Ашәҵла ҟьантаз дуӡӡақәа хбыкьны ианлеиуаз, аҭаҳмада ҳарам аҿар шымҩахиҟьо еиԥш, иназыхькьысуаз аҵла ҟатақәа еилаҟәыбаса инеиланажьуан, атрактор аханы иахьаго амҩан иаҵашәаз, амч аазықәхоз зегьы аԥсы ианаҭон.


Аха ҳара ҳтәқәа ракәхап, акакаҷқәа рыҟәшәара сара саналаго, аҩны азааигәара санааилак ауп.


Ус анакәха, Аԥсуа Ҳәынҭқарра атерриториа аладахьтәи аҳәаа аабатәи ажәабатәи ашәышықәсақәа рзы Аԥсҳацәа рхаан ишыҟаз еиԥш, Баҭым анаҩсан илеиуа аӡиас Аԥсаранӡа ишынаӡоз.


Ахаҵа иуалԥшьақәа раԥхьа игылоуп, мчыбжьык ахь мышкы иадамхаргьы, иԥҳәыс лааигәара аҟазаара, лхала еснагь лаанмыжьра.


Амҳаџьыраа ргара ашәа иахьа ҳанаԥхьо, ма ашәаны ианырҳәо ҳаназыӡырҩуа џьара изакәызаалак политикатә вбак адаабалартә иҟам.


Алыршашьа амаӡами, иаҳҳәап газеҭума, журналума, ма амал змоу наплакума, колнхароума, акы ахарџьала есышықәса еиҳа иналукаартә ицәырҵуа ахәыҷтәы ҩымҭақәа рзы ҳамҭак аԥҵара?


Иҟаломызт ус аҳәҳәабжь баша иганы, ихыҵзар аӡ дуқәа ахаҳәқәа лаго?


Убри аҟнытә урҭ рымч рылшара зегьы азыркуеит ашколи акьыԥхьи рымаҵ аура, убриалагьы Аԥсуара аиқәырхара.


Магәа излалҳәо ала, лхаҵа данҭаркуаз урҭ анапҩымҭақәа згәылаз апапкақәа ааҵәа инҭаҵаны дҩаҵаҵан дрыманы ицеит.


Зны анс рҳәеит, даҽазных ас рҳәеит, азеиԥш ажәақәа еиддыргәагәалеит, уимоу, ажәытәӡатәи рзеиԥш алфавит ҳәагьы акы иахьынҳалеит, атәым тәылақәа рҿтәи аҵарауаа аӡәырҩгьы араҟа зыӡбахә ҳҳәаз аполиак ҵарауаҩ Иан Браун дналаҵаны уи иазыркит, аха иахьа уажәраанӡагьы ҿыӷәӷәала изырцәажәаша акгьы рызцәырымгацт.


Ашьҭахь, сашьа иҭаацәеи иареи авертолиот аҿы ианҭаха, март мзазы Гәдоуҭа снанагеит.


Акраамҭа Селымхан ҿымҭӡакәа дгылан, лхы лыкәаҽы, нас иаразнак лҽаалыриашан итәаны илыхәаԥшуаз днарылаԥшит


Суҭахымзар, бысҭахым ҳәа, сахьааз сцоит, акәымзар ус усмацәажәан, инеиҿалырхьит Асида усҟан.


Аха ус сҳәеит ҳәа зегьы иреицәоу акьача иакәзаргьы амчра инапаҿы ианнеи, уажәраанӡа абри ауаҩ дышԥаҳзымдыруаз ҳәа, ажәлар иаԥхьа ахырхәара иалагоит.


Ишәхашәмыршҭын, бомба-мцала Адгьылҵәҟьа шбылуаз, Аибашьра ду ахыԥшала Агарақәа шҵысуаз, Анацәа рмыткәмала Ргәы шдырӷәӷәаз.


Аладахьы ашьха ӡышӡа, Кәыркәа азынгьы асы убоит, аладахьы ага еишьылӡа, ихарамкәа ицәқәырԥоит.


Аԥхынра цеит, иааит ҩаԥхьа ҭагалан, ҳашә иаалагылт ҽа ӡынрак ааскьан.


Нас шәымҭак даа тәеит, иаб иҳәо иаҳахьан аӡыхьаҿ уаннеи, умтәакәа уцар, иара аӡыхь ахаҭагьы агәы узҭынчхаӡом ҳәа.


Ҳарҭ ҳҿы зыԥсы ҭоу авторцәа рахьтә еиҳа хадара зманы иԥхьаӡоу арбоуп, урҭ зегьы асовет аамҭазгьы ус иарбаз ракәын шамахамзар иацым, иагым, рҩымҭақәа даҽак алаԥсахуп ауп.


Сара бзиа избоит урҭ рышьҭахьтәи ршьапқәа ирықәгыланы ианышьҭыԥо, рԥырцә ҟаԥшьқәа снацәкьарақәа рыларԥаны сырхьырҩны скамҳарц сҽа нааныскыло, ахәда уи иадҵаны, ахәы афҩы-хаа уԥынҵа иҭарсуа, ианааугәыдуҳәҳәало.


Абри аҩнаҿы инхоз аԥсуаагьы аныхынҳәлак, рыхцә хәыцк алшәеит ҳәа саҳар, аус зҿы исоуа шәара шәоуп


Хьымкәараса уажәадагьы абри аиԥшқәа ихы иадибалахьеит, уи зны-зынла ихатә хәыцрақәеи, игәҭыхақәеи, ицәаныррақәеи, ҵҩа змам игәалашәарақәеи уахынлагьы дыдмырцәо даныртәыртәлак, ихы амацарагьы акәымкәа, ҵабыргыҵәҟьаны, иҭаацәагьы ихашҭызшәа даҽа дунеик ахь дықәнагалоит.


Ишәаны ихәыҵалақәазар акәхап урҭ, аха ԥсы зхоу аӡәы уаҳа инаихьымԥшрану?!


Уаангыл, ауха исхызгаз уасҳәароуп, аҵәыцақәак иижәыз иқьаф шҭанаҵаз ҩашьомызт Адамыр.


Сама аҿынанахт ашьшьыҳәа, уи жәеинраалоуп сацны сцоит, адунеи ду ахы-аҵыхәа сылаԥш аҵанӡа инаӡоит.


Ажәлар ракәзар рбызшәеи, рҵаси, рқьабзи кьыс рымаӡамкәа иаанхон, избанзар, аԥсуаа даҽа милаҭк ааины ирылаҳаӡомызт, урҭ шыцқьаз, ишеибгаз иаанхон.


Аԥсуаа агәхашҭра чмазара ҳазцәырҵит акәымзар, уахык иадамхаргьы ҭынч ҳахқәа нықәҵаны ҳмыцәацызт усҟан.


Хыгә Петра-иԥа харас идырҵеит Сталин дуӡӡа дызшьырц Хыԥсҭа аӡиас аҟны амҩа кны итәаз хадас дрыман ҳәа.


Убас, ианвар мза алагамҭаз Федиа Амтон-иԥеи Џьон Кәыти-иԥеи Кәыҵниааи Катата Сикәа-иԥа Џьынџьали иԥшыхәуа ишнеиуаз игәарҭеит Ҷыҷыкәа Миха-иԥа Кәыҵниеи Алықьса Серапион-иԥа захариани рыҩнқәа рҿы гәыԥ-гәыԥла ақырцәа штәаз.


Ишнеиуа уԥшыр, ҳар икарымца, ҳахшыҩ мыцхәы иканамца, ҳадгылаҩ ӷәӷәа икаимца, ируз-ирҳәаз, рымышра ааҳазныжьны инҳалгәгәа ицоит, Аԥсны ҳара аԥсуаа ҳада аҳ дамамкәа ҳмилаҭгьы ԥхасҭамкәа иаанхоит.


Уи башоуп, уи ала ичмазаҩу сара санлықәшәа, – иҳәан, ари еицәоу цәгьара анцәа ҳақәумыршәан!


Наҟ-ааҟ ивагылан, иџьымшь еимарџахәқәа рҵысрала, игәы иааҭашәоз зегьы еилызкаауаз ишькылкцәа.


Урҭ анцәа игәаԥханы иишаз уаауп, шьак рылоуп, даҽа ламыск рымоуп, рмаҵура ҳаԥымхааит!


Ожәы аакьыскьа урыс бызшәала, раԥ бызшәала, ҭиурқь бызшәала шьхаруаас иԥхьаӡоу рахь ус ажәаны идәықәрҵеит, алаҳәара ҟарҵеит


Аӡы иазаанкылом, аҭахызар арҩашқәа хышхыҵәан илеиуазааит, мамзаргьы амшын хыҵны игазго иқәлааит, иаразы зегьы дара роуп.


Абель, уара иуҳәаз азы ӷәӷәала ушахьдырхәуа удыруоу уа итәаз уашьцәа?


Ашәахаа иалахәхәа иааиуаз ажәақәа иныру, ма иахьатәи иааԥсарақәа ихьӡоу здырхуада, илацәақәа ԥшьшьала инеиқәиԥ сан, инапқәа еихыршь игәы инықәиҵеит Даҭикәа.


Ишамуаз анызба, иааимсхын, ҽаанбзиала шәнеилааит сҳәан, абжа зжәит, аха уи иуа дыҟазма, инагӡаны изымжәыр имуит.


Ацгәы аҩнатә ҳәынаԥа аԥхьа иаиаанӡа аҽырԥсны итәан, аҵыхәтәаны атаз ҳәа инамҵкласын, ирҷыжьуа иафт.


Урҭ рҿы акырџьара иҳәоуп ауаҩытәыҩса аҽрыцқьаразы акыр шалиршахьоугьы, макьанагьы имаҷымкәа агхақәагьы, амҽеирақәагьы шимоу.


Убри аӡәзаҵәык исымаз, иаҩсҭаацәа убриаҟара иԥырхаган, ида уаҩ дрымбазшәа, уаҳа илаԥшықәырҵашаз зегьы рцәы ӡызшәа


Аҵарақәа ашәа ирҿысҵааз, сдәы, сбаҳча уи ала иҭәыз, амҵәыжәҩа снаҭеит!


Абри сахьаҿу, изакәызаалак инапылаҟаҵароу ҵәымаӷк, маҭәахәык адгалаӡамкәа, ԥара ҟьашьык ахҭнымҵаӡакәа, сыԥсы ацқьара мацара иалхны иахьеибысҭо еиҳау насыԥ ари адунеиаҿ ишыҟам ҩаԥхьа иҿыцҳаҳараӡа, амра еиԥш ицаҳә-цаҳәо иааснырит


Сыҽрыцәсырӡуеит, саахамҟәалазт уаҳа, Мци иашеи мариала еихҭнызҵо, сахьнавсшаз, сахьҭамҳашаз сҭаҳаит, исымаӡамкәагь сеиҭацәырҵт ирцәыӡӡо.


Ашьыжь анааигәахалак абысҭа аауны, ашә налаҵаны, ахырҵәы пашәӡа ирҵәны абаклашка уи абаклашка Маҳмуҭ аррантә иааигеит инҭаҭәаны, абысҭа, ашә ахьаҭра инҭаҵа, Маҳмуҭ дахьыҟоу, арахә рахь ахәахьы исыманы сцон.


Абар, ани ҳқыҭа ахада, имаҵуарқәа ицрыԥсса, даасԥыланы аман ахьсирҳәаз, архәара сназааигәахоит.


Аԥсны Афырхаҵа, адауаԥшь иаҩызаз арԥыс, сқыҭа гәакьа Бзыԥҭеиԥш исԥхьаӡо Рудольф Алшәындба сиазҵааит ҽнак, ианухьуа ыҟоума ушьапы ҳәа.


Укаҳар ҳәа дшәоу, иулыркыхуеит ак амаа, шьҭа илҳәо рацәакгьы дақәшәом аԥҳәыс.


Алымт иаганы иҟаз ациганцәа рҟьаса-ҳәаса хәыҷқәеи дара рысабицәеи ахьеицыхәмаруаз рыԥсахы еиланаҵон, аха иҟарҵагәышьоз изыхшаазаалак, ахәыҷқәа хәыҷуп, изшаз исасуп


Ажәабатәи ахы Амашәыр шьоук-шьоук ус угәы иаанагоит заҟа ажәҩан ахь ухало аҟара убасҟак уаҟа иԥхарахоит ҳәа, аха аори ҵабыргым.


Сара анышәахә, ара ашьха ашьапаны иҿыхьҭамзи, дашьцылазма, ахьҭа сыцәлылалеит, лхы-лгәы лшәиуан Шьариза.


Мац иҭаххеит, абанҭ ацәашьқәа илаԥш иахьыҵашәаз абардқәа ааимидарц, аха иабаҟоу, ишәақь ҭҟьом, итапанча ҭҟьом.


Ашәақь инҭҟьаз ахы еиԥш инылабга ицеит риашьареи риаҳәшьареи ирҳәаз ада изырҵабыргуа дыргак уаҩы ирыдимбалаӡо


Уи ус шакәу шьақәзырӷәӷәо иреиуоуп апоема Абаӡӡеи, ажәеинраала шьахә Аҵыси аҳәыҳәи уҳәа реиԥш иҟоу аиҭагақәа.


Ҳаргьы аԥсҭазаара ҳҭахуп, аха раԥхьа иргыланы аԥсадгьыл хьчатәуп, зҳәоз ракәын дара.


Сцоит сахьааӡаз, сыгәра ахьырго стәылахь, схәыҷра атәылахь, сымҩа шиашоу игоуп.


Ауа агәыцхәы, аҩызцәа-ақәлацәа исҭааз, иахьа счара зырԥшӡо, исыцгәырӷьо, иҭабуп даараӡа, абри аҩыза агәырӷьарақәа шәҭаалааит ҩнаҭала, чарала иҭабуп еибаҳҳәартә Анцәа ду ҳаиқәиршәааит!


Амаҵура дуқәа ирхагылаз ақырҭқәагьы аԥсуаақәакгьы ахара рыдаҳҵон, аҳәынҭқарра аҵаӷьычреи аҵарҭышагареи рзы.


Сқыҭа жьиҩын, аха сжьиҩын, са сыҷкәынгьы жәҩара сзиун, уигьы иникылт ажьаҳәа, нас ауп ҳжьирагь аншәаҳәа.


Ааи, дадраа, са сцоит, аха сара уахьынтәи сгьажьны санымаа шәарбанзаалак аӡә шәақәымгәыӷын уахь нарцәыҟа ҳцаны ҳаауеит ҳәа.


Аҭауад аныҳәа идырныҳәаларазы ихәы ҳәа, анхацәа ӡәырҩы ачеиџьыка рнапы иқәыргыла аҳҭынрахьы рҿаархахьан.


Абарҭ аҵыхәтәантәи иажәақәа Бериа иқьышә иқәҵашәа, дахыччозу-дахыхәмаруазу узеилымкаауа ииҳәаз ажәақәан, аха зегь реиҳа исзымбатәбарахаз Нестор усҟан Бериа ишҟа дышхьаԥшыз ауп


Уи зынӡаск еиҭаҳәашьа змам даҽа цәакгьы ахалеит адоуҳа-уаҩы данцәырҵ нахыс.


Аԥсҳа иакәзаргьы дзаԥызаз архәҭа дуи иареи афырҭын бааԥс еиԥш ихырзаманцәгьаха хаха ижәыло ишнеиуаз анырба, арабцәеи аџьамқәеи, иҽыжәҟьҟьан иҭахоз ҭахон, иаанхаз шьҭахьҟа ихьаҵны идәықәлон.


Убас, аҵәҵәашәҭқәа рымҩа ду аҿ игылаз ҩнык аҟны жәафҩык акьыҿӷәыӷә ҷкәынцәа ҩнан.


Умацара иухараны уиԥхьаӡозар ҳаӷа уара ухала уахьирхәрын, аха уи ҳара зегьы авба ҳаиҭозар акәхап, – иҳәеит Ҭорҟан.


Иџьоушьартә ишыҟоугьы, зны-зынла ҳара иҳадгыланы ицәажәома уҳәаратәы рыҽдырҟәатоит, аха цқьа уаназхәыцлак, рҿабызшәа ырхааны, ҳжьа-жьо дара ҳрыдрыԥхьаларц ишаҿу убоит.


Арантәигь избар сҭахым аӡәгьы шәыцәгьа, ара ааныжьны, шьҭа уахь сҭаххап


Амшын ԥшаҳәа, аԥслымӡ тата, ахаҳә ссақәа цо иҿыпны, иџьашәымшьан хәыцрак сҽаҭан, уа сыжәбозар есыҽны!


Асыԥса анӡыҭлак, арҩаш шхыҵуа иаҩызаха, нкылашьа сызрымҭо сажәақәа, изакә цәажәароузеи исысыз ҳәагьы игәы дааҭа хәыцуан.


Аригь бзиоуп рҳәан, Џьамхәыхә иҩызцәа далырхит, агахь дцарцы, алуқәа зшьаҵаны абахәқәа ирҿаԥалоз.


Аԥхьаҩцәа уеизгьы-уеизгьы ирбон, ираҳауан апоет ицәымӷыз дара ирԥырхагаз ауаа закәыз, даҽакала иаҳҳәозар апоет аԥхьаҩцәа нацәақәкыла дыдирбон аԥсҭазаара иашьклаҳауаз, иаԥырхагаз, изҿагылатәыз дарбанзаалак.


Иабаҟоу лара лхаҭа лқәыԥшрагьы, иабаҟоу аамсҭцәа-рԥарцәа, аӡә дҽыжәлар даҽаӡә дҽыжәҵуа, ианлышьҭазтәи аамҭа?


Сара архитектура занааҭла еилызкаауа уаҩым, аха зыӡбахә сҳәаз аҩнқәа гьамадарала ишыҟаҵоу дарбанзаалакгьы сиеисоит


Ажәларқәа дырԥыло, Уа ашҭаҿ дахьгыло, Ҳаиварыԥхаа ҳнеины, Салам иаҳҭап Ленин!


Аха иахьа иалаҳхуа уи еиԥш ҟарҵарым ҳәа агәыӷра сымоуп, слаԥықәшәа иснаҭоит ибзиахоит ҳәа.


Ҳаҩны ҳаннеилак, аԥсы дыкҿамызт, зегьы ашҭаҿы еилагыланы, рыхқәа неидкыло еибарҵәуон.


Уажә сызҿыз аҩымҭа дацхраарц, ҵабыргыхаҭан сдоуҳа даанагазшәа, ҿыц ҳанеибаба, мчыбжьык аҩны дыҟанаҵы, иаразнак дыхҭамкыкәа, ҳаицәажәарақәа раан иналаршә-ааларшәны сналазҵаауа, уаанӡа исзымдыруаз, хаҭала дзықәшәахьаз ахҭысқәа рнаҩс, сыԥхыӡгьы иаламшәоз ҳҭоурых ахьтә аџьашьатәқәа салҳәеит.


Ҳара ҳаԥсацәоуп, абрахь ԥсрак ахь ҳаҟан ҵәураҳәа, уахьынтәи ҳаауеит, – рҳәеит аҭакс уа игылаз.


Нелли Чычԥҳа Аҷандара ақыҭа, Александр иҩнаҭа бзиа иааӡаз, аҭаацәа хазына, ачҳареи агәаҟреи зхызгахьаз лыҷкәын ҟәмышәышә, лгәазхара илзымбацыз, зылақәа ҭыԥхаауа иҟаз, ихгара уамак ала илзыцәгьан, аха лгәы еиқәылҳәалон, иԥсадгьыл иԥсы зыҿҳәараз ихы ахьақәиҵаз азы.


Арҭ сара исымазааит, – иҳәеит ашәҟәыҩҩы, аҵыхәтәаны иалиԥшааз Лади Ӡыкәыри ражәеинраалақәа ааидкыло.


Аколнхарақәа Аԥсны реиҿкаара апроцесс шымҩаԥысуаз, уи аԥсуа нхацәа адеформациа шрызнауаз, иуӷә хьамҭаны рыхәда ишықәыз иахьагьы иҽеины аӡәгьы иҭимҵаацкәа иҟоуп.


Иааиваргыланы, ртәашьаргылашьа, ражәаҳәашьа, рҭеиҭыԥш, раҳаҭыреиқәҵашьа, рхымҩаԥгашьа уҳәа, ҳрыхәаԥшып аҵара ду змои аҵара змами аԥсуа быргцәа.


Нан, нан, еиҭамҳәа уан, илыԥсыхәоузеи шьҭа лара, ҳәа иналагоит, адара игәыҭшьаагоу ажәала еибаркуп.


Дук мырҵыкәа акырџьара ҭыԥқәа рыҟны инибакыланы, уаҩ ишимбац ала аибарԥсра иналагеит.


Мамзаргьы иҟалап уи анкьаӡа зынгьы ҟазак имԥыхьашәахьазҭгьы, изыԥсоу дырны, ҩнык ашьапы алекхьазҭгьы, аха уи аҩны аамҭа иархәашахьазар.


Са сқәыԥшра, асолдаҭра анаало, Иџьаџьаӡа ар рышнел ашәҵа, Агәы еибафо, мцабзҵас еицрало, Иҟарулуан, абџьар аҟәынҵа.


Пицунда аԥшатлакәқәа шдәықәло хьааны изныруа, аҵла жәпа дуқәа ԥшуп иуазыруа.


Араҟа, – иҳәеит уи, ақырҭуа чаи ареклама ӷәӷәа азыруеит, ҩышә шықәса нызҵырц зҭаху ақырҭуа чаи жәжәла ҳәа рабжьыргоит, дааччеит уи.


Шәааԥшы аҳәоу, ма наҟ сыбла шәаԥырҟьа аҳәоу уара идыр лылахь адақәа акы ҩышьҭԥа-ҩышьҭԥан, амала, ԥаса еиԥш акәымкәа, ахышә ԥшьаала инкыдылҵеит аԥҳәыс бырг.


Амашьына ҳаннаадгыла ашә ааиртын иаргьы саргьы ҳаицхырааны, амашьына иҭагылаз аӡахыга машьына Зингер ааҭааган, иҳаманы ашәшьыраҿы инҳаргылт.


Араҟа ҵҩа змам аҿырԥштәқәа уаҩы иааигар ҟалоит, аха сара еиуеиԥшӡам ҳаамҭазтәи хҩык ашәҟәыҩҩцәа дуқәа раԥҵамҭақәа акака рыӡбахә аҳәара азсырхоит.


Амала, шәара шәабџьар кашәмыжьын, ҳаргьы ҳахьышәҭаху шәхы ҳакәыхшоуп, нас, абду Филат дҩагылан, иҵәахны имаз иҽызаҵә ааигарцы дцеит.


Аҳмаҭ игәҭыхақәа дыхәцәырххо дышрылаз абарҵа дааҵалт аӡәы, хҭарԥа шкәакәала ихы-иҿы ҭаҳәҳәаны.


Гиви Воуба аибашьра ианалагоз аҽны инаркны Аҟәантәи Ешыраҟа ианиас, аӷа диҿагыланы деибашьуан.


Ибцәызӡар акгьы иаԥсам, акәашарақәа, ашәаҳәарақәа, акампаниақәа сгәы ԥырҵәеит Абазград ақалақь аҟны, лара лышҟа мардуанқәак дынхалеит.


Амала, иаҳәарц иаҭаху шырацәоу убартә иҟоуп, абжьы ҩҭыганы иҳәамзаргьы, асасааирҭа аԥссаҩцәеи урҭ здызкыло адиректори рыла акәзаргьы.


