Дааҭгылеит Қсас, ихы ҩышьҭихын, иамуӡои, нас, ҳәа дазҵаарц иҭахушәа, аԥсабара днықәԥшит.


Амаҵ зуеит ишысцәымӷу дылбааны даанаскьахьанеиԥш, реиҳа дхызхуа акоуп ҳәа игәы иаанагазар акәхап, иқьышә инапы аԥыракуа, ҿааиҭит Жәраб.


Ацхыраараз Қәҭешьынтә ар ӷәӷәа ҳзаарышьҭаанӡагьы ҽмыршьагала ҳаҽҳармашьцароуп, ахҿыхразы анхацәа рыҭҵаара, насгьы уи иазку аусқәа рымҩаԥгара аамҭала иаанаҳкылароуп, – рҳәеит.


Аҽуаҩцәа, ашьаҟауаҩцәа Ухьӡошәа ануба, уаҳәшьа мыжда, Умацара уҽумгәаӷьи, ашәынкыдҵа, Уаҳәшьа мыжда, сара исхароуп!


Ажәҩан саҵаԥшуеит, иахьада исымбацшәа, хәыцра хьанҭоушәа, ԥсҭҳәақәакгьы ӡлачӡа, аԥша иагаз аҩызцәа ирцәынхазшәа, ашьхарахь аарла инаскьон, иббаӡа.


Еиҳараӡакгьы аҵыхәтәантәи жәохә, ҩажәа шықәса раахыс адраматургиа аганахьала акыр аиҵахарақәа ыҟоуп.


Камаҷыҷ ашколқәа рахь ацара аамҭанӡа, фба-быжьба мза рыҩнутцҟа аԥ хьареи аҩреи ибзианы илҵеит, даара згәеилыхра бзиаз аӡәы лакәын.


Анцәа бақәимыршәааит, аха аԥсҭазаара дышкыднаҟьоз мацара, ашәыта иагахьоу Христофор усҵәҟьа дгаӡамызт.


Аџьықәреи илаԥш нахыԥар, аҭаҭын плантациақәа ааиҿагылауан, ачаирҭақәеи абаҳчақәеи днарывҟьар, атунги аӡахәаҭреи ибон.


Сшьа сзымуӡакәа сыԥсыр, џьанаҭ гыларҭас ишсмоуа здыруеит, аха уажәыҵәҟьа ҟыбаӡыбада аԥсҭазаара ауп сзыҳәо.


Адырҩаҽны инықәыршәны ақыҭахь сцеит, амҩаду саныланы сышнеиуаз сгәысҽанӡамкәа саб даасҿаҳаит.


Ус сыхәмаруашәа аҭак ҟасҵон аха, уи иаҳагьы сҭакԥхықәра азнарҳауан, исықәыӷәӷәон.


Арҭ араҟа ас рҽандырӷәӷәа, Лыхны иҟалаз ахҭысқәа ирыдгыларц бџьаршьҭыхла зҽеидкылан иқәгылаз Ҵабалаагьы егьрылымшеит абаахкырагьы иажәлеит иҳазгозар ҳәа, аха ихьамҵыр амуит.


Аӡӷаб ауаа днарылсуан, хаҵеи ԥҳәыси еидымхалакәа, доусы ргәыԥқәа рахь инеиуан.


Аԥсуа жәларшьҭрақәа зегьы еидҵаны, аԥсуа ҳәынҭқарра еиҿызкааз, раԥхьатәи Аԥсҳа Леон аныхабаақәа рыргылара дзашьҭаз, динхаҵарак злаҵәоз ажәларшьҭрақәа жәларыкны реидкылара иацхраауан.


Еиҳагьы ирыцҳароуп, угәахы еибакуа, арахь лшара умамкәа, ула ҭраа аган уавахар.


Ашәҟәаҿы иагәылоуп имаҷымкәа иара сидтәаланы, ишысҳәаз еиԥш, машьынкала искьыԥхьыз ажәеинраалақәеи ианысҵаз иҿцәажәареи.


Аԥсуа шьхақыҭа абзазара, аԥсуа шьхатәыла аԥсабара блахкыга ашҟа апоет имоу ҳәаа змаӡам агәыбылра ухы-угәы атҟәартә емоциатә пафос ҳаракыла иӡырнагоит Таиф Аџьба ипоема Аԥхынтәи ашәа.


Ихадароу, ирылыҳәҳәо теманы иҟалеит ажәытәи аҿатәи хацәнымырха реиқәԥара, аҿатә аиааира, ашьақәырӷәӷәара.


Аха, абааԥсқәа, иаашәычҳа, уи уажәшьҭа ҳилгоит, нас имаацгьы аап, аҿаргьы ҳахьӡап


Хымш-наҟьак сынцәыҵагыла-аацәыҵагыло, схарахаԥшуа сгәаран, аргама сахьырбогьы ыҟан, аха сеиқәных иахьынасгәыдыԥшылоз, ишәаны аҩ иҵалон.


Уи усгьы ак ирҵәилароуп, ирхынҳәлароуп, уажәы хьаас имоу ила шааԥшуа инапахьы акгьы наимгаӡакәа амиллионқәа аӷба аремонтҟаҵара иахьақәдырӡуоуп, аха иааг!


Ҷыдала иара иишьыз арҳәарахқәа реиҿкаашьа, рыцқьашьа, мамзаргьы рыхәашьышьа даԥхьаны аԥшҩы ианихуа амаӡа иара изын шьарда аҵанакуан


Ишдыру еиԥш, Баграт Шьынқәба дпоетуп, дпрозаикуп, аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усхкқәа акыр инапы рылакуп.


Уи ухы адақәа ԥнаҵәҵәарашәа аҿыжбжьы геит, иаҵаҳәаз ацә уаарақәа хәцәырххо, ирыма агәашә ахь рҿылархеит.


Уи ҳнаха-ҩахақәеит, аха иахьугашаз ҭыԥ ыҟамызт, насгьы ҩыџьа ирзышьҭыхуа иҟамызт, ихьамҭан.


Уи игәы иҭеикыз анагӡаразы, аԥсабара иара инаҭаз абаҩхатәра аарԥшразы иаҭахуп аҵара, аҵараҷыда уахь дагьцароуп, хымԥада дцароуп сынтәа иахымгакәа!


Ааԥынроушәа ҳгәы иаҳнаҭон, иҟаз ныҳәан абра инаркны нахьхьи, адгьыл аханӡа.


Адлери Аҟәеи иҟоу амаамын питомникқәа акны еидҵаны аҟаҵара, Адлер иҟоу апитомник хадара аманы.


Ус ҽыхәшәтәра ицалозгьы, ишаахынҳәлак, хар рымаӡамкәа иаазшәа шырбоз, ҿыц ичмазаҩхон.


Уахынла дныҵашьшь џьара дцалап, ҽынла, илымбаӡац џьоукы аҩны иааганы драцәажәалап


Иааидкыланы аповест Чанҭа дааит иқәнаргыло азҵаарақәеи урҭ сахьаркыратә ажәала рыӡбашьеи цқьа ҳрызхәыцны, игәынкыланы ҳрыԥхьозар, ҳзызхәыцша маҷымкәа иҳанаҳәоит.


Атахҳәа ишьхәақәа ааидикшалан, илаба ԥшӡа кәлаауа изыхшьыз инапы илахь инадкылан, салам сиҭеит амилиционер.


Исыгхаз ранаҳәеит асаркьал ду иасны, амш иднарбеит сара исыхьыз, аха ишцара ицаӡаанӡа имҩасны, исзеилымкааит урҭқәа зегь згәыхьыз.


Сара сахьынхоз атәы сашәҳәеит, аха иабаҟоу сара исыздыруамеи шәара шәахьынхо аҭыԥ атәы шәасҳәартә!


Сгәы ацәыцә аҟара иҵаӷоуп, изаҟаразаалак сҿахьы акгьы сызнагом, аӡыҵәҟьа сыхәда илбаауам, салоуп даҽа дунеик.


Дышҵарауаҩ дуз зырҵабыргыша, дзеиҳаз, дзеиҵаз обиективла ииашаны, аҵабырг иашьашәаланы иҭҵаатәыми.


Абиографиақәа рыҩра мариоуп, зҵаара дук акәушәа асҟак игәцаракны, амцхә хшыҩзышьҭра аҭара абаҭаху, аемпириатә фактқәа аааидыҟәшәаланы, иааилышьны иҟауҵеит ауп, уаҳа баҩыс иалоузеи ҳәа аӡәыр игәы иаанагозар, шьаҭанкыла диашам.


Аԥа иаб иҿы дыԥхашьаны иԥшәма длацәажәаӡомызт, ихәыҷқәа икӡомызт, иԥаҵа исаӡомызт, аҭаҭын дахаӡомызт.


Амардуан сналбааҟьан, сыҩны сҿынасхеит, аеҳәа ианыланы иааиуаз ашьха ӡыхь снаҵагыланы сыҽсрырхьырц, аҭарчеи зманы инеиуа иеиԥш, сымпахьшьы шкәакәа аԥша иахьарҵысуаз, исхаԥеиԥеиуа.


Аԥсырҭ, ақырҭуа ҳәынҭқарра иахагылаз инадыркны рҭоурыхҩҩцәагь убрахь иналаҵаны иахьа уажәраанӡагьы уи дыҟаӡамызшәа рылацәақәа хҩаны, ҽырдагәа ҟаҵаны иаҩсуазма?


Нас, иара дҳацәажәонаҵы, руаӡәк ишьҭахьҟа Абганба, егьи иаԥхьаҟа Журавлиов дааскьашәа ргәырҽанны иаагылеит.


Аԥсуа сасра дахьнеиуаз, ихәы ирҭоз зегьы ифаӡомызт, дымлагома ҳәа изырымҳәарц.


Ари Ҳасанбеи иҳәсақәа руаӡәк илыхшаз дреиуазаап, иан шьҭрала Бзыԥ аӡиас аԥшаҳәа ааигәара инхо Нарчыҟә ижәла самызҵааит захьӡу аамысҭа дук диԥҳазаап.


Луада акакь аҿы, дшьамхнышгыланы, лылахь-лыџьымшь ӡатәуа, дматанеиуа длашьапкуан анцәа иан, уи дылзылбааԥшрацы, лыԥҳа, лгәыӷырҭа, лыԥсҭазара зыдҳәалоу Гәыранда, деиқәлырхарацы.


Уара умацара уакәӡам, иҿыцәаауа ахәышҭаара аԥхарра шмаҷхо еиԥш, иажәа амч маҷхо ҿааиҭит Гәдиса.


Уаҟа ижыз, Шьасиа лакәым, иара Шьааб ихаҭагьы аԥхыӡ еиԥш акәын рхәынганқәа шигәалашәоз.


Гәҩарас илымоуп лара ԥҳәыск илымбо шырацәоу, аханатә аахысгьы, амза каххаа ианыҟоу шаз џьшьа иԥыруа аԥсаатә дшеиԥшу


Абыргцәа Аруҭан ақыҭа далырцеит, сара уажәшьҭа хьымӡӷ сыдым аниҳәа Баӡ, аӡәык-ҩыџьак ахьтәаз инцәыҵаччеит.


Ахәыҭаҩ уи еиҳа ишылгәаԥхаз удырратәы лхы-лҿы аҽааҟанаҵан, ашырҳәа абуфеҭ ашҟа лҿыналхеит.


Аоҩы дызшьыз дыкнаҳаны дыршьыр, агьырҭ избуа абас ҳахьып ҳәа ҳамшәауазар, аоҩы дзырҳәыз каторӷа зиқәырҵуа аадыроны агәырҩ ҳкымзар, нас ԥсыхәас иҳамоузеи?


Пата иеиԥш ҳҽыбӷаҟазан, аҳәа ҟьашьа ҳҵап, ҳҭынчра еилазго ӡәыр дҟалозар, иқәхараз ҳақәԥап!


Ҭорҟан, Қәаблыхә, Мац уҳәа ишынҭаацәоу, аха иркузеи, абраҟа егьрылшом, егьрызҳәом


Иааҭирҟьеит, аха ишԥа, ажәҩан агәы кылнаҵәо, иҵарӡа, тапанчала аҵықь-аҵықьҳәа дхысуазшәа, иааиқәырццакны данаҵакьыкь адруҳәа зегьы рыбжьқәа ааиларҵәаны иааицдырӷызит, анапеинҟьабжьгьы ирмацәыс-ырдыдуа ара ду иааҵалеит!


Ҽнак инаӡеит усгьы сыгәҭыха лхала заҵәык акәата-кәатаҳәа амардуан длалбааит Риҵа, ашәа лахҿыхк цәыҵаҳәо.


Аплита, апартизанцәа рраԥсодиа аҳәон, апартизан бырггьы уажәшьҭа иазхоуп анигәахә, ашә ҩаиркын, ԥшьшьала дыҩдәыл ҵны дцеит.


Аҽҵыс ԥшӡа ахахәда иҩахан, Ашьап хәыҷқәа шшәырӡа, Амра ицәырҵуаз агәы иахәан Игылан иԥшқаӡа.


Аиҳарак ԥасатәи ақьачақь иара иага иҽирҩашьозаргьы, уажәгьы ԥсабарала дышқьачақьыз ҵәахышьа амаӡамызт уихәаԥшны ӡы узыжәуамызт.


Мап, абан, иқәшлааӡа иахьыҟоу ганла ираҵәан, лхагәҭа амзаҿеиԥш иқәу лыхцәы.


Абарҭқәа раҵкысгьы еицәоу аԥсцәаҳа азааигәахара иаҿуп уажәы Кьалашәыртәи Аԥсуа ҭӡамц абааш.


Иаагозар, аԥсуаа иахьа уажәраанӡагьы абаза ҳәа рзызҳәо шыҟоу еиԥш, анкьаӡа-зны абасаа ҳәа шырзырҳәозгьы аҭоурых аҿы иаанхеит.


Амшын ҳазааигәоуп, сааҭбжак ала унеиуеит ҳколнхара ахьыҟоугьы, аха мышкы шьыбжьаанӡа амшын ахықәан сыԥсы сымшьацызт


Данцоз аеҵәа ишапшапуа асымҟәыл илажьыз, уажәы абар аиқәара аахҩыло ихьшәашәахьан.


Уажә иан дивсны данца, Иара даныҵәаа ибжьы ҭца, Иацреибаҳәа аԥацәа, Ахәыҷ иҵаҟа, абар, инеит, Имшәаӡакәа хыхь ихәнеит.


Насгьы арахь дыззааз азхәыцра иара изхон аԥсшьареи мызкы аҟара ахәыҷы ибареи.


Араҟагьы аурыс бызшәеи афранцыз бызшәеи бзианы издыруаз, ибзиаӡангьы исзырҵашаз ауаа сықәшәеит.


Ибзиоуп, нас, иқәра акыргьы ифазааит, аха макьана уи дшажәра дажәӡам.


Ашьҭахь, ари аӡы аԥшаҳәа иамаз ахьшәашәара ргәы анкыднах, наҟ иҭыҵын, иахьыманшәалаз анхарҭа ҭыԥқәа ааныркылеит.


Аҳәынҭқарра аҽанаԥсахлак, иааиз аамҭа ҿыц ианаалаша ахымҩаԥгашьа ҿыцқәа цәырҵуеит, аиааира агоит.


Ҵабыргынгьы, Мсоусҭ ҳәан-ҳәахла зыӡбахә иаҳахьаз Дыдынгьы доуҳала иара дизааигәамызт, мҵәахыда ԥшаарахеит уи дахьишьҭаз, Дыдыни иареи еилибакаартә, аиҩызара еицыруртә изыҟамлеит.


Урҭ ҳажәлар ирыхәаша акы ҳзыҟаҵандаз ҳәа агәыҵха рыманы, апартиақәеи ахеидкылақәеи еиҿыркаауеит.


Еиҳа зыгәра игоз аӡәы игәҭыха зегьы еиҳәарц иҭаххеит, аха аӡәы ианидыр, нас маӡа зыҟалаӡомызт.


Шәа шәызҿу ала, ҳашнеиуа, кәтыжькгьы ҳзымфо ҳҟашәҵоит, шәыхә уаҩ дахәом, – сҳәеит сара еиҭах урысшәала сагьыналыхәаԥшит.


Бгәыраз ахьеисуа цқьа исаҳарын, сабылрын быбла ишеишеиуа, мшынҵас бгәышԥы хало илаҟәрын, хрыжь-хрыжь быԥсыԥ анлеиҩеиуа!


Амонографиа анҵәамҭаҿ иарбоу Алитература, сгәаанагарала акыр иркьаҿзар алшоит, еиҳа хадара амазароуп аусумҭа атекст аҿы хархәара змоу.


Аха сзымцеит, иамуит, са схы шьҭыхны, знык цқьа ажәҩан сзаҵамԥшт игәаӷьны.


Ирҳәоит, анкьаӡа зны ауаҩы даныршоз, уи дызлеибарку имаха-шьаха наҟ-ааҟ аимак роузаап.


