Уи иалан сара ҩажәи жәибжьтәи ашықәс хьанҭа иацәынханы исымаз зегьы, саб иашьцәа, саншьцәа, сашьа заҵәы саб иҵәҩаншьап заҵә.


Аҽакы ҳаҟәыҵып, уаҩы ишимбац аинтерес аҵоуп иара аҩымҭа ахаҭа аишьа, аҿиашьа, аизҳашьа, абызшәа зда царҭа амам абеиара.


Абри аҿырԥштәы шимазгьы, уаҟәыҵ арҵаҩра узҿу, Аҟәаҟа уиас, сара уаасыцхраалар, саргьы суцхраап, ҳәа Виқтор Ҭахәыц-иԥа ианиеиҳәа, еидихәыцлақәаз рацәахан, дақәшаҳаҭхеит.


Аҵыхәтәантәи аамҭақәа рзы аԥсуаа ахьыԥсыҽхаз, хыԥхьаӡаралагьы иахьмаҷхаз, аҵара ахьырымҵаз, рбызшәа цқьа ҳаҭыр ахьырзақәымҵаз, иахьырмыхьчаз, рбызшәала аҩреи аԥхьареи заанаҵ иахьзаламгаз иахареитәуеит.


Џьара ԥҭа ԥыжәжәахакгьы зҵаршәмыз ажәҩан цәгьалаҵәҟьа иҵаулан, ашьхақәа рыкәа зыҽҭаршә ицәоу аӡиа аҟарагьы ииаҵәан.


Нас, рацәак хара сцом, џьара жьак, ма цаблыкьк сԥыхьашәозар збап ҳәа, алҩа зхылббуа игылаз иқәацә дындәылҵын, иашҭа днықәлеит, убри аамҭазы илаԥш нақәшәеит ҭырасла ихыбны игылаз ица ду ақә ҳәынаԥ дук алаланы ишҩеиуаз.


Ашәлашара дахьықәымҵыз, лысаби иаб ихәышҭаара ицәылмырӡырц ахьылҭахыз азыҳәан мацара акәушь?


Уара уеиԥш иҟоу ауаҩ қьиа абри аҩыза дақәымшәар акәын, асеиԥш арыцҳара ухәҭамызт!


Жәлар русура уалагыла жәлар рус аз умшәаҳәар, усҟан иалшоит умацара аҟәара ушықәтәоу уаанхаӡар.


Саныҩаԥш, ашьабсҭақәа хԥа еицрагыланы, ишәаԥырҳаԥуа аӡиас иаахықәгылан, рԥышә ԥшӡақәа аӡы инӡааркылеит.


Леон иибоз агәра изымгеит зны, игәынкыларала ус исахьа ибла ихгылаз џьишьеит.


Уи Тамшь изақәдыршәаз, убри ауп аӡбаҩцәа Тамшь иааны аус рыӡбоит ҳәа Тамшьаа ираҳар, уахь инеиуан, Кәтолаа, згәы изыбылуаз, усгьы иаауан.


Абырсҟатәи жәларак ахацәа, ахацәа ӷәӷәақәа, ахацәа ҟаимаҭқәа Сыԥшӡара аҟамеиԥш иаҿаблит, уи еиӷьу ԥсракгьы дамыҳәт иреицәаз.


Уи данхәыҷыз аахыс лара мыцхәы дахьылзааигәаз, имшәхәы амызхызгьы лара ахьлакәу ауп акәымзар, џьеи ус ихы мҩаԥигарын, џьеи дзыргәамҵуа имаӡақәа цәырган илеиҳәарын.


Адырҩаҽны захьӡыз аӡәы дцан Шәача анаҩс аҵәы аирсит, аӡәы Аҷандара ақыҭан, аҽаӡәы Лыхны ақыҭан, егьи абжьуаа рҟны, Чаарқыҭ ҳәа иахьашьҭоу.


Убриазын ауп уи аҽнышьыбжьон, ҩныкаҿ ицынхоз игәыла бзиа, еицырдыруаз аԥсуа нџьныр Џьота Амҷбеи, даҽа ԥыҭҩык аԥсацәеи наидкыланы, изыргаз, рҳарҭасырҭа ахьыҟоу уаҩы изымдыруа, аибашьра агәаҟашоура изаладырӡыз.


Февраль мза аҩбатәи абжа анеиҩнашоз аламҭалаз Бесик Кәыҵниа, Арсҭаа Иван-иԥа Кәыҵниа, Давид Тур-иԥа Џьынџьал, Едик Колиа-иԥа Жьаниа еицны Ламыс иҳабла аиланхарҭа шыҟаз амҩа иқәлеит.


Аиҳабы санду лнапеимдахьа мацәаз лнапы иахасҵеит, егьи ллымҳа иасыркит сан лыхьтәы лымҳариқәа.


Оҭар ҽырҵасы ҟамҵаӡакәа, акы лаԥшыхәны деиҩаӡошәа, аҿаҟьараҿы аҭаҭын зрашәоз дизыԥшуа, амаҵурҭахьтә дааин абарҵаҿы дгылан.


Аԥхьарца ахьықәыз уи шьапыла Иршәит адәахьы имҩанҵа, Нас ишилшауаз напыла Дықшеит, иҭаҷкәым рыхха.


Ауаҩы чымазыҩ абра уҩны уҟаз, уахь уара умцаргьы инеиша ҟалап.


Сынкылсит, ыҟами, Марыҭхәа иҩны, сынкылсит, аха сабананагеи шәҳәарауеи, ыҟами, амца деиҭанаҵхеит.


Хыхь зыӡбахә сҳәаз ачарҳәаҩ иааиваҟәылаша иахьагьы иҳамоуп, маӡала ҳаӷацәа ирыцхраауа.


Алма изыԥшыз аԥҳәыс, атаксиқәа ахьаангылоз акәымкәа, иҵегь арахь дааскьаны дгылан.


Акәтаӷь рықәҵәраауа иааӡамҭа акәартан цәқәа рыҩбагьы бжьаны сынтәа дрылацәаӷәарцгьы игәы иҭан, имч имеижьакәа днанагар, аха ацәаӷәара шьҭа илшару илымшару издыруамызт.


Уара уоуп, сара соуп, зегьы аӡәк еиԥш еицхыраауеит, аӡәы аӡы, ҽаӡәы аԥслымӡ, анышә


Избон Валери дшыццакуаз, изӡом, саргьы сыццакуан, ҳаицәажәара абраҟа иааҿахҵәаны, бзиала, шәусқәа маншәалаз ҳәа ааиаҳәаны снаиԥырҵырц акәын, аха ихатә ҭаацәареи ихылҵшьҭреи рганахьалагьы маҷк снаиазҵаарц сҭаххеит.


Уи дыӷәӷәоуп, дышҩашьоу иарагь иблала ибоит, аха амҩа ииҭоит, рацәак хара имхәыцуа


Ажәлар иакәымкәа иныҟәызгаз изыргәаҟыз аоҩгьы араа даашәышьҭ иара хадас дынзыжьыз афицаргьы иаргьы ҳәа.


Иаамҭаӡамкәа, иҭаацәа реиԥш, ҳлитературагьы даԥхагәышьеит, аха ихьӡ зларҳәаша аҩымҭа шьахәқәагьы иҭынхеит.


Ақалақь бзазара аӡбахә цәыраҟь-цәырасуа изныԥшқәо акык-ҩбак аԥҵамҭақәа ыҟазаргьы, уи нарҭбааны, иҵауланы изныԥшуа, сахьаркыралагьы иалукаартә иҟоу ҩымҭак рзаԥымҵац.


Аекономика акаҳареи, иеилаҳаз аполитикеи ирыхҟьаны, ҳҳәынҭқарра зегьы аҟны ажәларқәа зҭашәаз ауадаҩрақәа Аԥсны инарыцлеит даҽа уадаҩра ҷыдақәакгьы.


Апоет Рауль Лашәриа ианҵамҭақәа рҿы игәалаиршәон таифи иареи ҽырбара амшын абаӷәазахь ишныҟәалоз.


Ҳәарада, араҟа зыӡбахә имоу ирҿиара ахырхарҭа хада ҳәа иушьартә иҟоу исатира ауп.


Убас ажәа бзиа рҿоуп, бзиа ицәажәоит ҳәа Абжьуаа рҿы ирзырҳәон


Европа ашәарҭадареи аусеицуреи рзы Аиҿкаара аҿы ахархәара змоу официалтә бызшәақәоуп: англыз бызшәа, аиспан бызшәа, аиталиан бызшәа, анемец бызшәа, аурыс бызшәа, афранцыз бызшәа.


Лхәыҷқәа раб сакәын, шәнеи, дахьыҟоу жәбап ҳәа ирҳауҳауны, сцәа ԥҽтәызма?!


Убри анаҩсангьы, алазцәа аҳ дрымамкәа ианаанха, иаҳәшьаԥа Гәбаз уахь инашьҭраҿы илиршазгьы маҷӡамызт.


Маҟҿаҳәара еимгәҳәаны, аӡы иала ланы ишнеиуа, аҵаа-ӡмах инхәыҵашьшьуан уажәы-уажәы, нас, иаахәыҵыҵны, рыбӷақәа ырхәа, рԥышәқәа ӡаакыланы, дыр ҩегьых ԥхьаҟа еихон.


Хәбаҟа шықәса раԥхьа, уҳәан-сҳәанны иҳалаҩны иҟан, абни ахәада иамариашаны, амшынаҿ асқьала хәыҷы ҟарҵоит, акатерқәа ақалақь ахь ицо-иаауа ибжьарҵоит, иара ахәада, иаарыцқьаны ԥсшьарҭа ҭыԥны иҟарҵоит ҳәа.


Сара исоуит гәыӷра зцым абзиабара, ашәа-ӡыӡара сыцуп сахьцалак, ацәгьауаҩы иеиԥш, сыԥсҭазаара ашәарҭа ӷәӷәа иҭагылоуп, урҭқәа зегь здыруеит, издыруеит, аха уи сара бзиа дызбоит!


Аимхәыцқәа зхьынҳалоу абызкаҭаҳа каҭагьы, иарбан нап ҟазоу усҟак еинрааланы изԥара!


Сҭәы-сыԥха саныҟоу зны ауадаҿ, агәгәаҳәа амца анҭоу ауаџьаҟ, сантәоу уи амцаԥхара сгәышԥы аҭан, схәыцрақәа срыман идәықәлалоит наҟ.


Ауаа зегьы ирзеиԥшны анцәа ираҭәеишьаз аҭынч ԥсҭазаара ахаҭыԥан измырӷьацашала ахибарҵәара иаҿын.


Знык иамуа, ҩынтә иамуа, убри аҭамада, зхы замхакәачрашәа иҟаз, Ҭарсхан дыхҭаикит.


Нас, ашьхақәеи, ажәҩани рыбжьара, адгьыл аҵанӡа лахьхьи џьара, аӡәы амца ахы еиҿеикызшәа маҷ-маҷ абжьылашаара иалагеит.


Шәара шәакәым, аха ҳара ҳауп аихатә гәашәқәа зызҿоу ҳәа ззырҳәаз!


Ауаҩы дшыр, амч ҷыда иламло, убри амч ҷыда акәын уажәы Кан дзырмақаруаз.


Абыржәы иуҳәоит, исаҳауеит, уара ишуҳәаз еиԥш дуаҩ дуҵәҟьазар, саргьы исаҳарын, џьушьҭ!


Алыгажә днаԥшызар ашәарахқәа ҵыхәаԥҵәарак рымаӡамкәа ишизаауаз ибеит, еиҳарак бнаҳәа дук ахы иқәкны аҿаанахеит.


Нас иазыбуазеи ажәала исҳәеит ҳәа сгәаҵаҿ иҵәаху, иббартә иҟоуп иара ахала, сгәаҿы ицәырҵыз сыбла ишху!


Аҽырԥшӡаразы исҳәеит акәымзар, Фатима дсыцны арахь ларгьы даауамызт, даар саргьы исҭахымызт.


Абра хыхь исҳәақәаз зынӡакгьы иаанагаӡом ашәҟәыҩҩы иԥсҭазареи ирҿиамҭақәеи рыҭҵааҩцәа иара аамҭала еиҳараӡакгьы Аԥсны Асовет мчра шьақәгылаанӡа адин дшазыҟаз цқьа игәцарамкыкәа иахьавсуаз, иахцәажәақәазгьы џьоукы ииашамкәа аинтерпретациа ахьыҟарҵаз азы усҟантәи аҭагылазаашьақәагьы срызхәыцуеит, игәынкыланы исымоуп.


Сара избоит, Ефраҭ дмидагәидаха, дызлааз аӷба дақәтәаны, алҩа зхачыз иԥсадгьыл Аԥсны ааныжьны Константинопольҟа, Иустиниан Актәи иахь дшыгьежьуа


Ажәҩан цқьахап икеикеиуа, амра гылап ишеишеиуа, адунеи ду саԥхьа ицәырҵып сыԥсы ҿызхуа ааԥынраны!


Амҩа иқәу ирымам тәаха, ԥшыха, ҭынчра иоуран дыҟам зегь зху.


Аҳаҭхәыжә иҭоу умбакәа уахымыччан ҳәа рымҳәои, убри ауп исыхьыз саргьы.


Ожәы абра крыахысҿеиҵоуа азоп, ас зысҳәоуа акәымзар, уашьҭан иҭахызар инапқәагьы ишьапқәагьы ҿыжәжәааит.


Хымԥада, уи ԥсра ԥшӡа лыԥсра ԥшӡара зегьы иахарҳаз акоуп иахьатәи асахьа


Уахьалагьы аӷәӷәаӡақәа рацәаҩын, аха усҟан аҭагылазаашьа убасҟак, шәара шәҳәашьала, акульминациатә кәаԥ аҿы ихаланы иҟан, убасҟак ихырзаманын урҭ рахьтәгьы аҳра мчрахь хаала уаҩ неишьа имаӡамызт.


Ақалақь ду аԥсҭазаара схақәиҭра сзамадом сара, са сгәы иазеиӷьуп уара уҭазаара, сышьха-қыҭа Тҟәарчал.


Ашьаҟа ахьаирсуаз хаҳәык лавҵаҵаны ирӷәӷәарц иҭаххан, инаҩсшәа игылаз иҷкәын инаиқәҿиҭит


Аҵабыргҵәҟьа уҳәозар, зегь реиҳа аԥсабараҿы сара пату зқәысҵо ҳаԥсуа аамсҭашәароп.


Аҭаацәа инадыркны аҳәынҭқарра ахаҭа ашьақәгылара аҟынӡа инаганы уахәаԥшуазар, зегьы уасхырс изықәгылоу убри зҿы еилымго аҳаиуан қьиа ду акәӡами?!


Адыд-мацәыс знапаҵаҟа иҟоу, Афы афрангьа-аса ицәызгаз, ажәҩан аеҵәа кыдызԥааз, адау амца ицәызгаз афырхаҵагьы, асаби даниҩызахо ҟалозаап.


Атыҩ иакыз амра еиԥш, ашәыта рҿыкәырша, зегь ззеиԥшыз амшын ихыԥшылон иблақәагьы.


Бааи ҳаиццап, Хьымкәараса уаҳа ак илымшаӡои, бара, абасҟак дааҟәымҵӡакәа ииҩуа ипраизведениақәа ирҭнихуа абеигои, мшәа?


Уи иоуҳәеит ҳәа изеилкаару аԥсҭазаара аныԥсҭазаараха шықәԥароу, ауаҩымра иаҿагыло ауаҩра, аԥсра иаҿагыло аԥсҭазаара, рыхә еиҳа ишыҳараку?


Ауарбажә ас анаҳа, абақҳә ахы иаасуа, агәы иаасуа аҽхәыларԥԥны аҽканажьт.


Уажә аӷа ир ԥхьатәан иҟоуп, шәаргьы маҷк ара шәҽаанышәкыл, ԥыҭрак ашьҭахь адырра шәаҳҭоит, ргәырҽанӡамкәа шәҩеип, – рҳәеит урҭ.


Сара уажәшьҭа ԥсык сиҩызоуп, аха бара бхы ахьымӡӷ абмырган, Ача!


Зынӡа машәыршақә акәхарым ҳҭоурыхыҩҩцәа Олег Бӷажәбеи Станислав Лакобеи шықәсқәак рнаҩсан иҭрыжьыз Аԥсны аҭоурых аҿы абас зырыҩуаз


Саԥхьа дәуп, ашьацра газгоит имшынха, ана-ара иҵыҳәҳәоит бааш дук аԥҽыха


Уи аҽны аԥсҳа қәыԥш Леон Анаҟәаԥиантә арахь данылбаа, ианшьа, Ҳазартәыла аҳакан ду Барџьиль-хани, уи иарӷьажәҩацәеи, Константинопольнтә иааз иан лаҳәшьаԥа Леон Ҳазари араҟа дырԥылеит.


Ииашоуп, Иустиниан Актәи ихаан Амрагыларахьтәи Римтәи аимпериа Аԥсны имҩаԥнагоз аполитика аҽаԥсахит.


Алаапк ақыҭа ианалагьежь еизнагаз ауаа днарԥырҵын, иԥхьарҭа ашҟа иҿынеихеит Мырзаҟәыл.


Ҳабыџь дықәгьежьын, Хьыкәыр лхәыҷқәа опекунс дрымазшәа ақьаадқәа еиқәирҽаҽеит, нас иҩныҟа иган, маҵуцәас иҟаиҵеит.


Анхацәагьы маҷ-маҷ акәзаргьы рсоциалтә хдырра ашьҭыҵра иаҿын, аҵарадырра ашәахәа лашагьы нарылаԥхахьан.


Зыгәра узымго агәра ахьыргаз ссируп, ицеит зыгәра ргаша наҟ иаԥырҵны.


Уи абахҭа дахьҭакызгьы игәы архаҵон хаҭала ибла иабаз аԥсуаа рҵеицәа рыԥсадгьыл ахьчаразы иаадырԥшуаз афырхаҵара анаҩсангьы, абахҭа акамера ахышә аҟынтә агвардиауаа, абаандаҩцәа зҷаԥшьоз, иџьшьаны еибырҳәоз


Горбачов иеиҭакрақәа данрылага, иаҳхысыз ашәышықәса ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа рынҵәамҭаз, асовет идеологиа аԥсыҽхара рхы иархәаны ақырҭцәа акьыԥхь, арадио, ателехәаԥшра рыла Аԥсни аԥсуа жәлари ианҳажәла аԥсуаа ҳмилаҭ-хақәиҭратә қәԥараан, агазеҭ Аԥсны имшәа-имырҳа абжьы геит.


Сышьшьылаҳауа субашам, аамҭа, сызуҳәо акзаҵәык, адәы сықәумҵаӡан баша, сџьынџьаҿ исзамырсуазар ҵәык.


Аԥша наҵасуа сыхҭырԥа ачыхә, скәымжәы аԥшьқәа хьарҵәан иаанкыл, скаууа снықәԥалап арха Жаныхә, анкьа дахьыркыз Абрыскьыл.


Иҟоуп аԥсуа литератураҿы иара Кьыршьал Чачхалиа ихаҭа акрызҿиҵааз, зԥышәа ихы иаирхәаз апоетцәа.


Зшьа еилашуаз ауахьад анракәхагьы, еилакьыркьыруа, азаара анырзаалак, афырҭын еиԥш зымҩатәирахь зегь шеимазаку еибарҵысны иҩуа, устәи арахь аӡыблара еиԥш иқәгьежьаан еиҭахынҳәыхуа


Убас, абри ахәыҷы даниз илыдыркылаз ахьӡи аԥшеи лыгымхаразы, лаби лани нагӡара рыманы еибааӡаразы иныҳәаны абри аҵәца зжәуеит, – иҳәан, днаханы ижәит.


Илыркыз закәыз изымдырызт, зны азы инапы дҩахашәа иуит, аха изышьҭымхызт, наҟ иҩаиваҳаит.


Алаҵәҟьа аԥшәмацәа аҩны иахьахым хьаас иҟаҵаны, амла ишакәуагьы, акрыфара агәы ахым.


Аҵааԥша зхыслаз аӡиа еиԥш игәы рмаҷ-рмаҷуа акы нахысын, царҭажәла амамкәа ихы аарыцҳаишьеит.


Игараҟәҟәақәа анааԥдыртла, ишиҭаху гәата-бӷата днапҟьа-шьапҟьо далагеит, уимоу, ҵабыргны иааз зусҭцәоу инырызшәа, сыбӷа сыхтәалоит ҳәагьы иҽыназикит.


Архь еидыркылоуа иалагар, ирҳәоуа еиқәдыршәар, ахуархь акны еиццәажәуа иалагар, рыдгьыл шрыцәцоуа, абрис аҟнытә аҳәҳәара иаҿуп


Аха бзиа иба акәым, ицәымӷын, имԥынгьы иааишьҭуамызт урҭ абнеихашьшьырақәа рықәӡаареи, абгахәыҷқәа рыбжьқәа, иҭабаз аӡыхь еиԥш, рыбжьқәа реиқәтәареи иара, Бақьыр-иԥа Ҳараз дахьынӡалахәыз азхәыцра, ихахьы аагара.


Иуеиӷьу дсымам, са сыԥсадгьыл, сашәа уалоуп ухааӡа, сара сзыҳәа угәарабжьарам, удунеи ҿыцуп, иҭбааӡа.


Исыхьлакгьы сыхьааит, схәыцлоит, уаҵәы зны, аха сдақәа зегь рххазааит иахьа.


Адунеиажә иаламӡо ҳәа акрыҟоума, иаҳәызба ҟьаҟьа ду инапсыргәыҵала иршҳабызуа иажәа аахиркәшеит Амысрыхә.


Амшцәгьа ахаҭа ҟалаанӡа ашәарах абаҩқәа ихьухьууа ишырҭало еиԥш, акы ибаҩқәа ҭнарԥсаауан


Аааи, ишԥабасҳәари, бара ара бшыҟоу ацәырҵра сақәиҭым, аҩныҟа бца, уашьҭан баап, ҳәа абжьы геит.


Ақалақь аҿы уара иахьузыманшәалоу џьара иаанкыл, иҭабуп, дад, ҳааумгеи, ҳшьапы ҳақәмыркьысӡакәа, – рҳәеит Мкан ипассаџьырцәа.


Урҭқәа зегьы зыхҟьаз аилибамкаареи, агәцареибамкреи, ажәытәи аҿатәи дунеихәаԥшышьақәа реиҿыхарақәа роуп.


Шәырахә ашьха иқәу, снапы ашьҭыбжь заҳаз, еибганы ишәзааит, измаҳаз анцәа арахь иааумышьҭын, сара сынхаҩуп, смахәҿала схы ныҟәзгоит, – иҳәеит ԥҳәысҳәара инеиз.


Даалаган, аҩны иргыларц иахьалихыз иаакәыршаны аӷәы бааԥсқәа рыла ихикаан, уахь дызҿыз рымбарц азы ишҟа аргылаҩцәа рыда уаҩ дықәижьломызт.


Уааҵанакыз уара аамҭала шәшьырак, ихыҵны арахь имшынха иузаауаз, амч алӡаан, уаҳа аҽумырдыруа, иԥсеиқәырхагоу мчыкгьы ихнаҩаз, аха уи шузыҟалаз иахьалоуп, иҟаҵәҟьоу, иҟало баны, ухы уқәыршәны уара арантә убналоу, утәоу баша ашәқәа ухаркны?