Арԥыс, лыбжьы науқәлыргоит акассир ԥҳәызба, акасса аԥенџьыр ашә хәыҷы лхы аалакны.


Дарбанзаалак, гәыблыс измоу жәлары, изҭаху абзиара зхазын, зҵеи изын, жәлары рзы дыццакны ишьақәиргылароуп еибашьрыла гәаҟрыла инапаҿы иаигаз азин ихала ихатә усбара.


Ашьхақәа иҩарывҵны зшәахәақәа амшын инхыӡсалоз амра ашҟа даанаԥшит ихы-иҿы ихаччауа, амра, иубома абзиара иҟасҵаз иҳәозшәа.


Игәакьацәа, игәылацәа усгьы Дыԥсгәышьон, ирбон дырҷаԥшьон, Иџьаршьон иԥсы хәаша зкызгьы, Шьҭа игәаҟрагь ҵакыдан иршьон.


Шәиҟәаҵ уара уи ауаҩ, амзар иара ҳхаҭақәа адгьыл хыла-гәыла ҳаирсыр ҟалап.


Аочеркқәа рыхәҭак агазеҭтә статиа ма апублицистикатә статиа иазааигәаноуп ишыҟаҵоу, асахьаркыреи аизыркәкәареи рыцәмаҷуп, аԥхьаҩ игәы дырцыхцыхыртә иҟаҵам.


Иҽынкыланы, дысзымдырзаргьы, сашҭа дҭалазар, дсасуп ҳәа, усҟацәакгьы диҿамԥшкәа, ажакьа зҿачыз, гәабанақьла еилаҳәаз ахаҵа инапы ааимихит Кыҷа.


Саҭамыз аиҿырԥшра маҷк иԥшӡамзар, аха аԥсуаа аҽы ауаҩы ишьа алоуп рҳәоит, убасҟак ҳаҭыр ақәырҵоит.


Иахәа ақәаб ахьжу акәым, саб дахьжу сымнеижьҭеи мызкгьы ҵуеит, ҩымызгьы, ҵуеит, ақәаб ахьжу сашьҭоума, аха ақәаб ԥсит ҳәа ҳмаҳацызт, егьицызт, – рҳәеит.


Араҟа ԥыхьа ҳанбжьысуаз Иони Тиррени амшынқәа реилаларҭа аҳәааҿы алажәқәа реиԥш еиҿагыланы еибафоз ацәқәырԥа ссақәа уажәы ргәахы ԥҵәоу, ма еинышәоу, рыԥсеиҭакымҭа ҳақәшәоу, шаҟа игәырӷьахәганы иҭынчроузеи, иԥшӡоузеи.


Ажәҩан агәы ихыҵны, мраҭашәарахь иласкьаны икыдын, зегь реиҳа лара бзиа илбоз аеҵәақәа


Ҳәарада, ҳәарада, – сҳәеит сара, аха иахьатәи ала уаҳа акгьы сызуаҳәом.


Зны-зынлагьы Мактина лхәыҷы лҟазшьақәа лгәамԥхакәа, нан, бхьыҭ-ҟәиҭшәа збоит, хьҭак быламлазааит?


Ахыҭҳәаа ахьыҟоу аҩымҭа иагәлоу аматериалқәа ареализациа рызушьеи аԥхьаҩ изнагашьеи рҿоуп.


Бара бакәзар сымш лашара, схьаа, сыгәҭыха, азаҵәра анапқәа хьшәашәоуп, уи саԥырга, сеиқәырха!


Бызшәак ала еицәажәо, дгьылк еицықәынхо динк еиднакылозароуп, аха ҳара уи лахьынҵас иаҳмоуит, ҳҭоурых лахьынҵа шыҟаз еиԥш, динлагьы ҳаилыӷрааӡоуп ҳшыҟоу.


Сара сыԥсы злаҭаз счықьмаџьа усҭеит, аха сумшьын уара ухгьы ԥхасҭоумтәын, аҩны унеиаанӡа ашә ааумыртын


Шаҟантә сара схы саҿагылан сықәԥахьааз, шаҟантә, ҵхагәазы, исхылаԥшуаз ацәа ишагалак, сшьамхқәа арсны сиҳәахьааз анцәа, бзиабарак саб иахь исызцәыригарц!


Иааскьеит ажәҩан ҳара ҳашҟа, амза ҭаршәуп ҳара ҳашҭа, иаҿшәеит ажәҩан иара ашамҭаз, раԥхьа игыло изыҳәан ҳамҭас.


Ус згәахәрагьы дҟалашт ас агазеҭа аҩны ирзааиуа иҟазҵаз дызышьҭоу аԥара алхра мацара акәын дзышьҭаз ҳәа.


Ацәа-ажьы еилаҟацаӡа еснагь ишнаҵҟьара ахәда ҭырҳа, ашьахәарқәа кахәхәакахәхәа, анахәаԥшра гәазырҳаган.


Ажәҩан аҟынӡа ихагалоу, нцәас ишьоу ракәым аҭоурых зыҩуа, уи зыҩуа ауаа роуп!


Ҳаамҭазы урҭ рыда Аԥсны аекономика ашьҭыхра уадаҩуп, аха ҳара еснагь сасҵас пату ҳазрықәҵома?


Адәысакара саԥхьа ишьҭоуп, аус ансымоу абыржәшьҭоуп, сара издыруеит, сацәхҟьом сусқәа-сҳәысқәа, сеиҵахом, ахьӡ змоу ахџьарбара


Чача илымургьы аҿах аалҿсыргап ҳәа, инапы анааиҟьа, аӷьыч уа иқәтәаз ихахәда иаахан, далыҩрны дылкаҳаит.


Акызаҵәык абраҟа исҳәарц исҭаху, апоет иныԥшит ицәыҵахҩаны еснагь имаз гәынамӡарак


Афилиал аҟалара аҵкьыс, рымԥан имнеиуа инзыжьыз аиҳабыра ирызгәааны, рыԥсахы ԥыжәжәо иԥшын аԥсуаа.


Абас мацара, еицыз рыбжьык џьара имеиҵыхкәа, иззыԥшыз аҩнаҿы ашҭа иҭалеит асааҭ ԥшьба рзы.


Ганкахьала ҳрыхәаԥшуазар, урҭ аԥҵамҭақәа ртематикатә мҽхакы ҭбаан, ахәыҷқәа аԥсуа бызшәа аԥшӡара рцәа, ржьы ианырыртә, иалагәырӷьаратә, рестетикатә гьама шьҭырхыртә иҟан.


Уи ахысырҭа инамҭеит, уиоуп иҟалаз, гәаныла иаб дааидгылеит аҷ кәын, дшаԥеиԥшуаз мацара кыр дагацәеит.


Аха аҵыхәтәантәи амҳаџьырра ахҟьа-ԥҟьақәеи, Асовет мчра ашықәсқәа рзы абџьар ахьрымхзи ирыхҟьаны ауп аибашьра ианалагаз аԥхьатәи амшқәа рзы аԥсуаа иҟаҳҵо ҳақәымшәо ҳзыҟалазгьы


Ашьакаҭәара иақәшаҳаҭмызгьы рыбжьы дыргомызт, избанзар зегьы ирдыруан аҭауад Пыта хымԥада имаҳә диабашьраны дшыҟаз.


Усҟан уи иубахьаз зегьы ухазыршҭуаз иакәзар ҟалоит, иага аамҭа царгьы, рыцҳарак дақәшәар, дуаҩухыр, инагӡаны иахьа уажәраанӡа дахьузымдыруаз хьааго адәы уаақәхар ауеит.


Апап иибаз иԥшьеит ҳәа аԥҳәыс лажәақәа ҳәаны днарԥырҵны дцеит, дара ирҳәара рҿамшаәуа инеиҿаԥшуа ашә иаалахеит.


Саԥхьа иқәҵоуп иаацәырган иҟаз сдунеи аанарҳәит, схынҳәит сшымцац иадырган, сышзымцо иадырган схынҳәит.


Ҵабыргны, схәыҷқәа аҩыџьагьы сырзаԥхьалон уамашәа еиҿкааз, еиҿартәышьала ухызхуаз, амырхәагақәа реиԥш иссирыз иажәеинраалақәа.


Аҽыҵгақәа ԥшааны Дыгә ақалақь ахь дцаны дынхоит, аԥҳәыс димоуп, ақыҭахь иҿы хам, шықәсык ахь знык, ҩынтә иаби иани рҿы данааилогьы, заҵа арахь саауеит имҳәара, шәаргьы уахь шәаала, млакы хьҭакы шәасыркуам ҳәа реиҳәоит.


Ашәара мыжда ашәыргәында инамырҟаҵо егьыҟам акәымзар, ацәгьаҳәарагьы зҭахыдаз, ақәылара, аимҵәара, шьоукы рықәӡаара, рылаӷырӡ атәы ҳамҳәаӡозаргьы.


Бзыԥи амшыни реиԥш, еигәыласан, еиԥнын, Лада-ҩада еихомызт, рҳәоу акын, ус иаԥын.


Урҭ иаарыԥхьоз асасцәа мыцхәы иахырҟьаӡан пату рықәырҵон, иҩнардон, уи нахысгьы рхаҵкы акамыршәра иалагон.


Ауа-аҭахыра реилацәажәараҿ сԥа иԥсыбаҩ Лыхны анышә иамаҳдап ҳәа ажәа анснырҵа, ҳажәлар ахьҭанҵәахьоу Лыхны ашҭа сҭахым, Дәрыԥшьҟа, иҩныҟа даҳгап сҳәагәышьеит, аха еиҳа иҭоурыхуп, ари Аԥсны зегьы дақәӡит, иагьԥсаԥоуп анырҳәа уаҳа ражәа рҿасмырхьит.


Изласаҳахьоу ала, амаркиз дуаҩ гәыҭбаауп, ауаҩ ду ҳәа изырҳәоит, иагьиашоуп аҳәынҭқар уи иааигәа дахьиргылаз.


Ахҩык ахацәа ахьтәаз, аҵаҟатәи абарҵа аҟнытә, џьоукы ача хәыцхақәа дыршәуан.


Егьырҭ џьара ҭыԥк алхны итәоит, уи аҭыԥ дара иртәылаҿацәуп, уахь иааргароуп, иаа рыкәыршаны иҟоу араионқәа рҿы аӷа ихирҵәаз, зыԥсы ҭаны иҟоу зегьы, иагьырхьчароуп.


Ԥҳәыс дааигеижьҭеи шықәсы ҩажәа егьаарыгымхо ишҵуагьы, еимакык аароургьы, акраамҭа илхымԥсаауа димбацызт иԥҳәыс.


Шьапыла сҿынасхон еиԥш, аанҿасырҭаҿы игылаз ԥҳәызбак дааӷьаҵәыӷьаҵәын, са сахь ҿаалҭит


Автобус ҭырҭәаа са сгәанала, иахьа сахьынаԥшааԥшуа излазбо ала, ахацәа раҟара зҳәатәы нымҵәо, зуҳәан-сҳәан рацәоу дыҟаӡам!


Уара, ус ауаҩ ицәа аԥҽра удыруеит, амӡанра, иуазҳәада фба имоуп ҳәа?!


Убарҭқәа зегьы заҳауаз Саҭбеи Абдаа ибираҟ шкәакәа иҵегь иҳаракны иҩышьҭихит, ишьаҿақәагьы ааирццакит.


Дагьымԥсуа дагьымбзахо ицәарҭанхало ачымазаҩ иеиԥш, иагьымҩо иагьҿамло иаанхар ҳәа акәын еиҳарак изыцәшәоз.


Ашә иасуа дыԥҳәысзар, дыҩналааит, дааиуан уи арахь деиханы сгәаҿы инсыжьыз еинаалак, даагылааит сыԥсымҭаз сханы.


Амза жәахагь сара истәымзи ахәашеи жәаха-хыԥхьаӡареи март хыԥшацәгьа ԥша наӡареи, дара аԥшәыман, са ссасызу, иазҵаалакгьы сара исусуп, жәахеи хәашеи амшқәа ирыцуп, есмчыбжьа схәаша ҿыцуп.


Астатиагьы еиҳараӡак изызкыз лара лакәын, азеиԥш усура дацәыбналаны дыбжьахәҳахәҭуа, иара ишиҳәаз еиԥш, џьабаа мбакәа аԥарақәа лырҳарц дышгәароу, уи лхымҩаԥгашьа ақыҭаҿы аӡәыр ирныруа ишалагаз, уи лыҿкы планы ауаа ишрылалаз


Аеҵәеиԥш сеицрало, схала жәҩан аҟынӡа скыдыз суныҷҷало, Риҵа бзиахә, Риҵа!


Уажәшьҭа иара атетрад адаҟьақәа неикәаԥсаны инықәҵатәуп нас ларгьы лус далгеит.


Аҵыхәтәантәи аамҭазы Шьааб иԥшәма лхы-лҿы ианихло азрыцҳашьара-маӡа дырҩегьых инықәлазшәа ибеит, уара мыжда, ауаҩы ихаҭа, абзиара мацара дазыԥшуп, аха иара ацәгьагьы абзиагьы шизԥшу узымдырӡои?!


Такә ааҵхьан Арушьан дааит, аха рызхара дырбаанӡа, уахыкгьы даанымхакәаны ҟәрышьқәак нарызныжьны Аҟәаҟа дцеит Ростовынтәи ауаа сзыԥшуп ҳәа нараҳәаны.


Аамҭа иаҳнарбоит зыӡбахә ҳҳәаз рдырреи рԥышәареи иабзоураны аӷа ааха ӷәӷәа иҭареи уи иаанкылареи алыршара.


Иаҳгәалаҳаршәап иаҳгәалаҳаршәарц иаҳҭахым, ҳазмыртәоз-ҳазмыргылоз, амца ҳацразҵоз, ҳажәлар жәларык раҳасабала рыҟазаареи рыҟамзаареи ахықә аҟынӡа иназгаз Аԥсны Ахада иалхрақәа раан иаахтны иҟалаз аиҿагылара.


Ахшара рацәаны измоу, анхара-нҵыраз аӡәы ишьҭахь игылам нхаҩуп сымҩалаҩ Пиотр Кәаӡба.


Дыдрыԥшь-Ныха ашҟа, Ӡкәараҟа амҩа ҳақәлоит гьангьашрыла иаҳцәыргаз Гагра ахақәиҭтәраҿы Анцәа иҳаиҭаз алшара ду азы ҭабуп ҳәа ҳиашьапкырц, убри инаҷыданы, ҳабжьы ныҵакны, гәаныла иҳақәлаз ҳаӷацәеи чарҳәара ҳзызуа ауаа хәымгақәеи ҳшәиирц, Аныха иаҳҭарц.


Афранцыз қалԥадқәа ҩба аасхәан, акы сабхәында Шәарах Сангәлиа, Шәача инхо ианисҭа, убасҟак деигәырӷьеит, аҽыкәаша исҭазшәа.


Абааԥс, сшәыкәыхшоуп сышьҭахьҟьа иааиуа, абри амҩахәасҭаҿы, абри аҭыԥ аҿы сара абас сыхьит, сшьацәхныслеит, шәаргьы ишәмыхьхьеи уҳәар, угәы иаанагома урҭ азхәыцуеит ҳәа?


Абни адәыӷба аангыларҭа азал иҩнажьу, шәара аҩбатәи акатегориа ҳәа шәзышьҭоу ауаа.


Ажәакала, Гьаргь иԥа аиҳабы Константин иара иаамышьҭахь Аԥсны Аԥсҳас иҟаҵаразы имҩа каххаа иааиртхьан.


Ҭырқәтәыла аиҳабыра ҳара ҳшақәдыргәыӷуаз еиԥш иаҳԥымлеит, зынӡаск ҳрымбаӡошәа рҽыԥхьаркит, изакәызаалак цхыраарак ҳара ҳзы иҟарҵом, иаҳзалрымхит нхарҭас адгьылқәа, ҳашшыԥхьыӡқәа рыдыркылом


Абасала, иахьа ҿыц еиҭашьақәҳаргылоит ҳәа нап зҳаркыз Аԥсуа ҳәынҭқарра шьаҭас иамоу, уасхырс изықәгылараны иҟоу аҳәынҭқарра маҷ аҭаацәа раԥҵара ахацәа рзгьы ипроблемахеит.


Лыԥсы шааивылгаҵәҟьаз, ахәылырҵә днацҳан, иҟа ҟаны далгаанӡа, лажәақәа ԥыҵәҵәо, аӡәгьы диҿамԥшкәа


Сусҭар ихы ларҟәны акы дазхәыцуа дыштәаз, ашьҭахь даалҟьаны Ардимон днаиазҵааит.


Сара срадиодкылага Загребнтәи иаанагоз аҵыхәтәантәи аконцерт сазыӡырҩуан, исызхаҵомызт амҩа ҳақәлеит ҳәа.


Аԥсуаа ма макьана иахьынӡахәҭоу иаҳзеилымкаац ҳхатәы бызшәала ашәҟәыҩҩра иаҵанакуа, убри иахҟьаны, аԥсуа шәҟәы изыԥсоу аҟара пату ақәым, мамзаргьы хазы милаҭк аҳасабала ԥхьаҟа ԥсынҵры ҳамам ҳәа ианышәахьеит, ргәы кадыршәхьеит.


Ус анакәха, Ухыс укылԥш, иҭаршә-дкаршә ҳәашәа ак умами, уаԥхьа, аибашьра иазкуп.


Убри иаҩызоуп арҵаҩцәагьы, егьа аамҭа наҳәы-ааҳәыргьы, соиуз рымамкәа иҟанаҵа рҭыԥ изахысуам иҳәеит.


Аӡы бжьысит, ажьакца ҭаҟанаҵеит, аха иахаҭәаны илмырҭәуазар, аӡы агмырхо, ачуан шҭәыц ирҭәны илыман убри аахыс.


Ишҳәатәым шылдыруазгьы, ишеинасыԥхаҵәҟьаз лгәы ианханаҵа, илам хаҳәалон, изыԥшрала иҭәны, шаҟа мшы лырхәлахьаз, шаҟа ҵхы лыршахьаз.


Лара лҿыԥшыларагьы зынӡа аҽакала аҽааиҭанакит лоуразоуроу зегьы агәаартра илымоу лхы-лҿы иқәланы, дҳалалӡа, амырхәага шәахәақәа лыҟәныҳәҳәы Алгьери дихәаԥшуан иҳәа, иҳәа уацәымшәакәа, угәы иаанагаз ауп, уара угәы иаанагаз, уаҳа аҽакы акәымкәа!


Ақалақь аҩныҵҟа бааԥсылаӡа ахынҭа-ҩынҭа рацәахеит, ауаа гәыҭҟьа-ԥсыҭҟьаха иҟам-инымла ицәажәон, аҳазарқәа аауеит, ҳандырҵәоит!


Аҩны знапала изыргылаз ауаҩы, сара схаҵа, иҭахашьа удыруеит ҳәа сыҟоуп?


Абас иаҳхылаԥшуа гәахәа дурала, ҳаԥсҭазаара асааҭ еиԥш ианагь изырхио, ҳпартиа, иҭабуп!


Ак схашҭызшәа сшыҟоу сԥыкԥышьҭуа, Есышьыжь сындәылҵуеит аҩны, Ус амрагьы халоит, ихышәҭуеит, Ус алада иҭалоит иааҳәны.


Геннади Аламиа ишьҭагылан аԥсуа поезиа ашҭа иҭаланы иааиуаз аҿар рҿы анырра ӷәӷәа ҟаиҵеит.


Изхысҳәаауа, аԥсуаа ҭоурых рымам ҳәа қырҭуа ҵарауаҩык иҳәацыԥхьаӡа дара усгьы уи рымҳәакәа, мчыбжьык бжьарыжьӡом, сара иаҳа-иаҳа агәрагара салагоит аԥсуаа аҭоурых дуӡӡа ҳамазаап, урҭ ирдыруеит, аха ргәы ԥжәаноуп изырҳәауа ҳәа.


Зеиҭагара иџьабаа ду аду иара Абиблиа Ауасиаҭ Ҿыц угозаргьы, убригь иҵаулаӡоу апоезиатә нырра амоуп.


Дарбанзаалак, рацәак иаҩцам поетзааит, имоуп ирацәамкәа, имаҷымкәа, ианамуӡах акызаҵәык акәзааит, аҟазареи ахараԥшреи зныԥшуа, ианакәызаалак аамҭа иақәҿызҭуа ажәеинраалақәа, апоетцәа зегьы ирдыр-ирзымдыр, ирҭахы-ирҭахым, ԥааимбарцәоуп.


Ус иҟоу аҩымҭақәа иреиуоуп, иаҳҳәап, ажәеинраала Аӷьыч мыжда, иара убас Аԥсуа частушкақәа.


Ааԥын лаҵамзазы ршырӡырҭақәа уаҟьан-чаҟьанбжьы шагмызгьы, ахәыҷы инаиркны иҟәашӡа ишлахьоу абырг иҟынӡа гәаран уны ҭоу-ҭахыла ианҭалозҵәҟьа ҭагалан акәын, цәыббын азы.


Шаҟаҩ иахьа уара ргәы урыӷәӷәозеи, шаҟаҩ гәбылрала бзиа урбои, шаҟаҩ шаҟа бзиара дурҵахьоузеи, шаҟаҩ ушҟа рымҩақәа аауеи!


Инахьхьиӡа, алаԥш ахьзынаӡоз, аӡы еиқәареи ажәҩани ахьааилало иҭылашьцааӡа амамиқәара ҭатәан.


Убас кандидатс ҳара ҳокруг аҿы иқәдыргылаз дреиуоуп, думдыруеи, иара ихаҭа, мап, аҩыза Ҭарсхан Ҭемыр-иԥа, иузымдырӡеит, Аԥсны анҭыҵ, Аԥсны закәыхи, Қырҭтәылагьы анҭыҵынтә, Москвантә, ҳпартиа гәакьа аштаб аҟынтә, ҳҳәынҭқарра дуӡӡа ахшыҩҭра, агәеисырҭа, адунеитәи апролетариат ргәыӷра ссирқәа здырҳәало.


Уи шәышықәса зхыҵхьоу, аҟаҭ зхызгахьоу, аԥсҭазаара џьбара ажьаӷьырҩага икылнаххьоу Зоурҟан Золак иоуп.


Лара илымҩит, Асида илымҩит, нас дызусҭада лыда ус змамкәа адә иқәыз?


Уа ҩыџьа ауаа сықәшәан, жәабжьыс иҟоузеи ҳәа исызҵааит, сара издыруаз расҳәеит.


Сџьыбақәа амандаринақәа ҭаԥсаны, еидара хьанҭак саҵазшәа, сынкахәыцуа ақалақь Аҟәа салаланы сышнеиуаз, ибзианы издыруаз хаҵак даасԥылеит.


Петрович иԥшәмаԥҳәыс, ԥаса, апенсиахь дцаанӡа азауад аҿы апаркеттә цех аҟны аус зуаз, слыҳәеит, хыхь дынхаланы, аԥшәмаԥҳәыс илалҳәарц, сымаҭәақәа аалҭиааит, уаҳа уахь снеиуам ҳәа.


Урҭ хыхь, апалуба хада аҟынтәи амаакыра рхы хырҳәҳәан, ҵаҟатәи апалуба иқәгылаз аныҟәаҩцәа ирзыԥшуан.


