ገብረመድህን ኃይሌን አሰልጣኝ አድርጎ የመረጠው መቐለ ከተማ በዝውውር መስኮቱ በስፋት እየተንቀሳቀሰ ይገኛል። ያሬድ ሀስንንም የክለቡ 5ኛ አዲስ ፈራሚ አድርጎ ወደ ቡድኑ ቀላቅሏል።
የቀድሞው የኢትዮጵያ ከ20 ዓመት በታች ብሔራዊ ቡድን አማካይ ከወልዲያ ያለፉት ሶስት የውድድር ዘመናት ቆይታ በኋላ በመልቀቅ የሰሜን ኢትዮጵያውን ክለብ በአንድ ዓመት ውል ተቀላቅሏል። የግራ እግር ተጫዋቹ ያሬድ ከአማካይነት በተጨማሪ በመስመር ተከላካይነት መጫወት የሚችል ተጫዋች ነው።
መቐለ እስካሁን አምስት ተጫዋቾችን ሲያስፈርም ከክለቡ ጋር የማይቀጥሉ ተጫዋቾችንም እየለየ ይገኛል። ሐብታሙ ተከስተ እና ጋቶች ፓኖም ወደ ሌሎች ክለቦች ሲያመሩ በውድድር ዓመቱ አጋማሽ ክለቡን ተቀላቅለው ብዙም ግልጋሎት ያልሰጡት ካርሎስ ዳምጠው፣ እያሱ ተስፋዬ እና ቶክ ጀምስ ከክለቡ ጋር የማይቀጥሉ ተጨዋቾች መሆናቸው ተገልጿል።
Share
Tweet
Post navigation
ጅማ አባጅፋር ዮሀንስ ሳህሌን አሰልጣኝ አድርጎ ሾሟል
“ጠንካራ ጎናችን ስብስባችን ነው” የባህር ዳር ከተማ አምበል ደረጄ መንግስቱ
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ተከላካይ ተማስፈረም ተስማምቷል September 11, 2024
ወሳኙን የባንክ እና ያንግ አፍሪካስ ጨዋታ የሚመሩ አልቢትሮች ታውቀዋል September 11, 2024
ጎፈሬ ከዩጋንዳው ክለብ ዩፒፒሲ ጋር ስምምነት ፈፀመ September 10, 2024
“በጨዋታው መፍትሄ ለማግኘት ትንሽ ሰዓት ወስዶብን ነበር። ግን መፍትሔ በመስጠት ጨዋታውን አሸንፈናል” September 10, 2024
ከሽንፈቱ በኋላ የዋልያዎቹ አለቃ ምን አሉ? September 10, 2024
የነብር እና የዋልያው ፍልሚያ በነብሮቹ አሸናፊነት ተጠናቋል September 9, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ተከላካይ ተማስፈረም ተስማምቷል
September 11, 2024
ዳንኤል መስፍን
ቻምፒየንስ ሊግ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ዜና
ወሳኙን የባንክ እና ያንግ አፍሪካስ ጨዋታ የሚመሩ አልቢትሮች ታውቀዋል
September 11, 2024
ሚካኤል ለገሠ
ዜና ጋዜጣዊ መግለጫ
ጎፈሬ ከዩጋንዳው ክለብ ዩፒፒሲ ጋር ስምምነት ፈፀመ
September 10, 2024
ሶከር ET
ዋልያዎቹ ጋዜጣዊ መግለጫ
“በጨዋታው መፍትሄ ለማግኘት ትንሽ ሰዓት ወስዶብን ነበር። ግን መፍትሔ በመስጠት ጨዋታውን አሸንፈናል”
September 10, 2024
ሚካኤል ለገሠ
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (42) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


እቲ ኣዝዩ ጥንታዊ ወሎዶ መንሳዕ ምንጩ ካብ ኢሽማዒል ወዲ ኣብራሃም እዩ። ኢሽማዒል ካብ ኣቡኡ ኣብራሃምን፡ ካብ ኣዲኡ ኣጋርን ብ1930 ቅድመ ልደት ክርስቶስ ተወሊዱ። መወከሲ (ኢንሳይት ቡክ Insight Book ገጽ 1225 ርአ።) እሽማዒል 12 ደቂ ነበርዎ። እቲ ሓደ ካብኦም ቀዳር ይበሃል። ”ቀዳር” ማለት ትርጕሙ ከደራይ ኩን ማለት እዩ። ቀዳር፡ (Kedar) (ምስ ዓበየ ንጉስ ኮይኑ 15 ወለዶ ፈረየ። መወከሲ (ቀዳማይ ዜና መዋእል ምዕራፍ 1. 29-31) እቲ መበል 15 ወለዶ ማልክ እዩ ። ማልክ ድማኒንቅሮሽ ወለደ፡ (Kurashy or kuraish or koreish) (ንምዃኑ ካምል ወዲ ኣሕፈሮም ካልኣይ ወዱ ስሙ ማልክ እዩ ነይሩ ስም ይመርሕ ይበሃል) ቅሮሽ፡ ማእለያ ዘይብሉ ዓሌታት ፈረየ ። ቅሮሽ ንሎኢ ወለደ፡ ሎኢ ንቃብ ወለደ፡ ቃብ ንካልብ፡ ወለደ፡ ካልብ ንቆሳይ ወለደ፡ (ቆሳይ ወይ ጎዛይ) ቆሳይ ዝፈረዮም ኣዝዮም ብዙሓት ስለ ዝዀኑ ናብ ዓብደመናፍ ንውረድ። (Abdemanaf)ዓብደመናፍ ንዓብደሸምስን ንሃሽምን ወለደ፡ ዓብደሸምስ ንሱፍያን ወለደ፡ ሱፍያን ንመዓውያ ወለደ፡ (Muaiyah I ) ቀዳማይ መዓውያ ብ602 ድሕሪ ልደት ክርስቶስ ኣብ መካ ሱዑዲ ዓረብያ ተወሊዱ። ካብ 661 -680 ዓ.ም. ብስም ሓደ ካብ ኣቦ ሓጎታቱ” ኡመያ” እተባህለ ሰርወ (ሰርዌ) መንግስቲ (dynasty) መስሪቱ ቀዳማይ መዓውያ ንጉሰ ነገስት ሰርወ (ሰርዌ) መንግስቲ ኡማያ ተባህለ። ርእሰ ኸተምኡ ካብ መካ ናብ ደማስቆስ (ሶርያ) ኣዛወረ። ንጉስ መዓውያ ካብ 661 – 680 ዓ.ም. ምስ ገዝኤ ብወርሒ ሚያዝያ (ምያዝያ) ወይ ግንቦት 680 ዓ.ም. ሞተ። ኣብ ክንድኡ ወዱ የዚድ ቀዳማይ ብ680 ዓ.ም ነገሰ። የዚድ ብ683 ዓ.ም. ምስ ተቐትለ ወዱ ብስም ዳግማዊ መዓውያ ነገሰ። ይኹን እምበር፡ ብ684 ዓ.ም. ብሕማም ሞተ (ገሊኦም ጸሓፍቲ ታሪኽ ምስ ነገሰ ድሕሪ፣ ኣርባዕተ መዓልቲ፡ ብሕማም ሞይቱ ይብሉ) እዚ ግን ጌጋ ምዃኑ፡ ብምንታይ ንርድኦ ብ683 ዓ.ም. ነጊሱስ ብ684 ዓ.ም ድማ፣ ብሕማም ሞተ። ብድሕሪኡ፣ ወዲ ሓው ኣቦኡ መርዋን ቀዳማይ ብ684 ዓ.ም ነጊሱ 60 ዓመት ምስ ገዝኤ ሞተ። ኣብ ክንድኡ ድማ፡ መርዋን ካልኣይ ብ744 ዓ.ም. ነገሰ። ንጉስ መርዋን ካልኣይ ኣብ 750 ዓ. ም. ደቂ ሓው ኣቦኡ ካብ ዓሌት ሃሽም ምስ ኣዕራብን ፋርስን (ናይ ሎሚ ኢራን) ኰይኖም ብውግእ ካብ ስልጣኑ (ንግስነቱ) ከም ዚግለፍ ገሮሞ። ብኡብኡ ሰርወ (ሰርዌ) መንግስት ኡማያ ብሰርወ መንግስት ሃሽማይት ተተክኤ። ሰርወ (ሰርዌ) መንግስቲ ኡማያ ወይስ መንግስቲ መዓውያ ቀዳማይ ን89 ዓመት ኣብ ስልጣን ምስ ጸንሔ ብ750 ዓ.ም. ኣኽተመ። መወከሲ (ዊኪፒድያ ሃሰስ በል) ሃሽማይት ንደቂ መዓውያን ዜድን ሃሃዲኖም ክቐትሉ ምስጀመሩ ዓሌት መዓውያን ዜድን (የዚድ) ካብ ሶርያን ዒራቕን ሱዑድን ናብ ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት ክሃድሙን ክስደዱን ጀመሩ። እቶም ንየመን ዝሃደሙ ገሊኦም ኣብኡ ክሕብኡ እንከለዉ፡ ገሊኦም ብባብኤል መንደብ ገሮም ቀይሕ ባሕሪ ሰጊሮም ናብ መሬት ኤርትራ ዓለቡ። መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ ታሪኽ ገጽ 148 – 149 ርአ።) (ከምኡውን ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረጋስ ኤርትራ ብዶ/ር ኣብርሃም ጳውሎስ ዝተጻሕፈ መጽሓፍ ታሪኽ ርአ።)
ድሕሪዚ፡ ካብ ዓሌት ማዓውያን የዚድን ዝመንጨዉ ኣብ ኢራቅ ብ639 ዓ.ም ዝተደኮነት ”ኩፋ“ እትባሃል ከተማ ዚቅመጡ ዝነበሩ ቑጽሮም ኣዝዩ ብዙሕ ከተማኦም ገዲፎም ሃደሙ። ሓደ ካብኣቶም፡ ሳልሞን (ሱለማን) ቢሃቅ ዚተባህለ (ዝተባህለ) ምስ ብዙሓት ሰዓብቱን 2 ደቁን ኣሕመድን ዓማርን ዚባህሉ ብ1258 ዓ.ም. ንሰንዓ (የመን) ኣተዉ። ኣብኡ ንብዙሕ ግዜ ምስጸንሑ ወዱ ኣሕመድ 3 ኣወዳት ወለደ፡ ንሳቶም ድማ፡ (1) መሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) (2) ኣዉሊይ (ኣወሊ) (3) ሙባረክን ኢዮም። መሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) ሓንቲ ጓል የመን ተመርዕዩ 3 ኣወዳት ወለደትሉ፣ ንሳቶም ድማ፡ (1) ባዋብ (2) ናስርን (3) መንሱርን ይባህሉ (ይባሃሉ) ነበሩ። መሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) ኣቦ ሓጎኡ ሳልሞን (ሱለማን) ቢሃቅን ኣቦኡ ወላዲኡ ኣሕመድ ሳልሞን ምስ ሞቱ፡ ምስ ክልተ ኣሕዋቱን ደቁን ብዙሓት ሰዓብቱን ብባብኤል መንደብ ቀይሕ ባሕሪ ሰጊሮም ኣብ መሬት ዘይላ ዚተባሃለ ናይ ዓፈር(ሶማሊያ) ብ1344 ዓ.ም. ዓለቡ። ቅድሚ ምስጋሩ ግን ምስ ሰበስልጣን ዓቅ-ሱም (ኣኽሱም) (ማይ ንጉስ) ማለት እዩ ጽቡቕ ርክብ መስሪቱ ጸኒሑ። ድሕሪ ቅሩብ እዋን ንመሬት ዘይላ ገዲፉ፡ ናብ ቡረ (ቡር) ዙላ መሬት ኤርትራ ኣተወ። አብ ቡረ (ቡር) ምስ ተቐመጠ ሓንቲ ጓል ሓዉ ኣቦኡ ዘመዱ ጓል የመን የእትዩ፡ 3 ኣወዳት ወለደትሉ፣ ንሳቶም ድማ፡ (1 )ኣሕመድ (ሓዞ) (2 )ዓብደላ ቅጽል ስሙ (ሱሩክሶ) ኣብ ሱርኽ እትባሃል ቦታ ኣውራጃ ኣከለ-ጉዛይ ስለ ዚተወልደ “ሱሩክሶ” ዚብል ቅጽል ስም ተወሃቦ (3) ዑመር (ቶርዓ ወይ ጠሮዓ) ወለደላ። ኣሕመድ “ሓዞ” ዚተባህለሉ ምኽንያት ስጋ ብጣዕሚ ይፈቱ ስለ ዚነበረ፡ “ሓዞ” ወይ ”ሓዝዋ” ኢሎሙዎ። ሓዞ ብቋንቋ ሳሆ ስጋ ማለት ኢዩ። መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ዚተጻሓፈ መጽሓፍ ታሪኽ ገጽ 32-34 ርአ።) እዚ ኣብ ላዕሊ ዚተጠቅሰ ኣብቲ “ዛንታ ኤርትራ “ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ ብፍልይ ዝበለ መልክዑ ተገሊጹ ኣሎ እምበር፡ እቲ ጸብጻብ ምስቲ ታሪኽ ማርዩን ማንሹን ብመሓመድ ዓሊ ራጂ ብቋንቋ ዓረብኛ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ ብጣዕሚ ይመሳሰል። መሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) ንሰለስተ ደቁ ኣብ ቡር (ቡሬ) ዙላ መሬት ኤርትራ ገዲፉ ምስ ብዙሓት ሰዓብቱ ንሰሜን ኤርትራ ተጓዓዘ። ኣብ ደቀምሓረ ዝምጃን (ድምበዛን) ዓዲ ተከለዛን ኣውራጃ ሓማሰን ምስ ሹም ዓሌት ባሪግሌ ሹም ደፈረ ተራኸበ። ባሪግሌ፡ ብቋንቋ ኣገውን ብሊንን ኣይትሕደጉኒ፡ ኣይትግደፉኒ፡ ማለት እዩ። መወከሲ (ብዶ/ር ኣብራሃም ጳውሎስ ዝተጻሓፈ ሰረት ታሪኽ ጥንታዊ ምድረ ባሕረጋስ ኤርትራ ገጽ 202 ርአ።) (ደምበዛን 17 ዓድታት እየን።) ሹም ደፈረ ንመሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) ኣዝዩ ፈተዎ እሞ፡ ዘውዲ እትበሃል ጓሉ ብ1348 ዓ.ም. ኣመርዓዎ። ወ/ሮ ዘውዲ ንመሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) 2 ኣወዳት ወለደትሉ፣ ንሳቶም ድማ፡ (1) ሙርሳልን (2) ሙራን ኢዮም። ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ኣዲኦም ህላዌኦም ስለዘስግኣ ኣስማቶም ክቅየር ኣለዎ ኢላ ንበዓል ቤታ ስለ ዝተወከሰት ኣቦኦም ተሳማሚዑ ንሙርሳል ማንሹ ኢሉዎ ንሙራ ድማ ፡ ማርዩ ኢሉዎ ። (ወ/ሮ ዘውዲ ምናልባት ገለ ካብ ዓሌት ሃሽማይት መጺኦም ከይሃስይዎም ሰጊኣ ትኸውን) ይኹን እምበር፡ ድሕሪ 10 ዓመት ኣቦኦም መሓመድ ኣረቢ (ዓረቢ) ነቶም ኣብ ዙላ (ቡሬ) ዝገደፎም ደቁ ክርኢንዙላ (ቡሬ) ምስ ተመልሰ ኣብኡ ብሕማም ሞተ። ኣዲኦም ወ/ሮ ዘውዲ ሹም ደፈረ ንማንሹን (መንሳዓይ) ንማርዩን (ማርያ) ትምህርቲ ክርስትና ክመሃሩ ምስ ሓተተት ትምህርቲ ክርስትና ተማሂሮም ኣኸስቲኖም መንሳዓይን ማርያን ተብህሉ። ማርያን ማንሹን (ማለት መንሳዓይን ማርያን) ኣቦኦም ዝመሃሮም ቋንቋ ዓረብኛ ኣጥፊኦም ቋንቋ ትግሪኛ ክዛረቡ ጀመሩ። ድሕሪ ቊሩብ እዋን ኣብ መንጎ ኣባት ነፍሲ ኣቦ ሓጎኦም ሹም ደፈረን ኣብ መንጐኦምን ዘይምርድዳእ ተላዕለ። ኣቦ ሓጎኦም ሹም ደፈረ ብጣዕሚ ይፈትዎም ስለ ዝነበረ፡ ምናልባት ድሕሪ ሞቱ ደቁ ማለት ኣኮታቶም ከይጻብእዎም ኢሉ ካብ ዝተፈላለያ 17 ዓሌታት 34 ሰባት መሪጹ ብ1368 ዓ.ም. ናብ ሀይገት(ሃይገት) ሰደዶም፡ መሬት ሀይገት (ሃይገት) ርስቶም ኪኸውን (ክኸውን) ባረኸሎም።ግዝኣት ሹም ደፈረ ካብ ድንባዛን ክሳብ ኣውራጃ ሳሕል ነበረ። መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 97 ርአ።) ከምኡውን ንኽልቲኦም ኣመርዓዎም። መወከሲ (ዛንታ ማርዩን ማንሹን ብመሓመድ ዓሊ ራጂ ብቋንቋ ዓረብኛ ዝተጻሓፈ መጽሓፍን ዛንታ ኤረትራን ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 97 ኣንቢብካ ኣገናዝብ) መንሳዓይ (ማንሹ) ጓል መን ከም ዚተመርዓወን እንተላይ ስማ ንግዜኡ ኣይረኸብናዮን። ነገር ግን ጓል ድምበዛን (ዓዲ ተከለዛን) ከይዀነት ኣይትተርፍን እያ ዚብል ግምት ኣሎና። ማርያ(ማርዩ) ግን ወ/ሮ እሌን ጓል ደርወይ ከም ዝተመርዓወ መሐመድ ዓሊ ራጂ ኣብቲ ብቋንቋ ዓረብኛ ዝጻሓፎ ዛንታ ማርዩን ማንሹን መጽሓፉ ሰኒድዎ ኣሎ። መንሳዓይን ማርያይን ኣብ ሀይገት(ሃይገት) ን15 ዓመት ብሓንሳብ ምስ ተቐመጡ ብ1383 ዓ. ም. ተፈላልዮም። ማርያይ (ማርዩ) ካብቶም ከሰንይዎም ዚተለኣኹ 34 ሰባት 17 ሒዙ ንእሮታ ኸደ። መንሰዓይ(ማንሹ) ድማኒ ምስ ኣዲኡ ዘውዲን ካብቶም ከሰንይዎም ዝመጹ ሰባት 17 ወሲዱ ኣብ ሀይገት(ሃይገት) ተረፈ። እዚ ኣብቲ ብመሐመድ ዓሊ ራጂ ብቋንቋ ዓረብኛ ዝተጻሓፈ ዛንታ ማርዩን ማንሹን ሰኒድዎ ይርከብ። ማርያይን መንሳዓይን ድሕሪ 43 ዓመት ምፍልላይ ኣብ ሓንቲ ዓመት ብ 1430 ዓ. ም. ሞይቶም። መወከሲ (መጽሓፍ መሓመድ ራጂ ዛንታ ማርዩን ማንሹንን ድግም ክልኤ መንሳዕን ብሮደኝ (ሮዲን) ገጽ 2 ርአ።) ሮዲን እታ ማርዩን መንሳዓይን ዝሞቱላ ዓመት ኣይጠቐሳን እምበር ብሓንቲ መዓልቲ፡ ከም ዝሞቱ ጠቒሲዎ ኣሎ። መንሳዓይ በዅሪ ወዱ ኣረቢ (ዓረቢ) ይባሃል ነይሩ፡፡ መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 37 ርአ።) ኣረቢ ብዙሓት ወለደ ግን ብሰንኪ ናይ ሓድሕድ ኵናት ዘርኦም ጠፍኤ ቀጠነ እውን። መወከሲ (ኣስማቶም ኣብ ድግም፡ ክልኤ፡ መንሳዕ፡ ብሮደኝ(ሮዲን) ዝተጽሓፈ መጽሓፍ ርአ።) ወዲ ወዱ ንኣረቢ (ዓረቢ) መሓሪ ዝተባህለ ግን ፈርዩ ሰሲኑ፡ ሰለስተ ኣወዳትን ሓንቲ ጓልን ወለደ፡ንሳቶም ድማ፡ (1)ለተዝጊን (2) ኣባዛዝጊን (3) ዑቕባዝጊን(4) ነዋዝጊን ይባሃሉ። ለተዝጊ ሓደ ብሊና (ካብ ዓሌት ቢሊን) ተመርዕያ ዓድ “ዕዋል” ዚባሃሉ ፈረየት። “ዕዋል” ብቋንቋ ትግሬ ተብዓታይ ውላድ ”እርወት“ ኣንስተይቲ ሓርማዝ ማለት እዩ። በዓል ቤታ ንለተዝጊ ዝወለደ ከንቲባ ኣፍርሖም ወዲ ባሕረጋስ (ባሕረነጋሲ) ቶምበሳ እዩ። ዓድ ዕዋል ኣብ ኣውራጃ ከረን ኣብ ሓዲሽ ዓዲ፣ ኣብ ወረዳታት ሓጋትን፣ ሐልሓልን፣ ምድሪ ብሊን ይርከቡ። መወከሲ (ታሪኽ ወለዶ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተስፋማርያም ገጽ 152 ርአ።)
ኣባዛዝጊ ድማ ፡ንቤት ኣበዛ ፈረየ። ዑቕባዝጊ ለተኺዳን ”ኣውዓለት” ዓንዱ በዓልቲ ደቂ ዓንዱ ተመርዕዩ ንኣብረሄን ሻሓቃንን ኣብገላይን ወለደላ። ኣብርሄ ንመንሳዕ ቤት ኣብረሄ ፈረየ። ሽሓቃን ንቤት ሻሕቃን ፈርየ። ኣብገላይ ድማ፡ ንቤት ኣብገላይ ፈረየ። ነዋዝጊ ግን ጻንታ ዀይኑ ሓድጊ ኣይገደፈን ። ለተኺዳን ቅጽል ስማ “ኣውዓለት” እዩ ነይሩ። ደቂ ዓንዱ ካብ ትግራይ ዝመጹ ክዀኑ እንከለዉ፡ ምስ 7 ዓንሰባ ዝቑጸሩ ሓያላት ዓሌት እዮም። ስም ኣደ አብርሄን ሻሓቃንን ኣብገላይን “ኣውዓለት” ካብቲ ዛንታ ማርዩን ማንሹን ብመሓመድ ዓሊ ራጂ ብቋንቋ ዓረብ ካብ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ ዝተረኽበ ክኸውን ኰሎ ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ዝተጻሕፈ መጽሓፍ ታሪኽ እውን፡ ገጽ 91 እንተደኣ ሪኢና ኣደ ኣብረሄን ሻሓቃንን ኣብገላይን ጓል ደቂ ዓንዱ ምዃናን ደቂ ዓንዱ ካብ ትግራይ፣ ዝመጹ ምኻኖም ይገልጽ። ስማን ስም ኣቦኣን ግን ኣይገልጽን እዩ። ከምኡ እውን ዶ/ር ኣብርሃም ጳውሎስ ኣብቲ ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረጋሲ ኤርትራ ኣብዚብል መጽሓፉ ኣብ ገጽ 160 እንተ ድኣ ሪኢና ደቂ ዓንዱ ካብ ትግራይ ከም ዚመጹ ኣስፊርዎ ኣሎ።
እስቲ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ መሓመድ ኣረቢ(ዓረቢ) ካብ የመን ንኤርትራ ዝተሳገሩ 2 ኣሕዋቱ ኣወሊን ሙባርክን ዝፈረይዎም፡ ዓሌታትና ንርአ። ኣወሊ ዝፈረዮም፡ ኣሸንብራ (ሰብ ምድር) ዝተባሃሉ ኣብ ቤት ጁክ ዝቅመጡ ምስ ዓሌት ዘርኣብሩኽ (ጀራብሩኽ) (ቤት ጁክ) ዝቁጸሩ ፈረየ። ሙባርክ ዝፈረዮም፡ ድማኒ፣ ኣብ ሓንቲ ምብራቅ ሱዳን እትርከብ ደሴትን ከምኡውን ”ምርጃን” እትባሃል ቁሸት ካብ ወድ መደኒ ደቡብ ምብራቕ እትርከብን ከምኡውን “እምሰቀጣ” እትባሃል ቁሸት ዝነብሩ ዓሌታት፡ ፈረየ። ኣቐድም ኣቢልና መሓመድ ኣረቢ(ዓረቢ) ኣብ የመን ዝወለዶም 3 ኣወዳት ማለት፡ (1) ባዋብን ( 2) ናስርን(3) መንሱርን ዝተባህሉ ዝፈረይዎም፡ ኣብ ደሴ (ወሎ) ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ (ዓዲግራት) ከምእተፋረዩ ኣብቲ ዛንታ ማርዩን ማንሹን ብቋንቋ ዓረብኛ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ መሐመድ ዓሊ ራጂ ተሰኒዱ ኣሎ። ከምኡውን ፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ዛንታ ኤርትራ ኣብ ዝብል መጽሓፉ ገጽ 58 እንተድኣ ሪኢና ደጊያት ስባጋዲሽ ፡ (ስባጋድስ) (ትርጕሙ ወረ ውግእ) በዓል ዓጋመ ኣውራጃ ዘርኢ መሓዊ (መዓውያ) ይብሎ። ዳጃዝማች ስባጋድስ ወዲ ሹም ወልዱ ሹም ዓጋመ ካብ 1818 ክሳብ 1831 ዓ.ም. ናይ ሙሉእ ትግራይን ሓማሰንን ጠቕላሊ ገዛኢ ነይሩ ይብል። እዚ ምስቲ መሓመድ ዓሊ ራጂ ዘርኢ ባዋብን ናስርን መንሱርን ኣብ ትግርይን ወሎን ኣለዉ ኢሉ ዝጻሓፎ ዝሳነ ይመስል። ይኹን እምበር ደግያት ስባጋዲስ ካብ ዓሌት ወረደ ምህረት ጅረተ ቀጭን ካብ ላስታ ንዓጋመ (ትግራይ) ዚመጹ ሙኻኖም ጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይ ኣብቲ መጽሓፉ ታሪኽ መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ ካብ ገጽ 86-88 ይሕብር።