Ус шибо дархагаӡаргьы ҟалоит, аха уабацари, ауаҩы, уԥсы еивҵахаӡазар, уҽузымшьуазар ушьҭахьҟа игылоу урзымхәыцыр амуазар, уаԥхьаҟа инеиуа, амҩа иқәуҵо уда ԥсыхәа рымамзар?


Ирыԥхны еикәагылан аҵлақәа, џьара-џьара икынхалан иҟақәаз ас ҽыҭхақәа ахшьын акәымзар, аҵлақәа рымахәқәа ирықәыз аидара хьамҭақәа карыԥсахьан.


Убас игәы иахәақәо сҳәалоит азоуп зегь реиҳа деилыскаауашәа игәы изабо.


Иҟоу уасҳәап, арԥыс бзиа, Лаврент ахаҵа, – иҳәеит Чемо амашьына анаангыла, аха, иџьоушьаша, акыр иҽаадирхалеит уи, иҟоу ҳәа дызҿыз, нас, дааччашәа, ҳнымҩахыҵны уараш хьшәашәак еицаажәып


Нас даахынҳәын ари игәылеи иареи еиманы аӡбаҩцәа рҿы инеит, иахьнеиз ари аус ауаақәагьы аднагалт егьит.


Шәҟәы бзиак саԥхьон, ан лнапқәа аҷкәын ижәҩахыр инықәлҵеит днеигәҭасырц, аха урҭ лхымхәыцқәа, ашьшьыҳәа уа иаақәхеит итатаӡа, иԥхаӡа.


Ахәарҭлáӷь, авампир (), ма aҟәарҭлаӷь — Европатә жәлар мифологиаҿы аԥсы дыҟоуп, уахынла дгылoит анышәынҭәра аҿынтә, зны-зынла ахәлыԥҵыс иҿаԥшылараҿы, ауаа ашьа ицәеит.


Дыржьеит дыржьа, иара баша афырхаҵара ҟаиҵаз џьшьа дышцазгьы, дыҟрымҿрымуан ачымазаҩ.


Урҭ, тоԥра ицо аԥсыӡ пҟышқәа реиԥш, рызқәа анықәԥшха уамраӡакәа, џьара иаҵәарак иналаӡ ицон, нас, аимыггара иаҿыз аԥсабара еиҭаналубаахуан, еиҭанцәыралахуан.


Уи илеиӷьу дықәымлац адунеи, Дызнасыԥхаз иҩнаҭа млашеи, Амреи амзеи ирымалкуеит лара!


Уажәы иамыркы-мыршьҭ Аԥсырҭ ҳәа аӡә ихьӡ цәырҵит, уахьнеилакгьы иуаҳауеит акәымзар, ԥысҳахыраа еидызкылаҵәҟьо, ақьырсианра рылазырҵәо Аԥсуа католикос иоуп.


Асду аҿы ауаатәыҩсеи аԥсабареи реизыҟазаашьақәа иҷыдоу аҵаки аидеиеи рнырԥшны иҟаҵоуп.


Избанзар, Марҭа лҟазара Франиа пату ақәылҵон, бзиа дбангьы длацәажәон, аха уажәы, Франиа лхи-лҿи зеиԥшраз ангәалҭа ус лҳәеит.


Ажәаҳәаҩцәа ражәа даналарҵо акәзааит, ҷыдала иара ихҳәаау ажәабжьқәа рҿы акәзааит, џьарамзар џьара Нестор Лакоба ихьӡ апалачцәа ирыдкыланы ирҳәо смаҳац.


Абжьааԥны згәы еизадаз, ак хьаас измаӡам иеиԥш зхы-зҿы ҭынчӡа иҟаз Беслан, абас бааԥсыла алакҩакра ианакәызаалак ҟазшьаны иман.


Ԥсра бықәым, дгьыли жәҩани ыҟанаҵ, баргьы бҟалоит , ҳәа сеиҳәеит Ажәеиԥшь Жәеиԥшьырҟан.


Адгьыл ҷышәны, ажәҩан ҷыҩын Саҭбеи икәша-мыкәша ԥсҭазаара ыҟаӡамшәа акәын ишыҟаз.


Салалеит, иҟасҵагәышьарызеи, салалеит, хәыҷ гәарҭак срылатәоуп, сыԥҳәыс дычмазаҩуп, амла ҳагон, иаразнак ицәаԥхҭы аарҳәны иааихаирԥеит Шуцманн.


Убас сабџьар аҭра инҭарс арашь сақәтәа снеиуеит уахь, раԥхьаӡа сгәазҭо аԥшӡа илҳәарц


Амала урҭ аҳамҭақәа рҟны иара Гәлиа ишәҟәык машәыршәагьы ирцәаламшәеит акәымзар.


Егры аӡымҩас иху ацҳа ианнықәлалак, адәыӷба абарбалқәа зынӡа аҽа бжьык аархәалон урҭ акыркырҳәа иччозшәа рыбжьы зынӡа аҽакала сгәы иаақәыҩуан, саргьы иаразнак ацәа саалҵуан.


Дымҩашьахуа иагьидырит хымԥада иаӷа аҵыхәтәантәи ажәылара ӷәӷәа иҽшазирхиоз, убри аҟнытә адҵа ҟаиҵеит аибашьцәа зегьы иаарласӡаны џьарак рҽеизганы рҽеидыркыларазы.


Урҭқәа идырҿыхап агәыӷра дуқәа, абзиабара ҿыцқәа, иара убас жәра зықәӡам хьаақәакгьы


Сара исҳәаз егьыҟам, аха бара боуп ибзиа ны изҳәаз, уусқәа аӡы шцара ианцо.


Ибасҳәеит, ҳанмаҷқәаз, данаҳбалак ҳҽахьаҳҵәахуаз азыҳәан уажәы сыԥхашьо, еидкылашьа шҳамамгьы, џьара акала ҳаизааигәаны, ҳлахьынҵақәа џьара рԥашәқәа еиладырсуа


Исхасыршҭыр сҭаххеит сара абраҟа исхыҵуа, ма аамҭала, сыҷкәынра хынҳәыр сҭаххеит.


Заанаҵтәи мацара акәым, ирҿиара анаҩстәи аетапқәа рҿгьы афольклор ахархәара ду шамоу, акырынтә дшазхьаԥшуа ҳзымдыруеи?!


Лхы ҩышьҭыхны лхаҵа днеиҿаԥшит Асида, ибла ишамбоз зынӡаск илхашҭны, агәырӷьара датәнатәны.


Уаҳа злоу иԥсра убеит ҳәа, уқьыԥаха уанаатәа, ухгьы ануба уажәӡаны, ухы уазныжьуп, уӷызып, уқьып, аха уи уусқәа ирыхәаӡом, ҵаны.


Урҭ раԥхьа игылан изыхәҭаны, ахьча-ҭаҳмада иҳәашьа, алажә еиԥш иржыз Аруҭан, ақыҭа иалырцаз Мсыгәда, нас, бгәы иалсгәышьаргьы, бзыццаз Маџьгана.


Пицунда аҭоурых ауп, абри инадҳәаланы Аԥсны зегьы аҭоурых аӡбахә аӡыргароуп


Иахьатәи аиқәшәара зынӡа ихахьгьы иҟамызт, игәахьгьы, даҽаџьара акәын ихы ахьхаз, аха, аа, умбо, иара дшазыԥшымыз ала ахҭысқәа ааҳәын, дааганы абраҟа дааргылеит.


Ақәыџьмақәа еибарҟрым-ҿрымуа исыҵаԥшуан, ршьапқәа аҵла икыдыргыланы ашьацәыкәбарқәа дырбзауан, ашьа ахьақәҭәоз аҟыҿыҳәа иацҳауан, аҵла ашьапы ацәа ахыжәжәара иаҿын.


Уи аҵкыс, умч зықәхо ҟоуҵалар еиҳа иузеиӷьуп, – иҳәон, ҳамҭак уеиха сыркы анысҳәалак.


Абӷьыцқәа рыканӡара акәым, иҩықәблаа ицаргьы, иуасымҳәеи, еиқәшәаз еибатәу роуп аҟата гызмалӡа аҽшҿыҩанахо убап мчыбжьык ашьҭахь уааир.


Алаԥш нымҩахыҵ алаԥш каршәуп, Урҭ рыбжьара ажьыхҵә арсуп, Шьашәы ҭыԥҳа дгылоуп.


Нан Камаҷыҷ, убра бахьыҟоу, Ҭаҭласҭан иабраа рҿы, уаҟа шәынхаӡома, ма шәыҩныҟа шәнеирц шәыҟоу?


Дыцәӷәыхаа, ихы быӷ-быӷуа дааин, акәрҷыжь длаха-ҩахеит, напыла иҭызгоит ҳәа, аха уаҳа умԥсит, иагьизмырқәацеит.


Уаҳа ажәак мҳәаӡакәа, Уарҭан аԥарақәа акапот инықәиԥсан, ишәҟәқәа аашьҭыхны, даахынҳәит.


Уи иара иажәақәа рылаҵәҟьа иуҳәозар имоҭа хәыҷы Наташа лаамышьҭахь, алақәа иреиӷьеишьо адунеи уаҳа акгьы изықәӡам.


Абра, инеиԥынкыланы Заурҟан Золак иажәабжьқәа ранҵара сааҟәыҵны ахьаҵра иҟасҵаз ала исҳәар исҭахыз гәҭакы заҵәык акәын


Абас, иара ишиҭахыз еиԥш, аус мариала аҭыԥ иқәиҵарц дшахәаԥшуаз акәымкәа, зынӡа иара игәы ишаанамгоз ала, иааҳәны иаақәгылт.


Ус еиԥш иҟаз аишәачарақәа раан, аԥшәма аҳәынҭқар диҭазар еиԥш, иҳаракны, аҟәышрагьы, агәырӷьарагьы ацны имҩаԥысуан ришәачара.


Ҳаи, дқәынҵәааит, шәақьла дзишьуаиз, ҽагала дишьырауаиз, ҳҽагақәа зегьы ҳамхны ирымгози.


Ауада ԥссатәуп, еилыргатәуп, ԥаҭлыкак аҩи хыжәлақәаки ԥшаатәуп, улԥылароуп ахаҵа ишиаҭәоу еиԥш аԥҳәыс дылԥыларц, арахь зыҟны ауада қьырала иныскылауа аҭакәажә лыблақәа ҵархәны дсыхәаԥшлап.


Лашьа дизымдырырц егьааигымхеит, убасҟак еилакәеицеиуа хьыразныла дҩычан, ллымҳарыҩқәеи лмацәазқәеи, лыхәдахаҵа еимхәыцқәеи рымацара уаҩ ихлахаҵ дыргьежьрын.


Аӡәы дсасуп, ажәлар аԥ шәымоуп адгьыл аҿы, избанзар адгьыл ыҟоуп еснагь.


Усҟаназ, алазцәагьы римаагьы неилалан, аџьамцәа ықәырцеит, наунагӡатәи ҳәа зыхьӡырҵаз аиқәшаҳаҭрагьы рыбжьарҵеит.


Иара сара дсыҳәеит еицырдыруа шәҟәыҩҩык, сара издыруа, ма сыздыруа аӡәыр дыҟазар, сиацәажәарц, ажәақәак схиҳәаарц, дсыцхраарц.


Сара сыԥсы Лад изы иҭоуп дақәиҭым аӡәгьы, сангьы, сабгьы, зегь иреиӷьасшьо сашьа хәыҷгьы.


Даҽакала цқьа инҭкааны иаҳҳәозар, амшынҵа аԥсуа литературазы акыр иҿыцуп, жәохәҟа шықәса роуп иахыҵуа.


Арахьтәи аԥсҭазаара иалсфаараны иҟоу сахызбааша ибла сҭамԥшуа саныҟалалак акәхоит иансызгьамахо, ақьырсианхара мап ацәкны дыҟазшәа ицәажәашьа ааҟаиҵеит Асламаз.


Дук мырҵыкәа, убас џьмак аҟаабжь геит, хымԥада, амшә рылалеит, – ҳҳәан, лаба-еимсы, дасу иҳамԥыхьашәаз шьҭԥааны, аҭыԥ ҳандәылибарҟьеит.


Апоет, иара иеиԥш, аибашьраҿы аиааира згаз асовет уаа зегьы ргәырӷьара амшын иадикылоит


Шьҭа схәыҷума, мшәан, уи ақәра сҭысхьеитеи, иара ахра иаҿыгоу амҩахәасҭагь саҿысхьеитеи!


Иччоз днарылаччеит Зафасгьы, аха уи заманалаҵәҟьа еиликааит, Кыҷа лафны ишимҳәаз.


Илахьынҵагьы убас ирааигәеит, лара аҭа кәажә лыда уи аҩыза агәырҩа уаҩ дзаҵамгыло, иаразнак ишьапы дықәнаҟьо


Ас мацара аусқәа анца, иаарласӡаны ҳаибашьцәеи, иара убас, аерманцәа рхаҭақәеи ирфо рмоуа иҟалон.


Уи ииҳәауаз иажәабжьқәа, егьа уҳәан-сҳәан ԥшра риҭазаргьы, иаарҳәаз зегьы рҟынтә, дара, аҵх лашьца иа гәылҷҷаауа ацәашьқәа иреиԥшын аҿафҩгьы рыхшәшәа ицон.


Уи еицыз дреиҳабызар акәхап, алым ззааигәахаз ашьабсҭа аҵысҵысра ишалаго еиԥш, аԥсуаа рхацәа даннықәыԥш, иабџьар агәаҩарахь иршәит.


Иахьеиԥш исгәалашәоит, сыԥҳәызба наӡаны аџьықәреирҭаҿы сҩызцәеи сареи аԥш хпапынқәа еизганы акьанџьа ҳаналахәмаруаз.


Аиҳараӡак ашьха еибаркыра абӷа ианхыҵуаз, иԥсахы еилахәарц егьигмызт, дыҷкәынамзи, игәы иҵаххуан.


Ажәларқәа реиҩызара апропоганда азутәуп анырҳәагьы, уи амҩақәҵашьа, ахы аҭашьа дақәшәом агазеҭ аредактор.


Лааишьа злаҟаз ала, илаԥш дааҵеимкыр ауамызт, арахь, лара, лаԥхьаҟалагьы, лышьҭахьалагьы, иахьынтәлықәшәалак, лаԥшык налықәшәар лҭахымкәашәа дааиуан.


Уара Вадим, ара икажьу ҳаӷа иԥсы ҭоуп, ацхыраара иҭаны наҟ даагап, ишьапы дықәгыло даныҟалалак аиҭныԥсахларахь дышьҭны, наҟ ақырҭцәа итҟәаны ирымоу ҳауаажәлар алаагап!


Римма ӡаагара дцеит, хынтә дыбжьысит, аӡы маҷны иааиуеит, ауаа рацәаҩуп аӡазы инеиуа.


Абасала, иахьа аԥсуа бызшәа зинс иҟоугьы, чынс иҟоугьы зегьы аҭаны еибыҭоуп.


Ании уареи ажәа шеимашәкыз сарҳәеит, – иҳәеит уи сҭагылазаашьа гәаҭаны, дсеиҷаҳауа.


Ажәабжь иалоу иҵоуроу ахаҿқәа рахьтә даарылукаартә дыҟоуп амҩа иаша иқәу, иҟәбаҟәшәо зқыҭауаа ирыцхраауа арԥыс Ҭамел.


Цицина уи еиԥш азҵаара иара иҟнытә илмоур ҳәа акәын дзыцәшәоз, лхала ицәырган илызҳәомызт, амала илылшоз зегьы ҟалҵеит, уи лыхәдхаҵа дара анеицәажәоз есқьынгьы, иҭахы-иҭахым, уажәы-уажәы Алгьеи илаԥш иҵашәаларц.


Узазҵаалакгьы гәахәарыла иуҿаччо аҭак урҭоит, иуҭаху атауар уахәадырԥшуеит, зегьы рзы иҭабуп ҳәа иуеихырхәоит, аиашами, акы аахәара угәадмырԥхар руам.


Аԥсны иара атәылауаа агәра днаргоит, урҭ атәыла анҭыҵгьы ишахьчо, ишырхылаԥшуа.


Нан, схы сыхьуеит, ахыхь сагоит, анылҳәа, ҳаит, амца ҭалааит, иабабыхьуаз ҳәа леиҳәан, – рҳәоит еиԥш, баргьы ус бмыхьзааит, Асида!


Уара умала уакәым, шәышҭаацәоу зегьы ҳәа аниеиҳәа иара деиҵамхаӡакәа аҭак абас иҟаиҵоит


Ишәымбои, заҟаҩы уаа абра игылоу, заҟаҩгьы нахьхьи аҵла ашәшьыраҿы итәоу, – иҳәеит.


Аҿҳәара ԥаҳҵәоит иҳәеит, аҿҳәара мчыбжьык шьыбжьоу ибаҳауеит, баауеит аҽны ачарахь, – иҳәан, дишьҭит аҩныҟа.


Аӡәы ихьӡ бзиа иҭаацәагьы, ижәлантәгьы, дызлоу ижәларгьы рыхьыӡ ҭнагар шалшо еиԥш, ихьмыӡӷгьы зегьы ирыхьмыӡӷуп, зегь раԥхьа иргыланы дызхылҵызи иҭаацәеи рзы.


Иҟалап сара исҭаххаз иаргьы ицәа иалашәа зар, дазхәыцзар, аха акраамҭа ҿиҭӡомызт саб.


Абри даара игәы иаланы ауп иаргьы зҵаарала аҭак шыҟаиҵаз Бабыз.


Дызрызнеиз аԥара ирҭозу, ирымҭозу ззымдыруаз Чқмыжә, иаб ичымазара ргәы иахьалдырсыз ицәымыӷхаӡеит, аҿыргәыбзыӷ уазҳәо ихәарҭара усҟак иулеиҵом ҳәа, иаҳахьаз ааигәалашәан, аԥара ансырымҭа, сыршьит, ааиӡбеит гәаныла.


Уаҳаид Гәыџь ундәылҵны хьышьаҵәык узаагомызт ҳәа амҿы аӡбахә дырҩегьых абраҟа иахьцәыригаз, насгьы уи аҭак ахҭаҵәҟьа иҭаршәны Омахь иахьыҟаиҵаз игәы иаахәоит, рарԥысымҭаз еиҵагьежьны Алоу иҳәысҭаҿы ианеиқәԥалак, аӡә диааир егьи игәы шыҟанаҵоз еиԥш.


Амбатәгьы ахыҵуеит асеиԥш иҟоу аҽԥныҳәа, – иҳәеит Хьзан, митәык дацрамлакәа, ара ақәра ду змоу ауаа ҟәыӷақәа шәыҟоуп, аԥсҳа ихылҵшьҭра ахьынтәаауа бзиан издыруа, изаҳахьоу шәоуп.


Дааиҳәҭҟәыҟәлан, игәаӷьуа-изымгәаӷьуа, инапы нҭишьит, нас деиҭаҩагылан, ашьапышьҭа ишьапы нҭаиргылеит абжеиҵырагьы изымнеит.


Ари апириудаз Н. Лакоба ибзоуралеи, иара убас гәыԥҩык аԥсуа револиуцианерцәеи: И. Варданиа, М. Гобечиа, В. Агрба, игьырҭ Гәдоуҭа иаҵанакуаз ақыҭақәеи рыцхырааралеи еиҿкаан ареволиуциатә анхаҩытә дружина «Кьараз» захьӡыз.


Амала, лхәыцра бааԥсқәа маҷк дырхыргон, убри азы аҩныҟа дхынҳәыр лҭахымызт.


Алҩа ахаҳан ааигәа Аҟәа шьҭамыз, дынҭалашан уи агәашә иахьа, уаҵәы.


Аԥсуа ԥҳәызба даҽа милаҭк диццар, лыхшарагьы ларгьы дызланагалаз рбызшәоуп ирҵо.


Ажәакала апоет ихатә гәҭакы аԥхьаҩ дыхнахуазароуп, уаҟа ианибаалароуп иара хәыцырҭас имоу, ихи-иԥси зызку.


Шәыкәтаӷь цәақәа шәырҭал дырҩегь, шәыкәтаӷьцәақәа шәанырҭалалакь аԥаса еԥш сышәхатәаны шәысыхьчалап.


Ан лхәыҷқәа ирывганы ацыфа ҷыда илзымдыруаз ауаҩы изы иҵәахны илымоуп.


Ллымҳа инҭахәыҭхәыҭырц иалагозгьы дырзыӡырҩуамызт, избанзар амра ашәахәа иакәымыз ажәабжь аанагаргьы ҟалон.


Аԥхьажәа ижәытәӡатәиу аԥсуа Жәлар ркультура хәнызқь шықәса зхыҵуа ахеттцәеи ашумерцәеи рцивилизациа иахылҿиааз культуроуп, – рҳәоит.


Ихьыӡ иазҳаларц, аиааира игаларц, нцәаҵас иӡбахә рҳәаларц, уахгьы-ҽынгьы сшьамхнышгыланы ҳазшаз иҿаԥхьа сматанеиларц сыхәҭаӡами?


Ус акәзар, ибзиоуп, дад, улатәа, ажәақәак уасҳәоит, нас мцагьы угап иҳәеит аҭаҳмада.


Иара дбыргны, Абзагә дсабины дгылазшәа, убри ишҟа рыцҳашьарак цәырҵит уи арԥыс игәаҿы.


Ауаҩы ихаҭа сасҵас ауп адәы дшықәу, уи знымзар зны идунеи имԥсахыр аугәышьом, аха ихьӡ нхоит, ихьӡ, иара ихьӡ зыцраҳәаны инижьыз аус.


Аҳәса рыҵкар зыҵкару, Есма леиԥш, аиҳабыратә классқәа рахь иҩеихьоу ракәым, ашкол ахь ршьапы еихыргартә ирзымҳацзаргьы, ҽаӡәы ижьжьара, ихылаԥшра, ихьчара бзиа ирбоит, рхаҭақәа ргәы ҟанаҵоит.


Ма даҽа ҷкәынак былаԥш ихбыжьуан, сашәақәагь наҟ икәыжә-кәыжәны икабыжьуан, ма еибамбар ззымчҳауа ҳагәқәа ааиубыжьуан, аха иауам!


Амза, ушахьӡаз аԥсабара, макьа имшәыц сашәа цәаара, иахьӡарыма стәыла ҭбаара, мамзар баша сгәы сажьоу?!


Аӡиас ду аҟәараҿы ишьҭоу ахаҳәқәагьы неиҭаҵлоит, ихышхыҵәаны иаауа ацәқәырԥақәа ирҿагыланы ахаҳәқәаҵәҟьагьы ақәԥара рылшом, аха ара, амшын ахықә аҟны, аӡы усҵәҟьа аҽҟьарҭа амамызшәа лбеит азнык азы, аха нас, даахәыцын, аӡиас иаҩызоума амшын аапкны аҟәарахьы аҿынанахар!


Уи ауп ҳгәы зырхәанчаз, уимоу, анаџьалбеит абарҭ рҩызцәа аҭыԥқәа рҿы аума аԥсуаа ахьынхо ҳәа еибаҳамҳәаз азҵаара аӡәаӡәала ҳхаҿқәа ирныԥшуан.