Сара бзиа избауа ихьӡ-аԥшеи бареи шәоуп, сеигәырӷьоит ибхылҵыз абас сахьыҟалаз.


Шәкы схыҵыргьы, исхыҵыргьы ҽа убриаҟара, зегь дарароуп, са усызбаӡом сызхара.


Избаз рацәацәоушәа, исаҳазшәа исмаҳашаз, сахьынтәаауа схашҭшәа, исзымдыруа сахьцо, мҩакы сықәуп сааԥсаха, сҳашҳашуа, сара истәушәа, истәымшәа сназыхьӡо.


Ажәлар рдоуҳа иақәшәо ауп, ринтерес зыхьчо ауп ирыдыркыло, дара ирԥырхагоу, рыԥсадгьыл ахьчараҿы ирмыхәо, мап ацәыркуазароуп.


Апоет, ҳәарада, азин имоуп аԥсы убас еиԥш ирыцҳахәны, акгьы иашьҭам, акгьы змам акәакәны аарԥшра иҟоуп уи аҩыза атрадициагь.


Аӡиас бзамыҟә ишамчыз ашәшьыра иажәлон, имҵарсны иагарц, аха ашәшьыра еиҭаҵуамызт, ицәышӡа, аӡиас абӷа аҽықәнашьуан.


Далааи Ҵабалааи, иара ианаамҭоу, гәырӷьа-ччарагьы рыгмызт, рықәӡаара аламҭалазшәа, дахьаанагаз уаҩы изымдырӡо Лаҭа ақыҭан дцәырҵит уаҩаԥшь цәарӡгажәк умҳәозар, – иҳәон, уи амӡандражә Ҵабал аурысқәа апристав ҳәа мчыла идыртәаз ахылаԥшҩы деицакны иҟаҵашьақәа ҟаҵо ауаа ихирччон, уи ала дара ирзымдырӡо ари ачынуаҩ-хжәа бааԥс еиҳагьы ргәаӷ ииркуан, аибашьрахь русқәа кылигон, – иҳәон


Ҵабыргыҵәҟьан уи доурысын, зны иабџьар кны ҳара иҳаибашьуаз солдаҭын, аха ихатәгәаԥхарала ҳара ҳахь диасит, аублаа ҭыԥҳа дааигеит, ҳбызшәа иҵеит, ҳқьабзқәа шьҭихит.


Аԥсуаа ҳзыҳәан, Анна, убри алаҳәа иаҩызоуп амшын, ҭоурыхла ҳазхәыцны иаҳҳәозар, аԥсцәаҳа иҩызаз аӷацәа аманы, ахьарчҳәа аҟәара инадсылон, иаажәг аԥсуаа шәҵеицәа, урҭ раџьал аазгеит ҳәа.


Мышкы ахы, мышкы аҵыхәа иара цәгьарак дшалакамыз, дшыцқьаз еилкаахап, ицәыргахап ҳәа агәыӷра каижьуамызт.


Абарҭқәа зегьы зыхганы иааз ҽнак ҳаибамбар ҳагәхьааибаго аҿынӡа аиҩызарагьы агәыблрагьы ҳабжьан.


Ашьҭахь, ихәыҷы даныҩеидас, сан дабаҟоу, илыхьи ҳәа лассы-лассы иаб диазҵаауа далагеит.


Насгьы астатиа апапцәа ржакьа арҟәыдра азин рырмҭарц шырыӡбаз, аԥшьацәа хыхьтәи рышәҵатәы амаҵ анырымуагьы иныҟәыргыларц шрыдырҵаз.


Иисус Христос, шьарда зымчу ацқьа, анцәа иԥа, ирыцҳашьа жәлара, иргәаумырԥхан аҩсҭаа игәы иахәаша!


Аӡәгьы дазымӡырҩит уи иажәа, џьоук рхы ақәырԥсны акрыфара мацара иаҿын, егьырҭ рцәажәара еихсыӷьуамызт, адгьыл рымазкуаз џьамҳасараа рԥыза иӡбахә еимдырххон, уи ирахә аублаақәа рымхқәа шықәырхуаз уҳәа, игәаӷ ӷәӷәала ишрымаз рӡомызт ацәҳара аҟынӡагьы инеиуан.


Ус анакәха, ани зҽырзажәны итәоу ажакьа ду ҳшьып, – сҳәеит, снацәа ақәырххо.


Ишнеи-шнеиуаз, иҵегьы хара ицаны иаауа, ҳаргьы ҳреигәырӷәаҵәа ҳшыҟаз, ицеит, ицаӡеит уаҳа ихнымҳәуа дара ржәытә ҩны, рыбна иаҳцәагеит.


Владимир Герман-иԥа, Толстоии Достоевскии рҩымҭақәа ҳанахысуаз, лассы-лассы исгәалашәон аԥсуаа рцәажәашьа, рхәыцшьа.


Цәгьамзар бзиа дахыччом ҳәа, схала сахьтәаз, ацәыҵаччара салагеит агорсовет аԥхьаҵәҟьа сҩызаки сареи қырҭцәақәак иаҳзырухьаз анысгәалашәа.


Избанзар иҟам, имаҷхеит иахьа уи зырлахҿыхуаз, са сызхаанызтәи ауаа, џьанаҭ гыларҭас Анцәа ириҭааит!


Гыртәыла аҳԥҳәыс каԥха-каҷҷа, сбыҳәоит сажәа аҳәаха аасабраӡарц, – иҳәан Отиа, инапы игәы инадикылеит, лаҳаҭырбара иадырганы.


Убри аамҭазы адгьыл дааҵыҵызшәа сызманы инеиуаз ауардын, хаҵак даадыххылан ижәҩа наҵаиргылт.


Уара уоуп сара рахәшәахәыс исымоу ҳәа, чаӷьа ҿаҵақәак ицәынхар, иршәны инкаиԥсон.


Ҳара ҳтәала, иара убасҟангьы Абазгиа Кавказ егьырҭ атәылақәа иаарылукаартә ахоура-ҵоурагь ҭбаан, амч-алшарагь аман.


Ауада ҭбааҭыцәқәа, хылаԥшҩык дамазшәа, ицқьашәқьаӡа иахьыҟазгьы ааџьеишьеит, иҟан ҩнуҵҟала еимадақәазгьы, аха егьырҭ реиҳарак абжьысырҭа убжьысны уҩналар акәын.


Иар-гьы ус ҟасҵозшәа аниба, убриаҟара аламыс иман ус сгәы иснаҭон сара, иҽысгәалаиршәомызт, схаҵеи сареи ҳаи леихәар хәа дшәон.


Убри аҟынтә, иԥсабаратәуп ажьира анцәахәгьы дахьрымаз, ажьира ахаҭагьы иҷыдоу амч змоу акоуп ҳәа иахьахәаԥшуаз.


Игәыдеибакыло-ихыдеибакыло, аҳәсақәа реиԥш, ахацәагьы аҵәахсахҳәа еибагәӡуа, гәыблыла акәын ачарауаа ҳашҭа ишықәҵуаз.


Иԥҳәыс лакәзар, нхаҩ ҭыԥҳауп, махәҿала аусура хәынгешьом, имхырҭа дынҭагыланы драшәоит, длаҵоит, ҵабырггуп анхацәагьы аницхраауа ыҟоуп, аха уи ҭаҭырқәҵароуп изызҳәоу.


Уаҳа даҽа хәыцрак ихахьы иааиуамызт, убарҭқәа зегьы уажәшьҭа иара изыҳәан зегьы акакәын.


Ашәҟәыҩҩы ифантазиа, ихыҭҳәаа, асахьаркыратә ҩымҭазы акыр ҟанаҵоит, уимоу, зны-зынла ацәгьара злам амцгьы ашьапы аҵаҵаны, икамҳауа иаақәнаргылоит.


Ацәқәырԥақәа Сухуми аган злакылрымжәаз џьашьатәуп, рааха быжьқәа гәыҭҟьаган, рыцԥхьқәа абомба ԥҽхақәа реиԥш, аӷба ахы-аҵыхәа инахадыдуан.


Аԥсуаа иҳамоу ахшыҩқәа зегьы абыржәы аҟара инеилаҵаны акы анаҳаӡбыша аамҭа ҳҭамгылацт.


Убри аҽны инаркны, амаланыҟәа ааҭымҵӡакәа Адгәыр ихы иҭан, игәы иҭыхон, иԥхыӡ иалан.


Аублаақәа аҭоурыхтә хҭыс џьбарақәа ишрықәшәазгьы, иалагарц, иарҟьыцырц алу хьанҭа ишахәлашәазгьы, усҵәҟьа аамҭа кьаҿк ала ианымӡаар ҟаларын, дара рыҩныҵҟа аҳәатәеиқәшәареи, аилибакаареи, аиххәыцреи, аидгылареи рымазҭгьы, зыгәра ргашаз, зҳәатәы иаццашаз аԥыза ҟәыӷа дрымазҭгьы.


Анатоли Лагәлаа банысԥыла, цқьа ибҭахӡамкәаны быччеит, Урҭ бқьышәқәагьы цәгьала аҵаа иарыҷҷеит


Уи аҟнытә, абар, Константинополь дшьақәнарӷәӷәеит, ишәыхшаз иоуп, ԥсҳас дышәзааҳгеит ҳәа акәымкәа, Аԥсны зегь иахьазеиԥшу агәҭан жәлар реизара ду ҟаҵаны, ауаа дырқәа рцәажәо, маҷ-маҷ аӡбахә цәыргатәуп, абшьҭрала ианамух, рыԥсҳа дара рнапала далырхит рҳәо иҟалароуп


Иҟоуп џьоукы, аԥсуаа ажәытәан адинхаҵара рылан ҳәа роуҳәар, аԥсуа жәлар лаурҟәызшәа згәы иаанаго.


Ирымоугьы ирымамгьы зегьы абрис ахырҵәага ус иақәдырӡуан, ожәыгь убри иаҿуп.


Ацәгьара зуз дырҵәахит ҳәа рҳәар ҳәа ишәоит акәымзар, дара, ҳқыҭа аиҳабырагьы ирҭаху џьыбшьома Ардушьна дҭаркыр, – иҳәеит аҵыхәтәан Кыҷа, абри шԥашәзеилымкаауеи, шаҟантә ишәасҳәозеи ҳәа аанарго.


Ус акы самхаургьы, схабарк ҟалаанӡа сҭаацәа агәыҵәҟьа иқәхарым шәара шәахьыҟоу!


Аԥхьан ишысҳәаз еиԥш, умаҳә ацәгьара ҟаиҵартә агәаӷьра изҭаз, ихы дақәгәыӷәуеит азоуп.


Абар, Григори ихы акхькыдикылаз аҩнаҭагьы иакәшаны иаагылт арҳәцәа, аҭырқә ианичрацәеи аҭыԥантәи рагентцәеи.


Аҳаш амармалташь ду кажьын, снадгылан, имыцхәны иамақәаз анаамысх, абри ижәбо алҵит иҳәазаап.


Татеи дыԥхашьаԥхаҵо, Харзаман ибла гәыразқәа ихы-игәы иҭало, иҟәандашьшьыраӡа иахьихьысуаз ддырҳәыҵәыҳәыҵәуан.


Уара уҟны аԥсҭазаара згәаԥхо иреиуоу соуп, иреиӷьысшьо мышкгьы уа уҟны исхызгар, саҳәом уаҳа акгьы.


Аҳауаҿы ахцәхәыц еиҩызҵәоз аса аҿы акы иазымҵкәо, акы иазԥымҵәо иӷәӷәазарц азы, анкьа изладӡрыжәуаз ашьа амаҭ ашҳамгьы аларҭәон ҳәа сабгьы иҳәоны саҳахьан.


Аҷкәын зынӡа иҟыт-ԥсыт ыҟаӡамызт, акиносахьа дахәаԥ шуазу, дахәаԥшуашәа ҟаиҵозу лыздыруамызт.


Ҳәарас иаҭахузеи, ус аҟаҵара шьауӷатә усым, ауаҩы иара иахьиҭаху дцоит, дынхоит, уи азы дахьсырхәуеит ҳәа узалагом.


Уи анцәаиҳәарҭақәа рмаҵзуцәа рацәак иргәамԥхеит, аха рыг-рҿы аимырҳәеит, избанзар, Лӡаа имҩаԥысыз аизарагьы убасҟак ибзианы имҩаԥысит, ҵәык аласҵап иҳәаргьы аӡәы изаламҵо.


Арспил ацәажәаҩ, иара ииҳәаша шмаҷымгьы, уанидтәалоу уара уҟынтәигьы иҭахуп уцәажәашьа дазыӡырҩыр, ухәыцшьа аҵаулара дынҭаԥшыр, уажәақәа рҟәышра ҽеила дрызхәыцыр.


Иҿыхеит, ҿнаҭит саб ишьа, аха уажәы ус сзырҳәаз, лара диқәӡбуазшәа ахьеилыскааз ауп.


Андриа иҽыларҟәны, ашьац бааӡаҿ мчы змамыз акәҷышь аалиган, аҩызцәа инарылеиҵеит.


Бразилиеи Гаитии рыда, егьырҭ алатынтә Америка атәылақәа зегьы ирҳәынҭқарратә бызшәаны иҟоуп.


Жәытә-натә аахыс наҟ-ааҟ ҳаидгылан, ҳаиашьара ашәышықәсқәеи азқьышықәсқәеи иргәлсны иаауеит, ианакәзаалакгьы ҳацәгьеи ҳабзиеи еилан, ҳзеиԥш-ӷа ҳаиҿагылан ҳаицеибашьуан


Акәты ашьыга ашьацәхыԥ иҵнаршәоит ҳәа, зегь рыла дызлахьурхәышала иҽыҟаиҵеит ихамыждараз, – иҳәан Ардимон, ирҭагылазаашьахаз изеиҭеиҳәеит.


Нас ихы иаҳагьы днахан, аҵла инадиҵан, егьзымбаӡоз иблақәа ажәҩан иҩаҵаирԥшит, урҭ игәарҭоз џьушьарын аҵамҵамра иаҿибаҳәа инеиуаз аԥҭақәа, еилаԥыруаз аԥсаатәқәа.


Уи ауаажәлар еинышәара амамкәа, дара ианаамҭаз изырӷәӷәоз аӡәгьы ихы мацара дашьҭаланы ажәлар зегьы ирзеиԥшыз аус изеиԥырҟьомызт.


Сара соуп ҳәа Анна, ашәхымс даахыҵын, сҿаԥхьа дааин даагылеит Анцәахша.


Иҳабжьалаз аиӷара ҳабжьыганы рнышәара шаҳҭаххаз ала ажәа рнаҳҵар, иахамҵгылап ҳәа шәыҟоума?


Ашьҭахь дырҩегьых амҩа иқәлеит рыҩныҟа, ҳамҭа гәарҭак рыцҵаны, рыӷба аҟынӡа ишынҭаацәоу иааскьаргеит.


Уи ала ишьақәҳаргылеит уаҟа игылаз аԥсыӡкыга ӷба аҟны, Совиспан акатер амаҭәақәа аманы ианнеи, арыжәтә зхы ҭҟьаны иамаз аԥсыӡкцәа ишыргаз.


Исоура џьысшьоит даҽа маҷк ахәыцха, аҽааизгаха, уск аҽалархәыха, сшеилнарԥсаауа, сшеилнашьаауа сгәыҵхак, сдәықәнагалап уи ԥхьаҟа инасыхан.


Абри аус аҿы акритикцәа инарыдгыланы дара аԥсуа шәҟәҩҩцәагьы, уаҳа акәмзаргьы, ажәабжькажәабжьк ирызкны статиак-статиак ҩны иркьыԥхьхьазҭгьы, аԥхьаҩцәа рзгьы, ҳлитература аҭоурых азгьы акырӡа иаԥсахон.


Ҭамадас далырхуан ажәа бзианы изҳәоз, асасцәа ишрыхәҭоу рацәажәашьа здыруаз, ашәа зҳәоз, икәашоз, ажәакала, ажәлар рҟазарақәа реиҳа излаз ауаҩы, насгьы раԥхьаӡа иргыланы иазхәыцуан иқәра.


Ибзианы исгәалашәоит дара убарҭ ашықәсқәа рзы агәаҭан ацмыхәрас атрактор ақыҭаҿ ианнанага, ахацәа цқьа ишыргәамԥхаз, амцхә иҵаулацәаны анышә ажуеит, уи аҽаҩра беиа аарыхра иаԥырхагоуп, адгьыл бжьнахуеит анырҳәоз.


Акызаҵәык Анцәа иџьшьаны, ҳмилаҭ ҟазшьа Аԥсуара, доуҳатә шьаны ҳажәлар ирылаз, еиқәхеит.


Атанкқәа рацәоуп, аха иахьеи уаҵәи еибашьра ицоит, иаанхауа ҳамч рықәхоит


Знызаҵәыкгьы дынхьаԥшит акәакьҭахь, Шькәакәа лышҟа, нас дҩаҵҟьан иаарласны иҽааилеиҳәеит, ажәакгьы аҳәашьа дақәымшәакәа.


