 2017 - 17: 04
ፐርማሊንክ
ዓሣ አጥማጅ 5.5 አለኝ ...
አስተያየት
እኔ ዓሣ አጥማጁ አለኝ 5.5 1956 አዲስ ጥቅልሎች እና ነጥቦች ሁሉም ጥሩ ይመስላሉ ፡፡ ነጥቦቹ ክፍት ወይም የተዘጋ መሬት ናቸው ፡፡ ይህ ትክክል አይመስለኝም ፡፡ በመጠምዘዣው እና በመጠምጠዣ ሽቦው ጠፍተው ፣ እነሱ መሬት ላይ አይደሉም
ማንኛውም ጥቆማዎች? ሁለቱም ጥቅሎች ከአረንጓዴ ሽቦ እስከ 8 ተሰኪ ድረስ ይሞክራሉ ፡፡ ስፓር በየጊዜው የሚቋረጥ ነው ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ቅዳሜ, 08 / 26 / 2017 - 01: 01
ለምላሽ ዓሣ አጥማጅ 5.5 አለኝ ... by ክሊፎጆንሰን
ፐርማሊንክ
ምን ዓይነት መቋቋሚያ ማንበብ ...
አስተያየት
ከኮንደሮች (ኮንዲሽነሮች) ምን ዓይነት ተቃውሞ ንባብ ያገኛሉ? ከፍ ያለ መሆን አለበት ፡፡ አንዳንድ ስዕሎች ይረዳሉ ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል Xavier56 ሮቦት, 08 / 30 / 2017 - 16: 56
ፐርማሊንክ
ጆንሰን 5.5 ኤም ሲ ሲዲ-20 - ምንም ሽክርክሪት
አስተያየት
ሰላም,
ጆንሰን 5.5 Hp ሲዲ -20 ከኖ ስፓርክ ጋር አለኝ ፡፡ የኋለኛው ዙር ይህ ሞተር የማይሠራ ሆኖ አግኝቼ በሌላ ሰው መጠገን የጀመርኩበት ነው ፡፡ ሁለት አዳዲስ ጥቅልሎችን ፣ ኮንዲሽነሮችን እና ነጥቦችን ጭነዋል ፡፡ ለስፔክ ፕለጊንግ ሽቦዎች እርግጠኛ ስለመሆናቸው አዲስ መሆን አለመቻሉን ማወቅ አልተቻለም ፣ ሽቦዎቹ በጥሩ ሁኔታ ላይ ይገኛሉ ፡፡ ሶኬቱን እና ጉዳዩን ለጉዳዩ ቢይዙ ምንም እንኳን እስፓርክ በጭራሽ የለም ፣ ደካማ ብልጭታ እንኳን የለም። ሁሉንም ነገር ተመልክቻለሁ እና ምንም ጉዳዮችን ማግኘት አልቻልኩም ፡፡ 1 ቱን አንብቤአለሁ954-1964 Evinrude 5.5 የኤችፒኤስ ማስተካከያ ፕሮጀክት የማስነሻ ስርዓት ማሻሻያ. ስዕሎቹን ተመልክቶ የሆነ ነገር የተሳሳተ መሆኑን ለማየት ሞከረ ፡፡ ቁጥጥር የተደረገበት ክፍተት ጥሩ ነበር ፡፡ የጎደለኝን ማግኘት አልቻልኩም ፡፡ ፎቶግራፍ አንስቷል እና ከ Tune up ስዕል ጋር ሲነፃፀር ፣ ምንም የተለየ ነገር አያዩ ፡፡ አንድም ብልጭታ የሌለው ግን ሁለቱንም ሳይሆን ማየት ችያለሁ ፡፡ ማንኛውም እገዛ አድናቆት ይኖረዋል ፡፡
አመሰግናለሁ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ሰኞ ላይ, 09 / 04 / 2017 - 12: 17
ለምላሽ ጆንሰን 5.5 ኤም ሲ ሲዲ-20 - ምንም ሽክርክሪት by Xavier56
ፐርማሊንክ
ኦአም ሜትር ቆጣቢ ይወስዳል ...