Асырҳәы алеира иаҿуп, аха уи ҳхахьгьы иҟам, ҳашкол аԥхьа икнаҳау арадио аӷьеҩ-аӷьеҩҳәа иҭыҩны иааҩуеит адиктор ибжьы.


Уи илшеит аԥсуааи аколлективизациа аҟалареи еиҿамҳакәа, ауаа мырӡкәа реиқәырхара, рыхьчара.


Ҳаҷкәынцәа рхы ала иалҵны аибашьраҿы игылоуп, шьҭарнахысгьы еибашьлашт ари аибашьра ҳҳәынҭқарразы хьыӡла-ԥшала аҵыхә ԥҵәаанӡа.


Сара ашкол аҿы атлычно сымоуп, аха Аԥсуара аҵараҿы макьана плоха ауп исымоу.


Қьаазым Аџьынџьтәылатә еибашьра аан аџьамыӷәа цәгьа ихигаз иахҟьаны изҵысуеит ачымазара бааԥсы амшәааӡа.


Адунеи иқәынхо амилаҭқәа, ажәларқәа зегьы рҿы дарбан уаҩыԥсызаалак иан илылаиҵо даҽаӡәы дыҟам.


Апоет, иара ишиҟазшьоу еиԥш, дихыччоит иҵоурам, зхатәы змам, зегь ззеиԥшу, жәлар рзы ихәарҭам ауаҩы.


Дадраа, санԥслак, сгәы инықәԥсаны сыжәжы, сыԥхьарцагьы абри амахә аҿы инхышәшь.


Акыр ҵуеит Аԥсны инхоижьҭеи, уажәы зыԥсадгьыл ахь ахынҳәра иалагаз абырзенцәа.


Уи ашьҭахь дырҩегьых ихынҳәны иаауаз ауаа рыӡхыҵра рыҽнарҭан, ԥаса наҟ ишыҩнанагалаз аиԥш, ашьшьыҳәа иаман арахь иаадәылҵит


Ишьапы ҭаҟаца ижәцәеимаақәеи иеимсқәеи ишьеиҵеит, икәмызцәа кьаҿ ишәҵаны, андәылҵрада ус имамкәа иҽеибиҭеит.


Иԥҳәызба лышҟагь апоет даннеиуа, лара дикәаиазарр уа аҽаӡәы, дызқәымгәыӷуаз дшаниазгьы дгәаҭеиуа, лгәы иалеиҵом иаҳәызба


Идыруан амҩақәа ахькылсуаз, Уатәи арҩашқәа закәтәыз, Идыруан абна иахьзылымсуаз, Аӡқәа ацҳақәа ахьырхыз.


Аладантә Егры ирны иҭахаз рыԥсыбаҩқәа иааргоз уҳәару, арахь иаалырҟьан ажәытә ԥсҳа идунеи ахьиԥсахыз уҳәару, идырҵысыз алахьеиқәра аԥсҳа ҿыц Леон иигаз аиааира жәлары ирзаанагаз агәырӷьара зегьы неимазакны ирзаҵарӡуамызт, аха амра анцәырҟьа-цәырасуа, аҷыхьгьы анаҿоу аиԥш, Аԥсны дырҩегьых агәырҩа инамҽханакит


«Ҳара, аиашазы, адунеи зегьы аҟны ауаа ирызцәырҵыз агәыӷра аформа аҳҭеит….атом аиҩырҷҷара иалнаршоит еиҟәыҭханы иҟоу адунеи аизакра», — иҳәеит Еизенхауер иқәгылараҿы.


Аԥсуа шәҟәҩыра аҿиарагьы иԥсабаратәыз процессла иалагеит, аха нас, асилитра зҵарыԥсаз аҵиаа еиԥш, уи азҳарагьы револиуциатә методла ирццакын.


Аингьлыз ир реиҳабы Гроган ажәлар ирылыеиҳәеит аурыс ҳаиабашьып ҳәа ҳмааит ҳәа, ҳара ҳзаа аамҭала Урыстәыла еиҿкааҩыс иамоу врем.


Лан иламҳәакәа маӡа, акгьы лмыхьызшәа ҟаҵа, дтәахуп ҭынч лыԥсы ӡаны, ддәылымҵыцшәа иахьа аҩны.


Мышкы, ма мышкы шьыбжьаанӡа иадамхаргьы, са исҭахын уахь схынҳәырц, ихаҵа.


Ашьаҳәырӡыӡ акәшамыкәша, итамтамуа иҩахыкәшан, иазырурыз, нас, ичгәышьеит, ԥсыхәа арҭарцгьы иаҿгәышьоуп


Убас иҟаз ажәа ҟьала, урҭ рыдагьы изҳәоз маҷӡамызт, иахьа зажәақәа ҳамыхәо.


Иага илакҩакзаргьы, Барџьиль-хан амҩа изҭаз Маршьанаа раҳцәа зегь неибеиԥшны гәаанагарала еиқәшәомызт


Иара адагьы ааигәасигәа уаҳа даҽа баашк џьаргьы иҟамызт, икарыжьишьҭеи акырӡа ахьааҵуаз азы, абра акы ыҟоуп ҳәа аӡәы игәы азҩомызт.


Ари уабду ихы иаџьишьоит урҭқәа ахьидыруа, аха уи иан дыҟан, иаб дыҟан, ажьрацәареи асасцәеи реиҭанеиааира далаԥшны ибеит, иаҳаит.


Иага млакреи, чымазареи, хҵәареи, хыԥсаареи ҳрықәшәахьазаргьы, ҳара абык ихшаз, цәгьаԥсышьа зауз саҳәшьа еиҳабы Ааишьа лыда, егьырҭ ҳаибганы ҳаҟан.


Абраатәи иашҭа иқәсуа аҳауеи инхара-инҵыра иацу ахаареи агьамеи аницәыӡ, аԥсыԥ лагаҩагара илшом!


Егырԥсҭа инаркны Ҟәбанынӡа аԥсуа жәларшьҭрақәа зқәынхоз адгьыл улымҳа надҵаны уназыӡырҩыр, агәынқьбжьы быжьрабыжьҵәантәи иҵыҩны изтәыз рбызшәала бжьык ахылҵуазшәа уаҳауан.


Абас ахәыцрақәа зауа шәҽаанышәкыл, еилаҳкаап аибашьра ишаҿу, ҳмалгьы бзиоуп, аха зны ҳхаҭақәа ҳаиқәхартә еиԥш ҳхы ҳахьчароуп, аибашьцәа ацхыраара шрыҭатәу ҳхамышҭыроуп, урҭ гәыбӷан рыҭатәым, урҭ рзы амақаррақәа аҭахым, мышкызны ихәашьыз ҳажәҩан цқьахар иҭабуп ҳәа раҳҳәароуп ҳзыхьчаз ҳҵеицәа, иҭахаз рҿаԥхьа ҳхырхәароуп!


Аҭласҟан абааш идәылҵымҭаз, ҵабыргны, анаҟә хыҵны, ажәҩан агәышҵа цқьашәқьаӡа иааԥшхьан.


Уи иашәақәа руак изкын аҭырқәцәа дырҿагыланы ақәԥараҿ иҭахаз аболгар ҷкәын.


Еиҳа иԥшӡоуп, агәрагьы аагартә иҟоуп анџьныр ԥҳәызба Сырмеи абригадир Асҭанеи рыбзиабара, аха иԥсабаратәымкәа иҟалеит Сырма лыбзиабаратә цәаныррақәа рыӡбахә аԥхьа Асҭана иахьиалҳәо.


Уиаахыс шәышықәса ҵызшәоуп бышцәажәо, – лҳәеит Аминаҭ, хаала иласҳәар, уеизгьы дсыхәом, мчыла илықәсырӷәӷап ҳәа ӡбаны.


Насгьы ашәҟәы шеибгоу аԥсшәахь еиҭаганы иҭыжьзар еиҳагьы ихәарҭахон, еиҳараӡакгьы аԥсуа студентцәеи арҵаҩцәеи рзы.


Ҳцо-ҳаауа, иҳәо-еиҭаҳәо иҳамаз еиҳараӡак абарҭ аҵыхәтәантәи ацәаҳәақәа роуп, нас хыхьтәи алагашьа


Еҳ, еснагь бзиа иубозар иарбан усзаалак аҿы абас хаха амҩагә иашара анылара!


Ҳгәыларатәи хәҷык сара саҵкысгьы деиҵбын Аҟәа дцаны ҩынтә-хынтәгьы ибахьан, амаамынқәа гәеиҭахьан.


Ианаҵырхуаз игәырӷьо иԥшуан, аха ауалыр ианҭала, ахырҭақәа ирысит, аҽаҟьеит, уадыхәла икәршан еихацала ақәрахь ианнеи еиқәтәеит, зегь ирнышәеит мариала


Сгәы иҭыхо сҿы иаҳәоит, сқьышә иқәку снапы иаҩуеит, сара сашәа амҵәыжәҩақәа амоуп, адгьыл иқәсуеит иԥшаха.


Иаауеит иара мшаҽны ишаац, ҵыхәаԥҵәарак амаӡамкәа, иҟәашкакараӡа иҟоу ахаҳәқәа ӡааԥхо, ицәиаҵәа-хышкәакәааӡа.


Аҟәарҭқәа ҟыжуан, сара схәаауан, ҳазегь ҳхәы-ҳжьы еиларгыланы акәтрыхьшь ҳа гәыдлон.


Идыруан ажәлар рҳәамҭақәа зегьы реиҳа Гәлиа бзиа ишибоз Нарҭаа ражәабжьқәа.


Аԥсҭазаара ухәышҭаара амца Сыҽҳәакны сыбжьа, Ҳа ҳабацәа рҭоуба амца Саҵаныҳә, сыԥшьа!


Уи азы иҳәатәу, иуҳәаша рацәоуп, аха ара ихадароуп ҳәа сгәы иззаанаго згәаҭа заҵәык ала ихсыркәшоит.


Аха, ауаҩ ииҭаху мацара иҽи зақәыршәом, илахь иану ауп дзықәшәо.


Аҵкыс еицәоу принципуп ҳазхааныз, иахьагьы цқьа ҳаззымиааицкәа ҳааиуа даҽакгьы имаҵура шаҟа идуу, убасҟак хшыҩлагьы ддуушәа ауаҩы ихәаԥшра.


Лаби лани гәыӷрақәас ирымаз зегьы рыԥҳа Камаҷыҷ илыдырҳәалон, ԥарагьы ԥҳарагьы рзылуа, дхаҵамԥҳәысны дҟалап ҳәа илеигәыӷуан.


Еилаарцыруа инхыҷҷалеит, амза ӡса-ӡсо илбааны, амшын ажәҩан ԥштәы нахалеит, инеилаҵәеит урҭ акны.


Иара адунеигьы ласызҭгьы урҭ ишырҭаху, ирԥырхагоу ахаҳә еиԥш, ахланҵ иҭарҵон!


Иҭахазгьы зыԥсы ҭоугьы зегьы рыхьӡала исҭоубоуп ҳәа шәасҳәоит, сара сыхәҭаахь, сыԥсы нҭшәаанӡа абри сшацрымҵуа.


Ауаа наскьааскьан, амҩа хәхәаӡа инаирҭеит, иара дцон уи даныланы, дкәашошәа ҟаҵауа, уаҳа илымшо днеихьазар акәхарын, зынгьы даақәгьежьны инапы еиниҟьон.


Еихьымӡа-еиԥымӡо ллымҳа ашьаҭа иаваланы инеиуаз алаӷырӡ цәыкәбарқәа лхахәы жәпа иналаӡ-налаӡ ицон.


Уара, Нарҭаа ссирқәа ирҵеироу, Иаҵеи дуӡӡоу Аԥсынра, Згәеисра-ҿымцәа мца-кәеицеироу, Имузеироу зхәышҭаара!


Ҳаауан ԥштәы рацәала аҵх зырҿыхоз ақалақь џьашьахә ҳалсны, зԥенџьырқәа акгьы зԥыраршәым аҩны еихалашақәа ҳашьҭахьҟа иааныжьуа.


Убриазоуп Аԥсуа раԥхьатәи аҵәца аақәхны хаҵаҵас Анцәа ду улԥха ҳаҭ!


Бнап амала итатазаап, Бхахәы амала иԥшқазаап, Бгәы ахаҳәеиԥш икьакьазаап, Сара сзыҳәа хәшәыҟамзаап, Абзиаразы ҳаибабааит!


Қсас дцәышӡа, унаисыр шьакәармак илымшәо, аҭаҳмада Ҳанашә ижәҩа аанкылашәа дааигон.


Ҳаи, џьушьҭ, ҳцаландаз ӡымжәӡакәа, Хмаҷырк азназ ҳгылоуижьҭеи иҵӡозе, Иараби, адгьыл иахәрызшәа, инызкылозеи?!


Хыхь ишысҳәахьоу еиԥш апрозатә ҩымҭа ҳанахысуаз, иаҳҳәап, Ҭемыр еилыршәшәаны хәҭа-хәҭала еилҳаргон, ахаҿсахьақәа ҭаҳҵаауан, аҩымҭа асахьаркыратә ҷыдарақәа ҳарзааҭгылон.


Уи аидара иаҵам зынӡа имҩа ласӡазаап, аха уи излаизуҳәои, абри иоуп ауаҩы?!


Балдыз иҟны уамашәаҵәҟьа, Аҳәа аналага аҿиара, Алдыз иҟны иаарықәшәацәгьан, Ауаса ирзааит анҵәара.


Шьыҵәра шанак са сахь иаархан, ирқьақьаз мрахәаган, иԥхан, иара казказуан, илашон, фҩы хаа мӡанрак иара иахшон.


Ҳауаҩра, ҳаламыс, ҳабзиара акыр рҽыҵәах ны иҟазар, ирҿыханы, ирыцқьаны, иаҳа иҳаракны, иара ихаҭа иаалырҟьаны даҳԥырҵит, ҳҿахәы зҳәараны иҟаз поет ссирк.


Аҵәаабжьи, аӷыз бжьи, амашьынақәа ршыкьбжьи, асолдаҭцәеи аполицаицәеи рыҳәҳәабжьи ирылҩны, уажәы-уажәы, аԥсабара ацәа иҭырԥсаауа, апыҟҟа-пыҟҟаҳәа автоматқәеи апулемиотқәеи иааиларҵон, рыбжьы ҷахьақәа ҵәыҵәӡа, инацдырӷзуан атапанчақәагьы.


Арҵаҩԥҳәыс Ҷыҷын дааиԥхьан, аҩыџьагьы наҟ-ааҟ илывартәаны, Ҷыҷын илырбеит англыз нбан шәҟәы ианыз асахьақәа, урҭ зызкыз, нас нбанқәакгьы.


Сыԥсы сшьар иауазеи, иахьа мҽышоуп, аха акы иснаруам уи, ҵәык сахоуп.


Иабадыргылоз есырла, ҟармашла, ҟауарла зҳәаз еиԥш, ирхыбуаз урҭ рқәацәқәа, рԥацхақәа, рыхьатә кәаскьақәа?


Арахь, ишыҩналаҵәҟьоз ҳалала иаабеит ҳәа игылоуп анхацәа, ишыҩналазгьы збеит, ишдәылмҵызгьы здыруеит, ҽеиқәкышьа лымамызт аҭакәажәгьы боровикиаа рзы ажәа апартизан, иҿыцу ажәамызт.


Ааи, аҭак ҟасымҵеит уи быбзиабара, аха усҟан бызлаз аԥхыӡ хаақәа беиҭанарылал, иара убасҟан еиԥш, бзиа сеиҭаббошәа ԥхьаӡа, иахьа исанабмыжьуа ианажь, нас, уи, бзиа иббоз, бхы-бгәы зегь зыбҭоз ауаҩы!


Кәынта ицнеизгьы иаргьы астол иагьынахатәеит, афатә хкқәа рсиа зну ашәҟәы ҟьаԥс цәа-жәпа дахәамԥшӡакәа, сзеилаҳауа усгьы ибдыруеит ҳәа аанарго, зыдәҳәыԥш аҿы иҳаирплан иртәаз аофицианткацәа руаӡәк дналалацәҟәуеит, амла дахьакуа аҟнытә, уажәазы зҽыҵәахшәа иҟоу иччаԥшь маҷк иаарԥш-аарԥшуа.


Лахьхьи ҵаҟа ишьап акырҭа аиуратә иахьыҟоу аҿынӡа Ибжьоу жәабаҟа аршьын ракәӡоуп.


Уажәшьҭа уаҟа снеихьоушәа исыԥхьаӡап, дхәыцуан лара, ажәытәан акәын ианыцәгьаз, хаха-хымш амҩа иқәхон аҽуаа, уажәы амҩақәа каххаа, Аҟәанӡа акәым, мышкала Баҭым уцаны уаауеит.


Зегь реиҳа иџьоушьаратә иҟаз, аинститут адиректор ихаҭыԥуаҩ Басилаиа дыҩхалан аизара мҩаԥызгоз дахьсыватәаз ауп, дышнаԥхьамзгьы.


Убасҟан, баныҩналаҵәҟьаз, аӡәы амца ҩеиҵихазаарын, аҩны зегь зырлашаз алашара бааликазаап бара, бханытә, бшьапанынӡа еразнак илаԥш набыхганы.


Аԥсшәа хаа зҿаз, ухаҵкы-уԥсаҵкы ҳәа ажәа ԥшқақәа аламҵакәа имцәажәоз, ԥҳәыс ҵаӷак, ԥҳәыс наӡа-ааӡак.


Амала, гәаныла, ашәа рыцаҩ бзиа аҩны данындәылҵуа иҭаацәа шныҳәо еиԥш, ҳушьҭаныҳәон


Авторцәас иамоуп ҳәа ашәҟәы ацәаҿы иақәҩын иара, Ҷиҷико Михаил-иԥеи Ҭамара Шьаҟрыл-ԥҳаи рыхьӡқәа.


Гедлачи Ҳанифеи, иага рыла хыстып уҳәаргьы, иамуазар акәхарын, избан акәзар, убысҟак ажәытәра ажьакцара рықәнаҵахьан, ишьылаҳаха иафахьан!


Аха урҭ зегьы реиҳа цыблаа ирџьыршьоз, арашы алхшьа раԥхьа иахьырҵаз ауп.


Убри аҵыхәала иуасҳәарц исҭаху убри ауп, уаҵәоума, уаҵәашьҭахьоума, ара шәара шәҟынгьы иаарласны иҟалараны иҟоу ашьакаҭәара аанукылар улшоит иуҭаххар.


Аҭоурых иадыруеит ажәларқәа, ажәытәанӡа, ахаҵа иԥхашьара аԥсҭазаара адацс иԥхьаӡауа, абаҟа аздыргылауа аҟынӡа акульт ӷәӷәаны измақәаз.


Хыхь ишаҳҳәахьоу еиԥш, Иоанн ҳәа византиаа рыр рԥызаҩ дерманын акәымзар, еиҭаҳҳәахуеит аԥсуааи аерманцәеи еиҿагыланы еибашьхьан ҳәа аҭоурых иаздырӡомызт.


Еиҳараӡакгьы убри аҽны, амаҭцҳа аҭыԥ еиԥш, избоит иахьагьы уи лқьышә ҭыԥ сӡамҩаҿы.


Ари ажәеинраалаҿы апоет ирцәажәо, ииҳәарц ииҭаху зҿала иҳәо аҭаҳмада иԥсымҭазгьы гәҭыхас, гәырҩа дуус имоу атәымдгьыл дахьамардо ауп.


Аиқәа анапқәа реиԥш, наҟ-ааҟ арҭ аҩҟәыҵәак зхагылаз Амшын Ҟаԥшь ахәдапара ҳалкылшәан, аӡыблара ҳналалеит.


Ашьыжьымҭан мҩа харак сықәлозшәа, ҿыцбараха ибаны, санду снаскьалгеит, агәашә сыҭганы соулыжьит.


Рхы убас иҭиҟьахьеит, аиашаз, имоуп зегьы убас еилахәаны, аиаша ахьӡым уаҟа зынӡа аиаша, иахьахәаԥшуа ирбоит ихәахәаны.


Аибашьрақәа данырхашәало, уи мыцхәы бзиа ибоит анеиҭаҵ-ааиҭаҵра, џьарак атәанхалара иара изы хгашьа змам гәҿыӷьроуп.


Џьара имаҷу акы акәзаргьы, иҽеиу, иҵоуроу узыҟаҵар, ҳаҭыр ду изақәын.


Ҷәытәнатә аахыс иаабахьаз, иаадыруаз, ахацәа аҳәса рыхьчо акәын, уажәы аԥҳәызба қәыԥш, аԥшӡара дыкны даго, ашә дылатәаны, дегьызеиӷьым ахаҵа длыхьчоит.


Ишьапы хьынҭыџьқәа аарла иааихго днеин, наскьашәа изԥ шны игылаз аҭыџь ҟәардә иаҵәа даақәҟәыҟәит Саша.


Иааҳәит, еицакт, иԥхасҭахеит ауаа, урылаԥши иуааума анҭ иаауа, ирцәеилагеит аҟәышра, агаӡара, иԥхаршьом амц, аԥсыцәгьара, арҳәра!


Урҭ рчаз хылԥақәеи ркасы шкәакәақәеи рыла рҽацәырыхьчон амра, напы ласыла ачаи хырхуан.


Лхаҭа диит, амшын иаҿықәыршә игоу, амҩаду злысуа, адгьыл иашараҿы ишьҭоу, милаҭ рацәа зланхо Дадашь ақы ҭан.


Дшааиуаз қалақьк аҿы дааит, абри ақалақь аҿы ацә уардынқәа рыманы игәылацәақәак, иқыҭантәқәак ибеит.


Аҵықьҳәа ашәақь ҭҟьаргьы, еиҳаны абжьы згарымызт, убас акы ҭҟьазшәа ибеит иҩнуҵҟа.


Ачара анаанҵәа, уаҳәшьҭахьтәи уца-уара аԥҳәыс дузаазгоит абригь-абригь аамҭазы, уҭаацәа ақәыршаҳаҭны, саргьы агьсанамҳәо аҩны ирдыруазааит.


Абар дахьыҟоу ихҭҳәаам, романк, мамзаргьы ажәабжь аперсонаж иакәымкәа, зыԥсы ҭоу, акыр шықәса ҳара ҳқыҭа иахагылаз, зыԥсҭазаараҿы Адамыр, ашәҟәыҩҩы иажәа аумаӡа ирацәаны


Сгәы аҭра иҭыԥо, схәыҷра ашьҭа схылан, сааит ақыҭахь, саналага сышло.


Зегь шәызлаҽхәо, дадраа, сара соуп, сара саҟара издыруа дарбану шәзыԥсоу, зегь сара соуп шәеидкыланы шәызмоу, шәара еимашәкуа акагьы иаԥсаны избом, мамоу!


Адгьыл рыцҳауп, адгьыл ҭынхадоуп, ара иҟаз шцоз аҽароузар, иахьымнеишагь џьара ыҟан, инеизар, иалҵыз анҽеимха, ирҳәаша роуӡом, иага иҟәышзаргьы, ажәлар ахьеизаз


Амшын дара рзы иҭынчым, рхы, ргәы, рыԥсы зыдҳәалоу ашьхақәаҵәҟьа ирхысны ақәылацәа аауеит.


Азгәаҭақәа равтор ибзианы иҟаиҵеит зеилкаара уадаҩу ажәақәеи аперсонажцәеи рзы амҩақәҵага ахьиҩыз.