Аиумортә жәабжьқәа сара хаҭала сызхаану, аԥсуа ҩнаҭақәа рҿы иҟалахьоу роуп.


Уиазҵаа абчараҳ Арушьан, ажәытәан ихьӡырҵан изаанхеит акәымзар, аԥсаса ирԥырхагахаз гыгшәыгк акәымзар, иҵуазеи шәарахк имшьижьҭеи.


Иуаҳахьазар акәхап, Нестор Апполон-иԥа уаҵәы иаашар шықәс ҿыцны, уахеиԥш Қарҭ, Бериа днаганы ахәшә ииржәит, дишьит.


Даҽакала иаҳҳәозар, Аԥсуарагьы Адыгарагьы еиқәдырхеит урҭ зхылҵыз акультура убасҟак иӷәӷәан.


Схы сықәыжьны сгылан, ара акы сҭахымкәа, исыцәкыдҟьаз цәаныррак карпыжәҵас ишьан.


Араҟа Асовет жәлар иҟарҵаз ацхыраара, Асоветтә арратә мшынтә флот имҩаԥнагаз аџьаус, иаанарԥшыз афырхаҵара атәы аҳәара уадаҩуп.


Ицаз цеит, уара, иҟам ауп уаҳа, ахы унапы узнықәшьуам, уазхьааӡаргь.


Уаҩ дызҽыжәым асҟатәи ҽы, иара дызҽыжәу аҽы иашьклархх иахьаауа, адәысакара алҩа аиԥш асаба ықәдырчыхит, афырҭын бааԥс мҩасуашәа, рышьҭыбжь мбатәеиқәаҵәала игахуеит


Аӷарра аҭоурых ауаажәларра ыҟоуижьҭеи аҭыԥ шамоугьы, ари афеномен аҭҵаара ианалагаз 70—90- тәи ашықәсқәа ралагамҭазы ауп.


Дырмит Гәлиа илитературатә рҿиара заанаҵтәи апериод азы иҟаиҵаз аԥышәақәа усҟак игәаармыгӡеит усҟантәи аиҳабырагьы, ажәларгьы.


Иуцәымыӷхеит аџьар дрылҵны иҿанааиха, еиҭа уамхаҳәахт аҽырыҩраан данухьӡаз иуҳәаз ажәа атәитәых.


Агәра згоит аԥхара шааиуа, ҽа мышқәакгьы ас ианцәырҵ, Амра ахьҭа цәгьа ишаиааиуа, аҿшаанахо лассы асырӡ.


Зхьышьаргәыҵа ҳакәхшоу анцәа итәы Мсым Хәыҷы, уақәшаҳаҭума Аҭлагьыҟәа-иԥҳа Хьыблеи уареи шәыԥсҭазаара аилаҵара?


Раргама здыруан сахьнеилак исԥылон, рымаӡа здыруан иҭаршәны иҵәахыз, иага снаскьаргьы, рааигәара сгылан иеилкааны исыман ара сызҭахыз.


Хаҭала иара ибзоуроуп автономтә республикақәеи ареспублика еидгылақәеи рзинқәа реиҟаратәрахь анеира рҽахьазыркызгьы


Аԥсны агаҿан Аԥсара ҳәа қыҭак ыҟоуп, убратәгәышьоуп, уажәшьҭа исзалоузеи акәымзар.


Уажәы-уажәы аԥшәма дахьынхо иганахь ииасуа агазмҩа аҟынтәи ҳаӷацәа рхысбыжьқәа ааҩуеит.


асаԥар шьаҭас иамоуп астилизациа зызу аӡахәа ақырҭуа орнаменти, адевиз зну абанти;


Абарҭ аҳцәа рыҟынтәи хә-ҩык, хә-ҩык дара рыцԥхьаӡа акамисиа ҳасабла иалхны азыӡырҩцәа иаҵахо, иааиуа ҳәа абас ала иазырӡбан, абас иқәгылеит.


Иҟоуп храк анаҩс даҽа храк, схыҵып ҳәа уи ахрагь унеин уаҿакьакьап, аиааира сара истәхароуп ҟауҵоит.


Жәлары шәшьеиқәаҵәаны шьарда аамҭа ирхатәаз ажәытә хылаԥшцәа рпалициеи ржандармқәеи дареи ианырхырҳәа жәлары рхацламҳә уаанӡа еихаҿаҳәаз ԥтит, аӷәра ирҿаз рҿырхит.


Изулак исаны, анаара иахьцәысҟьаз ашьа иаауаз, уҳәа аанкыланы санаалга, кьатеиԥҵәараха исысит, сҳәындаз-мандазшәа, сцәа сацәшәошәа сахьыҟалаз азы.


Иџьашьахәуп ани ахшареи реизыҟазаашьа шеиҿкаау иҵуазеи сан лыԥсҭазаара далҵижьҭеи, аха, зегь дара роуп, ианаацәгьахалак, уадаҩрак санааҭагылалак, даасгәалашәон, лара лахь сыҩны сеихон, ҳаҩны агәашә сахьнадыххыло даасԥыларашәа.


Саӷа дааины са дыснышәон, иара ихала убас ҟаиҵон, уи ианажьра сара исылшон, Есымшааира ԥхьаҟа сцон.


Ашьҭахь, дзызхәыцуаз данамырҭынч, иблақәа аахитын, далыԥшны днаԥшыртә аԥенџьырхаь дхьаҳәны днаиеит.


Уҵарауаҩуп, иудыруа сыԥхыӡгьы иаламшәац, аха саргьы шәҟәқәак срыԥхьоит, ишсоуҳәара, ауаатәыҩса рҭоурых аҿы зныкыр иҟалахьоу абриаҟара хы арахә урықәиҭуп, ианеиҳаха ҟалаӡом ҳәа?


Ианырба араҟа иахьҭхаџьра, Иҟырлышуа иааит еижәыла, Иргәиҭоума урҭ ахьаҵра, иузыршәома, нас, ҳәҳәа-бжьыла?!


Уаҟа иҟоуп абзиабара, Аԥснытәи ашьха рҩашқәа реиԥш ицқьоу, аҳаҭыр, апату, аиҳабы-аиҵбы.


Дыԥҟьан, ашырҳәагьы ицәырдӷәы даақәтәеит аеҵәақәа рыхьча, Еҵәаџьаа наскьаны иахьгылаз илаԥш ианааҵашәа.


Аҵәымыӷ еиԥш сгәы иалоуп, иара убас, аибашьра иалагарц мышқәак шагыз арежиссиор Амиран Гамгиеи сареи ҷыдала ахәыҷқәа рзы ианаҳҵаз Магәа Коӷониаԥҳа лыҿцәажәара ахьыбжьаӡыз.


Абри ауаҩ дӷаруп, ахьы ҵәахны имаӡам ҳәа уааҟәымҵӡакәа аӡәы изыҳәан исоуҳәалар, адунеихаан сшымӷьычыцгьы, убри ауаҩ сиқәландаз сгәахәуеит, избанзар уааҟәымҵӡакәа уара исоуҳәауа нарҳәы-аарҳәны агәра агара салагоит.


Уи иааимидеит Қыцә, арахәи ақыҭақәеи ас еинҭәылан изыҟаларызу, Аиҭар иакәымзар?


Аамҭа иснаҭом сара усда атәаха, ҟаҵатәыс ицәырҵуа рацәахеит, ауадаҩра сԥылар снапы сҩахом, исымбацгьы саԥхьа акрынхеит.


Толедо сыҟан сара, уаҟа Испаниатәи апринц ҭоуба аниуаз аҽны, уи иҿаԥхьа, инапы иахьынҳаланы игәӡуа, аҭауадцәа асаара ихырхәо игылан.


Сақәҟаар, атрышә сасыр иканажьп игәахәзаарын, дыҳәҳәо, дҟаауа данашьҭала, иагьканажьт аџьма, аха, уи ацынхәрас иара дакит.


Саргьы иаасцәымыӷхеит, уажәы игәы ԥжәаны даныҟоу, иҳәатәызма ари азҵаара ҳәа.


Сара иахыздыруа ари аҟынӡа аџьабаа адбаланы, иргәаҟны иҟарҵом, рыҩгьы рацәак абзиарахь ахьӡы аман исмаҳац.


Ихаҭа иаб закәытә хьӡы ԥшӡоу иҭынхаз иасҳәарын ибзиашәа, – иҳәеит, аҿыцәаара иаҿу амца, иаалырҟьаны ианеибакуа еиԥш, данажә, иԥсыдахахьаз иблақәа амца ҩархыҳәҳәыланы Ҟаҭмас.


Саргьы уи еиҳа исызԥсшьаран ани ахшареи реиԥш ргәы ҟаибаҵон икараха иҟаз сцәеи-сжьи сызқәиаз адгьыл хьшәашәеи.


Убри аамҭаз, ара хыхь еиҳагьы еилиаан, аҵыс зрылымԥраауа еилачны иҟаз амаӷи аӷдареи рбардрақәа ана-ара иаавҵны иаагылт шьоукы.


Арҭ аҩышықәсак амҩа ҟаҵаны иалгазаап абнаԥҟаҩцәа, аха уи сара сымҩа азыркьаҿуамызт.


Иҟоуп претензиа дук змам, аха зыпроблема ыҟоу арҿиаратәи аҵарадырратәи интеллигенциа


Убри аҟнытәоуп мартирос Варпет ҳәа изишьҭоу, абас саҳәара дшаҿыз Анаид, иаалырҟьаны дааҭгылан, дгачамкшәа азал агәҭахьы даанаԥшит.


Афеодалтә еизыҟазаашьақәа рықәӡаареи акапитализм ацәырҵреи, даҽаганкахьала, ареволиуциатә идеиақәа рцәырҵреи даарыбжьахан, ихы ахьирхара изымдыруа дшыҟаз, длыҵахәаша дцеит, аамҭа аҟарҟы дкылахан арахь дазымӡәеит, наҟ дылбаанадеит.


Ус анакәха, ашҭа дшынҭалалакь аҩы иқьышә иқәктәым, егьиашаҵәҟьаны, дырԥхашьаны, иқьаф ҭаҵаны ахаршә ашәараҿы ԥара ԥыҭк ицәызгап ҳәа ӡбаны иумамзар.


Убарҭ реиԥш иҟоу аизарақәа раан ахәыҷы инаиркны аду иҟынӡа убасҟак еизыӡырҩуан, ажәа змоу ида аӡәы иҽирҵысуамызт, амҵ ԥыруазар ашьҭыбжь уаҳауан.


Ари апап ианиаҳа, игәы иалсит иара иҿы дахьнеимгаз, уа днаганы агәыргьын ахьылхаимҵаз.


Иахьа Аԥсны анҭыҵ инхо аԥсуаа лассы ихнымҳәыр, уа иахьыҟоу иадхалар, аамҭа аныбжьыслак ишԥаҟало?


Ишысҳәаз еиԥш, Кәагә дырбаандаҩны аусҳәарҭаҿы даннарга, писарс иҟаз, Кәагә дааидгылан, иҟама иҟәнихит, уара усгьы уршьуеит, изуҭахузеи ҳәа.


Ашьҭыбжь дазыӡырҩуа, аԥштәы еилыџьџьаара дахәаԥшуа днатәарц, цәырас бӷьы ҟьаҟьақәак ршьапы ианкны, итатаӡа иаарԥыԥит, аха ҭынч атәара, ибла иабози игәаҵа ҭзырҭәаази иҽрыҭара ацымхәрас, ибӷа адҵаны, аԥсаҵла дышнадтәалазҵәҟьа, дшашьцылахьаз еиԥш, адәахьала икьаҿ ақәҵаны, имаҟа иавҵаз атетрад жәпа аавҵихит.


Ауаҩы заҵәы Пармен имаҭа, уи аҽны Лад иифаз афатәқәа рыхьӡгьы издыруам, рыжәлагьы имаҳацт, иара ус аӡәгьы, маҷк иреиԥшыз акы сҿы иҭашәахьеит ҳәа иҳәогьы имаҳацт


Ауаа рзыҳәа иҭеиҭәоит ҳамҭас, аҩы агьама зымбаӡац, зегьы иргәаԥхо иҟаҵамҭа


Сара сеиԥш зҭагылазаашьа ҟалаз иагаҩ ргәы иҭаркхьеит уи, аха анагӡара ус имариамхеит.


Ҳаиԥхыҟәҟәа ҳашлеиуаз, Маҷара аԥсҭа ҳҭаланы, ажәытәӡатәи Маршьанаа рымҩа, Ар рымҩаду ала ҳамцакәа, такәы ҳласкьаны, Ҵҟыбын аурымқәа Дранда зыхьӡырҵаз ҳалсны, уантәи Чыжьаушьи Аӷшбнара-ахәқәеи ҳрықәсны, нас устәи Аԥианч ашьха-лаҟә ашьапаҿы ҳлеит.


Ирхыргаз ашықәсқәа рыхьанҭараз ишамызт урҭ ршьамхы ҟадыџь, ираԥысны икәадахон, аха убригьы ус аламала иӡбамзар акәхарын, ана, зегьы ахьырыӡбо


Сгәы ҿыӷьуашәа анызба, саб азин ааимысхын, зегьы рышьҭахьӡа иааиуаз ауардынахь сцеит, аха ауардын иақәтәаз дыцәахьан, акамбашьқәа дара рхала ауардын рыманы инеиуан.


Убри аҟнытә саалаган аплан ҟасҵеит октиабр аналагамҭазы Пицунда иҟалараны иҟаз Аԥсуа-база аконгресс иалахәыз рзы ацәыргақәҵа аиҿкаара иазкыз.


Агәаӷьра илазҭгьы, изысыцҳаз ихы иақәҵаны дақәшаҳаҭхарын, аха иԥсы дацәшәаны, иеибашьцәа рабџьар ала аҭак сиҭарц ақәикит!


Араҟа ҳадгьыл аҿы ауаҩы иага аԥсра иԥеиԥшзаргьы, аира, аизҳара ыҟоуп.


Гьаргь Амҷба жәа-монографиак дравторын, аҵарадырратә журналқәеи еиуеиԥшым аизгақәеи ирниҵахьаз аусумҭақәа маҷмызт, аха ианакәызаалак иара иҟәнишьон,  „иҵегь сылшар ауан,“ – иҳәон.


Усҟан уара уеиԥш иақәшаҳаҭмыз ыҟан, аха уи уҭахымхеит ҳәа уеизгьы-уеизгьы цәгьарак аҵамызт угәра изымгартә еиԥш.


Ҳәынҭқар дук диацәажәозаргьы, ихы аҳаҭыр аҳаракышьа дақәшәон, ажәала дарбанзаалакгьы иргәыбзыӷра изымариан, амаҭ бзы иҿоуп ҳәа шизырҳәозҵәҟьа дыҟан.


Кьынта хәыҷы ина-пы данкны, ҳлабақәа ааҳаҵарсуа, ҳаихьыжә-еикәыжә, ала қәаҵәҟьа ҳанырбалак, ишәаны ганха иасуа, ҳабла хәыҷык ҳаалалеит.


Ари азҵаара еснагь иаҿадыргылоит нхарҭала иахьеиқәшәам, еиҳараӡак ақалақь аҿы инхо.


Лыбла хәашьқәагьы уи рхибаалахьан, аха лазҵаара иҽазымкыкәа, аԥхьа иҽы аӷәра наҿаршәаны инауижьын, нас иҭацәны игылаз даҽа сқамк дааханы дантәа ашьҭахь ауп ибжьы анирга.


Иара, аӡыӷь аилашырахьҵәҟьа инанагахьаз, иҩызцәа ирлахҿыхырц, иаби иареи еибырҳәахьаз акы наигәалаиршәеит.


Абаҳчаҿ абри ашәҭыш анызбо, ҵәыжәҩада схалоит сԥыруа, уи бқьышәқәа иреиԥшуп, аԥҳәызба, Ааԥын игәылпыж ианышәҭуа.


Ҷнагә чмазарала иԥсҭазаара далҵит ҳәа аӡәгьы изхаҵом, аха арахь ишәаны ирызҳәом акәымзар, – иҳәеит саб.


Изыхҟьазыԥҟьалакгьы аԥсуа шәҟәыҩҩцәа рӷьырак урҭ ара аӡәаӡәала еиқәысыԥхьаӡоит ҳәа салагом уаҩ иқәра наӡа нырҵыртә, ргәы иҭаз зегьы нагӡаны рҿы иадырҳәартә изыҟамлеит, ирмаӡеит.


Уи ааигәара инхоз Џьынџьуа Ӷьеџьала аӡәы ҳкаҳар ҳәа дшәаны даҳхылаԥшлон.


Аусуҩ бзиа аусуҩ идырҵо азын дмаашьароуп, уи бзианы иҟаиҵозароуп, ианаамҭоу далагроуп.