እስቲ ሕጂ ትውልዲ መሓዊ (መዓውያ) ዘሎውወን ዓድታት፡ ትግራይን ኤርትራን ንርአ። ኣውራጃ ኣከለጉዛይ 8 ዓድታት።ንሳተን ድማ ፡ ሓዞ፣ ስሩኽሶ፣ ጦሮዓ፣ ወይ ቶርዓ (ቤት ስራሕን ቤት ቡስን) እንጋንኣ፣ ዓደግለ፣ እገላ ሓጺን፣ ሮብራ፣ ቀይሕ (ዓዲ ቀይሕ) እየን። ኣብ ኣውራጃ ሰራዬ 5 ዓድታት ኣለዋ ንሳተን ድማ፡ ጕንደት ዓይላ፣ ጠፋንፋስ፣ ሰማማዕ፣ ዓዲ ሹም ብርሃኑ፣ ትምዛእ፣ እየን። ኣብ ኣውራጃ ሓማሰን 2 ዓድታት ኣለዋ ንሳተን ድማ፡ ደቂ ሽሃይን፣ ላምዛን። ኣብ ኣውራጃ ሳሕል፡ ክልቴ ዓድታት ኣለዋ ንሳተን ድማ፡ ዓድ ዓምዳይ፣ (ሓዞ) ዓድ ገሃድ፣ (እገላ ሓጺን)። ኣብ ትግራይ ኣርባዕተ ዓድታት ኣለዋ ንሳተን ድማ፡ ሓዞ፣ ስሩኽሶ፣ ስመ፣ ሓነኸ። ኣብ ጂቡቲ ሓንቲ ዓዲ ሓሶባ። ኣብ ኣውራጃ ደንከል ሓንቲ ዓዲ ሓሶባ (ሓሶባ ጂቡቲን ሓሶባ ደንከልን ) ኣብ ኣውራጃ ከረን ድማ፡ ሰለስተ ዓሌታት ማርያን መንሳዕን ኣሸንብራ (ኣሸናብራ) ኣለዋ። መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 29 ርአ።) (ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረጋስ ኤርትራ ብዶ/ር ኣብራሃም ጳውሎስ ገጽ 146 ርአ።) (መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ ብጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይ ዝተጻሓፈ መጽሓፍን ታሪኽ ደቂ ኣባት ህዝብታት ኤርትራ ኣልበርቶ ፓለራ ዝተጻሓፈ መጽሓፍን ተወከስ) ሕጂ ካብዚ ቀጺልና መበቆል ዛውል ደቂ ሀይገት (ሃይገት) መንሳዕ ንርአ። ዛውል 2 ኣሕዋት ኢዮም። ዝዋቦን ዛውልን። እታ ዛውል ትብል ካብታ “ዜቡል” እትብል ስም ናይ ቦታ ኣብ ዓዲ ከበሳ ከም ዝመንጨወት ይንገር። መወከሲ (ታሪኽ ወለዶ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተ/ማሪያም ዝተጻሓፈ ገጽ 390 ርአ።) ዛውል ካብታ (ዜቡል) እትብል ናይ እብራይስጢ ስም ወዲ ከይወጸት ኣይትተርፍን እያ። ትርጕሙ ድማ፣ ምጽውዋርን፡ ልዕል ብርኽ ዚበለ ማለት እዩ። መወከሲ (መጽሓፍ መሳፍንቲ ምዕራፍ 9.29-31 ርአ።) ዛውል መበቆሎም ካብ ነገደ ዮሴፍ ወዲ ያዕቆብ ኢዩ ይባሃል። ካብቶም ኣዝዮም ብዙሓት ኣቦ ሓጎታቶም ኣዚና ንታሕቲ ወሪድና ንርአ። ናይ ቀረባ ኣባ ሓጎኦም ደጊያት ክፍለ ወይ ክፍለዋህድ እዩ። ክፍለ 22 ወለዶ ፈረየ። ሕጽር ብዝበለ ኣብ ድምበዛን (ዓዲ ተከለዛን) ዘለዉ ትውልዲ ደጊያት ክፍለዋህድ፡ ደቂ ዓንደሓርያት ወዲ ዘወልደማርያም ዝፈረዮም፡ “ገዛ ጎቦ ቤት ዛውል” ተባሂሎም ይጽውዑ። ካብ ዓዲ ተከለዛን ንወረዳ ሐልሓል ኣውራጃ ከረን ዝወረዱ ዛውለቶት ዓዲ ጉጀር ይባሃሉ። ዛውለቶት ደቂ ሀይገት (ሃይገት) መንሳዕ ኣብ ወረዳ ሓጋት ኣውራጃ ከረንን ኣብ ኣውራጃ ባርካን ዘለዉ ዛናን ፋናን ዝፈረይዎም፡ ኢዮም። ንፋናን ዛናን ዝወለደ በርደግ ወዲ ሓውያ ወዲ ዘርኣጽዮን ወዲ ደጊያት ክፍለዋህድ ኢዩ። ዘርኢ ፋናን ዛናን ምስቶም ዘርኢ ጉጃር ኣብ ወረዳ ሐልሓል ኣውራጃ ከረን ምስ ማርያ ቀያሕን ማርያ ጸሊምን ኣለዉ። መወከሲ (መሰረት ዓሌት ህዝቢ መረብ ምላሽ ብጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይን ካብ ገጽ 98 -100 ርአ ።) ታሪኽ ወለዶ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተ/ማሪያም ገጽ 406 ርአ።) ኣሕዋት ዛውል ደቂ ሀይገት (ሃይገት) ኣብ ኩለን ኣውራጃታት ኤርትራን ትግራይን ኣለዉ። ንኣብነት ኣብ ኣውራጃ ሓማሰን ሰሜን ካርነሽም ዓዲ ጽዮን ኣብ ደቡብ ካርነሽም ምድሪ ዛውል ምድሪ ጽዮን፣ ደፈረ ደቂ ዮሰፍ ዛውል ኢዮም ። ኣብ ዓዲ ከልከልቲ፣ ወኪ፣ ዓዲ ሻኻ፣ ዓዲ ሰራዋት፣ ኣድግና፣ ዓዲቀ ገነት፣ ወኪ-ዱባ፣ ሽማንጉስ፣ ኣብ ዙላ፣ ቡሪ፣ ኣብ ምለዛናይ፣ ጥቃ ዓዲ ንኣምን፣ ወዘተ. ፋሕ ኢሎም ብዙሓት ዛውሎቶት ይርከቡ ። መወከሲ (ታሪኽ ወለዶ ሕዝቢ ኤርትራ ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተስፋማርያም ገጽ 401-409 ርአ።) ኣብ ብዙሓት ወረዳታት ኣውራጃ ሰራዬ እውን ኣለዉ፡ ንኣብነት ኲዶ ፈላሲ፣ ዓዲ ኢታይ፣ ተራ እምኒ፣ ታኺታ፣ በልሰይ፣ ቆሓይን ። ብፍላይ ዓዲ ጀይኑን ዓዲ ሰለሙን ዝተባህሉ ኸኣ ኣብ ሰለባ ወረዳ ዔላበርዕድ ኣውራጃ ከረን ኣለዉ። ዛውል ኣዚዮም ብዙሓትን ብርቱዓትን ዓሌት እዮም። ልክዕ ከምቲ ናይ ብን -ዓምር “ናታብ” ከም ናይ ማርያ” ሹም” ከም ናይ መንሳዕ “ከንተባይ” ከምዚበሃል ኩሉ ኣብ ዓሌት ቀዳሞት ዛውለቶት እውን እቲ ሹም ” ዋግ-ሹም” እዩ ዚባሃል ነይሩ። እቶም ገባር ድማኒ “ደቂ ዋግ-ሹም ወይ ደቂ መኰነን” ይባሃሃሉ ነሮም። ምልስ ኢልና እስቲ፣ ዛንታ ኣባ ሓጐኦም ደጊያት ክፍለዋህድ ንርኤ። ደጊያት ክፍለዋህድ ርእሰ ኸተሙኡ መብዛሕትኡ ግዜ ድባርዋ እያ ነራ። ኣሕዋቱ ባሕረጋሳት ነሮም። ንሳቶም፡ ድማ ባሕረጋስ እመሓስላሴን ባሕረጋስ፡ ኣብራሃምን ይባህሉ ። መንበር ግዝኣቶም ዝነበሮ ቦታ ዙላ ነበረ። ባሕረጋሲ (ባሕረነጋሲ) “ኣገረ-ገዥ”(Governor) ማለት፡ እዩ። (በቲ እዋን እቲ ባሕረነጋስ ዚባሃላ ዚነበራ ኣውራጃታት ሰራዬን ሓማሰንን እየን፡ ርእሰ ኸተመኤን ድማ ድባርዋ ነበረት።) ሰለስቲኦም ኣሕዋት ግዝኣቶም ክከላኸሉ ኣብ መሬት መትሕት (መታሕት) ብሸነኽ ሱዳን ምስ ዝመጸ ባዕዳዊ ወራሪ ኵናት ገጢሞም ደጊያት ክፍለዋህድን ባሕረጋስ እምሃስላሴን ኣብኡ፡ ተሰውኡ። ይኹን እምበር ሓዎም ባሕረጋስ ኣብራሃም ከምብሓዲሽ ሰራዊት ኣኽቲቱ ንጸላእቱ ደምሲሱ ደም ኣሕዋቱ ኣደቀሰ። መወከሲ (መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ ብጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይ ገጽ፡ 98- 100፡ ርአ።) ዛውሎቶት መቐረት መሬትን ተወጋእትን ሃደንትን ሰብ ኣፍራስን ስለ ዚነበሩ (ዝነበሩ) ኸምዚ ተበሂሉ ይድረፈሎም ነሩ። “ዛውለይ ዛውለይ ኣብቲ ሸኻ ምሳኻ መዓለይ”
ዛውለይ ዛውለይ በዓል ፈረሰ ሕለብ ሕረሰ
ዛውለይ ዛውለይ ንሰማይ ዝበጽሕ ጐተናኻ ሽደን ኣንበሳ ሓዘለይ በጃኻ” (እታ ህብብቲ ናይ ባህሊ ደራፊት ነፍስሄር ጸሃይቱ በራኺ ነዚታት ኵሉ ግዜ ትቃንዮ ነራ እያ)
ኣብ ቤት ሻሓቃን ማሕረስ ዝጅመረሉ ዕለት ዛውለታይ እዩ ዝጅምሮ ነሩ። ኣብ ቤት ኣብረሄ ድማኒ፡ ካብ ቤት ኣባዛ ሓደ ሰብኣይ ሰኑይ ወይ ረቡዕ ማሕረስ ይጅምር ከምኡ’ውን ሓደ ካብቶም ብሩኻት ካብ ዓድ፡ ደሲት ዘርኢ ከንተባይ ደሲት ማሕረስ ክጅምሩ ይሕተቱ ነይሮም። ኣብ ቤት ኣብረሄ እቲ ዝበዝሔ መሬት ናይ ቤት ኣበዛ እዩ ነሩ። መወከሲ (ፓብሊከሽን ኦፍ ዘ ፕሪንስተን ኤክስፐዲሽን ቱ ኣብሲንያ ብ ኤኖ ሊትማንን ኸምኡውን ንመዘከርታ ናፋዕ ወድ ዕትማን ዝተጻሓፈ መጽሓፍ ገጽ 95 ርአ።) እስከ ሕጂ እውን ወለዶ ተስፎይ ደቂ ሀይገት (ሃይገት) መንሳዕ መበቆል ዓሌት ነገደ ሌዊ ንርኤ። ደቂ ሌዊ ናብ መሬት ሓበሻ ላስታ ዝሰገርሉ ምኽንያትን ዘመንን ፍሉጥ ኣይኮነን። ካብኡ ድማኒ ገለ ኻብኦም ኣብ ከበሳታት ኤርትራን ትግራይን ብብዝሒ ሰፈሩ። ንኣብነት ኣብ ኣውራጃ ሓማሰን ኣብ ወረዳታት ካርነሽም ገረሚ፡ እትባሃል ዓዲ ግሩም ዝተባሃለ ዝፈረዮም፡ ኸምኡውን ደቂ የውሃንስ ላሓዊ (ለሃዊ) ዝፈረዮም፣ ኣብ ትግራይን ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ኣውራጃ ሓማሴንን ኣብ ዔላበርዕድ ወረዳ ኣውራጃ ከረንን ኣብትሕቲ ደብረሲና መዓልዲ ቀይሕ ዚባሃል ዚነበረ ቦታ ዚነበሩ ደሓር ብመውስቦ ምስ ማንሳዕ ዝተሓዋወሱን ኣብ ጸዓዘጋ (ኣውራጃ ሓማሰን) ድማኒ ገዛ ላቔን ዓሰነሞ ዚባሃሉ ኣለዉ። ኸምኡውን ዓዛርያ (ኣዛርያ) እቲ ካህን ዚነበረ ዝፈረዮም፡ ጨንሓረ ዝስሞም ወይ ጽዮን ሓረዮ ድሕሪ ግዜ ምንዋሕ ናብ ጨንሓረ ተቐየረ። ቐሺ ሃብተጊዮርጊስ ዝፈረዮም፡ ኣብ ማእከል ሰገነይቲ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ኣለዉ። ኣብ ደቂ ኣከለ ድብድብ ዝተባሃለ ዓዲ ሽመዛና እውን ኣለዉ። መወከሲ (ብዛዕባ ስም ካህን ዓዛርያ 1ይ፡ ነገስት፡ ምዕራፍ፡ 4-2 ርአ) ከምኡውን መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ ብጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ምዕራፍ 42፡ ካብ ገጽ፡ 72 -76 ተመልከት) (ዓዛርያ ስም ክኸውን ከሎ እብራይስጢ እዩ። ትርጕሙ ድማኒ ” እግዚኣብሄር፡ ሓገዘ” ማለት እዩ ይበሃል። ወለዶ ተስፎይ ደቂ ሀይገት(ሃይገት) ከመይ ገሮም ንሀይገት(ሃይገት) መጹ? 3 ኣሕዋት ጠቅራይ፣ ባርገለይ፣ (ባርግለ)፣ ዎ ኳዜናይ፡ ካብ ነገደ ሌዊ ዝመንጨዉ ካብ ካባሳ ወሪዶም ኣብ መሬት ማንሳዕ ገድገድ እተባህለ ቦታ ሰፈሩ። ድሕሪ ብዙሕ ግዜ (ጊዜ) ባርገለይን (ባርግሌ) ኳዜናይ ንከበሳ ደየቡ። ጣቅራይ (ጠቀር) ግን ርእሰ ኸተምኡ ኣብ ዕንክለት ጨጋ ገሩ በዝሔን ሃብተመን። ይኹን እምበር፡ ደቂ ሰሓርትን እገላን ካብ ካበሳ ወሪዶም ዘመትዎም ብዙሕ ሰብ እውን ቀተሉሎም። እቶም ዝተረፉ ግን ንግዓዝ ወይስ ኮፍ ንበል? ኣብ ዝብል መሪር ክትዕ ኣትዮም ኣብ ሓዲኡ ክዓልቡ ስለዘይከኣሉ ተስፎይ ዚተባህለ “ክል፡ ቤት፡ ኣድጋ፡ እትላ፡ ማርሓ፡ እላ፡ ቲጊስ” ኢልዎም። ነፍስ ወከፍ ቤት ኣድጋ ኣብ ዝመርሓ ቦታ ትኺድ ቤሎም። ሽዑ ነፍሲ ወከፍ ቤት ኣእሰር፡ ኣድጋ ፈትለኽ በለት። ገሊኦም ንሓባብ ገሊኦም ናብ ዛውል (መንሳዕ) ገሊኦም ንጦሮዓ (ቶርዓ) ኣከለጉዛይ ኣምርሑ። ተስፎይ ናብ መሬት ዛውል (መንሳዕ፡ ቤት፡ ሸሓቀን) ኣብ እንድርታይ ደየበ። ኣብ እንድርታይ ካብ ሰብ (ዓሌት) ኣደገ ቤተሰባ ዝጠፍኤ ሰበይቲ ምስ ኣጣላ ጸኒሓቶ። ተስፎይ ጋሻኣ ኾይኑ ድሕሪ ምጽናሕ ተመርዓዋ፡፡ ዑቕባጮን እተባህለ ወዲ ወለደላ። ዑቕባጮን ዓቕሚ ኣዳም ምስ በጽሔ ኣቦኡ ተስፎይ ናብ ረአስ ድጌ ዛውል እምባ-ዛውል ከይዱ ዛውለተይቲ ጓል ኣምጺኡ ኣመርዓዎ። ጠኒሳ ክትሓርስ እንዳ ኣቦኣ ከይዳ ድሕሪ ሓደ ወርሒ ወዲ ወለደት። ስሙ እውን ገብረስላሴ ሰመይዎ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ኣርባዓ መዓልቲ ቅድሚ ናብ እንዳ ሓሙኣ ምምላሳ ስድራኣ እኽልን ከብትን ምስ ሃብዋ ተሓሲማቶ።” ኣቦኣ እንታይ እሞ ባህ ይብለኪ” ምስ በላ” ግራውቲ ደብር ጸብር ንእንድርታይ ገጹ ዝርኢ ክፋል ሩባ ኖረት ምስ በለቶ “ሕድት ሸነሃኪ” ንእሽትለይ ነገር ሓቲትኪ ኢሉ መረቐላ። ንእንዳሓሙኣ ድማ ተመልሰት። ተስፎይ ዝፈረዮም ዑቕባጨን – ገብረስላሴ – ዑቕባጨን – ዑቕባ – ክርስቶስ – ዮሓንስ – ገብረክርስቶስ ፡ ተስፎይ ዑቕባስላሴ – ዑቕባክርስቶስ፡ ዑቕባጨን – ዮሓንስ፡ ዓይቡ – ሕድሪ – ማሪያም፡ መሓመድ – ዑቕባጨን 4ይ፡ ተስፎይ 3ይ ፡ ዮሓንስ ካልኣይ ዛይድ (ጢሞቴዎስ) ዮናታን – ተስፎይ 4ይ ወለደ። መወከሲ( ድግም ክልኤ መንሳዕ ገጽ 87 ርኤ)።ተስፎይ ኣዝዩ ለጋስ እንተ መርቐ ዘብጽሕ እንተ ጸለየ ዝስማዕ ከም ዚነበረ መጽሓፍ ድግም ክልኤ መንሳዕን ኣብ ገጽ 86 ከምኡ እውን መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ ብጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይ ገጽ 96 ተመልከት። ደቂ ሌዊ ኣብ ላስታን ትግራይን ኤርትራን ዚነበሩን ዚነብሩ ዘለዉን ኵሎም ኣቅሽሽቲ ኢዮም ። እስከ ሕጂውን ወለዶ ዜን ደቂ ሀይገት(ሃይገት) መንሳዕ ንርአ። ዜን ትውልዶም ካብ ዓሳውርታ፡ እዩ። ካብ ዑመር ዓሳዑር ኣቦ ዓሳውርታ፡ ኢቲ መበል 17 ወይ 18 ወለዶ ዝዀነ ታልክ (ተኽለሰማዕቲ) ወዲ ዓሊገፍቶ ንዜናገብረኤልን፣ ንዓንደኣብን፣ ንሰመረኣብን ወለደ። ዜናገብረኤል (ጃናይ) ካብታ ሓማሰነተይቲ ሰበይቱ ንድቕሎይን፣ ንግብሮይን፣ንግሮይን ወለደ። ድቕሎይ ዝፈረዮም፡ ኣብ ዓዜን፣ ኣብ ሀይገት (ሃይገት) መንሳዕ ኣግዓሮ ኣለው። ደቂ ድቕሎይ ቀደም ዘመን “ደቂ ሓጸይ” ይባሃሉ ነሮም። ግብሮይ ዝፈረዮም ፡ ኣብ ኣውራጃ ሓማሰን ኣብ እምባደርሆን ዓዲ ዜንን ደፈረን ይርከቡ። ንግሮይ ዝፈረዮም፡ ገዛ ዜን እተባህሉ (እተባሃሉ) ኣብ እምባደርሆን ደቀምሓረ ድምበዛንን ከምኡ’ውን ካብዚኣቶም ቅድም ዝተፈለዩ ኣብ ዓዲ ኣቡን (ትግራይ) ዓድዋ ኣለዉ። ከምኡውን ካልኦት ዜን ወይ ዜናገብርኤል (ጃናይ) ካብታ ኣስላመይቲ ጓል ሳሕል ሰበይቱ ዝፈርዮም፡ ኣብ ስሔ ዐድ ትማርያም ኣብ መሬት ኣውራጃ ሳሕል ኣለዉ። ኣሕዋቱ ዓንደኣብን ተኽለኣብን ዝፈረይዎም፡ ድማ፡ ኣብ ተራእምኒ ኣለዉ። ሓዉ (ሓው ንዜና) ሰመረኣብ ዝፈረዮም ኣብ ወረዳ ኣፈልባ ኣብ ኣውራጃ ሰራዬ ኣለው። ዓሳውርታ፡ ኣስላምን ክርስትያንን ኢዮም። ቋንቋኦም ድማኒ፡ ሳሆ እዩ። ኣሕዋት ዜን፡ ገዛ ኣስመዔ (4ተ ኣስመራ) ዓሳውርታ ኢዮም። መወከሲ (መጽሓፍ ታሪኽ ወለዶ ሕዝቢ ኤርትራ ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተስፋማርያም ገጽ 144 መጽሓፍ ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውረሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 60 ረአ። (ደጅኣዝማች ሓረጎት ኣባይ እምነቱ ካብ 1963 -1974 ከንቲባ ኣስመራ ዚነበሩ ካብ ገዛ ኣስመዔ ኢዮም። ንከተማ ኣስማራ ብጽረታን ጽባቐኣን ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዝነበራ ከተማታት ብልጽቲ ከምትኸውን ዝገበሩ ትጉህ ከንቲባ ነሮም። እዚ ግን ኣብቲ ላዕሊ ዝተጠቅሱ መጻሕፍቲ ኣይተረቝሐን፡ ናትና ርእይቶ እዩ።
መደምደምታ
ሀይገት (ሃይገት) ውርይቲ ዝዀነትሉ ምኽንያት ኣቀማምጣ መሬታን ልምላሜኣን በሪኽን ዕሙርን ጐቦታታን ኣእዋማን ዱር ኣራዊታን ጠስማን መዓራን እኽላን እዩ። ነዚ እውን፡ ሓደ መርትዖ ኣለና። ጣሊያን ካብ 1890 – 1895፡ ዓ.ም. ኣብዛካይድዎ መጽናዕቲ ሀይገት (ሃይገት) ብኣየራን ሃብታን መሬታን ኣዚያ ምችእቲ ኰይና ስለዝረኸብዋ ገለብ ርእሰ ከተማኣ ዀይና 500 ጣልያን ሓረስቶት ካብ ኣውራጃ ሮማኛ (ናይ ዓዲ ጥልያን) ኣምጺኦም ኣብ ሀይገት (ሃይገት) መሬት መንሳዕ ከስፍርዎም ተመዲቡ ነይሩ። መወከሲ (ዛንታ ኤርትራ ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ ገጽ 189 ርአ።) ብወርሒ ታሕሳስ 16, 1897 ፈርዲናንዶ ማርቲኒ ቀዳማይ ሲቪል ኣመሓዳሪ ኤርትራ ዀይኑ ዝተሾመ ገለብ ንምብጻሕ መዲቡ ከምዝነበረን በቲ እዋን እቲ ንከንተባይ ተስፋሚካኤል ወድ ኣፍታይ መንሳዕ ቤት ኣብረሄታይ እውን ተነጊርዎም ከምዝነበረ ዝተሰነደ ሓበሬታ ኣሎ። ብ1908 ኣደልፍ ኮልመዲን ገለብ ኣብዝበጽሓሉ እዋን ንኣመሓዳሪ ማርቲኒ ህያብ ተባሂሉ ተመሪጹ ዝነበረ ምራኽ ክንዲ ገለ ዝኸውን ብዕራይ ስለ ዝኣኸለ ከንተባይ ተስፋሚካኤል ንኮልመዲን ሂብዎ። ኮልመዲን ድማኒ ንምስዮን (ንሮዲን) ሂብዎ። ማርቲኒ (ኣመሓዳሪ ማርቲኒ) ንገለብ ዘይመጸሉ ምኽንያት ብወርሒ መጋቢት 1907 ካብ ሓላፍነቱ ብገዛእ ፍቓዱ ስለዝተሰናበተ ንዓዱ፡ ንኢጣሊያ ተመልሰ።
መወከሲ (ብእዝራ ገ/መድህንን ብካሪል ጃኦኣን ሉንድስትሮምን ዝተጻሓፈ “ከኒሻ “ ዘርእስቱ መጽሓፍ ገጽ፡ 444 ኸምኡውን “ኢጣሊያዊ መግዛእቲ ኣብ ኤርትራ” ብዘምህረት፡ ዮውሃንስ ገጽ 179 – 181 ርአ።) ንሀይገት (ሃይገት) ዘበላን ውርይቲ ክትኸውን ዝገበራ እንተላይ ሕዝባ እዩ። ገሊኡ ካብ ዓዲ ዐረብ፣ ገሊኡ ካብ ኣስራኤል፣ገሊኡ ካብ ካባሳታት ኤርትራ፣ መጺኡስ ብመስውቦ ተሓናፉጹ ኬብቕዕ ዝተፈላለየ ሞያን ፍልጠትን ዕምቆትን ጥበብን ኢደ-ጥበብን ሒዙ ስለዝመጸ እዚ ኵሉ ተደሚሩ ሀይገት(ሃይገት) ፍርህትን ግንንትን ህብብትን ከም እትኸውን ገበራ። ሀይገት(ሃይገት) ብሃጸይ እስክንድር ናይ ሓበሻን ሃጸይ እያሱን ሃጸይ ፋሲልን ሃጸይ ቴድሮስን ክሳብ ሃጸይ ዮውሃንስ ኣፍልጦ ነርዋ። ህዝቢ ሀይገት (ሃይገት)ናይ ገዛእ ርእሱ ሰርወ (ሰርዌ) መንግስቲ ኣይንበሮ ድኣ እምበር፡ ናይ ባዕልኻ ርእሰ ምምሕዳር (ሪጂናል ኦቶኖሚ) ነርዎ እዩ። ህዝባ ኣዝዩ ቀናእ ንመሬቱን ንክልሉን ተዋጋኣይን ከም ዚነበረ (ዝነበረ) እኒ በዓል ኣልቤርቶ ፖለራን ካልኦት ናይ ታሪኽ ጸሓፍቲ ሰኒዶሞ ኣለዉ።
ወይዘሮ “ኣውዕለት”
ወይዘሮ ለተኺዳን ዓንዱ “ኣውዓለት” ዝብል ቅጽል ስም ዚተወሃባ (ዝተወሃባ) መዓልቲ መርዓኣ ምስ ሓለፈ ኣብታ ንሀይገት (ሃይገት) ማንሳዕ ዝብገሱላ ድሮ ለይቲ ደቂ ዓዳ ኣብ መንገዲ(መገዲ) ኣድብዮም ምስቶም ወራድ መርዓን መርዓውን ተባኢሶም ኪዝርፍዋ ውዲት ከም ዝኣለሙ ስለ ዝፈለጠት መርዓውን ወራድ መርዓን ደቂ ማንሳዕ ዝብገሱላ ሰዓትን መንገዲን ንኽቕይሩ ነጊራቶም። ዝብገሱላ ሰዓትን መንገዲን ቀይሮም ብሰላም ንሀይገት (ሃይገት) ምስ ኣተዉ ካብ ሕማቕ ነገር ስለ ዘውዓለቶም “ኣውዓለት” ዚብል ቕጽል ስም ሂቦማ። ካልእ ቅጽል ስም ድማ፣ “ቲነጎ” ወይ “ኢቲነጋ “ዚብል ስም ረኺብና፣ ይኹን እምበር፡ “ቲነጎ” ( ኢቲነጋ) ስም ናይ ኣመት (ሰራሓተኛ) ኣውዓለት ከም ዚዀነ ኣብዘን ዝሓለፋ መዓልታት ሰሚዕና ኣሎና። መቃብር ዓባይና ኣውዓለት ኣብ ዕጨት ወድ ቅዜናይ ኣብ ጮመራት መሬት ማንሳዕ ቤት ኣብረሄ ይርከብ።
ትርጕም ቃላትን ኣስማት ቦታታትን።
እሮታ ማለት ኣብ ልዕሊ ቀምበይበይ ዝብል ማይ ማለት እዩ (standing water) (እሮታ መሬት ማርያ እዩ። ቅድሚኡ ግን መሬት “ ነወ – ቀይሕ” ናይ ዝበሃሉ ዓሌት እዩ ነይሩ። (እሮታ ኣብ ኣውራጃ ከረን ወረዳ ሐልሓል እዩ ዚርከብ)
ቅሮሽ ብቋንቋ ትግሬ ዓብይ ሓርገጽ ማለት እዩ፡፡ ብቋንቋ ዓረብ (classical Arabic)ድማ፡ ኣዝዩ ገዚፍ ዓሳ
ማለት እዩ።
ባርግሌ (ባርግለይ) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ኣይትግደፍኒ፡ ኣይትሕደግኒ፡ ማለት እዩ።
ካርነሽም ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ስም ሰርና ወይ ስም ሰጊርና ማለት እዩ።
ዝምጃን (ድምበዛን ድምበዳን) ብቋንቃ ኣገው/ብሊንን ሓው ዘይብላ ሓው ዘይብሉ ማለት እዩ።
በለዳ (በለዛ) በለድ ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ንበር ዓዲ ግበር ማለት እዩ፡
ዃዘን (ዃዜናይ) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ምፍዳይ ዕዳ ማለት እዩ።
ዱላ (ዙላ) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ጠፋኢ ዝጠፍኤ ዝጠፍኡ ኣብኡ ዝጠፍኤ ማለት እዩ።
ሱዳን (ሶዳን) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ሓው እንከለዎ ማለት እዩ።
ኣከለ – ጉዳይ ብቋንቋ ኣገው/ብሊን እስከ ኣተንስኣኒ ማለት እዩ። (ኣከለጉዛይ)
ስባጋዲስ (ስባጋዲሽ) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ውግእ ወረ ውግእ ማለት እዩ።
እንደርታይ ብቋንቋ ኣገዉ/ብሊን ኣብቲ እተዉ ወይ ዝድረሩ ኣትዮም’ዶ ማለት እዩ፡፡
ፋሲል ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ቆራጺ ማለት እዩ፡፡
ከረን ብቋንቋ ኣገው/ብሊን እምኒ ማለት እዩ።
ሊባን ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ኣብ ትሕቲ ጎቦ ዘሎ ዓዲ ወይ ካብ ጎቦ ዚወረዱ ሰባት ወይ ዚወርዱ ዘለዉ ሰባት
ማለት እዩ።
ሰራዬ ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ተኸደኑ ልበሱ ተዳለዉ ዕጠቑ ኢሉ ኣዚዙ ማለት እዩ።
ሐልሓል ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ወተግ ናይ ወዲ ሰብ ምውጻእ ጎቦ ማለት እዩ።
ኣኽሱም (ዓቑ- ሲም) ብቋንቋ ኣገው/ብሊን ማይ ሹም ማይ ከንቲባ ማለት እዩ። መወከሲ (ሰረት ታሪኽ
ጥንታዊት ምድረ ባሕረጋስ ብደክቶር ኣብራሃም ጳውሎስ ካብ ገጽ 185 – 204 ተመልከት)
ሀይገት (ሃይገት) ካብቲ “ሃግት” ዚብል (ዝብል) ቃል ቋንቋ ትግሬ እዩ ዝወጸ ዚብሉ (ዝብሉ)ኣለዉ። ይኹን እምበር ካብቲ “ሓጊገት” ዚብል ቃል ከም ዚወጸ ናፋዕን ሊትማንን ሰኒዶሞ ኣለዉ።
ሙርሳል (ማንሹ) መልእክተኛ ነብዪ ኣምባሰደር ማለት እዩ። ሙራ ድማኒ መሪር ማለት እዩ። መዓውያ ሽደን ወኻርያ ማለት እዩ። የዚድ (ዜድ) ዝያዳ ዛይድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዜን (ዓዜን) ካብቲ “ዓዛን” ዚብል ናይ እብራይስጢ (ዕብራይስጢ) ቃል ዝወጸ ይመስል። ትርጕሙ ሓያል ማለት እዩ። ብርግጽ ዜናይ ኣዝዩ ሓያል ከም ዝነበረ ድግም፡ ክልኤ፡ መንሳዕ፡ ርአ። ንዓዛን> (ዘሁልቕ ምዕራፍ 34 ካብ ፍቅዲ (ሕጡብ) 26 ክሳዕ 29 ኣብቲ ናይ ቋንቋ ትግርኛ ሕታም ርአ።) ከም መወከሲ ዝተጠቐምናሉ ፡ መጻሕፍቲ >ታሪኽ ደቂባት (ደቂ ኣባት)> ብጋቨርናቶረ ኣልበርቶ ፓለራ። ድግም ክልኤ ማንሳዕ >ብቀሺ ሮደኝ (ሮዲን)። ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረጋስ ኤርትራ >ብደክቶር ኣብራሃም ጳውሎስ ። ጥንታዊ ጽሑፋት እብራይስጢ (ዕብራይስጢ)። ዊኪፒድያ። ዛንታ ኤርትራ> ብፊትኣውራሪ ሚካኤል ሐሳማ። ታሪኽ ማርዩን ማንሹን >ብመሐመድ ዓሊ ራጂ ብቋንቋ ዓረብኛ ዝተጻሓፈ። ታሪኽ ወለዶ ሕዝቢ (ህዝቢ) ኤርትራ > ብመሪጌታ ብርሃነመስቀል ተሰፋማርያም። ብሉይ ኪዳን ወይ ናይ እብራይስጢ ጽሑፋት። ኢጣልያዊ መግዛእቲ ኣብ ኤርትራ > ብዘምህረት ዮውሃንስ። ከኒሻ >ብእዝራ ገብረመድህንን ካረል ሉንድስትረምን። መሰረት ዓሌት ሕዝቢ መረብ ምላሽ >ጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ ኣባይ። ከምኡውን ሃብታም ተሞኩሮ ዘለዎም ደቂ መሓበርና ኣቶ ኣብራሃም ሐሰብኣነቢን ኣቶ ምከኤል ህያቡን ክልቲኦም ተቐማጦ መነሶታ ( ሑቡራት ሃገራት ኣሜሪካ) ኣቶ ጳውሎስ ገብረስ እስጢፋኖስ ተቐማጣይ ኤለኖይ ( ኣሜሪካ) ኣቶ መሐሙድ ሎቢነት( ወድ ሎቢነት) ወድ ሰምሃር ጻዓዳ ምሁር ጋዜጣኛ ተቀማጣይ ላንድን (ዓዲ እንጊሊዝ) ነዚ ሰነድ ኢዚ ኣዝዩ ጠቃሚ መጽሓፍ ሰዲዱልና ። ሎቢነት ካብ ግዜ ንእስነቱ ጀሚሩ ቀናእ ንቋንቁኡ ቋንቋ ትግሬ ፡ ቋንቋ ትግሬ ክትዓቢ ዚጸዓረን ዝጽዕር ዘሎን ፈታው ህዝቡ እዩ። ኣቶ ዑስማን ዑመር ተቐማጣይ ሳን ዲኤጎ ካሊፎርንያ (ኣሜሪካ) ካብ ሎቢነት ዝተለኣኸልና ናይ ቋንቋ ዓረብኛ ጽሑፋት ናብ ቋንቋ ትግርኛ ዝተርጐመልና ብስም ኵሎም ደቂ ሀይገት (ሃይገት) ነመስግኖ ። መተሓሳሰቢ፣ ዝዀነ ይኹን ጽሑፍ ንባዕሉ ፍጹም ኣይኰነን። ንሕና ካብቲ ብርኽ ዝበለ ተጠቒሱ ዘሎ መጻሕፍቲ ብምምርኳስን ተመኩሮ ዘለዎም ኣሕዋት ብምሕታትን ዝረኸብናዮ ምዃኑ እናገለጽና ዚጐደለ ክምላእ ጌጋ ድማ፡ ክእረም ብትሕትና ነተሓሳስብ።
Posted in Posts.