አስተያየት
ኦም ሜትር እወስድ ነበር እና ኮንደሮችን እና ጥቅሎችን እሞክራለሁ ፡፡ እንዲሁም የመሬት ላይ ወይም የግንኙነት ችግር እንዳለብዎት ብልጭታ መሰኪያ ሽቦዎችን ይፈትሹ ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል VintageRuns ሰኞ ላይ, 09 / 04 / 2017 - 09: 59
ፐርማሊንክ
1965 3hp ጆንሰን
አስተያየት
ሰላምታዎች-በቅርቡ በ 1965 3hp ጆንሰን በከፊል የተገነጣጠለ ገዛሁ ግን የውሃ ቱቦን እንደገና ለመጫን ችግር አጋጥሞኛል ፡፡ የውሃ ቱቦው የሞተር መገጣጠሚያ ጫፍ ላይ ትንሽ ፕላስቲክ “ቅንፍ” አለ ... ግን ይህንን ጫፍ ወደ ሞተር መገጣጠሚያው የት እንደምጭን ማየት አልቻልኩም ፡፡ ይህንን የውሃ ቱቦ እንደገና ለመጫን የሞተርን ስብስብ ከአምዱ ላይ ማውጣት አለብኝን?
ማንኛውም ምክር ይቀበላል.
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ሰኞ ላይ, 09 / 04 / 2017 - 12: 20
ለምላሽ 1965 3hp ጆንሰን by VintageRuns
ፐርማሊንክ
በእኔ 3 ኤክስፒ ላይ አልተሰራም ...
አስተያየት
በ 3 ኤች.ፒ.ፒ. ላይ ለጥቂት ጊዜ አልሠራሁም ስለዚህ እንዴት እንደሚሰራ ለማስታወስ አልችልም ፡፡ እዚያ የሚፈልጉትን ሊያሳዩዎት የሚችሉ አንዳንድ የዩቲዩብ ቪዲዮዎች አሉ ብዬ አስባለሁ ፣ ወይም ምናልባት በቅርብ ጊዜ ኃይልን ያጠፋው ሰው ጥያቄዎን በጥልቀት በመመለስ መልስ ሊሰጥ ይችላል ፡፡
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል mdm አርብ ላይ, 09 / 15 / 2017 - 15: 12
ፐርማሊንክ
3hp johnson
አስተያየት
53 3hp Johnson ን እንደገና እየገነባሁ ነው ፡፡ እንደ ቅባት ወይም መቆለፊያ ወዘተ ያሉ ዝገትን ለመቀነስ ብሎኖች ላይ ማንኛውንም ነገር መጠቀም አለብኝን? በታችኛው ዘንግ ላይ ከሚገኙት መገጣጠሚያዎች ጋር ተመሳሳይ ነው?
አመሰግናለሁ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis ቅዳሜ, 09 / 16 / 2017 - 00: 03
ለምላሽ 3hp johnson by mdm
ፐርማሊንክ
እኔ ሁልጊዜ ፀረ-ገበል ላይ አስቀምጣለሁ ...