Дшааҳадгылазеиԥш аԥсшәагьы ҳамҳәакәа, лы лабжышқәа хаҟәҟәало, лхьаа лҿы илзамырҳәо, ус ҿаалҭит


Араҟа ианаҳҵо атекст аҵыхәтәантәи аҭыжьымҭақәа рҟнытә иаагоит, урҭ аорфографиа аганахьала еиҳа иахьҭышәнартәалоу азы.


Иара дангыла, ицымҩалацәазгьы ҿыхан, алаф еибыҳәо, реимс-еимаақәа рышьаҵо, аҽеилаҳәара иалагахьан.


Ахала ишԥашьшьеи умбои, нан, акарпыжә бзианы ианыҟалалак ахала ишьшьо умбахьеи, убас ишьшьеит!


Адунеи шаҟаҩ уааԥсыра ықәу аҟара ҟазшьагьы ыҟоуп, иҟам ҩыџьа еиԥшу.


Абарҭқәа зегь снырны, сҽыреиџьыԥшәа сахьаатәо, исхызго зегьы рҭакс, саԥхьа инықәлоит, схаҭагь сгәы рхымшәо, қьаад ианыҵран иҟам цәаҳәақәак.


Аԥшәма асасцәа изааираны дыҟоуп, ҽнак-ҩымш шыбжьоу игәылацәа иреиҳәоит иаԥхьа ишьҭоу аус.


Уажәшьҭа, дынҭаҳаны, ис заанхаз абри ауп ҳәа, аԥсшьара иҽаҭаны дзыцәамзеи?


Абас версбжак аҟара Кьалашәыр аӡы аԥшаҳәа ҳавалан ҳашҩеиуаз, наҟ-ааҟ иршанхагоу шәаԥыџьаԥла иҩычоу ахәыԥшӡақәа цәырҵуа иалагеит.


Саԥхьеижьҭеи акыр шықәса ҵуан, агәра ганы сыҟан, аибашьра анеилга иаарласны иҩит ҳәа.


Абас ишааиуаз, ааԥынра ааигәахара ианалага, заацәаны иаамашь, абҳәасақәа, аҳақәа, атамақәа уҳәа иажьарымашь, нас ахьҭа рысыр ҟалоит ҳәа уаҩ дацәшәо ишыҟаз, ааԥын ааира аҽааннакылеит.


Акы ыҟоуп араҟа, иҳәахит даарылаԥш, иауан-иашәан иаҳәаз аазмаҳаз дгылан Леуарса, ԥагьа, дышгылац, адунеи зегь дамоушәа аҳас.


Қәрала дахьмаҷыз азы Сҭеԥан уи диасамырҟәылны иеиҳәалон Борис Иван-иԥа ҳәа.


Ауаажәлар иреиуоу ауаҩы идырра аидкылараҿы иабџьар дууп напхыцк иаҟароу аусаҿгьы адунеитә револиуциа сырҵысырц.


Ашыр сырган, ларгьы дааныскылт, саргьы сҽааныскылт, убриалагь исылаӡамыз ласрак насылаҵаны.


Ус ҟабымҵан, нан, Цару, бгьежьы, акыр иахәозар лҳәан, илзымычҳакәа лыбжьы лыргеит санду.


Иҟарҵашаз ааибырҳәан, аӡышьҭра ахықә иаваланы рхы зықәкыз ацҳа ианазааигәаха, цқьа иӡырҩит, аӡәгьы дшыҟамыз ангәарҭа, дук иадымхалакәа амина ыҵаҵаны рышьҭахьҟа ихынҳәит.


Еиҭах ауадаҩ шәалаҳҵеит, абзиараз шәымаҵ ааулааит, изаҭахыз ариаҟара, – лҳәон, ишылхамышҭыз длырдыруан, аҭаҳмада имаҭа ачара анизиуаз аџьабаа ирбаз.


Ихьӡ ижәла рҳәаӡом, ихыхуп ҳачныр ҳәа ауп Гәдым, Луман уҳәа ишиԥхьо.


Уи ашьҭахь схәыцуан, акырӡа сшанхан, амырхәага бла схьырсуа сахьықәтәаз ахан


Кадыр илақәа ԥарԥалыкьха арха инахҟьан, аҳәса аӡәаӡәала инархьысын, акәакьҭахьшәа раԥхьаӡа игылаз аӡәы лҿы иаангылт.


Напсыргәыҵала изхара изымжәуашәа аниба, днеиҳәҭҟәыҟәлан иқьышә лӡаакны аӡы данлаҿыхәоз аамҭазы, аҟәҟәа ҳәа анемец зҿааирхаз ахы цаҳәцаҳәа ижәҩахыр иҩалаҟацеит.


Ахацәа ҭаркит, иашоуп, аха иҟалоит, урҭ џьара ажәақәак еимаркзар, мамзаргьы иҟалоит, ирзымдыркәа шәҟәык рнапы аҵарҩызар, сара иҟасҵахьоузеи!


Абри аамҭаз аҭырқәцәа, Баҭымынтә ацхыраара ҿыц ироуз рхы иархәаны, Аҟәа акәша-мыкәша


Убас ҳшазыҟоугьы, ауаҩы инапы ҿызфааз ацгәы кнаҳан ишьтәуп анаҳҳәауа, ламыс ҳамазар, ацгәы ҟәымшәышә убас ҟанаҵартә аҟынӡа иназгаз ҳаламцәажәар ауам.


Аха иара зызку атема иахьагьы заҵа имыӡра, аԥсҭаазараҿы еиҳа иҵарны, еиҳагьы иактуалтәны, иуадаҩны иқәгылоуп.


Уи иара иԥсадгьыл ачеиџьыкоуп, ижәлар роуп иныҟәызго, ус анакәха, уи иара иламыс ауп, иԥсҭазаароуп, ани аԥааимбар дызҭаз леиԥш, – иҳәан, сынхьаирԥшит сыбла ихгылаз аԥҳәысеиба лахь.


Уажәы алхрақәа раан, аӡы анрыҵала, ҳара ҳаргәалашәеит, – сҳәеит алаф аҵаҵаны.


Ари ҳанаауаз ҳаанашьҭуамызт, уажә иӡыӷӷараха аҽыҟаҵан изҿқәоу закәызеи рҳәан, ссиршәақәа иаарбеит, аха хазгьы арра ахьымариаз ргәы иаахәеит


Абраҟа агәаҟцәа рҿы хышәк ахьтә егьи аҿы снеины убра хыхь снықәтәаны рхаҿы, исҳәаларын ажәа хаа ашәаны, гәхаршҭгас ирыхәартәы иҟаларацы.


Аџьынџьтәылатә еибашьра ианалага, хыхь ишаҳҳәахьоу еиԥш, зегь раԥхьаӡатәи аҿагыларақәеи аԥсыҭбарақәеи ахьыҟалаз Аԥсны Мрагыларатәи ахәҭаҟны ауп.


Саашәеит иҟаз ангәасҭа, убас, зегь анысшәа, саашәеит, ԥсра-ӡран исыжәлаз сҽанасҭа, уи хьаан, уи сеиҟәнажәеит.


Уи иҳәеит ҳашҟа даарц игәы ишҭоу, аремонт хәқәа рышьақәыргыларазы ацхыраара ҳаиҭарц шидҵоу.


Хҩык ахацәа Рашьба дрылоуп, аҭабиа ирыцқьоит урҭ руаӡәы, егьырҭ аҩыџьа аҭелқәа рыла ирҳәоит


Аԥсуаа ҳдоуҳатә баҟақәа ҳҿаԥыцтә рҿиамҭақәа уаҩы игәалаиршәар, Нхыҵ ҳашьцәа рзыҳәан ажәа ԥшӡала иҭәуп.


Ус акә, егьыс акә ҳара ҳашықәсԥхьаӡаранӡа зқьы шықәса рыҩнуҵҟа аедыгьқәа ахьаабо Амраҭашәарахьтәи Кавказ Амшын Еиқәа аҿықә аҟны, аԥсуааи абазааи ргәылара ауп


Аҩны иҩназ ауааԥсыра зшьапы инанагоз зегьы дәылыргеит, аиарҭа иамаз усгьы рырххаха змадаз


Иашоуп, дад, уамак ахыҵуамызт, аха амца ахьеиқәым, алҩақ ахьаҵамсуа, аҟауар лассы ибаауеит, уи инаиаҭеикын, уаанӡа ииҳәоз инациҵеит Ҟаҭмас.


Агәырӷьабжь иалҵәрааны хәыцрақәак ихон ихаԥазар акәхап нас уи аибашьра ашәшьы.


Дырзыҭрысит ҽеиларшәала, ишәақь ԥынҵа рылацало, аҳәа ццышәла, гәахәарала иԥҟо, ирҟьо, еихырссало


Ҳаԥсуа литератураҿы абасҟак мҽхакы ҭбаала, абасҟакгьы жәларык афырхацәа рыӡбахә зҳәо аҩымҭақәа рацәаӡам.


Абарҭқәа еилкааны избаз хаҵарԥыс бзиак, ишсаҳауаз, иан лныҳәаҿа анааникыла, инаиҿыҵҟьеит


Апап ила ҭызза ана ачыхәчара дҭажьуп, зегьы ибоит, аха акыр изҳәо дыҟоума, игәахы еибакуеит, аха иҟиҵои, иҽизшьуам азы дыҟоуп.


Агәашә дадгылан, иаалыгны, шьал касыла лхы ҭаҳәҳәаны, лшьамхқәа инархысуа, аҵкы хәашлаԥса зшәыз ԥҳәыск.


Дкаҳаанӡа, асцена ааныжьны, акулисахь днавалоит, цәгьа имбозаргь дааҩыргь, дцоит дышцара, дааҭгылан дааԥшызаргь, изеиԥшшәа напеинҟьабжьқәак ааҩыргь имааҩыргь.


Шалуа Ҵәыџьба играждантә лирикаҿы иаҳԥылоит акымкәа-ҩбамкәа еиуеиԥшым ажәларқәа реиҩызареи риашьареи иазку ажәеинраалақәа.


Зинеи Зоиеи, ацәа ашьҭахь рыбжьқәа акадифа еиԥш иԥшқарахӡа, аҭынчра рныԥшуа еицәажәоит, наҟтәи ауадахьгьы иааҩуеит асасцәа


Ахәыҷы насыԥдақәа, ршьапқәа хырҟьаҟьа, алымтбаа ргәыҵыкәкәо, иаарбалак аӷуҳәа иааикәшан, амла, амла, чаҿаҵак ҳәа рнапқәа наимҵаркуан.


Аха рыцҳарас иҟалаз, ҳавтор зны-зынла еиҿырԥшра зымушагьы еиҿсырԥшуеит ҳәа далагалоит.


Изхысҳәаауа, убри аҽны иҵыхәтәантәихаз аидыслара ӷәӷәа абас ала ихыркәшахеит, аха аҳ Пыта, аиааира шигазгьы, иаразнак ишьҭахьҟа дыхнымҳәкәа, шықәсыбжак инеиҳангьы уаҟа иҽааникылт!


Уажәы ааигәа Чернышеви, Армианинови, Зыхәбеи Минск ақалақь иазкны ирымаз аицәажәараҿы абри азҵаарагьы иазааҭ гылеит.


Уаҳа аҽакы акәым дыздыруа ирбааит нас, џьара хьаҵра ҟамҵакәа ауаҩы иԥсҭазаара ахы икыр шауа, убри зегьы-зегьы ишрыцку аԥсҭазаара араан ишаҩызам, знык ушьаҿа еилаганы, нас иԥсахны ишузмыриашо раԥхьаӡатәи ушьаҿа зегьы ишырхыҵхырҭоу


Ҳәарас иаҭахузеи, сқьалак аҟынтәи сқьалак ахь ҳаигәыдҵо ҳрыманы идәықәлар аҵкыс, ари даара ҳусқәа арманшәалон.


Сан-Анжела аганахь еиҳа иҭынчроушәа иҟоуп, аха Санта-Софиа аҭагылазаашьақәа зынӡагьы ихирым.


Убраҟа илданы игоуп амҩахәасҭа, ашьаҟауаа, нас, ааигәа инхо рырахә ирныҟәарҭоуп.


Дацыҵҟьан, ампыл днамҵасны иааникылт, ашырҳәагьы уи ахьынтәааз ахь дынхьаԥшит, иԥсахы ҩеилалан.


Ашьоура амҩа, аиааира амҩа, Убрантәоуп урҭ ахьаауа, Изыцәҭамшәо бзанҵыкгьы амра, Ԥсра змыхьӡауа ахьиуа


Сара уажәы абарҭ ацәаҳәақәа зыҩуагьы саныҩеидас дызбақәахьан, аха рыцҳарас иҟалаз, сыгәнымҩра иахҟьаны, иахьа, уаҵәы шысҳәоз, сшынахнага-аахнагоз иидыруаз ишахәҭаз, ақьаад ианысҵартә сзыҟамлеит.


Ицоз зегь зцозҭгьы, изцоз зегь наӡозҭгьы, адгьыл ахала, инхон иууаӡа.


Абра иазгәасҭар сҭахуп Арсен Киут уаҳа назҭахым, згәы цқьаз, акы иамеигӡо рԥысны дшыҟаз, аха иҟазшьа ақәшәара уадаҩын, амаҷ азы дгәаар ауан, уацәажәара даҟәыҵыргьы ҟалон мышкы-ҩымш, аха Таифи иареи хәышықәса уадак аҿы иахьеицынхоз, ҽнак иадамхаргьы, гәынҷыхьак рыбжьамлеит, ҳәарада, ари Таиф иҟазшьа ссир, иуаҩышьа, иҟәышра еиҳа ирыбзоураны сахәаԥшуеит.


Раԥхьа иаԥшьызгоз, аус ахькылсша изымдыруазаргьы, ихаҭа бзиаӡак изымҳәаргьы, иахьаԥшьигаз мацарагьы, издырхон.


Иахьырҳәогьы смаҳац, ани ԥҳаи ракәым, еициз аиҳәшьцәагьы убас рыблақәа еиԥшны.


Аспектакль Ацынҵәарах актәи ахәҭаҿы иаабоит аублаақәа рыԥсадгьыл аҿы иахьыҟоу, азежәтәи ашәышықәса аҩбатәи азыбжазы изҭагылаз, ирзыҟалаз аҟымҟыра.


Уи дрызгәдуны мацара ишиҳәоз шылдыруазгьы, макьаназ гәхьаагарала ихыхәхәо иҭәу лыблақәа ҩаиҵалырԥшуан.


Данычча, иԥҳәысгьы уа дидтәаламзи, дааисны дылкит, узхыччазеи, узхыччаз сауҳәароуп ҳәа.


Апоет дыԥшааҩуп арифмақәа рганахьала, шамахамзар, ихы иаирхәом згәы ԥҵәахьоу арифмақәа, иаҳа иқәманшәалоуп ассонанстәқәа, аха иара абраҟоуп, ақәҿиарақәа шимоугьы, џьарамкәа-ҩыџьарамкәа еимаҭәаӡам арифмақәа рааирбра иҽахьанишәо


Қсас иӡыршны иҩаиқәҭәеит Мураҭ иажәақәа, иҩаихыбзааҩаихыбзааит нацәықәкырҭа амамкәа ажьҵаа еиԥш ирӷӷаны иҟаз ицәа-ижьы, иаҩсуаз ажәак иҿеиқшарцгьы иҽыназикын, аха ичҳаны илаԥш ааиҟәигеит, ашьхарахь дҩаԥшит


Головков, аԥышәа ду змоу, аиҳабырақәа рыҟны амаҵ зухьоу иҿцәажәара, идтәалара аинтерес аҵан.


Убарҭ рахьынтә Солженицын иеиԥш Аҳәынҭқарратә политика џьбара ақәыӡбара зылшаз аӡәык-ҩыџьак роуп.


Нас дырҩегьых ақалақь ахь дцан аҩыза аахәан иазааиган, иҿио рҿылархан, уажә абар, жәохәҟа ҟыз изануп.


Уи ара данааи аҩнқәа аҵлақәа ргәылиааны, ажц рыҿхысны иҟазаарын, ақәаҵа ду акәзар ибнахахьан, – иҳәеит.


Ауаҩ гаӡарак ихьыр, рыцҳарак дақәшәар, ианоужьып, дахҭнуҟьарым, убла хуҩап, аха асҵәҟьа аргамаду зегь еиқәыӡбаны, гьангьашрыла иузныҟәар


Аусқәа гәаҭа, аҭынчра иҽаҭа, иҽраԥсышәо, иҽыртага, агәарлара идыруеит Маҭа, иџьылшьаларц иԥҳәыс Қьаҭа.


Алиоша Лашәриа иажәеинраалақәа ипоемақәа ҳаԥхьаҩцәа ҿыцбарах ибаны ирыԥхьоит еиҭарыԥхьоит избанзар апоезиа иаша еснагь иҿыцхоит


Еимгеимцарак иалагӡаны уи дагьыназхәыцит, аха Даҩеи ирцәиҵәахуаз ҳәа акгьы ибарҭамхеит, избанзар иара Џьармаҭ ихаҭагьы аамҭа ишиҵанаҳәоз акәын ихәыцшьагьы шыҟаз.