Анапҩымҭа ахьықәыз аганаҿыҵәҟьа астол иқәгылан аҭаҭын ацыблахақәа зҭарыԥсоз, уи ҭәын.


Мамзаргьы абасҟак ишьақәҟьахьаз, агыгшәыг ԥсы зхеиҵаз уи иҷкәынра иҽеиу уаҩрак ахылҵып ҳәа шәыҟоума?


Раԥхьа, зыҽны Ленинград ҳҩеиз адырҩаҽны, Красное село, аҵара аҳҭынра дҩаганы дрыларшәны ҳанаа ауха схы сзықәкуамызт.


Иара акәаҭангьы ацәқәа рцашьа агәы иахәаны ицлабуашәа, анышә еиварԥшьыхаа ишьҭанаҵон.


Агәылацәа ракәым, иара иҽан хәышлаԥса ахаҭагьы иа дыруан, ахьхьаҳәа еилаԥсо аџьықәреи зҭоу ааҵәа аӡара ааҩшаны, акәадыр ианыҩхишьлак, амҩа ахьхаз.


Уажәшьҭа ииасхьоу аамҭа азин ҳнаҭоит иахьатәи амш ҳнахыҳәҳәаны обиективла иаҳҳәарц


Ашәҟәыҩҩы ироман аҿы ишьҭихыз атема хада Камаҷыҷ захьӡу аԥсуа ԥҳәыс лхаҿсахьа иадҳәаланы иҟаиҵеит.


Аха исыцроу амцагь сырцәар руӡом, ус харантәи ишазмырԥхо рбаӡом, шьаҿак ма иҟарҵар, аха иқәацаӡом


Дыҟаз џьасшьон, аха шьҭа дабаҟаз, лымҩа дықәлеит уи, ара датәым.


Адунеи иқәу ауаҩы иԥсҭазара ҵакыс иамоу агәыӷра акәзар, аҳаԥы иҭоу рзы аҳаԥы анҵәамҭаҿы ихәҵышӡа иааԥшуа алашароуп.


Аҩы зхатәы ҭеитәыс изгуа ҳаҭырбара рзыҟарҵеит ԥсыхә зламоу ала аԥара иақәу аҩы ианырҭеилагь иддыршәуа уҳәа.


Иҵары-ҵаруа ианымацәыслак ашьҭахь, уажәымзар-уажәы аҵықь-аҵықьҳәа ихысны адад ажәҩан ҟәыбаса иагоит ҳәа ушыԥшу, аарла Кәыдырҭаҟа ианҭадыдуа еиԥшхеит


Зназы иара ихала иҟалаз аҭагылазаашьа ишәеит, изеит, икапанит, нас иеиҳабыра дрыԥхьан иҟаҳҵари?


Иааҭыҩит ԥҳәыс бжьык хааӡа, игәыкӡа, ишԥашәԥылеи, цхыраара ҳәа акыр шәҭахума, ишәыгу-ишәыбзоу акрыҟоума?


Ацәаӷәацәа еицкласуа рыцәаӷәатәқәа рахь ишнеиуаз, анхаҩы бырг Кәаташь емрыхәба зегьы даарҿагьежьын ус иҳәеит


Ахарџь исырҭаз аҵкысгьы схашәалазар ҟалап, – иҳәан, иара убра дышгылаз, ажәцәеимаақәеи аиқәеи наишьеиҵан, ахҭарԥа неихеиҵазаап Манча, нас усгьы нациҵазаап


Сыԥхасҭан ҳәа иахәаԥшуазар, сзақәшаҳаҭхом уи сара, агәҭацәыра сахәаҽуазар, иааигәахеит ауп сҭахара.


Аԥсаса илаԥш рхын Нарҭ Кәын, ацәқәа ибалон Қьаҭауан, ажәқәа гәарихуан Аҭлагәца, урҭ ирԥсахуан Хабыгә, нарџьхьоу, ныз, Аҭлагьыҟәа, нас Уахсиҭ, Сеилықә, Наузыџь, нашбаҭаҟәа, башныхә, Хсауҭ, Ҭаҭрашь, кәын, Хмышь, Ҳанашь, Цәыцә


Зегь еилкааны ишәымазар, хәшәыс иамоугьы соуҳәар цәгьамызт, Абас, даақәгьежьааит, ҩбарак алаӡамкәан, Харзаман.


Избан акәзар, аҳратәра анаԥырх ашьҭахь, анхацәа рыԥсҭазаара аиӷьтәра ацынхәрас Аԥсны рыргылара иалагеит абахҭақәа, иҭаркуа иалагеит изыцәшәоз анхацәа нагақәа, ацәажәаҩ дрықәыӡбеит Аҟәатәи арратә ҟәша аиҳабы еиҵеиҟәаҟәаз аусурақәа


Зажәа қадақьу, дзыртәо ҿымҭ дырҟаԥшьны, баша адәы дықәызҵо ус дхәылашь-ӡылашьны, Жәа қадақьым ахызаҵә, ахызаҵә-гәкылжәага, ауалыр арыԥҵә еиԥш аԥсҭазаара зыржәагәо.


Ашкол адиректор Наҭела Багәа-иԥҳа дыԥҳәыс хымдырны, аӷьра, аиҭаӷьра ада рацәак лзымдыруа даарԥшуп.


Убри ашәара бааԥс иахылҿиааз ауп иахьа уажәраанӡа иҭҵаамкәа иҟоу Аԥсуа баа еибаркыра дуӡӡагьы.


Иансзымчҳаӡалак, ҳаҩны актәи аихагылаҿы инхо апенсионер Петрович Дамшә наизныжьны, сабшала, мҽышала снабжьыслоит.


Абри ҳәаны деиҭацеит даангылар бзиагәышьан аха, даан иҟаиҵазгьы пату ақәызҵаз рацәаҩуп


Схаҳәны сықәԥсазҭгьы аҟәара, схаҳәны салаԥсазҭгьы сара амшын, схынҳәуан сара уахьынтәи схаҳәны


Даҽа жәларык ахақәиҭра иалхәдазтәыз ажәлар, дара рхаҭақәа ахақәиҭра роураны иҟаӡам.


Аинар-жьи иакәзар, ауха шаанӡа иаӷа цаҳәцаҳә дахагьежьуа, иԥсынгьери аихарҭәа ақәиеҵыхуа, ижьаҳәа амцабз аҿыддуа ажьира даҿын.


Агәылара сныдыххылан акы аазгап ҳәа уҟоума, ҳазлатәоу зегьы ҿыцқәоуп, ааигәа ҳзеибадыруам.


Идыру аамҭақәак рзы ҳреспубликаҿы рхы иақәиҭтәӡаны ибалдаҳәы-балдачо иҟамзи иахьагьы макьана иҳалоу маҷума?


Абарҭ иаха абра иԥхьама аалгәахәын, лнаҩсан игылаз аҟәардә ҵкьыҿы днықәтәеит, дканажьырҳәагьы дшәауа.


Террентәи амшынгьы ҭынчым, аха ԥхасҭак ҳнаҭартә аҟнынӡа аҽаҟьом, даара иааџьоушьартә иҟоуп ариабжьарак аҭынчра иашьцылаз ҳзын маҷк иргәамҵгазаргь!


Агәырџьқәа ӷәыӷуазаарын, ацәгьа зыбжьырҳәаз еибарԥсыр, нас рхала рхы иахаанхап ҳәа.


Гәаҭаҩ еиҳабыс аус ахьылуаз абанк аҟны аус лыцызуаз лҩызцәа ракәзааит, дахьынхоз агәылацәа-азлацәа ракәзааит, иҳәсаз, ихацәаз, лыхьӡ мацара аамышьҭахь, лаб ихьӡ надкыланы аӡәгьы длыԥхьомызт.


Урҭ рзыҳәан реиҳа ихадоу усуп аиаша азықәԥара, аламысдара ақәӡбара, уи хатәы хьаас иԥхьаӡаны агәынгара.


Лида илхылҵыз лоуп, аа, акаҳуа ршны иузаазгаз, аԥсуа скульптор Иура Ҷкадуа иԥшәма.


Аԥсуа литератураҭҵаараҿы идыру фактуп Кьыршьал Чачхалиа раԥхьатәи иажәеинраала шаԥиҵаз, Цаҟьазҭоу ашьхараҿ, Леонти Лабахәуеи иареи анеицыз.


Уи нахыс аӡәгьы Хыгә дилакьакьомызт, аха гәаныла зегьы иара ихыччозшәа ибон.


Аха уеизгьы, аамҭа акыр иласкьахьеит, шьҭа ацәара, аԥсшьара иаамҭоуп, аҳкәажә лаша!


Аха, уара ухаҭа уазхәыц, асы аур, амҩа акыр, рахә гәарҭак


Ҳара ҳкоммунисттә мораль излаҳәо ала, ауаҩы аԥсҭаазара иқәнагоу инаҭароуп, аха иаргьы ихәҭоу алаигалароуп, ихатә ԥсҭазара ҵоуразароуп.


Иаҳҳәап, ишьақәгылоу аҟазшьақәа рымоуп Мсоусҭ, Гәыӡба, Мзалеи, Манча, Алма, Ҳауида, умар, Сафиа уҳәа убас егьырҭгьы аӡәырҩы.


Иахьа Загреб иҵәаху амумиа иану аҩыра иамҳәои алатинцәа етрусстәи абызшәа шырхәаҽыз ажәытә италиатәи абызшәақәа ируакыз


Цҳа хымкәа аӡы иҭалаз дзыруама, зиаша ырӡны зыхгьы зырӡыз диашазма?


Уара идыр, нас, дад, сара сзыцәшәо, сара сышьҭахь сҩымҭақәа еихзыршәшәо


Иара ус шакәугьы, наҟ-ааҟ жәҩахыркны иаваӷӷа итәоу ажәҩаҵшьыҩцәа ашыҩ-сыҩҳәа ажәҩақәа аҵыршьуеит, маҷ-маҷ аӷба аҭыԥ иахдырҵысуеит, ԥхьаҟа еихоит, аамҭыцк ала иахьнеиша сааҭк амҩа ишықәхогьы


Аиҭагаҩгьы, ҳәарада, урҭ зегьы ибеит, уи азоуп, аҽазны акәымкәа аиҭагаразы уажә хыла ари апоема залихыз.


Уара, дадхеит, абзацәаҵәҟьа ԥсызар, аиаша уасҳәап, уи хәарҭагәышьам, амала, ани адгьыл атәы ҳәа иуҳәаз шыҟоу умбои, адгьыл атәы хәыҷык ицәгьоуп, афаст!


Икылаԥшкылӡырҩуа, урҭ гәыԥ-гәыԥла рыҽшаны абна ишылаз иазнеит Гәил Кәыҵниаԥҳа лыҩны, нас Леуа Кәыҵниа иҩны.


Абра инаркны, Самсун анаҩс Бафранзаагаҿа зегьы аԥсуааи азахәқәеи рыбаҩқәа ахьамам ыҟаӡам.


Уара, иҟоу удыруоу, – иҳәеит Шьоҭа, дкахәхәа дахьгылаз, ҳнеины Таиф иҵеимш дидаҳныҳәалап.


Уи акәын саргьы исҭахыз издыруа, сыздыруа аӡәгьы симбакәан аҩны сызнеир.


Аҽеилаҳәара мацара абасыхәо сара, сшьапы сыхьуеит, шьапыла сызцом, аӡбаҩ дахьыҟоу маҷгьы бжьаӡам, заҟа бжьоу уара иумдыруеи!


Илабашьа иҵарсуа, ашьтәқәа зшьуаз, абысҭа ықәзыргылоз днарылабжьарц, иааиуа асасцәагьы дырԥылаларц дцеит Кыҷа.


Ланхәыԥҳак даалывагылап ҳәа сыҟоума сҭаца, аԥҳа дахьлымамыз иахьа аҟара лгәы иааҵамххыцызт уи.


Иагьиҭаххоит аԥсҭазаара аԥсҟы зкыҵәҟьоу шәара абри адгьыл иқәаарыхуа шәоуп, шәара баша амҩадуқәа шәыԥсҭазаара рыншәмырӡлеит, хара шәымцаӡакәа, иара абраҟа шәашҭақәа рҿы шәразҟы-шәынасыԥ шәыԥшааит, шәхәышҭаарақәа шаҳә-шаҳәуа еиқәҵаны, анцәа ишиҳәара шәынхеит.


Басиаҭ иԥшәмаԥҳәыс ааигәанӡагьы лыхьӡҵәҟьа Назиа шакәыз сыздырӡомызт, уи ҳҳаблан Нану ҳәа акәын хәыҷгьы-дугьы шлышьҭаз.


Аибашьраан уаӷоу дызлаԥшыша иақәшәеит имаҷҩымкәа аҭаацәарақәа, рынхарақәа нықәыццышәаа ирблит аӷацәа.


Усгьы шьапыла ҳцон усҟан, Лыхнашҭа ҳлықәсны аулицаҳанангыла, агаҿахьибгеит, идыдит, акаамеҭҟалеит.


Чоу ҳәа дыҵҟьон зны аин дақәтәан, Арҵәааҳәа дыҳәҳәо, Аҽҵыс хәыҷгьы ыҩуа ирышьҭан, Шьҭахьҟа инхар ҳәа ишәо.


Аибашьҩгьы деибашьҩуп, абџьаргьы бџьаруп, амчгьы мчуп, аха ауаҩы дызлаҿарҳәаҵәҟьо абз алоуп, ажәалоуп.


Дхьы шьырххо дышнеиуаз, ршьапқәа неимыҭхаа-ааимыҭхаа равто матқәа ырмазеины, иҿаҿкәыз-ҿаҿкәызӡа агәашә илагылаз арԥарцәа маҵәаҟьақәа лылаԥш иааҵашәеит.


Урыхәаԥш, абан ашәҵла, уи аҽадырӷәӷәала иадгылоуп амзаҵла, урҭ еишьа гәакьас ирываӷәӷәа ирывагылоуп ал, убас зегьынџьара, рымахәҭақәа реиԥш, рԥашәқәагьы еилысноуп ишыҟоу.


Аамҭа бзиак ҳхьымӡар сара сыӡуан, уаргьы уӡыр алшон, ихаҵа, абри ҳҩыза убас еиԥш дҳаҵашьыцуан


Анаҩс, аладахьы, иажәеинраала хыркәшо хықәкра рзиуеит згәы цқьам ауаа, урҭ дрықәыӡбоит иаартны


Кылақәо, ианизеиқәымҳәалақәо ҟалеит акәымзар, даҽаӡәы диеиҵамкәа ажәларгьы дрызхәыцуеит, ихы мацара дашьҭам, ажәлар рус азыҳәан адунеи аҵыхәан цатәызар дацәаашьом, аха нас иусқәа данрылгалак, иҩныҟа даароуп, абраҟа иҟалароуп итәарҭа, игыларҭа, иԥсшьарҭа.


Аԥара иаину аҭуџьарцәеи ауаа беицәеи, ҭауади аамысҭеи иргоу, аџьабаа аԥхӡаша иасны аусуцәа анхацәеи иргоу?


Шьыбжьонынӡа ҳгылоуп, ҳаззыԥшу ҳазхагылоу абри абри ауп ҳәа акгьы ыҟаӡамкәа.


Ҳжьира шжьиуаз амца зҿыҵәо, нас еихсыӷьуа, иҿыцәа-ҿыцәо, ахәа-асаба иарҵәыҵәит, сжьирагь уаҟа иааҭацәит.


Дара адуцәа рхаҭақәа, заҵа егьырҭ ажәа бзиақәа ирыларымҵарыз, ргәынамӡарақәа злаадырԥшуа, рқьышә иқәҵаны ирҳәо, ажәақәа ирыладырӡхьан.


Ус, арԥыск иҽизнымкылакәа днарыбжьаԥрын, икәашоз арԥыс иӡӷаб дааимдаан, лымҩақәа еихыҵәҵәо длываԥыруа даақәлеит.


Жәытәнатә аахысгьы иара иабацәа иныҟәыргоз ашьоура аҵас анапҟьарала зныктәи изкажьуамызт.


Ихашҭуам ацәгьа аниԥырҵуаз, абзиа арахь ианаауаз, имырӡшаз зны ианицәыӡуаз, иамуаз нас ианауаз.


Ҵыԥх абрис асеминариа иалгақәаз аԥсацәа ҷкәынцәа Қарҭҟа аҵара аиҳабырахь ицеит ԥшьҩык, агьырҭ аԥшьҩык абра инхыеит.


Ражәақәа рымпыҵабашәа Елисои иареи аҟәара ианаақәха, иара акы иҳәақәаргьы, лара ҿылымҭуашәа аниба, џьара ак ҳәатәуп ҳәа акәу, ус иҭаххаҵәҟьоу сеидру, гаӡарак налаижьит


Урҭ ирыдҿаҳәаланы, ахыц еиԥш, ихәхәаӡа иган иавԥшуа ишьҭахьҟа изқәа икыдуп ахымаа.


Уажәшьҭа ихәыԥҳа цыблаа аҳас данҳау, ԥынгыла димаӡамкәа аҳҵәҟьа иара иакәушәа ҿыӷәӷәала ацәажәара далагеит.


Атәарҭақәа рҿы ауаа тәан, ицәажәоз дубарын, иччоз дубарын, аԥенџьырқәа иркылԥшны ҿымҭ ирывҟьҟьа ицоз адәқәа, аҵлақәа, ахәқәа ирыхәаԥшуаз убарын


Ҵабыргуп, макьана акулакцәа, амалуаа изларыцәшәақәо ыҟоуп, аха аҵыхәтәантәиқәа рҳәатәы иаццаӡонгьы иҟам.


Уахь иҟоу, уахь илеиуа ас-быбыш ҽа шьоукы иршәыми уи аҿар.


Наунагӡа аамҭа исзамҭо, хәыцрак сыцуп есқьынгьы, аҳамҭақәа иреиӷьу ҳамҭан, сара исҭаауа иахьагьы


Афырхаҵа хада жәлар змырбзазо амч еиқәаҵәақәа ирҿагыланы ақәԥараҿы аиааира игара, аламыси апатуи рзы ахақәҵара, аиаша аныҟәгара, абзиабара азиашара уҳәа роуп ипоемақәа рҿы еиҳараӡак иааирԥшуа, дзызҿлымҳау.


Рзеиԥш ҟазшьа еиҳа ииашахоит рмилаҭтә ҟазшьа ҳҳәар злаадыруа ала, уи аҩыза аҭагылазаашьа анроу аԥыжәара аагеит ҳәа ргәы ӷәӷәахоит, рыбжьы иацлоит, ржәыларагь еихарҳауеит.


Сара иуазҳәо сҭынхоуп, Гемуа Ҭемыр соуп, ҳасасцәагьы рхәы ҿыцымҭала иаажәга, ҳәа идиҵеит.


Шьҭа шәара шәазхәыц абри аамҭа аҩнуҵҟала шаҟантә ихысуа, изакә ԥхасҭоу уи иарҿио!


Аҵыхәтәан маҷк рҽырмашьцан иҟан, иажәа ркьаҿ-кьаҿуа инаигӡон аԥсҳа Леон, иаҵаз ҳзеилкаауамызт, аха, ауаҩымыжда игәы дажьоит, цәгьарак шԥархәыцри ҳәа ҳаҟан.


Изуеи қәлада-ҩызада, исазқәынҵа сызаҵәра, ақәа анлеиуа еимаҵәаны, схьаа-еидара саҵаны, исыцызго дсымамкәа.


Уи акәын, Аслани сареи аца ҳанҭаххын, калаҭк аџьықәреи ааҭганы, аҿырпыга инахәлаԥса-нахәлаԥсо иааҿҳарпын, илаганы иаагеит.


Ари ииҳәаз иашьцәа ргәы иамыхәеит, ари ҳаҵкыс деиӷьхоит, даҳшьып ҳәа иақәыркит аишьцәа ааицәажәан.


Анҭ аҷкәынцәа сара сҩызцәа рами, қәаки сыки рысыргьы ирычҳап, аха, дад, шьҭа шәыҩныҟа амҩа уа унанылар еиӷьхарын иаҳа.


Маҷк иадамзаргьы ҳҽазааигәатәны ҳахәаԥшып урҭ рахьынтә аԥхьаҩ игәалашәараҿы еиҳа инхартә иҟоуп ҳәа сгәы иззаанаго Ҭлаԥс ихаҿсахьа.


Араҟа арифмазы ауп ус зҳәоу, егьыс, ҳәарас иаҭахузеи, уаҟа акгьы аҵаӡам.


Ҽнак даалаган, Едраси Ҟаҭмаси рыҳәсагьы азыҟалҵеит, ишаахәлалак хаала ирымур, мчылаҵәҟьа аҩны идәылырцарц, ахацәа ирыланаргылартә хьӡык дырҳаанӡа аҩныҟа иаармышьҭырц.


Аӡә иԥсра гареиҵан хара, аԥсрагарашәа аҳәара лара илыԥхьеит, уи амаалықь изҳара шьҭа егьыбжьахым, даашт дшаара


Аповест аҿы абас еиԥш иҟоу аҭоурыхтә хҭысқәа акыр аамҭа иухамышҭыртә иаарԥшуп, иахьатәи аԥхьаҩ ддырхәыцыртә иҟаҵоуп еиуеиԥшым асоциалтә цәырҵрақәа реиҿагыларақәа.


Иара ихьаа далашьцылахьан, ауаҩыбжа иуаҩыбжара дшалашьцылауа еиԥш, зызшьапык зыԥхаз ианиԥхаз раԥхьатәи амш азы дахьуаҩыбжахаз шыгәнигауа еиԥш, игәнигауам адырҩаҽны.


Узҭахуи узцәымӷуи уара уеиҳа иара иадыруеит, – иҳәон уи, инацәа кәаҩ ду, апарпантеиԥш, иаргәҵысҭа иадкыланы ирҵәиуа.


Ааи, аибашьра ахы аихәлакраз Гыртәыла аҳ инапала аԥсуаа рымца афархь аҵаижьит, уи днақәшаҳаҭхеит Евдемон.


Игәыҟаҵагоу амц иаҳа еиӷьуп, игәыԥжәагоу аиаша аҵкыс ҳәа уҳәартә еиԥш, уҽыԥсахны ухынҳәыма?


Дара рхаҭақәагьы уи еилкааны ишрымамызгьы, уеизгьы илыҵарҳәеит, агәкажьра шаҭахымыз агәра лдыргарц.


Аҵх агәы инахысны ашарахь ахы архахьан, аха аӡәымзараӡәы лацәеихьшьык изыҟаҵомызт.


Уиаахыс ҳара ҳтәыла ԥшӡа аиааирақәа иагаз ртәы иҳәоит апоет иажәеинраала март ԥшьба аҿы.


Ухьӡала иҟоу ажә-ӡатә аганахьала ишьтәу-иӡатәу ишахәҭоу иаҳзыҟаҵом, иҳагу рацәоуп, ҳаҭоумҵарц суҳәоит.


Уи сара сырҿиамҭа хәыҷқәа адунеи алашара дзырбаз акәын, уи сара раԥхьаӡа снапы аԥара азыркыз акәын.


Ҳара иаҳтәыз, аха иргаз наҟ иҳамжәан, иҳаурангьы иҟам шьҭарнахыс, изаҳцәыӡыз дыр


Ус анакәха, иҟоуп абызшәа азҟазацәа, аха урҭ раҵкыс хараӡа дҟазазароуп ашәҟәыҩҩы.