አስተያየት
በተለይም የተለያዩ ብረቶች በሚኖሩበት ጊዜ ሁል ጊዜ በቦላዎቹ ላይ ፀረ-የባህርን እቀምጣለሁ ፡፡ መቀርቀሪያውን በሚፈታበት ጊዜ በሚቀጥለው ጊዜ ራስዎን ያመሰግናሉ ፡፡ ቆሻሻ ፣ ግን ጥሩ ነገሮች። https://www.amazon.com/Permatex-80078-Anti-Seize-Lubricant-Bottle/dp/B0…
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል 19evinridelvr58 ሮቦት, 10 / 04 / 2017 - 20: 24
ፐርማሊንክ
ቅጥያን አክል
አስተያየት
ይህንን በይፋ ስላወጣሁ ይቅርታ እጠይቃለሁ ግን እኛን የሚያገናኝ አገናኝ አላገኘሁም ፡፡ እኔ ለ 1958 ኢቪንሩድ ላውዊን ሶስት የባለቤቶችን መመሪያ ለማውረድ እሞክራለሁ ማውረጃውን ጠቅ ስደርግ የመደመር ማራዘሚያውን ጠቅ እንዳደርግ ይነግረኛል ትንሽ ጥቁር ሣጥን ብቅ ይላል አንድ ሰከንድ ከዚያ በኋላ ይጠፋል እኔ ምንም ማድረግ አልችልም ምክንያቱም ge
t past this ... ጣቢያ በጣም ተጠቃሚ አይደለም .. በጭራሽ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 10 / 05 / 2017 - 07: 58
ለምላሽ ቅጥያን አክል by 19evinridelvr58
ፐርማሊንክ
ስለጉዳይ እና እኔ ስለእ ...
አስተያየት
ስለጎበኙኝ አመሰግናለሁ እናም ይህንን ጣቢያ ማስተካከል እና ማሻሻል የምችላቸውን ጉድለቶች የሚጠቁሙ አስተያየቶችን በደስታ እቀበላለሁ። ኢቪንሩድ / ጆንሰን / ኦኤምሲ / ቢአርፒን ያዘጋጀውን እያንዳንዱን የጀልባ የውጭ ሞተር ውስጥ ማስገባቴን አጠናቅቄ ለእያንዳንዱ ሞተር የአካል ክፍሎች ዝርዝር ውስጥ በንቃት እየሠራሁ ነው ፡፡ የተጠቃሚ ልምድን ለማሻሻል ማድረግ የምፈልጋቸው በርካታ ማስተካከያዎችን ማድረግ አለ ፡፡
ይህንን ሲያዩ በየትኛው ገጽ ላይ እንደሆኑ ለማወቅ እየሞከርኩ ነው ፡፡ የዚያን ማኑዋል የፒ.ዲ.ኤፍ. ፋይል ለማውረድ አገናኝ ያለኝ አይመስለኝም ነበር ፡፡ ሄጃለሁ http://outboard-boat-motor-repair.com/Evinrude%203%20HP%20Lightwin%20Ou… ነገር ግን ምን እንደከፈቱ አላውቅም.
ፋይል ለማውረድ ጠቅ ያደረጉት ነገር በእውነቱ በማያ ገጹ አናት አጠገብ የ google ማስታወቂያ ሊሆን ይችላል? ግራ የሚያጋባ ይመስለኛል የማስታወቂያ ማሳያ ቀረፃ ይኸውልዎት። ጉግል በሚሰጣቸው ጭማሪዎች ላይ እኔ ትንሽ ቁጥጥር አላደርግም ፣ ግን ለዚህ ጣቢያ ክፍያ እንዲከፍሉ ይረዱታል። እስማማለሁ ምክንያቱም ያንን ማስታወቂያ ማገድ ከቻልኩ አያለሁ ፡፡
የፒ.ዲ.ኤፍ ፋይልን ማግኘት እና አንድ አገናኝ እንደማያይ ማየት እችላለሁ.
አመሰግናለሁ,
ቶም ትራቨ
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
በ ገብቷል ttravis በማርች, 10 / 05 / 2017 - 08: 10
ለምላሽ ስለጉዳይ እና እኔ ስለእ ... by ttravis
ፐርማሊንክ
ያገድኳቸው እንደሆኑ አምናለሁ ...
አስተያየት
ያንን ልዩ ማስታወቂያ አግጄዋለሁ ብዬ አምናለሁ ፡፡ ይህ ያገድኩት የመጀመሪያ ማስታወቂያ ስለሆነ አንድ አዲስ ነገር ተማርኩ ፡፡ ያንን የፒ.ዲ.ኤፍ. ፋይል ማግኘት ከቻልኩ አያለሁ ፡፡ ምናልባት በድሮው ጣቢያ ውስጥ በሆነ ቦታ ተቀበረ http://old.outboard-boat-motor-repair.com
ቶም
ግባ or መዝገብ አስተያየት ለመለጠፍ
ከፋዮች
የአሁኑን ገጽ 1
ገጽ 2
ገጽ 3
ገጽ 4
ገጽ 5
ገጽ 6
ገጽ 7
ገጽ 8
ገጽ 9
...