Уаҵәы аҵыхәтәантәи аԥшыхәрахь дцараны иахьеиԥш, Барцик иҩызцәа иманы аҩныҟа дымҩахыҵит.


Уԥсы рымпыҵысхит, уҽааиқәк, уарамыжда, уҽааиқәк шиҳәо нанҳәа-хәымпалқәа реиԥш иааикәыршаны еилагьежьуа ахәыцра ҷыӷрақәа атта-ттаҳәа иаднаҟәшәалоит, нас иаманы игьежьуеит, ихынҳәуеит


Абрахь Аҟәаҟа схынҳәны сшаауаз афаитон аҿы исыцақәтәаз аӡәы, аԥсуак, Ԥақәашьтәык аибашьра аан ар ирылаз аӡә иоуп, аџьаргьы имоуп, Аҟәа ааигәара ҳааиуаны даацәажәан ус сеиҳәеит


Иаби иаб иашьеи анааилакгьы асҟак рхыԥша рныруамызт, уажә ари заҟа дырныруаз аҟара, русушьазы игәаанагарак раҳарц рҭахушәагьы ихәаԥшуан.


Иахьимаикуаз дахьирхәырц, гызмалрак шиҵаигалоз аҟара игәы ҩеит аҟәыӷа, аха иҟаиҵара изымдырит.


Мафусаил сиқәлоуп сара зны, зны агара игарҵны ашҭа инықәлаз асаби


Ажәакала, анҭ афранцызцәа гәҭакыс ирымаз, Ҭрапезунд итәаз ахышқәа ргенералтә консулгьы идыруазаарын, маӡала Маан Ҳасан дахьцоз, дахьаауаз дашьклаԥшуазаарын.


Ма џьара дыргак анымкәоу, здырра уадаҩу, иаҳҳәап, сеидру нас, ма зышьҭа узымкуа, зҭак ҟаҵатәу џьара кәаԥк?


Ишеибашьуаз, Сас рыҟәа дахаҟаз ахь ала Сасрыҟәа Кавказантә иизааз иан, иашьцәа, иуаа аадгылт.


Лхы рыцҳалшьацәазар ҟаларын, лылаӷырӡ ҭабарц егьагымхо днеихьан, илгәалашәеит Радоу шлыхьӡыз.


Уимоу, Цыблаа рхада, ауаҩы ҟәыӷа, ауаҩы иаша Ноурызгьы дарблаҟьо аҟынӡа днанагоит.


Дыбцәажәыр ҟалоит ҳәа шьоук баша бдыршәоит, ирдыруоу, зны аҵәарҭ шҿоу акәамԥагь кашәоит!


Акаиута аҩнуҵҟа узыҩнагылом, афрына иҭарӡыз акәҷышь еиԥш, уҩхахьхьала уҩнаҷиоит, ашәқәа, ахышәқәа шаартугьы.


Ус еиҳарак изылҳәоз, славиан ҭыԥҳаушәа, ԥшра-сахьала, еиҳарак лыхцәы аԥшшәала тәым милаҭу џьушьартә дыҟан, насгьы ҟазшьала дуаҩы ҟәымшәышәын.


Шәсыӷрыӡаа, уара, иахьа уажәраанӡа хьымӡӷ мгакәа сааиуеит, сахьлеиуа исҳәо харҵоит, зда ԥсыхәа амам аус аҿы ҳаилибакаауеит, капанкгьы сымоуп!


Лыԥҳа аиҳабы ахәшәтәырҭа дҭыргахьан, усҟан лгәабзиара шышьақәдыргылаз ан илдыруан, даҽа ԥшьымзҟа рышьҭахь ахшара длоуан, аха аҩныҟа дыргеижьҭеи, ан лыԥҳа дылхашҭызшәа иҟалеит, дцаны длымбацызт, лхы-лгәы иҭаз лчымазаҩ лакәын.


Иара ирҿиара аетапқәа зегьы рҿы неиԥымкрыда ахархәара роуит, анырра ду ҟарҵеит ижәлар гәакьа рҿаԥыцтә ԥҵамҭақәа.


Иман аԥсман зирҳәахьаз, уажәшьҭа ахҩылаарада ус змамыз ажәеинраалақәа, иара ус, ицәаблны иқәыз, ихы иҭагьежьуаз


Снапқәа пашә-пашәӡа ишыҟоу цқьа илбарушь ҳәа инапсыргәыҵақәа нарҳәы-аарҳәуа инапқәа иӡәӡәеит Даҳар.


Ишысҳәаз еиԥш, сыԥшәма лҭаацәараҿы ҭагалан рыҩны саннеи, ишыҟасҵацыз еиԥш, рбаҳча аҵыхәан игылоу аԥсуа-ҵәа аԥсы ҭоума, иҿоу-иҿаму ҳәа еснагь сахәаԥшуан.


Урҭ еснагь иманшәалан, аха абри аҵыхәтәаны Баџьга деилазгаз ауп иџьоушьаша


Аизара еизароуп, Уанеиза иуӡбароуп, Иануӡба инаугӡароуп, егьи зегь барбарроуп, – сҳәеит.


Беилаҳәашьала, ҳаҭауад Дарыҟәа иаҳәшьа блеиԥшныс шьалоит, аха ԥшра-сахьала бара баасҭа уи аҳҭны ҳәсақәа драҩсуам.


Акьыԥхь рбахьан Дырмит гәлиеи, Самсон Ҷанбеи, Миха Лакрбеи, Иуа Коӷониеи, Мушьни Аҳашбеи уҳәа даҽа ԥыҭҩыкгьы раԥҵамҭақәа.


Абаскцәеи ақырҭцәеи шеизааигәоу, шьаҭак шрымоу атәы иалацәажәоижьҭеи шьҭа маҷ ҵӡом.


Сара акгьы сурым, сыршьааит аҭаххаргьы, аха сыҷкәын заҵә дрыцҳашьа, сара сыда дунеи ҭынха димаӡам, иаб усгьы дыԥсхьеит!


Усҟан, алампа иахылҵуа алашара ԥшқарах шәаны иҩышьҭыԥоит, иаақыџьқыџьуеит, азныказы инбжьаӡуеит Есма лхы-лҿы, инҭԥсаауеит Лад игәы.


Уа асценатә ҟазара дазааигәаны иеилкаарҭахеит, иахьеи уахеи ибон, дрылахәын аспектальқәа шеиҿыркаауаз, артистцәа рыҽшазыҟарҵоз.


Ишԥасзымдыруеи, уахьынтә саауеитеи, – иҳәоит Дыргәын, уадаҩ ыҟамшәа иҽырҭынчны, дара рзыҳәа Уаҳаид дшааишьҭыз зынӡа инмырԥшӡо, рмашьына ԥҽит ауп, дара усҟак шәарҭа рымам


Рыцҳа ҳәа зысҳәо, абарҭ ацәаҳәақәа ақьаад иананысҵо, аԥсра амҩа дангылоуп, лгәы ыфаны, лыԥсы ыфаны, еибашьра ҟадыџь илалахәашаз лхаҵа иахь амҩа дықәуп.


Ԥшьҩык аишьцәа аԥашьацәа еицны инаҳзааиуаз, аишәаҿы индыртәоз, ани ақазақ есқьынагьы аханы ддыртәауан, дахеиҳабыз азы, нас акәын Раҭиԥ-ԥашьа, Сары-ашьа, Али-ԥашьа, Маҳмуҭ-ԥашьа индыртәоз.


Сымҩашьозар, Аԥснытәи Қарҭ инеиз агәыԥ иалаз Аемхаа, ақырҭцәа рыр Аԥсны анышьҭырх ашьҭахь Жәлар Рсовет ахантәаҩыс дҟаҵан.


Урҭ еицҿакны иҟашәҵо ссируп ҳәа аниарҳәа, ҳаргьы иаҳагьы агәра ҳгеит.


Ани лхаҵа ҩынтә ҩба заҟа ҟалазеи ҳәа данлазҵааз, лашьа еиҵбы инацәкьарақәа ԥшьба цәыҵрыҳәҳәаны илирбеит, аха илзеилымкааӡеит.


Ашкол ахьгылац, аусҳәарҭа авараҿы, Ашәлашара агәҭаны игылоуп, даргьы ахьынхац, Ашәлашара ахаҩаӡараҿы инхоит.


Икәапеи ахьаца амахә аҿы инкнеиҳан, зхагәҭа акыр иҭадырҷҷахьаз ахьацара дыҵаланы иҿынеихеит.


Аԥсны азыҳәа Ефрем Ешба адҵа иуҭоз ҷыдала, Ақырҭаа, нас Лакоба, имҩаԥыргон гәыкала.


Егьиашаҵәҟьаны, амал аҵла рыбӷьыжә иаҩызоуп, иаауеит, ицоит, хьаас иҟаумҵан, сара сзыцәшәо даҽакуп иҳәон саб.


Рыбла сзыԥшын ихааӡа, Аха са сгәы мыжда сыхон Саԥхьаҟа наҟ хараӡа.


Абжьааԥынгьы сызҿыц, ажурнал ианылараны иҟаз аусумҭақәа рыԥхьара, рыриашара, схы сымҩахо, сус сшаҿыз


Ахьараџьра еимазкуа амшәқәеи абынҳәақәеи, ишәаӡыӡо ажьа кылԥш-кылӡырҩи, згәызҽанызаара ҳараку ашьабысҭақәа нкылԥа-аакылԥо, аттаҳәа саԥхьа ииасуеит сыблақәа еиқәыԥса сахьықәиоу.


Иагьарааны иагьа еимак-еиҿак ҳаухьан, аха уи иҿагыларагьы акыр иаԥсан, исанаҳәон мчык, хатәрарак аҟны аус шсымаз, иааинырсланы зыхжәара алымшо, зхатәы принцип змоу, злогика ӷәӷәоу, зҭакԥхықәра ҳараку, лассы-лассы ҳаидххыларақәа ибзиабара шсыланаҵоз амаӡа аатит, агәра згоит акыр злоу иҟны аус амазаара акыр ишаԥсоу.


Аӷа хәымга инапы наӡеит, аԥсуа лирика зырҿиоз апоет шьахә иҟынӡа.


Уара џьара снеиртә сыҟам, ашәҵа сымам, ашьаҵа сымам, сызлацозеи ауаа рахь?


Инахараны ашьхақәа рахь дахьынаԥшуаз, ашьхақәагьы шыхтра ихтхьан, ажәҩангьы ҳаракӡа иҵылашаан, аха дара ахьышьҭаз аҩны цқьа иаԥырымҵыцызт алашьцара.


Наҟ-ааҟгьы раҳцәа рышьҭахь игылаз абыргцәа неиҿаԥшы-ааиҿаԥшит, рыблақәа ирҳәоз акы акәын


Аҭаацәа зегьы иреиҵбу, анкьазы дадкәыжә лоума, дадкәыжә ҳәа, сабду изхара измырхәмаруаз, уажә рыгәҭа аҭыԥ аанызкылаз саҳәшьа


Уи излеиҳәо ала, жәларбжьаратәи аполитикаҿы Аԥсны зхала иҟоу субиектны ицәырҵырц иалшо зегь ҟанаҵозар, Аахыҵ-Уаԥстәыла Урыстәыла иахьазханаҵаз мацара азхоит ҳәа ишаԥхьаӡоу.


Ус иаҳахит зҵаарак, аха игәи ихшыҩи еилдыргом иара иҟнытәи ирҭаху, дахьыҟоу, дахьынтәаауа, арантәи ма дахьцо.


Аха анцәа ус игәаԥхама, иаҭахгьы ҽнак аҭра ҩыча инадтәалт хьшьыцбак, акәыкәу хәыҷыҷқәа инарысит атах ҳәа хьшьыцба ҳасабла иузамҭартә еиԥш вбак.


Акы зҭахыз, акы иаргәаҟәуаз, бзазаратә цхыраарак зҭахызгьы ауаа рзы иара икабинет ашә ианагь иаартын.


Ар душьна, ахаҵамԥҳәыс, џьанаҭ гыларҭас изауша, лыԥсы анҭаз иҳацәлыгхаз ҳзымхозшәа, данԥсы, лымҩаԥгашьаҿгьы, аҽԥ ныҳәа ҳзацәымцеит.


Урҭ рахьынтә илбон Асида алашәцәа-чымазцәа, рыбла ҭаӡны иҿаҳәаны, шьоукы-шьоукы аҵәҩан еиԥш иадырсызшәа, уаҳа хаҿааиҭакшьак рымаӡамкәа еснагь џьарак рхы рханы атыша лашьцара ду иҭаԥшуаз


Уи акомандир иҭыԥахь инеин, Леуарсани Ганеи рыԥсы ааиҭаркырц, имблыкәа инхаз адиван инықәтәеит.


Иҳалԥсаахьеит ҳәа иаҳԥхьаӡоз ҳдацқәа ҽакхеит, иҳазгәамҭацыз ҽа ҟәыӷарак ҳшаԥсабараз рҳәеит.


Уара ара уҟаз, сара ԥыҭк снаскьаны иҟоу гәасҭоит, – сҳәеит, Гена снеизыԥшын.


Аха ус злеиҳәоз, урҭ хәдацәахьы аб џьар риҭахьан, даргьы ҳара ҳажәа жәоуп, ҩымш рыла Аԥсны ҳнапаҿы иааҳгоит рҳәеит.


Унхаҩума уара, зегь илим ҳәа иушьҭоуп, шәҟәыла уҩны ҭәуп, аҭоурыхқәа уҩуеит, анбанқәа еиқәуршәоит, аҳәынҭқарра ашьақәгылашьагьы угәы инаӡом, иулшозар арҿыцра уҭахуп!


Зегь акоуп, схынҳәит аҩныҟа, сзымааӡаргь арахь санҿаз, сара сакәызшәагьы сыҟан нахьхьи анаара иаҿаз.


Кыр зычҳаз, кыр ибеит, ҳәа ихы, иԥсы ҟажо, алахьынҵацәгьа ауӷә даҵагыланы днеиуан.


Акамбашьқәа дахьрыцызҵәҟьагьы абри абаҩ ҷыдак лылоуп уҳәартә деилҟьан, аизарақәа рҿы уи лыкәашарала деицгәарҭо иалагеит, аҽырхәмарреи ахысреи лҵеит, аҷкәын маҭәа лшәылҵаргьы уамашәа илнаалон, аӡӷабреиԥш аҷкәынрагьы лҽазылкуан.


Сишь, Мураҭ, Уасил, амшын агәахьы мцакы ааҵҟьаны ицәеит, – иҳәеит мсҭаф.


Апоет илампеи қьаадла ихҟьоу истоли реиԥш акәзаап бзиа иибо аԥҳәызба игәы дышҭало, иара абри аҩыза абзиабара ашәа азиҳәарц ирлашахит икәша-мыкәша дгьылижәҩани зегьы.


Уаа гәарҭак бџьарла еиқәных ҳусҳәарҭа иакәшаны иштәаз, ҳаибашьцәа танкла, Нурс ала ӷәӷәала амца рыжәҵаны, аџьныш еиқәаҵәақәа зқәымгәыӷӡоз ианҭаԥшы, иаанхаз рықәнага рырҭаразы Беслан Изаабеи-иԥа Кәыҵниа игәыԥ аҟынтәи иаҳа аибашьра иазҟазаз аӷәӷәақәа


Алашара аҩбатәи аномер аҟынгьы сыстатиа рмышьҭӡеит ҳәа игәы иалан Валентин, Сарион ателефон бизасны, ԥсыхәа амазар, наҟ иахырымгааит, даара дахыццакуеит ҳәа иаҳәа.


Ари аметод злабзиоу арԥызбеи аԥҳәызбеи еидызгалаз рхы аҭакԥхықәра адырҵоит урҭ рҭаацәаратә ҳәоуеиқәшәареи рныҟәеибагареи рҿы.


Абиԥараз ишәҭырц убри акәын уи ахәыцра, шьыбжьаанӡа сшәарыцо са сашьҭан ҽакы.


Аресторан дныҩналан адәахьы дыԥшуашәа зынӡаск ҳаизымдыруашәа дтәан Митиа Багателиа, аспортсмен, имахәҿақәа, инацәкьарақәа блалагьы иаармарианы еилукаауан дзакәы хаҵарԥыс ӷәӷәоу.


Убри аамҭазы, Кониар ииҳәаз аҭакс ахысбыжьқәа геит, аҳ имаҵуцәа рыжәларазы.


Ҭаца касышушәа иҭаҳәҳәоуп ҳазҭагыло, Уи аҿыхтра ҳазыԥшыми, амҩа ҳаззықәу, ҭынха дук иеиԥш ҳзыдгыло, Амаҵ аауроуп, ҳахьԥшыми.


Лхаҵеи лареи еидкыланы улыхәаԥшыр, маҷк иаалыццәагәышьоуп, аха уи иаанагом амцхә дышәпажәпацәоуп ҳәа.


Уара уанца, мшқәак мзақәак анаабжьыс, уара иузымдырӡо даҽакы ҟалеит убраҟа.


Уи ҳҭоурых-ҵалашәырамҩа ҳаныланы ҭоуиҭадла ҳныгәнысуа ҳахьаауаз амҩан иаҳцәыӡит, ҳаиҭахынҳәны иҳаԥшаароуп, еиҭашьақәҳаргылароуп, – иҳәон.


Таиф уахьихәаԥушаз дфархьшәа дубон, аха деилаҟацаӡа дыҟан, имахәҿагьы ӷәӷәан, данақәшәалак, иҭаҷкәымгьы амҩанҵашьа идыруан.


Аԥсуа бызшәа инаваргыланы афольклор еиуеиԥшым азҵаарақәа ирызкны ииҩхьаз астатиақәагьы хшыҩзышьҭра зумҭаша ракәӡам.


Ашәарах зышьҭалаз ақәыџьмақәа реиԥш, сабхәа ируаа ҟырлышуа сыԥшаара иахьаҿу ишырҭаху саҳра иалақьауазуа иалоуп ҳәа, саԥхьа игылоу абри ауаҩ ажәабжь сзааигеит!


Иҟалазеи ҳәа иахаизац рхаҳә бзиаҿы ианааиза, иабаҟоу ахаҳә бзиахә ашьха иалыҩрызаап


Абри инақәыршәаны, ииҳәаз шьақәнарӷәӷәарц аҭахыҵәҟьоушәа, кәац-жьы згимыжьуа илашәарыца лымҳа хьыдышьшь ааҵрахьтә иааҟрым-ҿрымуеит.


Нас дырҩегьых иццакы-ццакуа дасу рыҩныҟақәа рахь еиҭахынҳәгәышьап, дасу ари адгьыл аҿы ҿҳәарас имоу, излаилшо ала, амашәырқәа иҽырцәыхьчо, ачымазарақәа иҽырцәыҵәахуа инаигӡарц азыҳәа


Уа дахьнеиз аҭацеи лареи еидтәаланы акрырфеит, акрыржәит, нас ашьҭаларахь еихеит.


Заурҟан мышқәак ихы данасыжьит, иԥсы ишьарц сҭахуп, аха сахьихәаԥшуа уи аԥсшьара иашьҭоу иакәӡам, мшәан, иара диашаӡами?


Уи хыԥҽыгаха ишынеимҵаҳк-ааимҵаҳкуаз, агәгәаҳәа аокеан еимгәҳәо Испаниа иаваланы илеиуаз Сухуми ахы хырҵәазшәа иаабаҭбаҭын, иззаӡа иаагылеит.


Алым аԥа ианахәмаруа еиԥш, уи ацәқәырԥақәа зны агаҿа иаҿахәмаруеит, иргәыбзыӷны идырбзоит, иҟәындҟәындуа.


Арахь ишыҟаҵәҟьоу акәзар, аҵыхәтәантәи амҳаџьырра ашьҭахь иҭацәыз Аԥсныҟа иааит нхара ҳәа аурысцәа, агырцәа, аерманцәа, аестонцәа уҳәа егьырҭ амилаҭқәа рхаҭарнакцәа.


Урҭ аныхәмаруа, иагьа ус ҳамазаргьы икажьны, ҳан лыда зегьы ателевизор ҳадтәалоит.


Аха уи Даҭикәа изҵаара аҭак ҟалымҵеит, лыблақәа лхагәыҭа аҿынӡа ихацаланы, зны иара диҵаԥшуан, нас, илыкәшаны игылаз егьырҭ апартизанцәагьы лылаԥш нархганы, ашҭа анаӡара асы шкәакәа иқәубаауаз аҩны иналырхон.


Уара Гәдоуҭаҟа ухынҳәы, ҳарҭ Аҳабла ҿыц ҳрыцқьароуп, – рҳәан ҳаибашьцәа ажәыларахь инеит


Аҵыхәтәантәи бӷаҵалатәи, махәҿаеилыхлатәи ақәԥарахь даннеиуаз иара идыруан азалымдарақәа зегьы уи ала ишизеиҟарамтәуаз.


Аҷкәын убасҟанҵәҟьа еи диӡбалеит, уи абас адәахьала дахьыԥшӡоу анаҩсангьы, ҩныҵҟалагьы амыҵмыџьеиԥш иаҳагьы дыԥшӡазшәа, ауаҩ игәбылра, игәхьаагара лылоушәа.


Иара анышь днақәтәан рнаҩс аӡыҷҷа злалауаз амшын гәеиужьра дхышьшьыла дцон ԥсыӡкра.


Усҟан иаха ииз аԥшқа игара амаа даасны икны, акәукәуҳәа дыҳәҳәоит, ибжьы ныхҵааахҵангьы дыччоит.


Аферма, Кадыр дызхагылоу, Ацәҿысқәа ааӡаны, Абан, ауӷә иахьаҵагылоу, Ҿыц сынтәа ибжьаны.


Аҭаҳмадцәа ҳаихеигәо ахәы акәаԥрахь ҳаныҩхала, абар акаамеҭ, Быҭха зҭагылаз абаа ашьапы рбганы еилажьуп, иара ахаҭагьы ыҟаӡам, иахагылаз ахьаца, ҿысгьы, иршьыз аҟарул иеиԥш, ашьапы ыҵырҟааны икажьын.


Ихәыцрақәагьы уажәы-уажә рҽеиҭнырԥысахлоит, уажәы ихаҿы иааиуа ахшыҩҵак, уашьҭантәи ихнарбгалоит, дыбжьажьоит, инагӡаны дзыдгылаша, дзықәныҟәаша издырам.


Алекциақәа даара аинтерес рыҵоуп, амала даара ирацәаны алитература иаԥхьатәуп, мамзар зынӡа схы сырԥхашьаргьы сҭахым, сымч зқәымхо акгьы ыҟам!


Иреиӷьу насыԥуп апоет изыҳәан иара ихатәы рҿиамҭеи ажәлар иаԥырҵаз рҿаԥыцтә рҿиамҭеи иузеиҩымдыраауа ианеизааигәахалак, дара ираԥҵамҭоушәа, бжеиҳараҩык изҩыз ихьӡгьы рзымдырӡо ажәлар ианрылаҵәалак.


Уи дызхьысуа афырхацәеи аперсонажқәеи иареи рыхҭысқәеи реимак-реиҿаки ирыдҳәалан иҟаиҵоит Алиас ихаҿсахьа.