Ҳтәыла дақәлеит ҳгәыла мцацәа, иҳақмәақаруаз есқьынгьы, лаба ҩышьҭызхуаз ахацәа абџьар шьҭыхны ицеит зегьы.


Абасеиԥш ала акәзу, иара ихатә ԥсҭазаараҿ уи ауаҩ дызлаидҳәалаз ахьырацәаз акәзу, Бинагә, уи зынӡаск дизхәыцыр шиҭахӡамызгьы


Ари апроблема аӡбаразы зегьы ирыцкны иҟалароуп абиԥара ҿа еиҵагыло уи ачымазара ҿкы рацәыхьчара.


Сыԥсы зыҿҳәараз суаажәлар снарылс-аарылсуа, снарыҿцәажәа-аарыҿцәажәо ус сшааиуаз, сыкәша-мыкәша дырҩегьых ицәырҵыз ауҳәан-сҳәанқәа Ԥсҳас сыҟаҵара дырҩегьых ажәлар рҽазыркуашәа ирыхҟьаны, ҿыц еиҭах Кавказ салҵны сымцар рымуит


Сара сгәаанагарала, зхы иақәиҭу аформа аверлибр ала иҩуа апоет иҳәаақәа ихала иахьирҭшәо ыҟоуп.


Ари ахҭыс ҟалеит аҽнышьыбжьон, ауаа рацәаны изныз Аҟәа амҩадуқәа урак аҟны.


Кәасҭа, абыржәы игәалашәеит, аибашьра раԥхьатәи амшқәа зыӡбахә нарылаӡ ицаз иашьеиҳаб Даҭа раԥхьа шәарыцара данҭигаз.


Идыруеит, иара убас, уи ишақәырӡтәу кыр аџьабаа, уи шакәу ихахәы зыршлазгьы.


Еиҭасҳәахуеит, анамыс, апату ӷәӷәаны иныҟәызгаз Ҭемыр ҳәа аӡә дшаадыруа, Елызбар ҳәа ҽаӡә данцәырҵлакь угәы иалсуеит, ахы ахьурхара узымдыруа уаанхоит, избан изаҭаххазеи ас аҟаҵара?


Иаргьы днарлацәҟәуан, алаф реиҳәон, инкыдцаланы дрыхәаԥшуа далагон, даргьы гәаазшәа идырбон, аха иргәаԥхон ииҳәоз, ииуаз.


Аибашьраҿ ар раԥхьагылаҩ, еибашьуа ир рымч анымхалакь, ацхыраараз, еиҭа ишдәықәиҵо еиԥш, уахьынтәи арахь мшын гәыла иаауаз аԥҭа еиқәаҵәақәа ржәылара, аԥшатлакә ианацҟьалакь, рцымхәра рышьҭагыла рҿаархон.


Марина-Мадонна, уаха баргьы саргьы ааԥхьара дук, дуӡӡак ҳамоуп, – иҳәеит дгәырӷьаҵәа Ҭарсхан, аурокқәа рышьҭахь иахьыҩназ ауадаҿы данааи, лара заа даахьан, ашкол агәашә сахьааҭыҵыз, сыԥшызар ақыҭа анапхгара зегьы икәшаны дгылоуп аӡәы.


Мазлоу аҽхәара бзиа ибоит, џьара дгьангьашуп, џьара дкакоит, ани хыхь-хыхь анбанқәак ииҵаз изхо џьишьоит, уи мацаралагьы ихы ӡыригарц даҿуп, махәҿала аусура иаҭәеишьо дыҟам


Адунеи агәҭа еиҟәжәартә еиԥш, иҵәаахьеит анацәа, рыҷкәынцәа ирыхӡыӡааны, амашәыр иақәымшәарц азыҳәан, аха урҭ рыбжьи дареи еизынхон.


Аҩ ҿыц ссир ҭрыжьит уажәы, агаз хьычԥаԥыр еиԥш сиԥырҵуамызт саргьы


Лхәыҷи лареи амилициахь инаргарашәа даазхәыцит, урҭ рнапаҟны ианыкала ирыхьчарашәа гәыӷрақәакгьы аалоуит.


Гьаргь ацқьа ихьӡ зху Аҷандаратәи ауахәама () — Аԥсны Аҷандара ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылоуп XX ашәышықәса алагамҭазы. Азалтә уахәамоуп. Аладатәи аган аҟынтә ашә, мраҭашәарантә аԥенџьыр амоуп.


Аҟәеи Абжьаҟәеи ирыҵанакуаз ақыҭақәа ишрыдырҵахьаз еиԥш, арҭгьы рҿаԥхьа дҵаны иқәдыргылеит ма шәшыжәларку ҳҳәатәы шәахымԥо шәыҽшәырҭаслымроуп, мап анакәха, еибашьрыла шәықәаҳхыроуп ҳәа.


Иага ус акәзаргьы, иҽааирххеит Лаврент, амҩа ҳамоуп, ҳамҩа наҳагӡап, ҳанаахынҳәуа акы иамусуп


Ацәажәаразы иара Разангьы хәарҭаԥшь имаӡамызт, аха ахаҵа иидыруаз иаҳа еиҳан, иага изҳәозаргьы иҳәаландаз ҳәа дыҟан.


Дара рхаҭақәа хазы-хазы иганы урыхәаԥшуазар, иҷынҷақәоуп, аха рҽанааидыркылалак, ишьауардынқәоушәа рхы иабоит


Англиа брокар Лоу аинглывзцәа рпалатаҿы излаиҳәазала, аинглызцәа аболшевикцәа рҳәынҭқарра иақәшаҳаҭым, ҳәынҭқаррас ирымдырт.


Сара исҳәахьеит ари ароман аҿы еиҳараӡак ахҭысқәа анымҩаԥысуа ҩажәижәабатәи ашықәсқәа рзоуп ҳәа.


Кан иахь дынхьаԥшын, игәеиҭеит, иқьышәқәа еиқәыжьны дышҭатәаз, ирԥшқашәа жәақәак иеиҳәеит, аҷкәын игәы нимырхарц


Абас ала, уи ибзоураны араб бызшәахь еиҭаргахьеит иналукааша ҳаԥсуа шәҟәыҩҩцәа ҩыџьа ражәабжьқәа.


Драндатәи ауахәама () — Аԥсны VI-VII ашәышықәсақәа ирыҵанакәа ақырҭуа архитектуратә баҟа.  Игылоуп Гәылрыԥшьтәи амуниципалитет Дранда ақыҭан, Кәыдры аӡиас арӷьарахьтәи аҟәараҟны, ахәы ихықәгылоуп. Вахушьти Батонишьвили абри ауахәама иазкны иҩит:


Амца аԥхара злысыз Папаса амҩа дықәлахьан аӡыкәт мҩас ааԥса еиԥш ихы иҩыҵраҿы иҵәахны, иракәа хырҵәазшәа дхьыдышьшьы, аҟәардә ахы иҽадҵа, уажәы-уажәы ауада аӷәырӷәыр ааҩниргон.


Урҭ апоетцәа рпоезиа еилыхха иҟоу ахыҿсахьа иеиуеиԥшым алаф, алах-ҿыхра раарԥшразы рхы иадырхәеит аомонимқәа.


Нас шықәсык аҟара аҵара иҵон Аҟәа, уи ашьҭахь Лыхны, устәи ҩаԥхьа Аҟәа, зны Аԥсуа школ аҿы, ашьҭахь Аҟәатәи арҵаҩратә ҵараиурҭаҿы.


Аӡыхь иаакәыршаны ишьҭаз асы есааира иҵаӷахо, иӡыҭ ны ахьаҵра иаҿын.


Ацелофан ду илаҳәаны аԥхьатәи ауадаҿы акаруаҭ илаз ахызақәа хԥа рҭыԥ аҿы иҟан.


Абри аҽны ахәылԥазы, Зыхәбеи Гусарови, рыштаб адоку ментқәа ҵәахны, амҩахь ирықәшәоз асолдаҭцәа еидкыло, Бе-лостоки Волковиски рыбжьара иҟоу Валила астанциа иаадгы леит.


Аԥсны ииз, Аԥсны иааӡаз арԥыс ҟата Шалуа Ҵәыџьба калыма дахьнаргаз, аполитикатә баандаҩцәа зегьы рлахьынҵа бааԥс рыцеиҩишар акәхеит.


Ани зхы сынҭаԥшыз наган схахәда инықәикит, аха амаҭ еиԥш ихьшәашәаӡа!


Амжәа азыҳәан еиӷьымзар еицәаз ҳәа акгьы ҟамлеит, амахәҭақәа еидарада, ишырҭахыз рҽеимыртаӷа, аԥша ахәхәаҳәа ирыласуан.


Аӷба аҵаа аҟны асахьа ҭысхырц сындәылҵын, аԥынҵаҟны снеины сааиаанӡа схьахьаӡа сбылхьан.


Аӡы ахьшәашәарагьы усс имкыкәа, игәы иахәаны, инап хәыҷқәа аӡы инӡааиргьежьылеит, иаҩа хәыҷқәа рыла иҿгьы инаҿиршеит, ҿамҩак-ҿамҩакгьы ааижәит.


Уажәы иахьхәит, аха иааг, иацтәи амш хынсырҳәуеит ҳәа уашьҭалар иаҩызоуп уи ҟазшьа змам усуп.


Иахьарнахыс ес-ԥхынра ахәыҷқәа рыманы абрахь имҩеилар иураны дыҟаӡам шьҭа, изакәызеи, уара, ахәыҷқәа акрыфашьаҵәҟьа иақәымшәо.


Нели Ҭарԥҳа ажәеинраалақәа рыҩра далагеит данқәыԥшыз, лқыҭа гәакьа Дәрыԥшь ашкол данҭаз инаркны.


Арҭ аҩыџьа асеиԥш ианхәыцуаз, Едрыс хәмарга ԥшӡак здырбаз асаби иеиԥш, ихы-иҿы ихалашо иҭаҭынжәга иҿы ҵакны, иҽеиҵыхшәа аԥенџьыр далԥшны дыԥшуан.


Адәы дықәуп сара сара соуп ҳәа иҽҭыган, аԥсшәа иоуҳәар дануԥыла, идыр, ибжьаӡт.


Убри лаҳаҭыразы, Аҟәантә инеиз аӡәык-ҩыџьак рыда, зегьы урыс бызшәала акәын ишцәажәоз, лара еиҭаганы илазҳәашаз дышлыдтәалазгьы.


Хаҵак, уахыкымзар-уахык оҳ, гәышьа ҳәа иҽыртланы ииарҭа дылаиауа, ашьыжь дҩагылар, ажәжәаҳәа иус дналагауа ҳәа иҟамызт.


Ҷыҷыкәа ипатреҭ ҭыхны амҩа ду аҟны икнарымҳаит, ари апатреҭ иаҩсуа шәамҵахырхәала ҳәа аҩыра кыдрымҵеит.


Мушьни Лашәриа ипоезиа ацәаҩа, аҟазшьа акәзар, араҟа иаҳԥылоит уамашәа иубаша акы


Ҳаи, шәанаџьалбеит, амотоцикл дақәтәаны ацирк аҿы ихәмаруаз, ашәҭқәа зызҳаршәуаз аԥҳәызба, аурыс император Николаи Актәи дихылҵшьҭразаап, имаҭа-имаҭа лакәзаарын, лыжәлаҵәҟьагьы Романова акәзаап.


Дхынҳәны иҩны днеин, ажәлар ааизиган ачара ду иуит, ажәлар иреиуаз уаҩын иаргьы.


Афронт ацхырааразы анхацәа ирылырхуаз аԥарақәа, аҳәынҭқарра ацхыраара ацынхәрас, абарҭ аҩнқәа рыргылара иахҭнырҵеит.


Аха ицеит амшқәа, иахьа, уаҵәы, аӡ иагаз ацҳаиԥш, нырцә ихыжьлоуп!


Раԥхьатәи абзиабара, иҭакдахаз абзиабара реиԥш иҟоу аҭагылазаашьақәа зныԥшуагьы агәкаҳара рыдаабалом, шамахамзар алафҳәарахь ииаганы, ирлахҿыхны, ихиркәшоит.


Аамҭа еимҟьарак иақәыршәаны аибашьцәа наскьаны иааныркылеит аӷа ихырӷәӷәарҭа раԥхьатәи ацәаҳәа.


Аԥхын ашьха акаҵәараҿ ашьац еишьылӡа адгьыл хҩо, иҟәымшәышәу абӷьы иаҵәараҿ аҟармаҵысгьы ашәа анаҳәо


Иахьа Аԥсны аҩнуҵҟатәи аҭагылазаашьа зеиԥшроуи иҟаҵатәуи рзыҳәан аконгресс гәаанагарас иамоу ҳзымдыруа ҳаанхеит.


Уажәы аамҭала ҳахьаанҿасуа Аҭара иаҵанакуеит, аха аерманцәа ааины ианынха Аерманцәа ацырҵеит.


Шәсыдызцалазеи, наҟ анарцә сцахьан, аҳақьымцәа мчыла сшәырхынҳәит, – иҳәеит дԥышәарччо, аԥхыӡ хаа ибазшәа, нас деиқәзырхаз аҳақьым дихәаԥшуа, инациҵеит, сеиқәзырхаз шәызегьы аҩнынӡа шәсызнеи, ҳааибаныҳәап.


Аԥсны аԥсабара ԥшӡа асахьа, иара иқәынхо ауаа ргәеисра абжьы аныԥшит адунеижәларбжьаратәи ленинтә премиа алауреат, аҭынчраз ақәԥаҩ, иеицырдыруа аурыс поет Николаи Тихонов ипоезиаҿы.


Уи ақыҭаҿы ирдыруаз, нхаралагьы хар змамыз Рашьыҭ Аиба ҳәа нхаҩык диԥзан.


Бабаҟаз, – лҳәеит, бара нҵәа, бӡара ҭкәыцәаа, бқьышә ԥшӡаӡа, быблахкыгахеит зынӡа.


Ари лхаҵа аҳа дықәылҵан, араԥ дналган, аҳа амҵан лус ҟалҵеит.


Ала шуеит, аҽы ҳәуеит ҳәа, Ҳабыџьгьы ииҳәац иҳәоит ҳәа аганахьшәа игыланы ихәаԥшуаз аӡәык-ҩыџьак гәмԥсаа ишрылазгьы, иқәра аҳаҭыр баны акәу, ԥхьагылак иаҳасабала ихьӡ игахьаз иахҟьоу здырхуада, изыӡырҩуан, иӡыш-ӡышӡа ашәшьыраҿы еикәшаны итәаз аҭаҳмадцәа, ииҳәоз ишақәшаҳаҭхаз ирдыруа, рыхқәа дырҵысуан.


Аха ари Қәабзач идырит иаразнак урҭ абрагьцәа иԥҳәыси иареи анырба ргәы иҭаркыз.


Амина ршәыгақәа иаарышьҭуаз рыхқәа ахьыҭҟәацуаз адгьыл ажьԥсыла ҭыржәжәон, ақәыџьма иашьыз арахә ҽыҭ-ҽыҭла ажьы ҭыжәжәаны ишафо еиԥш.


Кырынтә сцахьазар, ԥхыӡла уеимда, Ухьӡ, сгәаҵаҿ ицәымзаркыран иҭалаз, Иаҿызар есааира азҳара


Ҳныхаԥааҩ, ҳаԥхьагыла, ахаангьы хшыҩи-гәамчи згымыз, анцәеи ажәлари иуаҭәаршьаз мап ацәукыртә еиԥш цәгьарас узҭаԥшызеи?


Аха иара иахьиҭахыз адгьыл анимоу, исыхьлакгьы сыхьааит, – иҳәан, дызҭахыз аӡәы-ҩыџьа наицырхырааны, Ҳабыџь инаҩсан, абахә ашьапаҿы абна ылырхааны, казарма хәыҷык нылаиргылт анкьа абраҟа ааԥҭрас ирыман иара ианшьцәа.


Унап сыжәҩа иқәҵа, – иҳәеит аҷкәын, ибжьгьы уажә раанӡа аҵкыс иааҭигеит, уи уажәшьҭа дышхәыҷым, игәра гангьы иаб ихәда инапы ықәиҵар шыҟало агәра ирго.


Алым ашьапы асахьа аҭаны ашьапқәа аҵан азал ҭбааҭыцә агәҭа игылаз астол гьежь, ауатка, акониак, ашампан ҩы, ауарашҵәҟьагьы уҭахызар инаркны рыжәтә хкыс иуҭаху зегьы ықәгылан.


Ҽыԥныҳәак суҭартә саныҟала, усҟан сара исықәнамгозгьы акгьы ыҟамызт, исылшарымызт ас еиԥш убла аҭаԥшрагьы.


Раԥхьаӡа иааԥылоз ашьхыц, ацҳаха амраӡакәа, аԥырҳәа ашьапы аамҩаннаҵан, аԥышә инаднарҟьацылт.


Сара уи сгәы иахәон, даҽа хьаак ҳамамкәа, ҭынч аҩны ҳаарылатәар лҭахуп ҳәа ԥхьаӡаны.


Урҭқәа рнаҩс уи акымзарак ибаӡомызт блала, амала ихәыцра зегьы аҽеизакны акырӡа хара инеихьан.


Ҳарҭ, ҟазшьала аҳауа иалоу, ҳхаҭа иҳаздыруам ҳазхьынҳалоу, иаҳзымшәо иҳаду иарбан уалу, иҳацрымшәо иарбан гәалоу.


Убриаҟара атәымуаа алоуп, иахьа аԥсуак ибжьы смаҳакәа сцар, мыз наҟьак сгәы бжьысуан


Ажәлар рҿымҭра, иара идгыланы ицәажәазар еиԥш иԥхьаӡазар акәхап абырг, ибжьы иаҳа аԥсы ҭалеит, дааҳәын Ҳараз ихы наиқәикит.


Иҵҟьаз сыжәхьа амҩа иқәугалартә иҟамызт, уи хәыҷык аҽеибнаҭар, Нури иҩны акәшамыкәша итәаз ҳаруаа ишьны ишәфа ҳәа расҳәеит.


Дзықәтәаз иҽы иҵԥраан ицон, ихы-иҿы ааԥсара шықәыз мҩашьо дыҟан, аха ҩышықәса рнаҩс еиԥш иахьагьы иӡамҩақәа ҭыҷҷон амыҵмыџь еиԥш.


Аџьынџьтәылаз, хьаҵра иқәӡамкәа, Дахьеибашьуаз ҭоуба уны, Ихы ақәиҵеит егьигӡамкәа, Аибашьра аилгара амш аҽны.


Аха уи уажә исцәылӡоит, уаҳа ислырбашам, иҭаршәны илҵәахызар ҟалап ҽаӡә изы!


Уи асистема абзоурала ауп ажәлар раӷацәа ҳәа рыхьӡҵаны аԥсуа интеллигенциа иааиҵагылаз иреиӷьқәаз аарылхны ишҭадырхаз


Саҭанеи-Гәашьа, уажәраанӡа аӷа амца иакәшаҟьо иахагылаз, ахәҷы дылгәыдҳәҳәала луадаҿы днеит.


Сара абарҭ ацәаҳәақәа зыҩуа исгәалашәоит Баграт Уасилиԥа Шьынқәба иҿцәажәарақәа раан хьаас иман ари аҩбатәи ашәҟәы аурысшәахь еиҭазгашаз дахьизымԥшаацыз даналацәажәоз.


Лызқәа кыдхьҭшьшьаа-кыдхьҭшьшьаауеит, ариабжьарак Лад, Лад иакәӡам данхҭалкӡалак, ажәазаҵәык ҩаихәылшәоит, даниԥырымҵӡалак, гәырҩала иҭәу ибла еиқәаҵәақәа, цыԥхь хаа хәыҷык рцыршәаны инҭалоит, аха иара уигьы, лгәаҿы илаӡаанӡа инҿыцәаауеит


Даара зыгәра згоз, суак, уаҩ ҟәыӷак сиазҵааит, ишԥаҟасҵари, иҟасҵарызеи исԥырҵырц азыҳәан ҳәа.


Ашлиузқәа инарҭысуа, аеҳәа ианырцалазшәа, наҟ-ааҟ зхықәқәа хаҳәчаԥараз аӡиас ихышьшьыла ицон Рылеев.


Азин сышәҭар абаза жәлар, ари саҳәшьаԥа аиҵыбгьы исҭахуп Аԥсуа Леон ҳәа ихҵазар.


Акәтаӷьаӡа наганы адәы инцәуршәлар, сааҭк ашьҭахь иӡны иҷаԥшьӡа иаацәугарын, убысҟак ашоура бааԥс катәан.


Ишлылшоз дхәааны дҩыҵыббын, днаҭрысит, уажәраанӡа ԥсы зхаӡамкәа, Зыхәбеи Дубанеци рыбжьара ишьҭаз аԥҳәыс.


Ирфааит аџьмақәа ҳаскьынк аанмыжькәа, аха ахьча ихаҭа шьыжьхьа шимфац ихашҭит.


Қәыԥсычҳарак, рҿиаратә гәеибафарак, интуициа ӷәӷәак ишахылҵыз, иагьшарцәқәырԥаз ҩашьом апоет иажәеинраалақәа.


Ас, зыгәҭыха аку, маҷӡак иадамхаргьы аӷа иԥышә инҭасша џьоукы рҽеидкыланы иҟоуп ҳәа сгәы иаанагомызт, аҭынчра ааилеигеит, абна аган зҽавакуа, Зыхәбеи Бистрови ирыбжьагыланы инеиуаз Микола.


Усҟан зегь рыла угәра ҳамгеи, аха зҭоуба ззынамыгӡаз баша ҭауадхеит, уара!


Аӡиас ашьҭра ухымҵыр, амшын аҟны ушнанаго еиԥш, абааши аӡыхьи сышрызхәыцуаз, снианагеит ашәлашараа рызхәыцрахь.


Аамҭа сырхынҳәыр сҭахуп, уара, шәсыцхраа, алакҭа сҭаԥшыр сҭахуп хара инхаз.


Ҳаууаа ҳаԥаны ҳанықәԥалалак, шаҟантә ҟылԥҳәа шьамхахьы ҳалҭаҳахьаз згәы ҭаԥаҳҽыз аҵаа ӡмах!


Аа, усҭ, уажәшьҭа уаргьы абра иқәу ыфала ҳәа, асаба ақәтата иаԥхьа иргыломызт аишәа.


Аԥсыӡ кны иаарган, ачуан илҭаҵаны, аӡы ҩаҵаҭәаны, амца ҩаҵарҵан иржәит.


Сара ааҵрақәагьы срыҵагылом, зқыҭа иалырцазгьы среиуам, иԥилта шәақь агәыцә хәхәаӡа, ихы иахыҳәҳәо дгылан уи арԥыс.


Асҟак ауаҩы иҵәахыр ҟалома, иуҵәахуа арбаӷь аҵыхәа еиԥш арахь икылыҳәҳәо иалагоит ҳәа, итәазаалакгьы игәхьаа мкӡакәа, ицәҳәы ҟьантазӡа иааганы уаԥхьа иаашьҭалҵон.


Уи аилкааразы екскурск аҳасабала акәзаргьы шықәсқәак ҳашьҭахьҟа ҳхьаҳәны, хыхь-хыхьла акәзаргьы, зегьраԥхьа иргыланы Аԥсни аԥсуааи ирыдҳәалоу, мамзаргьы ирыцрасуа хҭысқәак ҳарзааҭгылароуп.