ቀጣይ ገፅ ቀጣይ>
የመጨረሻ ገጽ መጨረሻ »
.
ይህን ጣቢያ ፈልግ
ፍለጋ
ከ100 በላይ ቋንቋዎች ይገኛሉ
ይምረጡ ቋንቋእንግሊዝኛአፍሪካንስየአልባኒያአረብኛየአርሜኒያአዘርባጃኒንባስክኛቤላሩሲያንቤንጋሊቦስኒያኛቡልጋሪያኛካታላንሴብዋኖቻይንኛ (ቀለል ያለ)ቻይንኛ (ባህላዊ)ክሮኤሽያንቼክኛዳኒሽደችኤስፐራንቶኛኤስቶኒያኛየፊሊፒንስየፊንላንድፈረንሳይኛጋለጋኛየጆርጂያጀርመንኛግሪክኛጉጃራቲኛክሪኦልሐውሳየዕብራይስጥሂንዲየህሞንግሀንጋሪኛአይስላንድኛኢግቦኛየኢንዶኔዥያየአየርላንድየጣሊያንጃፓንኛጃቫንኛካናዳኛክመርኛኮሪያኛላኦላቲንላትቪያኛሊቱኒያንየመቄዶንያማላይየማልታማወሪኛማራዚኛየሞንጎሊያኔፓሊኛየኖርዌይየፋርስጠረገፖርቹጋልኛፑንጃቢየሮማኒያራሽያኛሰሪቢያንስሎቫክኛስሎቪኛሶማሌስፓኒሽስዋሂሊስዊድንኛታሚልኛቴሉጉኛታይኛቱርክኛዩክሬንኛኡርዱኛቪየትናምኛየዌልስዪዲሽዮሩባዙሉኛ


የኢትዮጵያ ከ17 አመት በታች ብሔራዊ ቡድን ወደ በ2019 የታዳጊዎች አፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ለመሳተፍ ወደ ዳሬሰላም ያቀናው ቡድኑ ከመጀመሪያው ጨዋታ በፊት ልምምዱን ሰርቷል።
በተመስገን ዳና የሚመራው ቡድኑ ከሀምሌ መጨረሻ አንስቶ በሀዋሳ ሲሰናዳ የቆየ ሲሆን ማክሰኞ ረፋድ ወደ ምስራቅ አፍሪካዊቷ ሀገር ተጉዟል፡፡ ቀይ ቀበሮዎቹ የመጀመሪያ የመድረኩን ጨዋታቸውንም ከኡጋንዳ አቻቸው ጋር የፊታችን እሁድ በቻማዚ ስታድየም ያደርጋሉ። አሰልጣኝ ተመስገን ዳና ለሶከር ኢትዮጵያ እንደገለፁትም ቡድኑ የመጀመሪያ ልምምዱን ዛሬ በጄ ኤም ፓርክ አድርጓል።
ታዳጊ ቡድኑ 10 ሀገራት ተሳታፊ በሚሆኑበት ውድድር ላይ ለመካፈል በማጣሪያው ሁለተኛ ደረጃን ይዞ ማጠናቀቅ የሚጠበቅበት ሲሆን ይህንን የሚያሳካ ከሆነ በ2019 የአፍሪካ ከ17 አመት በታች ውድድር ላይ በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ ይሳተፋል።
የአፍሪካው ውድድር አስተናጋጅ በሆነችው ታንዛንያ አስተናጋጅነት በሁለት ምድብ ተከፍሎ የሚከናወነው የዚህ ውድድር ምድብ ድልድል ይህን ይመስላል፡-
ምድብ ሀ፡ ታንዛንያ፣ ሩዋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ሶማሊያ እና ሱዳን
ምድብ ለ፡ ዩጋንዳ፣ ኬንያ፣ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ጅቡቲ
8 ሀገራት በሚሳተፉበት የ2019 የአፍሪካ ከ17 ዓመት በታች ዋንጫ ላይ ሴካፋን ጨምሮ ከ7 የክፍለ አህጉር ውድድሮች ቻምፒዮን የሚሆኑ ቡድኖች ሲሸጋገሩ በአፍሪካ ዋንጫው ግማሽ ፍፃሜውን የሚቀላቀሉ ብሔራዊ ቡድኖችም በፔሩ አስተናጋጅነት ለሚካሄደው የዓለም ዋንጫ የሚያልፉ ይሆናል።