10 Comments
ከራር ዓሊ
February 23, 2022 at 8:49 pm Reply
ያ ሰላም፡ ናይ ብሓቂ መወከሲን መሃርን ጽሑፍ ኢዩ፡፡ ብዝዕባ መሓሪን ዜናይን ውቄናይ ርክብ፡ ስዒቡ ድማ ባእስን ቅትለት ዜናይ ዘለኩም አፍልጦ እንተተካፍሉኒ ደስ ምበለኒ፡፡ ልዑል ምስጋና ከአ ይብጻሕኩም፡፡
Mussie Bekit
September 18, 2020 at 11:17 pm Reply
መርሓባ ኣማራ :: ናይ ጀርመን ደም ለቦም ኣሜሪካውያን 70% እበሎ :እብ ጌጋ ከ16% ዎክ 50 ምልዮን ገቡእ:: ለገኣት ትግባእ እግል መሰል ዎክ (example) ቱ ለናቃምክዎ::
Mussie Bekit
September 16, 2020 at 6:08 pm Reply
መርሓባ: ብካ: ኣማራ: በርህ:: ኣባይካ: እት: ዓሎልበት: ልትከሬ:: ጅንስ: ዜናይ: ኣብዕብካ: ለቅርዱ: ምን:ሳውር( ኣሳውርታቱ) (ዓሰውርታቱ) ዜናይ: ምን: ከበሳ: ዲብ:ሀይገት( ሃይገት) ዎክ: ምድር: ማንሳዕ: ለማጻ: እቱ: ወክድ: እት: ፍንጌ : 1550 -1593 ገብእ ::ለወክድ: ሌሄይ ፍትሕ: መሓሪ እብ: ቃል: ለፈግራ: እቱ: ወክድ:ቱ:: ኣብዕቦታትካ: ለባዙሕ: ዲብ: ምድር: መንሳዕ: ሀይገት(ሃይገት) ሰበት:ትወለደው: ወእንታማ: ዲብ : ምድር: ማንሳዕ: ውሉድ: ሀለካ:: ምን: ገብእ: እብ: ቅርድ: ዓሳውርታ: ወጅንስካ: ዜናይ: ወእብ: ተውሊደት:ወድ: ምድር: ማንሳዕ: ወድ : ሀይገት(ሃይገት) ዝላላ: መንሳዓይ: እንታ:( ናይ: ዓም: ስምካ) በሃለቱ:: ወእት: ረኣስ: እሊ: ዜን: ቤት: ኣብረሄ: ቤት: ሻሓቃን: ቤት: ኣብገላይ: ቤት: ኣባዛ: ወብዕድ: ገባይሎታት: ሀይገት( ሃይገት)እብ: ሞላድ: ህዳይ: ዲብ: ሕድ: ወልዳ: ወታልዳ:: ወእብላ: ኩሉ : እብ: ስምላ : ምድር: መንሳዕ: ውላድ: ሀይገት(ሃይገት) ልትሰመ: ሃላ:: መሰለን: ዲብ: ኤርትራ: ለትወለደው: ውላድ: ትግራይ: ጅንሶም :ዎክ: ቅርድ: ጅንሶም: ትግራይ: እትዮጽያቱ:: ህቶም: ደኣም: ዲብ: ምድር: ኤርትራ: ሰበት: ትወልደው: ናይ:ዓም: ስሞም: ኤርትራውያን: ቶም:: ዜን: ምንላ: ድያነት: እስላም: ታብዕ: ለዐለት: እሲቱ: ለወልደዮም: እት: ሳሕል: ሀለው: ከዜን: ውላድ: ሳሕል: ልትበሀሎ::ዎውላድ: ዜን: እት: ሓማሰን: ለሀለው: ናይ: ዓም:ስሞም: ሓማሰን: ወእት: ሰራዬ: ለሀለው: ናይ: ዓም: ስሞም: ሰራዬ: ወእት: ዓዲ: ኣቡን: ዓድዋ: ትግራይ: ለሀለው: ናይ: ዓም: ስሞም: ትግራይ: ልትበሀሎ::ቤት: እስገደ: ረኤና: ምን: ገብእ: ምን: ዓዲ: ንፋስ: ሓማሰን: ቱ: ዲብ: ሳሕል: ለማጻው: ከውላድ: ሳሕል: ቶም:: ውላድ: ሓማሰን: ሕና: ልብሎ: ኢመስለኒ:: እሊ: ልግባእ: ዲኢኮን: ለቅርድና: ምን: ሓማሰንቱ: ልብሎ:: ኣሜሪካ: ረኤና: ምን: ገብእ: 70% ደም: ናይ: ጀርመን: ቦም:: ደም: ናይ: ጀርመን: ብና: ልብሎ: ዲኢኮን: ጀርማናውያን: ሕና: ኢልብሎ::እብሚ: ዲብ: ኣሜሪካ: ትወለደው: ከኣሜሪካውያን: ቶም:: ወዲብ: ኣሜሪካ: ለትወለደው: “ኤርትራውያን ኣሜሪካውያን” ልትበሀሎ:: ወላማ: ጅንስዬት: ኣሜሪካ: ለትወሓሰው: ክምሰልሁ: ልትበሃሎ ::ከዜናይ: ኣብዕብ: ክልናቱ: ወማንሳዓይ: ኣብዕብ: ክልናቱ: ከዲብ: እለን: ለሓልፋያ: 500 ምእት: ሰነት: ክልና: ዲብ: ሕድ : ወላድና: ወተላድና:: ከደም: ወጣርቅ:ሕና:: እማትና: ሕድ: ላቅስ:: ሰኣዬት: ብዬ: ለሰኣልካ: በሊስ: ረክበት: መስለኒ:: መን ኣምር: ህግያ: ትግሬ: ኢተኣምር: ገኣካ: ምን: ገብእ: እሊ: በሊስ: ዲብ: ህግያ: ትግርኛ: ዎክ: እንጊሊዝ: እግል: ንተርግሞ: እንቃድር:: ወሓምደ: ላቱ: ኢለስህላና:: ሐምደ:እግላ: አክትበት: ታሪክ: ለከትበው: ወጅብ:: ወምንዲሊ: ለሔሳ: በሊስ: ምን: ብዕዳም: ውላድ: ሃይገት: ሀላ:ምን: ገብእ: ሌሔሳቱ:: እላ: ኢእቤ: ማንሳዓይማ: ለጅንሱ: ዐረብቱ: እሊ: ልግባእ: ድኢኮን: ዐረብ: ኣና: ካዐረብ : በሉኒ: ኢበላ::ደኣም: ወድ: ሃይገት: ትባሃላ:: ከሰልፍ: ህቱ: ዲብ: ሀይገት: ሰበት: ማጻ: ለስም: “መንሳዕ: ውላድ ሃይገት” ፈግረት: እሉ:: ወአስክ: ኣዜ: ሀለት:: ዎናይ: ክልና: ገአት::ከምስል: ኒዚድ: ወንሒስ::
ምን: ኣቡካ: ሙሴ ::
Amara Berih
September 15, 2020 at 5:05 am Reply
Thank you Mussie Bekit for the rich information i am learning and i i will learn more from you.
I am still confused about my tribe Zain are we Asawrta or Mensa.
Gherezgher
September 3, 2020 at 11:04 pm Reply
Dear Tsega,
Wow! These are powerful statements which we are humbled by. We thank you so much for the inspiring words. At the risk of stating the obvious, we don’t posses more knowledge than others by any conceivable stretch of the imagination. We are merely sharing the little knowledge we carry so just enough to provoke the thoughts of our members and others who follow this platform so that they can take it to a higher level. Shared Knowledge, no matter how small it gets, is an investment that pays higher dividends and best return on investment. It needs to be shared or else it will decay. One must be more content sharing information with those who have differed rather than with those who have agreed. In the same vein, being part of this association does not only create felling of belonging but a sense of belonging. We feel this association is a small community (Come-In-Unity) where we meet regularly, foster friendship and work in collaboration to make it stronger. It’s more than a collection of individuals. Nevertheless, unsung heroes like yourself who work relentlessly and selflessly behind the scene are the ones who should be commended for they make a difference. We understand, in our culture, praise and recognition sometimes are not common, but in reality, they are powerful tools that give the drive and motivation to continue doing what you are doing and some more.
Again, thank you,
Mussie & Gherezgher Bekit
Gherezgher Bekit
September 3, 2020 at 4:14 pm Reply
Thank you, MD, for the kind words of encouragement. We thank you for taking the time to visit the website to be connected to your roots. We appreciate it greatly. Your statement that your grandfather used to narrate and share the same history and stories with you gives us a sense of gratification and validation. Please continue to check the website periodically and don’t hesitate to share your insight with us.
Mussie & Gherezgher Bekit
Tsega Zeremariam
September 3, 2020 at 9:11 am Reply
To the Bekit brothers and all our contributors,
First of all, my immense gratitude to your consistent and tireless teachings. Each article you post is loaded with so much invaluable content. Some come with humor, some with entertainment and some others including great documentation and wide research. Your assiduous work and teachings intrigued me to value and appreciate more the priceless benefits we are gaining simply by being members of this great Association. To add to that, I love and enjoy the comradery and connections I built over the years. The opportunities I came across to learn about our culture, our roots, or just the simple giggles and the friendships I have built are simply priceless. In all civilizations all societies have this sense of pride of their roots and they form a sense of unity and identity. Similarly, when you are born Mensae or are one via different relations, cannot help but feel similar pride. To top to that you become part of an association full of great minds, who inspire you to become an avid team player. This association is a platform where we get to share, practice, ask, debate, and learn about our roots united (regardless of our beliefs and affiliations) for the benefit of all. Just to stress on the “debate” I know our fathers were/are sharp debaters, and problem solvers, and at times when I hear members debate or disagree by laying their good reasons, then I know I am in the right place where people are just practicing their civilized arguments, disagreements and problem solving.
To go back to my original point thank you to all of you who contribute tirelessly, who are active members, who participate. And those who are staying behind the stage I say you are missing out and I invite you to hop on the stage and share your wisdom and talents.
MD
July 21, 2020 at 10:30 pm Reply
Interesting facts I really enjoyed reading it. My grandfather used to tell me this same story decades ago. I realy appreciate everyone who do the research to keep our roots story alive. and thank you Mr. Mussie and Mr Gherezghier Bekit.
Gherezgher
June 30, 2020 at 8:29 pm Reply
Dear Aziza,
First of all, we sincerely thank you for taking your time in reading the post. Furthermore, we truly appreciate your kind and inspiring words. We are amazed by your photographic memory in remembering the word “Arba”, which was our father’s war-cry and later became his sobriquet. It’s both inspiring and fulfilling to learn more about one’s history and roots. The trick is not to dwell on it, but to keep referencing to it as needed and move forward. It’s like driving a car down the highway, focusing straight forward, but taking a peek once in a while through the rear -view visor just to make sure the driver behind you is behaving. Talking about the struggle of African Americans, the Civil Rights activist, Malcom X once said, ” You can’t hate the roots of a tree and not hate the tree. You can’t hate Africa and not hate yourself.” Even the tiniest mustard seed germinates and still maintains its roots, characteristics and composure. Where you come from shapes you who you are and helps you determine where you want to go in life. As you know, sometimes, history is written by the winners and it is our duty, as a people, to tell our side of the story.
Of course, this response is from both of us. But I would like to take this opportunity to thank Mussie for taking the lead and doing the heavy lifting in conducting the research. He is truly an investigative journalist.
Best Regards,
Mussie & Gherezgher
Aziza Awate
June 23, 2020 at 1:06 pm Reply
To The Arba Bekit brothers: Mussie Bekit( ሙሴ በኪትን) & Gherezgher Bekit (ገረዝግሄር በኪት),
The honorable Marcus Mosiah Garvey Jr. a Jamaican political activist, publisher, journalist, entrepreneur, and orator. In one of his absolute best inspirational quotes “A people without the knowledge of their history, origin and culture is like a tree without roots” How true. Arba Bekit brothers, this piece of history about the roots of the Haiget family (ጥንታዊ ወሎዶ መንሳዕ), their ancestral, geographical background and the relationship to the other part of Eritrea wow! It is very intriguing to read and learn. In all your endeavor, your true perseverance, commitment in time and efforts and the will to teach your people/us our roots; we pretty much appreciate and admire you; hence, we are extremely grateful for your deep body knowledge. You are revitalizing the lost or the undocumented part of our history of who we are as people and our background of ancient history. Hats off!!! to you both.