Егьырҭ ажанрқәа рҟнеиԥш, адраматургиаҿгьы еиҳараӡак аԥызара змоу ҳазҭагылоу аамҭазтәи атемақәа роуп.


Уи анԥжәалак ақырҭцәа, ршьа рурашәа, автоматла ахысрақәа дырҿыцуеит, ҟьаԥсаԥҳәа иааиларҵоит.


Ашәыта авариант былабжыш адгьыл Иқәҭәон ашьшьыҳәа, Бгәыӷрақәа қьаадын, Иԥыбжәон бтәаны.


Гәаӷшақә еиҳа-еиҳа аҽаршуазшәа, ашьа алхьхьа, иҟаԥшьыхәхәараӡа еибакны ажәҩан иаҵаз амра, ҵҩа змам алаҳәа ааизыҩҩызшәа, иаалырҟьаны ԥсҭҳәеиқәаҵәа самсалӡақәак наԥырачит.


Издырт, аха сагхеит, аҽеизгаха саӡаанӡа, уи иаасгәыднарҷҷалаз алашара, сыблақәа хнакуа снаҿашәеит.


Еҳ, сабиц, ауазмажнаст азы ҳара еснагь ҳрыцҳауп акәымзар, аерманшәа аӡы кылымкәкәо исымҵози


Рушьни Џьопуа ишәҟәы Аԥарда ашьҭахь лакҩакрак унаҭар ҟалаӡом, ишәҟәы ахацыркымҭа инаркны иааиҳәо зегьы ламыс ажәоуп, иуаз ажәоуп, џьарамзар џьаргьы дынцәыҵагыла-ааҵәыцагыло дцәажәаӡом.


Адоуҳатә культура акәзар, ари информациоуп, иара ыҟоуп аколлективтә, мамзаргьы зыԥсы ҭоу иарбан уаҩратә популиациазалаакгьы ахшыҩ рхы иархәаны, ажәлар еимырдоит ажәабжьҳәарала, мамзаргьы арбарала, еиуеиԥшым ахымҩаԥгашьатә формақәа рыла.


Усцәымшәан, – иҳәеит ауаҩ-ау ду џьашьатәшәа иҟаз бызшәала, аха оумашәа иубаша, Леон ибзиан еиликааит.


Дара уажәыгь ҽеила рыԥхӡы рыламбацызт, иара усгьы иҽеиқәақәан, уажәык рԥырцәқәа еиқәаҵәацырцырӡон


Алыԥсаа дзауз рхәы агәылацәа рыҩны иҟаҵаны иааргон, аԥлакь мгьалқәа ӡны, ачгьахьа цыфа ацҵаны.


Аҭауад, уажәа хьыла иԥысҟоит, аха ҳамацара иҳабзоурам иахьатәи аиааира, – иҳәан Ҳабыз, аҭауад иҟаиҵаз ацхыраарагьы аҵыхәтәан инаԥишьит.


Уиадагьы, ҳаҭыр иқәиҵон, аҭаҳмада изаҵәра дазхәыцны, аибашьра ицәалаӡыз иҷкәынцәа дрызхәыцны.


Иҟалаз анаҳзеилымкаа, акыр ҟалазар ушьҭан ажәабжь еилаҳкаап ҳәа еибаҳҳәан, ҳамҩахь ҳҿынаҳхеит.


Аҭаацәа зегьы анеиза, Цицина лан луацәа лбарц, дахьныдгылаз аамышьҭахьгьы лара убас далагеит, даазгаз аҽа ускгьы ыҟоуп.


Ацә ишьит, ацәа ахихит, ашьапқәа шеибгаз инаганы икнеиҳаит, шьапык шә-мааҭк икуеит.


Зны саныгаа, урҭ рнаҩс абазгаа, нас аԥсилаа, мсымаа ирзеиқәымкуа иаақәгылон.


Маҷк ашьҭахьҟа данаанхалак, иҽы аӷәра наҿакшаны, амаҳмызқәагьы наҵакшаны, иаԥхьа инеиуаз ахаҵа иҽынеихьигӡалон.


Уи адунеихаан агыгшәыг дацәшәаӡом, даныхәыҷыз аахыс имацара игәарихуан, игәа реиҵон арахә.


Шәара шәбара сара даара сеилаҳа уеит, аха сара сбара уиаҟара шәамеилаҳауазаап, шәамеи гәырӷьозаап


Сара амҩа хара сыман, инагӡатәын уи, сышцалакгьы, аӡқәа ирыруа, ахәқәа ирхыҵуа, сара сымҩа иаша иган.


Иахьа ихәыцрақәа ампыл изаҩызахеит иназзирхалак иарбанзаалак ирыдԥаны шьҭахьҟа изаауеит, игәыӷрақәа ракәзар, зынӡагьы имҵәеит


Изхысҳәаауа, абасоуп, шаҟа шәызго амал кажьуп анырҳәа, амашьына дуқәа ҳаԥшаан, ԥыҭҩык ҳҽеибаркны, ҳцеит ҳашьцәа бзиахәқәа реиҳа ибеианы иахьынхақәоз.


Мыкыҷ цәгьашақә ауп Мыта дызшьыз Зина лаб Аҳмаҭ шиакәыз еилкааны Ҭемыр ишиеиҳәо.


Убри аамҭазы шәаргьы арахь шәҿаашәха, ақалақь иахьацәыхарам дәык аҿы џьара ҳаиқәшәап.


Исгәалашәоит, урҭ Калодиа дымсааит ҳәа иқәуан, ашьҭахь иара схаҭагьы ус аҳәара салагеит, Калодиа иԥсҭазара алҵра сара ишсыдҳәалаз гәаамыкӡаӡо.


Дыҟан араҟа арԥыс, зхәыцра ҳаракқәа адгьыл аҿтәи ацәгьахәыцра иаахан иадхәашалахьаз, иԥызшәахьаз абзиабара, аԥсахра ауаҩы инаҭауа агәырҩа.


Нас, дҿыхазшәа ихы дҩахан, итәаз даарылаԥшын, ашырҳәа даагылеит, илахь маҷк иҭахалан ихаз ихылԥарч еиқәаҵәа цыҩцыҩ ихагәҭахь иҩаскьеигеит, еицырнааны иҟәныз иӷәакьиа ҟама аариашаны, инапқәа еиларшәны амҳасҭа инықәиҵан, акы иԥхьаӡозшәа аҭуан днаҵаԥшит.


Ари адгьыл иалоуп дара рдац, Аԥсны гәыраз, уи аԥсы ҭаҵа.


Амшқәа рыԥхны, амзақәа рылхны, ашықәсқәа срылсны, адәы иаҵәа снықәсны Ҭагалан саҭоуп.


Сабхәа иҿы, агәылацәа, ауацәа, аҭынхацәа уҳәа доусы рҿы исҳәаша, иҟасҵаша слырҵон.


Лара дыҩны лмаҭа дылԥыларын ҳәа уҟазу, дыԥшын аӡӷаб дааины дгәыдылкылозар ҳәа.


Уи ҵаҟа ицоз амҩа дынҭалеит, сара сзышьцылахьаз ашьха мҩа саныланы ацара саҿын.


Аха Хмыҷ еиԥш иҟаз аԥсуа хаҵа, агеи ашьхеи еиԥшны иззыҟаз, ацуҭа еиԥш ашьха еимзырҟьоз, згәашьамх мцхәы иҵарыз ус изыҟаҵомызт.


Аҵх иалан нас урҭ, ирҳәац еиҭаҳәо, рхахьы иҟамыз, ргәахьы иҟамыз акы ҿыцҳаҳараӡа иаацәырго.


Ҿырԥштәыс иааҳгозар, абырг ҟәыӷа Ҳабыџь, Цыблаа рхада Ноурыз, уи иԥацәа Мсым Дуи Мсым Хәыҷи, Баӷрыжә-иԥа нашбаҭаҟәа, ажьи Абаа-иԥа Самсон, Мсым Хәыҷы иԥҳәыс Хьыбла, иабаӡӡеи Селыҟә, Селыҟә иԥа Кьасоу, Аԥсырҭ иԥҳәыс феодора уҳәа иуаа разқәоуп, ауаҩытәыҩсатә ҟазшьа бзиақәа ныҟәыргоит.


Ари раԥхьаӡатәи аныҳәаҿа аԥсуа еишәачараҿы убасҟак амч амоуп, уи унавсны даҽа ныҳәаҿак узкӡом.


Умаҵ зуеит, уџьықәреи пашәӡа иузызлагоит, уныҟәызгоит, саргьы сымҩа саныз, – аҳәеит арҩаш.


Уи даныҷкәынӡаз аахысгьы ихымԥсааит, игәы зырҷыдоз иага ибахьазаргьы, иҟазҵоз шәаӡыӡарамызт, ҳаҭырын, патуун


Зегьы рзыҳәа ус уҳәар иашаӡам, абас аӡәык-ҩыџьак иԥхасҭартәуеит ҳарԥарацәа идырҿио ахьӡ-аԥша.


Схы сгәамԥхеит сара уаҟа, зхы згәы азҭазшәа иазҭаӡамкәа иеидгылаз шәыбжьара.


Ус-ус, убригьы еиқәҵаны саналгалак, хыхь дырҩегьых амаҟа ҭарҭәаны, ақьрысҭақәа ықәысҵон.


Ирҳәомызт, адунеихаан аиҳабыра ирҳәомызт уардынла ажь зҵырго аӡахәа ԥышәҟа, уахыкиҽнаки рыла қыҭак рхәы злаго аӡлагара алуқәа ԥышәҽ ҳәа рҳәомызт!


Илзыскуеит раԥхьатәи сырҵаҩы фениа Капитон-иԥҳа Амҷба-Хагәышь схәыцрақәа хьтәы-даҷҵас еиҿаԥсоит, сдақәа ирҭахәмаруеит аҵәҵәабжьы.


Убри иуку, аҩсҭаацәа агәылоуп ҳәа ззуҳәаз ашәҟәы, иаартны уара уаԥхьахьоу?


Ицәа хаауп, са сзы уажәы убас дхаауп, еҵәазҭааз дыцәоуп, макьана заауп.


Ишшәасхәахьоу еиԥш, урҭ руак иадтәалоу ҳара даҳтәуп, – иҳәеит Лихардов, ҳара даҳтәуп аниҳәоз иаҳа инақәырӷәӷәаны.


Уи анхамҩа аҭыгара акәӡам уажә хыс имоу, ишакәхалак аԥхьахә агара, аиҳабыра ргәы аҟаҵара, рыгәрагара амырӡра, уи алагьы амаҵуратә мардуан ала хыхь ахалара, зҽырбабаны ауаа ирхагылоу, урҭ змырцәажәо еиҳабу аӡә данибалакь дқьақьоит, иаԥхьа дхырхәоит.


Абазараҿ уи иахьналгаз, акәац ауха иахьыкналҳаз, уажә ибазма ани атәы Амбакәа, акәац ацәгашьа иаҳмырбакәа!


Адырган ианыԥаны ицашашәа, ахәша рыҵакәашо, аџьра иаҿуп ачаџьқәа, зымҩа игылоу астол гьежь


Алдыз ҿиҭуеит ибла ччо, Балдыз иԥсаса дрышьҭагыла, Дгәарлауеит ҳаскьынла ирчо.


Игәы инаҭалоит, ԥшьаала даатәар, иигаша игазшәа, аха иқәхазшәа уалқәак, ишԥеиҭаху, ишԥеиҭаху урҭ зегь ишәар!


Иҿижәеит агәашә, иагьԥижәеит ақьаад, аҵыс ишаҳәаз еиԥш, араԥ дилгеит пыҷа.


Акәтыжьгьы ижәны, аџьыкҵәаҵәа акәты атәан ала иршьышьны иахьшьны амцаҿы ирӡуеит, ма ашьтәажьы аиԥш, хатәра-хатәрала еиҿыхны, аԥсуаҵас аџьыкҵәаҵәа алҟьо, еиларшәшәа ирчаԥоит, акрыфара згәамԥхаӡо ачымазаҩгьы деилаҳаны ифартә, агәаԥхара-чара аманы иҟарҵоит.


Дуаҩ хжәоуп, знык игәы иаанагаз, уи абзарбзан кны уидгыларгьы, ихьаҳәуаз иакәӡамызт.


Анхаҩыжәлар рыхшара бжьыԥсаауеит, аԥсадгьыл рхы ақәырҵоит, дара шашьцылахьоу еиԥш рхи рыхшареи рҵәахуеит, акымзаракгьы рыхьуам, ианеилгалак зегь ҟазҵаз дара ракәушәа ифырхацәаха иаацәырҵуеит, рыхьӡ-рыԥша аҳаракрагьы иҿҟьаса инашьҭалоит.


Бџьарла еиқәных рҽеидкыланы, акыр аамҭа рҽазыҟаҵаны иҳақәлаз ақырҭцәа феида рзалымгеит, акькьыҳәа ишәышәуа изымцеит.


Ашьа ахала аҽадыруеит, сырдырт арҭ ахаҳәқәа, аӡы иҭыԥеит атрым-срымҳәа, ирхьыкәкәо ацәкәыбарқәа, исгәыдԥалоит аӡы иҭыԥо


Длынасыԥхараны, лыԥҳазаҵә длабхараны иҟаз ауаҩи лареи еибадырны, игәаԥхеибашьаны, ианеицныҟәоз, изныкымкәа илеиҳәахьан, зегь реиҳа быз ласгәаԥхо, ақыҭа бшалҵыз бахьыҟоу азыҳәаноуп ҳәа.


Кьынтышә игәыр илаҵаны иара итәахьы диаимгар, иҟалап, Ашәлашара бзиарак ахь икылигар.


Сахьнеиз ашьыжь ахәқәа рҭагылазаашьа аилкааразы ицаз ҳмеханикцәа тәан, изызцаз ахәшәаҩцәа-анџьнырцаа аилацәажәара рымоуп, ҳарзыԥшуп ҳәа.


Уи азыркыша ауаа ашьыбжьышьҭахь иааргоит, бгәы рҭынч, – иҳәан, ишьҭахьҟа ахьаԥшра, ашҭа даҽа знык ақәыԥшра шиҭахымыз лырдыруа ԥхьаҟа днеихеит Христо.


Иарбан ԥсҭазааратә зҵааразаалак апоет лажәеинраалаҿы дызлацәажәо уи ахшыҩҵак есқьынгьы џьарак еизлыркәкәоит, уи дахьиз дахьааӡаз лыԥсадгьыл аԥшӡареи азҩыдареи ирзырхоу лыбзиабароуп.


Таиф ҩныҵҟала дыӷәӷәан, доптимистын, ишысҳәахьоу еиԥш, аха махашьахала рацәак дыӷәӷәамызт, амч ду иманы дыҟамызт.


Акрааҵуеит ҳбықәгәыӷуеижьҭеи, – иҳәан, деихаччо ибла ҳалалқәа уи иналыларҵәо, даалҿаԥшит Ҭемыр.


Азныказы ибӷа дныхтәаларц далагеит, аха Мариа днаидыххылан, лнапы игәы инықәлырӷәӷәеит.


Илзахмырԥоз еиԥш закә усыз илымаз убри ауха, уеизгьы-уеизгьы ауха илцәахыԥар, ҳаӷеиҭа, инеилаҳа ицоз?


Урҭгьы рхатә ҳасаб рыман еиҳа зымчу уҽиԥушьыр еснагь ишеиӷьу рымдыруаз.


Адәы сыцәиаалом иахьа хәлаанӡа, амшын ахықәан, сҽыртаӷа, тәамҩахә сымам сус нҵәаанӡа, сара уи санаҭахха.


Ииашаҵәҟьаны, Кәынта ԥасаӡа зны, асценаҿы даныхәмаруаз, лакә-пиесақәашәа акы, егьырахь иагыз уаҟәыҵ, џьара изакәызаалак кәаԥк, ҿарҵәиик ма зҵаара дыргак рҭыԥаҿы игылаӡамкәа, уимоу, нбанқәакгьы, аҽада иафазшәа, ибжьажьны, дара ажәақәагьы еицәгәшуашәа, зышьҭахь еизырха еидҵыгьло ҽи ҽадеи реиԥш, инарҳә-аарҳәны еиларгыла, тетрад жәпақәак ирниҵалон.


Актәи аҿы емоциатә цәанырра ӷәӷәала изааҭгылоуп Аԥсынра зхы ақәызҵаз, аиааирамш иахьымӡаз, араҟагьы анышә иамадоу аҟабарда арԥыс.


Сажәа алгаха сымҭакәа ашырҳәа дҩаҵԥан, смахәар аанкыланы, абалкон ахықәахь симаны иҿынеихеит, иаԥхьаҟа инапы нарххо.


Иџьоушьартә иҟоуп урҭқәа зегьы, аха сара акгьы џьасымшьаӡеит, избанзар, дареи ҳареи ҳхәыцшьа еиԥшхашьас ирымоузеи


Аԥенџьыр салԥшны, ҳашкол абаҳчахь саныԥшлак, аҭаца лкасеиԥш, ишкәакәан, сыбла ихгылон абҳәаса ашәҭқәа.


Ҵа змаӡам атыша иахәлабгоит ҭауади-аамысҭеи, асоциалисттә ргылара акәзар, заҵааира амҽхак арҭбаауеит ақыҭаҿ.


Убас хыхьынтәи ҳара иаҳзымдыруа акы ыҟоуп, мчык ыҟоуп ҳәа дхәыцуан.


Иаанхаз ахызаҵә сара истәуп, – иҳәан игәы ианааҵеик ишьҭахьҟала анемец иҽиқәыжьны дикит


Ҳҵеицәа гәлымҵәахқәа аӡәырҩы рхы ақәырҵазаргьы, ақырҭуа фашистцәа ианҳақәлоз ргәы ишаанагоз еиԥш аԥсуа жәлар рызынмырҵәеит, рыԥсадгьыл гәакьа Аԥсны ирзықәымцеит.


Убри аамҭазы амраҭашәарахь Поневецки аӡыҩбжьа аҿы раӷацәа ирыбзоураны оҳәла апозициа ҿыцқәа рахь ицеит аболшевмкцәа.


Дазхәыцит, ашьҭахь, еидара хьанҭак лыбӷа инықәылҵазшәа, аҭаҳмада иажәа лыманы, лыԥҳа Есмеи лареи руадахь данца, акраамҭа дызмыцәо данышьҭазгьы.


Ари аӡиас акьыҿӷәыӷәқәа Анаша ӡиас ҳәа аиашьҭан, избанзар уи ахықәқәа рҿы имаҷымкәа анаша ҟалон.


Агәра бгарым, сыԥсақәара, бара аус ахьыбуа абиблиотека аԥенџьыр уалԥшны, уанаанаԥшлак, рымаҭәақәа рышьҭаҵарҭа рмоуа, ауаа ҭәны амшын ианҭоу, уԥсы ҟәыкуа аҳауа аншу аамҭазы, сара, иахьа ашьжьымҭан, иахантәарак исыкәыршаз ауапа аасықәхны сҩагылоит ҳәа басҳәар.


Уа Анцәа ду, шьарда зымчу, хәарҭа иҭ ҳақла жәлар ирзыҟоу, жәлар рашәаҳәаҩ!


Ахпыҿ аақәылхын, акеҩ ҳәа Даҭикәа иаҵәца амгәацәа иҩанылҟьеит аԥҳәыс қәыԥш.


Иаалырҟьаны Ешыра изалахысуагьы ақырҭқәа Гаграҟа ԥсгарҭак рырҭарц, аԥсуаа рымчқәа рыԥсаҟьарц акәхап.


Ааигәаӡоуп, сан, уажә сахьалацәажәогьы иашахаҭан сацәыԥхашьоит, аха сиҿамҳаи, дысԥыхьамшәеи, сан!


Дызлалымбацыз ала, илакыҵақәа ҵыршәааны, ҿааиҭит Михаил Петрович, аԥсшәа шааибырҳәазҵәҟьа, цқьа атәахагьы лымҭакәа.


Ма даҽакала ишырҳәало аублаақәа ртәыла, ртәыла хьҟәыршәа хәыҷы, атәылаҿацә хәыҷы, амшын саса араҳара иҭакыз ҿаҵак иҟамыз адгьыл хәыҷы, уаԥсҵәык иҟамыз ажәлар зныз!


Ихааныз, ибзианы дыздыруа ирҳәон уи иҽырҭшәаны анхара дшалагаз еиԥшҵәҟьа ацәажәарагьы аԥшьигеит ҳәа даара иҽынкыланы, иԥсеиқәырхагоу хшыҩк идыруазаргьы, дыхҭармкыкәа, насгьы изеиҳәо зусҭцәоу цқьа еилымкаакәа, ҿиҭуамызт.


Амза қәыџьма аацәырҵын, акәша-мыкәша иҟаз аеҵәақәа аҿаҟәшәо, Ашәуа иеҵәа иазиаша аҿыҩанахеит.


Шьыжьтәи амреиԥш бҭылашо, бысԥыл, сҩыза, са сырԥхо, бымкьаҭаӡо абырлыш еиԥш, абзиабара сгәы иҭаҳәҳәо.


Абасгьы-абасгьы ҳахьит, ҳхәыҷы даҳгәыҵакны аҵх-лашә ҳалахеит, иҟалазеи уа, шәҳацхраа ҳәа убжьы назықәурго аакәҟьашап сара иԥысша.


Убри амш ауп, изыншьалоу Аԥсынра уразҟы, Еихызшьалоу, еиԥызгалоу ҳамшқәа ргәахәтәы.


Дахьынаҵыслак еикәарҳәны изқәа икыдыз ауапа ааиҵыхны дшеилаҳәаз анар днылаиеит дыцәарц, аа уаанӡа дызлаз агәалашәарақәа дызрылымҵуа дышрылаз, игәы иҭамыз ихы иҭамыз даҽа хықәк аҿы дкылнагеит.


Дгьыжьны дааин, Ҵаара ԥхашьарам, иуҳәаз зегьы еилыскааит, аха акы сзеилымкааит, убри аилкааразы сгьежьит, – иҳәеит дааин.


Амала араҟа изааӡарызеи, Доутәи анхацәа ҵыԥхтәи ашықәс азы рхы иахашшааит.


Уи еиҳагьы игәы ԥнажәоит абас иага иҳәаргьы Хьымкәараса рацәак ахьахимҳәаауа, шамахамзар, зегьы ицәа иахьҭеикӡо, насгьы џьара-џьара уи маанала адау дказыжьуа диеиԥшшәа дахьыҟоу


Дара рҿы, нас Лӡаа аныхаԥшьа аҿаԥхьагьы, ажәлар рацәаҩны еизо ибахьан, аха асҵәҟьа аџьашьатә даламԥшыцызт.


Ус зегьы еидкылатәым иахьа уажәраанӡагьы, иаҳзыруқәо зегьы рахьтә лкаак ҟамҵаӡакәа, абас зҳәогьы, аӡәык-ҩыџьак ракәзаргьы иҳалоуп.


Мап, ишыласу быздыруам ауп Галиа, абыржә иааусышьҭыр, есс, аԥша иаасымхны иагоит, аа быԥши, ижәҩахыр ҭыԥсаақәа наҵакшашәа иҩышьҭирԥоит Васили, аҟаҿыҳәа ицҳауа ижәҩахыр иқәу аихаӡа.


Ҳәарас иаҭахузеи, аҵарауаҩ имҽхак ҭбаазар, инапы злаку аусқәа рацәаазар злабзиоу, излеиӷьу ыҟоуп.