የኢትዮጵያ ጨዋታዎች
እሁድ ነሃሴ 6
ዩጋንዳ ከ ኢትዮጵያ (ቻማዚ)
ማክሰኞ ነሃሴ 8
ጅቡቲ ከ ኢትዮጵያ (ቻማዚ)
እሁድ ነሃሴ 13
ኢትዮጵያ ከ ደቡብ ሱዳን (ቻማዚ)
ረቡዕ ነሃሴ 16
ኢትዮጵያ ከ ኬንያ (ቻማዚ)
Share
Tweet
Post navigation
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ 29ኛ ሳምንት – ቀጥታ የውጤት መግለጫ
ታንዛንያ 2018 | ሁለት ኢትዮጵያዊያን ዳኞች የሴካፋ ከ17 ዓመት በታች ጨዋታዎችን ይመራሉ
የቅርብ ዜናዎች
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ኢትዮ ኤሌክትሪክ አስራ ሁለት አዳዲስ ተጫዋቾችን አስፈርሟል September 14, 2024
መቐለ 70 እንደርታ አማካዩን ለማስፈረም ተስማምቷል September 13, 2024
ፈረሰኞቹ የታዳጊ ቡድን ፍሬያቸውን ዳግም ለማስፈረም ተስማምተዋል September 13, 2024
ነብሮቹ የወሳኝ አጥቂያቸውን ውል አራዝመዋል September 13, 2024
የ2016 የዓመቱ ኮከቦች ሽልማት የሚካሄድበት ቀን ታውቋል September 13, 2024
መቐለ ጋናዊ አጥቂ አስፈርሟል September 13, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና የሴቶች እግርኳስ
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ኢትዮ ኤሌክትሪክ አስራ ሁለት አዳዲስ ተጫዋቾችን አስፈርሟል
September 14, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
መቐለ 70 እንደርታ ዜና ዝውውር
መቐለ 70 እንደርታ አማካዩን ለማስፈረም ተስማምቷል
September 13, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ቅዱስ ጊዮርጊስ ዜና ዝውውር
ፈረሰኞቹ የታዳጊ ቡድን ፍሬያቸውን ዳግም ለማስፈረም ተስማምተዋል
September 13, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሀዲያ ሆሳዕና ዜና ዝውውር
ነብሮቹ የወሳኝ አጥቂያቸውን ውል አራዝመዋል
September 13, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (49) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ከፍተኛ ደረጃ የተሰጣቸው የማምረቻ መሳሪያዎች እና የባለሙያ መሰብሰቢያ መስመሮች አሉን, ከ ISO9001 የጥራት ቁጥጥር ስርዓት የምስክር ወረቀቶች ጋር, ISO14001 የአካባቢ አስተዳደር ስርዓት እና OHSAS18001 የሙያ ጤና እና ደህንነት አስተዳደር ስርዓት.