የፕላስቲክ መርፌ ሻጋታ, የቻይና መርፌ ሻጋታ እና የፕላስቲክ መርፌ ሻጋታ, የመኪና HVAC ሻጋታ, አውቶሞቲቭ ባምፐር ሻጋታ, አውቶሞቲቭ ሻጋታ, አውቶሞቲቭ የውስጥ ሻጋታ,


የተጫዋቾች ውል በማራዘም እና አዳዲስ ተጫዋቾችን ወደ ቡድናቸው በመቀላቀል ስብስባቸው በማጠናከር ላይ የሚገኙት አርባምንጭ ከተማዎች አሁን ደግሞ ቶጓዋዊ ግብ ጠባቂ ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል ፤ አዞዎቹን ለመቀላቀል የተስማማው ተጫዋች ኢድሪሳ ኦጎጆ ነው።
ባለፉት አራት የውድድር ዘመናት ኢንተንቴ ከተባለ የሀገሩ ክለብ ጋር ቆይታ የነበረውና ከዚህ ቀደም ለቶጎ የእድሜ ዕርከን ብሔራዊ ቡድኖች እንዲሁም በአሁኑ ወቅት የዋናው ብሄራዊ ቡድን የግብ ዘብ የሆነው ይህ ተጫዋች ከክለቡ ጋር የነበረውን ውል መጠናቀቁን ተከትሎ ስሙ በስፋት በሳውዲ ዓረብያ ሁለተኛ የሊግ እርከን ከሚወዳደረው ቢሻ ከተሰኘው ክለብ ጋር በስፋት ቢያያዝም በመጨረሻም ማረፍያው የኢትዮጵያው ክለብ ሆኗል።
Share
Tweet
Post navigation
የዋልያዎቹን ስብስብ ሰባት ተጫዋቾች አልተቀላቀሉም
ፈረሰኞቹ ሁለገቡን ተጫዋች ለማስፈረም ተቃርበዋል
የቅርብ ዜናዎች
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በሜዳው ተሸንፏል September 14, 2024
ከ17 ዓመት በታች የክለቦችና ክልሎች ሻምፒዮና ተጀምሯል September 14, 2024
ፈረሰኞቹ ዩጋንዳዊውን በውሰት ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል September 14, 2024
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ኢትዮ ኤሌክትሪክ አስራ ሁለት አዳዲስ ተጫዋቾችን አስፈርሟል September 14, 2024
መቐለ 70 እንደርታ አማካዩን ለማስፈረም ተስማምቷል September 13, 2024
ፈረሰኞቹ የታዳጊ ቡድን ፍሬያቸውን ዳግም ለማስፈረም ተስማምተዋል September 13, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ቻምፒየንስ ሊግ
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በሜዳው ተሸንፏል
September 14, 2024
ቶማስ ቦጋለ
ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና
ከ17 ዓመት በታች የክለቦችና ክልሎች ሻምፒዮና ተጀምሯል
September 14, 2024
ክብሩ ግዛቸው
ቅዱስ ጊዮርጊስ ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ፈረሰኞቹ ዩጋንዳዊውን በውሰት ለማስፈረም ከስምምነት ደርሰዋል
September 14, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዜና የሴቶች እግርኳስ
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ኢትዮ ኤሌክትሪክ አስራ ሁለት አዳዲስ ተጫዋቾችን አስፈርሟል
September 14, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (52) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ቪኦኤ በየዕለቱ ከምሽቱ 3 ሰዓት በኢትዮጵያ አቆጣጠር ጀምሮ በአማርኛ፣ በአጭር ሞገድ 22፣ 25 እና 31 ሜትር ባንድ የ60 ደቂቃ ሥርጭቱ ዜና፣ አበይት ዜናዎች ትንታኔና ሌሎችም ወቅታዊ መረጃዎችን የያዙ ፕሮግራሞች ያስተላልፋል። ረቡዕ፡- ዴሞክራሲ በተግባር፣ ሴቶችና ቤተሰብ፣ አሜሪካና ሕዝቧ፣ ኢትዮጵያዊያን ባሜሪካ


ድምጺ ኣሜሪካ ፈነወ ቛንቛ ትግርኛ ካብ ሶኑይ ክሳብ ሰንበት ይፍነው። ፈነወ ቛንቛ ትግርኛ ካብ ሶኑይ ክሳብ ዓርቢ ብዕለታዊ ዜና ይጅምር፥ እዋናዊ ጉዳያትን ሰሙናዊ መደባት'ውን የጠቓልል ።ቀዳምን ሰንበትን ኣብቲ ሰሙን ዝተፈነው መደባት ብምድጋም ፈነወ ቛንቛ ትግርኛ ይኻየድ።


የማደንዘዣው የአተነፋፈስ ስርዓት ከሼል, የመለኪያ መስመር, ጠቋሚ ኳስ, ተንቀሳቃሽ ተንሸራታች, ቴሌስኮፒክ ፓይፕ, ንክሻ እና ሌሎች ዋና መለዋወጫዎችን ያቀፈ ነው. የዲ-አይነት ቅርፊት የተሰራው ፖሊ polyethyleneን እንደ ጥሬ እቃ በመጠቀም ከፖሊቲሪሬን፣ ቴሌስኮፒክ ቱቦ፣ ንክሻ፣ ጠቋሚ ኳስ እና ተንቀሳቃሽ ተንሸራታች ነው።


በ2023 በአልጄሪ አስተናጋጅነት የሚከናወነው የቻን ውድድር ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ የተሳታፊዎችን ቁጥር አሳድጎ በ18 ብሔራዊ ቡድኖች መካከል ከጥር 5 -27 ድረስ እንደሚከናወን ይታወቃል። በየቀጠናው በተከናወኑ የማጣሪያ ውድድሮች ሞሮኮ፣ ሊቢያ፣ ሴኔጋል፣ ሞሪታኒያ፣ ማሊ፣ ኒጀር፣ ጋና፣ አይቮሪኮስት፣ ኮንጎ፣ ዲ አር ኮንጎ፣ ካሜሩን፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፣ ዩጋንዳ፣ ማዳጋስካር፣ አንጎላ እና ሞዛምቢክ አልፈው ከአዘጋጇ ሀገር አልጄሪያ ጋር በመሆን ውድድራቸውን ለማድረግ እየተጠባበቁ ይገኛሉ።
አሁን ይፋ በሆነ መረጃ መሠረት ደግሞ ጥር ላይ ለሚጀምረው ውድድር መስከረም 21 በአልጄሪያ ርዕሰ መዲና አልጀርስ የምድብ ድልድል እንደሚወጣ ተመላክቷል።
በአሠልጣኝ ውበቱ አባተ የሚመራው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በማጣሪያ ጨዋታዎች የደቡብ ሱዳን እና ሩዋንዳ አቻውን ገጥሞ አንድም ግብ ሳያስተናግድ በተቃራኒው 6 ግቦችን አስቆጥሮ ወደ መድረኩ ከ2016 በኋላ የተመለሰበትን ውጤት ማግኘቱ ይታወሳል።
Share
Tweet
Post navigation
አዳማ ከተማ የሁለት ተጫዋቾችን ዝውውር ፈፅሟል
የቅዱስ ጊዮርጊስን የመልስ ጨዋታ የሚመሩ ዳኞች ታውቀዋል
የቅርብ ዜናዎች
ከፍተኛ ሊግ | አክሱም ከተማ ዋና አሰልጣኝ ቀጥሯል September 7, 2024
በዋልያዎቹ ስብስብ ተጨማሪ ተጫዋቾች ጉዳት አስተናግደዋል September 7, 2024
ከፍተኛ ሊግ | ሶሎዳ ዓድዋ ዋና እና ምክትል አሰልጣኝ ቀጥሯል September 6, 2024
በዋልያዎቹ የዛሬ ልምምድ አንድ ተጫዋች አልሠራም September 6, 2024
የጣና ሞገዶቹ አንድ አማካይ ወደ ስብስባቸው ቀላቅለዋል September 6, 2024
ጀርመን ለትውልደ ኢትዮጵያውያኑ ጥሪ አደረገች September 6, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ከፍተኛ ሊግ ዝውውር
ከፍተኛ ሊግ | አክሱም ከተማ ዋና አሰልጣኝ ቀጥሯል
September 7, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ዋልያዎቹ
በዋልያዎቹ ስብስብ ተጨማሪ ተጫዋቾች ጉዳት አስተናግደዋል
September 7, 2024
ዳንኤል መስፍን
ከፍተኛ ሊግ ዜና ዝውውር
ከፍተኛ ሊግ | ሶሎዳ ዓድዋ ዋና እና ምክትል አሰልጣኝ ቀጥሯል
September 6, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ዜና የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ
በዋልያዎቹ የዛሬ ልምምድ አንድ ተጫዋች አልሠራም
September 6, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (31) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ የሚከናወነው የጣና ዋንጫ ውድድር የሥያሜ መብቱን ለአማራ ባንክ በ5 ሚሊዮን ብር ሸጦ በደማቅ ሁኔታ በባህር ዳር ከተማ እንደሚከናወን ይታወቃል። ውድድሩም ድሬዳዋ ከተማ፣ ወልቂጤ ከተማ፣ ባህር ዳር ከተማ እና ኮልፌ ተስፋ እንዲሁም ተጋባዦቹ የዩጋንዳ ክለቦች ቡል ኤፍ ሲ እና ሞደርን ጋዳፊን በማሳተፍ ከመስከረም 8 እስከ 14 ድረስ ይደረጋል። ገና የውድድሩን ጥንስስ ያበሰረው ጋዜጣዊ መግለጫ ከወራት በፊት ሲሰጥም አዘጋጆቹ ውድድሩ የቀጥታ የቴሌቪዥን ስርጭት እንደሚያገኝ ጠቁመው እንደነበረ የሚታወስ ሲሆን ይሁ ሀሳብ እውን ሆኖ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ የሚከናወነው ውድድር በአማራ ሚዲያ ኮርፖሬሽን የቴሌቭዢን አማራጭ አማራ ቲቪ እንደሚተላለፍ ተረጋግጧል።
ከቅድመ ውድድር ዝግጅቶች አንዱ ተደርጎ የሚወሰደው ይህ ውድድር የመክፈጫ ጨዋታው የፊታችን እሁድ ሲከናወን አማራ ቲቪ የሚያስተላልፈው ሲሆን እስከ ፍፃሜው ድረስ ያሉ የተመረጡ ተጠባቂ መርሐ-ግብሮችንም ስታዲየም የማይገባ የስፖርት ቤተሰቦች በያሉበት እንዲመለከቱ እንደሚደረግ የውድድሩ የማኅበራዊ ሚዲያ አጋር የሆነችው ሶከር ኢትዮጵያ ከአዘጋጆቹ አረጋግጣለች።
Share
Tweet
Post navigation
ሪፖርት | ዐፄዎቹ ቀጣዩን ዙር ተቀላቅለዋል
ባህር ዳር ከተማ የመስመር አጥቂውን በቋሚ ዝውውር አስቀርቷል
የቅርብ ዜናዎች
ከፍተኛ ሊግ | አክሱም ከተማ ዋና አሰልጣኝ ቀጥሯል September 7, 2024
በዋልያዎቹ ስብስብ ተጨማሪ ተጫዋቾች ጉዳት አስተናግደዋል September 7, 2024
ከፍተኛ ሊግ | ሶሎዳ ዓድዋ ዋና እና ምክትል አሰልጣኝ ቀጥሯል September 6, 2024
በዋልያዎቹ የዛሬ ልምምድ አንድ ተጫዋች አልሠራም September 6, 2024
የጣና ሞገዶቹ አንድ አማካይ ወደ ስብስባቸው ቀላቅለዋል September 6, 2024
ጀርመን ለትውልደ ኢትዮጵያውያኑ ጥሪ አደረገች September 6, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ከፍተኛ ሊግ ዝውውር
ከፍተኛ ሊግ | አክሱም ከተማ ዋና አሰልጣኝ ቀጥሯል
September 7, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ዋልያዎቹ
በዋልያዎቹ ስብስብ ተጨማሪ ተጫዋቾች ጉዳት አስተናግደዋል
September 7, 2024
ዳንኤል መስፍን
ከፍተኛ ሊግ ዜና ዝውውር
ከፍተኛ ሊግ | ሶሎዳ ዓድዋ ዋና እና ምክትል አሰልጣኝ ቀጥሯል
September 6, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
ዜና የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ
በዋልያዎቹ የዛሬ ልምምድ አንድ ተጫዋች አልሠራም
September 6, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (31) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ኤርትራ ካብ እትግለጸሉ ሓደ ብዙሕነት ዝሓቖፈት ሃገር ምዃና እዩ። እዚ ብዙሕነት ኣብ ኤርትራ ጥራይ ዝረአ ዘይኮነ፡ ናይ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ መርአይ እውን እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ’ኳ ልዕሊ 80 መግለጺ ብዙሕነት ቋንቋታትን ባህልታትን ኣለዉ። ብደረጃ ኣፍሪቃ እንተርኣናዮ እውን ልዕሊ ሰለስተ ሺሕ ቋንቋታት ከም ዘለዉ ይንገር። ኣብ ዓለምና ድማ ልዕሊ 7 ሺሕ ቋንቋታት ከም ዝዝረቡ ይዝንቶ። ብዘይካቶም ተፈጥራዊ መለለይ፡ ካብቶም ንብዙሕነት ኤርትራ ዝገልጹ፡ ሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ባህልን ኣውራጃን ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም።
ኤርትራውያን ነቶም ብዙሕነቶም ዝገልጽሎም መለለይታቶም ናይ ምኽባር፡ ምስዓብን ምዕባይን መሰል ኣለዎም። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ብደረጃ ቅዋም ውሕስነት ናይ ምርካብ መሰል ዝወሃቦም እዮም። እዚ ክበሃል እንከሎ ነቲ ብዝሰፍሐ ዝእክበናን ብናይ ሓባር ቃልሲ ዘረጋገጽናዮን ሰፊሕ ኤርትራውነት ብዘደልድልን ዝምእዘዝን እምበር ብዝጻባእ ክኸውን ከምዘይግባእ ክንግንዘብ ግድነት እዩ። ምኽባርን ምዕባይን ናይዞም መግለጺ ብዙሕነታት፡ ከም ባህ ዝበለካ ብፍኑው ዝትግበር ዘይኮነ፡ ዝተሰነደ ንብዙሕነታዊ ሓድነት ኤርትራ ዘንጸባርቕ ቀጥዕታት ክህልውዎ ይግባእ።
ንኣብነት ብቋንቋና ክንጥቀምን ከነማዕብሎን ክንብል እንከለና፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝመሓላለፍ እንኽተሎ ቀጥዒ ክህልወና የድሊ። እዚ እንምረሓሉ ቀጥዒ ከኣ ነቶም ብደረጃ ሃገር እንሰርሓሎምን እንራኸበሎምን ሕገመንግስታዊ ውሕስነት እንህቦም መንግስታዊ ናይ ስራሕ ቋንቋታት፡ ንኣብነት ዓረብኛን ትግርኛን ብዘይጻረር ክኸውን ከም ዘለዎ ኣብ ግምት ምእታው ኣገዳሲ እዩ። ከምኡውን እምነታትና ነናተን መንፈሳዊ ናይ ኣተገባብራ ስርዓትን ምምሕዳርን ክህልወን ዘይስገር እዩ። እዚ ስርዓተን ነቲ “ሃይማኖት ኣብ ጉዳይ መንግስቲ፡ መንግስቲ ድማ ኣብ ሃይማኖት ኢድ ኣይተኣታተዉን” ዝብል ኣምር ዘይሰሓተ ይኽውን። ትካላት እምነት ምስ መንግስቲ ዝህልወን ዝምድና፡ ከምዚ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳየን ኣትዩ ኣንጻር ዝምረሓሉ ቀኖና ዝዘርግ ዘሎ ዘይኮነ፡ ከምቲ ብዙሓት መእምናን መንገዱ ንኽሕዝ ዝቃለስሉ ዘለዉ፡ ኣብ ምትሕብባርን ምትሕግጋዝን ዝተሰረተ ክኸውን ይግበኦ። ኣውራጃታትና ኣብ ትሕቲ ብቅዋም ዝውሰን ዘይምእኩል ምምሕዳር፡ ነናትን ልምዓት፡ ዲሞክራሲን ጸጥታን ዘረጋግጻሉ ብደረጀአን መምሓደሪ ሕጊ ክህልወን ኣገዳሲ እዩ። እዚ ሕገን ናይቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ቅዋም መተግበርን ደጋፍን እምበር ተጻራሪ ክኸውን ከም ዘይግበኦ መሰረታዊ ግንዛበ ዘድልዮ እዩ። ኣተሓሕዛና ኣብቲ ካልእ መግለጺ ብዙሕነትና እውን ብኸምዚ ዝተሓዝ እዩ ክኽውን ዝግበኦ።
ካብዚ ወጻኢ ንኹሎም መግለጺ መንነትና ዝኾኑ ብዙሕነት እነመሓድረሉ ኣገባብ፡ ነቲ ከም መላእ ኤርትራውያን ብዝሰፍሐን ዝለዓለን ደረጃ እንምረሓሉ ኤርትራዊ ቅዋም ብዝጻረር ክንሕዞ እንተፈቲና ሳዕቤኑ ኣሉታዊ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ካብቲ ብሰንኪ ከምዚ ዓይነት ተግባር ዘጋጥም ኣሉታ፡ ሓድነትና ይልሕልሕ፡ ምሉእ ቆላሕታ ቃልስና ኣብ ክንዲ ናብቲ ናይ ሓባር ጸላኢና ወጽዓን በደልን ህግደፍ ዝኸውን፡ ኣብ ሕድሕድና ምጥምማት የስዕብ። ምትእምማና ይንኪ። ነዚ ምድኻምና ዝተዓዘበ ጸላኢና ከኣ ፍልልያትና ብምግፋሕን ሓድነትና ብምድኻምን፡ ናይ ኩልና ጸላኢ ክነሱ፡ “ነቲ ሓደ ኣጆኻ ነቲ ካልእ ድማ ወይለኻ” እናበለ ንክኸፋፍለና ዕድል ይረከብ። ድሕሪዚ ምድኻም ዝመጽእ፡ ዘይምዕዋት ከም ዝኸውን ድማ ፍሉጥ እዩ። ብመሰረቱ ሓደ መልክዕ ቃልስና፡ ንሕና ክንእከብ ጸላኢና ከኣ ንኽብትነና ዝገብሮ ጻዕሪ ዘሎ ምርብራብ ምዃኑ ምስትውዓል የድሊ። ኣብዚ መዳይዚ ንከፋፋሊ ውዲት ህግደፍ ምብዳህ፡ ኣብ ኩሉ መዳይ ንክንስዕሮ መንገዲ ዝጸርግ እዩ።
ከምዚ ዝኣመሰሉ ተመዓዳዲኻ ናይ ምርእኣይ ጸገማት፡ ኣብ ታሪኽ ቃልስና ክረአዩን ብቃልሲ ክሰዓሩን ዝጸንሑ እዮም። ስለዚ ሕጂውን ኣብ ጉዕዞ እንተጋጣሙ ዘገርም ኣይኮነ። ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ተመኩሮና ከከም ኣብመጻጽእኦም ክንስዕሮም ድልዋት ምዃን ግና መተካእታ የብሉን። ጸላእትና ክዕወቱ ዝኽእሉ ብብርተዐኦም ዘይኮነ ብሰንኪ ድኻምናን ምርሕሓቕናን ምዃኑ ይፈልጡ እዮም። ስለዚ ነዚ ጠንቂ ድኽመትና ክኸውን ዝኽእል ድሕረትን ጽበትን ንምስዋሩ ከይደቀሱ ከም ዝሓድሩ ፍሉጥ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ሰዓቢ ምስልምናን ክርስትናን ኮይኑ፡ ሳላ “እምነት ናይ ግሊ ሃገር ድማ ናይ ሓባር” ዝብል ኣምር ብግቡእ ተረዲኡ ብሓባር ዝተቓለሰ ታሪኽ ከም ዝዝሰርሐ እናፈለጡ ተስፋ ከይቆረጹ ኣብ መንጎኡ ምርሕሓቕ ንምፍጣር ላዕልን ታሕትን ከም ዝብሉ ክንዕዘቦ ዝጸናሕና እዩ። ይኹን እምበር፡ በዚ ተግባሮም ክንግረም ዘይኮነ፡ ውዲቶም ከነምክን ኢና ሓቢርና ክንቃለሶም ዝግበና።
ኤርትራ ከም ብዙሓት ሃገራት፡ ሒዛቶ ዘላ ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣ፡ ቅርጽን ስፍሓትን ውጽኢት መግዛእታዊ ምምሕዳር ምዃኑ እንርደኦ እዩ። ኣውራጃታትና እውን ካብዚ ዝተፈልየ ታሪኻዊ ኣመጻጸኣ የብለንን። ኣውራጃታት ኤርትራ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ኢጣልያ ካብ ሓደ ብዝሒ ናብቲ ካልእ ክሰጋገራ ዝጸንሓ እየን። ኣብዚ ሎሚ ዘለወን ብዝሒ ኣብ 1909 ከም ኢጣልያውያን ኣመሓደርቲ ብዝቐየስዎ ዝሓዘኦ፡ ምዃነን፡ ዶር መሓመድ ኬር ዑመር’ “THE DYNAMICS OF UNFINISHED AFRICAN DREAM- ERITREAN ANCENT HISTRY TO 1968” ኣብ ኣጥብል መጽሓፉ ኣስፊርዎ’ሎ። መግለጺ ብዙሕነትና ኣብ ናይ ህዝቢ ስምዒት ዝሰረጸ እምበር፡ ብደረጃ ኣውራጃታት ተሰሊዑ ዝተዓደለ ኣይኮነን።
ኣብ መብዛሕትኡ ኣውራጃትና እቲ መግለጺ ብዙሕነታና ኣብቲ ነባሪ ህዝቢ ይንጸባረቕ። ኤርትራውያን ብኣውራጃን ካልእ መርኣያ ብዙሕነትን ከይተፈላለና፡ ኣብቲ ዝሰፍሐ ኤርትራውነት ክንስለፍ እንከለና ከም እነድምዕን እንዕወትን ተመኩሮ ቃልስና ምስክርና እዩ። ብኣውራጃን ዝኣመሰለን ብምክፍፋል መሳርሒ ጸላእትና ከይንኸውን ምስዓሩ ወሳኒ ምዃኑ ድማ፡ ኣንጻር መግዛእቲ ተቓሊስና ዘመዝገብናዮ ዓወት መሰረታዊ ምስክር እዩ። በዚ ዘይምክፍፋል ኣብ ልዕሊ ጨቋኒ ጉጅለ ህግደፍ ዓወት ዘይድገመሉ ምኽንያት ድማ የለን። ህግደፍ ካብ እኩይ ሜላ ገዛእቲ ብዘይፍለ ህዝብን ውድባቱን ክፈላልየና ዝፍትን እውን ወሳንነት ሓድነትና ንውድቀቱ ስለ ዝርዳእ እዩ። ስለዚ ኣውራጃ ወሲኽካ ምንጽብራቕ ኩሉ ብዙሕነትና፡ ካብ ኣገዳስነት ምዕሳል ኣብ ዙርያቲ ዝሰፈሐ ኤርትራውነት ወጻኢ ከይንቓንዮ ናይ ሓደራ መልእኽትና ነመሓላልፍ። ነቲ ሓሓሊፉ ዝረአ ግጉይ ኣተሓሕዛ ንኣውራጃ ከም ፖለቲካዊ መሳርሕን መሕብኢ ጸቢብ ድልየታትን ምጥቃም ከኣ ከይሳዕረረ “ወጊድ” ክንብሎ ይግበኣና።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ሓቢርካ ናይ ምዕዋት ባህልና ንክዓቢ
Tuesday, 27 August 2024 10:23 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ደንበ ተቓውሞ፡ ብዙሓት ሰልፍታትን ውድባትን ምህላወን ዘሻቕሎም ኤርትራውያን ወገናት ብዙሓት እዮም። እቲ ብዝሒ ውዳበታት፡ ጠንቂ ናይ ዘይምዕዋተን ገይሮም ዝርድኡን “ስለምንታይ ሰልፍታትን ውድባት በዚሐን?” ኢሎም ዝሓቱን’ውን ከምኡ ብዙሓት እዮም። እዘን ውዳበታት ንክበዝሓ ዝድርኹ ምኽንያታት ገሊኦም ቅቡላት ገሊኦም ድማ ዘይቅቡላት ከም ዝኾኑ ፍሉጥ እዩ። ነቲ ዘይቅቡል ምኽንያታት ምዝርዛር ገዲፍና፡ ነቲ ብግቡእ ከነመሓድሮ ዝግበኣናን ውዳበታት ንክበዝሓ ዝድርኽን ቅቡል እንብሎ ምኽንያታት፡ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ምዃኑ ክንግንዘብ ይግበኣና። በዚ ምኽንያት ዝፍጠር ናይ ኣወዳድባ ብዙሕነት፡ ብግቡእ ምስ እንጥቀመሉ፡ ሰፊሕ ናይ ሓሳባት ምርጫ ዘቕርብ ጸጋ እምበር፡ ሓደጋ ከምዘይኮነ ምርዳእን መሰል ምውዳብ ዘውሕስ ሓደ ካብ ዲሞክራሲያዊ መርኣያታት ምዃኑን ምግንዛብ ድማ የድሊ።
እቶም ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ስለ እንውንን ኣብ ዝተፈላለዩ ውዳበታት ተሰሊፍና ዘለና ፍጹም ዘራኽብ የብልናን ማለት ኣይኮነን። እቲ ሓቂ ከምኡ ኮይኑ እንከሎ፡ እቲ ዓንቃፊ ኮይኑና ዝጸንሐ ኣብ ክንዲ ነቲ ዘሰማምዓና ነቲ ዝፈላልየና ቅድሚት ሰሪዕና ኣብኡ ክንዋጠጥን ክንትሃላለኽን ምጽናሕና ምዃኑ ብሩህ እዩ። ከምቲ ልዑል ለውጢ ናይ ምምጻእን ነዚ ንምርግጋጽ ድማ ኣድማዒ ዓቕሚ ናይ ምድላብ ድሌት ዘለናን፡ እቲ ከነድህበሉ ዝነበረናን ዘለናን ነቲ ዘሰማመዓናን ዘመሳስለናን ቅድሚት ሰሪዕካ ምጉልባቱ እምበር፡ በቲ ዝፈላልየና ምስሕሓብ ክኸውን ኣይመተገበኦን።
ኤርትራውነትና እቲ ዝዓበየ ሓቛፊና ኮይኑ፡ ኣብዚ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ፡ ምውጋድ ዲክታተርነት፡ ምዕቃብ ልኡላዊት ኤርትራን ሓድነት ህዝባን፡ መጻኢት ኤርትራ ብኹሉ መዳያት ልዕልና ህዝብን ፍትሕን ዝሰፈና ክትከውን ብዘይካ ህግደፍን ኮራኩሩን ዘይብህግ ኤርትራዊ የለን። ምናልባት “ብኸመይ ኣገባብ? መን ምስ መን ኮይኑ? መዓስን ኣበይን?…..ወዘተ” ኣብ ዝብሉ ዘይመሰረታዊ ጉዳያት ናይ ርእይቶ ፍልልይ እንተሃለዉ፡ ካብ ሓቢርካ ምቅላስ ዝዓግቱ ኣይኮኑን። እቲ ዓብይን ህዝባውን ናይ መሰረታዊ ለውጢ ተልእኮ ምትግባር ብናይ ሓደ ውዳበ ሓላፍነትን ዓቕምን ዝዕመም ኣይኮነን። ነቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ህግደፍ ዝመሃዞ ጸረ ህዝብን ዲሞክራስን መንደቕ፡ ብናይ ዝተወሰነ ውድብ ወይ ሰልፊ ዓቕሚ ከምዘይፈርስ ንርዳእ ኢና። ነዚ ዘፍርስ ዓቕሚ ድማ እኩብ ድምር ናይቲ ኣብ ሓደ መድረኽ ክጥርነፍ ዝግበኦ ዓቕምታትና ምዃኑ’ውን ብክለሳ-ሓሳብስ ካብ እንርደኦ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። እንተኾነ ነዚ ሓባራዊ እምነትና ዝምጥን ኩለ-መዳያዊ ኣድማዒ ጻዕሪ ክንገብር ከምዘይጸናሕና እንስሕቶ ኣይኮነን።