Ашшразы иҩналаз ахьчаҩ адәылҵха иамраӡакәа, аԥарда аарблаҟьаны, ус ақьала дааҵалеит Ардимон.


Аха ашҳам даҽаӡәы ихәап, аԥсы ҭазааит ҳәа дхәыцны, иара ицҳар, ахы мырҷаҷакәа дарбан аԥсаратәу иаанзыжьхьоу!


Ахан хьыҵәцарақәа ццышәха иҟазҵаз, анацәа ашәы ршәызҵаз, аҟармаҵыс ашәаҳәара иаҟәызхыз аиааира.


Адырҩаҽны шаанӡа асҭаршын, ажьаӷь иакыз аҳәаҿыс еиԥш, дҳаи-ҳаиуа, аусҳәарҭа ашә дшаахыҵҵәҟьаз илаԥш нақәшеит астол иқәырҵахьаз уи ақҭ.


Убри аамҭазы уҩызцәақәак урылагыланы, зыгәҭыха наӡаз ауаҩы дышԥышәарччо еиԥш, уԥышәарччо, угәалаҟазаара бзианы аредакциа уаадәылҵит уара, Борис Ҭыжәба.


Мыд иԥыла шәԥылааит иаргьы уаргьы уи аоҩ иҭыӡшәа ҳҩаланагалан шьыбжьы мааи!


Есыҽны, убра, аконсультациазы имҩахыҵлоз ауаа рҭыӡшәақәеи, адунеи аҿы ҳәынҭқаррақәак реиқәымшәареи, рҵәылеибахреи, реимак-еиҿакқәеи, руаҟьан-чаҟьанбыжьқәеи злеиԥшым ҳәа акрыҟоума, еиҩыргозеи урҭ?


Ҳаазқәылаз Аԥсны Урыстәыла ианадлаз ашықәсхыҵра азгәаҭара ҳхашҭуа ҳша лагаз еиԥш, ҳашәҟәыҩҩратә ҭоурых аҿгьы ахҭыс дуқәа ҳабла рцәыхҩара ҵас бааԥсны иҵаагеит.


Иааҩр инеиуаз ӡыхәашьк сагаз, сынхоит сышрыцу амца зыцрасуа, зегь ззеиԥшым, ижәылан иаауа, ирхазыргыло ари ажәҩан казказуа


Ари ацәанырра ԥшьа, иара ишахәҭоу, ишаԥсабароу еиԥш, ирҟәымшәышәны, еизҳарала, ажәа лыԥшаахла ауп апоет дшазнеиуа.


Иара Аҟәатәи ашколқәа рҿы рҵаҩыс аус иуан, уи далеигалт иџьашьатәыз, иссирыз, иуадаҩыз иԥсҭазаара.


Акы абри сара иубо саниуаз абыржә сшубо еиԥш, сбааԥсны, суаҩы цәгьаны сиит ҳәа уарҳәар, ихоумҵан!


Уи иареи лареи иртәыз аамҭамыз, уи насыԥ лашан, уи лахьынҵан.


Ихылԥа ихыхны ишикыз, еиқәаҵәа цырцыруа ирыцқьаз имагәқәа асаба иаҟьашьыр ҳәа дшәаны, ишьапқәа гәаҭаны иргыло, бзиала ҳәагьы самҳәакәа, дыҩны днеин, анцәа иџьшьаны, автобус дынҭалеит.


Аҳцәа рымчхара, стәыла иахаԥаз, дгьыл иннакыломызт сыԥсан идәықәлар, жәлар рыԥхӡаша, имшынны икаҭәаз, иарӡысар алшон аӷба ду нхылар!


Ари сара цәгьаӡа бзиа избон, аха иԥхҭын, ианыцәыршәагаха, ҳарахәгьы аҟьашьыр ҳәа сшәаны, абнараҿы инаганы сеихсын, уа илажьны сцеит, иҳәахт ирԥылаз, насгьы инациҵеит


Еиддыргылеит аҽыҩ дуқәа, Иакәшар акәын жәантә, рылаԥш-ҵар иҵмыжькәа, Ажәларгьы ԥшуан.


Аублаақәа, амсылман гәҭылса џьанаҭ дгьыл ахь ицо ианалага, Быҭха Аиҵбы рымамкәа амҩа изықәымлеит.


Ҵыхәаԥҵәара рымамызт атанкқәа, еицырхәоуны урҭ ирышьҭан еиқәных ар зықәтәаз амашьынақәа, лассы-лассы ицәырҟьон абзарбзанқәа.


Шьоукы ҳарбзамыҟәны ҳаиҿарыжьит, акәымзар, ҳазабашьуа Агерманиа иакәу, Австриа иакәу, аҭырқәцәа ракәу ҳашьцәа роуп нхацәоуп, усуцәоуп, шьоукы амчра змаз ижьаны иҳажәырҵеит, акәымзар, ҳззрабашьуа агьыҟам рҳәан рабашьра иаҟәыҵит.


Зегь раԥхьа иргыланы аԥсшәахь иеиҭагалатәу Аԥсни аԥсуааи ирызкны аешьаратә бызшәақәа, аҳәаанырцәтәи абызшәақәа рыла иаԥҵоу арҿиамҭақәа роуп.


Мап зыцәку дашьҭам мап ацәкымшәа, иҽырҩашьан, ддаҽаӡәхазшәа дҳалам, иргаз ргеит, иргазазаргь имжәан.


Архнышьна, ахәыблы, аҭуан, акәакьаҿ икҿагылаз абҟәыл, ашыла зҭарԥсоз ашәындыҟәра уҳәа, иааҩнагылаз зегьы неибеиԥшны алҩақ иашәхьан, ԥшшәык акәын ирымаз.


Уи дара ажәҵарақәа рыҭра кыдыӷӷала изкыдҟаҵалоу ҳахьатә кәаскьа ҳарак абарҵа ауп.


Днепр ахықәан дыхәны ашьацраҿ дахьышьҭаз, иаџьал ааигәахахьан иаҳҳәап ус уи аџьалс иман, насгьы ихадароу анемсаа дыкны, дытҟәаны дыргар, сааҭқәак аҭахызаргьы мышқәак ракәзааит деиқәхаргьы тәыс дҟалон, аӷацәа ишырҭахыз ала изныҟәон.


Убри иахҳәааны ажәархәмаррак ӡбатәуп, мамзар ас еиԥш иҟоу ахәыцра ургәырӷьацәаны уашьыр ҟалоит


Агра лакәзаргьы аԥсыцқьа лхаҵаны, Амра хшыҩла аҽеизгаха лымҭо, цәажәарҭахәыс дыхҭакны длыман.


Абри аброшиура хәыҷы аҭыжьра Дырмит Гәлиа изыҳәа мацара акәым аԥсуа жәлар зегьы рҭоурых ҵызжаауаз, ихаҿыдазтәуаз бӷаԥҵәаганы иҟалеит.


Заанаҵ снаԥыҩлан исҳәоит актәи акурс инаркны аҵыхәтәантәи акурс аҟынӡа ибзиаӡаны аҵара зҵоз ҩажәихәҩык ыҟан.


Уажәшьҭа ҳдәықәҵа аусура иахьаҿу ашҟа, атетрад ааиҵаԥсаны Даҭикәа инаииркын, имаҟа длаха-ҩахан, ихылԥа абзгьы илахь илҭеиршьшьын, ашәахь иҿынеихеит Степан.


Ожәы ҳаазқәылаз ауалафахәы ҳәа иҳауа еимаак изаамго ҳаҟәоуп, уи адагьы агәамҵра рацәоуп арҵаҩцәа ашколқәа адыркыр ҟалап.


Аха, ҳәарада, зегьы иаарылукаартә иҟоуп, адунеиаҿ дызлеицырдыруа иҩымҭа петербургынтәи Москваҟа аныҟәара ҳәа хыс измоу.


Аха аԥсуаа ҳҭагылазаашьа, нас ҳазну ашәы шықәса убас иҟоуп, ҳақәӡаауазар, ажәлар дуӡӡақәеи ҳареи ҳаицықәӡаауеит, ҳанхозаргьы, ҳаицынхоит.


Ажәакала, Сҭампылтәи асулҭанцәа рмузеи исызцәырнагаз ҳҭоурых иадҳәало арҭ ахәыцрақәа зҵаара шәкы узцәырыргоит.


Абарҭ аминуҭқәа рзы исхәыцуаз, изуаз-исҳәоз акы абри абриоуп ҳәа исгәалашәом иахьа, сушьыргьы!


Зны-зынлагьы Қьышьуард сицын, сгәы ирӷәӷәон, сгәы ҟаиҵон, уи аамҭазы дпоет ҿыцын, сара аҩышьа уа исирҵон.


Ԥҳәысеибак дыҟан Надица ҳәа, лыҷкәынцәа арра иҟан, лара лымацара лыҩны дахын.


Даҭикәа иаха ахәылԥазы аахыс ииҳәарц игәы изҭаз иара уажәгьы изымҳәаӡакәа, иҩеибаргылан, ахәцәа ааганы рышь ҭаҵара иахьаҿыз анышәтә ҩны ашҟа рҿынархеит.


Ус анакәха, иҟаиҵо иашоуп, зны иқьамшлыҟә ԥыҭк ҭеиҵааит, акрыфара ԥхашьара амоума, нас, иаҳфарц ами адәы ҳзықәу!


Аԥсуаа рытрадициатә ҵас бзиақәа дышрышьҭазгьы, ашәа шырзиҳәозгьы, иҽеимыз, ирԥырхагаз, хәарҭара зламкәа акынҵыҵыреиԥш ирымаз акәамаҵама мыцхәқәа, еижьагоу ахьӡырҳарақәа дрықәӡбон.


Ага бӷьыци ашьха бӷьыци, – иҳәеит аӡә дахьтәаз даареигәырӷьан, ас кәашашьала еиқәшәо саагылазар џьара исымбац, иабеибаԥ шааи уҳәарауазеи!


Аԥара зыхлахаҵ аргьежьыз аланаа бзыԥтәыла иҩеи иҩақәлан еимырҵәеит, аумеиқәаҵәа азааргеит.


Саатәоит агәы сықәхан, исымамкәа схы аха, исыхь уара идыр, баҩ-баҩы сеиҿышәшәоит.


Уаанӡа ажәак зыхәлымшәоз аҭакәажә аҩны амца шакыз анылбаз уажәакәызшәа, лыбжьы ҩҭылцан


Абас ауп, машәырк ҟамлакәа ажәлар ықәҵит ҳәа аниаҳҳәа деигәырӷьаны ҳааигәыдиҳәҳәалеит.


Аха мап, мап, уи цәа нырран, амцеиԥш аҷкәын ишьа иалатәан, уа еибакын, аха хара аҽамҟьацызт, амца азҭашаз, иҵегь изырӷыӷкшаз мчык иазыԥшын.


Ашкол иҩноу идәылырмыжьуашәа, рышьра иаҿушәа ажәа рыларҵеит аиҿажьра, ашьакаҭәара планс измаз.


Акы, аӡынра цәгьахеит, ҩба, анемеццәа азыҟаҵан, бџьарла еиҳа еиқәыршәан, ҳара ҳаасҭа.


Абар, бзиа иибо, аха илахьынҵамхо, даҽаџьара зхы зырхо аԥҳәызба илзикуа ацәаҳәақәа Асасааирҭа Асториаҿ


Арасамахәқәа пытуа иалагеит, ахьаца амаҵә ылнагеит, уи иуанаҳәоит аԥсабара хәаҽны изкыз иалҵны аҿыхара ишаҿу.


Аха бысԥырҵуеит бара, зны быԥсҭҳәоушәа бӡыҭуеит, зны бымроушәа баакылҟьоит схахьы!


Хәыҷык бҩагылар, ҳзықәтәоу атәарҭа ҳаахан дҳартәап, – иҳәан, аҩыџьагь анаагыла, атәарҭа хәыҷык иааскьаҳган, ҳахҩыкгьы ҳаидтәалеит.


Ачамҳа лабашьа шкәакәа зкыз ауаҩ аамсҭа ҟәыӷа бырг инаидыркит уи дагьныҳәаҩ дуун.


Ҳамид қәыларантә даауазар Уахынла илашьцаны, Нырцә ахәаҿы ибжьы аагауазар, Лара ахышә аартны, индәыллырҳәҳәон лнацәкьыс уа Ацҳа аалашон.


Аԥсуа ԥсҭазара материалс иазышьҭаҵаны ашәҟәыҩҩы ари ҩымҭала иҳәарц иҭахын аҟазара шьаҭас иамоу аԥсҭаазара, аҵабырг шакәу.


Ԥсы зхоу џьара акы ишьапы иаҵамҟьыцыкәа, аӡәы дыбӷамҵакәа, аӡәы иԥсы дахаԥымжәакәа, игәы ҭамҷаҷакәа, џьара аӡәы игәыӷрақәа мырхәашьыкәа иамуазар акәхап, уаҳа ԥсыхәа ыҟамзар акәхап анасыԥ ду ахь, уи ашьхеибаркырахь ахалара.


Аԥҭа еиқәымтәо арха ианазыҩуа, аҵх шьшьылаҳа аиасра ианаҿу, убжьы акаҩҳәа ашьхақәа ирныҩуа, Аԥсныҟа уаиуа џьысшьоит, иахьузыԥшу сыԥсы шухьынҳалоу, уагоит аҵх неимаҳан, аха ушьҭақәа ҩашьан иҟалаӡом.


Сара сыхәҭаахь, аметодика аганахьала иаҭаххоны иҟало азы суцхраауеит ҳәа сақәиргәыӷт уи аԥсшәа издырӡомызт.


Ауаҩы дзакәу анудыруа аишәа шәанеицахатәо, аԥаҭхь шьҭыхны уныҳәаҿа анникыло акәӡам


Арсоураахь анеира адагьы, иҭаххеит, даҽазныкгьы, иблала днахәаԥшырц, иԥшӡаӡа игәалашәараҿ иаанхаз ахыбра.


Аӡәы угәы ишьҭуеит кәарак узмыруа, заҵа умнеира ухыланы амшын, узырдагәо ма узырлашәуа узыдыруам, уаԥхьаҟа ишьҭоу акгьы уазыԥшым.


Аха аӡыхь иалаҭәо ацәыкәбар ҟьашьы иаҩызаха, Абзагә ицәа иалан иҽеимыз ҟазшьак.


Мац иакәзар, иахеижьҭеи сыцәқәа руакы гәарымлеит ҳәа, аԥшаара даҿуп, иара убас


Акы уи исызгәакьоу, саб иашҭа иаҵеи иашаз, аибашьра ӡбахәыда иалаӡыз сабду иашьа иԥа схаҭа сзын исгәакьа сабиашьоу!


Адгьыл аҿы зегь реиҳа збарҭоу, ҳан илықәлоу, аҽнымш иахылҵыз, аҵх лашьца згара арҵысуаз.


Жәлары дыртәуп дара ирылоу шьала, дала, рыгәҭыха зыгәҭыхан, рхәыцра зхәыцроу есымша.


Аритист-акәашаҩ, аԥсуа хаҵа Зураб Амаршьан, иԥҳәыси иареи имашьына хәыҷы иақәтәаны ишаауаз, автоматқәа кны амҩа иаԥгылан, амашьына рцәыргеит.


Ус ҳашҩеиуа, Кәаначхьыр ҳаннаҩслак, аруаа рацәаҩны изықәтәоу, еицрыхәхәа амҩа иқәу амашьына дуқәа ҳнарыхьӡоит.


Уа уаха сымам, усԥырҵ ԥшьаала, амала башаӡа уа ухы ургәаҟт.


Аха зыҷкәынра аамҭаз аамҭа иаԥыганы хара ицаз, убри алагьы зажәра зырхараз ауаҩы иқәраҿы даннеилакгьы иааиҵагыло аҿар ргәамч иԥышәа ациҵоит акәымзар, урҭ ԥхьаҟа рцара даԥырхагахарц залшом.


Ибзиоуп, афатә ҟасҵап, акәты сшьуеит, нас уаха уаа, ҳәа иалҳәеит.


Аҵыхәтәан даду аҵәца аақәихын нанду диныҳәеит, ҳаргьы ҭабуп ҳәа ҳаиҳәеит.


Аперсонажцәа синхрониалатәи рхәыцрақәеи ираҩсхьоу, ирхыргахьоу аамҭа иазкны ргәалашәарақәеи еидҳәалоуп, еихшьуп, иеилышьуп, иеихылҿиаауеит.


Иналаршә-ҩаларшәны, инацрас-ҩацрасны ари атема ду иалацәажәақәо газеҭтә, ма журналтә статиақәак ракәымзар, инҭырҳәацааны аӡәгьы иҭимҵаац.


Гәыԥҩык иааҩит ҳәа иаахтны иаҳҳәар, ҳахҩыкгьы, насгьы иҳацхраауаз уҳәа, шаҟа ҳрацәахаз, ҳус еиҳагьы еицәахон.


Ҳәара аҭахума, уи аполитика амилаҭ зҵаара аӡбара акәмызт иаанагоз, ирлашәны, ассимилиациа рзуны, рнапаҿы раагара акәын хықәкыс ирымаз.


Насгьы лхы-лгәы ахшәеит, зныкымкәа, ҩынтәымкәа арыцҳара дҭазыргылаз, лыԥшра-лсахьа наҟ-наҟгьы даҽа рыцҳарак сақәнаршәозаап ақәылҵеит.


Сара сурҿыхеижьҭеи ҳазлацәажәо ажәытәӡатә хҭысқәа реиҳараӡакгьы аҭоурых-шықәсынҵаҩцәа ақьаад ианҵаны иаанрыжьхьоу роуп, аха урҭгьы заҟантә еицаркхьоу, шаҟантә знап иафо ихырҩылаахьоу, заҟантәгьы дара еиҳа ишырзыманшәалоу арҽеирақәа аларгалахьоу Анцәа иоуп издыруа, ибжьарыжьызгьы иага ыҟоуп


Хыштәылан ҵыхәаԥҵәарада дәеиужьымзар иҳамоузеи, аха ари аиԥш иҳараку, Анцәа изааигәоу шҭа ԥшӡа саагылазар сшьапы ықәсмыргылацт, – иҳәеит.


Ажәа Быҭха аиҿыршәшәараз аҭаҳмада зҵаарақәак наисҭар сҭаххеит зназы, аха сҽаласымгалеит, ус сныҟәаӡаргьы, исыхәашаз акгьы шысмаҳауаз гәҩарас исыман.


Сани саҳәшьцәеи, дышхәыҷыз иԥсыз ҳашьа еиҵбы иҳаҭгәын хәыҷы агәы иқәиааз ақыцәмыцәқәа ықәҟәшәаауа, рыхцәы ԥыртланы еибарқьызқьызуан.


Мдыр, хыма-ԥсыма, дышзахәоз иҩныҟа иҿынеихеит, амҩа дахьықәыз уажәы-уажә абас еиԥш ала дыҳәҳәо


Иахьа урҭ уабарыхәо, адиферамбқәа изырҳәоит, имшира иадҳәалоу хҭыск ыҟазар раԥхьа узнеиуама, раԥхьа узцәажәома.


Урҭ Амра ахьцалак иацуп, араҟа Амра аԥхарра ацәмаҷхо ианалагалак, аԥхарра еихсыӷьрак амамкәа еиҳа иахьыбзиоу Африкаҟа аԥсҭазаара ахыҵхырҭақәа рахь иԥырны ицоит, ицоит Месоԥоҭамиаҟа, ажәытәӡатәи Ассириа ашҟа, иуҳәар алшоит урҭ аҭоурых аҵалашәырахь илбаауеит ҳәа.


Ахырҽхәара заҭахузеи урҭ ақәгыларақәа бжьааԥнытәымызт, аӡырҩцәа рыла ишьақәыргылан, уи, агыдра ахьынӡаҟаз.


Аҷкәынцәа жыцәқәа ирылшахуаз, ахысбжьи аҳәҳәабжьи иарҿыхан, игәыҭҟьаԥсыҭҟьаха ишгылаз, ауада иааҩнадыргьжьын, иркит, урҭгьы рыҿқәа шәаҳаны аҽқәа инарықәырҵеит.


Аколлеқтивизациа ианалагоз, шәиазҵааишь шаҟа хы аԥсасеи ашьамаҟеи, аҽы уахьади умаз ҳәа Арушьан.


Изеиҭаҳҳәеит Аԥсны аӡбахә, америкатәи адгьыл адунеи ианаҭаз, араҟа Вирџьиниаҟнеиԥш иҭәы-иԥха амч-алшара аманы аԥсуа дгьыл ишанаало, ишааӡо


Саншьа ааигәа дубахьоума, дышԥаҟоушь анылҳәа, уажәааигәа рыҩны сыҟан ҳәа дижьеит иан.


Ҳачуан хәыҷы амҳаԥ ҭаргьежьаауа абысҭа ахьызуаз, аҵәы сылихуан аԥшәма ԥҳәыс хәыҷы ҳәа.


Шаҟа шықәса ҵыз убоит уиаахыс, аха иахьагьы исгәа лашәоит убри аҭырқәа ихьӡ, ацәгьара узызуз, ма уара ухаҭа ламысдарала, ууаҩра ацәа ԥнаҽуа раԥхьаӡа иужьаз ауаҩы, иԥшра-исахьагьы ухашҭуам, ихьӡгьы угәы иҭыҵуам, насгьы саргьы сыҷкәынамзи, сгәынкылара уажә еиԥш, аҩ ирфаз акәахьча иаҩызаха, икылхха иҟамызт.


Ааи, уи Ельза лакәын, шықәсыбжак аԥхьа, алашьцара иҽалак, дҳәазаны, амҩа ааихҵәаны, ахаҳә иҽавакны данаахьаҳә игылан иԥшыз Ельза


Ус анакәха, ақьырсиан динхаҵарагьы Аԥсны зегьраԥхьаӡа ашьаҭа ахьаҳаз уаҟа ауп.


Еиқәаҳаԥхьаӡаз анхарҭақәа шҭацәыз еиԥш, ашәарҭара анааигәаха, рыҩнқәа нрыжьит аиҩхаа уахьынҭысуа мраҭашәара аганахьтәи ахәахьы еиланхо аибашьҩы Катата Џьынџьал, уи иашьа Ирадион, иара убас, урҭ рҩадахьы еиланхо Родик, Кәасҭа, Мамиа, Маврик, Едик, Хәмаскьа, Қарбеи, Ҷуҷ, Славик Кәыҵниаа, Бесалҭан Сангәлиа.


Уи дҳаҳәоит, ақырҭшәа аамышьҭахь, аурысшәеи, абырзен бызшәеи, аҭырқәшәеи, аԥсшәеи рыда уаҳа бызшәа ахьизымдыруа азыҳәан даҭаҳамҵарц.


Ибасҳәари, амзаҿа шгылаз, аеҵәқәа шкыдлаз схахьы, сымала ашара сшаԥылаз, хьаас бышсымоу мыцхәы?


Аколлектив еизганы драцәажәарц шаҳаӡбахьазгьы, иареи сареи ҳзеиҿамԥшуа аҟынӡа ҳаннеи, ашырҳәа дҩагылт


Аԥсцәаҵәҟьа рыбаҩқәа ҵысит, Счымазара ахәшәқәа касыжьт, Ихҵәаз асаӡ ҷкәын иуаз ашәа.