Ачара имазар арыжәтә ацзароуп, аныҳәа ныҳәоуп, ҽаанбзиала злоуҳәои аҵәца мкыкәа?!


Икараха иҟаз апартизанцәа, ад гьылаҿы алаӡахагьы рамраӡакәа, рыбжьы гәыԥҵәагақәа еи ҵыхәхәа, рыбла иааҭапапеит акәыбырқәа.


Мушьни Аҳашба Крылов иажәа маана иаҿырԥшшәа Абгахәыҷы ахааны бжас амбаӡацкәа, ианааиҿаҳа, ишәаны егьагымхыеит иԥсразы.


Литрак аҟара зкуаз еирыӡ хәҷык азна аҩы ааганы иҟан, уаҳа аҟамызт.


Ҩба, министрс лара лакәымкәа даҽаӡә дҟарҵар, агәра ганы сыҟоуп ҽнак сшаанырмыжьуа.


Амш еилган, ԥхарран, ԥхынмаҭәала ҳҽеилаҳәаны, ссиршәа ирхиаз автобус хәыҷы ҳанҭатәеит.


Аԥсны ахақәиҭразы ажәлар рықәгылара аԥсуа ҭауади аамысҭеи раԥхьагыларала акәын ишымҩаԥысуаз.


Уаанӡа сзырҽхәоз, исыдныҳәалоз ауаа, бзанҵы ирымбацызшәа, рыхқәа рықәыжьны, сара сахьыҟаӡамыз аԥшра иалагеит, дара рхаҭақәа аӡәи-аӡәи еицәшәо, иаҳҳәап, ажурнал ианыз акарикатура аниба, дымшәа-дмырҳа сара исацәажәаз ауаҩы иӡбахә актәи амаӡаныҟәгаҩ иҟынӡа имнеикәа, ҟалома, нас, дабацо?


Изхәарҭоузеи аԥшра-асахьа, ишшәасҳәаз еиԥш, сара хыхь ԥыхьа, аус даҿым, занааҭ лымам, абар, дыҟам ламыск лылан.


Ԥаса адунеи зегьы иадыруаз акурорт ԥшӡа, акурорт еилфаҷа убасҟак ахаҿы еицакхьан, ақьаԥҭа еиԥш игәыгәҭажьын.


Аҭак лымҳәеит уаҟа дныҵҟьан, Ари ажәа илаҳаз, Аха игәнылгеит Ҟаидыхә рыцҳа.


Уажәы сара есышьыжь, амшын иҿнаӡәӡәаауа аҭоурыхтә хаҳәқәа ирыбжьаҟәыҟәу акаҳуажәырҭа Ажәра шкәакәа аҿы снеины снатәалоит.


Аусура напы налаҳмыркыцкәа аштурман еиҳабы дааҩнашылеит, аконсул ҵаҟа дыԥшуп ҳәа.


Аха егьа ус иҟазаргьы, ари ароман аҟны цәаҳәа ҟаԥшьыла иагәылгоуп Дамеии Асҭандеи рыбзиабара.


Адацқәа аунажьҭуеит, аӷа изы ашәыр шҳамқәа зҿалараны иҟоу аҵла, дназхәыцит Даҭикәа.


АХӘҬАҶ 31. Дарбанзаалак ауаҩы иуалуп егьырҭ ауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи ҳаҭыр рықәҵара.


Сышьха дуқәа џьасшьоит иахьеидгылоу, бзанҵы изалшом иахьынхаз еилшәарц, ишԥасҭаху ауаагьы анеидгыло


Аҟәа ацентр ҿыц аадыртит, уахь иишьҭуаз шмаҷмыз убартә, ирхианы имаз аҭыӡҭыԥ зныз абӷьыц ааирхиеит.


Илзымдырӡо џьара аӡәы ихәҭам, иаҭәам уск дақәшәар дышрыцҳалшьареиԥш, абри ауаҩ ишҟагьы илызцәырҵит рыцҳашьарак.


Асаби гәлымҵәах дыԥсызааит, шықәсышәк ирҭысхьаз аҭаҳмада идунеи иԥсахзааит, иԥсхәы руеит, аԥсхәраҿы аҭамада далырхуеит.


Уажәнатә ас иҳалалаз, илшошәа ибар, ҳҿаҵақәа ҳҿыхны агара далагар ҟалап.


Иҟоуҵари, аԥсабара иаратәы ҟанаҵоит, ахәы агоит, аҿабырҳацәреи ахәмарреи баны иаанымгыло аԥсабара!


Зыҷкәын изҳара, иуаҩхара иахыццакуаз, данааи аҽны инаркны иацәажәара дналагеит сыԥсы ахьынӡаҭоу ҭацак лкалҭ снахьырԥшы ҳәа.


Феодора чарҳәарыла аџьамцәа дышрымԥыхьашәазгьы, лара дзыхьчоз аԥсуаа зегь Уаз-абааҿы ишҭахазгьы, Анаҟәаԥиа иҟоу лхаҵа Аԥсырҭ иеибашьцәа зламаҷу ала цхыраарак уахьтә дшазыԥшымгьы, Набед иҿаԥхьа лыхәда лыкәаҽ лхы лалмырҟәит.


Чаӷьамзар акгьы зҭарымҵоз ачуанҵәҟьа уи аӡыхь аҿы ирыӡәӡәомызт, иаҟьашьуеит ҳәа иацәшәаны.


Исзеилкаауам, сызқәа хы-цаҳәцаҳәак алагылаанӡа схагахар ҳәа сшәоит, лышьи-лышьи еиқәҵо днеин, икылӡахаа-кылқәыршәаа иҟаз асахҭан диваныжә днықәтәеит Галиа.


Ирацәаҩхазаап абри иадгылаз алазқәа, аҳазарқәеи раҳәшьаԥеи арахь иҳамбароуп ҳәа иқәгылаз.


Жьгарҭаа рахьтә Беслан идгылаҩцәа ҳгәырӷьара аԥсҳа ихаҭа дақәшәаргьы ҳҭахуп ҳәа ажәа инырҵеит, иаргьы маӡала ауаа дәықәиҵахьеит уи ишҟа, даарц азы диҳәаны, иишьҭыз ацҳаражәҳәаҩцәа мхынҳәыцт макьана, изаарго ажәабжь издыруам.


Уа сахьнеиз Давлаӡе дгылан, усура сааижьҭеи аҩнынтәи дырраҭарак смоуцт, ателефон сасырц сҭахуп ҳәа.


Алаба иарганы гәашәк ианҭырцалак, аблақәа ашьа рхыҵәало, иаазԥаҳалаз ишынеигәыдлара аҽырхиа, даҽа гәашәк ахь аҿынанахон.


Ари ииҳәаз аумашәа илбеит, иџьалшьеит, нарцәы ауаҩы дцаны даауеит ҳәа лмаҳацызт.


Хьзан, асыԥса ҭҟәацны игәыдлазшәа, уи зназы ихы зқәикра изымдыруа даақәнархеит, нас шьҭа ус цашьа шыҟамыз дырны, иҟамчи иаӷәреи иҩызцәа руаӡәы инаииркын, дааицгәазҭаз зегьы шеибакәу ииҳәарызеишь, дабаанагеи ҳәа рыблақәа шиқәкыз мацара, инаскьа-ааскьан амҩа анирҭа, днарыбжьысын, рыгәҭа ахьеизеиҟараз днеины даагылеит.


Мраҭашәара ахақәиҭра азааганы Мрагылараҟа зхы зырхаз, аха Цандрыԥшь изахымсыз, зтанк хышәҭны згәы иқәҳаз Ҟәланырхәатәи арԥыс Агрба Асҭамыр Константин-иԥа изыскуеит.


Иара убра ҩынтәны иаҳԥылоит сир ҳәа ажәа ассир, насгьы ачча-ахәмар дефисда еицны ианын.


Аԥсуа шәҟәыҩҩцәа ҳахаанхеит уаӷоу дызхаанхаша ҳхаҭақәа ҳаԥсы шҭаз, ҳазҿыз аус аҿыцәаара.


Уи иашагәышьоуп, аха ижәлар рзы иара ииҭахыз акәҵәҟьоумашь идҳныҳәало, уи иара ишиҭахыз аиԥшҵәҟьа ичаԥаны изааҳгамашь?


Мамоу, сҽы агәабзиара агӡам, аха амҩа аздыруам, аԥхьа сгыланы, амҩа арбо сцаллароуп, – иҳәеит иара.


Ахәыҷы дангарихуаз Манча, Амра зынӡа илҭашәахьан, Бзиа ҽаӡә дибом иан леиҳа, ашьал икәырша ахәыҷы деилеиҳәан, Дима иҿынеихеит ԥшьаала, Иан даауазар дызлаарыз, Аԥсҭа илгоу амҩа пала.


Оҩытәыҩсак, мамзаргьы жәларык шынеибаку рыԥсы шҭоу, рыблақәа шааԥшуа ианиасуа ҟалуоит, ари ԥсра бааԥсуп, ҩынтә ԥсроуп.


Бзиа иааскьахьан еиԥш, дахьынтәаанагаз уаҩы изымдырӡо, аӡԥсы ихьыкәкәа, деихьыжә-еикәыжә, аӡә абна даалҵит.


Амала, урышьҭалар иумԥшаарыз дарбаныз, уи азы хықәкыла аҳҭны-қалақь дацзар акәын.


Дшәаны дҵәуон аԥшқа илкыз, лара дгылан ҿымҭуа-ԥсымшьо, уи илдырит иҽыззикыз, ишнимыжьуаз, уаҟа ишишьуаз.


Хеттаа ранҵамҭақәа изларҳәо ала каскаа адгьыл иқәаарыхуаз жәларын, ирыман ақалақьқәеи абаа хырӷәӷәарҭақәеи.


Аха иҟан иахьа уажәраанӡа зыхә ҳамшьац, ҳажәлари ҳаԥсадгьыли реиқәырхара иазкыз даҽакгьы.


Умыццакын, – иҳәеит аҷкәын уи иҽаарыххан мчыла дгыларц даналага ижәҩа днаҵагылан, макьана шьыжьуп, ари ахәы ҭынч-ҭынч ҳаԥсы ааиҩго ҳхалап, нас хықәуп, нас тәи иаҳа имариоуп


Сыбла хҩазаргь избон сызҭахымыз, ирҳәозгьы ируазгьы саҩшәан имцеит, сҽыргаӡа-ҽырҟәышшәа сынхара сахымыз, ус, иқәлан иааиуаз сажәрагь сыхьӡеит.


Ари иааиуа ауаҩ, ууаасзыӡырҩ знызаҵәык, – иҳәан инапқәа рхаха, Амбер ишҟа инаирхеит амҩан итәаз аччиа.


Иахантәарак дрыпҟозшәа, ицәеижь имыхәо, дхьанҭаӡа, аиарҭа дықәшәаҟьа дышьҭан, ашьжьымҭан данааԥш, Зорҟан.


Уи ашьҭахь ҩаԥхьа Қарҭҟа сымцар амуит, Кобахьиа изкны ашшрақәа иҟалаз рҵыхәала.


Ароман Абна амаӡа хадаратә хаҿны далоуп аԥсуа жәлар рҵеи бзиа Даҭикәа Кәыгә-иԥа Зыхәба.


Иаргьы гәҭыхас димамкәа дҟаларымызт, аха саҳәшьа дысшәырба злаиҳәарызи, уи араҟа амалахазгьы иаҭыԥмызт, уи аиԥш аҭагылазаашьагьы абаҟаз.


Гәымсҭа аладахьтәи ацҳа анапаҿы иаагатәуп, уи ақәсра згәаӷьуа ҩажәи жәҩык хатәгәаԥхарала шьаҿак ԥхьаҟа иҟашәҵа ҳәа иҟаҵаз адҵа аҭакс, ишшәиҩажәаҩыкыз зегьы ҳцоит ҳәа иқәгылт.


Абарҵаҿы ишьҭауҵаз закәызеи ҳәагьы дамызҵааит, иааганы ишьҭеиҵаз уи аҳаҭархәыхә дахӡыӡаауашәа шибазгьы.


Сара даҽаџьара схы хоуп, сара исҵаз излатәу ала сҿынасхароуп, иҳәагәышьеит Лаврент, аха Џьуџьа акы иирҳарц иҭахымызт.


Аԥсуа ҭауадцәеи аԥсуа аамысҭацәеи, жьи напхыци узеилыхра аиҳа рыжәлари дареи шьала-дала еилысны излаҟаз ала, насгьы рыжәлар раԥхьа излагылаз ала урҭ аилаҩынтрақәеи, ауадаҩрақәеи, ахьамҭарақәеи зегьы реиҳа зыхәда иқәжьыз дара ракәын.


Абри аус рнапы ианҵоуп аҭаратәи ақыҭсовет ахантәаҩы Димер Џьынџьали Леуа Кәыҵниеи.


Аха ҳара иҳамузт, аиҵбы абџьар имхны иаб иҩныҟа ддәықәаҳҵеит ишимуаз.


Аиашазы, раԥхьа ичанахқәеи иҟәџьалқәеи уҳәа, ахьча ҭыԥ дазаазшәа, ахәара-ӷьараҳәа данааҩнала, рацәакгьы исгәамԥхеит


Арҩаш ҭрысқәа лада ицоит, иадгьежьылоит аԥша сԥацха, Аԥсуа қыҭақәа, Аҽа, аԥшахь асуеит ахәхәаҳәа, Сықәуп амҩа акы сазхәыцуа, Ахра иавҵын амра цәырҵит убас егьырҭгьы.


Иахьцалак, ӡнымзи, аԥсабара атәы ҟанаҵон, изгәамҭакәа аԥша иламларц, бзиа деилаҳәан.


Мап, шәақьзаҵәыкгьы, патронакгьы кыр иаԥсоуп иаҳԥеиԥшу аусқәа рзы, – иҳәеит гәамҵра ҟамҵакәа Нестор.


Иахьаанҵәоз, аҳәоу инаԥшьны, аха иаҳа идуу нбанла ианын даҽа ҩажәак.


Избан акәзар, сашьцәа ишыбыжьҩкугьы иҽыжәҵраны иҟоуп, аҳ иԥа сизҳәаны сдыртәеит ажәытә убыс иҟан, аӡӷаб лашьцәа, лҭаацәа иахьырҳәоз дцар акәын, абас исыдырҵеит, аха са исҭахым, сугозар, уара усҭаххеит, сугозар, уахагьы суццоит, ҳәа иалҳәеит.


Иаха сахьнышьҭалаз ԥхыӡк збан, ашьыжь сангыла, изакәзеи ҳәа саби сани сазҵаан, аԥхыӡ избаз расымҳәазт сыкны срыпҟеит, убри ауп сзырҵәуо, – иҳәеит Анҷакәынҷа.


Ршьа зкыдшылаз аҭӡамцқәа рыда шаҳаҭ дыҟаӡамкәа рыԥс хәыҷқәа нарыхдыршәеит Инал-иԥа Кока, Лакоба Рауф, Лакоба Ҭенгиз.


Урҭ зегь ааины сыбла ихгыло избоит сыхәҷра, убри азыҳәоуп исҳәо сҿамшәо сзыҟалаз сара!


Хышықәса дуӡӡа уаҳа изымхиауаз урҭ рынасыԥ убарҭ амшқәа рзы ихиеит.


Сериожа ҳәа Тапаӷәуа дыҟоуп, Шьоҭа ҳәа Қацәба дыҟан, рыцҳа дыԥсхьеит, Ардон Кәыҵниа сҳәеит, абра иаасықәшәан, – сҳәеит, наҟынтәыгьы ԥыҭк ыжәны саауан, уажәы еиԥшҵәҟьа сыҟамызт


Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы ҳашәҟәыҩҩцәа рышәҟәқәа иеиқәыҿаҳәа, ирыкәыршоу ақьаад кәалаԥ иҭымхӡакәа, гарҭа рмоуа дара ирымпыҵахеит.


Зҽыԥхьазкыз, абри ҳахьгылоуҵәҟьа иқәшәоит дыкнаҳан ашьра, иҭаацәа рӡы ахьаамыҩуа ахгара!


Ҳазаҷа уманаҭ Ҵыс иуҭеит, аха уажәшьҭа иуаузар убап, – рҳәеит Ҳазаҷа игәылацәа.


Нас, аиаша ҳҳәозар, гәыбӷан злаиуҭарызеи Ҳаџьы Кьарантыхә, аублаақәа ак рымҭир, ак аарымхәар ԥсҭазаашьас ирымоузеи?


Сызҵоу агәнаҳақәа рацәоуп, аха бара бҳақ абри адгьыл иаҟаран сгәы иқәжьызаауеит, сан!


Сан еснагь илҳәалон абри абас хҭҟьак лоуп, мцеиқәмыртәак лоуп, аха иахьылҭаху анасыԥ лоур, леиԥш ԥҳәыс дҟалом, шәымбари ҳәа.