ምድቦች
የውጪ ክስተቶች መሪ ማሳያ
ከቤት ውጭ ቋሚ መሪ ማሳያ
የቤት ውስጥ ክስተቶች መሪ ማሳያ
4K ትንሽ የፒች መሪ ማሳያ
የፈጠራ ቅርጽ መሪ ማሳያ
ምርቶች
ባለብዙ ጎን አስማት ኪዩብ LED ማስታወቂያ ማያ
የውጪ ኩብ LED ማሳያ P2.5 P3 ለችርቻሮ ሱቅ ማስታወቂያ
P1.86 ባለከፍተኛ ጥራት 4k 8k የቤት ውስጥ ኤችዲ LED ቪዲዮ ግድግዳ
አዳዲስ ዜናዎች
05
ሰኔ
ባለ ሙሉ ቀለም የ LED ማሳያዎችን ከፍተኛ ጥራት ለማሻሻል አራት ዘዴዎች አስተያየቶች ጠፍቷል ላይ ባለ ሙሉ ቀለም የ LED ማሳያዎችን ከፍተኛ ጥራት ለማሻሻል አራት ዘዴዎች
05
ሰኔ
ለኤአር እና በይነተገናኝ ሁኔታዎች የሊድ ማሳያ ስክሪኖች መተግበሪያዎች አስተያየቶች ጠፍቷል ላይ ለኤአር እና በይነተገናኝ ሁኔታዎች የሊድ ማሳያ ስክሪኖች መተግበሪያዎች


ፌዴሬሽኑ ከዚህ ቀደም በሰጠው መግለጫ ስራዎች በባለሙያዎች እንደሚሰሩ መገለፁ የሚታወስ ሲሆች በተሰየሙት የቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢዎች ስር በምክትል ሰብሳቢነት ባለሙያዎች እንደሚካተቱ ታውቋል።
በፌዴሬሽኑ መተዳደርያ ደንብ መሰረት የቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢዎች ከስራ አስፈፃሚ አባላት ሲመረጡ የፍትህ አካላት (የዲሲፕሊን ኮሚቴ እና የይግባኝ ሰሚ ኮሚቴ) እንዲሁም የኦዲት የቁጥጥር ኮሚቴ ከፌዴሬሽኑ ውጪ የሆኑ ገለልተኛ ግለሰቦች ይሰየማሉ።
Share
Tweet
Post navigation
ወልዋሎ ዳንኤል አድሓኖምን አስፈረመ
ወልዋሎ አራተኛ ተጫዋች አስፈርሟል
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ተከላካይ ተማስፈረም ተስማምቷል September 11, 2024
ወሳኙን የባንክ እና ያንግ አፍሪካስ ጨዋታ የሚመሩ አልቢትሮች ታውቀዋል September 11, 2024
ጎፈሬ ከዩጋንዳው ክለብ ዩፒፒሲ ጋር ስምምነት ፈፀመ September 10, 2024
“በጨዋታው መፍትሄ ለማግኘት ትንሽ ሰዓት ወስዶብን ነበር። ግን መፍትሔ በመስጠት ጨዋታውን አሸንፈናል” September 10, 2024
ከሽንፈቱ በኋላ የዋልያዎቹ አለቃ ምን አሉ? September 10, 2024
የነብር እና የዋልያው ፍልሚያ በነብሮቹ አሸናፊነት ተጠናቋል September 9, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ተከላካይ ተማስፈረም ተስማምቷል
September 11, 2024
ዳንኤል መስፍን
ቻምፒየንስ ሊግ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ዜና
ወሳኙን የባንክ እና ያንግ አፍሪካስ ጨዋታ የሚመሩ አልቢትሮች ታውቀዋል
September 11, 2024
ሚካኤል ለገሠ
ዜና ጋዜጣዊ መግለጫ
ጎፈሬ ከዩጋንዳው ክለብ ዩፒፒሲ ጋር ስምምነት ፈፀመ
September 10, 2024
ሶከር ET
ዋልያዎቹ ጋዜጣዊ መግለጫ
“በጨዋታው መፍትሄ ለማግኘት ትንሽ ሰዓት ወስዶብን ነበር። ግን መፍትሔ በመስጠት ጨዋታውን አሸንፈናል”
September 10, 2024
ሚካኤል ለገሠ
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (42) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ፋሲል ከነማ በዘንድሮ አመት እንዳካሄደው ከፍተኛ የዝውውር እንቅስቃሴ አንፃር ደጋፊው በሚተማመንበት መልኩ አመርቂ ውጤት እያስመዘገበ አይገኝም። ክለቡም ለቡድኑ ጥሩ አቋም እያሳያችሁ አይደለም ፣ ራሳችሁን ማሻሻልም ይገባቸዋል ያላቸው አምስት ተጨዋቾችን በደብዳቤ አስጠንቅቋል።