Аԥсилаа раҳ зегьы иахьырзеиԥшу аҭыԥ аҿы иаҳҭынра ыҟазароуп, ашәарҭа аныҟалалак, ибжьы аԥсилаа ахьынхо акәакьқәа зегьынџьара иахьӡаратәы, амсымқәа ҳҟынӡагь инаҩратәы.


Николаи Фиодор-иԥа Гончаренко дшыхәыҷӡаз аџьаус дазкылсит, аусура далагеит афлот аҟны.


Ҵабыргуп, ари аҩымҭа иаиуз иахьа уажәраанӡатәи ахәшьарақәа зегьы хьаҳәаԥаҳәада шьҭа иҳадаҳкылартә иҟам.


Акымзарак ахьдырым зегь дырми, уи акәу, имбеит дахьашьуаз, дахьдәықәнагалаз дзазымхәыцт ахаҵа, илыхьуаз лызгәамҭеит аԥҳәыс.


Ҳалагап аҩызцәа, иааирӡырҩит Хьудар, раԥхьа игылаз астол ашҟа дааиасын, апоетцәа ҿарацәа дрылаԥуша.


Абас узбарц акәын, Карлос, исҭахызгьы, иара иԥсҭазаарагьы убри акәын изызкыз.


Лара лоуп аҭаацәа рҟынтә раԥхьатәи сасны лаҳәшьа лыҩнра зшьапы нахызгаз.


Арҭ ауаа шьҭрала ишеиҟарамгьы, рыжәлар цыблаа рыҩнуҵҟа иааныркыло аҭыԥқәа ракәзаргьы, мрагылареи мраҭашәареи реиԥш ишеицәыхароугьы, еидызкыло, еидызҳәало Мсым Хәыҷы иакәӡам, дара рхаҭа уи иоуп ҳәа ишхәыцуагьы.


Исгәаԥхеит, аха ибжьы ҭганы данаԥхьа, ажәеинраала амузыка, аритми ка џьара-џьара ишыхәанчақәаз гәаҭаны, агәынамӡара изнарҵысызар акәхарын, данцоз, ашәҟәы ишаӷраз, еиҭа игахит.


Аԥхьаҩцәа ргьама, рԥсихологиа зҵо социологк изхаша аматериал ыҟоуп урҭ иаарышьҭыз арҭ асалам шәҟәқәа рҟны.


Убасала амшқәа ирзыннажьуаз амчымхарақәа ирылахәхәа ишааиуаз, ус иаарыдгылт Дадлач иҩызцәеи иареи ззыԥшыз амшгьы.


Ҷаҭала иажәа Мураҭ иӡбахә налеиҵацԥхьаӡа, аҽыҩҳәа Қсас игәы даҽа хәра ҿыцк ҩанылон


Аҩызцәа исзырура рыздыруам, аӡәы сымҩаныфа ирхиеит, егьи сахьнеиуа исҳәаша-изуша уҳәа дрызхәыцуан, аамҭа абжьааԥны ас ицозар!


Ауаҩы иара усгьы арыжәтә дараапкны дыҟоуп, уара зынӡа дзыраапкуа ажәақәа игәыдҵо уҿааухар, иҟаиҵараны иҟоузеи уи?


Рушьа крыфа-крыжә, ишәыра хәыҷы ихәда ихшьны аҩны дандәылҵ, адәныҟа, иара аҭыԥ аҟны ихырбза-кәрбзо игылан Вулкан.


Ацәылашара адәы иаақәлон еиԥш, дасу ар-ԥызацәа рнапы ишаныз еиԥш, рыҽқәа рыҵақәарқәашьеиуа, рырхәҭа дуқәа раԥхьа инагылан, рҿылархеит.


Асҭаршын амца ацраҵаӡаны ашәахтә ылхра напы алеикт, аха рацәак егьалымҵуашәа аниба, иара ихаҭа дрылалт, ипомошникцәеи исаулцәеи ицырԥсса, дахьнеилак анхацәеи аҩ иҵацало, аҳәсақәеи ахәыҷқәеи ргәы ҭҟьо.


Иахьа ихьчатәу милаҭ ҳасабла ҳаҟазаараҿ зда ԥсыхәа ҳамам аԥсуа бызшәа ахьчара мацара акәым.


Саҭбеи дызнылаз алармҩа иаснагь ишлармҩамызгьы, дхымҟьаӡакәа днеиуан, иаԥхьаҟагьы ихәыҷқәа, уи амҩа ианыларц азы.


Убасеиԥш иҟоу ауаҩ еиҳарак дыӷәӷәахоит, иқәԥараҿы ажәҩахыр ӷәӷәа қәа ианрықәиклак инапы.


Ари асас ирыдтәалоу иҟазшьа уҳәа, дара амаҳәцәа рхымҩаԥгашьақәа уҳәа днарыхәаԥшын, Џьарнас иныҳәаҿақәа ркышьа, истол амҩаԥгашьа, ԥаса-ԥасақәа ишыҟаиҵалоз еиԥш акәымкәа, даҽакала идәықәиҵеит, ус еиҳа иамҩаны иԥхьаӡеит


Аҭоурыхтә фырхаҵаратә ашәақәа рҿы аҳәсақәа ахацәа ирыдгыланы аԥсадгьыл азы еибашьуазар, аԥҳәыс ахақәиҭраз, ахьыԥшымраз, абџьар шьҭылхуазар, зыӡбахә ҳамоу аҩымҭазы уи аҩыза амотив иацәтәымны изыҟаларыз?


Илабжьеигеит лцәалтәымра лныԥшаанӡа уи лхы илыргарц, мамзаргьы ҟазак лыла маӡала лыҽлырбгарц.


Абраҟа иаа цәырҵуеит алитература, ажәа сахьарк ауалԥшьақәа иреиҳау ахыдараҿы аиааира аргара ахшыҩ, алашьцара аҵкыс ииааирц алашара, ажәакала, аламысдара аҵкыс аламыс цқьа, аламыс иаша аиааира агарц ақәԥара.


Суаажәлар убри аҽны саргьы ҷыдала сыхьӡ ҳараркит, ажәа бзиақәа схырҳәааит, ахаҵаус ныҟәыбгеит ҳәа, хаҵаҵас ԥсуа маҭәала сеиларҳәеит ауапа шкәакәа сышәҵаны, изҩычоз ахҭырԥа шкәакәеи араӡын ҟамеи ацны!


Амра шәахәа анхыԥсала, ибырфынха, ихьырӡха, имҩашьахуа рыԥсы шалаз, аԥсыӡқәа ажәлеит нас, хаха


Еснагь аҭагылазаашьа зҽақәзыршәоз Паташь иахьа дагханы дахьааиз гәнигозар ҟаларын, аха уи иаамҭақәа баша ирӡуамызт, дагзырхазгьы ҽа уск имазар акәхарын


Уааба сааба, Убжьба сыбжьба, уфба сыфба, Ухәба сыхәба, Уԥшьба сыԥшьба, Ухԥа сыхԥа, Уҩба сыҩба, Уак-сак!


Уи дышхынҳәыз гәазҭаз иԥҳа Саҭанаи захьӡу, дыҩны дааиԥыланы иҽы аӷәра аанкыланы, лаб иҿцәажәара дшаҿу азҵаара илҭоит


Баграт Шьынқәба иакәзар, егьырҭ аӡәырҩы дызларылукаашаз ируакны иҟалеит заанаҵтәи иара ипоезиаҿы аинтимтә лирика иҷыдоу аҭыԥ ахьааннакылаз.


Ари ахҭыс, ари аидыслара ажәлар ҵҩа змам ргәнқьыбжьы иахылҵыз, здацқәа хара игоу, ҵҩа змам амзызқәа ирхылҵыз акы акәзаап.


Алим Кешоков иахь ашьхақәа ҳарҿалан ҳнеиуеит, ҳнеиуеит, Ельбрус ҳа ҳҟынтә инаскьахуеит ҩаԥхьа.


Уи акәхеит, уаҳагьы аҭахӡамызт, бнала иааихыҵәҵәа, Мҩахәасҭала рҿынархауеит аԥсадгьыл ашьоуцәа.


Имҵадырсуа рыкәа иҭоуп иҭамӡо, иртәым зегь еидара хьанҭан иаҵоуп, ишԥеидыркуеи иара абарҭқәа амца, аха иаанкыл, рҭыԥ иқәҵа, ухаҵоуп.


Аԥсны аҟазара аусзуҩцәа еснагь иаҳҭахын, ҳагьақәгәыӷуан уи аредакциахь дхынҳәуеит ҳәа.


Схәышҭаарамцаҿ са сыблыроуп, сышьҭра нхартәеиԥш санбыллак, имҩахыҵыз уҭыԥгьы убароуп, сыԥсы нхароуп саныԥслак.


Апенсиахьгьы дцаанӡа бзиа ибон, аха инеиԥынкыланы ашәҟәыԥхьара азыҳәан аамҭа изҭодаз.


Аӷырџ-ӷырџҳәа злагамақәа ирыцҳауаз рҽы џьбарақәа ракәзаргьы иџьашьатәын, дара Арланаа рнаҩсан дызусҭзаалак рган дықәрыжьломызт.


Аха уи сҳәеит ҳәа, Алиас диуоуп, хәарҭас ихы ииҭаргьы ҟалап, – иҳәеит даахыччашәа Алхас.


Реиҳа анцәа дхазҵо ус инцәахәы иӡбахә далацәажәарым, Миха Лакрба шаҟа бзиабара дула, шаҟа дахӡыӡаауа, ахьышьаргәыҵа дакәыхшо дахцәажәоз аԥсуа жәлар рмал ду аламыс.


Аҩажәатәи ашәышықәса алагамҭазы ус еиԥш ареволиуционер дышәны дықәмгылацызт ҳара ҳҿы, акапиталисттә еизыҟазаашьақәа иӷәӷәаны имҿиацызт, иара убас рхыԥхьаӡара маҷын аусуцәа рклассгьы.


Шәарах Кәаӡба хаҭала сара дсымбацызт, аха иаҳхысыз аибашьра ҟалаанӡа акырынтә иӡбахә саҳахьан.


Арҭ иашьцәа аҵәымӷ цыра аагара ицаз ааиаанӡа Хачықь ибжьы заҳаз хьчак дааихагылеит.


Лирика аԥхьаҟа иахьиагам, ирацәаны аҿиара ахьамоуз зынӡакгьы иаанагаӡом, аԥсуаа абзиабаратә цәанырра поезиатә бызшәала аарԥшышьа иақәшәомызт ҳәа.


Абри аҵыхәтәа аԥҵәаразы сара сеибашьцәа изакә рԥарцәоу жәдыруеит, иахьарнахыс гәмԥсаа аибашьцәа рԥыза Аԥсырҭ иусҭоит.


Абри ауп аус, уххь ҳара иаҳгааит, дад, ҳара ҳшамкәа ҳазшаз, рыбжьы ааицдырӷызит еилагылаз.


Алиас, ҽаанбзиала унеиааит, агәабзиара умазааит, аҵара бзианы иуҵалар, нас уҟәышхоит, ухшыҩ дуӡӡахоит, папагьы мамагьы еиҳа иуеигәырӷьоит!


Сгәы зхым ҵеџькаҿ ӡык сызтом сҵәаҳә ац ԥҵәаргьы, сзынаҳәааҳәӡом, Ленин ажәабатәи итом шьҭа сыԥсҭазаараҿ ҿыц саҳәом.


Иааишьа злаҟоу, ҳара ҳганахь ауп ихы ахьхоу, ашьапышьҭыбжь есааира дара рганахь иахьааскьоз азы ицәымыӷханы ауп ишиҳәаз Арзаҟан.


Шәара ара шәааԥшы, сара нырцә сцаны снарылаԥшуеит, аҵыхәтәаны днарықәцәажәаны дҩагылеит.


Убарҭқәа рнаҩс ароман аҿы ибзианы уаҩы ибарҭоуп ԥашәк еицахылҵыз аԥсуа жәлари аедыгь жәла-хылҵшьҭрақәеи реизааигәара, наҟ-ааҟ реиҭанеиааира, реидгылара


Кьагәа жәлар рҳәамҭақәа рҿы ишаарԥшу еиԥш ақәылацәа ирҿагыланы иқәԥоз аӡә иоуп, аха иара убри аамҭазы, нхаҩыжәлар дыргәашьамхны, урҭ зыргәаҟуа амалуаа дырҿагылоны даарԥшуп.


Аха уара хаҵа ӷәӷәак уакәушәа, узыхшаз аԥҳәысгьы гәнаҳарак ҟа лымҵацшәа


Асида илбон иахьеи-уахеи уи акы дмырҭынчуа дшамаз, дшаргәаҭеиуаз, аха аԥсраказы ла лахь ираргамомызт иарбаныз.


Авариақәа рацәахеит, – лҳәеит аусҭҵааҩ, урҭ рхыԥхьаӡара иара иалиху изымдыруа дааџыххартә.


Ахандеиразы иуҭозеи, ирҳауа амал ахы изаҭом акәымзар, – иҳәеит Манча, ибжьы хьырвырӡа, ианцәхыԥ аҟәнақәа зқәыз имаҟа иавҵаҵа дахьгылаз.


Афольклортә ҟазшьа инагӡаҵәҟьаны изманы иҩу аҿы иаарԥшуп, Амаҳә ихаҿсахьа, жәлар ргәаанагараҿы дызалҟаз иагмыжькәа, ибзиоуп ҳәа ирԥхьаӡо еиԥш, иԥасмзгьы.


Егьа аԥхьара сацәыхҟьаны сыҟазарагьы икьыԥхьын ақырҭуа шрифт ала аԥсуа ҩыра аныҟыз, ари Сталин ишәҟу ҳәа изышьҭаз акыр исыхәеит, ихадоу атерминқәа убри аамҭаз иучҳаратә аҟара агулан ари ашәҟәы.


Дақырҭуаз, дагыруаз, аҭахызаргьы ауаа ҭашақьақәа ҳәа ҳзышьҭаз ашәанцәа рхаҭарнак иакәзааит, хыхь ишазгәасҭахьоу аиԥш, Акибеи Фуат-иԥа аусура даналагаз раԥхьатәи амш инаркны уи изы ажәа бзиак машәыршәагьы аӡәы иҿыҵҟьаны исмаҳаит.


Ҭхыр иаҳаз игәы иахәеит, аҟәардә дҩықәтәеит, Мдыргьы аҟыԥҳәа уи исахьаҭыхра иҽазикит.


Назбеи долларла пачка ӷәӷәак икостиум аҩныҵҟа џьыба иааҭиган, Гана инапы инаиркит, аусқәа умоуп, машьына бзиак аахәа!


Зынӡа даҽакуп ламысла знапы иану аус иазныҟәо ауаҩы изыҳәа ирҳәо.


Иабыкәу дахьыҟамыз зымтәа, акгьы иаҿымыз уахь, зегь ирҿыз насгьы, исыздыруам уаҳа дзаазымҭәуа


Уажәы еибашьрада аџьанаҭ шәыԥшааит, уи Ҭырқәтәыла акәзаап, уахь шәаала, амшын ҳхылап ҳәа шәааин шәааҳадгылт.


Уара ухаҵа бзиазаап, ԥҳәыск улиааит, сара иулоу гәамҭакәа саҳәшьа дсызуҭом ҳәа.


Убри анаҩс Кәыдырҭа аӷа иҭцараҿы Урыстәыла ароль аармаҷшәа, уимоу иаатәамбашәагьы ус лҳәеит


Абар иахьа слеи-ҩеиуа абаҳчара сыҵоуп, зегьы сылаԥш рыдхалоит, исзымбо сгәазхара.


Шәазхәыц шәара, аԥсуаа здыруаз маҷын, ақырҭқәа уаа бзиақәоуп, иаамысҭашәақәоуп, ацивилизациа злысхьоу жәларуп ҳәа изыԥхьаӡоз рацәаҩын.


Аҵә иҭнахша сарма бла мышьҭацәгьа иацижьҭеи иш ԥаԥырԥыруаз, – лҳәеит Нуца, ауадахь дыццакны лҿы налхан.


Уажәы-уажәы иааҩнаԥшуан, иҳахәаԥшуан, аԥсра анапхыц ҳрымпыҵыҵыр ҳәа ишәоз ажандарм ибла хьшәашәақәа.


Сшәоит аӡыхьқәа зны иҭабарҳәа, ашәҭ пытҟәырқәа рҿы адмыртыр, Аҟармаҵыс абжьы смаҳарҳәа, хысыҩ ҟьалак сҳәыҳә ишьыр.


Снаӡарц ҩбаҟа квартал сыгны, сыԥшызар, алашьцара иаалызбааит саԥхьа аулица аган ицәыҵагылаз амашьына.


Инагӡангьы даргәырӷьон ҳҳәар мцуп, игәы хәыҷы бжьажьон, ацара иҭахын, егьиҭахымызт.


Иҟасҵаз аҽыԥхьакра змааноу ԥыҭҩык ишырзеилымкаацгьы здыруеит, аха шьҭа ма уара еилукаауеит ҳәа сгәахәуеит абасеиԥш зхыҟасҵаз, – иҳәан аҭауад, иажәа ааникылт.


Сара схала схы сраргамеит, уажәшьҭа Абас иоума сара ҭаха сызҭо, сзырманшәало?!


Иара усгьы шьамха нынӡа ишьҭан, уажәшьҭа иацнаҵарц ианалага, уаҭәашәпа ра асы еимгәҳәаны, арахәгьы акыр рызҭо дызусҭада.


Ҩыџьа ҭахазар, аусеилыргара иалаго џьышәшьома, ауаҩы дҭаркуеит, аусҭҵааҩ Фатима илҳәахьаз аригьы ишьақәлырӷәӷәон.


Ус, ахаларҭахь даҿалеит Џьерри, араҟа аӡы ицәҭахәашахьаз ибласаркьа ацкы изамҭаӡацкәа, дхара-хаԥшуа.


Аҩнқәа рхаҭыԥан згәы амца ықәырццеины ихыртыз анышәынҭра жәытә еиԥш еилабганы, игылоуп аплитақәа, ирцрыҵыз аццышәи ахәеи, софинараа шәаџьҳәара рзызурц инеиз аԥшазаҵә иԥсаҟьаны иагахьеит.


Уахык зны, ҳаԥсаса ахьтәаз ақәыџьма рылалан, уасак аарылԥааны ишнеиуаз, ашәақь нагәыдысҵан, уаҳа иахархарҭахаз ҳәа егьсымбеит, саргьы арахә ишәаны инаԥхьаҵ-ааԥхьаҵыз ааидцаланы аҭыԥ аҿы сааит.


Урҭ зегь, уԥшыр, уаҵәызны иаргамоуп, улымҳақәа нкыдҵа адунеи ду иарҳауп.


Иашьцәа ракәым, аҭаратәи аибашьцәа зегьы иеигәырӷьаны ирыдыркылеит зыхьӡ-зыԥша гахьаз аибашьҩы ҟаимаҭ дахьырзацлаз.


Нас ибылгьо аҽеиҵых аԥслымӡ илан, лнапы намҵак даҳәон гәыла, ԥсыла


Гәырҩа еидарак азқәынҵа, игәыҭшьаагаха, ахәылбыҽха ацәа хаа еиԥш, уаамҵарсны уҭахәхәа уаманы ицо иааҩуан аԥхьарца абжьы.


Илсывҟьеит хыхьынтә хаҳәык лаҿыҩрын, Сҩаԥшызар, абӷаб са сахь илхыҩрын, Са сшыҟоу илеиуеит, сахьгылоу абом.


Шықәса ҩынҩажәижәаба раҟара зхыҵуаз, лцәажәашьала аҵарагьы змаз, ԥсабаралагьы игызмалыз аԥҳәыс быргк ус ҿаалҭит


Акыр шықәса раахыс, ихы-иԥсы дамеигӡо, уахгьы-ҽынгьы, гәыкала, ашәҟәыҩҩцәа еилымхкәа, асҟак шықәса зымаҵ иуаз, ихы аҟара зыгәра игоз, абсолиутно еиҳараҩӡак, чарҳәаҩык иеиԥш, ианизныҟәа, ражәақәа рыԥшышьа еицәаха ианизеилала, Анцәа иџьшьоуп, зынӡа дымԥсыкәа дахьеиқәхаз.


Акьыԥхь аҿы иқәдыргыло ҳапроблемақәа ус ҳрызнеиуа ҳалагар, нас изыӡбода урҭ?


Раԥхьаӡатәи ашәҟәы, раԥхьаӡатәи агазеҭ, урҭ зымпыҵыҵыз Дырмит Гәлиеи ҳнаҭеит ари ашәышықәса.


Лаџ иԥҳәыс Гәагәа дааӷьаҵәы-ӷьаҵәгәышьеит, аха зынӡакгьы лыгәхьаа мкыкәа, Лаџ иԥа хәыҷы аабаҟа шықәса зхыҵуаз дынраԥцаны, ажәқәа ахьгәарҵыз инарышьклаԥшшәа руит, аха иабаҟахыз урҭ, абна тоура иасны ицахьан.


Сҳәынҭқар ухаҵкы, ажәҩан ахь инапқәа ҩышьҭихын, илахь-иџьымшь ӡатәуа, инациҵеит, зхьышьаргәыҵа ҳакәыхшоу анцәаҵәҟьагьы лабахшьыла ауаа зегьы еиҟаразааит имҳәаӡеит, аӡәы дтәуп, егьи дынхаҩуп, ахԥатәи


Абла микрохирургиа сҭахуп, аҩны ихәшәқәа нықәиҵан, еидара дук ааиқәихызшәа, днатәеит, ителефон илымҳа иадкыла.


Жәаха мза иалагӡаны, Аԥсны иҟалаз арыцҳарақәа, агәаҟрақәа, ртәы Лев Толстои иаҟара иузыҩуазаргьы, ҩынҩықәра нуҵыргьы уахьӡом.


Аеропорт иамариашаны абаӷәаза ҳанынҭалоз иҵԥрааз аҳаирпланқәа хыгәҵәы иҳасрыма аауҳәартә инаҳхыԥраауан.


Аԥҳәыс илҳәаз мцызаарым убауоу, дназхәыцит Лихардов, аҩар еизнаҳәҳәазшәа, Парфинчук ихы аҟьашра иаҿыкәыршаз ахәыц қымфафылқәа данынарыхәаԥш.


Аха ашаеҵә ихаку лашоит, аҵхи амши рҳәаа еиҩнашоит, уи Таиф изыҳәангьы илашоит


Ҳабыџь дара рахь дынхьаҳәын, арахь шәаалҵны шәаагыл ҳәа аанарго, иаԥхьаҟа инацәа наирххеит.


Шаҟантә ирасҳәахьоузеи, арыжәтә ижәыр ҟалаӡом, ирыԥҳа ахы ақәшәахьеит, ахәра амоуп, арыжәтә ақәҭәар ҟалаӡом ҳәа.