Уаԥхьа дгылоуп ахаан иумбац ауаҩы, ицым ииҳәауа агәра ухазырҵаша шәҟәык, шамахамзар дуԥыхьа шәауам, абри аҩыза дышԥаудыруеи ҳәа уназызҵааша аӡәы.


Ауаҩ иеиԥш, адгьылгьы агәы ахьуеит, иеиқәнаҵоит уи алахь цәгьаӡа, ламыс анимам, данықәло дгыгшәыгха, иԥсы қымқымуа данашьҭоу атәым


Ажәа ҟәандақәа неибыҳәаны ҳнеиԥырҵит абырги, мам заргьы аринахыс ишихьӡу ала иаҳҳәозар, автори сареи.


Ааи, Аԥсны тәыла хәыҷуп, ҳәарада, асолдаҭ ари адгьыл шьапыла деибашьны дахымсыргьы, абзырбзан хы ахькамҳауа ҳәа аҭыԥ ыҟаӡам.


Дыҷкәынӡамыз, еснагь игәы иаԥысуан, аха дҟәышын, дцәажәон иажәа ахы аҭ


Аҳ Алдыз иарӷьажәҩа Жьагәа аџьамцәа рахь адҵа иҭаны дышдәықәҵаз, аԥсилаа ирылаҵәеит.


Егьи арбаӷь даҽа лахьынҵак азиӡбеит Шьааб, ҽаанбзиала ҳәа ашә ихыҵуа џьоукы рҭахракәа инрықәыршәаны.


Даҽакала иаҳҳәозар, ақырҭуа ихдырраҿы аԥсуа иаҳаҭыр ларҟәтәын, ибызшәа аҵара мап ацәктәын.


Убри ауп зегьраҵкыс иуадаҩу, уи ам ҵәыжәҩақәа ирықәымгәыӷуа иԥыртәуп ҳәа иандәықәло


Ашацаҳәа ҳалкылсны, жәборак ашә аартны ҳанҭалап, жәык-жәык, цәык-цәык ааҭыганы иаҳгап.


Вулкан ашьшьыҳәа ауаа инралыс-аарылсуа, аӡәгьы идымкьысло, ахы дара паут ақәҵаны, адахҭа ашҟа аҿынанахеит.


Џьгәаҭ деихеит, дҳәыԥы-зыԥит, аха уаҳа умԥсит, ихы дзамыхәеит, ҳнеины наҟ-ааҟ имахцә данкны ҳҩаихан даалықәҳамхыкәа аԥҳәыс дызлықәымҵит, дагьзымгылит.


Ажәабжьҳәаҩ иажәабжь аинтерес аиурц азы, изыӡырҩуаз рхы-ргәаҿы инеигарц азы, даара ҟазарыла иҳәар акәын.


Акгьы схараӡамкәан, схы сақәиҭыртәит, сара, абриаҟара аамҭа асовнхара напхгара азҭоз, зхы-зыԥсы ақәызҵахьаз, ашьапы иқәзыргылаз, изыршәҭкакаҷыз ауаҩы, шаҭарак аасзымуӡакәан.


Уара ҳӡыхь есқьынагь ҳазҿыхәо, аханатә ҳаԥсы цқьа злоу, Ҳанацәхьаҵгьы ҳхы ҳазҿыхуам, Егьҳазнагом са сназлоу.


Шәгәы иалымсын, шәыххь згеит, ҳабацәагьы ҳаргьы ҳаблақәа хҩаны акәын ҳаӷа ҳашиабашьуаз, имчхара ду аабар ҳәа ҳшәаны!


Аӷьычра идыԥхьаӡаланы иҭашәкуа дзакә арԥысузеи, ҳшәыцхраап, дҳаԥшаап ҳзырҳәыз, ари ихарам ҳәа


Аҟазаареи аҟамзаареи рсанӡӷә аҿы иаангылаз, згәы каҳаны ицәажәоз Омар абас еиԥш аҭак ииҭоит


Аԥхьаҩцәа ишрыдыркылаз, асалам шәҟәқәа исоуаз, уажәы ааигәа афранцыз бызшәахь ишеиҭарго уҳәа, иҩны искьыԥхьит Уахә.


Сахьцоз уара идыр, аха сцар акәын, уаҳа ԥсыхәа шсымамызгьы здырт.


Аца ҭаара аамҭа анааилак, ахьчаҩцәа аӡәы ҳқыҭа дналаланы, аҷкәынцәа ацаҭаарахь дрыԥхьон.


Нас, акаҳуа еиқәаҵәа ыжәны данаалга, иаашьҭихит иҟамчы, аԥҵаҵа ҟьаҟьа аҳауаҿы иртҟәацуа даасхагылеит.


Сара сеткак азна аҵәа скыхуп, иара Аҟәа скабинет аҿы исцәынхаз сдипломат икыхуп.


Асовет уаҩы ихылаԥшра, игәцаракра, хыла-хшыҩла дыбзианы, маха-шьахала дыӷәӷәаны иҟазароуп уи зызку.


Ршьапқәа ахьҭа ианаклак иахьгылоу зны аҭаалым ҟарҵауан, зны иқәасқәасуан, ҳҭакәажәцәа ирцәыргаз ашьал жәпақәа рыла рхы-рҿы ҭаҳәҳәаны, алашьцара иалаӡырҩуа, Урыстәылатәи ахьҭа агыгшәыг еиԥш иацәшәауа.


Абриаҟара зылшаз Игор Ҭыжәба, зыԥсадгьыли зыжәлари рзы зхы-зыԥсы иамеигӡаз амедал Агәышәаразы мацара ауп ианашьо.


Гәадала Амзаҿа ақыҭаҿы аӡә ишьҭахь сгылоит ҳәа игәгьы иҭамызт, ауаа нагақәа рахьгьы дыԥхьаӡаны, ихәҭаз аҭыԥ ӷәӷәа аанкыланы иман, аха аҵыхәтәаны дзықәгылаз адгьыл ҿыпны идәықәлазшәа, даабалыбаҭеит


Дызлацашаз имҩа дақәымшәо, ҽырххыла ддәықәлеит апҟара, издыруада зару, чарашәоу, омак иҟрымҿрымуеит иара!


Урҭ аҩахакгьы, лыԥсаак длоузар аҟара ихьааго, уаҩԥсҵас лхы нықәҵаны лацәааихьшь ҟалымҵеит Мсыгәда.


Аха досу аҭауади аамысҭеи ирхьыԥшыз анхацәа рзинқәа акыр ирыхьчон, ирхылаԥшуан, даҽаӡәы, тәым уаҩык иҟынтә залымдара дук иақәшәар руамызт.


Ҳааизар хыхьчароуп аԥсуаа ҳазҿу, абџьар шаҳкыз мацара, зқьы-шықәса уажәаԥхьа иҳамаз ашәҟәҩырагьы ҳцәыӡит.


Амреи, луаҭах аҿы иҟаз аҳәсақәеи уаҳа рыламкәа еибаршхьан еиԥш, ашә аартны дааҩналт Алдыз.


Иӷьазӷьазуа аԥсуа ҟама, аӷа ибаҩ иалахуп, изкыз мамзар баша иҟьама


Аа, амшын аҟәара иавганы игоу амҩаду ианыланы иахьнеиуа Арсоугьы ларгьы.


Иаҳауеи шьыри, – сҳәоит, амал иарцәыцәны ҳдоуҳатә культура атәазымбо шьоукы-шьоукы абас рхәыцра аҽеиҭанакуада, маӡала ажәеинраалақәа рмыҩуазаргьы, иреиӷьӡоу ҳашәҟәыҩҩцәа рҩымҭақәа гәцаракны ирыԥхьондаз


Мамзаргьы аԥсуаа ахаангьы ҟазшьас ирымазма арԥызба ииҭахым дизаарго, аԥҳәызба илзымдыруа дирҭауа?!


Иара убас сара исҭахуп Аԥсны аҿарацәагьы абарҭ аԥшаарақәа рхы рыладырхәырц, ирылшогьы маҷӡам.


Сҩызцәа рҿы санааи, акгьы ҟамлаӡазшәа исԥылт зынӡаск изаҟаразаалак ак ҟамлаӡазшәа.


Агыгшәыг еиԥш сгииуа сааҭахон абри аҳаԥы мыжда, сагьынҭаԥсуан ԥсышьацәгьала, мышкы-ахамышк аҵыхәан аҟәыҿыҳәа сшьахәар ҩагьы аӡә длаӷрагылан иааиҵеирҟәҿрын, днеиҭаԥарын, схыбаҩ мыждагьы лаба ԥынҵала днацәхасны, инарҳәы-аарҳәуа днахәаԥшрын, дацәшәо, ихәынгашьо.


Изыхҟьаз уиоуп, ҩышықәса сцәыӡхьан, сқыҭа гәакьа Аҭара санҭаз, ахбатәи акласс аҟны сантәаз арҵаҩы, ақырҭуа-гыруа, схы данас, аигәышә ала санис, сҭырцеит.


Еизаны иҟаз иашьцәа дҩарывагылан, иҷкәын иршьыз иааӡараҿы иара игхақәагьы иҳәеит, иҷкәын дызшьызгьы акагьы шихарамыз имӡаӡеит


Аибашьҩы ипатреҭ аҿаԥхьа апоет итәылахь аҳақьым сҩызак иажәа икнарҳаран иҟоу иажәа Алахьынҵа ҳхәыҷқәоушәа


Адуцәа аԥсшәа ззымдыруа ыҟоуп аӡәык-ҩыџьак, урҭ раҳаҭыр аабап, аамҭа иахароуп, иранаҳажьып, аха рыхшара рҿы ҳаҭыр-маҭыр ҟамлааит!


Гьаргь ҳәа ара зыӡбахә сҳәоуа Аԥсны дыззымдыруа ҳәа аӡәы дзыҟаларым.


Сабду агимназиа даналга, амҩақәа реимадара анџьнырцәа ахьазыҟарҵоз Петербургтәи аинститут дҭаланы далгеит.


Еиуеиԥшым ажәлантәқәа асҟаҩык рыхшара Леон хәыҷ ихьыԥшны иахьааз, уажәнатәгьы ииҳәо харҵо иахьалагаз аҳҭынуаа иџьаршьон.


Изыцхыраараны иҟаз, издыруада, ирхьымӡакәаны иҟалозар, нас рхы ахьдырхара рзымдыруа ишааиуаз, Саустомгьы иҽы аӷәра наҿархханы дааҭгылан, ишьҭагыла иааиуаз ижәҩахыруаа наихьыгӡаны днаразҵааит.


Аҭырқәцәа усҟантәи аамҭазы Урыстәыла аасҭа акырӡа амшын ар-рфлот мчқәа рыла иӷәӷәан, убри иахҟьаны аурысқәа араҟа амшын иаԥныз рхырӷәӷәарҭақәа рҿы амчымхара бааԥс иааҭагылеит.


Иџьоушьартә иҟоуп, аха Асовет Еидгыла анхыбгала, Америкеи Амраҭашәарахьтәи Европа аҳәынҭқаррақәеи Сталин ихьӡ зыдҳәалаз акгьы аанмыжькәа, зегьы ҟәыбаса иқәҵатәуп ҳәа иаақәгылт.


Араҟа, иара аҭраҿы, уи аԥҳәыс дааины ашә алыртуа, дыҩнало дамбацызт.


Ԥаҭырезгьы егьи иеиԥш иаҳәа адгьыл иалеиҵоит, аха аҳаԥшьа иҭоу аӡы шьҭыҵӡом.


Акгьы иахылаҳәаӡамкәан сабду иӡбахә ацәыргара лцәуадаҩзар акәхарын аҟнытә, уи анылҭахыз саб иҟазшьақәа дахьрылацәажәоз аҟнытә илгәалалыршәозшәа ҟалҵон.


Нас иабраа дрыԥхьеит, иаҳҭырԥар еизиган шәҽеибышәҭ, шәарыцара ҳцароуп ҳәа реиҳәеит.


Сара издыруа, сааишьеи сцашьеи, абри аԥсҭазаараҟны уара уҟны саацәырҵреи сыныбжьаӡреи иреиԥшхеит.


Зцәа аадырҳәыз ҳаҭа еилыӷраак, ҳаҭа хәбабисак иаҩызоуп, убас иаакәыршаны ихҟьоуп ацәақәа рыла.


Ҳаи уара, шәара хьаас иҟашәымҵан, шәара шәзыцәшәо анцәа иусуп, уи иҟаиҵо зегьы бзиоуп, иус иара идыруеит.


Ахьхьа-џьџьаҳәа еилаз аҭаацәа ду, аҭаацәа гәырӷьахә ззырҳәоз аҟынтәи иахьа иараӡәк иоуп инханы исымоу.


Ҩынҩажәи жәаба шықәса иҵәахны ибымазаауеит, – лҳәан, ҿыц шәамахь бызшәала дматанеиуан, ҳазшаз илаԥш ачымазаҩ илхызарц дышиҳәоз убартә.


Ҳара иԥхаҳшьо хьымӡӷ ҳадым, уара иԥхаушьо акыр умазар уажәнатә хыла абна уасла!


Акызаҵәык сгәы збаауа, санду лгәыԥҳәыхши ҳҭаацәа рылаӷырӡи изыӷьашкызар акәхап, иуасҳәахьеит аҵыхәтәаны иаргьы ԥсышьацәгьа ширҭаз.


Здаҟьақәа нымҵәоз шәҟәык аԥхьара сзаҟәымҵуа саланахалан самазшәа акәын урҭ ахышықәса сшыҟаз


Адырҩаҽны уи адәаҿы рҽеимардеит аҳ Пыта Чачбеи, шалуман иԥа Саустоми, алашә Евдемони зыԥхьагылаз аибашьцәа.


Иҟалозаап моу, есқьынгьы ицәыргаҵәҟьаны ирымҳәозаргьы, анацәа иргәаԥхо арԥыск данырбалакь, рыԥҳацәа рынасыԥ дара ирыӡбырц иалагоит.


Итрадициоу аныҳәаҿақәа иреиуан ажьрацәара рныҳәаҿа, избанзар ацәгьа-абзиа раԥхьа иааидгыло, абзиа згәы иахәо, ацәгьа згәы знархьуа ажьрацәара роуп.


Смырба игәалаҟара ҿыцхо, даҽакхеит зынӡа, дрыман Аԥсныҟа ицошәа игәи ишьамхи ҵарӡа.


Аҳәынҭқар ҟьантаз дыҟанаҵа аԥсҭазааратә лахҿыхра ицуп ҳҟаза Ду, зхаҿсахьа ҳирбо афырхаҵа акәҷышь еиԥш дҟьантазӡа дцәырҳәны, аха ихаҭа дшеилаҳәац деилаҳәаны.


Ус ҳалагар, шьхатәылан акәым, Аԥсны зегьы цәашьыркыла еимударгьы, дабоубоз ашәҟәыҩҩы, дахьшәҟәыҩҩугьы азымхошәа, дегьаԥсуаны, хьчада аӡәгьы дахьымаауаз дтәаны, аԥсышәала ашәҟәқәа иҩуа


Иҭаацәа рҿы данааи, мызкы ааҵуаны, Гәдоуҭатәи арратә-комиссариат иԥхьан, афонҿыцтәи абжьаратә школ аҟны арратә ҵара анапхгаҩыс ддәықәырҵоит.


Иара иазҵааны, угәы ишԥаанагои ҳәа, игәаанагара анырҭаххалак, ахҭыс дшазхәыцуа реиҳәон.


Ахәышәтәырҭа амардуан аҿаԥхьа дшыҩкылҟьазҵәҟьа, иара длалбааԥан, иӡӷаб дызлаҭатәаз ала ашә ааиртит.


Анԥса данааи нахыс есымшааира иҩны даҟәыҭхахо, днаскьагахо, ихы ахибаауа далагеит Хьрыԥс.


Ас анаалаҳа, рыцҳа ԥҳәыс, абӷьааҳәа дҩагылан, схаҵа гәаҟ акрифоит лҳәан лхаҵа игыло дабаҟоу, иуқәшәира исықәшәира уаҳа дымгылааит, дыԥсхьеит, далгахьеит, дыржхьеит, ани дабагыло, ахал ара ус лгәы иамбеи!


Ацәаҟәа еиԥш рҽырхәаны, рыблақәа ацԥхь рхаддыла, акыраамҭа еицыччон ашәахәақәа, Рашь изқәа шыршьышьыцызгьы иршьышьуан.


Ибзиоуп сыԥҳа, ма Софиа лышҟа сцап, ма даҽаџьара, амала, ахәшәқәа сымамкәа схынҳәуам.


Арахь, алақәа ракәзар, ашра иааҟәыҵын, ухәы-ужьы қақаӡа иргыло, ауура иналагеит.


Ӡиаск неиуеит ахьхьа-хьхьаҳәа, ԥшакгьы асуеит ахәхәа-хәхәаҳәа, лакгьы шыхуеит аху-хуҳәа, цгәыкгьы ыцәоуп ахыр-хырҳәа.