ኣብ ጉዕዞ ቃልስና ነቲ በበይኑ ዘሎ ዓቕምና ኣርኒብና ቀያርን ተሰማዕን ዓቕሚ ናይ ምፍጣር መስርሕ ከጸግሙና ካብ ዝጸንሑ ዕንቅፋታት ሓደ፡ ኣብ ክንዲ ባህሊ ኣብ ማእከላይ ሓሳባት ተራኺብካ “ሓቢርካ ተዓዋታይ ምዃን” ኣብ ጫፋት ተመዓዳዲኻ ስነ-መጎት “ሰዓርን ተሳዓርን” ከነሰጉም ምጽናሕና ዓብይ ግምት ዝወሃቦ እዩ። እዚ ዘየዕውትን ግዜ ዝሓለፎን ኣገባብ ኣመሓዳድራ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልያት ካብ ግዜ ቃልስና ንናጽነት ጀሚሩ ዝነበረን ኣሉታዊ ስንብራቱ ዘይሃሰሰን እዩ። እዚ ኣካይዳ ንትርጉምን ክብደትን ሓቅን ርትዓውነትን ኣተሓሳስባ ዝጓሲ፡ ንልዕልና ትርጉም ሓይልን ዓመጽን ዘበርኽ ሓደገኛ ተረድኦ እዩ። ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ተቓወምቲ ውድባት ክለዓል እንከሎ፡ ኣቐዲሞም ካብ ዝለዓሉ ሕቶታት ሓደ “ወተሃደራዊ ሓይልኸ ኣለዎምዶ?” ዝብል ምንባሩን ምዃኑን መልእኽቱ ኣዝዩ ኣሰካፊ እዩ። እቲ “እንታይ እዩ ኣተሓሳስባኦም? ካብ ህግደፍ ዝፈልዮም እንታይ እዩ? ከምቲ ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ዝጠለመ ከይጠልሙናኸ እንታይ ውሕስነት ኣለና? ንዝብሉ መሰረታዊ ሕቶታት ተገዳስነት ዘይምሃብ ድማ ካልእ ገጽ ናይቲ ህግደፍ ዘስረጾ ዓመጸኛ ኣረዳድኣ እዩ። ናይ ህግደፍ ኣገባብ ኣተሓሕዛ ሓሳባት ካብ ናቱ ዝተፈልየ ርኢቶ ንዘለዎም ኣካላት፡ ህዝቢ ኣብ ልዕሊኦም ኣብቲ መሰረታዊ መምዘንታት ንከየተኩር ዝገብሮ ናቱ ጽልዋን ተጽዕኖን ኣለዎ። ተመኩሮ ጉጅለ 15ን ህግደፍ ዝተኸተሎ መንገድን ድማ ኣብዚ ከም ኣብነት ዝጥቀስ እዩ።
ኣብ ርክባት ናይ ዝተፈላለየ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣካላት “ክትህብ እምበር ክትቅበል ቅሩብ ዘይምዃን” ሓደ መርኣያ ናይቲ ከጸግመና ዝጸንሐ ባህሊ “ሰዓራይን ተሰዓራይን” ኣፈታትሓ ፍልልያት እዩ። ናይዚ መንቀሊ፡ ከኣ ነቲ ሃገራውን ህዝባውን ናይ ለውጢ ዕማም “በይነይ ከተግብሮ እኽእል እየ” ዝብል ጽበትን ትዕቢትን እዩ። ከምቲ “ተመሊስካ እትረድኦስ ሓዲግካዮ ኣይትእቶ” ዝበሃል፡ ንስኻ ብዘይብእኡ ዘይኮነልካ፣ ንሱ እውን ብዘይበኣኻ ንዘይኮነሉ ኣካል፡ ኣብ ክንዲ ተቐርቦን ትሓቑፎን ካብ ናይ ቃልሲ መድረኽ ክትንጽሎ ናይ ምድላይ ስምዒት ናይ ቀረባ ግዜ ተዘክሮና እዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸዋግ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልያት ምጥሓል ድማ ብዓቕሚ ንዘይምሕያል ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ክንዲ ጸላእቲ እትንኪ ጸላእቲ ዝዕድም እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ግና ብውሕዱ ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ መረሓሓቕን ግጉይን ግንዛበ ንወጽእ ምህላውና መጻኢና ትስፉውን ብሩህን ምዃኑ የመልክት።
ኣብዚ ግዜዚ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ካብ ተመዓዳዲኻ ጉዕዞ፡ ከም ዝደላለ ዝተረደአ ይመስል ኣሎ። ናይ ሓሳብ “እንካን ሃባን” ባህሊ ኣጥሪና፡ ክቐርበና ክንጽበ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንሕና እውን ክንቀርብ እሞ ኣብ ማእከላይ ቦታ ክንራኸብ ከም ዝግበና ተገንዚብና፡ ምእንቲ ሓቢርካ ምቅላስ ዋጋ ክንከፍል ቅሩባት ምህላውና ኣውንታዊ ምልክታት ይረአዩ ምህላዎም ክዕቀብ ዝግበኦ ትስፉው መጻኢ እዩ። እቲ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ወገናት ዘሰማመዓካ ንምርካብ ዝግበር ዳህሳሳትን ዘተታትን ቀጻሊ ኣሎ። ምምስራት ጽላል ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ “ፖሓኤ” ድማ ብመንጽርዚ ዝረአ እወንታዊ ኣብነታዊ ተበግሶ እዩ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ብምርድዳእ ንመላላእ
Monday, 19 August 2024 21:50 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ደንበ ተቓውሞና ክንድቲ ጽንዓትናን ተጻዋርነትናን፡ ጌና ዘየመሓደርናዮ ሕጽረታት ከም ዘለና ካብ ንእመነሉ ዓመታት ኮይኑ ኣሎ። ጠንቂ ድኽመትና ኣብ ብውጋን ሕጽረታትና ገሊኡ በዓል ቤታዊ ክኸውን እንከሎ፡ ገሊኡ ድማ ወድዓዊ ተጽዕኖ ዝፈጥሮ እዩ። እቲ ዝያዳ ከተሓሳስበና ዝግበኦ እምበኣር፡ ነቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ወድዓዊ ጸገማትና ኣብ እዋኑ ክንብድህ ዘይምብቃዕና እዩ። “ክንዕወት ኢና፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣርዑት ህግደፍ ኣይክነብርን እዩ፡ ብሓባር ክሰርሕ ምኽኣልናን ዘይምኽኣልናን ምስጢር ዓወትና እዩ” ብዝብሉን ዝኣመሰሉን ጸኒዕና ምቕጻልና ናይ ኣወንታናን ተስፋናን መርኣያ እዮም። ነዚ ኣወንታና ዝዕቅብን ባህግና እነተግብረሉ መሳርዕን ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ዝተደኮነ ኣካይዳን ክንውንን ዘይምኽኣልና ከኣ መርኣያ ድኽመትና ኮይኑ ዝጸንሐ እዩ።
ጐሊሖም ክረኣዩ ካብ ዝጸንሑ ድኽመታትና፡ ጸላኢና ሓደ ንሱ ድማ ጉጅለ ህግደፍ፡ ዕላማናን ባህግናን እንተኾነ ተመሳሳሊ ካብኡ ሓሉፉ ድማ ኣዝዩ ዝቀራረብ ክነሱ፡ ክሳብ ሎሚ እናተረዳዳእናን እናተመላላእናን ብሓደ ክንስጉም ዘይምኽኣልና እዩ። እቲ ኣብቲ ዘሰማምዓካ ተቐራሪብካ ዘቃልሰካ መድረኽ ምፍጣር፡ ናይ ግድን ብቓልሲ እተዕውቶ እምበር፡ ጓሲኻዮ እትሓልፈሉ ኣቋራጭ መንገዲ የብሉን። ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ብመንገዲ ቀዳማይ ዋዕላኡ ወሲድዎ ዘሎ ተበግሶ ምምስራት ጽላል ከኣ፡ ናይ ምርጫ ጉዳይ ዘይኮነ፡ ዘለናዮ መድረኽ ዝጠልቦ ናይ ግዜን ጉልበትን ዋጋ ዝተኸፍሎ ግደታ ምዃኑ ብምግንዛብ እዩ። እዚ ዘረድኦ ድማ እቲ ጉዕዞ ዘይልሙጽ፡ እቲ ትኸፍሎ ዋጋ ከኣ ብዙሓት ዕንቅፋታት በዲህካ ብምሕላፍ ዝረጋገጽ ምዃኑ እዩ። ጽልዋኡ ድማ ኣብቶም ዝመስረትዎ ኣካላት ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ፡ ኣብቲ ዝሰፍሐ ደምበ ተቓውሞና’ውን ነብሱ ዝኸኣለ ኣወንታዊ ጽልዋ ዘሕድር እዩ።
ቀዳማይ ይኹን ካለኣይ ምዕራፋት ቃልስና ብንኡሳን ምዕራፋት ዝተኸፋፈሉ ብምትኽኻእ ዝተቓነዩ እምበር ብሓደ ወለዶ ተጀሚሮም ብኣኡ ዝውድኡ ኣይኮኑን። ካብቶም ዝኣረገ ብረት ዓጢቖም ሰውራ ኤርትራ ዘበሰሩ ሓርበኛታት ምናልባት ናጽነት ኤርትራ ዝረኣ ኣይነበረን። ምናልባት ዝረኣዩ እንተነይሮም ከኣ ክልተ-ሰለስተ ጥራይ እዮም። እንተኾነ ሳሊቲ ብዝተራእየ ቀጻሊ ዋሕዚ ምውርራስ እቲ ሓደ ክሓልፍ እንከሎ እቲ ካልእ እናተከአ ተጓዒዙ እቲ ቃልሲ ተዓዊቱ ኤርትራ ከኣ ናጻ ሃገር ኮይና።
ምውርራስ ኣውራስን ወራስን ማዕረ ዝግደስሉን ብሓላፍነት ዝዓይሉን እምበር ንሓዲኦም ዝግደፍ ኣይኮነን። ምኽንያቱ እቲ ኣውራሲ ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ዋጋ ዝኸፈለሉ ቃልሱ ዘቐጽሎ ዋና ከይስእን፡ ተረኪቡ ኣብ ሽቶኡ ዘብጸሓሉ ወራሲ ክረክብ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ። እቲ ወራሲ ድማ ዘካይዶ ቃልሲ ንትማሊ ኣብ ግምት ዘየእተወ ኣብ ሎሚ ጥራይ ዝተንጠልተለ ሓደ ኢሉ ዝጅምር ጐናይ ጉዕዞ ካብ ምዃን ስለ ዘድሕኖ ዘውርሶ ይደሊ። መንእሰይ ዝወርስን ዘይወርስን ብድሌቱ’ኳ እንተኾነ፡ ትውልዳዊ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ግና ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ከምኡ እንተዘይኮይኑ እቲ ቃልሲ ጥራይ ዘይኮነ ከም ህዝቢ ናይ ምቕጻል ጉዳይ እውን ኣብ ምልከት ሕቶ እዩ ዝወድቕ።
ካብዚ ሓሊፉ ከምቲ ሓደ ርሻን ንምህናጽ ኣብቲ ዝተደኰነ ጡብ ኣብ ልዕሊ ጡብ እናወሰኽካ ኣብ ዝብጻሕ እተብጸሖ፡ ቃልሲ እውን ነቲ ዝተረከብካዮ ተመኩሮ ከም ኣድላይነቱ እናወሰድካን እናመላእካን እዩ ኣብ ዓወት ዝብጻሕ። ኣብ ካልእ ከይከድካ ናብ ናጽነት ዘብጸሐ ቃልስና ነዚ እዩ ዘርእየና። ልዕሊ ኩሉ ግቡእ ኣቕልቦ ክረክብ ዝግበኦ፡ ዕዉት ምውርራስ ተቐራሪብካ እምበር ተመዓዳዲኻን ነናትካ ኩርባ ፈሊኻን ዝረጋገጽ ኣይኮነን። ኣብ ባህልና’ኳ ዝራብዕ ምስ ተስታይ ኣብ ሓደ ኣርዑት ተጸሚዱ እዩ ዝጸሪ እምበር ተመዓዳዲኻ ብምርእኣይ ኣይኮነን። ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ብዕድመ ዝደፍኡን ብተመኩሮ ዝበሰሉን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዝነበሩ ሲቪልን ከም ኮማንዶስ ዝኣመሰሉ ወተሃደራዊ ተመኩሮ ዝነበሮን እቲ ካብ ቤት ትምህርቲ ዝስለፍ ዝነበረ ዕሸል መንእሰይን ክሳብ ክንደይ ተመኩሮ ይመጋገቡ ከም ዝነበሩ ምዝካሩ ጠቓሚ እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ሽዑ ዘይነበሩ፡ ሎሚ ዘለዉ ምዕባለታት ኣብ ግምት ክኣትዉ ከም ዝግበኦም ብምዝንጋዕ ኣይኮነን። ኣብዚ ንርከበሉ ዘለና ዘመነ ምዕቡል ተክኖለጅስ ከኣ ምውርራስ እቲ ዝቐለለ እዩ።
እቲ ናይ ሎሚ ወራሲ መንእሰይ ከምቲ “እንቲ መርዓት ጽባሕ ትኾኒ ሓማት” ዝበሃል፡ ጽባሕ ኣውራሲ ከም ዝኸውን ከስተውዕል ይግበኦ። ከምኡ እንተዘይኮይኑ ግና ዘዝተጀመረ ሰኣን ወራሲ ከይትወደአ እናሓለፈ እቲ ቃልሲ መጀመርታ እምበር መፈጸምታ ዘይብሉ እዩ ዝኸውን። ከምቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ንናጽነት ኣንጻር መግዛእቲ ዝነበረ፡ ሎሚ ንህግደፍ ኣወጊድና ብዘተኣማምን፡ ቅዋማዊ፡ ህዝባውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ንምትክኡ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ እውን፡ ብሓደ ወለዶ ተጀሚሩ ብእኡ ዝውዳእ ዘይኮነ፡ ብምርኽኻብን ምውርራስን ዝግለጽ ምዃኑ ርዱእ እዩ።
ዕዉት ተረዳዲእካ ምምልላእን ምውርራስን ኣብ ሓደ መስርሕ ተጸሚድካ፡ ትማሊ ዘስርሕ ዝነበረ ሎሚ እውን ግዜ ዘይሓለፎ ተመኩሮ እናሕየልካ፡ በቲ ካልእ ድማ ግዜኡ ንዝሓለፎ ገሊፍካ ኣብ መዘክር ታሪኽ እናመዝገብካ ዝኽየድ እዩ። እዚ ዝያዳ ዘድምዕ ድማ ኣብ ሓደ ተወዲብካ ኣብ ቀጻሊ ቃልሲ ተጸሚድካ እምበር ወውድብካ ሒዝካ ተመዓዳዲኻ “ያላኻየ” እናተበሃሃልካ ኣይኮነን። ንኣብነት “እቶም ነባራት ተቓወምቲ ውድባት ነቲ መንእሰይ ተመኩሮ ንክወርስ ኣይሓገዝዎን” ክበሃል ይስማዕ እዩ። እዚ ኣበሃህላ ፈጺሙ ሓቅነት የብሉን ማለት’ኳ እንተዘይኮነ፡ “እቲ መንእሰይከ ንምውርራስ ብዘብቅዕዶ ምስተን ውድባት ተሰሊፉ?” ኢልካ ምሕታትን ምምላስን ከኣ መሰረታዊ እዩ። ዕዉት ምውርራስን ምምልላእን ብምክእኣልን ብምጽውዋርን እሞ ድማ ግቡእ ግዜ ወሲድካ እምበር፡ ብትምክሕትን ምንዓቓቕን ኣብ ሓጺር ግዜ ብሕዝ ግድፍ ዝረጋገጽ ኣይኮነን። ስለዚ ኢና ድማ “ንረዳድእ እሞ ንመላላእ” ኢልና እንጽውዕ ዘለና።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ፖሓኤ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ቃልሲ
Thursday, 15 August 2024 11:40 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ ቀዳማይ ዋዕላኡ ከም ዘሰላሰለ ዓብይ ዜና ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ኮይኑ ቀንዩ። ኣብዚ ዋዕላኡ፡ ኣገደስቲ ሰነዳት ምጽዳቑ፡ ፖለቲካዊ ውሳነታት ምውሳኑ፡ ንመጻኢ ክልተ ዓመታት ነቲ ጽላል ዝመርሕ ኣካል ምምዛዙን ደማዳሚ መግለጽ ምውጻኡን ከኣ ዝርዝር ትሕዝቶ ናይቲ ዜና ነይሩ። እዚ ውጽኢት ተበግሶ ነባሪ ዓባይ ብሪጣንያ ዝነበረ ግዱስ ኤርትራዊ ነፍሰ-ሄር ብርሃነ ወልደገብሪኤን (SUDAN NOW) ዘይተሓለለ ጻዕሪ ብዙሓት ውድባት ኣብ ዝሓለፈ 4ተ ዓመታትን’ኳ እንተኾነ፡ ጌና ተስፋ ኣብ ዝህብ ቀዳማይ ምዕራፍ ዘሎ እዩ።
ጽላል ዝመስረቱ ኣባል ውድባት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ካብ ዝሓለፈ ጉዕዞ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ከም ዝተማህሩ ኣብቲ ዋዕላ ብዘርኣይዎ፡ ምክእኣል፡ ምጽውዋር፡ ምምልላእ፡ ምክብባር፡ ሓይልዮትን ቀዳምነትካ ምንጻርን ናይ ሓሳባት እንካን ሃባን ኣረጋጊጸምዎ እዮም። እቲ ን4ተ ዓመታት ብዘይምስልካይ ክካየድ ዝጸንሐ ጻዕሪ ኣብ ምምስራት ሰፊሕ ጽላል ምብጽሑ ድማ፡ ነቲ ካብ ዝሓለፈ ተመኩሮኻ ምምሃር ኣንጸባሪቑዎ እዩ። ምስዚ ኩሉ ግና እቲ ጽላል ናብ ሓድሽ ምዕራፍ እዩ ተሰጋጊሩ እምበር፡ ኣብቲ ፖሓኤ ዓሊሙ ዝቃለሰሉ ዘሎ ምውጋድ ወጻዓን ገባትን ጉጅለ ህግደፍን፡ ኣብ ክንዳኡ ቅዋማዊ፡ ብዙሕነታውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ምትካልን ንምብጻሕ እቲ ዝያዳ ጻዕርን ተወፋይነት ዝሓትት ናይ ቃልሲ ብደሆ ኣብ ቅድሚኡ ይጽበዮ ከም ዘሎ ዘማትእ ኣይኮነን። ፖሓኤ ቃልሱ ኣብ ምውጋድ ወጽዓ ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ ኣርሒቑ ከም ዝጥምት ኣብዚ ዋዕላ ብዘጽደቖ ቻርተር ኣሚቱ ኣሎ። እቲ ኣብዚ ጽላል ዝቆመ መሪሕነት ካብ ዝምርኮሰሎም ዕማማት ድማ ኣብቲ ቻርተር ቀሪቡ ኣሎ። እቲ ሓይልታት ነዚ ጽላል ክምስርት እንከሎ፡ ኣይኮነንዶ ወጽዓ ኣወጊድካ ብራህዋ ንምትካእ ኣብ ዝካየድ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ፡ ኣብ ተራ ማሕበራዊ ህይወት ወዲሰብ እውን ብሓባር ተሰሊፍካ ምስጓም ከም ዘድምዕ ብምግንዛብ እዩ።
ኣባል ውድባት ፖሓኤ ነዚ ጽላል ንምምስራት ዝኸፈልዎ ክቡር ዋጋ፡ ብዘይካኡ ኣብ ዓወት ዘብጽሕ ካልእ መዋጸኦ ከምዘየለ ብምግንዛብ እዮም። ረብሓኡ ከኣ ናይ ኩሎም እምበር፡ ናይ ዝተወሰነ ካብኣቶም ከምዘይኮነ ብምስትውዓሎም እዮም። ናይቲ ጽላል ቃልሲ ምዕዋቱን ዘይምዕዋቱን ዝውሰን ድማ ብናይ ኩሎም ዘይተገደበ ጻዕርን ቃልስን እዩ። እቲ ክምስረትሉ መሪጸሞ ዘለዉ ኣዕኑድ እውን፡ እቲ ብዝሓሸ ኣኪቡ ከሰጉሞም ዝኽእል ንሱ ምዃኑ ብምእማን እዩ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ እቲ መሰረታዊ ኣዕኑድ ናይቲ ውድባት ናይ ሓባር እምነትን ዝንባለን ዘንጸባርቕ ጥራይ ዘይኮነ፡ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ዘንብብን ንዝሰፍሕ ተሳትፎ ሓይልታት ለውጢ ዝዕድምን ከም ዝኸውን ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። ንኣብነት “ልኡላውነት ኤርትራን ሓድነት ህዝባን መሬታን ምዕቃብ” ዝብል ኣምር ክሳብ ክንደይ መሰረታውን ሓቛፍን ምዃኑ በብግዜኡ በቲ ሓይልታት ክእወጅ ዝጸንሐ ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው ምርድኡ ዘጸገም ኣይኮነን። እዚ ኣተሓሕዛ ናይ ሓሳብ ብዙሕነት፡ ተመኩሮ ብዙሓት ምስ ናትና ዝመሳሰል ፖለቲካዊ ባህሪ ዘለዎምን ዝተዓወቱን ወገናት እውን ኣብ ግት ዘእተወ እዩ።
ፖሓኤ ኣብዚ ሓድነታዊ ቃልሱ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዘሰጋግረሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ኣገደስቲ ጉዳያት ናይ ሓባር ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ኣጥርዩ ከም ዘሎ ዘርኢ እዩ። ብኣተሓሳስባ ክሳብ ክንድዚ ምቅርራቡ መሰረታዊ ኮይኑ፡ ኣብ ቅድሚኡ ናብ ተግባር ናይ ምስግጋሩ ወሳኒ ብድሆ ከም ዝጽበዮ ከኣ ኣብቲ ዋዕላ ብዝተፈላለዩ መልከዓት ተንጸባሪቑ’ሎ። ዝወሰኖም ፖለቲካዊ ውሳነታትን ዘውጸኦ መግለጽን እውን ነዚ እዮም ዘመልክቱ። እንተኾነ እቲ ቅኑዕ መንገዲ ምጥርናፍን ምስፋሕን ሒዝዎ ስለ ዘሎ ብኣኡ ሰጒሙ ካብ ምዕዋት ዝገትኦ ሓይሊ ከምዘይህሉ ኣብዚ ዋዕላ ምልክታቱ ዝተራእየ እዩ። ኣብ ቅድሚ ጽላል ፖሓኤ ዘሎ ዕማም፡ ብመንጽር ምትግባር ዝወሰኖ ውሳነታት ዝቃነ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ውሽጣዊ ጽንዓቱን ስጥመቱን ዝያዳ ምሕያልን ምትራርን ከም ዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን።
እቲ መድረኽ ናይ ሰለስተ ኣካላት ጥራይ ኮይኑ ክተርፍ ዘይኮነ፡ ናይ ብዙሓት ከም ዝኸውን ንምግባሩ ዝጀመሮ ናይ ምቅርራብ ጻዕሪ ክቕጽሎ እዩ። እቲ ጻዋዒትን ጐስጓስን ፖሓኤ ናይቶም ካለኦት ዝምልከቶም ቅርቡነት ተወሲኽዎ ዝዕወት እምበር፡ ብናቱ ድልየትን ጻዕርን ጥራይ ዝውሰን ኣይኮነን። ምስዚ ኩሉ ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተደኮነ ጽላል ውሽጣዊ ስጥመት ምጽናዕ፡ ነቲ ኣብ ቀጻሊ ዝሰፍሕ ተሳትፎ እውን ወሳኒ እምነ-መሰረት ስለ ዝኸውን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ እዩ። ንርከበሉ ዘለና እዋን ነቲ ኣገዳስነት ናይ ሓባር ጽላል ንጠልበሉ መጸዋዕታ ዝምጥን ዘይተሓለለ ጻዕሪ ክንገብር እንሕተተሉ ምዃኑ ኩሉ ክግንዘቦ ዝግባእ እዩ።
ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ምስ ናይ ፖሓኤ ዝመሳሰል ባህጊ ዘለዎም ውዳበታት ብዙሓት እዮም። እዚ ክሳብ ክንድዚ እናተደላለየ ዘይተጠርነፈ ባህግታት ኣብ ትሕቲ ናይ ሓባር ጽላል ብዝተወደበ ኣገባባት ጥራይ ከም ዝዕወትን ነዚ ንምትግባር ናይ ሓባር መቃለሲ ሜዳ ምምስራት ከም ዘድልን ከኣ ፖሓኤ ፈጢርዎ ዘሎ ጽላል ክጅምር እንከሎ ናይ ብዙሓት ምንባሩ ምስክር እዩ።
ኣብ ቀጻሊ እቲ ጽላል ብግብሪ ናይ ብዙሓት ከም ዝኸውን ን1ይ ዋዕላ ፖሓኤ ብዝተፈላለዩ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ትካላት፡ ግዱሳት ባእታታትን መድያታትን ዝተገብረሉ ምትብባዕ ዝነኣድ እዩ። ዝተፈላለዩ ወገናት ንምጥርናፍ ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕርን ቀጻሊ መደባት ዘተ ፖሓኤን እውን ክሳብ ክንይ ብሓባር ክንቃለስ ዝጽበየና ዕማም ከምዘሎ ዘመልክት እዩ። እምባኣር፡ ክሳብ ሎሚ ኩልና ናብ ሓደ ጽላል ክንመጽእ ዘይምኽኣልና ናይ ፖለቲካዊ ፍልልያት ኣተሓሕዛና ድኽመትና ዘመልክት ምዃኑ ተገንዚብና፡ ካብ ሕጂ ንድሓር ግና ንተረሓሒቕካ ምጥምማት ዕድል ክንህብ ኣይግበኣናን ንብል።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ፖሓኤ ኣብ ድሮ ዋዕላን ፈስቲቫልን
Friday, 02 August 2024 15:12 Written by EPDP Information Office
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ዲሞራሲያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ፡ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ኤርትራን ሰልፊ ዲሞራሲ ህዝቢ ኤርትራን ክዋስእሉ ዝጸንሑ ጽላል ኣብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ነሃሰ 2024 ናብ ሓባራዊ ዋዕላን ፈስቲቫልን ክኣቱ እዩ። እቲ ዋዕላ ነቲ ዝጸንሔ ኣካይዳ ናብ ምቛም ወግዓዊ ጽላል ዘሰጋግር ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ፈስቲቫል ድማ ውጽኢት ናይቲ ዋዕላ ዝብሰረሉ እዩ። ናይ ክልቲኡ ኣገደስቲ መድረኻት ኣሰናዳእቲ ሽማግለታት ድማ ምድላዋተን ኣጻፊፈን ኣለዋ።
እዚ ዋዕላ ኣብ ርእሲ እቲ ጽላል ብወግዒ ዝምስረተሉ ምዃኑ፡ ኣብ መጻኢ እቲ ጽላል ዝምረሓሉ ኣገደስቲ ሰነዳት ከጽድቕ እዩ። ኣብዚ ዝጸድቕ ውሽጣዊ ቅዋም እቲ ጽላል ካልኦት ኣባላት ወሲኹ ዝሰፍሓሉ መንገዲ ዝእምትን ኣብ ነንሕድሕዱ ከመይ ከም ዝናበብን ዘብርህ ዓንቀጻት ከም ዝህልዎ ዘማትእ ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ ንመጻኢ ነቲ ጽላል ዝመርሕ ኣካል ምስ ተጠባበቕቱ ኣብዚ ዋዕላ ክስየም እዩ። ካብዚ ብዘይፍለ ከኣ ኣብ ትሕቲ እቲ ዝስየም ሓጋጊ ኣካል ዝነጥፋ ፈጸምቲ ኣብያተ-ጽሕፈት ክንጸራ እየን።
እዚ ጽላል ክሳብ ሕጂ ተመስሪትሎም ዘሎን ኣብቲ ዋዕላ ዝጸድቁን መሰረታዊ መዕቀኒ ኣዕኑድ ፡ ልኣላውነት ኤርትራን ህዝባን ምዕቃብ፡ ዲክታተርያዊ ምምሕዳር ህግደፍ ምውጋድን ኣብ ክንድኡ ዲሞክራስያውን ቅዋማውን ስርዓት ምትካል፡ ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ምውሓስ፡ ኤርትራዊ ብዙሕነት ምንጽብራቕን ኩሉ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰላት ህዝቢ ኤርትራ ምኽባርን ዝብሉን ነፍሲ ወከፎም ሰፊሕ ዝርዝር ዝሓቖፉን እዮም። እዘን ጽላል ዘቑማ ዘለዋ ውድባት ካብዚ ውጻኢ ዘሰማምዐን የለን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ እዚኣቶም ቀዳምነት ዝተዋህብሉ ምኽንያት፡ መሰረታውያን መለለይታት ቃልሲ ኤርትራ ኮይኖም፡ ብብዙሓት ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ ተቐባልነት ስለ ዘለዎም ዝሰፈሐ ሓይሊ ንምጥርናፍ ዘኽእሉ እዮም ካብ ዝብል ዝተወስዱ እዮም።