Еиҭаҳәарак ззыҟамлаз, рыцҳарыла иҭахаз ҳашьцәа аублаақәа аубыхқәа рлахьынҵацәгьа ала, сахьаркыратә мчхара згым ажәа-уасиаҭны, ашәҟәыҩҩы ауаатәыҩса ирылеиҳәоит абиԥарақәа ирхадмыршҭыша хшыҩҵак дуӡӡак


Атәарахьы ҳхы андырха, арҭ сасцәоуп рҳәан, сҩызцәақәаки сареи ҳнаганы ҳрыддыртәалеит, – иҳәан, иажәа иацымҵакәа дааҭгылеит.


Ҭацаагаҩыс иаауа сара схала соуп, уаҳа уаҩ даазгом, ҳәа нараҳәаны, аҿҳәара аиҭеит.


Абызҳәацәа уаанӡа акы аҳәара шырзымгәаӷьуаз, Бегәа ҳқыҭахь дзааз Маҵиса лзоуп ҳәагьы нарҳәа-аарҳәақәон.


Аҳаблауаа ракәзар, ауаа рыртәара-рыргылара иаҿуп, хьмыӡӷык аамгандаз ҳәа, уи акәу џьушьап араҟа хадара змоу.


Идубала сзеилкаауам, абни уармарахь итәоу ахаҵа бзиа, Кадыр иныҳәаҿа зыбжьаужьыз, уи дицәнымхаӡошәа ибжьы Никәа инаиқәирӷәӷәеит.


Арыӷьарахьгьы, арымарахьгьы уахьыԥшлак аҩнқәа, аҩнқәа, аҩнқәа нышәаԥшьыла ишьыху, қдеихасала еиқәу, зықә ҟьаԥсу, зықә маҷк иаагәылгашәа иҟоу


Ус дҟамлар ауазма хыхьынтәи иқәыӷәӷәоз, хьӡы згарц зҭахыз, аха хьӡы змауаз акы.


Диԥҟон лара ԥхыӡла, ҽаӡә ишҟа дымԥшларц, данҿыха дазхәыцгәышьон ԥҳәыс дшааимгац.


Уахьынӡацо збап, уара ухаҭа уаҵаҳкып ауардын, уаха ара адауцәа аауеит саб ицны!


Уара уцқьоуп, уразуп, аиаша акәымзар даҽа мҩак уқәлар уҭахым, аха уаҩсҭаахә дузыцәгьаханы, дкылатәаны данухыччо ыҟоуп.


Уара, Алхас, ара сара суаҭах авараҿы иҟоу ауаҭах хәыҷы аҿы уҟаз.


Абахҭа дҭыҵып, дынхап-дынҵып Баӡ, аха ибзиоума, дад, ауаҩы дышьны адәы ақәлара.


Асҭана рыцҳа, дарԥыс бзиан, иԥсхәрагьы хар амамкәа ируит, аишьцәа ааирҽхәеит Ҟазылбақь.


Ари ҟалеит алакә аҟнеиԥш, али ԥси рыбжьара, иааизгьы ихьыз еиликаанӡа, ишьҭалазгьы дзықәшәаз азхәыцха иоуаанӡа.


Рацәакгьы ҵуамызт уи, лара леиԥш, лҽырҩашьашәа, лара дызларыцҳаз лзымхозшәа, зынӡа лыҽрыцҳатәшәа ақалақь даналаз.


Араҟа ус аҽырԥшӡараз, ҽырбашақә акәым, уи иацуп агәбылрагьы, аианшьеи аиаҳәшьаԥеи реизыҟазаашьаҿы апатуеиқәҵареи аихаҵгылареи ирыбжьоу раԥхьа инаргыланы.


Иашәаҳәара анаанҵәоз иақәыршәаны, сара иаацәырызгеит ахапа, иара иҟынӡа инаҩыртә еиԥш сыбжьы ҩҭганы.


Уанҭало аԥсы ӡаны, ахаҳәқәа ааԥшуа илеиуазар, агәҭа унеиаанӡа ихыҵны иужәлар ауеит.


Ари зҵаароуп ҭак змам, избанзар ауаҩ адунеи даақәнагалаз аахыс ибзиара аҵкыс ихәымга еиҳауп, дызҿу еибашьроуп, хшьаароуп, рхәашароуп.


Иахазынгьы, сшоура анааиқәтәа, иаасгәалашәеит, ани ашәиккеи сареи, зынӡа цәгьала ҳанеидтәалаз ҳшеин уршәақәоз.


Сызлааз амҩа сшаныԥшылоз уаҳа сылам, сызлыҵыз амцахь сеиҭагазар цәгьа исҭахуп.


Иара агәра изгомызт ирӡра Кьарантыхә имшала шакәыз, аха ара данааи еиликааит, ииашаҵәҟьаны ирӡра зхарои Кьарантыхә шиакәыз.


Абарҭ рыбӷала акәымзи, ииашахаҭаны, Аҳмыҭбеи иусқәа ари Кәыдырҭа илҭанакыз ажәлар рҿы изламҩаԥигаӡозгьы ихаҭа уахь дҭарыжьломызт аха


Икыдбо иалагаз игәы уи аамҭа хәшаха игәы ишкыдаз икыдхалаӡоз џьишьон, аха уи аҩыза анасыԥ иара изгьы ишамызт, даҽаӡәы изгьы.


Еиҩыргоз шьоукы зыхьӡ аахтны адунеи иаҳаз, егьырҭ маӡала, гәаҭала, шьаҭала!


Ус ишыҟаз зны, уара иахьа уажәраанӡа сыдҵақәа зегь нагӡо уаауеит, абыржә акы унапы иансҵоит, убри анынаугӡа ауп уанхаҵа ӷәӷәоҵәҟьа, убасҟан ауп бзиа санубаҵәҟьо, ҳәа иалҳәеит.


Уи нагӡаӡаны издыруа зегь раԥхьаӡа сара сыргыланы ахәыҷқәа ҵиҵу аныҟарҵо еиԥш, ахәмарра ҳаҿуп.


Аха, мшәан, ара иқәҵны ицаз ақырҭцәа, агырцәа, ашәанцәа иара убасҵәҟьа ргәы мԥшааӡои?


Зынгьы избахуеит, сгәы ҟаҵо, ашәаԥыџьаԥ акы рҳәоушәа, амшын ахь ҳӡиасқәа ицо, ҳашьха дуқәа рыцраҳәоушәа.


Сара исиҭар, срыԥхьарц азыҳәан исҵар акәхон ихаҭа иаԥшьигаз, иҿыцны ииӡбаз анбан.


Рафидахеит, уи бҿы изҳәаз хьыла иҭәааит, убри еиԥш аҷкәын бзиа дабаҟоу, акәымзар иахьа-уаҵәы ҳәа ҳаԥшӡомызт, абри абраҟа бара ибҳәаз ҳаргьы ҳрызхәыцуеит.


Даара дгәамҵны дыҟан арҭ алахшақәа ҳара ԥсҭазаара ҳарҭом иҳәеит аҩны данааҩнашыла.


Аҵара ду сымоуп иҳәон, аха имаҵура иақәнагоз ахшыҩи адырреи имамызт.


Хыхь исҳәахьеит амаҳә иабхәараа даарышьҭаанӡа аетапқәа изхысуеи аамҭа ибжьалои ртәы.


Убасҟак ажьы лкит, убасҟак дыҭҭәааит, лыгәчамақәа ылызза, лызқәа ду ҟьаҟьаӡа.


2021 шықәса хәажәкыра 22 инаркны Қырҭтәыла акультуреи, аспорти, аҿар русқәеи рзы аминистр иҭыԥ аанылкылоит.


Убри иеиҭаҳәамҭа ауп абыржәы иузеиҭасҳәарц исҭахугьы, – иҳәеит Ардимон, ихы ҩышьҭхны Аҭласҟан дӡырҩуа дахьтәаз днеиҿаԥшын.


Иара иоуп издыруа апапцәеи аамысҭцәеи анцәаиҳәарҭаҿы, ацқьа ҭыԥ ҳәа иԥхьаӡоу аҿы инеины ицқьам аусқәа шеиҿыркаауаз, рҿагыларагьы згәаӷьыз.


Дадраа, анцәа игәамԥхо шәалацәажәоит, абырг иикыз, аҽы иаԥсаз иасԥыга арымӡ инықәиҵан, нырцә анаара ҭзырҭәааз анышә дназыԥшын, ҿааиҭит аныхаԥааҩ.


Ауха шаанӡа, смахҽ ахьтәаз саваиан, сыцәазшәа ҟаҵаны, уажәы-уашьҭан иҟаларызеи ҳәа сыԥшын


Урҭ зегьы реизыҟазаашьақәа ссиршәа ибзианы изеиҿкаақәоу, излеибаркқәоу ыҟоуп, арымӡаа ибеиоу, иҵоуроу аҷыдарақәа рымоуп.


Уи иаанаго уи ауп, – лҳәеит лара, аамҭа шнеиуа аҭаҳмадацәа рус агьаламкәа, жәохә, жәаф сықәса зхыҵо ахәыҷқәа, аус рыӡбо иҟалоит ҳәа.


Паташь, асценахь дхаланы ажәа ирҭазшәа, иажәақәа ҳаракны схықәкы дирдырит иҩызцәа.


Ҳаҩны ашьҭахьҟа, ахәы унхалар, ицырцыруа амшын ухыԥшыло, даҽа маҷк уаанаскьар, аԥсара еихашьшьы уныҵало, аӡыхь хьшәашәа унацәа хнаҵәо, аҳауа цқьаӡа, иҿыхааӡа


Ихыхәхәо жьыла иҭәны еиҵахәаны игылоу, еилашыз ачан еиԥш, агәараҳәа ишуа иааилаҭәеит ақалақь ԥсҭазаара, иахак еиҵаԥхьаны иҟаз.


Уи адаугьы димбацт, ӡызлангьы, аҵангьы убас, урҭ лакәуп, мцуп, – иҳәеит Алиас.


Сыԥшаласны сҟалонда адунеи, амҩан сышнеиуа сымҩасны, шәгәыдсымкылоз агәили бареи, иреиӷьу ашәҭқәа снараҩсны!


Хаҵа дцеижьҭеи акыр шҵуазгьы, лцәа уаҩы даламшәаӡацт, игәнылгон, илымчзеи умҳәозар.


Абри снышьҭалыцԥхьаӡа, саазқәылаз аԥхыӡ бааԥсқәа збоит, аԥсцәаҳа дсышьҭаланы, уаала, уаала ҳәа сыхҭеикуеит, баашәт


Амала, ус шакәугьы, аԥсҭазаара шәарҭам ҳәа узҳәаӡом, убасҟак иаԥырхагоу рацәоуп сҵыс хәыҷы иахьатәи адуниаҿ иахьыԥыруа.


Исамарҟәылуа шьоук ана-ара рыччабжь гауан, Шьоукгьы, кара-ԥсараха, рыцәа аԥсымҭа иҭан.


Аибашьра еилгар, ама ҵурҭа иагьараан аргылара ҳахьӡап иҳәан, имуит, иара инапалаҵәҟьа деихсит.


Усҟан Ҭердеҭ амыдаӷьцәа ихарԥаны, дмаҭаԥшьны аҳҭынра дыҩназаарын, уажәымзар-уажәы сышҳам анбасҟьари ҳәа дыԥшызаарын.


Иаамҭа цеит, уаҳа илам, уаҳа илам ҟаҵа змамшәа згәы изнаҭо Апатриарх.


Ҵоуп, иахьынхоз ҟәаԥаҿаԥаран, аха рыҩнқәа ахьықәгылази рааигәа-сигәеи дгьыл ԥшӡаран, егьызҩыдан.


Акыр иԥсыдоушәа збоит аԥхьаҩцәеи дареи еимаздо ахац, уи ԥымҵәарц азы уажәнатә ргәырҽанҵатәушәа збоит.


Аҽны иҿахҵәеит бара бымҩа, Аҽнынӡагьы гәыӷрақәак быман, Имырӡ брыхӡыӡо баауан.


Иара убас маҷк угәы еихьыршьуеит ишиашоу абжьагаратә формала иҩқәоу акык-ҩбак.


Урҭ Аԥсуара иарҿиаз роуп, аҭаацәа зырлахҿыхуа ныҳәоуп, ус анакәха, уи культуроуп, ҭоурыхуп.


Аамҭа маҷк ибзианы ианыҟазгьы ицәыҵаханы, уарла-шәарла акәымзар ашәшьыра иҵаханы иҟаз, лашара шәахәацк зқәымԥхақәац рацәоуп.


Хәыҷгьы-дугьы еилыркаартә иҟаҵатәуп Аԥсны ада даҽа дгьылк ҳара ишҳамамыз, иагьшҳамам.


Асқьала зтәыз аԥшәма иҟны днеины, сара сҭыԥан даҽаӡәы дшәыдышәкыл ҳәа ақьаад бӷьыц ҩны ииҭеит.


Аха иҟан кәакьк хазы, анцәа инижьыз ихазы, жәҩан ахьтә дылбааԥшны, аԥсуа ииҭаз


Егьырҭгьы иааибарҟыжҟыжын, аҳаргь ахәеиԥш рыхәдақәа аадыр хәан, Ҟазырхан лахь иԥшуан, ббаарашәит, ҳааӡаны цәымӷыс ҳзыҟабҵазеи, хьӡыда-ԥшада бхы ҳакәыхшаны, ҳхы ҳамыхәо, ҳшьапқәа ҿаҳәаны, ҳахқәа кахәхәа, алаба ҳахшьны аҭырқәа ҳиҭаны, ҳаздәықәыбҵазеи шьтәыс!


Нас алап ҟьақәа уаҩҵас ргәы анҭалалак, бара бзиа ишыббоз еиԥш ижәны, акакан ԥҽны игәылхны, акәабашьиагьы аџьыка ҵәаҵәа ахьшьны ибызназгалоит.


Ҳы, дагьыхнымҳәрыз Едараҭ, сара сразҟы акралазар, иагьиԥызымгаларыз уи ҩыџьа аԥацәа, иара иԥацәа!


Усеиԥш кыр былшарашәа ббозар, Дадлач биацәажәа, сгәанала, уи иоуп хадара рызҭо, – лҳәеит Џьарымхан, лмахәар ҟәашқәа аахәыҵганы лнапқәа лхы инаҵалҵан.


Иҽеимхеит иахьа шәа шәышҟа сымҩахыҵшьа, уи азын зылԥха ҳаура саҭеимҵарц сиашьапкуеит, – иҳәеит уи еилагылаз зегьы аӡәаӡәала рлакҭақәа дырҭаԥшуа.


Абри аизараҿы ажәлар ргәыӷрақәа зынӡа иаармыпҵыабеит, дырҩегьых агәра ргеит аурыс ҳәынҭқар ичынуаа рҟнытә цәгьарамзар, бзиарак иақәшәараны ишыҟамыз.


Ирымихуамызт, ргәы нимырхарц азыҳәан ирымихӡаргьы, дара анца наҟ иршәны икаижьуан, убри ашәҟәы иадҳәалаз гәалашәарак мцабзха инаизцәырымҵызҭгьы, кыҷырала иҭәыз иӡамҩақәа абыржәгьы иаахәацыхәаԥшьхан аԥхашьара нарҿықәымлазҭгьы, насгьы дшаԥхьо араҟа избодаз.


Хыхь ажәҩан аҟны дшыҟоу еиԥш ҳазшаз, дыҟоуп бара бзиа бызбогьы, исҭоубоуп, дыҟоуп!


Аиашьа ишьа аиашьа иуеит, иара убас аиаҳәшьаԥагьы аианшьагьы ршьа еибаур азин рымоуп ҳәа иԥхьаӡоуп.


Мап, дагьашьҭамызт лашарак, Амшын-дамра дхыԥшыломызт зынӡа, Ан илцәыӡыз хҩык лыхшара, Амшын-дамра инҭахәаша ианца.


Абас иалагоит игәыҭшьаагоу, игәышьҭыхгоу, аибашьра ианалага аҽны инаркны, иааира дуӡӡала еилгаанӡа, Џьума Аҳәба ииҩуаз асахьаркыратә-публицистикатә мшынҵақәа.


Иара убас Шьааб ақыҭа аиҳабыра дырҿагылеит Ездора иааԥҭра иахьықәгылаз ахәаҿы аҭаҭын ыҵхны ача лаҳҵоит ҳәа ианалагозгьы.


Усҟан ус иҟан, агәылацәа еизаны аҵх еицынаскьаргон, ажәытә-аҿатә иҟаз ажәабжьқәа еиҭарҳәон.


Сан, џьамыӷәацәгьас иҟоу зегь зхызгахьоу, иахьагьы изхызго, амҩа ишаԥшыз зымҩа еималаз, сан!


Анаҟа, Ҳаразхеит, аныхабаа ахьшәырбгаз, уахәаԥшу, уарах, цқьа уахәаԥшу уи аныхачаԥа, лӡарақәа ҭарс икны ҿаалҭит Ҭакәына.


Ажәҩан зеиԥшроу амшын ишаныԥшуа еиԥш, ауаҩы ицәажәашьа ихәыцшьа ианымԥшыр ауам аамҭа, изеиԥшраз ауаажәларратә ҭагылазаашьа, иарбаныз ауаа зыгәра ргоз, иарбаныз мап зцәыркуаз, цәгьарас ирыԥхьаӡоз, бзиас иршьоз.


Аҟармаҵыс ааҷырҷырит, амҵәыжәҩақәа аацырцырит, ац нықәнашьын уа махәҭак, иаацәырнагеит ус аҭак


Аԥсны еимҵәатәуп, шәеиха анырҳәа, зхы пату ақәызҵоз иакәымкәа, ишакәхалак мааҭк абамҵасырсри ҳәа иҟаз роуп арахь еихаз.


Ахәаџьа ишәҟәы ҿыцс ианаҳәоз сыздыруам, аха сара исымоуп есқьынагьы инарҳәы-аарҳәуа сзыԥхьо, саԥхьацыԥхьаӡагьы аҿыц сазҳәо апоезиатә шәыҟәқәа.


Абарҭ ажәақәа рышьҭахьгьы, ҩымш хымш раҟара, схаҭагьы имԥан сықәымлар акәын


Иахьа ашьыжьгьы ус схы ҩышьҭыхны сылаԥш нырхызгазар сқьышә ачча нықәххуеит.


Аха аҳаирплан зырԥыруаз аллаҳ илԥха иауааит, ииулак, ииҳәалак амшын аҟны дгьылбжьахак иԥшаан, ҳлаган агә-гәызҳәа ҳиртәеит.


Аԥсшәақәа анааибырҳәа ашьҭахь, аригьы дгәдоуҭатәуп, апартиатә школ аҟны аҵара иҵоит, – иҳәан, Михаил Кәынта-иԥа иҳадгылази сареи ҳаибаирдырит.


Абри ахьынтәаагоу ажәеинраала Смал аҟны иубаӡом ирхханы мчыло иҳәоу цәаҳәакгьы.


Аха срыцны иԥсызгьы инхазгьы, мҩакы сықәуп Уаҵәахьы, избоит аранӡа сеиқәзырхазгьы, уи баҩ алам, игәаӷьы


Арҵаҩԥҳәыс Маргарита Масиукова, лыбла ҭыкәкәаа, арадио дкылага дадтәаланы илҩыз атетрад, абнаҿы амитинг ду мҩаԥ нагеит.


Сааҭбжак ашьҭахь уи иус далган, зегьы ҳшеибакыз амашьына ҳанҭалан, ҳашьҭахьҟа ҳгьежьит.


Амра, лгәы иақәшәаз ахы, лшьа зегьы аалылнаркәкәазшәа, дшабаны, лқьышәқәа ԥсҭазара ԥшра рхаӡамкәа, ихиаҵәа-хиаҵәааӡа, дынхьашьшьны, лиарҭа днылаҳаит


Шьыжь дгылар, хәлаанӡа ииуа уздыршам, агәам еизигон ҳәа сарҳәеит иахьак.


Аҭӡамц иадҭыхланы иҟаҵаз Христос исахьақәа, ацәаакыра иахҟьаны ианкыдыԥԥа, арамақәа ирҭасаны ана-ара инкыдырҵа-аакыдырҵақәеит.


Мҩасшақә иазгәаҳҭар ҳалшоит, абраҟа аԥхьаҩ ирччаразы еиқәыԥхьаӡақәоу рахьтә иҟоуп ҳаамҭазы исатираны иузудымкылақәогьы.


Аха Адамыр изеилымкаауа дыҟамызт урҭ ажәақәа аӡын агәҭа иаакылԥхаз амра ишаҩызаз.


Ҳарҭ, ареспублика аинтеллигенциа ҳаԥсҭазаараҿ иҿыцу хҭысхеит ажурнал ду, ажурнал жәпа Аҟәа аҭыҵра.


Уи азҵаара рзымыӡбакәа аимырххара ишаҿыз ауп, ҳарҭ абиуро ачленцәа уахь ҳшыҩнаргалаз.


Дмаамынха дықәхацәеит аф асааит, иԥсы изаҭо иааигәа дҟаларыма, ҽа ԥыҭракгьы дцашоу, дшааиуа, гәаӷла, аха иурҟаҵозеи шьҭа мчымхак


Унапаҵаҟа иҟоу ауаа уманы арахь узыӡхыҵгәышьар, қьафла аԥсҭазаара шузыԥшу удыруазааит.


АХӘҬАҶ 71. Аӡбаҩцәа алырхуеит хәы-шықәса ҿҳәарас ирыҭаны. Аӡбаҩцәа лакьысра рықәым, ихьыԥшым, Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи роуп знапаҵаҟа иҟоу.


Аҳ Хеопс иԥсы шҭаз ипирамида аныҟаиҵа инаркны аҵкыс еиҳау дыргылартә еиԥш алшара рмоуит мсыраа.


Арҭ мҿыс ирблызар акәхап, сҳәахуеит, аҿаԥхьахь ҩын дук ашьапы ркын, аргылара иаҿыхуп.


Ианакәызаалак, ушлиапа ухазза, уџьыба унапы ҭакны уеиҳабы уимацәажәалан иаԥхьа уангылоу, амҿы ԥсыда иалашьшьы ицо апарпанта еиԥш уеихаҵәила, угәы алаҟа, иалаҟам ублақәа ырччала, алаф иҳәарц даҿызар ииҳәаз акәым аус злоу, изҳәаз иоуп укьатеиах ԥҵәаны, гәыҭкаала учча


Ауха скарауараха, сааԥсаны, схы-сгәы ақәкны аҩны сааит, аԥхӡы икасҭәаз сгәыҩбарақәа сгәылцәцәааны иагазшәа схы збо.


Ҳаи, ахьышьаргәыҵа Саҭанеи Гәашьа, ҿааиҭит ажьи, иираны иҟоу Нарҭаа рашьа, нарҭаа аӡәгьы диеиԥшхом.


Аха лара лцәажәара уа иҿахылҵәаҵәҟьаргьы иҭа хымызт, уи лара даҽакала дазхәыцыр ҟалон азы ԥыҭк илыц наскьагатәын.


Иара убысҟанҵәҟьа сыҵлақәа сгәы рыцәцеит, Сыхьарагьы абрис акәын ҳәа сҳәартәы исымбаӡеит.


Аҭыӡшәа ду змаз аус аҽалагалара иҭахымкәа дшыҟаз, ус аҿарԥа аниоу, иԥҳәыс илҳәаз Рашьыҭ инаидирҽхәалеит Гәаҭанас.