Асоветтә Аԥсны анапхгара рхырхарҭеи ажәлар рыгәҭыхеи анеиқәымшәалак, рхырхарҭақәа аныхазы-хазхалак, аԥсуа интеллигенциа рыжәлар ирыдгылон, рҿахәы рҳәон, ринтересқәа рыхьчон.


Егры аӡиас нырцәи аарцәи бнала иҩычан, аџьи, ахьацеи, ааҵлақәеи раасҭа алҵлақәа еиҳа ирацәан, иҵла хкқәаны иҟазгьы убарҭ ракәӡан.


Ихәышҭаара неиҵихып ҳәа дзықәгәыӷуаз имаҭа, ачара анизиу ашьҭахь, дук мырҵыкәа, дцеит ақалақь ахь.


Ашәҟәы ҳәа дызҿу снахәаԥшызар, анапы аҵаҩра акәым, икәыжә-кәыжәны излеиҿасымԥсаз сыздыруам


Усҟангьы зегь нмырҵәакәа уара шәаџьҳәаҩыс унсыжьуеит, уахьнеиуа иҟалаз раҳәа ҳәаны доуишьҭуан.


Анцәа имч ала ҳара зегьы ҳаибга-ҳазҩыда ҳаҟоуп, чымазаҩ дҳамам, – рҳәеит лаби лани.


Ааи, ааи, – сҳәоит саргьы, уи ами сызҿу, аха ахан анургылогьы, амармалташь цырцыр адагьы, хаҳә гәард-мардқәак аламшәар ауам, изурызеи, саҭашәымҵан


Аха Шоҭа Ҷкадуа ирҿиамҭаҿы уи аҷыдарақәа аманы, хшыҩзышьҭра аҳҭартә, игәцараҳкыртә, ҳара аԥхьаҩцәа иҳахәартә, хшыҩрҵаганы иаҳзыҟалартә иаарԥшу уи аганқәа рацәоуп.


Ҵабыргуп, дахьиз, дахьааӡаз аҭаацәараҿы аҵара ду змаз ҳәа аӡәгьы дыҟамызт, аха иаби иани аҵара зыԥсаз еилыркаауан.


Владимир Аҵнариа акыр дацклаԥшны иҭиҵааит ԥхьаӡара рацәала акәамаҵамақәа зцу ари азҵаара.


Ҳарҭ асулҭан ҳиаӷам, аха аибашьра ҳалшо ҳаҟам, анкьа зны ҳхацәа-еибашьцәазаргьы, иахьа ҳаԥсаҟны ҳнеин ҳаҟоуп, ҳахьнеилакгьы анҵәара ҿҟьаса иҳашьҭоуп, ҳгәы ҳамҟьеит, ҳаԥсы ахьҭоу ҳақәшәмырӡуазар, уаҩы ҳаиԥырхагам.


Уажәы, иҿаҭахьа шыналыгӡоз ибарц иҭахызшәа, абарҵа дыҵагылан, иара агәарԥ дықәыԥшуан.


Унапы аҵыргәан ухы, ухәыцуа, уҟамачаԥа уҟәынҵаны, иуҳәон ашәа агәы зырҿыцуа, ужәлар рыԥсы ахаҵаны.


Баҭал Смырбеи даҽа хҩыки роуп аус зыдҵоу, Амҩа иқәлеит алашьцамҭаз, хароуп урҭ ахьцо.


Урҭ аҿаҳақәа ракәым, егьарыла дыргәыбзыӷуа иахәыҭ-хәыҭзаргьы, иқьышәқәа еихарӷәӷәа, ажәак иҿыҵимыршәеит арҩаш аҿаԥхьагьы.


Арахь аокеан ҭынчым ҳәа ҳара ҳаҽҳарҭынчыр ҟалом, аҩнуҵҟатәи аусқәа шцац ицалароуп, иаарԥшлатәуп еиҳагьы агәаҽанызара, иҳалаҳҵароуп алшара, амч ҷыда.


Нас, ӡиаск еиԥш, сыԥхыӡ арахь саарны, саалагылеит сааины зынӡа иҿыцыз.


Иара анкьыԥхьыз ашьҭахь жәа-шықәса нагӡаны имҵыцкәа Аԥсны асовет мчра шьақәгылеит.


Ҳгәыла ԥҳәыс лҟынгьы иҽы шҿаҳәаз анырбалак, акәша-мыкәша иаанхоз зегьы ашара иаҵагыланы усура ицон, иара лара длылаҭхаџьуан.


Аҳәынҭқар имаҵуарқәеи аҭуади-аамысҭеи рзын Адгәыр ашәақь иҭҟьаз ахы цаҳә-цаҳә даҩызан.


Уааи, абри агьаргьаласа уаҵасҳәоит уакәшала, лҳәахын, ацәа џьыка мацараха иҟазгьы налган инаихалырԥеит.


Ииҳәоз бзиан, нан, иажәа ҟәыӷан, аха иажәа пату ақәызҵашаз даҽакгьы далаҟан Шьагә.


Иаабац еизарак шыхдыртлац еиԥш акәымкәа, иара ус иаа лырҟьаны, аха ԥшьшьала иналагеит


Убас аҟазшьа ӷәӷәа аазырԥшыз, зынасыԥдара иаҿагыланы иаиааиз ирыбзоураны аԥсуаа аублаақәа реиԥш иалаӡҩамхеит.


Адәыӷба арҵәаа-арҵәааҳәа абжьы нымҩахнаҵеит, ҵаҟа амардуан иаҿагылаз Назира лгәы аҳәҳәабжь еиԥш.


Спалта сҭашьшьы, сҳаргь схаргыланы афутлиар иҭоу ауаҩ иеиԥш, слаҳәны сгылан зынӡа.


Раԥхьа ахьҭа адкуан, зықәцәа асы еиқәшәы иқәжьыз рыҩны иахагылаз ашьхарԥгьы аԥсыԥ хьшәашәаӡа иналҿаҭәҳәеит.


Ажәеинраала иаҵхын, ажәеинраала, аҵых қәырҵон ҳцәаҳәақәа, даӷьысҭантәи аҵых ишԥанаалоз уаҟа еицыз ҳбызшәақәа.


Ажәлар гәык-ԥсыкала рымаҵ аура, урҭ рыԥсҭазаара ҵабыргыла аарԥшра, апоезиатә цәанырра амазаара.


Ажәлар шнеиуа агазеҭ иашьцылауа иалагар, аԥхьарагьы иалагап, ацхыраара рырҭап рыҷкәынцәа аҵара змоу интеллигенциа, анаборшьчикцәагь оҩы иоуп, атипографиаҿы аус зуа.


Азеиԥшнхара гәазырҳагоуп, Анхамҩа ԥхьаҟа ицоит, Аусқәа шуеит, аусқәа нагоуп, Бзана ақыҭа ҿиоит.


Нас аԥсуаа уа Османлы инҩеи, Қьефкьен иԥсқәаз рацәахеит, анна-ара арыцҳара ҟалеит, амлакра, агәаҟрақәа ирықәшәеит.


Нхыҵ-Кавказ зырхыџ-хыџуаз, адыг бызшәала ицәажәоз ажәлар шахеит хыџьараны аедыгцәа, ачерқьезцәа, аҟабардақәа ҳәа.


Абас еиԥш хәышҭааражәала ақәгыларақәа акреилызкаауа рзы игәыԥҵәагахахьеит, аха иҟоуп макьанагьы амассақәа рҿы уи згәы иақәшәо.


Аԥхын ҳусура ҳаунашьҭуам, ҳзааҵәҟьазгьы уеизгьы-уеизгьы амшын ҳҭалап ҳәа акәым, – иҳәеит иара асасгьы, уажәы-уажәы ибласаркьақәа дрымҵасуа, деилашәоу здырхуада, ҳзааз, ҳауа цқьак ҳфап, ҳаанаԥш-ааԥшып, Оличкагьы иԥҳәыс лыхьӡ ахаан илымбац Амшын Еиқәа агәы дынхыԥшылан, кавказаа шәҵас-ҟазшьақәа лбап ҳәоуп


Ма иаҳа бзиа ирбаларц азоума, Амра иарымҭарц абас былтәы, ма иаҵәахырц иссиру рыԥштәы?


Сахьрылаԥшуа, аӡәык-ҩыџьак аҭаҳмадцәа рыда, аӡәгьы акәымжәы ишәӡам, уаҩ нырҳаракгьы шамаха улаԥш дыҵашәом, уаҳа нарылымшо иааԥсаны-икарахаз реиԥш ауп ишеилагылоу, игәамҵхамҵуеит, еизыӡырҩны цәажәара ыҟаӡам, ҩыџьа ахьеидгылоугьы аимак-аиҿак рыбжьоуп, џьаргьы иуаҳаӡом уажәы дара зымҵагылоу шьарда зымчу Быҭха аҭыӡшәа.


Абжьааԥны аасҭа зынӡа дҿахазшәа, деилҟьа-еилӷәыцәӡа, анацәхыԥ анаӡара гәалак инымԥшуа, длахҿыхӡа, дгәазырҳагаха дыҟан.


Ҳагәҭасуа, иргәагәо маҷк аҟара инаскьаагеит, аха аԥсы дыргыланы дузгома, ашьҭахь сгыланы сахьагәҭасуаз, аҟәырҟәылқәа ҩаҩаӡа, снапы иалалон, убас иагын, убриаҟара хәыларцәак акәын.


Срыхәаԥшуеит адунеи шьаҭанкыла аиҭакра ҳасабс измоу, Марксизм-ленинизм аидеиақәа рыла ишьақәырӷәӷәоу, ахақәиҭреи аиашареи ирсимволу, ауаҩытәыҩса ишьеи иԥхӡи зхьыршоу, ихәыцра, идырра, ихшыҩ зныруа апартбилеҭ хәыҷи итәаз акоммунистцәа зегьы рнапы зынҵаны Франциатәи акоммунисттә партиа аиҳабыратә программа захьӡу саԥхьа иқәу ашәҟәи.


Сара стәын, сара суаҩын, сымҩаст уаҩрала, сызныз амҩа хьыӡла-ԥшала зны инырҵәан.


Аха усгьы, схы иавзбо рацәоуп, аццакра зласыз ихысыз рымацара ракәымкәа, саргьы сцәажәараан аццакра сыласызар алшоит.


Анҭ ашәҭқәа бара беиԥш иԥхашьазар, рхы рыкәаҽ игылоуп зымҩа иԥшуа.


Анышәынҭра ҿыцқәа адгьыл ацәа иахьалҵыз абаҳчақәа рҟны аҵарақәа ашәаҳәара иаҟәыҵхьан.


Аԥсны аҭоурых аҭҵаараҿы уи илиршаз обиективла иазнеины ахәшьара ду аҭатәуп.


Жәыжә адулаԥ дынҭаԥшын, асындыкәра ацынхәрас калам џьам дуӡӡак ааҭиган, иааганы, иан лаԥхьа игылазх аскам инықәиргылеит.


Аҩыџьагьы аныхачаԥақәа реиԥш ишеи-шеиуа иахьеидгылаз, руаӡәк еиҳа деиқәан, егьи ихы-иҿы шкәакәан акәымзар, Анцәа ихаҭа еицишаз шьоук роуп уҳәарын.


Ҳарԥарацәа урҭ ахысрақәа рыла еилыркаауан аӷа дахьгылаз, уи рхы иархәаны апостқәа инарывс-аарывсуа, иааилабыџуаны Ламыс иҳабла иналалеит.


Жәаха шьыжьык сгәыла Едраҭ иҽеилаҳәа-иҽеилаца абрахь Галҟа ԥсрак ахь сцоит ҳәа игараж ашә анааирт имашьына убар иаахә


Аԥхын ауаа рырацәара, Аҟәа агәыҭбаа иҭаӡоит, ашәаԥыџьаԥ риаҵәара, ақалақь зегь иара ахьӡоит.


Нас иумуазар, суфозаргьы ушьҭаншәа суфап, амала абри сышьҭахьтәи сшьапы ҵәымаӷ дук алоуп, убри ауп абас сызрабааз.


Уажәыҵәҟьа жәҩан лаша ҵкы цәхаԥшьк ашәуп, уажәыҵәҟьа адгьылаз аӡаӡагьы хәшәуп.


Ақәа анаахкәа, Асҭамыр хәыҷы дгәырӷьаҵәа амардуан дналбаан ашьацра днылалеит, ишьапы хәыҷқәа хырҟьаҟьа.


Амра ашәахәақәа, ехьыс-еиԥысуа, Асҭамыр дгәыдыркылар рҭахызшәа дааиԥхьыршьшьааит, ихахәы иалаҳәуа, икәа иҭало, иџьымшь паџьҳа ԥшӡақәа зҵатәоу илахь иадцырцырло.


Автокефаль ажәа иаҵанакуа, хазы иҟаз, зхатә хьыԥшымра змаз ауахәама ҳәа ауп.


Уара уцәаҩа узыԥсахуазар, акәытқәа урыламкьысуазар, мап ҳәа уасҳәом иҵала, сашәа ҳәашьақәа бала!


Гәҭыхала аҳкәажә бырг илҳәагәышьаз арҭ лажәақәа, аӡы хыҵны ианлеиуа иаланыскылоит ҳәа ачалт аԥыраургылар иаҩызан, уи акәхап, Леон акырӡа дшаргәаҭеизгьы, раԥхьа ччаԥшьҵас акы ихы-иҿы инықәызҵаз.


Аҭыԥ хьыӡқәа реиԥш, шәҟәыда-быӷьшәыда, документк ҟамҵаӡакәа, акласс аҿы иахьтәоу рнацәа нарықәкны ирыԥсахуан рыԥсуа хьыӡқәа.


Снықәгылеит амцхә иаҩцацәам абахә, уи аӡыхь хәыҷ сахыҽхәо исҳәоит сара аӡбахә.


Нас абри аҩыза аибашьра ду ҳажәлар аналагылоу, Сара џьара схәарҭахар ҟамлаӡои?


Уаргьы сара сҩыза цәҳәыҟьантазк уакәымкәа уҟам ашәишәирбаӷь еиԥш, бзиа уӡыргәаԥуеит акәымзар!


Шықәсык аҟара сан саалыдԥхьалап, иӡбын даанҿаст Саиҭбеи, иԥсы злаз иҵара ааиҿеикит, избанзар агәамбзиара шьҭыхуа дааиуан Хаҭыџьа.


Сыеҵәахә жәҩан агәы ианкыдлашо, ишаанӡа икаҷҷо ианыԥхоз, ахыҵнамхыц ҳәа ансзырҳәоз аӡы иижәша, саԥхьаҟа сылшарақәа ртәы зҳәоз, уаха шаанӡа ианакыз имыцәаӡо, са исызиашаны ишаҿыз аԥхара, сгәаҳәаны уахгьы-ҽынгьы смыцәаӡо, сыҵәҩан арсны сыҿын анхара.


Акурҭка иҽеиу акгьы зымбеит бара бзы, уи бара ибаны иаабхәар еиҳа еиӷьуп.


Ихы ижьахуеит иҩызцәагьы убас ауп, дсылган, дысхысны, дықәла дцахьоушәа, аха, гаӡа, зны-зынла ицаз ауп иааины уаԥхьа икаҳауа аӷьаҩҳәа.


Трансфлот адиспетчер аҟнытәи асасааирҭа Мориак ахь ателефон сасит, аӡәыр дыҟоума ҳәа, уа сзазҵааз администратор хҩык абыржәыҵәҟьа шәышҟа иқәҵит лҳәеит.


Аԥсуаа еиҳараӡак ақыҭақәа рҟны акәын иахьынхоз, рхәыҷрагьы убра ақыҭан имҩаԥысуан.


Абжьааԥны акәзар, иабаргыз, аха уажәы, ишыббо, аамҭак ҳҭашәеит, арсҟатәи рааӡара бцәуадаҩхап, саргьы сшыҟало Анцәа идырп


Кәтолаа, Џьгьардаа, Чегьемаа уҳәа, ҽыла, уардынла, еиҳарак ауардын аҭаҭын ақәҵаны, Кәыдры ахықә иалсны ицон еицырдыруа Кәыдры ацҳа аҵаҟа, уахьынтәи ицон Аҟәа абаӷәаза ашҟа.


Иахьа даара идуӡӡоу уахәаматә ныҳәоуп агәрагареи, ахаҵареи, агәыӷреи, абзиабареи ирымшуп.


Убасала аҭырқәцәа ирзаанхеит, Аԥсынтәылагьы надкыланы, Кавказ амраҭашәарахьтәи адгьылқәа, аха уи азын иаҭахын иқәынхоз ажәларқәа аԥхьа мчыла рнапахьы рнагара.


Иахьала шьҭа уаҳа акгьы инапы шизамыркуа дырны, Хьымкәараса истол иқәԥсоу ашәҟәқәа днарылаԥшны, имшынҵақәа зниҩылало атетрад ҟьаҟьа ду аарылихуеит.