ናይዚ ጽላልዚ ምምስራት ኣብ ጉዕዞ ሓድነት ተቓውሞ ኤርትራ ናይ መጀመርያን መወዳእታን ስጉምቲ ዘይኮነ፡ ከም ቁልዒ ዝውሰድ እዩ። ነዚ ቁልዒ ንህግደፍ ክልብልቦ ናብ ዝኽእል ሓያል ህዝባዊ መጋርያ ንምምዕባሉ ድማ ናይ ኩሎም ብመንገዲ ምጥርናፍ ኣቢልካ ዓቕሚ ኣብ ምፍጣር ዝኣምኑ ወገናት ጻዕርን ተሳትፎን ከም ዝሓትት ፖሓኤ ኣዕዚዙ ይኣምንን ምእንታኡ ይቃለስን። ካብዚ ብምንቃል እዩ ከኣ ካልኦት ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውዳበታት’ውን ከም ናቶም ክወስድዎን ክሳተፍዎን ፖሓኤ ወትሩ ዝጽውዕን ኣብቲ ዋዕላ ከጉልሖ ትጽቢት ዝግበረሉን።
ምምስራት ጽላል ኣብ ደንበት ተቓውሞ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ዝወድቕን ዝትንስእን ዘሎ እምብር፡ ከምቲ ትጽቢት ዝግበረሉ ከም ዘይተዓወተ ናይ ኩልና ተዘክሮ ዝምስክሮ እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና፡ ዝሃቦ ትምህርቲ የብሉን ማለት ኣይኮነን። ካብቲ ዝሓለፈ ናይ ምትንሳእን ምውዳቕን ስግኣት ብምንቃል ከምቲ “ብተመን ዝሰንበደስ ብልሕጺ ተዳህለ” ዝበሃል ምስላ፡ “ተበግሶ ፖሓኤኸ ክዕወት ድዩ?” ዝብል ሕቶ ክለዓል ይስማዕ እዩ። እዚ ስግኣት ካብቲ ዝሓለፍናዮ ዘይተዓወተ መስርሕ ዝነቅል እምበር፡ ካብ መሬት ሓፊስካ ዝውረ ከምዘይኮነ ፍሉጥ እዩ። ፖሓኤ’ውን ኣብ ግምት ዘየእትዎ ኣይኮነን። እንተኾነ ሎሚ ትማሊ ኣይኮነን። እቶም ተዋሳእቲ እውን ኣብቲ ዝቐደመ መስርሕ ዝነበሩ’ኳ እንተኾኑ፡ ምስ ትማሊ ዘይኮነስ ምስ ሎሚ ዝስጉሙ ዘለዉ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ቃልሲ ብውረድ ደይብ ዝተመልአ ኣብ መወዳእታ ብብራኸ ዝድምደም እምበር ልሙጽ መንገዲ ከምዘይኮነ ምርድኡ የድሊ። እቲ ቀንዲ ዝጽላእ ከኣ ናይ ምውዳቕን ምትንሳእን ሓጐጽጐጽ ዘይኮነ፡ ካብቲ ውድቀት ዘይምምሃር እዩ።
ስለዚ ናይዚ ፖሓኤ ዝምስርቶ ጽላል ናይ ምዕዋት ውሕስነት፡ በቲ ትማሊ ዘይነበረ ሎሚ ዝምዕብል ዘሎ “ምእንቲ ሓቢርካ ምቅላስ ክቡር ዋጋ ክኸፍል እዩ” ዝብል ግንዛበ ዝተበገሰ ጌርካ ዝውሰድ እዩ። ኮታ ናይ ሎሚ ናይ ምዕዋት ተስፋና ካብ ናይ ትማሊ ፍሽለት ምምሃርና ዝነቅል እዩ። ብኣተሓሳስባ ኣብቲ ናይ ትማሊ እንተንህሉ ግና ናብዚ ዋዕላ ንምብጻሕ ፖሓኤ ዝያዳ ሰለስተ ዓመታት ኣይምተጸመመን። ካብዚ ሓሊፉ፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝፈላልየካ ንእሽቶ ተጉልሕ፡ ነቲ ዘሰማማዕካ ዝዓበየ ዝያዳ ኣጀንዳ ንምግባሩ ዝረአ ዘሎ ኣተሓሕዛ ተስፋ ዝህብ እዩ። ከምኡ እውን እቲ ናይ ትማሊ ኣብ ሕድሕድካ “ብማይ ቀጠነ” ምጽልላምን ምክሳስን ሎሚ ዘይምህላዉ ነቲ መንገዲ ምጽውዋርን ምክእኣልን ሒዝናዮ ንቃለስ ከም ዘለና ዘርኢ ስለ ዝኾነ፡ ክንዕቅቦ ዝግበኣና እዩ።
ናይቲ ኣብ ጽላል ፖሓኤ ዝጠራነፍ ዘሎ ሓይሊ ናይ ብዝሕን ዓይነትን ውሱንነት ዘሰክፎም ወገናት እውን ይስምዑ እዮም። እዚ እውን ዘየዛርብ ኣይኮነን። እንተኾነ በቲ ሓደ ወገን እቲ ጽላል ሒዝዎ ይብገስ ናይ ዘሎ ኣተሓሳስባ ንጹርነትን ህልዊ ኤርትራዊ ባይታን ዳህሲሱ ዝብገስ ዘሎ ስለ ዝኾነ፡ ነብሱ ዝኸኣለ ዓቕሚ ምዃኑ ምርድኡ የድሊ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ብመሰረቱ ጽላል ናይ ምፍጣር ምስጢር በበይኑ ክወፍር እንከሎ ዘየድምዕ ዝተበተነ ዓቕሚታት ናብ ሓደ ኣምጺእካ ከም ዘድምዕ ንምግባሩ ስለ ዝኾነ፡ ምምስራት ጽላል ካብ ናይ ዓቕሚ ውሱንነት ንምውጻእ ካብ ዝውሰዱ ስጉምትታት እቲ ቀዳማይ ምዃኑ ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግበኦ እዩ።
ዘይሩ ዘይሩ፡ ናይዚ ብወግዒ ዝምስረት ጽላል ፖሓኤ ረብሓን ኣገዳስነትን ንኣባል ውድባቱ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ቃልሲ ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ናቱ ልሉይ ኣስተዋጸኦ ዘንብር እዩ። ኣገዳስነቱ ክሳብ ክንድዚ ኣብተን ዝምስርተኦ ዘለዋ ውድባት ጥራይ ዝድረት ካብ ዘይኮነ፡ ኩሎም ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት፡ ኣባላት ናይቲ ጽላል ካብ ምዃን ጀሚሮም፡ ምስቲ ጽላል በብዝኽእልዎ ክተሓባበሩን ደገፎም በብዝጥዕሞም ኣገባባትን ክእለትን ከበርክቱን ፖሓኤ ኣብ ድሮ ዋዕላኡን ፈስቲቫሉን ይጽውዕ ኣሎ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ኣብ ሎሚ ኮይና፡ ብዛዕባ ጽባሕ
Thursday, 01 August 2024 00:18 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኤርትራውያን ናይ ሓርነት ተቓለስቲ ኣብ ቅድሜና ዓበይ ዕማም እዩ ዘለና። ዕማምና ብሓፈሻ ክግለጽ እንከሎ፡ መሰረታዊ ናይ ስርዓት ለውጥን ኣብ ክንድኡ ምዕዋት ምዕዋት ዲሞክራሲ እዩ። እዚ መስርሕ ብዙሓት ምዕራፋት ዘለዉዎ፡ ናይ ብዙሓት ተሳትፎ ዝሓትት፡ ዝተፈላለዩ ገጻትን ብድሆታትን ዝሓቖፈ ከከም ግዝይኡን ኩነታቱትን ምትንሳእን ምውዳቕን ኣይፍለዮን። እቲ ክሳብ ሕጂ ዝመጻእናዮ ጉዕዞ ናይ ቃልሲ ድማ ነዚ እዩ ዘርኢ።
እዚ ዓብይ ዕማም፡ ናይ ብዙሓትን፡ ብብዙሓትን ዝስራሕ፣ ንብዙሓት ድማ ዘርብሕ እዩ ኢልናዮ ኣለና። ኣብዚ መስርሕ ናይ ብዙሓት ዓወት ንምምዝጋብ ድማ ዓቕምኻ ምውዳብ መሰረታዊ ቅድመ-ተደላይነት ዘልዎ እዩ። ካብዚ ብምንቃል እዩ ድማ ኣብ ኤርትራ ምውዳብ ኣካል ናይቲ ነዊሕ ግዜ ተመኩሮ ቃልስና ኮይኑ ዝምዝገብ። ኣወዳድባ ከከም ዕላማ፡ ቅሩብነትን ምርጫን ናይቶም ዝውደቡ ዝተፈላለየ መልከዓት ዝሕዝ ምዃኑ ፍሉጥ’ዩ። ካብቶም ልሙዳት ኣወዳድባታት ፖለቲካዊ ውድብን ሰልፍን ብቀዳምነት ዝጥቀሱ እዮም። ብደረጃ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ሲቪላዊ ማሕበራትን ምውዳብ እውን ኣብቲ መስርሕ ነናቶም ግደ ዘለዎም ምጥርናፋት እዮም። ምውዳብ ናይ ሓባር ከተዕውቶ ዝግበኣካ ዕላማ ስለ ዘለካ ዝግበር ታራ ናይ ሰባት ምትእኽኻብ ዘይኮነ፡ ከከም ጠባይ ናይቲ ውደባ ክመዝንዎ ዝግበኦም፣ መዐቀኒታትን ቅጥዕታትን ኣለዉ።
ኣብ ምውዳብን ምልዕዓልን መበገሲኻ ምንጻርን ኣማዕዲኻ እትርእዮ መዓርፎ ምእማትን፡ ኣብ ርእሲኡ ድማ ብሓፈሻዊ መልክዕ እንተኾነ እውን ናይ ቀረባን ርሑቕን ራኢኻ ኣብ ግምት ዘእተወ እስትራተጅን ስልትን ምስኣል ኣገዳሲ እዩ። ነዚ ብወግዒ እተጽድቐሉን መጻኢኻ እትእውጀሉን ዕላውን ሕጋውን መድረኽ ምድኳን የድሊ። ንከምዚ ዝኣመሰል ዕማም ጉባአ ሓደ ካብቶም ልሙዳት መድረኻት እዩ። ኣብዚ መስርሕ ብፍላይ ፖለቲካዊ መልክዕ ውዳበ፡ ራኢኡ ዘንጸባርቐሉ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ፡ ኣካላት ናይቲ ውዳበ ጠርኒፉ ዘወሃህድ ቅዋም፡ ኣብ መስርሕ ምትግባር መደባት ዝወዳደሩ ዘይኮኑ፡ ዝመጋገቡን ሕድሕዶም ዝቆጻጸሩን ሓገግቲ፡ ፈጸምትን ፈረድትን ኣካላት፡ ብዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝምረጽን ዝወርድን ነቲ ዕማም ዘተግብርን ኣድላይ ኣብ ዝኾነሉ ከኣ፡ ዝሕተትን ፖለቲካዊ መሪሕነት፡ ንፖለቲካዊ ሕጋዊ ውድድር ድልዊ ምዃንን ዝኣመሰሉ ቅሩብነታት ዘሳሲ ክኸውን ይግበኦ። ኣብዚ ብዝሕን ብቕዓትን ኣባላት ናይ ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ኣድላይ ምዃኑ ኣየዘራርብን’ዩ። እቲ ወሳኒ መሰረታዊ መምዛኒ ግና፣ ናይቲ ዝምረሓሉ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ዝሕንጽጾም መድረኻዊ ፖሊሲታትን ኩለ-መዳያዊ ኤርትራዊ ምሉእነትን ንጹርነትን እዩ።
ብኻልእ ወገን ኣብ ፖለቲካዊ መድረኽ መደብ ዕዮ ወኒኖም ንሓላፍነት ዘይወዳደሩ፡ እቲ ፖለቲካዊ ውዳበታት ካብቲ ዝምረሓሉ ብጉባአ ዘጽደቖ መስመር ከይወጸ ናይ ምትግባር ዓቕሙ ከተርንዕ ዝሕግዙ፡ ህዝቢ በቲ ብስሙ ዝንቀሳቐስ ውዳበታት ንከይጥለም፣ ዘኽእሎ ዓቕምን ንቕሓትን ንክውንን ዘበራብሩ፡ ከምኡ እውን ኣብ ምዕቃብ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላትን ክብርታትን ዝጽዕቱ፡ ምስ ፖለቲካዊ ውዳበታት ዝተሃላልኹ ዘይኮኑ፡ ዝመላልኡን ሚዛን ንምሕላውን ዝቆጻጸሩን ሲቪላዊ ማሕበራትን ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን እውን፣ ነብሱ ዝኻኣለ ግደ ዝጻወት ኣገዳሲ ውዳበ እዩ። ኣብ ኩሎም እዞም ውዳበታት እቲ ዋና ተዋሳኢ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ህዝቢ፣ ምስ መን ከም ዝውደብ ብናጽነት ንክውሰንን ይሕሸኒ እዩ ዝብሎ ንኽሓርን፣ እተን ፖለቲካዊ ይኹና ሲቪላዊ ውዳበታት ዕላመአን እንታይ ምዃኑ ብንጹርን ግሉጽነትን ክገልጻሉ መሰረታዊ ተደላይነት ኣለዎ።
ኣብ ሓደ ፖለቲካዊ ትካል ብደረጃ ውዳበ ጸኒሕካ፡ ኩነታት መዚንካ ናብ ሲቪላዊ ማሕበር ምስጋር ምናልባሽ ዘጸገም ክኸውን ይኽእል። ብኣንጻሩ ኣብ ሲቪላዊ ማሕበር ወይ ምንቅስቓስ ጸኒሕካ ናብ ፖለቲካዊ ውድብ ኮነ ሰልፊ ምድያብ እውን ዘይከኣል ኣይኮነን። እዚ ምስግጋራት ግና ብመጀመርታ ነቲ መሰረታዊ መስርሕ ኣውዳድባ ክኽተል ኣድላይ እዩ። ብፍላይ ከኣ ህዝቢ ንከይደናገር እቲ ዝውሰድ ስጉምቲ ብግሉጽነት ከም ዝፍለጥ ምግባሩ፡ ነቲ ኣብቲ መስርሕ ዝዋሳእ ውድብ ድዩ ምንቅስቓስ ምስ ህዝቢ ዘላልዮ ኣገዳሲ ተግባር እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ተግባራት ፖለቲካዊ ውደባን ዕማማት ሲቪላዊ ማሕበራትን እናደባለቕካ ምጉዓዝ፡ ነቲ ዝንቀሳቐስ ኣካል ኮነ ንህዝቢ ስለ ዘደናግር ኣጸጋሚ ከምዝኾነ ክንግዘቦ ዘድሊ እዩ። እዚ ካብቲ ዝፈጥሮ ናይ ህዝቢ ምድንጋ ንላዕሊ፣ ኣብኡ ተሰግሲጎም ንምፍራሱ ዝሰርሑ ክጽፈዩ’ውን ዕድል ዝኸፍት እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ “ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውደቤታት መነመን እየን?” ሲቪላዊ ማሕበራትን ምንቅስቓሳትን ከ?” ዝብል ሕቶ ክቐርብ እንከሎ፡ ብቐሊሉ መልሲ ምርካብ ከም ዘጸገም ፍሉጥ እዩ። ካብቲ ምኽንያታት እቲ ቀንዲ ናይቶም ኣካላት ኣበየናይ ደርጃ ውዳበ ከምዘለዉ ዘየነጽሩ ምዃኖም እዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ውድባት ወይ ኣብ ሲቪላዊ ማሕበራት ምውዳብ ናይ ምርጫ እምበር ናይ ፖለቲካዊ ብቕዓት መምዘኒ ከምዘይኮነ ምርዳእ የድሊ። ከምቲ ንገለ ወገናት ዝመስሎም እቶም ኣባላት ውድባትን ሰልፍታትን ምዃን ዝመርጹ ዝያዳ ፖለቲካዊ ፍልጠትን ተመኩሮን ዘለዎም፡ እቶም ኣብ ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ሲቪላዊ ማሕበራትን ዝውደቡ ከኣ ዝተሓተ ፖለቲካዊ ኣፍልጦን ተመኩሮን ዘለዎም ጌርካ ዝውሰድ ግጉይ ተረደኦ ኣሎ።
ከምቲ ቃልስና ምዕራፋት ኣለዉዎ ዝበልናዮ፡ ቀንዲ ቆላሕተና ኣብቲ ናይ ሎሚ ምትኳር ክኸውን እንከሎ፡ ብዛዕባቲ ዝሓለፍናዮ ምዝካርን ንጽባሕ እንሓስቦ ምእማት ድማ ኣድላይ እዩ። ናይ ሎምን ጽባሕን ዕማማት ተመጋገብቲ ኣብ ርእሲ ምዃኖም ንሓደ ኣካል “ንኺድ” ክትብሎ እንከለኻ “ናበይ?” ምስ በለካ ሕቶኡ ብግቡእ ክትምልሰሉ ዘይስገር ግደታ እዩ። ኣብ ኣመላልሳ ናይቲ ሕቶ ቀይሕ መስመር ሰጊርካ፡ ኣብ ንህዝቢ ዝምልከቱ ጉዳያት ኣቲኻ ኣብዘይህልውንኡን ተሳትፍኡን ከይትውስን ምጥንቃቕ የድሊ። ካልእ ናብ ናይ ጽባሕ ነቋመት ክበሃል እንከሎ፡ ኣብቲ ናይ ሎሚ ቀዳምነት ከየድማዕካ ነጢርካ ናብ ጽባሕ ጥራይ ምምዕዳው ማለት ኣይኮነን።፡ “ናይ ሎሚ ንግበር ናይ ጽባሕ ሽዑ ነርከበሉ” ካብ ዝብል ስምዒት “ንኺድ ጥራሕ” ካብ ምባል ክንጥንቀቕ ናይ ግድን እዩ። “እስኪ ከምዚ ንግበር” ክትብል እንከለኻ፡ “ጽባሕከ ናብይ ንምብጻሕ?” ዝብል ሕቶ ንምምላስ ድልዊ ምዃን የድሊ። እዚ ጉዳይ ብፍላይ ኣብዚ ኣዝዩ ተሃዋስን ተመዝማዝን ምዕባለታት ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን ምስ ከባቢናን ጐረባብትናን ኣብ እንሓስቦ ዝምድናታት ብግቡእ ከነቕልበሉ ካብ ዝግበኣና እዩ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ህዝባውን ትካላውን ሰረት ዘይብሉ
Sunday, 28 July 2024 10:04 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣሉታዊ ተግባራት ህግደፍ ካብ ምዝርዛር፡ “ዋላ ሓንቲ ጣቋ የብሉን” ኢልካዮ ምሕላፉ ከም ዝቐልል ርዱእ እዩ። ናይቲ ኢንታታቱ መንቀሊ ኣካይድኡ ህዝባውን ትካላውን ሰረት ዘየብሉ ምዃኑ እዩ። እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝወስዶም ዘቤታዊ ስጉምትታት ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ፡ ኣብ ዞባውን ኣህጉራውን ዝምድናታቱ’ውን ክረአ ዝጸነሐን ዘሎን እዩ።
መራሒ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣምታት ብዛዕባ ቅዋምን ኣድላይነቱን ክሕተት እንከሎ፡ ዝህቦ መልሲ ኣብ ሕጫጨን ምንእኣስን ህዝብን መሰላቱን ዘድሃበ እዩ። ብዛዕባ’ቲ ኣብ 1997 ጸዲቑ ዝበሃል እሞ ኤርትራዊ ወገናት “ቅዋም ይተግበር” እናበሉ ዝጭርሕሉ ሰነድ ክሕተት እንከሎ ዝሃቦ ዘገርም፡ “እቲ ሰነድ ከይተተግበረ ሞይቱ እዩ” ዝብል ተስፋ ዘቑርጽ መልሲ፡ ካብቲ ብዙሕ ኢሳያስ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ብጽሒት ከም ዘየብሉ ኣምሲሉ ዝገለጸሉ ዘይሓላፍነታዊ ተረኽቦ እዩ። እዚ ኣበሃህላኡ በቲ ሓደ ወገን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ንዕቀትን ብደዐን ዘርኢ ኮይኑ፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ካብ ትካላዊ ኣሰራርሓን ግሉጽነትን ዝወጸ ቀይዲ በተኽ ምዃኑ የመልክት።
ኣብ ኤርትራ ቅዋምን ቅዋማውነትን ዝብሉ ብቃልን ተግባርን ዝተሓረሙ ምዃኖም ተኸቲሉ፡ ብደረጃ እቲ ስማዊ መንግስቲ ይኹን ግንባር ጉባአ፡ ባይቶ’ ፈጻሚ፡ ፈራዲ፡ ……ወዘተ ዝብሉ ትካላውነት ዘመልክቱ ኣምራት ኣይስምዑን እዮም። እዚ ድማ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ኣብ ዲቕ ዝበለ ጭቆናን ትካላዊ ኣሰራርሓ ዝተሓረማን ኮይና ከምዘላ የርኢ። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ከኣ ነቲ “ኤርትራ ልዕሊ 30 ዓመታት ኣብ ምልኪ ሓደ ውልቀሰብ” ዝብል ዘስደምም መደምደምታ የመልክት። እቲ ዘገርም ግን፡ ገለ ካብቶም ዝተጠለዉ‘ውን ከይተረፉ ደድሕሪ’ቲ ዝጠለሞም ጉጅለ ዘዳኽሩ ምዃኖም እዩ።
“ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ክንድዚ ኣብ ተመኩሮ እገለ እትበሃል ሃገር ዝተራእየ ብዘይበሃል ኩሉ መሰላቱ እናተጋህሰ፡ ስለምንታይ ድምጹ ኣበሪኹ ዘይቃወምን ዘይሓትትን?” ዝብል ሕቶ ብቐጻሊ ዝለዓል ናይ ብዙሓት መዛረቢ ኣጀንዳ እዩ። እቲ መብዛሕትኡ ዝሰማመዓሉ መልሲ፡ ኣብ ኤርትራ በቲ ጉጅለ ዝተፈጥረ ዘይምትእምማንን ሓያል ናይ ስለያ መርበባትን ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ እቲ ጉጅለ ዝቕየደሉ ህዝባዊ ኣፍልጦ ዘለዎ ቅዋም ብዘይምህላዉ ከም ድላዩ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ክዕንድር ዕድል ሂብዎ እዩ። ስለዚ ኣብ ኤርትራ እቲ ጉጅል መንግስታዊ ተሓታትነት ኣብ ዘየብሉ ቀይዲ በቲኹ ንክዕንድር ዘተባብዖ ዘሎ።
እዚ ቀይዲ በተኻዊ ባህርያት ህግደፍ፡ ኣብ ኩሉ ጽፍሒ ዝምድናታቱ ምስ ዝተፈላለዩ ወገናት’ውን ዝረአ እዩ። ህግደፍ ብፍላይ ኣብ መዳይ ቁጠባ ዝገብሮም ዝምድናታት ናይ ህዝቢ ኤርትራ ተሳትፎን ተጠቃምነትን ኣብ ግምት ዘየእትዉ፡ ኣብ ዙርያ ትካላት ቁጠባ ህግደፍ ጥራይ ዘኹድድ እዩ። ህግደፍ ዝገብሮም ስምምዓት ኣርሒቖም ዘይጥምቱ፡ ናይ ሓባር ተጠቃምነት ኣብ ግምት ዘየእትዉ ኣብ “ዝመንጠልካ መንጢልካ ምዕዛር” ዝተመስረተ ምዃኑ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ተራእዩ እዩ። ኣብ ርእሲዚ ቁጠባዊ ስምምዓቱ ብትካላት ዘይኮነ፡ ብናይቲ ጉጅለ ገንዘብ ኣዋፈርቲ ባእታታት ዝተቓነየ ኮይኑ፡ ካብ ኮንትሮባንዳዊ ባህሪ ዘይተናገፈ እዩ። እዚ ርሑቕ ከይከድና ኣብ ዝምድናታቱ ምስ ሱዳንን ኢትዮጵያን ብተደጋጋሚ ዝተራእየ እዩ።
ዝምድና ብረብሓ ስለ ዝዕቀን ዝወርድን ዝድይብን ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። መብዛሕትኡ ናይ ህግደፍ ዝምድናታት ግና ምስቲ ዘይግሉጽ ኣካይድኡ ተጀሚሩ ከይተሰምዐ፡ ከም ዝተቛረጸ እዩ ዝውረ። እዚ ሓደ ካብ ንዕቀቱ ኣብ ልዕሊ ህዝብን“ ነቲ መን ሓታታይ ኣለኒ?” ዝብል ትምክሕቱ ዝንጸባረቐሉ እዩ። ዝምድናኡ ምስ ሱዳን እንተወስድና ንዘይሕጋዊ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ዶብ ክኸፍትሉ እንከለዉ ይፋቐሮም። ንግድና “ሕጋውን ትካላውን መልክዕ ነትሕዞ” ዝብል ሓሳብ ክቐርቦ እንከሎ ከኣ ዘሎን ዘየሎን ሕማቕ መልክዕ ኣትሒዙ፡ ንልኡላውነት ሃገር ዝጐድእ ተርእዮ ከም ዝተፈጥረ ኣምሲሉ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ጽልእን ውግእን የዕርጎ። ብመንጽርዚ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ክሳብ ክንደይ በብግዜኡ ከም ዝዕጸውን ከም ዝኽፈትን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰወረ ኣይኮነን።
ካብ ጽባሕ ናጽነት ጀሚሩ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ዝምድና “ህዝባውን ትካላውን ሰረት ስለ ዘይነበሮ“ ከኸትሎ ዝጸንሐ ሳዕቤናት ናይ ውግእን ጥፍኣትን ኣሉታዊ ተመኩሮ ኮይኑ ዝተመዝገበ እዩ። ህግደፍ ብናይ ኢትዮጵያ ብር ዝጥቀመሉ፡ ናይ ኢትዮጵያ ሽኮር፡ ቡን፡ ሰሊጥን ወርወር ቀላሚጦስን ናብ ወጻኢ እንዳለኣኽ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዝረኽበሉ ዝነበረ እዋን ነይሩ እዩ። ብዙሓት ወገናት እቲ ኣካይዳ ትካላዊ ኣሰራርሓን ህዝባዊ ግሉጽነትን ዝበኾረሉ ስለ ዝነበረ ውጽኢቱ ሕማቕ ከም ዝኸውን ስግኣት ዝሓደሮም ወገናት ስምዕታኦም ገሊጾም’ዮም። እዚ ዘይውሕሉል ዝምድና፡ ካልእ እውን ተወሲኽዎ ናይ 1998-2000 ዓለም ዘሰክሐ ደማዊ ውግእ ኣኸቲሉ።
ድሕሪ ናይ 18 ዓመታት “ኣይውግእ ኣይሰላም ሃዋህው” ብ2018 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተሓደሰ ዕርክነት’ውን በቲ ናይ ቅድሚ ውግእ 1998-2000 ዝበረ ተመኩሮ ከይተማህረ እዩ ደጊምዎ። እዚ ድማ ህግደፍ ባህሪኡ ከይቅይር ዝተዓጥቀ ህልኸኛን ዓመጸኛን ጉጅለ ምንባሩን ምዃኑን ዘርኣየ ነይሩ። ኣብቲ ሓድሽ ዕርክነት ዝተራእየ ዳንኬራን ዕብድብድን ኢሳያስ ብዙሕ ግዜ ዝተዘርበሉ ስለ ዝኾነ ምድጋሙ ዘድሊ ኣይኮነን። እንተኾነ ኢሳያስ ከም ልማዱ ካብቲ ናይ ትግራይ ውግእ ዝመንጨተ መንጭቱ ክወጽእ ዝሓሰቦ ኣይኮነሉን። ነዚ ዘይዕግበቱ ድማ በቲ ተጠሊዑ “ኣብይን ምዕራባውያንን ኮሊፎምና” ዝበሎ ተኣሚንሉ እዩ።
ኣብ ውግእ ትግራይ እቲ ዝሓሰቦ ስለ ዘይኮነሉ፡ ነቲ ዝኾለፎ ውዕል ሰላም ፕሪቶርያ ንድሕሪት መሊሱ ካብ ምዕንቃፍ ኣይዓረፈን። ብቐጥታ ዘይኮነ ብኢድ ኣዙር ኣብ ጉዳይ ሶማልያን ሱዳንን ሒዝዎ ዘሎ መርገጽ’ውን ኣብ ውሽጡ ምፍዳይ ሕነ ዝሓቖፈ ስለዝኾነ፡ ካብ ውሽጣዊ ጉዳይ ናይተን ሃገራት ኢዱ ኣየውጸአን። ኣብዚ ቀረባ እዋን ናይ ቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ፖርት ሱዳን ምስ ጀነራል ኣልቡርሃን ምርኻብን፡ ርክብ መራሕቲ ሱዳንን ሕቡራት ኢመረት ዓረብን ብተለፎንን ተኸቲሉ፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ 30 መስከረም 2024 በረራኡ ካብን ናብን ኣስመራ-ኣዲስ ኣበባ ክቋረጽ ወሲኑ ኣሎ። ስለዚ እዚ “ስርሕ ፍንጥሕ” ጉጅለ ህግደፍ ባዕሉ ጠጠው ዝብል ዘይኮነ፡ ጠጠው ምባሉ ኣካል’ቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ቃልሲ ምዃኑ ንረደኣዮ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ክሳብ መዓስ ደድሕሪ ኣጀንዳ ህግደፍ?