Ақыҭа ҭәын ҿыҭбжьыла, ашәала, амхқәа рахьтә ихынҳәуан ауаа, шьоук уардынла амарда иаҿалан, уарбакгьы хыхь ихан икаууа


Амҩан ацәашьқәа анынҵәа ргәыжьқәа рҵыхәақәа кныр ҿаархан, аҳаԥы иҭыҵит ирулак еибганы.


Ақәылаҩцәа данырба, ари илшозеи, ҳанасыԥ иакит, амҩа маншәала ҳирбап ҳәа ргәы иаанагеит.


Ажәабжьҳәаҩы, алакәҳәаҩ, уи цқьа иануҵама ҳәагьы дуазҵаауеит, иануҵар иҭахуп, аха егьырҭ.


Мкыд лԥыраҳәа ԥшьаала илоулыжьҭит, адунеи хәашьӡа илзырбоз алҩа даԥырҵны, шьаҿақәакгьы лаԥхьаҟа иааҟалҵеит, дааҭгылеит


Убри аҟнытә, иԥсабаратәуп, иҿахәы иҳәарц азы ароман еиԥш иҟоу аепикатә жанр ду ихы иархәаны аҩымҭа неиҵых аԥҵара иҽахьазикыз.


Гәеиҵахарак лцәажәара ианыԥшуамызт уи аԥҳәызба, аԥсҭазара аҵаулара, уи аҵанӡа днаӡаны, иаарԥшны ларгьы илбо, саргьы избо аҟынӡа даанымгыларашәа акәын дхагаланы дшамаз


Аҵкы еиқәырҽы еиԥш ихԥаԥырӡа, аҭаҭынрҭа иалагылаз ахьаца дааҵагылеит Ҷаҭала уи иҭахгәышьоуп Ача дынлацәажәар, уаҵәы Кәасҭа аҿыц ишхиҵо налеиҳәар, аха дыҟам.


Ҭынчра ззымдыруа, игәзырҳагоу, Илахҿыху, ихырҳагоу, Аҷкәынра иџьбароу маҷаруп, Аха илашәу маџьаруп.


Сара исылшогьы акыҟоуп, ажәҩанахьтәи иааиуа, икаҳауа, иласуп ихьанҭоуп ҳәа акәымкәа, снамҵасны егьамырхькәа иааныскылоит ҳәа.


Аԥҳа илгаз ахьымӡӷ амшала лыҽкналҳазаарын, ианаамҭаз илықәшәаз лыԥсы иаԥшәымахан дыкнырхит рҳәеит


Абригьы шәымаз, шәара ишәызкуп иҳәазшәа, урҭ ацәаҳәақәа наганы ианынарылеиԥса, агәгәаҳәа анапеинҟьара иалагеит.


Иауазеи, бзиа шәҳамбакәа, арҭ шәеиԥш иҟоу абырг бзиа дзымбо ҳара уаҩ дҳамам ҳәа сгәы иаанагоит!


Ашәа заҵәык иадамхаргьы, Сгәеисбжь еиқәымтәо ак сҭынхонда, Нас сшаиааирыз аԥсра!


Схы ҭууа, сзынҟьаз арахь санԥазшәа, зегьы срылҵны, саагылт ус ганха.


Сара дызбеит зыԥсы ҭаз Цицерон, – иҳәеит Никәала уажәы уи дигәалашәауа.


Шьаладала еиуацәоу, анык лгәыԥҳәыхш иааӡаз пату еиқәырҵо, бзиа еибабо аажәбеит, шәхы еилагоит, шәара анцәа иишәиз уаауп лҳәеит.


Апоет исатиратә жәеинраала Амбакәа иаҳцәигоит иаҳмырбакәа хҭыс духеит асатиратә поезиаҿыы.


Мшәан, Набед ҳхәыҷқәа ҳамкәкәааны иҿаа-ҿаауа Џьамтәылаҟа ианигоз, Егры аԥшаҳәаҿы аџьамцәа ирыжәлаз Аԥсырҭ иакәызма, шәара шәамзи!


Абахҭа хьчаҩы Дант, ихы-иҿы гаӡаӡа, иааиуаз асолдаҭцәеи афицари ҳаҭыр рықәҵаны ашә рзааиртит


Агәыла ҳәсақәа иааргоз акәытқәа, агәагәышьқәа, ачашәқәа, аҭаца лзыҳәан аҳамҭақәа уҳәа зегьы здырбоз, издызкылоз Ҟаимаҭхан лакәын.


Аџьынџьтәылатә еибашьра дуӡӡа иалагаанӡа ирҳәо саҳахьан зхы ықәҵаны иԥсыз изгьы дҭахеит ҳәа.


Ҳаи, ишәҳәашьоузеи, шәарҭ нарҭаа дҳуқәа, шәашьа еиҵбы дабатәиу ҳәа шәышԥаизҵаауеи?


Ацәыргақәҵа аӡбахә ыршо ирыман иқәын, дасу ишиҭахыз, инарҳәы-аарҳәуа, иара ишизыманшәалаз, игәҭакы ишанаалоз дахцәажәон.


Алиса иаалҭаххеит дара ззыԥшыз Прудников даҽа ԥыҭк дмааир, лгәы ахыҭхыҭра даҽа ԥыҭрак инахарахар, аха лара дзызҵааз аҭак аҳәара Борис имаӡеит.


Асовет мчра ашьақәгылара саб шьнаҟәмак, қьафуаҩык изы даара иааха ӷәӷәан.


Убри аамҭа иақәыршәаны, саргьы амаҵурҭа сныҩналт, санду ачуан аӡы нҭаҭәаны ахьурӡы акнаҳара лҽаназылкуаз.


Басла аӡы ирны, бнала мацара ԥыҭк инаскьахьаны еиԥш, убри аамҭазы ҭаԥшыхәра аԥхьаҟа иршьҭхьаз Џьангьарии Џьамбақьи драԥцаны иааргоз хаҵак, Џьармаҭи Ҳабызи раԥхьа дааганы днадыргылеит.


Аԥхыни аӡыни ианеимаркуа амшқәа рзы, ажәҩан иааҵеибаҳәоит, иӡлачӡа, унацәа нарылауркьысыр аӡы злыҵәраауа аԥҭақәа.


Жәларык ҳхьаақәа злеиқәҿырҭуаз, асаӡ бызшәа зхылҵыз Аԥсуа бызшәа ыҟанаҵы, сара иалсыршом саӡқыҭ аҿаҳәара, – иҳәеит зыжәлеиԥш зхатәы бызшәа ҳаҭырла иазыҟаз Џьрыц.


Абыржәшьҭа дхынҳәны даауазар, дхаҵаҵәҟьоуп, – иҳәан, даашьҭихын, уигьы днаган хаҳә дук ицраҳәаны, аӡы далаижьт.


Аамҭа анлымаз есқьынгьы ампылрчы аӡәы амшын ихиршәылазшәа, Цицина лхы ацәқәырԥақәа ҵаҟантәи иаҵахәмаруа рызқәа иқәырҵәырны ирыманы иныҟәон, лцәа-лжьы аҵысра ҳәа уаҩытәыҩса акгьы имбаӡо.


Иахьеилаиаз зны-зынла ӷызбыжьқәакгьы ана-ара иаагалон, уи аамҭазы ԥхыӡла иаӷьуазгьы дубарын.


Нас абарҭ ибҳәақәаз зегьы ззыбҳәо абри аус изыҟало акы акәым бҳәарц бгәы иҭоуп, уи акәыми?


Абриаҟара зысҳәо, Ермантәыла аҳәынҭқар иитҟәаз Аԥсҳа ҳаҭыр ду иқәҵаны иаҳҭынрахьы днеиԥхьеит.


Схьагәгәа, Лацис ифырхаҵа амшынуаҩ Ингус Зитар иеиԥш, акыр салабзоу ахьынӡаџьыршьауоуп акәымзар, нас!


Сахьнеилакгьы иахьабалак ацәашьқәа кахаа иаркны, аԥсаҭатәқәа рмҳәои, акәац иахьабалак ижәны, гәыԥ, гәыԥ ауаа тәаны, ахәыҷқәа ахышәҭ мышәҭқәа, акакаҷқәа ирылаланы ихәмаруан.


Ҳаи абааԥсқәа, аишьцәа ахьықәеибахыз ҳәа, иҟашәҵозеи, шәҽаанышәкыл, ҳәа ишыцәгьарахаз аниба, наҟааҟ дрыбжьаҟазо Кыԥса дӡышӡа даарыбжьагылт.


Аҽхарззалараз иуҭоз, иабхәараагьы уи мыцхә бзиа избоз уаан, аарцәы еибамбаргьы нарцәы еибабон ҳәа акәын ишырзырҳәоз.


Уи иара абызшәагьы акалашәа иҟан, ахаан ибжьы ҭы ган даламцәажәацызт, гәаныла акәын еибырҳәоз зегь шеи бырҳәоз.


Лара деилаҳәан бырфын ҵкы шкәакәала, уи акалҭахь иҭбаан, лшьаҿа анааихылгалак иҵәырҵәыруа еилыԥхо аҽеиҵнахуан, ишәыршәыруа, леиҿкаашьа аныԥшуан иаразнак.


Ашьҭахь, амшын иагхо, ашьхақәа ирҟәыҩрны ршьапахьы ианцоз, ашьха дгьылқәа убас ицәнарҳәит, дгьыл ԥсылара ҳәа, цәеижьы ҳәа акыр рықәзар, зегьы ықәыӡәӡәааны иама ицеит.


Аба рацәа иалаԥшыз ихьыз рыхьра иҟоуп, – рҳәон шьоукы, шьоукгьы ҳақәмақарлон, ҳдыршәон.


Зегь реиҳа имариаз, ус аформазы акәзаргьы, аколнхарақәа еиқәырхатәын нас хырхарҭак роурын.


Урҭ ҩба ыҟан, рыҩбагьы шыԥшқақәаз рыҭра иҭыганы иаазгеит, снапаҟынтә акрыфара иасыршьцылеит, аԥырра ианалагагьы, аҩны иаԥырҵны хара имцакәа, аԥыршьа дсырҵеит.


Шәыԥшишьт, абна, нахьхьи, уахәамак цырцыруа, мшаҽны ишыҟарҵаз еиԥш, иҿыцҳаҳараӡа иахьҳазгылоу.


Зқьышә арҩежьыз ахџьаџьа, газеҭ ҩежьҵас зегь ҳирҩежьуеит, илоуп зҳәода мшәан ахәча, кәаԥ-кәаԥ ҳаҟьашьуеит илеижьгьы.


Уи амҩа исыцқәлараны иҟаз, абаа ду еиԥш сзықәгәыӷуаз, зегь рыла сзырманшәалараны иҟаз ақырҭуа арԥыс еилҟьа Дырсын, арра дыргаанӡагьы, акыр ихы иалиршеит


Ашьыжь ҳанырхьалак, сара раԥхьа сгыланы сдәықәымлакәа, дара ахкаара иҭыҵӡом, ахәылбыҽха ҳанҳәлак, ҳанчалак, зегьы ҳаибаргәтәны, ашьшьыҳәа амҩа ҳаныланы ҳаицааиуеит.


Шеқспир изҵаарақәа ықәыргыло дааиуан Разан уаха, рҭакқәа рыҟаҵара илшомызт, иара Шеқспир ихаҭагьы ишилымшоз аиԥшҵәҟьа.


Қырҭтәылеи ақырҭцәеи рзы абри аҩыза аҭагылазаашьа рзыҟалахьан Сталин иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахьгьы.


Иреиӷьу афранцыз ҩқәа рыла исныҳәалап асулҭан имчра аиқәырхара зхы ақәызҵаз аублаа фырхацәа рыԥсаҭа!


Иаҳауеи, ыҟами, зегьы абри амчыбжьазы ԥҳәыс даашәымгар амуа шәыҟанда умбози, ыҟами, дыччо днаихәаԥшит Рашьыҭ.


Акыр анҵлак, уара, сара, ажәак ала, уи, адунеи иаԥхаз, дызҭынхамыз данҳаиԥшхалак, убри аҭынхагьы еиликаашт, аус злаз иҭынха ихьыз ачымазара шакәым.


Уи мыцхәы лылахь еиқәуп, акы, аибашьраан лашьа иҭахара хьааха илыцроуп, илхымԥсаацт, уи аныҟалашагьы анцәа идырп.


Уи уаха ацәажәара даара ишицәуадаҩыз мҩа шьо акәын дшыҟаз, избанзар уи аҩыза дазыԥшымызт.


Ҳашԥаимҵамныҳәо, ажәытәӡа адунеи зыхьӡ ахҵаз Хабибаа ҳәы изышьҭаз аџыррҭәаҩцәа Ԥысҳахыратәқәазҭгьы


Ажәлар ирхыргахьоу агәаҟрақәа рыӡбахә иҳәеит, аҵарбел еиԥш ршьа рылзыцәцәоз амучацәа дрықәӡбеит.


Ҵыҵԥҳа Хьылқан ааԥын аиаҵәара, агәилқәа шәҭыҵас иҟоу, гәырӷьа-гәырӷьо ишнаилац инаиуан аамҭа


Ахынҳәра Адунеи зцәымӡыц адунеи издырӡом, адунеи нҵәара ақәымшәа игәы дажьоит!


Ари агазеҭ иҳамоу аномерқәа ирну аматериалқәа рахьтә иара иитәқәоу зегьы нагӡаны иҳаздырам.


Урҭқәа идыруан иара, уи азакәхап, абра данааилак, гәарабжьарак дыбжьҟьаны дцарц иҭахушәа дааццакуан.


Адамыр иеиԥш иҟаз ауаҩԥсы бзиа данҳаԥха аҽныҵәҟьа шәарыцара ҳамцар амуа иҟоума, – иҳәеит Сафер.


Ыы, уара, хәы-шықәса раԥхьа ҳуазҵаан, ус уҳәеит, уажәгьы уи аума иухыҵуа?


Ҳара иуаҳҳәоит иҟаҵатәу, уаҳзымҵаакәа ухала акы умпыҵымҟьааит, еиӷьу зуеит шуҳәо еицәоу ҟауҵар ҟалоит, днақәымчшәа, иашьа иԥа днаиаӷьт Кыԥса.


Ҿырԥштәыс иаагозар, аԥхьатәи аҿы рҵаҩык иаҳасабала Дырмит Гәлиа аҵаҩцәа ипҟон ҳәа иҳәаӡом, адҵа назмыгӡоз ажәала ирԥхашьон ҳәоуп ишҳәоу.


Аҿатә аамҭа иаҿагыланы рықәԥараан хархәагақәас, формақәас ирыԥшаауа злеиԥшым рацәазаргьы, ҵакыла, гәахәатәыс, гәҭакыс имақәоу рыла патыхә Мыкыҷ диеиԥшуп.


Акыр саныҩеидасоуп ианеилыскаа, ауаҩы ицәажәараҿ еиԥш, акьыԥхь аҿгьы амц иҳәар шалшауа.


Аа, анаџьалбеит, сҽи скәадыри рмаи, аҽы сымам уҳәан, уақәтәаны уаазымгеи, – иҳәеит.


Уа инхеит сааҭк аҟара, аха шьҭыбжьык анырмаҳаӡа, рхабарк анырымбаӡа рышьҭахьҟа ихынҳәит.


Ааԥын иааиуаз сналахәаша сналаӡуан, уажә макьанагь сыҟоуп ааԥын салахан, амш, сандәылымҵ, сԥенџьыр иалыԥшны иааԥшуан.


Аԥслымӡ акалаҭ кәыцҳа ахькылҵәаз икылышәшәа ицеит, уи иабзоураны аҳаир мпыл еиҳа иласхеит ҩаԥхьа аҽышьҭнахит.


Уи иахьада ас еизара дук аҿы дымцәажәацызт аҟынтә, илҳәарц илҭахыз лзеиҿымкаауа акыр даашьақәхеит, аха нас хәыҷы-хәыҷла дааунажьит.


Издыруеит уи ииуагьы ииҳәогьы шбашоу, арахь, иара итәала, сара сиҟаҭәоит.


Иаанагозеи, уара, Абазград ҳәа ҳаниазҵаа, шәазхәыци изеиԥшра хьӡы ссиру, абаз ижәбац абазуп, ҩажәа капеи ыҟоуп, ԥароуп, град усгьы иаанаго жәдыруеит, ажәытәтәи славиан бызшәала ақалақьоуп изахьӡу, – иҳәеит.


Уысҟан арҭ Ра раа ҽазнык џьара иеизан, иеилаҵәан, иеилашын, иааилалан Ахшыҩ змаз аԥсы Аԥсы зхаз дыршеит.


Аиаша ҳҳәозар Амаршьанқәа ахьиашоугьы рацәоуп, уи азы гәыбӷангьы узрыҭом, Ачачбақәа ӡәырҩы аҭырқәцәа рхы ахьрыдыркылаз аҵыхәала.


Ерих атрубка кны данцәажәоз Нина лгәы ахыҭхыҭра иаҿын, аха акы агәхьаа лыкӡамшәа лҽырҭынчны дтәан.


Ажәҩанахь ицама ҳәа ихы данҩаха, ихы аҟныҵәҟьа, амжәа ашьапы иадкнаҳалан икырц дзышьҭаз аҽы ахыбаҩ.


Уи даҿагылан ахәахәа, дазышәаҳәон аиаша, амзашеиԥш иарӷьанапала иҳаракны икын уи аиаша иԥсҭазаара аҵыхәтәантәи аминуҭқәа рҟынӡа.


Уара уакәын инарԥхьашаз, аха бригадиршәа сахьыҟоу азыҳәан, уск ҳамоуп, уаҳзааи рҳәан снеит.


Иахьа шьыжьы инаркны амра каххаа иԥхоит, иаха хәыҷык иҵааит, аха мыцхәы ихьҭам.


Уаҩҵас ифозар ҩы-мш хаҵак иифашаз акәхарын, аха ԥсымышьҭыга, цәа мырбаага ҳәа, сара ҿаҵак сҿы инҭаршәуа, ахәыҷы имч камԥсарц, афатәгьы нымҵәарц сеиҷаҳаны инеиҿаҵо ҳнеиуан.


Аколнхара ахантәаҩы инапы анҵаны ирҭон, азеиԥш нхамҩа аҟынтәи дшоурышьҭыз ала.


Абригьы анапы ԥшқа аҭахуп иара ус мҩасшақә инахьысшьгәышьеит акәымзар, иара шаҟа аҭаху аҟара азҭагәышьода!


Усгьы акәзааит, аха абасҟак дансыҳәа, уара дануҳәа, инеитәуп аҭамада иҟынӡа


Иуарҳалхҟьароушәа абӷьыжә зҵажьыз аккара зегьы ԥсаатәла иҭәын, инаскьацԥхьаӡа ана-ара цыблыкьқәакгьы уажәы-уажәы иҩхәыҵԥрааны абнаршәыра рыҽнарҭон.


Сара араҟа еизызгеит, ажәытәан ма иахьатәи аамҭазы иҟалахьоу ахҭыс џьашьахәқәа ирызку ажәабжьқәа, насгьы акык-ҩбак сара схаҭа избахьаз, шаҳаҭс сызмоу, иара убас схаҭаҵәҟьа сызлахәыз


Саԥхьа инеиуаз, сара исықәлаз ирхагылоуп рықә рҿыцны, раб имаҿа рыԥсы знырҵаз, иахьсыҭамгьы уаҳа сзымцарц.


Амиф ихы иархәаны далацәажәоит уи ауаатәыҩса рышҟа имоу абзиабара ду, иуаажәлар алашара, алахтра роурц дшазхьуа.


Нас, хара, алада аҩыҵахь, Аԥсара цәеиқәара рҽлыҵак, Џьара еизаны илеилала, Абахәқәа еиҩыххаа илбжьалон.


Лыԥҳацәа Аҟәа иахьыҟоу амаҵура дуқәа ирылоушәа, иагәыҵҳәаны ауалафахәқәа роуашәа, жьулиа амал змоу арԥыск дизҳәаны дтәоушәа, аа, абар, абар, иаарласӡаны дигарашәа лҳәоит.


Мерабгьы иҩызагьы аидкыланы Идәықәлыеит ирыманы, Ирыгәҭасны идәықәырҵеит, Дгьыл ахаан иахьзымаара.


Ҳара ҳҿы аџьма шьны аҩы аныржәуа хаҵеи ԥҳәыси анеилыҵуа ауп, – иҳәеит.


Аԥсуа литературатә кружок еиҿаҳкаауеит, ҳаилатәарақәа ахьымҩаԥаагаша уадак ҳзалышәхырц ауп, – сҳәеит.


Уи аамҭазы Алгьари иԥацхаҿы дтәаны аҽырԥхара даҿын ақырҭуа большевик Вано.


Ҳаргьы иаадыруаз ала инықәырԥшшәа асахьа ҭаҳхит иахьатәи аибашьра алҵшәақәа, наҟ-ааҟ амчрақәа зеиԥшраз.


Мақьҭаҭ иԥаҭлыка иманы дааин аишәа иқәгылаз афырџьанқәа руак азна ныҟаиҵан, ашәхак ҟәаҟәаны саԥхьа иаақәиҵеит, егьи шҭацәыз иара иаԥхьаҟа днахеит.


Ҳбызшәаҿы ақәыӷәӷәара зегьы реиҳа ҷыдарас иамоу уи ауп, џьарак иҭышәынтәаланы, ажәақәа рҿы ҭыԥк алхны, фиксациа аманы ҳәа иҟаӡам.


Абан иахьаауа, шәхы шәыхьча ҳәа ҳаҳәсақәа ааҳадгылар, дара кажьны ҳара ҳаҩуеит.


Нас уи аԥсхәра аҵкыс еиӷьымзи ари аԥсхәразы иихарџьыз азы баак рхаиргылар иани иаби.


Ҳәарада, уаанӡагьы Аԥсны хадара азиуазар акәхарын, аха Византиа аимператор Аԥсны уареи, уԥацәеи, ухылҵшьҭреи наунагӡа ишәысҭоит ҳәа зныз ашәҟәы анизаашьҭыз, аимпериа аҿаԥхьа аус ду анынаигӡа, арабцәа ржәылара анааникыла, уимоу, шьҭахьҟа ианыԥхеиҵа ашьҭахь ауп.


Амра лаҳаҭыр азы сақәшаҳаҭхеит схала санынха, аха егьа зундазгьы урҭ злацәажәоз еиԥш бжьы ҳәа акгьы смаҳаит.


Изыдхаланы иҟоугьы ишахәҭаҵәҟьоу изахамҵгылозеи, хьышьҭра дук иатәу ауаҩы дҭынхадоушәа дзыҟалазеи?


Иҟалаз уи ауп, Лӡаа назлоу, акурорт акәша-мыкәша иҟоу ақыҭақәа, уимоу, Гәдоуҭа араион, нас Гагра иаԥну ақыҭақәа рҟнытә рыҩны-ргәара кажьны, рхәышҭаарақәа ирԥырҵны иаауа аҿар рацәаҩхеит.