ክለቡ ያስጠነቀቃቸውን ተጫዋቾች ማንነት ከመግለፅ ቢቆጠብም ሶከር ኢትዮጵያ ከክለቡ ምንጮቿ ባገኘችው መረጃ ዩጋንዳዊው ሮበርት ሴንቶንጎ ፣ ናይጄርያዊው ፊሊፕ ዳውዝ ፣ ግብ ጠባቂው ቢንያም ሀብታሙ ፣ ተከላካዩ አቤል ውዱ እና የመስመር አጥቂው ናትናኤል ጋንቹላ መሆናቸው ተነግሯል። የማስጠንቀቂያ ደብዳቤ ከደረሳቸው መካከልም አቤል እና ሮበርት ከክለቡ ጋር በስምምነት ሊለያዩ እንደሆነ ለማወቅ ችለናል።
በተያያዘ ዜና ፋሲል ከተማ በሁለተኛው ዙር የተሻለ ሆኖ ለመቅረብ በዝውውሩ ላይ ለመሳተፍ እየተንቀሳቀሰ እንደሚገኝና አዳዲስ ተጫዋቾችን ወደ ክለቡ ሊያመጣ እንደሚችል ሰምተናል ።
Share
Tweet
Post navigation
ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ | ቅዱስ ጊዮርጊስ ከ አዳማ ከተማ
ቅዱስ ጊዮርጊስ ከ አዳማ ከተማ | ቀጥታ የውጤት መግለጫ
Leave a Reply Cancel reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Comment *
Name *
Email *
Website
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
የቅርብ ዜናዎች
መቐለ 70 እንደርታ የመስመር ተከላካዩን አስፈርሟል September 15, 2024
የአሰልጣኞች አስተያየት| የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ 0 – 1 ያንግ አፍሪካንስ September 14, 2024
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በሜዳው ተሸንፏል September 14, 2024
ከ17 ዓመት በታች የክለቦችና ክልሎች ሻምፒዮና ተጀምሯል September 14, 2024
ፈረሰኞቹ ዩጋንዳዊውን በውሰት ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል September 14, 2024
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ኢትዮ ኤሌክትሪክ አስራ ሁለት አዳዲስ ተጫዋቾችን አስፈርሟል September 14, 2024
የቅርብ ዜናዎች
መቐለ 70 እንደርታ ዜና ዝውውር
መቐለ 70 እንደርታ የመስመር ተከላካዩን አስፈርሟል
September 15, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ቻምፒየንስ ሊግ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ
የአሰልጣኞች አስተያየት| የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ 0 – 1 ያንግ አፍሪካንስ
September 14, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ቻምፒየንስ ሊግ
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በሜዳው ተሸንፏል
September 14, 2024
ቶማስ ቦጋለ
ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና
ከ17 ዓመት በታች የክለቦችና ክልሎች ሻምፒዮና ተጀምሯል
September 14, 2024
ክብሩ ግዛቸው
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (54) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ሽፋን መታሰቢያ ቀ.ኀ.ሥ. ኅትመት መክሥተ፡አርእስት አርእስት ማሳሰቢያ ደራስያን ማስታወሻ ማመልከቻ መግቢያ ታሪክና፡መቅድም ምዕራፍ፡1 ምዕራፍ፡2 ምዕራፍ፡3 አ በ ገ ደ ሀ ወ ዘ ሐ ኀ ጠ የ ከ ለ መ ነ ሠ ዐ ፈ ጸ ፀ ቀ ረ ሰ ተ ጰ ፐ ዕርማት