Sunday, 21 July 2024 10:19 Written by EPDP Information Office
ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሜዳ ብዙሓት ኣተሓሳስባታት ከም ዘለዉ ርኡይ ሓቂ እዩ። እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፉ ንኡሳን ዘይመሰረታዊ ፍልልያት ዘይፍለይዎ፡ እሞ ጐሊሑ ዝረአ ኣተሓሳስባታት እቲ ውጽዓን በደልን ስዒሩ፡ ጥልመት ህግደፍ ዓጺፉን ራህዋን ዲሞክራስን ከንግስ ምእንቲ ሓርነት ዝቃለስ ዘሎ ኣተሓሳስባ ሓደ እዩ። እቲ ተጻራሪኡ ድማ ኣርዑት ወጽዓ ኣትሪሩ፡ ህዝባዊ ሕድሪ ብምጥላም ዕድመ ስልጣኑ ከንውሕ ትልኽ ዝብል ዘሎ ንህግደፍ ዝውክል ጨቋኒ ናይ ዓመጽ ኣተሓሳስባ እዩ። ኣብ ኣሰላልፋ ኣብ ክልቲኡ ኣተሓሳስባ ዘየለ እሞ ዝበዝሐ ምዃኑ ዝንገረሉ፡ ኣጽቂጡ ዝዕዘብ ኤርትራዊ ከም ዘሎ ኣይዝንጋዕን።
ዓላማ ህግደፍ ዕድመ ወጽዓ ምንዋሕ ካብ ኮነ፡ እቲ ኣንጻሩ ዝቃለስ ዘሎ ውዳበታትን ህዝብ ኤርትራን ከኣ ንሓንሳብ ናቱ ተበግሶ ብምውሳድ ንሓንሳብ ድማ ንኣዕናዊ ተግባራት ናይቲ ጉጅለ ተኸታቲሉ ብምቅላዕ ናይ ምክልኻል ስልቲ ዝኽተል ናይ መሰረታዊ ለውጢ ሓይሊ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ኣካይዳ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ መብዛሕትኡ ደድሕሪ ተበግሶን ኣጀንዳን ህግደፍ ዝኽተል ብምዃኑ ካብ ዝንቀፈሎምን ከእርሞም ዝግብኦን ድኹም ጐድለታት ሓደ እዩ። ኣብ ከምዚ ኣብ መንጎንና ህግደፍን ዝካየድ ዘሎ ቀጻሊ ግጥም ምክልኻል ኣድካሚ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ብናትካ መደባት ከይትጐዓዝ ስለ ዝገትእ ኣብ ፍሉይ ኣጋጣሚ እንተዘይኮይኑ ወትሩ ክትክተሎ እምብዛ ተመራጺ ኣይኮነን።
ህግደፍ በብግዜኡ ብኢደወነኑ ዝውስኖም፡ ከም ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ዝኣመሰሉ ዘይሕገመንግስታዊ ኣዋጃት ብመንጽርቲ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዘውርድዎ ሃስያን ጉድኣትን ወትሩ ክቃልዑ ዝግበኦም እዮም። እቲ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብቐጻሊ ዘውርዶ ጃምላዊ ማእሰርቲ፡ ቅትለት፡ ምስዋርን፡ ምግሃስ ኩሉ መሰረታዊ መሰላትን ኮታ ብኩራት ልዕልና ፍትሒ እውን፡ ደድሕሪ ኣጀንዳ ናይቲ ወጻዒ ንዘይምኻድ ተባሂሉ ስቕ ኢልካ ዘይስገሩ ደጋጊምካ ክቃልዑ ዝግበኦም እዮም። ካብዚ ሓሊፉ፡ ሓሓሊፉ በብኩርናዑ ዝኸፍቶም ዘይሓላፍነታዊ እሞ ድማ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ኤርትራ ህልቂትን ዕንወትን ዘኸትሉ ውግኣት፡ ረብሓ ሃገርን ኣፍልጦ ህዝባን መእከል ዘይገበሩ ዲፕሎማሲያዊ ዕንደራታት እውን ኣለዉ። እዚኣቶምን ከምኦም ዝኣመሰሉ ተግባራትን ስቕ ኢልካ እትዕዘቦም ዘይኮኑ፡ ግዜ፡ ኩነታትን ቦታን መሪጽካ ብመርተዖ ኣሰኒኻ ክቃልዑ ዝግበኦም እዮም።
ኩሉ ግዜ ግዳይ ደድሕሪ ኣጀንዳ ህግደፍ ምኻድ ንዘይምዃን እቲ መሰረታዊ መፍትሒ ናትካ ተበግሶ ብምውሳድ ኣጀንዳኻ ሰሪዕካ ምቅላስ እዩ። ኣጀንዳ ክትመርጽ እንከለኻ ከኣ ንስለ ኣጀንዳ ምሓዝ ዘይኮነ፡ ንህግደፍ ዘሕምሞን ተገዲዱ ንምክልኻሉ ደድሕሪ ኣጀንዳኻ ክኸይድ ዝድርኾን ክኸውን ግድን’ዩ። እቲ ዝምረጽ ኣጀንዳ ጸላኢኻ ብዛዕብኡ ንክዛረብ እንተዘየገዲድዎ ነቲ ምርጫ ተመሊስካ ምጽንዑን ዳግመ ርኢቶ ምግባርን ናይ ግድን እዩ። ከምኡ እንተዘይኮይኑ ግና ህግደፍ ካብቲ “ስቕ መሪጽና” ዝብሎ መሕብኢ በዓቲ ተጐቲቱ ክወጽእ ኣይክእልን እዩ።
ኣብ ርእሲ’ቲ ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ውድባት፡ ሰልፍታትን ምንቅስቓሳትን ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚረን ኣንጻር ህግደፍ ክወስደኦ ዝጸንሕ ናይ ምጥቃዕን ምክልኻልን ስጉምትታት፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ብብርጌድ ንሓመዱ ዝተራእየ ናይ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ወጻኢ ተበግሶ፡ ህግደፍ ስለ ዘይተጸበዮ ብስንባደ ክዛረበሉን ክከላኸሎን ከም ዝተገደደ ተዓዚብናዮ ኢና። እዚ ድማ፡ ህግደፍ ዝኽተሎ ዝነበረ ሓሶቱን ጸለመን ብዘየገድስ፡ ደድሕሪ ኣጀንዳ ተቓውሞ ዘብዘብ ክብል ካብ ዝተገደደሉ ተመኩሮታት ሓደ እዩ ክበሃል ዝከኣል እዩ። ኣብዚ እቲ ህግደፍ ዝመረጾ ስልቲ ነቲ ተበግሶ ናብ ናቱ ምቕያር ከም ዝነበረ ተዓዚብናዮ። ነዚ ንምትግባር ብጻዕቂ ፈስቲቫላት ኣብ ምውዳብ ኣትዩ። ነቲ ማዕበላት ድማ ናብ ምክልኻል ኣንጻር ፈስቲቫላት ከእትዎን ምስ ኣኽበርቲ ጸጥታ ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ምትህልልኽን ምጉናጽን ከእትዎ ጽዒሩ። ነቲ ኣሰላልፋ ከኣ ናይ ኣፍራስን ሃናጽን መልክዕ ከትሕዞ ፈቲኑ። ናይቲ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዝጽዋዕ ውዳበታት መንእሰይ ህግደፍ ምፍጣር ምስጢር እውን ካብዚ ዝተፈልየ ኣይነበረን።
እቲ ናይ መንእሰያት ናይ ለውጢማዕበል፡ ነቲ ውጽኢት መዚኑ፡ ቀልጢፉ ብናቱ ተበግሶ ናይተን ሃገራት ሕጊ ብዘይጻረር ናብ ናይ ኣደባባይ ተቓውሞ ሰልፍታትን ናይ ኣዳራሽ ኣኼባታትን ብምቅያር ንህግደፍ ናይ ምቅላዕ ተግባሩ ምስ ቀጸለ፡ ህግደፍ ብኣንጻሩ ብናይቲ ማዕበል ኣጀንዳ ተገዚኡ ናብ ምክልኻል ተመሊሱ ኣብ ኣደባባይ ዘይጐንነጻዊ ተቓውሞ ከስምዕን ምስ ከኣለ፡ ህግደፍ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ወዲቡ ናብቲ ህዝባዊ ማዕበል ኣእማን ክድርብን ስሕለት ብዝዓጠቑ መንእሰያት ቅትለት ከፈጽም ተራእዩ። “ናብ ተቓዋሚ ዝተቐየረ መንግስቲ” ዝተባህለሉ ህሞት ከኣ ተፈጢሩ። ድሕሪ ሕጂ ኣብ ፈቐዶ ሃገር ከምቲ ኣብ ኤርትራ ዝለመዶ ዳንኬራታት ክገብር ከምዘይክእል ንናብ ዝተረደኣሉ ዝበጽሐ”ውን ይመስል።
ህግደፍ ካብ ደንበ ተቓውሞ ካብ ዝፈርሖም ብዙሓት ተበግሶታት ሓደ፡ ተቓወምቱ ፖለቲካዊ ውዳበታት፡ ፍልልያቶም ኣመሓዲሮም ኣብቲ ዘሰማምዖም ነጥብታት ኣትኪሎም፡ ንምውጋዱ ሓቢሮም ዝቃለስሉ ጽላል ወይ መድረኽ ከይፈጥሩ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ናይ ሓባር ጽላል ምምስራት ምሕያል ደንበ ተቓውሞ ዘርኢ ክኸውን እንከሎ፡ ብኽንድኡ ደረጃ ንቐጻልነቱ ኣብ ሓደጋ ካብ ዘውድቑዎ ሓደ ምዃኑ ኣዳዕዲዑ ስለ ዝኣምን። ካብዚ ስግኣትዚ ነቒሉ እዩ ድማ ገለ የወሃት እንዳስደዐ ደንበ ተቓውሞ ብሓባር ከምዘይቃለሶ ንምስንኻሉ ከይደቀሰ ዝሓደርን ብልሳኑ ዝዛረቡ መሰልቱ ዘረግቲ ዘዋፍርን ዘሎ። ስለዚ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ደድሕሪ ኣጀንዳ ህግደፍ ካብ ምኻድ ከውጽእዎ ካብ ዝኽእሉ፡ “ክሳብ መዓስ ደድሕሪ ኣጀንዳ ህግደፍ?” ንዝብል ሕቶ መሊሱ፡ ህግድፍ ብዛዕባቲ ጽላል ንክዛረብ ዝድረኸሉ ኩነታት ክፈጥር ይግበኦ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ንህግደፍ ጸረ ህዝቢ’ዩ ምባሉ ጥራይ፡ እኹል ኣይኮነን
Tuesday, 16 July 2024 23:24 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
“ስለምንታይ ኢና ኣንጻር ህግደፍ እንቃለስ?” ዝብል ሕቶ፡ ብፍላይ ኣብ መጀመርታ 90ታት ናይ ብዙሓት መዛራቢ ከም ዝነበረ ናይ ቀረባ ተዘክሮ እዩ። ናይቶም ህግደፍ ብዓንተብኡ እንተዘይተገቲኡ፡ ናብዚ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ ጭካነ ከም ዝበጽሕ ተረዲኦምን ስጊኦምን፡ ብንግሆኡ ዝተቃወሙ ቀንዲ ጸገም እውን፡ ናይዚ ሕቶዚ ሓቀኛ መልሲ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክንድቲ ክኾኖ ዝነበሮ ዘይምግባሩ እዩ። ነቲ ሓቀኛ ኣንጻር ህግደፍ ናይ ምቅላስ ምኽንያት ኣብ ምስራጽ ኣጸጋሚ ዝኾነሉ ድማ፡ እቲ ዝበዝሐ ካብ ህዝብና ንህግደፍን ጠላም ባርያቱን ብግቡእ ካብዘይምርዳእ እምነት ስለ ዘንበረሉ ክነብር እንከሎ፡ ውሑዳት ግና ናይቲ ህግደፍ ዝመረጾ ጸረ-ህዝቢ መንገዲ ተጠቀምቲ ብምንባሮም እዩ።
እናወዓለ እናሓደረ ግና፡ በቲ ሓደ ወገን ብሓያልን ቀጻልን ጐስጓስን ምንቕቓሕን ናይቶም ካብ ንግሆኡ ህግዳፍ ጠላም ምዃኑ ዝተረድኡ ተቓለስቲ ወገናት፡ በቲ ካልእ ድማ በቲ ህግደፍ ክሓብኦ እንተደለየ እውን ዘይከኣለ ኣብ ባይታ ዝተራእየ ከም ምርሻን ውጉኣት ማይሓባር ዝኣመሰለ ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ፡ እቲ “ስለምንታይ ኣንጻር ህግደፍ እንቃለስ ኣለና?” ዝብል ሕቶ፡ ሎሚ፡ ብመላእ ህዝቢ ርዱእ ኮይኑ ኣሎ። ሎሚ ኣንጻር ህግደፍ ምቅላስ ቅቡል፡ መሰረታዊ፡ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰል ምዃኑ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ-ዓለም እውን በሪሁ እዩ። በዚ መሰረት እያ ከኣ ዓለምና ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ንምምሕዳር ህግደፍ ከም ሞዴል ናይ ዘመናዊ ጭቆናን ጸረ ህዝቢ ተግባራትን ኣብ ኣፍሪቃ ገይራ እተቕርቦ ዘላ። እቲ ዝተፈላለዩ ዝምልከቶም ኣካላት ንህግደፍ፡ ትካላቱን ላዕለዎት ሓለፍቱን ብዝተፈላለዩ እገዳታትን መጠንቀቕታን ዘጨንቕዎም ዘለዉ ከኣ መርኣያ ምቅላዕ ተግባራቱ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም ዘርኢ እዩ።
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸሞን ዝፍጽሞ ዘሎን በደላት ዝርዝሩ ብዙሕ፡ ክብደት ጭቆናኡ ድማ፡ ኣዝዩ መሪርን ዓሚቕን እዩ። ካብዚ ብምንቃል ኢና ከኣ “ህግደፍ ጸረ ህዝቢ ኤርትራ እዩ ምባሉ ጥራይ እኹል ኣይኮነን” እንብል። ስለዚ ብፍላይ እቶም ካብቲ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ግዳይ ወጽዓን ጥልመትን ዝኸውን ዘሎ ህዝብና ርሒቕም ዝርከቡ ወገናት፡ ንኣብነት ኣብ መዳይ ዲፕሎማሲ፡ ህግደፍ ዘይሕገመንግስታዊ፡ ዘይብዙሕነታዊ፡ ዘይዲሞክራሲያዊ፡ ዘይሰብኣዊ፡ ዘይሰላማዊ፡ ዘይፍትሓውን ዘይርትዓውን ምዃኑ ብኣብነትን ሓቀኛ ዝርዝራትን ኣሰኒኻ ምቕራብ ኣገዳሲ እዩ። ኣብቲ ዝርዝር ጃምላዊ ቅትለት ምስዋርን ማእሰርትን፡ ደረት ዘየብሉ ግዱድ ውትህድርናን ብሰንኩ ዝፍጠር ቀጻሊ ስደትን ምክልባትን ካብቲ ወትሩ ክሰፍሩ ዝግበኦም ዝርዝር ገበናት ህግደፍ እዮም።
ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታትናን ምልዕዓላዊ ወፍርናን ክሕዞ ካብ ዝግበኦ መልክዕ ከይወጻና፡ “መንዩ ብጸረ ህዝቢ ተግባራት ህግደፍ ብኣሉታ ዝጽሎ፡ መንዩኸ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ምስ ብምዕዋቱ ዝጥቀምን ብኣውንታ ዝጽለውን?” ኣለሊኻ ምምሕዛውን እንታይነት ናይቲ ናውራም ጉጅለ ምቅላዕን ኣድላይ እዩ። “ቅድሚ ኩሉ ናብቲ ምስ ጐረባብትና ክህልወና ዝግበኦ ዝምድና ነተኩር” እንብል እውን ካብዚ ክንገድፎ እንተደለና’ውን ዘይገድፈና ምጽልላው ብምንቃል እዩ። ኣብዚ መዳይዚ እቲ መዋጸኦ ጸረ ህዝቢ ተግባራት ህግደፍ ዘዚርካ ብምንጻሉ ጥራይ ዝድረት ኣይኮነን። ብማዕሪኡ ነተን እትዛመደን ሃገራት ዝህልዎ ኣውንታዊ ኣበርክቶ ኣብ ግምት ዘእተወ ናትካ መተካእታ ኮይንካ ምቕራብ ዝድለየሉ ምንጽብራቕ ክዝንጋዕ ኣይግበኦን። ምኽንያቱ ብዛዕባ ግናይ ተግባራት ህግደፍ ክትዛረብ እንከለኻ፡ ብተዘዋዋሪ “መተካእታኻኸ ኣበይ ኣሎ?” ዝብል ሕቶ ናባኻ ከም ዝቐንዕ ምርዳእ ኣገዳሲ ብልሓት እዩ። መተካእታ ኮንካ ምቕራብ ካብቲ ህግደፍ ንምቅላዕ ዝግበር ጻዕሪ ንታሕቲ ዋጋ ከምየዘኽፍል ምዃኑ ምግንዛብ ድማ የገድስ። ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ’ኳ እንተኾነ፡ ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ በብኩርናዑ ናብ ሓይሊ ተቓውሞ ኤርትራ “ስለምንታይ ኢኹም ኩልኹም ኣንጻር ህግደፍ ክነስኹም በበይንኹም ትወፍሩ?” ዝብል ሕቶ ክቐርብ እንከሎ ምስዚ ኣዛሚድካ ምርኣዩ የድሊ።
ኣንበሳደር ዶር ሃይለመንቄሮስ፡ ይኣክል ኣብ ዝጸውዖ ኣኼባ ሚላኖ፡ ኣብ ኣድላይነት ኣብ ናይ ሓቢርካ ጽላል ምቅላስ፡ ኣብ ኣገዳስነት ምድልዳል ርክብ ምስቲ ኣብ ሃገሩ ዘሎ ናይቲ ለውጢ ዋና ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራን ውሕሉልን ዕቱብን ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምኽታልን ብዝምልከት ዝሃቦ መግለጺ ግቡእ ኣቓልቦ ክረክብ ይግበኦ። ቃልስና ክሳብ ሎሚ ብመጽርቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ወጽዓ ማዕረቲ ድሌትና ዘይምዃኑ ዘየተሓሳስበና ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ከተሓሳስበናን ከሻቕለናን ዝግበኦ ግና “በቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ዓቕምን ዕድልን ክንድቲ ንኽእሎዶ ነበርክት የለና?” ናይ ዝብል ሕቶ መልሲ ምርካብ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ሰኣን ዓቕምን ክእለትን ዝተርፈካ ዓቕሚ ኣብ ዘጥረኻሉ እዋን ዝዕመም ስለ ዝኾነ። ዋላ ውሱን ይኹን ብዘለካ ዓቕሚ ዘይምጥቃም ግና ይቕረ ዘይግበረሉ ሕመቕ ስለ ዝኸውን።
ዳርጋ ኣብ ናትና ተመኩሮ ጥራይ ዝረአ ዘሎ ብዝመስል፡ እቲ ኣንጻሩ እንቃለሶ ዘለና ጸረ ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ እናሓደረ ከንቆልቁልን ጠቕሊሉ ካብ ትጽቢት ኤርትራዊ ወጻኢ ክኸውንን እንከሎ፡ ሓይልታት ለውጢ ከኣ ብኣንጻርቲ ምንቁልቋሉ ዘይንብርኽ ምህላውና እዩ። ህግደፍ ዘቕረበ ምስምስ እንተቕረበ፡ ደጊም ኣቕጣጫ ጉዕዘኡ ንቁልቁል ዘመልክት ምዃኑ ናይ ብዙሓት ግንዛበ እዩ። 33 ዓመታት ዝጨከነ ልቡ ሎሚ ንህዝቢ ክርህርህ ከኣ ዝይትጽበዮ እዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ወርሓት ሓምለ-ነሃሰ፡ ከተማታት ኤውሮጳ ብፈስቲቫላት ማሕበረኮማት ህግደፍ የዕለቕልቓ ከምዝነበራ ዝዝከር ኣዩ። ሎሚ ዘበን ግና ኤውሮጳ፡ ዋላኳ ክእረም ዝግበኦ ኣቀራርባ እንተነበሮ፡ ኣብ ዝሓለፋ ክልተዓ ዓመታት ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ስደት ዘርኣዮ መቐጸልታ ናይቲ ቅድሚኡ ዝካየደ ዝነበረ ቃልሲ ዝኾነ ዝኸፈሎ ክቡር ዋጋን ሓያል መኸተን ፡ መድረኽ ፈስቲቫላት ህግደፍ ጠቕሊለን ናብ ኣስመራ ክስሕባ ተቐሲበን ኣለዋ። እዚ ንህግደፍ ምልክት ምድካሙን ምንጻሉን እምበር መርኣያ ብርታዐኡ ኣይኮነን።
ስለዚ ብሓፈሻ ኤርትራዊ ሓይሊ ተቓውሞ፡ ብፍላይ ድማ ሰማያዊ ዝምልክቱ መንእሰይ ነዚ ካብቲ ጉጅለ ዝተመንዘዐ መድረኽ፡ ሓድነቱ ዓቂቡ፡ ዘይመሰረታዊ ጸቢብ ፍልልያት ኣወጊዱ፡ ንናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይ ናብ ምክእኣልን ምጽውዋርን ቀይሩ ናይተን ዝነብረለን ሃገራት ስርዓት ኣኽቢሩ ናብ ረብሓ ቃልሲ ምእንቲ ሓርነት ምውዓሉ ኣብ ቅድሚ ኩልና ዘሎ ዕማም ምዃኑ ንገንዘብ።
Published in EPDP Editorial
Read more...
ክሳብ ሎሚ ዘይተዓወተ፡ ጽባሕ ኣይዕወትን ማለት ኣይኮነን
Tuesday, 09 July 2024 22:56 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ኤርትራ ምእንቲ ዲሞክራስን መሰልን ነካይዶ ዘለና ዝተናውሐ ቃልሲ፡ ብብዙሓት ብድሆታት ዝተኸበ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ካብቲ ብድሆታት ገሊኡ ውሽጣዊ ክኸውን እንከሎ፡ ገሊኡ ከኣ ግዳማዊ እዩ። እቲ ከቢቡና ዘሎ ወድዓዊ ብደሆታት ተጽዕኖኡ’ኳ ቀሊል እንተዘይኮነ፡ እቲ ወሳኒ ግና እቲ በዓል ቤታዊ ብድሆ ምዃኑ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን።
በብግዜኡ መልክዑ እናቐያየረ ኣብዚ ከባቢና ክፍጠር ዝጸንሐን ዘሎን ዞባውን ኣህጉራውን ፖለቲካውን እስትራተጅያውን ምግልባጣት መግለጺ ናይቲ ዘጋጥመና ዘሎ ወድዓዊ ተጽዕኖ እዩ። እዚ ግዳማዊ ምዕባለታት ብሕሳብ ናይቶም ወጠንቱን ዝቕየስ ስለ ዝኾነ፡ ንሓንሳብ ንረብሓ ደለይቲ ለውጢ ንሓንሳብ ድማ መሰወዲ ጉጅለ ህግደፍ ዝውዕል መሲሉ ከም ዝኽሰት እንዕዘቦ ዘለና እዩ። ንረብሓ ህግደፍ ምውዓል ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣንጻር ናይ ለውጢ ቃልስን ረብሓ ህዝቢ ኤርትራን ዕቅፋታት ክፈጥር’ውን ጸኒሑ እዩ። እቲ ቅልጡፍ ተገላባጢ ማዕበል ናይዞም ሓይልታት ኣብ መጻኢ እውን ሓቢሩና ዝቕጽል እዩ። ኣብቲ ንረብሓና ዝዛዝወሉ ኣጋጣሚ ክንጥቀመሉ ዘይምኽኣልና ከኣ፡ ንበዓል ቤታዊ ድኽመትና ካብ ዘርእዩ እዩ።
ህግደፍ በብግዜኡ ብናይ ግዳም ሓይልታት ዝውገዘሉን ብእገዳታት ዝስንብደሉ ኣጋጣምታት ክፍጠር ጸኒሑ እዩ። ብኣንጻሩ ናይታ ኣስታት 120 ሺሕ ኪሎ ሜተር ትርብዒት ስፍሓት መሬት፡ 55 ሺሕ ትርብዒት ኪሎሜተር ስፍሓት ማይ ምስ ልዕሊ 300 ደሴታትን ልዕሊ ሓደ ሺሕ ኪሎሜተር ገማግም ባሕርን እትውንን ኤርትራ መዝሚዞም ንህግደፍ ከም ቀላሲ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ከምስልዎ ዝደልዩ ላኣኽቲ ከም ዘለዉዎ’ውን ተገንዚብናዮ ኣለና። ከም ሩሲያን ቻይናን ዝኣመሰሉ ዓለማዊ ሓድሽ ኣሰላልፋ ክፈጥሩ ዝጽዕቱ ዘለዉ ሓይልታት ምስ ህግደፍ ዘካይድዎ ዘለዉ ምቅርራባት ኣብቲ ንሓርነት ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ዘለዎ ወድዓዊ ተጽዕኖ ቀሊል ከምዘይኮነ ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ ይረአ ኣሎ። በቲ ካብ ምቁጽጻርና ወጻኢ ብናይ ገዛእ ርእሱ መስርሕ ዝመጽእን ዝኸይድን ወድዓዊ ተጽዕኖ፡ ንሕና ኣብዚ እዋንዚ ብዘለና ደረጃ ኣተሃላልዋ ናብ ረብሓና ከነውዕሎ ዘይንኽእል፡ ዞባውን ኣህጉራውን ተጽዕኖ ዝውስኖ’ዩ።
በዓል ቤታዊ ጸገምና ወጊንና ንዝፍጠር ምዕባለ ናብ ናይ ገዛእ ርእስና ረብሓ ናይ ምውዓሉ ሓላፍነት ናብ ካልእ ኣካል ኣላጊብና ንሃድመሉ ዘይኮነ፡ ብቃልሲ ክንውግኖ ይግበኣና። እዚ በዓል ቤታዊ ጸገምና ዝተፈላለዩ መልከዓት ሒዙ ዝቐርብን ምስ ኩነታት ዝለዋወጥን እዩ። ደረጃ ተጽዕኖታቱ ከኣ ከከም ክብደቱ ይፈላለ። እቲ “ክሳብ ሎሚ ዘይተዓወተ፡ ጽባሕ ኣይዕወትን ማለት ኣይኮነን” ንብሎ ዘለና ከም ኣብነት ንምጥቃስ፡ “ኣብቲ ዘሰማመዓና ኣትኪልና፡ ነቲ ዝፈላልየና ግዜን ዕድልን ሂብና ብሓባር ንቃለሰሉ ዘተኣማምን መድረኽ” ክንፈጥር ዘይምብቃዕና ንምዝኽኻር እዩ። ነዚ ቀዳምነት ሂብና ምጥቃስና፡ በዓል ቤታዊ ድኽመትና ዝንጸባረቐሉ፡ መሰረታዊ ሕጽረትና ዘርኢ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ንኹልና ዝምልከትን ናይ ኩሉ ጸገማት መንቀልን ስለ ዝኾነን እዩ።
ሎሚ እውን ከም ናይ ቅድሚ ሕጂ፡ ኣንጻር ህግደፍ ተቓሊስና ንክንስዕር፡ “ዝተበተነ ዓቕምና ጠርኒፍና ሃገራዊ ሓይሊ ብምፍጣር ንቃለሰሉ ናይ ሓባር መድረኽ ይሃልወና” ዝብል ጭረሖ፡ ብራኸኡ ዓቂቡ ይቕጽል ኣሎ። ክሳብ ክንድዚ ናይ ነዊሕ ዓመታት ቀዋሚ ጭርሖና ኮይኑ ምቕጻሉ ወሳንነቱ ዘይስገር ምዃኑ ዘርኢ እዩ። ክንድቲ ወሳኒ ምዃኑ ድማ ብናይ ኩልና ሓላፍነታዊ ቃልሲ ዝረጋገጽ እምበር ሓደን ተቓላሲ እቲ ካልእ ከኣ ተዓዛቢ ኮይና እንስለፈሉ፡ ወይ’ውን ሓደ ለማኒ እቲ ካልእ ድማ ተለማኢ እንኾነሉ ኣይኮነን። እቲ “ናይ ሓቢርና ንቃለስ” ጻውዒት መሰረታዊ ትሕዝቶኡ ተመሳሳሊ ኩይኑ፡ “ኣብኡ ንምብጻሕ ኣየናይ መንገዲ ንሓዝ?” ኣብ ዝብል ግና ፍልልያት ጸኒሑና እዩ ሎሚ’ውን ካብኡ ኣይወጻእናን። እቲ ዝሓየለ ቃልሲ ከኣ ነዚ ፍልልያት ኣቀራሪብካ ምትዕራቑ እዩ።
ኣብ በበይኑ መድረኻት እንሰምዖም ዘለና “ሓደ ዜግነት ተኮር ዝኾነ ሃገራዊ ሓይሊ ምፍጣር፡ ኣውራጃዊ ውክልና ዝመሰረቱ መንግስቲ ኣብ ስደት ምምስራት፡ ናይ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ናይ ሓባር ጽላል ምፍጣር…..ውዘተ” ካብቶም ሕቶ ሓቢርካ ምቅላስ ንክምልሱ ብውዕዉዕ ዝስምዑ ዘለዉ ድምጽታት እዮም። እዚ እማመታት ማዕረ መዋጸኦ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ተቐራሪብካ ብምምይያጥን ምርድዳእን ግና ነቲ መዋጸኦ ምርካቡ ይከኣል እዩ።
ብዛዕባ ናይ ሓባር መቃለሲ መድርኽ ክንሓስብ እንከለና፡ “ኣብ ፖለቲካዊ ኣተሓሳሳ ዝተሰረተ ውደባ ሓይሊ እዩ፡ ብዙሕነት ከኣ መግለጺ ዲሞክራሲ እዩ” ዝብሉ ኣምርራት ከይንዝንግዕ ምጥንቃቕ የድልየና። ንኣብነት “ሓደ ሃገራዊ ሓይሊ ጥራይ ክህልወና ኣለዎ” ምባል፡ ኣንጻርቲ ንቃለሰሉ ዘለና ብዙሕነት፡ ኣብ ምልኪ ሓደ ውድብ ከውድቐና ከም ዝኽእል ምስትብሃል የድሊ። ካብዚ ብዘይፍለ፡ ብፍላይ ምስቲ ኣተሃላልዋ ኤርትራውያን ኣብ ዲያስፖራ፡ ደቂ ሓንቲ ኣውራጃ ተራኺቦም ወከልቶም ናብ መንግስቲ ኣብ ስደት ይመርጹ ምባል፡ ኣብቲ ተክኒካዊ ኣተገባብራኡ’ውን ርኡይ ጸገም ከም ዘኸትል ፍሉጥ እዩ። ኣብ ልዕሊቲ ኣጸጋሚ ኣተሃላልወኦም፡ ደቂ ሓደ ኣውራጃ ስለ ዝኾኑ፡ ተመሳሳሊ ድልየትን ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ክህልዎም ከምዘይክእል ኣብ ግምት ምእታው’ውን የድሊ። ስለዚ ዘይሩዘይሩ እቲ ምርጫ ናይቲ ዝተወደበ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብ መጽናዕቲ ዘትከለ፡ ብምክእኣል፡ ምጽውዋርን ሓላፍነትን ዝቕለስ ሓቢርካ እትስይሞ ጽላል ምፍጣር እዩ ዝኸውን። እዚ ኣገባብ ኣተሓሕዛ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት፡ ሎሚ ኣባና ዝጅመር ዘሎ ዘይኮነ ኣብ ተመኩሮ ብዙሓት ዘድመዐ እዩ።
እዚ ናይ ውድባት ናይ ሓባር ጽላል ምምስራት ከም መዋጸኦ ኣብ ምልክት ሕቶ ዝወድቕ ዘሎ ቅድሚ ሕጂ ብደረጃ ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ሃገራዊ ባይቶን ንዲሞክራሲያዊ ለውጥን ተፈቲኑ ዘይምዕዋቱ ዝፈጠሮ ስኽፍታ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። እወ እቲ ጽላላት ክሳብ ሎሚ ኣይተዓወተን። ናይ ዘይምዕዋቱ ጠንቂ ከኣ ናይተን ውዳበታት ወይ ብኣአተን ዝቖመ ጽላላት ጸገም ዘይኮነ፡ ናይቶም ነቲ ውድባት ኮነ ነቲ ጽላላት ከንቀሳቕስዎ ዝጸንሑ ኣካላት በዓል ቤታዊ ሕጽረታትን ከባብያዊ ተጽዕኖን ምዃኑ ኣብ ክንዲ ንሃድመሉ ተኣሚና ከነእርሞ ዝግበኣና እዩ።
ነቲ ክሳብ ሎሚ ከሳቕየና ዝጸንሐ ሓቢርካ ናይ ዘይምቅላስ ጸገም ብቃልሲ ንክንስዕሮ እምበኣር፡ ነንገዛእ ርእስና ኮነ፡ ነቲ ብኣባልነት እንቃለሰሉ ውዳበታትና ንሓቢርካ ምቅላስ ከነዳልዎ ይግበኣና። ናይ ሓባር መንገዲ ቃልሲ መሪጽና ጉዕዞ ምስ ጀመርና፡ ዕንቅፋት ከጋጥመና እንከሎ፡ መንገዲ ምቕያር ዘይኮነ፡ ነቲ ዘጋጠመና ዕንቅፋት ጸሪግና እንቕጽለሉ ብልሓት ክንቅይስ ይግበኣና። ስለዚ እቲ ቅኑዕ ምርጫ፡ “ክሳብ ሎሚ ዘይተዓወተ፡ ጽባሕ ኣይዕወትን ማለት ኣይኮነን” ኢልካ ንናይ ክሳብ ሎሚ ዕንቅፋታት ኣሊኻ ክትቅጽል ምብቃዕ’ዩ በሃልቲ ኢና።