Беслан днаԥшы-ааԥшуа уажә абаа ҳарак дахьықәгылаз, инапсыргәыҵа ианушәа, Ҵабал шеибакәу зегьы лакӡа-ҩакӡа ибарҭан.


Аҳ, ухаҵкы, ишубо, макьана ҿагыларак ҳмоуц, ашәахсҭа ахьаныз иӡамҩа быӷуа иажәа дналагеит уи.


Ашьҭахь ауп ианеилаҳкаа уи дышҭаацәараз, аԥсуа жәлар иреиӷьыз рҵеицәа дуқәа ируаӡәкыз Аслан Ҭамшьыгә-иԥа Оҭырба иԥшәмаԥҳәыс шлакәыз.


Абырзенқәа дышрымаҳәугьы, иара иеилкааны имоуп аимпериа имҩаԥнаго аполитика џьбара ажәлар рзы ишҵарбгагоу, неиҭаҳәашьа рызымҭо, рхаҿра зырӡуа акы шакәу.


Сҭагылазаашьа иашаны еилызкаауа, сыгәҭыхақәа сыцеиҟәызшо ӡәыр дыҟазар, убла иаахсыргылар сҭахуп сахьак


Уи, хымз инареиҳаны адгьыл зшьапы ықәызмыргылацыз ҳамшынуаа аҟәарахьы рышьҭразы ҳашхәақәа лаҳашьҭыр ҟалару ҳәа ҳаниазҵаа


Уаҳаиди Мактинеи ҳасасцәа уахатәи ала шьҭа имаауазар акәхап рҳәан, агәашә ахь аԥшра, аӡрҩра аиҟәыҵит.


Аиашазы, уи здыруаз аӡә дыҟамкәангьы дҟаларымызт, аха абри абри азоуп ҳәа макьана аӡәы иҿыҵҟьаны ирмаҳацызт.


Уа аҟара усутәы абаҟоу, аха сара сзанааҭ ауп сызхцәажәо, уаҳауоу?


Игәаларшәаны еиҭасҳәеит ашьха ҳаныҟаз исеиҳәақәахьаз, шықәсыкахьтә уахыки-ҽнаки ауаҩы дшаанижьуа аԥсыцқьа, дшитәу аџьныш-қаҷаа.


Колбин иуаҩреи ицқьареи рыгәра згеит, иаргьы ибоит, исҳәо гәҭыӷьӷьала ишысҳәо.


Аха иџьоушьаша ҳәа араҟа акгьы ыҟаӡам, усҟан иҭаркыз саб иҩызак, иҿахәы аниҿырхуаз, напхгаҩыс ишәымадаз ҳәа ианиазҵаа, Кьахь Ҳаџьараҭ иоуп, иҳәазаап


Ви́льниус — Литва аҳҭнықалақьуп ақалақь дуӡӡоуп; аҳәынҭқарра политикатә, економикатә, культуратә ацентр иҟоуп;.


Сара сызцыз шьхатәыла зыхәнацәак реиԥш издыруаз, ашәарыцаҩ бзиа ззырҳәоз Иабырҳам иакәын.


Ари азҵаара сзазааҭгылаз аныҳәа уи қьафура мацарам изызку, уи Аԥсуара иарҿиаз қьабзуп, уи культуроуп, уи ҭоурыхуп.


Насыԥ сымаҵәҟьан зегь рыла, абзиа збеит, ацәгьа збеит, еиҭа, схьамҵырц, ԥхьаҟа сцарц мҩакы сангылоуп.


Уагьхәыҷны, аҽхырцәажәара уланы, закәызеи, иҳауҳәо, уара уҽырзажәны, аешьа дҳамазар, ҳара иаҳызмдыруа, иҿы аахьеит, ихәы аахьеит ҳара ҳашьеиҵбы!


Аха аамҭа амч ақәымхеит, наӡаӡа иаанхеит акы ауаҩы инапала ирҿиаз аџьашьахә-ссир ахьӡ-аԥша.


Блаба хылакьыта быҵарсуа бҽадыбхалоит Хьынчажә иҩны, аха уаҟа аӡәгьы биниараны быҟаӡам, ирлахьынҵахазгьы баҳаӡом.


Сгәы иҭан, аха уаханӡа ҳәа акәын сшыҟаз, уаха ҭынч сҽанысҵарц


Ус, ҽнак, иан лаҳәшьаԥа Кәасҭеи, иан лзааигәара инхоз, Хәыхәыт иқәла, раԥхьа ҩызас ишьҭихыз Џьамфери иҩны имҩахыҵит.


Хрыжь-хрыжь, аҭынчра рӡыӡо рҿаархеит автоматқәагьы зыԥсы нханы иҟаз ахәцәа ршьуан, рыӷьалпал бжьгьы есааира иааигәахон.


Иара арзаҳал иҩит, аха уара думышьҭыр акәын ҳәа игәы иаанагашт, имҳәаӡаргьы.


Абри заҳаз зегьы маӡа-аргма Ҭаҭласҭан ишәзиузар ҟалап ҳәа ҳгәы инықәыршьуеит ҳаргьы уи гәҩарас дҳамоуп, аха гәынхәҵысҭаламоу, арга ма иаадырыргьы, уи аус иаркра ҳа ҳзы имариам ишыжә дыруа еиԥш, анхацәа шахаҭра уны уи изиҿагылом.


Мап-чап зҳәо ҳәа ӡәыр дҟалозар Арӡынба иҟаиҵаз дҵоуп ҳәа роуҳәоит


Усҟан Фидель ихы дазҵаауазар акәхарын, иашьа еиҵбы уаҳа ибара иаҭәашьахарушь ҳәа


Урҭ рациала ргәырҽанырҵахьазаарын, зжәытә ԥсадгьыл збарц иааз асасцәа дахьқәа Далҟа амҩа ишықәу.


Ибоу амҵәыжәҩақәа сыман, урҭ ирҟәыдырц иҭаххаху, ддәықәлеит дхысны, симан, исымҭо уаҳа аԥсхага.


Макьаназы дмаҷын, иабаихәҭаз абасеиԥштәи агәамҵра, сара исыхьрауаз уи ихаҭыԥан, сара исывсны иара ишԥеиӡываси ахы цаҳәцаҳә?!


Рҽанрырҭоз аарлаҳәа амҩа ианылаз, ианифа, ианижә, данҭәы, даныԥха, Мшаԥы кәтаӷьк икызшәа.


Сҩызцәа ԥсышәа рамҳәаӡакәа, урҭ раӷак сиеиԥшныршьало, сылашара, бымцалан, убас сҭаххеит.


Ламара акаамеҭ шырзыҟалаз анылба, лҳәыҷы акаруаҭ аҵаҟа дыҵартәаны дылҵәахит, џьоук ҩналозар, идәылҵны ицаанӡа ҿыбҭыр ҟалаӡом ҳәа лаҳәаны.


Аԥҳәызба леиԥш дыцқьашәқьа иҩны дизыԥшны шаҟа мза дтәазеи, иаалҭаххар, днагьежьны дцар, гәыбӷанс илуҭоз?!


Малхаз Ҭориа (; , ақ. Коки, Қырҭтәыла) — аҳәынҭқарра ахаҭарнак Гыртәыла-Аҩадатәи Шәантәыла арегион аҿы.


Уи аҩны дыштәоу иаӷацәа аҩны иакәшар ҳәа дацәшәан, макрина дыҩны лҿыналхеит адырра илҭарацы.


Абра иахьеиӷьу нхарҭаҭыԥгьы ыҟаӡам, аиҳаракгьы убриазы акәхап жәытәнатә аахыс аԥсуаа абри аҭыԥ залырхыз, мамзаргьы иара аҭыԥ ахаҭа аԥсуаа залнахыз.


Саргьы ари адгьылҽыҭ ада ԥсыхәа сымам, сыԥсы ахаҩара абраҟа иҭаҵәахуп.


Ҩныда-гәарада иқәыдмырхарц, арҭ ауадақәа џьабаала идырҳаз, рыԥхӡаша зду шракәу, уаҳа хыҵакырҭа, хыхь ажәҩан ҵаҟа адгьыл, уу аллаҳ, џьаргьы акгьы шрымам.


Ишдыру еиԥш, қырҭбызшәала акәын усҟан аҵара шышьақәгылаз, мчыбжьык ахь ҩбаҟа сааҭ рыман ахатәы бызшәеи алитературеи рзы, исгәалашәоит ҳашьҭыбжьқәа анраҳа, ҳажәеинраалақәа ианырзыӡырҩы шаҟа илахҿыххаз, шаҟа игәырӷьаз ашколхәыҷқәа.


Шара дахьылгозгьы аилкаа лымазар лҭахгәышьан, аха уадаҩ ыҟам ҳәа ианларҳәа ақәҿылымҭит.


Ашьҭахь гәалашәарак игәаҵан идырҿыхан, ицәымыӷханы, аха иблақәагьы изырҟәымҭхо, акраамҭа дрыхәаԥшуан.


Урҭ дырзыӡырҩны, ахаҵа иҭахашьахаз ззымдыруаз ихы ахьнықәиҵаз иԥсы ааихыҵыз џьишьарын.


Ссра сабхәаарагьы бзиоуп, сыԥҳәысгьы дыбзиоуп, убри ауп хәыц шкәакәа зсылам, ҳәа иеиҳәеит.


Ари адгьыл ҳақәцара иашьҭоу роуп жәлар рҭыԥ цқьа зҟьашьыз, аныха аӡарагьы згәаӷьыз!


Уаҳа сус аилкаара, сус аӡбара ҳәа акы иаламгакәа, шықәсык ашьҭахь аетап сарҭеит.


Иаалган, агаз хәҷык апап икалҭ инахьишьын, асԥычка анацраирс, апап дыҵҟьеит, аха афы ихьӡом, дцеит, дцаӡеит.


Аиунан иасқьар иаан, иаарымԥыхьашәаз зегьы раԥцаны иманы Аиунан иахь ицеит ҳәа иарҳәеит.


Уаб ҳаӡлагараҿ алу ҿыц кәаны, ахәыӡ шыла ҳзааигоит, сақәшәа илаганы, ачамықәа узызуеит, ашә иарганы, ҳамҭак дынхаргьы, даауеит деиханы!


Ажәытәан акәым иахьагьы аԥсуаа ахьеизоу, чараз, ԥсраз, раԥхьа иныркыло аныҳәаҿагьы анцәа иузкуп, ҳдунеи зшаз.


Иааџьашьашәа лхы налҟьан, ижәжәуам, аҭаҭын шәахом, наҟ даҽакгьы нацылҵарц дааҭгылан, аха лҽаанкыланы дааччеит.


Аҩыџьегьы рҽеилаҳәашьала, ԥшра-сахьала исцәымҩашьартә цқьа снарыхәаԥшит, аспектакль ашьҭахь снарацәажәарц, убас иагьыҟасҵеит.


Аха, хыхь ажәҩан, ҵаҟа адгьыл, урҭ рыбжьара иҳацхраауа ҳәа аӡәгьы дызбом, аӡхыҵра ишьҭнаԥааз ҳаиҩызоуп


Зегь реиҳа исзааигәаны игылаз ақәыџьма снапы нахаскын, ашьацәыкәбарқәа алымҳаҵәҟьа инақәсырҳәҳәит.


Уаҵәы шьыбжьон акранышәфалак ашьҭахь анышәаԥшь иалху ачысмаҭәа зегьы аԥенџьыр аҟны шәнеины икашәыжь.


Былрак, џьабаак иақәымшәаӡазшәа, иара ус наџьнатә ҳшыӡсац ҳаӡсоушәоуп, аӷба ашьапы иқәзыргылаз, ахала аҭыԥ ахь ицо иҟазҵаз ауаа ҷыдарак рнумбаалаӡо амҩа ҳшықәу.


Аҟәа убриаҟара аӡы хыҵит, ҳара ҳахьынхо аҟынтәи ҳгәыла анышьа дақәтәаны, ажәҩақәа ааҵшьуа аԥошьҭа аҟынӡа даауеит.


Зафас иуаажәлари иареи рырахә еилдыргахьеит, машьшьалаҳ, рқәабқәа хшла ихыхәхәо икнаҳауп.


Алхрақәа ҟамлар ҳазҭахыда, ҳазгәалашәода, ҳаԥсы шҭоу зынӡа хархамышҭуеи, уи узазымхәыцуазеи?


Убасҟангьы, иахьа уажәгьы шаҟантә сазхәыцхьоузеи, ашьха санцашаз аламҭалаз, саб ииҳәаз


Ардимон иҵегьы нихиҳәаақәар шиҭахыз, зыцәгьа уҳәо ушә дылагылоуп ҳәа, ус иаргьы дааҩналеит.


Ашьҭахьтәи ашәышықәсқәа рзы, уаанӡа излаҟаз аасҭа Аԥсны амчхара еиҳа ишкәадахазгьы, хаҭала Аԥсны иахьаҵанакуаз даҽаӡәы инацәа ақәирххо иҟамызт.


Ишьҭыҵуа-ишьҭыҵуа мацара, наҟ-ааҟ агәҭахьазеиҟароу аҽеиҩшан, аҩ-ганкгьы хаххала, еиқәызза ажәҩан рыҽналаркуеит.


Ҽнак шьыбжьон, аҭаацәа краҳфоит ҳәа аишәа ҳнахатәоны, ҽеиқәа ццышәк иҵакәашо, ҳамӡырха дааҭалт Ҳаџьы Кьарантыхә.


Рышықәс амш азы Ҳаџьараҭ иани иаби уи еиԥш ԥсхәрак ҳәа рзиуит, аха Самырзаҟанаа уаҟәыҵи, Аԥсны иахьакәзаалакгьы уи еиԥш аԥсхәра оҩы имбаӡац.


Ажәак ала, Алҵыкә ԥсабарала имоу агәабзиара, агәамч, ачҳара дугьы изацуп.


Нас днымҩахыҵын, абжьы ахьгоз иҿынеихеит, арасра иагәылаз амҩахәасҭа ианыршәланы абжьы даназааигәахаӡа, раса хачачак днадгылан, иҽышькылқәа днарынгыланы, араса махәқәа днарыханы дынкылԥшит.


Ҽаӡәых ишә сылагылоушәа ибоит сеиқәнҵәа, амҩан сшьапы нкыдҟьар, дыҩуеит дгәырӷьаҵәа.


Уи макьана имаӡоуп, дааԥышәарччеит Владимир Сергеи-иԥа, иуасымҳәеи Аԥсны шьаҿацыԥхьаӡа иуԥылоит ҳәа хәы змам абаҟақәа.


Абарҭқәа ирыбзоуроуп жәаба-жәохә шықәса рыла урҭ ирываӷӷа иаа-рывагылаз абаҩхатәра ссирқәа


Смааԥсахьеи, сыԥсы сызнагар ҳашҭа аҟынӡа, уи сҭагьежьрын, сыҩуа, сыԥо, ҿыц.


Иахьа дыҟам уи ауаҩ дҳалагылам, аха идыҟанаҵ дыҟан дыҟоуп ҳгәы дҭыҵәом бзанҵы.


Иҟалаша ҟазҵаз ҳӡыхьқәа хәашьымзи, ирыцқьеит иара, амҩақәа риҭеит арҩаш, аӡы.


Зны уԥаҵа саны уалгеи, нас ҳабацәа рыҽқәа ҳкәадырп, изқәа шьышьуа, диршәыкьрац даҿын уажәраанӡа ирбыжкуаз ауаҩы.


Ари аимакра макьана иаҭахым ҳәа сгәы иаанагоит, иҟаиҵаша рацәоуп, аамҭа иаҳнарбап апоезиа акәу, апроза акәу иара ирҿиараҿ аԥыжәара зго.


Алахьынҵа ҳәа уаргьы саргьы ак ҳаҭоуп, гәыӷрак уцнаҵ иумамгьы умоуп.


Иаргьы ԥхашьазшәа, ирывакны иааргоз аҽқәа иреиуаз ан гәакьаҿы инеин, аҽадырӷәӷәала ахәда иныҵагылеит.


Азеижәтәи ашәышықәса анҵәамҭазы, анапы хәымга иаҟьашьыр ишҭабо еиԥш ашьха ӡыхь, иккаӡа иҭацәит Ԥсҳәы.


Ашьжьымҭан, иаха зыԥсы нхаз, Зыхәба иҩызцәа еихьышә шәа-еиԥышәшәа абнахь анеира иалагеит.


Аԥсуа гвардиа иалаз ҳаҷкәынцәа гәымшәақәа ирымаз рабџьарқәа рыла ҳаимҵәараз иааз аӷацәа инарҿагылагәышьеит, аха уаҩ дзыхәоз ҳәа еилганы иубаша егьыҟамызт!


Лкаҵкәыр ласкәантраӡа, лган иавак икны, лшьапԥынҵа дықәгыла-аақәгыло, ашьшьыҳәа ашә аалыртын, дындәылҵит Марҭа.


Зураб Анчабаӡе излаиҩуа ала, аԥсуаа ихьмыӡӷыршьеит Аԥсҳа дытҟәаны Ермантәылаҟа дахьыргаз, уи дыԥсыҽуп, Аԥсҳара изныҟәымгеит, иаԥсоу, иӷәӷәоу Аԥсҳас дҟарҵарц ргәы иҭоуп ҳәа Сумбат ианиаҳа, Аԥсҳа Константин Ахԥатәи Сумбат иԥҳа диҭаны, Қарҭлигьы изырхынҳәны, хьыӡла-ԥшала диргьежьт Аԥсныҟа.


Беслан, иуҳәаз саҳаит, аха аԥсуаа рҭоурых зегьы зҩноу амузеи ааныжьны, схы сыхьчоит ҳәа цашьа сымаӡам.


Сара уаха сызмырцәо уаҵәызынгьы шьоукы аҵәымыӷ еиԥш ргәы ишалоу иаанхашт, уара ацәыршәага!


Убас дааԥсеит, убас дкаԥсеит иаразнак, иахьа уи диздыррым иац дызбаз.


Ииашоуп, Мсыгәда, ақыҭа зегьы иаралоуп ҳазлацәырҵ уа, аха аӡәы иааӡара аӡәы иԥсоуп шырҳәо еиԥш ауп, аныҟәгара цәгьаҵәҟьоуп, аиаша басҳәап, – иҳәеит Шьаҳан.


Дасу дҭыҵроуп иара игәара, даракәацла дахьыӷәӷәоу, ус акәымкәан, уи дангәароу, дрылаҩашьо ауаа дызлоу


Абас ҳамҭас Гәдым гьангьаш инагӡаны инаииҭоит, наҟ-наҟтәи рлахьынҵа дазымхәыыцӡакәа, икьашӡа иқәибахыргьы, иара ицәалаӡуазеи, деибга-дызҩыда дыҟоуп.


Амаҭәахә еиқәыршәаны абаҩ анааибаиркы нахыс иаузымбоз амҵышәгьы, акалаҭ еиԥш, егьырҭ раҵкыс ишеиҵаз.


Абызшәа акәзар, иуморла иҭәуп, ухырымхырц залшом аперсонажцәа ражәа сахьарк, ражәа ҟәыш.


Уа мшыбзиақәа, дадраа, араҟа зыԥсы зшьақәо, аԥсшьарҭа ҩнаҿы Гагра ҳамҭак исасқәоу!


Убри инамаданы ииҳәо шьақәирӷәӷәарц азы, иааигоит аҭоурыхтә хыҵхырҭақәа рҟынтәи аинформациа, иаҳҳәап.


Ақьаад ааиҵиртлан днахәаԥшит алаҭын нбанқәа мыцхәы ирԥшӡан еивҵарԥыхаа аҩышьа, уацәымҩашьартә апатриарх инапы аҵаҩны, акалҭан амҳәыр ҭыҿҿа излаархаз ала агәра умго иҟамызт.


Аергьаа ран рарира лхаҵа Римца фырхаҵа иԥацәа Рашьеи Раидеи рдоуҳа аибашьраҿы ирхылаԥшраз ҭоуба ахьыруаз аҭыԥаҿ, рыхьӡала ақҭамхә шьҭаҵаны акәын еибашьра ишцалоз.


Схала моу, екскурсиазы уи еиԥш аҭыԥқәа рахь ицо шьоукы срыланы сныҩналаргьы, убжьы агәызҳәа иҩыҭҟьаны, сышьны сылканажьыргьы ҟалап?


Уажәы, умбои, аҽхарԥарҭа иаҩызаха игылоуп амаҭәа кнаҳарҭа, ихиҿы ихалашо алаф иҳәон.


24) иранеишьоит аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа, ириҭоит аҳаҭыртә, арратә иара убас и3ыдоу ахьыӡлкаақәа;


Лад дхынҳәижьҭеигьы аҭакәажә лхабарк саҳауазар ҳәа дназҵаа-аазҵаақәеит, лара лааӡамҭа Сҭычкәа дыԥсхьан, даҽаӡәы еилкаак иазҳәашаз аӡәгьы диқәшәомызт.


Ӡызлангьы илдырааит хәылбыҽхала аӡы аагара адагьы, ателевизор акы агхар ишыҟасҵо.


Зегьы рхатәы программақәа рымоуп, урҭ Аԥсны иахьатәи арпоблемақәа ирықәшәо иҟаҵоума?


Абар, хланҵы илеиуеит иара ҭалан, ахаҳә чаԥа иасуеит аҽанҵо, аҽашьгәышьоит арҩаш иара ахала, ацыԥхьқәа аршәуеит хаз-хазы имҩанҵо!


Сааԥсан саргьы, изулакгьы суалымшәа, сҿынасхон еиԥш, ҳрыцҳарақәа ааԥаҳҵәоны баасывагылт шьҭа уӷәк еицахатәын.


Аха уара аҵх-лашә уалҵп еибгала, арантә иубозар иааиуа амш лашо.


Цәгьамзар бзиа уаҩ дахыччом ҳәа, алахьеиқәҵара ацымхәрас, ԥыҭҩык уи аҳәҳәабжь ҳқьышә аччаԥшь ықәнаҵеит, избанзар агәыблра иахылҵыз ҳәҳәабжьымызт.


Уԥҳәыс деилагоуп, уӡӷаб макьана хаҵа дымцаӡац, умоҭа дыԥсит ҳәа уԥҳәыс умаҭа иԥсхәы луит, ҳәа иаргьы ихыччо иалагеит.


Дад, иахьа ашьыжь еилаҳкааит, Кәаначхьыртәи аҳаблақәа қәылаҩцәақәак ақәлеит ҳәа, – иҳәан абырг, ҩаԥхьа гәырҩабжьыла ибжьы наиргеит.


Уахала абзеираз, – лҳәеит лара, убас лҽаарзажәны, аҳ кәажәҵас лҽааҟаҵаны абарҵа дахьықәгылазынтәи, ҭага лан ааԥын-қәа иаҳәаз, уашьҭан даҽакгьы иҭаххоит.


Дахьақәгәамҵуаз, иаҳагьы иҟәаԥаҿаԥарахон, иаҳагьы иҳәынҵәарахон, шаҟа иаҭаху аҽеиҵнахыр алшозшәа, иаҳагьы ихарахон уи амҩа.


Шәнаскьазгаз иҿала ишсеиҳәазгьы, агәра сызгомызт, аухаҵә ҟьа адәыӷба шәҭаланы шәышцаз.


Уажә илаҳаз ажәабжь акәзаргьы лара усҟак дацәымшәаӡеит, уигьы даиааип, баша ргәы иажьоит иаҳҭынра ҿыц зҽахазырбабаз ҳәа азылԥхьаӡеит.