Убрахь ҳхы ахьҳархаз ауп Ҳазреҭ-ԥашьа зынӡак деивызгаз, иабрагьцәа-лажьыфацәагьы иааҳацрыхо изҳашьҭаз, уиоуп ҳамҩагьы шьамҩан изыҟалаз


Уа анхаҩыжәлар ахҿыхраз ашәҟәы рҭаҩреи рыҭҵаареи знапы ианыз акапитан Шавро-иԥа дышзахәоз деиханы Аҟәаҟа дааит макьана ҳалашәмырган абри аус, ажәлар даара иӷыӷкны иҟоуп, ахьымӡӷ ҳгоит ҳәа Кониар иеиҳәарц


Аԥхын аԥсшьаразы даноурышьҭ ақалақь аҿынтәи дааны иҟаз, жәабаҟа шықәса зхыҵуаз имаҭа хәыҷи иԥшәма ԥҳәыси иареи ракәын нхара дук иахыз.


Агәаҭеира саҿуп, схахьы исзаагом сзыниаз ахҭыс, зны-зынла уи агәра сызгом, ԥхыӡызшәа иԥхьаӡаны схы ҩышьҭысхуеит, сыԥшуеит азал аҩнуҵҟа, нас уа исаҳауа амыткәмабжьы слымҳа ианҭаслак, ашырҳәа схы ҩышьҭыхны сыблақәа аахыстуеит.


Абарҭқәа рышьҭахь дара аԥшәмацәагьы уаҳа иацралартә аамҭагара иаԥсамызт, наҟ-ааҟ ҳаиқәшаҳаҭханы, уаҵәы шьыбжьаара ԥыҭк шагу амҩа ҳақәло еибаҳҳәеит.


Адунеи амца акны ибылуазаргьы, ҳара ҳус алам, амала, уи амца ҳара ҳҟынӡа имааӡааит, иҳаламкьысааит ҳәа акәын ишхәыцуаз, амца анаклак ани дыбзиоуп, ари дыцәгьоуп ҳәа ишеилнамхуа иазымхәыцӡакәан.


Аха убас иага иҟазаргьы, уи иҟаиҵаз ахәыҷгьы ҩашьара ақәӡамкәа акыр аамҭа аԥсуа литератураҿы иаанхоит.


Ишыҟалазгьы усоуп, ҽнак зны аҵангәара иахьҭатәаз, аҽнышьыбжьон, ахьтәы қәаса ахьтәы гара аныргыланы, аԥшқа даныриааланы, хыхьынтә акы дылбаанашьҭит, дылбаазышьҭыз закәу уаҩы изымдыруа.


Егьамам, сан, хьаас иҟабымҵан, – иҳәеит Манча, илақәа кылырпаӷь Ҳаным лышҟа дынхьаԥшын.


Уаанҿаси, сгәы самжьозар, аибашьра иалагаанӡа, аҵыхәтәан абра саныҟаз, шьхыҵын, абнахьхьи ҳаԥ хәыҷык аман, убраҟа маҭәахәқәак ҭаҵаны исҵәахит.


Мап, ԥаса ишеибашьуаз еиԥш, рхырӷәӷәарҭақәа еизааигәаны, еидгыланы, ирзеиԥшыз раӷа иԥсацарҭа иарбаны инырҵәаракәын ирыгәҭакыз.


Иара ибзианы идыруан арҿиаҩы иага абаҩхатәра ду имазаргьы, иҵара маҷзар, рацәак хара дышзымцо, анарха шимауа.


Уара уакәымкәа, дарбану, апринц, аҳәынҭқар ду иҟны исыдгылаз, схырхәан иҭабуп ҳәагьы засҳәара?


Арахь дамырҭынчуа илыцран лҭаца ақалақь ашҟа дахьцаз, илыӡбаз акгьы алҵуам, баша дцаны даауеит ҳәа агәра ганы дшыҟазгьы.


Угәы унархьуеит ҩынтәынгьы ихынтәынгьы иџьабаа здыз ашәҟәы ала аҭаԥшра ахьимаӡаз.


Лара лхаҵа дицхырааҩ дун, ихәыҷқәа дран бзиан, аха уи усҟан деигәыӷуамызт изқәу амҩа ашьхаҟа игоуп, убри ашьха акаҵәараҿ ианхалалак, агәаҟрақәеи, амамзаареи, абриаҟара аԥсҭазаара ирзаанагаз аҟыба-ӡыбеи аԥҭа еиқәаҵәақәа ирылԥшны адунеи ҟьаҟьа ду шырзаатыша, лара бзиа илбо апоет, ахәыцҩы, аҵарауаҩы, Ҳара иҟаҳҵарц иаҳҭахыз зегьы ҟаҳҵазаап!


Аҟаԥшьи аиқәаҵәеи еилалеит аԥшшәқәа, аҩыҟаԥшьи аҩеиқәаҵәеи зжәит инҭыркәкәа, убасҟан аԥсҭазаара агьамагь збеит, сеикәаблын адунеи ду ҿыцны сахшеит.


Уахгьы-ҽынгьы ҳгәы иқәыҩуеит, ҳагәҽанызаара арҿыхоит, ааԥынтәи асыԥсатҟәацыбжьеиԥш ҳаԥсҭазаара доуҳатә мчхара ҿыцк ацызҵо, еихсыӷьра зқәым, аԥсуа поезиа аԥааимбар Таиф Аџьба ибжьы!


Саб акыр аамҭа дтәаны сан длыхәаԥшуан, игәаӷьны длазҵаауамызт, иҟалеи ҳәа.


Гәмԥсаа реиҳабы Ҳабыџь иакәзар уи гәмԥсаа зегьы қәрала дахьреиҳаз анаҩсангьы, ахшыҩ азы изызҵаауаз уаҩын, Аԥсырҭ ҳаҭыр иқәиҵон.


Ус лареисареи Дима захьӡу егьи лмаҭа ҷкәын хәыҷы уи длыцхын рыҩны ҳааихит.


Уигьы уаҵәы, азараҟьа еиԥш, еиҳа иахьԥхароу џьара иҿы ирхар ҟалоит, еиҭаагахт ари лыбжьы.


Ԥыхьа, ус ансеиҳәоз, аԥсуа жәлақәа анкьа ишыҟаз рышьақәырӷәӷәара ус мариамызт.


Хәышҭаараҿы аџь-мҿқәа ҽҳәатҟәацлауеит, амши аҵхи реиԥшьырҭа уи иаҵлауеит, ажәабжь ԥсымчҳа нҵәеит уҳәоны иацлауеит, зегьы ргәаҵа инҭалан аҽардацлауеит.


Урҭ рӷьырак амца зкыз аобиекти уи акәша-мыкәша игылаз ахыбрақәеи ирықәкын.


Иԥсы ахьҭаз акәзар, зегь раԥхьаӡагьы иԥсадгьыл аусқәа рҿы, имариамхаз уи алахьынҵаҿы, аԥсуараҿы, аԥсуашәаҿы, ҳауаажәлар рфырхаҵараҿы.


Уаанӡеиԥш, ари апериод азгьы апоет иажәеинраалақәа рҿы ауаҩи уи наџьнатә аахысгьы дзыдҳәалоу аԥсабаратә цәырҵрақәеи еиҟәыҭхашьа рымамкәа еидҳәаланы иааирԥшуеит.


Са сгәы иҭаскыз наӡоит, беимаа абжьы сыԥхьаӡоит, аҟамчеиԥш акаҭран инахҟьа!


Ана-ара ақәа кылсуан уа, ақәаршаҩы аахымкәар, иара араҟагьы агылара иаԥсамызт, аха уажәазы рҽааҵаркит.


Зыԥсы зыхәламӡо Аҟәа Амшын аԥшаҳәаҿы иааҿықәгылаз аӷба еиқәаҵәа хәыҷы зыӷраџьгәаз, убри Аԥсны лашарак ацәнарӡырц иԥшаауан


Шьҭарнахыс шчәарақәа рҿы уаҳа сааиуам ҳәа агәынхара аманы ишцоз, ԥсрак ҟалеит ҳәа аҳан, рыԥсра сырҽеиуеит ҳәа иахьнеиз издышшылоз дазымԥшааит.


Бџьаркгьы ҟыԥ амыр ҳәакәа, Лиошка иҩызцәеи иареи, ашьшьыга иҭалаз ақәыџьма қәа реиԥш, рнапала аӷацәа рыхәдақәа ԥыжәжәа-ԥыжәжәа ишь ҭарҵон.


Рышьи-рышьи неиқәҵо такәаамҭа амҩа иқәын, ус аӷшҵлақәа иреиԥшуп ззуҳәашаз ҵла дуқәак рымҵа инеит.


Абри ҳзыҩнатәоу абаашгьы урҭ аамҭақәа ирбаҟаханы ишыҟалахьоугьы, иахьагьы ԥыҭҩык ахьчартә иҟоуп


Ухьы-маҵура салан, ухьы-ҳәсақәа анышьҭалоз, ухьы-мцақәа андыркьаҭоз, схала заҵәык, схала, уԥенџьыр ала схалан, уиарҭа ԥха снаниаалон, угәы-умаӷра сҭалон, укәа-умаӷра сҭысуан.


Ҳара иахьа ҳазлоу мыцхәӡа ҳахнаԥааны амаҷ азы ҳагәқәа цәибаҟьоит баша.


Ақырҭуа ҳәынҭқар Аԥсны данахагылаз ҳәа аҭоурых аҿы иҟаӡам, аҭак исҭеит.


Урҭ, иҳәала-иҳәала, ҳӡырҩуеит, уара иахьынӡаауҭаху уцәажәала, амала, амарџьақәа, уаҟәымҵын ҳәа рҳәазшәа игәы иааинаҭеит.


Даҽа-ганкахьала, Қарҭынтәи иааз егьа рҽыршәазаргьы, ара инхо ақырҭцәа аӡәык-ҩыџьак ракәымзар ирызмыргылт, ирыдымгылт.


Хышә шықәса зхыҵуа аҵыџь, Аԥсҭазаара сгәазырԥхоз, сашҭа зырԥшӡоз амыҵмыџь, зхаԥыц ссақәа еикәаԥхоз!


Ус анакәха, мышкызны ари ҳҭаца хәыҷы дааӡа-дыхьча даазышьҭыз ани аби ныҳәазааит!


Аха саназхәыц, арҭ ажәақәа сара ишыстәымыз, ишуаараз, насгьы Салдаҭ изы гәынхарак шысхәыцыз схаҿы иааит.


Иарԥыруан уи, ишыӡра зны иӡыз, ҳәыҳәк еиԥш рнапы ианыртәалангьы ицеит.


Иабацәа руасиаҭ дзацымныҟәакәа, рынаурқәа цәырҵны доуҳабызшәала иацәажәозшәагьы иаалырҟьаны бжьык игәы аҵа инҭыҩит абасеиԥшгьы


Уара абзиара узыҟалааит, уара уахь ирхам сажәақәа, аха уи ҩызас дышьҭызхызгьы ҟалеитеи.


Амышә хәаа-зааит, аԥсы маҷхеит, амышә налыҩрын, хланҵы, ишиашаз аҵҟа аҵәы иахаҳан, амышә ԥыххааса иагеит.


Ала, азшьапык аҷкәын игәы инықәырӷәӷәа, инеихабабеит, аблақәа цәгьашәа ицәыркшаԥаны, ахаԥыцқәа хырџьаџьаны.


Урыстәылатәи арқәа ркомандаҟаҵаҩцәа ибзианы еилыркаауан ақырҭцәа зҿыз аибашьра иараапкыз агыгшәыг ахымҩаԥгашьа шамаз, акыр жәашықәсақәа раахыс урҭ атәыла дуӡӡаҿы ирымаз аҳра рхы иархәаны, Аԥсынтәыла аԥшәмара иааныркылаз, аԥсуаа рқырҭуатәра ишаҿыз, аха убри аамҭазы дара ирҭахӡамызт икарыжьуа абомба қырҭуак идамзаргь аӡә дашьыр


Сара, дадраа, ажәытә ҳәынҭқар изакәан мцура шыздыруа ара итәоу уаҩы ишәыздыруам, сара сахаануп аимҵәара, ақәхра, амҳаџьырра


Уахь шәнаскьаны шәызгылоузеи, уара, убри Анцәа ҳәа зыхьӡ шәҳәо ишәиҭо егьыҟам, абра сара сҟны шәааир чабабақәак шәысҭоит шәнапаҟны, – иҳәеит Уамар, урҭ анцәа иӡбахә шырҳәоз илымҳа иҭасзар акәхап.


Аамҭа шьҭахьҟа игьежьны, шықәсқәак уажәаԥхьа дшыҟаз деиҭааҟалазшәа аҟара ихы иҭашәаз деигәырӷьеит Мырзаҟәыл.


Убыс, сан, сынтәа ауҭраҟны ҟабк лалҵан, аракәа амшын нырцә ицеит.


Разан ииҳәаз ажәақәа рҵакы изеилымкаакәа, иҟалазеи ҳәа даанаԥшы-ааԥшит Шьардын Ҭанас иԥагьы.


Абри сыԥсадгьыл аҟәых, снышәнап ауп, санԥслак, сыԥсы раҳаҭхарц шәҭахызар, сгәы иқәыԥсаны сыжәжы!


Ҳара ҳаамҭа ааиаанӡа абжьбатәи ашәышықәсазы уи цәырҵит Бырзентәыла аколониак аҳасабала.


Ус иҟоуп аԥсҭазаара, уқәра ианазҳа, уԥышәа аҽанеиҵнах, ухы иаҳа уазхәыцуеит, ҽакала иаҳҳәап, ауаҩытәыҩса иҭакԥхықәрагьы еиҳахоит.


Адырҩаҽны шьыжьымҭан, сусураҿы сааин, схы знысҟьарыда ҳәа схәыцуа сыштәаз, ҳҩыза Шәагә ашә даахыҵит.


Адырҩаҽны ашьыжь шаанӡа даныҩагыла, ауха исрыцқьаз иеимаақәа анаагәеиҭа, даасыхәаԥшын, дааԥышәырччан, Ҭабуп, – иҳәеит.


Абасала, арыжәтә ажәра аформа еилаагеит, уи иацыз акультура ҳнагәҭасын, азхара ажәрахь ҳаиасит, ҳагьынахысит.


Ариосто изыҳәа адаԥа махәқәа иагап рыгәқәа еиҟәжәа сыҟазаара иахьанӡагьы зхы зыхнахуа


Ҳалаԥшқәа анааиқәшәа, изызҳәоу сыздыруам, аха ихы-иҿы неихаччан, инапы дҩахеит, саргьы иԥхаӡа сгәы акы иааимнадеит, салам иҭо, сҩахеит снапы.


Иубартә иҟан уи ирҽхәаз Леон, арабцәа дырҿагылан иеибашьраҿ иааирԥшыз афырхаҵараз Аԥсны иаҳра еиҳагьы ианышьақәдырӷәӷәа ашьҭахь, даақәгьежьны ԥҳәысс бырзен ҭыԥҳак, ма аԥсуа ҭыԥҳак дымгаӡакәа, Қарҭли аҳцәа иҽахьрылаирхәыз азы гәынамӡарақәакгьы шимаз, ганкахьалагьы уи ус ахьыҟаиҵаз цәгьам, уирахь аҳәаақәа рырӷәӷәараҿы еиҳагьы уаҩы ихы даирхәар алшоит ҳәа дшазхәыцуазгьы


Аԥснытәи автономтә республика ахьӡытәны, арахь Аԥсны раионк иамоу азин амаӡамкәоуп ишыҟоу.


Аҭаҳмада Мардасоу иҳәон, ижәлала, ииашаҵәҟьаны ашьацқьа иалҵыз аӡә иоуп ҳәа.


Абнара иамакы, Амӷрақәа еилырхаауа Абнара рыцқьаны, Дмыцәа-дымтәа даҿӡан Ааӡара, ахьчара.


Саахан ианааԥысҽ, аҭыԥаҿ сзеихысыз ақәыџьма, ауасахьа зманы ицоз, ауаса аҿыҵазза иаагәылԥан иҩт.


Уажәы икәымпылуа амарда иаҿоу ақды, ианааз, аҳәыҳә мҩас зхы иқәызмыртәоз аџьҵла ԥҳаимбарахк Салыбеи иҩны уасхырс иазицәыз ақды леиуазар ианынҭыс иахашҭит аҟәраанқәа ахауаҿы мпылҵас еигәыдырҵоз аџьрыцк ишахылҵыз аҽыртаӷаны, ԥҭа-црышла ахаҿы ҭаҳәҳәа, абынҽа азқәа иқәтәоу ашьауардын ашьапхыцқәа реиԥш, адацқәа адгьыл еиқәаҵәа аԥсылара иаларԥа игылан.


Милаҭ цәаныррала згәаҵа ҭәыз аҿарацәа аизарақәа рҟны иаԥхьо иалагеит аспектакль Аҳақ ашәара.


Кавказынтә ихҵәаны Ҭырқәтәыла инанагаз адыгьаа, ҟабардаа, аублаа уҳәа егьырҭгьы аӡәырҩы реиԥш, саргьы асулҭан Абдул-Азиз иахҳәаразы еиҿкааз ақәԥара ду аӡыблара салашәеит.


Иара убас гыларҭақәас иахьыҟарҵаз рхатәы хьыӡқәагьы ахырҵон, иаагозар, Гагра иахьӡыртәит какари, Алаҳаӡы акәзар, Санта-Софиа ҳәа еиҭаркит.


Ацхыраараҳәа инеиуагьы еиҳа афатә ахьыҟаз, ачеиџьыка змаз рахь ацара иашьҭан.


Убри аамҭаз, лышьҭахь ала наҟ-ааҟ лӡара нҭарс дааныркылеит напқәак, дагьаахьадырҳәит.


Уажәраанӡа амза-ҭәы еиԥш игьамгьамуа Кастелианц ихәаԥ шуаз акаҳуаршҩы ихы-иҿы аахәашьит.


Сара ишсаҳауа акгьы шәымҳәалан, шәыцәгьа сҳәалоит ҳәа, артист бзиак иеиԥш сахыччо аҳәара салагеит, изасҳәозгьы рызхара иччон.


Адунеиажә уаароуп усгьы, иааиуа ирымаз, зегь ирзеиԥшу лассы изҭало уашҭоуп.


Ибзиоуп, ибзиоуп, ибҳәаз саҳаит, иахьа инаркны ижәны схы бсырбом, – иҳәеит.


Араҟоуп иара анаҩстәи иԥсҭаазаратә позициа ахьеилкаахаз, исоциалтә-класстә хдырра иахьазҳаз, иахьышьақәгылаз.


Дагәдҳәазало ахшьыра, аԥаҩра, Маҷ-маҷ иаартло, ашаха роууа, Даҿын надаада алеира.


Даҭикәа иԥаҵа карффа исаны, иҽыкәаба-иҽышьшьы аиарҭа ԥха дахьылаиаз ихы ахыбаауа, дыццакны аҽеилаҳәара дна лагеит.


Уеизгьы-уеизгьы абригьы-абригьы арифма ахархәара еиӷьуп ҳәа, аӡәы идгалара аҭахым, дасу иара иҩымҭа аҵакы иашьашәалахо аформа ихала иԥшаауеит, ихы иаирҳәоит еиҳа изыманшәалоу арифмақәагьы апоезиатә хархәагақәагьы.


Византиа аимператор Аԥсҳа Леон изааишьҭыз ашәҟәы ҳаназааҭгыла, иҳәатәуп, уаҟа зыгәра ҳзымго даҽа ажәақәакгьы шацу.


Иаасаҳазшәа сааҟалт сан лыбжьы, гаӡароуп, уи хыдароуп ҳәа хаҵак, даагылт сҿаԥхьа илахь еиқәышьшьы.


Изхәаԥшыз акино аҟны иҟалаҵәҟьаз акәымкәа, абас иҟазар иаҳа еиӷьын ҳәа, лара лтәала инарҳәы-аарҳәны еиҭалҳәон.


Аҽыхәчара иҭар ианы аҭауад дахьырхыччаз рзымхозшәа, иаргьы зынӡаск даарылгаӡеит рҳәар


Игәнаҳауи игәнаҳами ртәы сара исыздырам, аха арра ицо зегьы бзыгәӡуазар ара быҟоуп


Урҭ рышьҭахь дықәгылт Хәаҭхәаҭиԥа Ҳаџьараҭ захьӡыз Ԥшьаԥтәи ауаҩ бырг, ауаҩ ҟәыӷа ду.


Шардын абӷьаа ҳәа дыҩны днеин, Аа, абааԥсы, абри ара каҳауеит, уаҵагыл, аҵаргәага аазгоит уажәыҵәҟьа!


Слеиҩеиуа салагеит, аҭаҭын ахара саҿын сара, сылаԥш аҩны аганаҿ иавагылаз ишәыҟәшәомызт.


Абџьар кны илԥылоз егьырҭ аӷацәагьы ԥсык иеиԥш иналаҩсуан, лара аҵх лашә дналаӡуан, лхала амҩақәа неихыҵәҵәа-ааихыҵәҵәо, аҿаҳа леиԥш ажәак мҳәаӡо, леиқәара лҽылаҳәаны, ақалақь зҭагылаз агәаҟрақәа зегьы лымацара дрыҵазшәа днеиуан.


Ашьҭахь, Аԥсны аџьықәреи анықәнагала, абри адгьыл еихша-еихшаны, ҭаацәа-ҭаацәала, жәла-жәлала иргеит.


Зеиқәа зышьхны ихы иаҵазҵашаз уаҩ данимба, ус ала иҽеишәа иҟаз ԥҳәызбак лыӡбахә ахьиаҳаз лбара днеит.


Убри аҟнытә Шьааб ихала даныҟоу ицәажәара иара ус лафк ницәалашәаргьы аҟаԥыҳәа иаахьеиршшон, ашьалашьын нахьшьы-аахьшьны егьырҭ иузеҩымдыраауа иааҟеиҵон.


Уи ҳамҭас аӡәгьы иримҭаӡеит, рҵеицәа иреиӷьыз ршьалоуп уи азин шыргаз.


Убасҟаноуп иангәасҭа Сырбеи иуҭра хкаараҿы хҩык иҿыцыз рнышәынҭра ҟаҵаны ишыҟаз.


Даҽа зныхгьы уаҵәтәи амш иара изы иҟамшәа ибоит, агәра игом, уи ҵакыс иамоу ицәеилахәеилашьоит


Иԥшааит убарҭ ажәақәа аԥсуа ажәақәаны, аԥсуа ажәаԥҟақәаны, аха дара излеилыркаауаз абызшәахьы иеиҭаганы.


Аԥсуаа ҳакәым, егьырҭ амилаҭқәа иреиуоу ауаҩы данрыԥхьогьы, ауаҩытәыҩса иреиӷьу аҟазшьақәа иларааӡоит, иреиӷьу ацәаныррақәа издырҵысуеит.


Даасахәыҭхәыҭит зны ибара ҳәа иааины иҟаз колнхаҩык, аҽыгәҽыгә дыччо, длаф ҳалалха!


Аха иара Гьаргь Актәи ихаҭа, ҳара ҳтәала хылҵ дызлаимамыз ала, Қарҭли ахадас иҟаиҵаз иашьа Дмитри иԥа иара усгьы Аԥсҳа Дмитри иԥсҭазаара даналҵ Аԥсҳас аҟалара зыхәҭаз иара ишьҭахь Аԥсҳас дҟалоит ҳәа иуасиаҭ ажәа нижьхьан, ихьӡ иҳәахьан.