በእንዳለ ደምስስ ጊዜ እግዚአብሔር ለሰው ልጆች ከሰጣቸው በረከቶች አንዱ ነው፡፡ ቀኑንም በሴኮንድ፣ በደቂቃ፣ በሰዓት፣ ሰዓቱንም በቀን ለክቶና ሰፍሮ እንጠቀምበት ዘንድ ሰጥቶናል፡፡ ነገር ግን የተሰጠንን ጊዜ በአግባቡ የምንጠቀም ስንቶቻችን ነን? ሁሉንም ነገር ለማከናወን ጊዜ አስፈላጊ መሆኑን ጠቢቡ ሰሎሞን ሲገልጽም “ለሁሉ ጊዜ አለው፤ ከፀሐይ በታችም ስለሆነ ነገር ሁሉ ጊዜ አለው …” በማለት ጊዜ ለፍጥረታት ሁሉ አስፈላጊ መሆኑን […]
Read more
https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png 0 0 Gibi Gubayeat https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png Gibi Gubayeat2024-08-21 07:27:392024-08-21 07:30:39“በጊዜውም ያለ ጊዜውም ጽና” (፪ኛጢሞ. ፬፥፪)
“በዚህ መኖር ለእኛ መልካም ነው” (ማቴ. ፲፯፥፬)
“በዚህ መኖር ለእኛ መልካም ነው” (ማቴ. ፲፯፥፬) በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ መሠረት ጌታችን የመድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በደብረ ታቦር ተራራ ላይ ብርሃነ መለኮቱን፣ ክብረ መንግሥቱን መግለጡን በማሰብ በየዓመቱ ነሐሴ ፲፫ ቀን በዓሉ በድምቀት ታከብራለች፡፡ ደብረ ታቦር ከጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘጠኙ ዐበይት በዓላት መካከልም አንዱ ነው፡፡ ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በፊሊጶስ ቂሳርያ አገር በደረሰ […]
Read more
https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png 0 0 Gibi Gubayeat https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png Gibi Gubayeat2024-08-19 10:42:292024-08-19 10:42:31“በዚህ መኖር ለእኛ መልካም ነው” (ማቴ. ፲፯፥፬)
ጉባኤ-ቃና መጽሔት-ነሐሴ-2016-ዓ.ም
Read more
https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png 0 0 Gibi Gubayeat https://eotcmk.org/gibi-a/wp-content/uploads/main-header-am-gibi-1.png Gibi Gubayeat2024-08-19 10:31:432024-08-19 13:57:49ጉባኤ-ቃና መጽሔት-ነሐሴ-2016-ዓ.ም


በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል የሠላም ሥምምነት ተጀምሯል የሚል እምነት የለኝም፤ በሁለት መሪዎች መካከል ግንኙነት አለ። በሁለቱ ሀገሮች መካከል ግን ግንኙነት አለ የሚል እምነት የለኝም። ንግግርና ድርድር ካልተጀመረ አስከፊ ሁኔታ ይከሰታል ብለው እንደሚያምኑ የህወሓት/ኢህአዴግ ነባር አባል አቶ ስብሓት ነጋ ገለፁ።
ዋሺንግተን ዲሲ —
በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል የሠላም ሥምምነት ተጀምሯል የሚል እምነት የለኝም፤ በሁለት መሪዎች መካከል ግንኙነት አለ። በሁለቱ ሀገሮች መካከል ግን ግንኙነት አለ የሚል እምነት የለኝም። ንግግርና ድርድር ካልተጀመረ አስከፊ ሁኔታ ይከሰታል ብለው እንደሚያምኑ የህወሓት/ኢህአዴግ ነባር አባል አቶ ስብሓት ነጋ ገለፁ።
በሌላ በኩል በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል የተጀመረው የሰላም ግንኙነት፣ ኢትዮጵያ ከሌሎች ሀገሮች ጋር የሚኖራትን ፖሊሲ አልለወጠም።
ሥምምነቱ ሁለቱም ሀገሮች ከነበሩበት የሰላም ዕጦት ወጥተው ተደምረው፣ በፍቅር መሥራት የሚችሉበትና ለቀጠናው ዕድገትና ሰላም አብረው እየሰሩ ይገኛሉ ይላሉ የኢህአዴግ የህዝብና የውጭ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ሰዳት ነሹ።


Wooden Door Cupboard and Kitchen Cabinet - Antique smooth MDF board made imported wooden door Price in Addis Ababa
መነሻ ገጽ ገበያ መከታተያ የግንባታ ሥራ ማስታወቂያዎች ጨረታዎች ሎግኢን ይመዝገቡ
የኮንስትራክሽን ዕቃዎች ዋጋ፣ የሥራ ዕድሎችና ሌሎችም። 100% ነጻ!
ሥራ ይለጥፉ
አማርኛ
English አማርኛ
መነሻ ገጽ ገበያ መከታተያ የግንባታ ሥራ ማስታወቂያዎች ጨረታዎች
ሎግኢን ይመዝገቡ
አማርኛ
English አማርኛ
መነሻ ገጽ
የዕቃዎች ምድቦች
ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት አንቲኪው ኤምዲኤፍ ቦርድ ከዉጪ በመጣ የእንጨት በር የተሠራ
ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት አንቲኪው ኤምዲኤፍ ቦርድ ከዉጪ በመጣ የእንጨት በር የተሠራ
የዋጋ ክለሳ ቀን
ዋጋ
Change(Br)
Change(%)
የመረጃ ምንጭ
Mar 1, 2024 7,100.00 Br በ m2 -- --
Feb 1, 2024 7,100.00 Br በ m2 100.00 Br 1.41%
Dec 1, 2023 7,000.00 Br በ m2 -- --
Oct 1, 2023 7,000.00 Br በ m2 213.00 Br 3.04%
May 1, 2023 6,787.00 Br በ m2 587.00 Br 8.65%
View More
አናጢ እና የእንጨት ስራዎች ምርቶች ሞራሌ ባለ 5*7*400 ሳንቲም *(አዉስትራሊያ) ሞራሌ ባለ 5*7*400 ሳንቲም *(ኢትዮ) ሞራሌ-ሻሸመኔ 40ሚሜ በ 50ሚሜ በ 4ሜ ሞራሌ-አውስትራሊያ 40ሚሜ በ 50ሚሜ በ 4ሜ ሲሊንደር 1 ሲሊንደር 2 ሲሊንደር 3 ቀምሳጥን/ኪችን ካቢኔት - ድፍን እንጨት ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት - ለስላሳ ኤምዲኤፍ ቦርድ ከዉጪ በመጣ የእንጨት በር የተሠራ ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት - በፒቪሲ የተሠራ ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት ማሆጋኒ ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት አንቲኪው ኤምዲኤፍ ቦርድ ከዉጪ በመጣ የእንጨት በር የተሠራ ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት ከመለዋወጫ ዉጪ ቁምሳጥን/ኪችን ካቢኔት የተጠረዘ ቺፕዉድ ባለ 13ሚሜ ውፍረት ቺፕዉድ ባለ 8ሚሜ ውፍረት አቡጀዲ ኮርኒስ አርምስትሮንግ ከነሠራተኛው ጣውላ የሻሸመኔ 2.5ሴሜ በ 10ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የሻሸመኔ 2.5ሴሜ በ 15ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የሻሸመኔ 2.5ሴሜ በ 20ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የሻሸመኔ 2.5ሴሜ በ 25ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የሻሸመኔ 2.5ሴሜ በ 30ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የአውስትራሊያ 2.5ሴሜ በ 10ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የአውስትራሊያ 2.5ሴሜ በ 15ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የአውስትራሊያ 2.5ሴሜ በ 20ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የአውስትራሊያ 2.5ሴሜ በ 25ሴሜ በ 400ሴሜ ጣውላ የአውስትራሊያ 2.5ሴሜ በ 30ሴሜ በ 400ሴሜ ፐርኬ (የቻይና)


ከኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ ወደ ቤትኪንግ ፕሪምየር ሊግ ለመጀመሪያ ጊዜ ያደገው ለገጣፎ ለገዳዲ የአሰልጣኝ ጥላሁን እና የነባር ተጫዋቾችን ኮንትራት ከማራዘሙ በፊት የመጀመሪያ አዲስ ተጫዋቹን በይፋ አስፈርሟል፡፡
የአብቃል ፈረጃ የመጀመሪያው የለገጣፎ ፈራሚ ሆኗል፡፡ በኢትዮጵያ ቡና ያለፉትን ሦስት የውድድር ዘመናት በመስመር አጥቂነት እና ተከላካይነት ሲጫወት የቆየው ተጫዋቹ ለአዲስ አዳጊው ለገጣፎ የአንድ ዓመት ውልን በዛሬው ዕለት በይፋ ፈርሟል፡፡
Share
Tweet
Post navigation
ኢትዮ ኤሌክትሪክ የተጨማሪ ሁለት ተጫዋቾችን ውል አድሷል
ሻኪሶ ከተማ የክልል ክለቦች ዋንጫ አሸናፊ ሆኗል
የቅርብ ዜናዎች
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ቦሌ ክፍለ ከተማ ወደ ዝውውሩ ገብቷል September 8, 2024
ኢትዮጵያ መድን ሁለት ወጣት ተጫዋቾችን አስፈርሟል September 8, 2024
ባህር ዳር ከተማ የቀድሞ ተጫዋቾቹን አስፈርሟል September 8, 2024
የነገውን የዋልያዎቹ ጨዋታ የሚመሩ ዳኞች ታውቀዋል September 8, 2024
ከፍተኛ ሊግ | አክሱም ከተማ ዋና አሰልጣኝ ቀጥሯል September 7, 2024
በዋልያዎቹ ስብስብ ተጨማሪ ተጫዋቾች ጉዳት አስተናግደዋል September 7, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ሴቶች ዝውውር ዜና የሴቶች እግርኳስ
የሴቶች ፕሪምየር ሊግ | ቦሌ ክፍለ ከተማ ወደ ዝውውሩ ገብቷል
September 8, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ኢትዮጵያ መድን ዜና ዝውውር
ኢትዮጵያ መድን ሁለት ወጣት ተጫዋቾችን አስፈርሟል
September 8, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ባህር ዳር ከተማ ዜና ዝውውር
ባህር ዳር ከተማ የቀድሞ ተጫዋቾቹን አስፈርሟል
September 8, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ዜና የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ
የነገውን የዋልያዎቹ ጨዋታ የሚመሩ ዳኞች ታውቀዋል
September 8, 2024
ሚካኤል ለገሠ
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (35) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


ከሀዋሳ ከተማ ወጣት ቡድን 2006 ላይ የተገኘው የመሀል አማካይ ስፍራ ተጫዋቹ በሀዋሳ ከተማ የዋናው ቡድን ጥቂት ቆይታን ካደረገ በኃላ ወደ አርባምንጭ ከተማ አቅንቶ መጫወት ችሏል። ያለፉትን ሁለት የውድድር ዓመታት ደግሞ በከፍተኛ ሊጉ ሰበታ ከተማ ያሳለፈው ተጫዋቹ አዲስ አዳጊው ደቡብ ፖሊስን በአንድ ዓመት የውል ስምምነት ተቀላቅሏል።
ከግማሽ በላይ ስብስቡን በአዲስ መልክ እያዋቀረ የሚገኘው ደቡብ ፖሊስ 17ኛ ተጫዋቹን ወደ ቡድኑ ቀላቅሏል።
ማስታወቂያ
የኢትዮ ኤሌክትሪክ ስፖርት ክለብ የዋናው እግርኳስ ቡድን የሚያደርጋቸውን ጨዋታዎች የቪድዮ ቀረጻ እና የጨዋታ ትንተና የሚያደርግ ባለሙያ ይፈልጋል፡፡ ስለሆነም በዚህ ሙያ ላይ የተሰማሩ አካላት በስራው ላይ ያላቸውን የታደሰ ህጋዊ ፍቃድ በመያዝ ሜክሲኮ በሚገኘው የክለቡ ጽህፈት ቤት በአካል በመቅረብ የፍላጎት ማሳወቂያ እና የመወዳደርያ ሰነድ መውሰድ የምትችሉ መሆኑን እንገልጻለን፡፡
ለተጨማሪ መረጃ – 0115-534949 ; 0115-532051
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ስፖርት ክለብ
Share
Tweet
Post navigation
ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ | የመጀመሪያ ሳምንት ሁለተኛ ቀን ጨዋታዎች
የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ አንደኛ ሳምንት – ቀጥታ የውጤት መግለጫ
የቅርብ ዜናዎች
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 2 September 19, 2024
ወልዋሎዎች ተጨማሪ ተጫዋች ለማስፈረም ተስማምተዋል September 19, 2024
አዳማ ከተማ ሦስት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማምቷል September 19, 2024
የዋልያዎቹ አለቃ የብሔራዊ ቡድን ቆይታ ? September 19, 2024
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 1 September 19, 2024
የጣና ሞገዶቹ ናይጄሪያዊ አጥቂ አስፈርመዋል September 18, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ሲዳማ ቡና ስሑል ሽረ አርባምንጭ ከተማ አዳማ ከተማ ኢትዮጵያ መድን ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ድሬዳዋ ከተማ ፕሪምየር ሊግ
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 2
September 19, 2024
ሶከር ኢትዮጵያ
ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ወልዋሎዎች ተጨማሪ ተጫዋች ለማስፈረም ተስማምተዋል
September 19, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
አዳማ ከተማ ዜና ዝውውር
አዳማ ከተማ ሦስት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማምቷል
September 19, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ዋልያዎቹ ዜና
የዋልያዎቹ አለቃ የብሔራዊ ቡድን ቆይታ ?
September 19, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (80) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)


የቶታል ካፍ ቻምፒየንስ ሊግ የ2018/19 የውድድር ዓመት የቅድመ ማጣርያ ጨዋታዎች ከትላንት ጀምሮ መካሄድ ሲጀምሩ ከጅማ አባጅፋር በተጨማሪ ኢንተርናሽናል ዳኞቻችንም ተሳትፎ እያደረጉ ይገኛል።
ከቻምፒየንስ ሊጉ ቅድመ ማጣርያ ጨዋታዎች አንዱ የሆነው የኬንያው ጎር ማሂያ እና የማላዊው ንያሳ ቢግ ቡሌትስ የመጀመርያ ጨዋታ ዛሬ ተካሂዶ ጎር ማሂያ 1-0 ማሸነፍ የቻለ ሲሆን የመልስ ጨዋታው በቀጣዩ ረቡዕ ማላዊ ብላንታየር ከተማ ላይ ይከናወናል። ይህን ጨዋታም ቴዎድሮስ ምትኩ በዋና ዳኝነት ሲመራው በላቸው ይታየው እና ሽዋንግዛው ተባባል በረዳትነት አብረውት ይመራሉ። ብሩክ የማነብርሀን ደግሞ በአራተኛ ዳኝነት መመደቡ ታውቋል።
በ2018 የፊፋ ባጅ ያገኘው ቴዎድሮስ ከሳምንት በፊት የአፍሪካ ከ23 ዓመት በታች ዋንጫ ማጣርያ ሲሸልስ ከሱዳን ያደረጉትን ጨዋታ መዳኘት የቻለ ሲሆን የቻምፒየንስ ሊግ ጨዋታ በዋና ዳኝነት ሲመራ የመጀመርያው ነው።
ኢትዮጵያዊያን ዳኞች በአፍሪካ ውድድሮች በተደጋጋሚ የመምራት እድል እየተሰጣቸው ይገኛል። በዚህ ወር ብቻም የ23 ዓመት በታች የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ፣ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ፣ የቻምየንስ ሊግ ፍፃሜ፣ የአፍሪካ ሴቶች ዋንጫ (መክፈቻ እና ግማሽ ፍጻሜ) እንዲሁም የቻምፒየንስ ሊግ እና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ቅድመ ማጣርያዎች በኢትዮጵያውያን ዳኞች ተመርቷል።
Share
Tweet
Post navigation
ኢኑጉ ሬንጀርስ ከ መከላከያ – ቀጥታ የውጤት መግለጫ
“ዳኛው ሊረዳቸው እንዳሰበ በእኛ ላይ የሚወስናቸው ውሳኔዎች ማሳያ ነበሩ “አሰልጣኝ ሥዩም ከበደ
የቅርብ ዜናዎች
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 2 September 19, 2024
ወልዋሎዎች ተጨማሪ ተጫዋች ለማስፈረም ተስማምተዋል September 19, 2024
አዳማ ከተማ ሦስት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማምቷል September 19, 2024
የዋልያዎቹ አለቃ የብሔራዊ ቡድን ቆይታ ? September 19, 2024
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 1 September 19, 2024
የጣና ሞገዶቹ ናይጄሪያዊ አጥቂ አስፈርመዋል September 18, 2024
የቅርብ ዜናዎች
ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ሲዳማ ቡና ስሑል ሽረ አርባምንጭ ከተማ አዳማ ከተማ ኢትዮጵያ መድን ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ድሬዳዋ ከተማ ፕሪምየር ሊግ
ቅድመ ውድድር ዳሰሳ | ክፍል 2
September 19, 2024
ሶከር ኢትዮጵያ
ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ዜና ዝውውር ፕሪምየር ሊግ
ወልዋሎዎች ተጨማሪ ተጫዋች ለማስፈረም ተስማምተዋል
September 19, 2024
ማቲያስ ኃይለማርያም
አዳማ ከተማ ዜና ዝውውር
አዳማ ከተማ ሦስት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ተስማምቷል
September 19, 2024
ቴዎድሮስ ታከለ
ዋልያዎቹ ዜና
የዋልያዎቹ አለቃ የብሔራዊ ቡድን ቆይታ ?
September 19, 2024
ዳንኤል መስፍን
ሶከር ኢትዮጵያ
ሶከር ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ብቻ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራ የኦንላይን ሚድያ ነው።
ዘርፎች
ዘርፎች Select Category A ውድድሮች A የክለብ ኢንተርናሽናል ውድድሮች U-17 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን U-17 ብሔራዊ ቡድን U-20 ብሔራዊ ቡድን U-23 ብሔራዊ ቡድን U20 ሴቶች ብሔራዊ ቡድን ሀምበርቾ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ለገጣፎ ለገዳዲ ሉሲ መቐለ 70 እንደርታ መቻል መፅሀፍት ሜዲካል ምርጥ 11 ምርጫ 2010 ምስራቅ አፍሪካ ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሲዳማ ጎፈሬ ዋንጫ ሴቶች ቻምፒየንስ ሊግ ሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ሴቶች ከፍተኛ ሊግ ሴቶች ዝውውር ሴቶች ፕሪምየር ሊግ ሴካፋ ስሑል ሽረ ሻሸመኔ ከተማ ቀጥታ የውጤት መግለጫ ቀጥታ የፅሁፍ ስርጭት ቃለ-መጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ጨዋታ ዳሰሳ ቢዝ ባህር ዳር ከተማ ቤተሰብ ተስፈኛ ተጫዋቾች ትኩረት ታሪክ ታክቲክ ታዳጊዎች ትውስታ ትግራይ ክልል ዋንጫ ቻምፒየንስ ሊግ ቻን ቻን ማጣርያ አማራ ክልል ዋንጫ አርባምንጭ ከተማ አሰልጣኞች ትኩረት አንደኛ ሊግ አዲስ አበባ ከተማ አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ከተማ አዳማ ከተማ ዋንጫ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ዋንጫ ኢትዮጵያውያን በውጪ ኢእፌ እውነታዎችና ቁጥሮች ኦሊምፒክ ማጣርያ ከ17 ዓመት በታች ሻምፒዮና ከ17 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከ20 ዓመት በታች ጥሎማለፍ ከ20 ዓመት በታች ፕሪምየር ሊግ ከፍተኛ ሊግ ክለብ ትኩረት ኮሮና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኮፓ ኮካኮላ ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ወልዲያ ወቅታዊ ጉዳይ ዋልያዎቹ ዐበይት ጉዳዮች ዜና ዜና ዕረፍት ዝ ክለቦች ዝክር ዝውውር የ1ኛ ዙር የክለቦች ዳሰሳ የሰማንያዎቹ የሴቶች እግርኳስ የሴቶች ዘ ብሔራዊ ቡድኖች የሴቶች ገፅ የሴቶች ጥሎማለፍ የሶከር አምዶች የቅድመ ውድድር የብሔራዊ ቡድን ውድድሮች የተቋማት መረጃዎች የት ይገኛሉ የአመቱ ምርጦች የአሰልጣኞች ስልጠና የአሰልጣኞች ገፅ የአሸናፊዎች አሸናፊ የአፍሪካ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ የክልል ክለቦች ሻምፒዮና የወሩ ምርጦች የወዳጅነት ጨዋታዎች የወጣቶች እግርኳስ የውድድር ዘመን ቅድመ ዳሰሳ የውድድር ዘመን ዳሰሳ የውጪ ዜጎች የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የዘመኑ ከዋክብት የዘጠናዎቹ ከዋክብት የዠ ብሔራዊ ቡድኖች የደጋፊዎች ገፅ የዳኞች ገጽ የግል አስተያየት የጨዋታ መረጃዎች የጨዋታ ሪፖርት የፈረንሳይኛ ፖስቶች (Francais) ይህን ያውቁ ኖሯል? ይድነቃቸው ተሰማ መታሰቢያ ዋንጫ ደቡብ ካስቴል ዋንጫ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዳኞች ድህረ ጨዋታ አስተያየት ድሬዳዋ ከተማ ጅማ አባ ጅፋር ጋዜጣዊ መግለጫ ፉትሳል ፊቸር ፋሲል ከነማ ፕሪምየር ሊግ ፕሪምየር ሊግ አ/ማ
ማኅደር
ማኅደር Select Month September 2024 (80) August 2024 (182) July 2024 (99) June 2024 (66) May 2024 (87) April 2024 (86) March 2024 (125) February 2024 (104) January 2024 (130) December 2023 (111) November 2023 (91) October 2023 (160) September 2023 (85) August 2023 (146) July 2023 (127) June 2023 (85) May 2023 (102) April 2023 (112) March 2023 (109) February 2023 (54) January 2023 (101) December 2022 (121) November 2022 (127) October 2022 (140) September 2022 (138) August 2022 (119) July 2022 (203) June 2022 (169) May 2022 (180) April 2022 (215) March 2022 (185) February 2022 (204) January 2022 (109) December 2021 (225) November 2021 (183) October 2021 (226) September 2021 (201) August 2021 (244) July 2021 (261) June 2021 (116) May 2021 (143) April 2021 (252) March 2021 (237) February 2021 (249) January 2021 (345) December 2020 (254) November 2020 (149) October 2020 (213) September 2020 (164) August 2020 (215) July 2020 (67) June 2020 (127) May 2020 (141) April 2020 (65) March 2020 (226) February 2020 (293) January 2020 (359) December 2019 (331) November 2019 (225) October 2019 (224) September 2019 (213) August 2019 (250) July 2019 (147) June 2019 (97) May 2019 (186) April 2019 (199) March 2019 (205) February 2019 (187) January 2019 (228) December 2018 (224) November 2018 (150) October 2018 (194) September 2018 (148) August 2018 (142) July 2018 (150) June 2018 (172) May 2018 (143) April 2018 (177) March 2018 (186) February 2018 (171) January 2018 (151) December 2017 (127) November 2017 (125) October 2017 (119) September 2017 (133) August 2017 (122) July 2017 (131)