Аҵыхәтәан рхәы-рыԥхь зладырмазеиуа ақәабқәеи, асаџьаққәеи, рҳакан ду имаҭәа-иҩыҭәеи, рџьаԥҳани зқәыз ԥшьба-хәба махҽ, рыбӷа гәардқәа хаҩҩала, зегь рҵыхәа ҭызгоз хҩык аҽцәа рыцраԥало иаацәырҵит.


Аԥсыжра ашьҭахь, игьежьны ианаауаз, ана, аԥхьа иахьымҩахыҵыз аирманцәа рыҩны анҭыҵ, Шьаликәа иҳәынҵәрақәа шашәак икылданы, ахәыҷы ихәда иахеиҵан, ҟәарҟәарҵас еинҟьо, дыҩуа агәарабжьара дыбжьан, дгәырӷьаҵәа.


Игәы иҭаҵәҟьоу акәымкәа, даҽакы аниҳәалак, иҳәаны дегьаалгон, игәанала ихы дназаӷьуан, ихы ааицәымыӷхон.


Наҟ-наҟ сшизыҟалаша сыздыруам, аха уахазы сзықәгылоу ацҳаҵәры салҟьар аҵкыс, Аԥсырҭ маакырас дҟасҵар, сыригоит нырцәҟа


Аҭакәажә илаԥш аалхиган данынаԥш ҭаҳмада хырмыгәк, ишәыз амаҭәақәагьы ихиҿгьы иеиԥшны, аҵаҟатәи ашә аартны дааиуан, хәшәқәакгьы ларҳәы-ҩарҳәуа дрыхәаԥшуан.


Убри нахыс, санԥсеи сареи ҳшыҟаз еиԥш, сандугьы ларгьы еинышәашьа, еинаалашьа рмоут, ацгәи аҳәынаԥи реиԥш еишьҭан.


Хаҭала, иара иблақәа руашәшәырра анаҩсангьы, иавтобиографиа излаҳанаҳәауала, аревматизм чмазара дакны даман, хԥаҟа шықәса аҩны иҽихәшәтәуан.


Хьрыԥс лхы наиқәылкуеит уи, днеингьы, Аԥҭа дааимхны, арахь дааскьалгоит, еиҳа дымԥхашьап ҳәа.


Урҭ рразҟы лаша ачаԥараҿы дшьаҟа ӷәӷәаны дышрыҵагылаз еиԥш, рыхьчара аангьы ихы дамеигӡеит


Игьежьуан, ихынҳәуан аԥша, аха иара ақәагьы изуҵәҟьап ҳәа агәы иҭамызт есааира аҽеибнаҭон, аҽарӷәӷәон, аԥша ажәпара кылхха алыхәҭеиԥш иқәнаҵон.


Рхы иамыхәо ианыҟала, аԥсуаа хынҳәны иаарыжәлан, дара раҵкыс акырӡа еиҳаз ар ҟәаҟәаны инеиларыжьит


Лахьхьынӡа иласкьаганы иԥынҵа ахәда иқәтәаз ибласаркьа, амчра цахьазшәа, уажәы-уажәы дахыԥшны блала ҳааимидон уи ҳаиваӷәӷәа ҳахьеидгылаз.


Ашьыжьымҭан сгииуа ацҳахь сыҩхалазар, агоризонт анаӡара аҟәара алубаауан, ҵҩа змамыз аӷбақәа еилазазо, рԥырсалқәа ирхагьежьуан, ҳара ҳаштурманцәа аԥырсалтә гыларҭа иашьҭан абуиқәа рылаԥш иҵмыжьуа.


Даҽа знык игеит ахысбжьы, уа инҵәеит, агыгшәыгҵәҟьа агәы арԥшқаратә игәыҭшьаагаз Ахра иҵәаабжьгьы


Ашьыжь заа амра гылоит, Иҭашәом уаанӡеиԥш лассы, Амш иҿыцу заа исԥылоит, Заа сҿыхоит шарԥазы.


Сара ахатәы бызшәазы ԥшьба соуит, уи иналышьҭеиҳәеит Адамыргьы, напзаҵәы дшысԥымлаз сирдырырц.


Аурысқәеи аԥсуааи араҟа еимак рымамызт аурыс инапаҿакәын зегьы ҳахьыҟаз, аимак змаз аԥсуааи ақырҭқәеи ҳакәын.


Ҳлитературагьы, ҳҭоурыхгьы, ҳдоуҳа ԥсыс иахоу ҳбызшәагьы, ҳзықәшәаз арыцҳарагьы гәык-ԥсыкала ирзыҟоу, иаргәаҭеиуа дарбанызаалак, иага аамҭа имамзаргьы, раԥхьатәи ацәаҳәа инаркны аҵыхәтәантәи аҟынӡа дшаԥхьо, ихы-игәаҿы иааганы дшазхәыцуа здыруеит, еиҳарак зҵеи гәлымҵәахқәа зыцәҭахаз ауааԥсыра, урҭ ргәы иҭысҳәаауа шырацәоу схаҭа исныруеит.


Лара лажәақәа рылоуп, шамахамзар, зегьы злеилаҳкаауа, насгьы Камаҷыҷ аӡәы дизхәыцуа ҳәа ароман аҿы даҳбаӡом.


Саҳа ҳаҭыр иқәсҵарц сыхәҭоуп аԥҳәыс димырҟаԥшьырц азыҳәан мыцҳәарала зхы ҳалазырхаз.


Избанзар, ибжьы ҭыган дыччар иаб иаҳауан, нас уажәраанӡа сара ис ҳәаз ауп изхыччо ҳәа игәы иалсыр ҟалон.


Арахь аҩнқәа иаҳа имаҷын, дара урҭгьы, ԥсы зхоу дрыҩнаршәымшәа, иууаӡа игылан.


Ибжьы хаа ҳархақәа ирныҩуан, иажәақәа ҳгәаҿы ишәаҳәон, хәыҷгьы дугьы Алықьса дырдыруан, зегьы-зегьы иара иҿҳәарахон.


Аибашьра еилгаҵәҟьазаргьы ҟалап, аҩыза акомандир, иҽеидыԥсала, аҵла изқәа аирха, икомандир иаԥхьа даагылеит апартизан-ԥшыхәцәа руаӡәы.


Уи иаанарԥшыз агхақәеи урҭ иаарласны раԥыхреи ирызкын акомандирцәа ахәылԥазтәи ҳаилацәажәара.


Ҟоҳ, иф ҳа ануасҳәоз иуфомызт, уажәшьҭа иуфар ҟалаӡом, – аҳәеит аҳәа.


Убри аҽны адагьы, ахаан заԥхьа смиасыцыз ҳахәԥҳа ду уиҟәаҵ, сзыхшаз сабҵәҟьа иҟынгьы абас ҿыӷәӷәала сцәажәо сыбжьы уаҩы имаҳацызт.


Есышықәса икарцоит ашьха, Арахә дырҳәырцы, Бзиа ирбоит асыԥса ҟәашқәа, Ашьхаҳауа, аӡы


Ҳара ҳҟынӡа иааӡоз аҳауа ацәқәырԥақәа ҵыхәаԥҵәарада иаҳзааргон ашьха ҳаскьынқәеи ашәҭқәеи рыфҩы хаа.


Мрагыларахьтә, иԥхеиԥхеиуа, Ҳамра цәырҵуеит, иҟаԥшьшьӡа Лашарала ҳамыш рҽеиуа, Ԥсуа мцоушәа, ихәажжаӡа.


Егьырҭ зегьы ҳарҟәаҵып, кәтык, кәтык дасу ҳашколқәа рзы иаҳзыгәаӷьыр кәтык ҩынҩажәа ҩынҩажәи жәаба мааҭ иркуеит, ҳашколқәа бзиахәха иҟазаарын.


Ашьыжь какалкгьы ҳамкыцызт, ашацаҳәа имаҭәа ҷыдақәа неишәиҵан, атанкқәа рахь дылхәыҵалеит.


Даду идырит уи азҵаара баша ишисымҭаз, ҿымҭӡакәа, дахьԥшыц дыԥшуа, дааиԥхьхәыцит, нас илаԥш са сахь иааиаиган


Аԥсуаа хтәаз ирцәыхарамкәа аҭуџьарцәа Аџьамтәылантә Ҭырқәтәылаҟа абырфын аргон, рмахҽқәа, рчаландарқәа еицырхәхәа.


Дышуаҩ ӷарым, иеилаҳәашьа, ичаԥашьа рылагьы уаҩы ибоит, аҭакәажә, лықәра аҳаҭыр бауа, дыԥхашьа-ԥхаҵо даацәажәеит Шьазина.


Амҩа иқәны збеит еихьымӡа-еиԥымӡо, аха, саназааигәаха амардуан, иҭахаз аибашьцәа реиԥш, ҩахьхьынӡа апоетцәа еилараа иаҿаԥсан.


Иҵәуоит, аха иарҵәуо аԥсцәаҳа хәымга иахәитәыз ани ахәыҷқәеи рымацара ракәым, иазырҳәогьы уи атәымуаҩ иакәым.


Иҟоуп аԥсабараҿы егьа рыцҳара, бара быда уаҩ дзымбац иибахьоузеи арыцҳа?!


Аҩбатәи иара ус, изгәамҭаӡакәа, ацәа дынҭанагалеит, иара даныцәа, ауаса ҩагылан, ҿырпынраны ишьҭаз хыҽҽо инылалт.


Апринцип сымоуп, иага ҟаларгьы сара сыпринцип сықәныҟәалароуп ҳәа уажәы-уажә ииҳәало акыр ибашанатәуеит, аиаша аиааира агаанӡа ҳәа дыԥшны аганахь дпассивны дгылоушәа дҟанаҵоит.


Аха ахаан ирхамышҭша, ршьа иалаҭәаша, ианаҭаху аамҭаз иаразнак изырҿыхалаша, аԥсадгьыл ашәар ҭара еиднакылозароуп, уи абзиабара ада ԥсыхәа умамзаро-уп, аҳауа лбааумдар ада ԥсыхәа шумам еиԥш


Сара избаӡом даҽа мҩак, аусура аҟамзаара, адеградациа, индиа жәлар рхьыԥшра аԥызхуа асоциализм ада даҽакы. Уи азын зда ԥсыхәа амам акәны иҟоуп инарҭбаау ареволиуциатә еиҭакрақәа, ҳара ҳполитикатәи ҳуаажәларратәи ргылараҿы, насгьы ақыҭанхамҩеи ааглыхреи рҟны амалуаа рықәгара… Уи иаанаго, ахатәы мазара амазаара аԥыхны, амал аагара иазырхоу акооперативтә аарыхра асистема ала аԥсахра ауп…»


Аԥснытәи ашьха ӷьазӷьазқәеи амшын агаҿеи ианагь агәалаҟара бзиа ирҭон, илаԥш рыдхалон.


Сгәалашәара иалагеит, анемеццәа ашьха ианыҟаз ирԥыланы амҩа ддырбауан ҳәа зыӡбахә саҳахьаз аԥсахыҩцәа, Маҳмуҭ аорденқәа имоуп, аԥсадгьыл азыҳәан ашьа каиҭәахьеит.


Иҽызниҟьара издыруам, дгәаҟ-гәаҟуеит, дкаҳауеит, дгылоит, днеихахуеит, аха ихаҵкы кадыршәуам араҟа, дыхҵәарц иҭахызаргь, аа, дындырхахуеит.


Аӡәгьы дысҭахӡам, аштаб аҟынӡа схала сзымнеиуа сыҟоума, – иҳәан, имацара дандәықәла, икомандир дихьӡан, избоит ишумуа, уахала умцар, уца, амала ухәра анҿарҳәалак арахь схынҳәуеит ҳәа уаламган.


Аҵла ашәыр рацәаны иҿазар, уи ахьанҭара амахәқәа архәазар, ирҳәоит амахәқәа хьыссы, ашәыр хьыссы.


Иҟалаз збаз Лаврент ак ишьҭарҳәақәон, аха ажәоуп ҳәа акы иимырҳаит.


Аинглызцәа рыр урҭ рҿы егьрылымшеит, абунтцәа иаҳа, иаҳа амч роуа инеиуеит ожәазы.


Радик днаизхәыцит, уи иаҳәшьаԥҳа Шана Шан-ԥҳа илызкны иаарылаҩыз ажәабжь ааигәалашәеит.


Аарлаҳәа зпытҟәырқәа ылызгахьоу ашәыр махәқәа еидкыла, ашыцламшә, анышәаԥшь, цаха гәарҭак, иаҳәызба уҳәа имаругақәа зегьы има есышықәса зыҽзырҭбаауа иқәаҵа дыҵоуп.


Ишцацгьы ицон аибашьра уаӷеимшхара, ҳтәыла ԥшӡа, ҳџьанаҭ тәыла хазына Аԥсынтәыла наунагӡа иҳамихырц аӷа гьангьаш джәылон, хаҳәырҵәиаа уи ишиҿагылац иҿагылан аумеиқәаҵәа иақәшәаз ҳажәлар рҵеицәа.


Амш бзиақәа зауз аԥсшьацәа, ргәыхәтәы иахьӡазшәа иԥхьаӡа, амҩа ааҩҵәаны рыдәқьан инавсуан, рхы амшын иазырха.


Иҭагылаз аҽқәа реиԥш иаргьы ргар ҳәа ишәозшәа, ам ҩа нымҩахыҵ, абна аҽцәыҵак игылан аҭаҳмада иҽҭра.


Аԥсуа католикос бжьынтәы ишәеит, бжьынтәы изеит, аҵыхәтәаны ижәлар ԥысҳахыраа ирҭаххаз Аԥсырҭ иҿы даангылт.


Соурыс бызшәа еиҭах еилаҟәаҟәа, аҭаҳмада ииҭахыз аниасҳәа, аӡәызаҵәык дишьыр уигьы усуп иҳәан атапанча ииҭеит.


Ауаҩы, дихамшҭуа игәаҿы иаанхо, ма иӷәӷәаны бзиа иибоз иоуп, мамзаргьы убасҵәҟьа ицәымӷыз.


Абарҭқәа, ашәиаҟ еиԥш инаҳәы-ааҳәқәо рзыҳәан акәхап, Борис, аԥсуаа изырҳәаз, ухатәы ӡбаны, ӡбара уцала ҳәа.


Убри акәын исацәажәо абраҟа иччоз, уи иахьа амыруга ҿыц икуп!


Сара иқәыԥшӡа иҟоу, игәылҵуа агәил ауп исҭаху, игәылҵхьоу акәымкәан, уаҳау уара?


Излеишәаз-излеиликааз ала Ӡыхаа иӡара зныки бжаки егьаагымхо Хаҿыгьежь иӡара аҵкыс ишәпан.


Зегь рыла сыхиоуп, – сҳәан инапы ааимхны сцеит, сааҭк ашьҭахь дара рҿы сышнеиуазала ажәа наиҭаны.


Ишиҳәаз еиԥш, мышқәак шьыжьи хәлбыҽхеи чаик, хышхырҵәык зҳәаз иеиԥш, ҳнархәалон.


Дахьыҟаз, дызцыз, шаҳаҭцәас имаз ирҳәақәаз абаҳҭаху, аус злоу, иара дыцқьаӡа далҵит.


Издыруада, Лыӡаа зеиқәурхаз Нарҭаа иахьҳадгылоз, ҳаҳәшьа лыхьчараз иахьҳацхраауаз азыҳәан акәзар?


Уи амҵан арымӡқәа гылан ԥаса, уажәы, араҟагьы, уи анаҩсгьы, џьаргьы уҽахьнықәукшаз акгьы гыламызт.


Иара есымша уи дахлафуан, ди ҟадыџь, саргьы каҳара сыгым, баргьы бышныҳәоз бкарахеит ҳәа


Алемсаа ргәы еилашыҩкын, Иӡырҩуан рыблақәа шаҟьо, Урҭ иреиҳабыз уа даарылҵын, Баџы днеидгылт, иҽҟьо.


Есма, шәгәы сықәсуам, изуам лҳәауан хымԥада, аха ҳаргьы иааурымызт-ани, ҳшеицшьҭалало еиԥш, хшьапқәа еилаԥсаны ханхиаалар, ажәҩан ҳаҵаԥшуа, аӡы хьшәашәа ҳаҵаҽҽо ҳахьышьҭоу ҳамгылар ҳгәы дықәымсыр дабацоз


Аҵәы мблыкәа акәац зӡуаз ҳасас, дышдипломатыз ҩашьомызт, аҳәашьа иҽақәыршәаны, иахьадгылатәыз днадгылон, зтәыҩа хызжәоз иҿаԥхьа хьаҵрақәак ныҟаҵо.


Уаҳа иҳанамҭеит ҭаха, уаҳа ҭаха ҳәа ҳнамҭеит, уара укаҭа хаха!


Ҵоуп, абраҟа Џьума Аҳәба иеиқәырхаразы уи иҩыза ашәҟәыҩҩы Лаша Баҭукашвилигьы ибзоуроу акыр ыҟоуп Џьаба Иоселиани ииҳәо иашазар.


Акультура Ахан дазааигәаны дышгылаз Град ала ахысрақәа ианрылага, ахы хьамҭа шааиуаз изааигәараҵәҟьа иԥжәеит.


Дныҩналт аҭӡамц иҽавак-ҽавакуа, ауаҷар дибарҳәа дшәон, избана кәзар, уи зан, ма заб дызцым ахәҷы идәқьан дыҵаижьлаӡомызт.


Дааҭглан, днаԥшы-ааԥшны, иашҭа ибла нахыга-аахыго наҟ, амҩа нырцә инхаз адгьыл ашҟа аԥшра далагеит.


Амра аԥҳа иаҳҳәап, гәаҟра сыгымхеит, Иаҳҳәап, саблит сара уи адгьыл, Аха абзиабараз агәаҟра, абылра Уи еиҳау, еиӷьу иҟоузеи, саб?


Исымаӡам сара ара ҽак аха, слымҳа кыдӡоуп, сыгәгьы ҭыҵны ицоит, лхылхәыцраха дтәами сангьы дхахо, уи лхьаақәак уахагьы илӡоит.


Аха иара дгылан амрагыларахь дыԥшуа, иаагәа-сигәа зынӡаск уаҩы дыҟамшәа ишьны.


Аԥсуара закәу аадыруашәа ҳаҟоуп, аха ахәыҷқәа дырҵараҿы ҳаннеилак, ҳмаџьанахоит, ираҳҳәо ҳаздыруам


Ҵабалтәи аԥшыхәцәагьы зыԥшрак ҟамҵакәа, шәыцхыраара ҳазыхиоуп, уажәыҵәҟьа ар амҩа иқәҳҵоит аанарго, алашарақәа жжаӡа иадыркуан.


Уаҟоуп ахшара рацәа зааӡо еиҳа иахьуԥыло, ауааԥсыра еиҳа иахьҿио, ҳақалақьқәа рҟны аасҭа.


Урҭ заанаҵтәи ипрозатә ҩымҭақәа афольклортә сиужетқәа ирылихуан, ма аԥсуаа усҟантәи рреалтә бзазара иахиҳәаауан.


Уажәы-уажә иаасгәалашәоит убас еиԥш хҭысқәак, иахьа акәзар ианыҟоу, уҽшьы уҭахызар, ухы узрылархәышам аусқәа ҽа усқәоуп.


Иаргьы даалаган, абџьарла еиқәиршәеит, сара сахьыҟоу акы шәацәымшәан ҳәа ргәы ирӷәӷәеит.


Ус шакәугьы Аԥсны аиҳабыра уажәраанӡатәи рыгхақәа зладырҽеиша аус ду ҟарҵароуп.


Уахык ҳаҩны аӡыхәашь ҩналт ицәқәырԥо, шьҭа мчыҟам, иудыруаз, аҳәоушәа иунԥо


Лара арирахьтәи аҳкәажә дугьы, нахьхьытәи Барсбиҭ-ҳаным леиԥш, лԥа иԥа Леон Константинопольҟа дахьцо рацәаӡакгьы деигәырӷьомызт, избанзар аурымцәа жәытә аахыс рмаанақәа лдыруан, илаҳахьан.


Иааиуа ашықәс азы дырҩегьых бареи сареи ԥыҭраамҭак ҳаиԥырҵыр акәхоит, – иҳәеит иара, иаалырҟьаны лажәа шаанылкылазҵәҟьа.


Агәылацәа иҟалаз рдыргәышьеит, аха аколера дагаз џьшьаны аԥсыжрахь уаҩ дкылымсит.


Ахьацақәа рыҵаҵәҟьа ҵыкка иҟан, аха аҩада рыбӷьы еилачын, рышәшьыра дуун.


Аӡы алеира зымч амырхаз иеиԥш, лара дгылан, лхы шьҭацалан саара дкаԥшуа.


Абас еихшаны ишыҟоугьы, аӡыхь еиԥш икәеикәеиуа иқәгылоуп иршыз ауатка зегьы.


Аԥсуа жәлар абар уажәшьҭа шықәсык ҵырц акгьы агым ҩынҩажәантә рыла зхыԥхьаӡара еиҳау ақырҭцәа, ақәылаҩцәа ирҿагыланы иқәԥоижьҭеи, ахәыҷы инаиркны иӡышӡа ишлахьоу рҟынӡа иџьашьахәу аиааирақәа, афырхаҵарақәа аадырԥшуеижьҭеи


Ацуныҳәа акы иаԥсам, ихәарҭам, амала заралрҳароуп, ауаа рмазара аныхгоуп, урҭ рзы қьар алам


Убасҟаноуп ианыздыр сгәы иалагылаз аҵәымӷгьы закәыз, агха ду шыҟасҵаз, дҿысхырц сшашьҭаз, сара снапалаҵәҟьа ишсырццакыз Бегәа иахгара!


Алиас изаҟаразаалакь ҽԥныҳәак лимҭеит иԥҳа, еиҳагьы лгәы ирӷәӷәеит, дзыниаз хьмыӡӷылымшьарц, игәнылымгаларц иахьынӡазалшоз длабжьеит.


Нар Баҭаҟәа абарҭ иажәақәа ирзыԥшызшәа Анаҟәаԥиа акьышәкьышәра иқәгылаз ауахәама аҟнытә, зны ухәы-ужьы қақаӡа иргыло, нас угәы аҵа инҭаланы инҭыԥсаауа-нҭыԥсаауа асаркьал бжьы геит.


Ахәыҷқәеи, ачымазцәеи, ахәцәеи зыниалаз ауардынқәа ҿыжуеит, игәагәоит, аидара зқәу аҽқәагьы харҟәысуеит, аԥслымӡраҿы ирфагәышьозеи, рыӷра ҩеит, рҿы ианаҳамкыр, изымцо иалагеит.


Утәоуп ухы укәаҽ, угәы акы алан, иахьа уаҳа иамуа иац иауаз.


Ҵабыргынгьы, иара иаҟара иҟәышыз, зыхшыҩ ҵарыз, ԥшра-сахьала еиҭаҳәатәыз, зтәыла аҳра аныҟәгара иаԥсаз даҽаӡә иԥшаара мариамызт убри акәын ҳахьнеилакгьы зегь ирҳәозгьы.


Еицыз гәыԥ-гәыԥла рыҽшаны, аҩныҟа имҩахыҵны шьоукы ҵаҟатәи азал аҿы еикәшаны иаатәеит, даҽа шьоукых аԥацхаҿы рҭыԥқәа ааныркылеит.