Абри аганахьала аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы иҟаҵақәоу аусқәа ыҟақәоуп, аха радикала уи ӡбашьа амоуц.


Иҟам ауаҩы дызцәымцо уадаҩра, хәшәы змамкәан иҟоу шәароуп чмазарас, азин имам зыԥсы ҭоу рахь аҽҭаҩра


Уаҟа ианыз инеиҵыхыз астатиаҿы Анатоли Возба Қырҭтәыла Аԥсны иазнауаз иаахтны далацәажәон.


Аха иџьоушьаша, ахаҳәи ақьырмыти алаԥшцәгьа иаҳа ирынԥошәа, урҭ ирылхны иӷьазӷьазуа аҩнеихагылақәа ахьҭагылоу агәарԥқәа рҿы аҽхыбаҩ машәырынгьы џьара иубашам.


Агәра игон, ажәа иахәҭоу аҵакы аноуҭа, абжьы анахоуҵа, ахала амҩагьы ылнахуеит, иагьарҭбаауеит ҳәа.


Ҳбызшәа зузымдыруазеи ҳәа, акәхап лхы зыхлырҟьоз дшуар-уаруаз акурышка рҭәны, аҟыгә хәа иаԥхьа иаақәлыргылеит.


Нас умбои, уара уԥынҵа уанкны дныҟәоит, лара даҽаӡәы инапы кны


Набжьоуаа рхырӷәӷәарҭаҿы Ҷлоунтәи иааны иҟаз, агазеҭ азы аматериалқәа реизгара иаҿу арԥарацәеи сареи ҳаиқәшәеит.


Ус еиԥш иҟоу, ҳбызшәала иҳамазарц зыхәҭақәоу макьанагьы заҟа кҿаханы, игәыгәҭажьны ҳаԥсуа ԥхьаҩцәа рнапы ахьымнаӡо маҷума?


Ҩыџьа, сара сахь зхы рханы иааиуаз, ахаан исмаҳацыз бызшәак ала еицәажәо, инасаҩсит.


Ӡынра бааԥсын, асы шьҭан, иҵаауан, ихьҭан, арахь фатәыла ҳаиқәшәамызт, фатәыс иҳамаз азараҟьаӡа акәын.


Зны, ианакәыз цқьа исгәалашәом, абрагьцәа Алиас иҩны итәан, крыфа-крыжә индәылҵны ицеит, убри аҵыхәала днаганы дынҭаркын, шықәсык аҟара дҭакын, аха уеизгьы дыԥхамшьаӡакәа, абрагьцәа ныҟәызго ҭауади-аамсҭеи роуп ҳәа, дықәгыланы дашшлоит, – иҳәеит Хабыгә.


Хьымкәараса уи лаԥшыла дааимидоит, абри иеиԥшу аӡәырҩы ибахьоушәагьы игәы иааинаҭоит.


Аӷьычра зуз аублаақәа роуп ҳәа авали иҿы дашшит, хҩык аублаа ҷкәынцәа аус иарҭеит, аха акгьы шырхарамыз анырба, иаурышьҭит.


Иара аибашьраҿы гәышԥыла иԥсадгьыл ихьчон, аиааира згаз Асовет ар дрылагыланы Берлиннӡа днаӡеит, аиааира ганы иҭамхакәа зыԥсадгьыл ахь ихынҳәыз дыруаӡәкуп.


Егьи, шәара дара ишәгәаԥхаз ажәаԥҟа Аиҳабы дызмам Анцәа димам, Фиодор Михаил-иԥа ироман Аешьцәа Карамазоваа аҟны, аперсонаж Иван Карамазов, хымԥада ижәдыруеит, ииҳәаз


Ас еиԥш иҟоу ауаа шәарҭоуп, урҭ рхы дырдыртәуп, ҳгәаҳҽаниҵоит апоет.


Абасала, ҳпроблемақәа рышьаҭақәа идыркны иҭҵаалатәуп, иӡбатәуп, мап анакәха, ус баша уалбагахоит ус анакәха, ҳпарламент адепутатцәа ари апроблема.


Харзаман акыраамҭагьы иҽынирхеит, шаҳаҭ дамамкәан сара дсацәажәар шиҭахыз аҟара еилыскааит.


Абзиа зҳәо асахьақәа рзы, ибзиоуп рҳәалап, еиҳаракгьы урҭ зызку ауаа ианырбалак, аха абааԥсы зҳәо, иҽеим ауаа шыҟоу ҿаасҭаны иаазырԥшуа асахьақәа инеины иахәаԥшуа арччалап, аха дара зызкыҵәҟьоу, зыӡбахә аҳәо, хаҭала, рыблала ианырбалак, ишԥарыдыркыло?


Ус знапы дықәзыргалашаз ақалақь иалҵхьеит, Ардашьыл, гәаҟрак иннакылаз аӡәы ҩыџьа ара ҳалахашәа ҳаҟоуп акәымзар.


Шәызегьы шәаҵкыс ахаҵарақәа ҟазҵахьоу, изныкымкәа аӷацәа нзырҵәахьоу, уара, Сасрыҟәа ухаҭагьы уԥсы еиқәзырхахьоу Нарҭ Цәыцә иоуп, аиашаҵәҟьа шәҭахызар.


Нас ҳардырп ҳәа ишәан днаганы аӡлагарҿы дыҩнаҵаны, амца ацраҵаны илеиқәыблы иргыеит.


Уаҩы дахьихәаԥшуаз иоура иагмызт, иҭбаара иагмызт, дҭыгга, уаҩы наӡааӡак дахьубац дыҟан.


Иараҭ иҭаацәа данырбалак, даҽа зны ихы гәеиҭаларц, дкьаҿзаргьы егьоурымызт ргәахәуан, ма абри аӡӷаб дизыҿҳәарандаз рҳәон.


Ари ангәарҭалак, Селымхан Хамба итапанча кны, аҵлақәа лыҽрывак, Шьмаф еисуа асолдаҭ днаидыххыланы диеихсуеит.


Ӡызлан ажәытәуаа рымцхаҵараҿы ауаа драӷоуп, џьара акала ирԥырхагоу ҟасҵоит ҳәа дрышьҭоуп ҳәа ирыԥхьаӡон.


Ашҭаҿы еизнагаз аҽыццышәқәа, ауаа реиԥшҵәҟьа аибашьрақәа зхызгахьаз, аҽеидысларақәа иахьрышьцылахьаз азы, бааԥсыла згәыжәлагьы џьбарахахьаз ракәын.


Ус акәу, егьыс акәу, сара исҳәаз уаҩ даҿамгылакәа аԥҳәҿаҳәара ҳцеит.


Уара узқәӡрыз аус ууит, зара ҳзықәынурҵәозеи, аҳ иԥа моу, ила ушьны ҳудибалар ҳацәынхарымызтеи, – рҳәон аҭакс аӡәаӡәала зегьы.


Иқьышә инацәа надкыланы Расым иирбеит, ма ҿимҭырц, мамзаргьы ибжьы рхәыҷӡаны иҳәаларц, аха Расым еили каарцгьы иҭахымызт ус зиирбаз.


Агәра игартә еилырганы ибеит, зны илаҵаны имаз аҳәақәа ишрыҵкарыз, ашьанӡаа ҭыԥқәа злану ала, ишыбнаҳәо.


Аҷкәын ма аԥҳәызба дахьиз дахьааӡаз ааныжьны иқәҵны рцара, џьара мзызк амазар акәхап, абри аҿы, ҳәарада, ауаҩы ихаҭара краҵанакуеит, уи аус иазнеишьа, иазыҟашьа, ицәаҩа уҳәа мап узрыцәкуам, аха ауаажәларратә ҭагылазаашьагьы хшла икәабаны иузааныжьуам.


Лана абра дҭахараны дыҟан, – лҳәеит лара, илзымдыруаз ахаҵа диҿаԥшуа, ллахьынҵа дзахыԥомызт.


Аслан изымдыруа дыҟазма даду ихьыз, аха иаб аҽԥныҳәа шԥаииҭоз, днас-ҩасны ауалыр арыԥҵә аахыхны аразина нахеикын, ԥсыԥла данааха, аҽыҩҳәа аҿаанахеит.


Ажәытәӡа, ажәытәӡа ауаа дара акыр нырҵуан, ҩышә, хышә, ԥшьышә, шықәса инареиҳаны инырҵуан.


Атрофеи бџьар сыманы абна сылалаанӡа Гена сыхьчо дхысуан, нас уи ԥыҭк дсеиҩсны дцаанӡа сара дхызҩон.


Сара сҽалазгалом зҽызҵәахыз аҭауад изырҳәо ацәыргара, уажәы уи ақәыӡбыха аамҭагьы ыҟам.


Ас цырақәа инарыҵак, инаншәалар иӡыҭуа, еиҵыхны снапсыргәыҵа, сгылоуп ҳашҭа агәҭа.


Ссасуп Сибра, сагьсасым, ачара сзырурц сазыԥшым, сара схызхуа ҳауам, сым.


Иара усгьы ӷьашьа зқәым ухәрақәа срылакьысыр сҭахым избоит сара сызҿу еилукаар шуҭахгәышьоу, аха уи узыхгарым, ҽнактәи аԥсҭазаарагьы зыԥсоузеи уара уаџьал ауакәху уҷкәынцәа згаз, уи наскьаны иахьузыԥшу аҭыԥ аҿы иҟазааит, ҳаԥхьаны арахь изаагарызеи


Аублаатәыла инеихьоу урҭ гәамҭакәа дзықәҵуам, ахаҳәқәа ашыцламшә рхьыссы, ижу рхани ршьапани иарсуп, ма аҵангәара рыкәыршоуп.


Иқәтәан, аканал иаваршәны, шәаԥыџьаԥы зқәыршәымыз асакара, рхагәҭа амра излакылнамҵәаз ааџьоушьартә.


Иахьа ҳаккаӡа ацәа ҳалнахит ҳанаурқәа гииуа адәы иқәымкәа, лабҿаба ҳаубо-ҳуаҳауа ҳцәырҵит


Шәтәақәа, – лҳәеит уи иахәҭоуп ҳәа мацара, уаҳа аҽа ҵак ҷыдак амҭаӡакәа.


Иара арҭ ара ишгылаз идыруазшәа, даҽа уадак ҩаԥхьа дыҩнамлакәа, дышиашаз арахь даауан.


Акгьы змыхьуа, акгьы злымшәо, иагьԥырхагам, иагьхәарҭам, иагьузымкуа, иагьузымшьуа, акгьы иашьҭам, акгьы змам


Адунеи ладеи-ҩадеи иахьабалак ишыхту, Анцәа ида изыхьчо ҳәа акгьы шыҟам, иара ус ажәҩан ишалакнаҳау шамахамзар ауаа рхахьы иааиӡом.


Сыхгьы сазхәыцит, асасгьы даҽа блак ала сихәаԥшуа сҟалеит, зегьы-зегь реиҳа агәра згеит Аԥсуара адоуҳа шыӷәӷәоу.


Аӡәы аҩныҟа ҳҭаацәа рахь дааир, азҩаҿкы ирхьны, Лев Троцки ифилософиа наиҳарҵар ҳәа иацәшәон.


Дарыҟәа ижәытәи иҿатәи ԥсҭазаашьа, иҟазшьа, идунеихәаԥшышьа, игәаҟреи игәырӷьареи абарҭ зегьы иааркьаҿ-ааркьаҿны ҳналарԥшны иҳарҳәоит акәаскьеи, араҵлеи, амаҵурҭеи, ашҭеи, аӡыхьи.


Есма, бымш аабзиахааит, нас бтәаны, пасма чала иҷабу асалам шәҟәы еицарсақәа бырзыԥшла


АХӘҬАҶ 58. Аԥсны Жәлар Реизара Аминистрцәа Реилазаара иалоу руаӡәк иахь агәрамгара аанарԥшыр, усҟан уи азҵаара Аԥсны Ахада иҿаԥхьа иқәнаргылар алшоит. Азҵаара ҵыхәаԥҵәала изыӡбогьы Аԥсны Ахада иоуп.


Ҿыц иаҳԥыхьашәаз арҭ ажәеинраалақәа, хҳәаа ҟамҵакәа, аԥхьаҩ уахь инаҳархар ауан, аха убрыгь ҳзырҳәаз урҭ иҳаздырҵысыз агәырӷьара ауп, ҳхәыҷы аахыс ҳгәы иҭаҵәах иҳамоу уи иажәеинраала шьахәқәа ргәбылра ауп.


Аха иара иҷкәынгьы игәараҭа дацәымӡуа, бзиа иибоз аԥҳәысеиба илыхшаз иара диԥаԥсахар, уигьы иаб игәараҭа даԥшәымахо, арҭ аҩбагьы еилагӡашьас, насгьы нагӡашьас ирымаз ҳәа акгьы издыруамызт.


Шьала, дала, гәыла, ԥсыла, сгәы зыдҳәалоу бара боуми, Аха ишԥазуеи, бара иббомеи.


Абахә иҩавҵхахаз амра ашәахәақәа нықәԥхеит, ачаала нықәшьны аӡәы иааиҟареитәызшәа, сыла ихыбны ишьҭаз ашҭа.


Аԥсуа ҵасла ииашамзаргьы, араҟа излаҟала ала, раԥхьа амаҳә аиҵбы ицу иныҳәаҿа ҳкып.


Аиаҵәақәа ргәаанагара ала, арҭ азҵаарақәа дара рыԥсабаратә хылҵшьҭрала еидҳәалоуп, урҭ адунеи зегь аҟны аҭынчра иашьаҭоуп. Хыхь зыӡбахә ҳәоу азы еицырдыруа акоуп ихадароу ԥшь-хырхарҭак, урҭ рыдыркылахьан 1979—1980-тәи ашықәсқәа рзы Ииаҵәоу анемеццәа рпартиа абзоурала. Аиаҵәақәа рыглобалтә хартиа анапхгараҭаратә принципқәа фба, урҭ иреиуоуп: аекологиатә ҟәыӷара, асоциалтә иашара зҵазкуа, адемократиа иалахәу, ақәымчымра, иҭышәынтәалоу аҿиара, насгьы аиԥшымзаара ҳаҭыр ақәызҵо роуп.


Ишысҳәаз еиԥш, саҳәшьа Хьыкәр аргама хаҵа данцоз, Аҳәбақәа ачара аныруаз, ҳәарада, унеишь-уааишь зарҳәоз, ахьӡ-аԥша змаз Ҷлоутәи Аҳәбақәа ааит.


Дара арҵага шәҟәқәа ирыгу-ирыбаҵәҟьоу акәзар ихьааугартә иҟоуп азалымдара иҭагылоу ауаҩԥсы, азаламыдара анымшәара аҿар рыласӡара аидеиа рацәак иахьырнымԥшуа.


Аха ҳарҭ, акомҿараа, ҳгәацԥыҳәо ҳусушьа збаз, уаанӡа згәы бжьажьоз абжьаранхацәагьы ҳара иаҳҿыԥшны, иаҳхьыԥшны аколнхара иалало иалагеит.


Раԥхьа сызуҳәо аҩбатәи иарбаныз Ҭарсхан изеилымкаакәа иаанхеит наҟ урԥырҵ убарҭ, маӡа-аргамашәа узыдҳәалоу.


Ахынҩажәижәабатәи ашықәсқәа раан ажурнал Театр иакьыԥхьит Ионеску ипиеса Атәыҩа зхагыло.


Уи адагьы, ишубо еиԥш, гәараҭак аҵәҩаншьап скуп, хәышҭаарак ахьымӡӷ сыдуп.


Иахьа дкәашон, дыччон, алаф лҳәон, аха усҟантәи лҭагылазаашьа ашьҭа нмыжькәа ицозма, иахьатәи лгәыҭгара аиԥшҵәҟьа.


Атеатр иазгәыблҩым, уи иазкны хшыҩҵакқәак иашамкәа изамхаҳәаз иакәӡам, уи алахьынҵа, изыниалакгьы изынԥалакгьы, ақәҿиара аиургьы, иҵабгаргьы зегьы изеиԥшны, харантәи дгыланы иааԥшуа иоуп.


Уажә аибашьра еилгаргьы урҭ атәыла дырбгазшәа удырцәажәараны иҟоума, ҩаԥхьа рыхәаԥсара хҩаны рҽырбабаны инуҿагылоит.


Мап, иҩныҵҟа цәгьарак иӷраны акәым, уимоу иччаԥшь, мра шеишеик иаҩызаха, иразуп, иқьиоуп.


Адамра хыла иасыз иакәхап, шәааирҿыхап, шәымшәалан, ишәзеицгәаҭо шәымчгьы ақәхап, ишәдырҳәо зегь шәымҳәалан.


Ари ақыҭан раԥхьаӡа аколнхара анеиҿыркаауаз инаркны, уеизгьы-уеизгьы акәылакцәа бӷарҵахь ирақәԥоз дреиуамзаргьы, Уаҳаид даара аџьабаа ду ибахьеит


Иагу ыҟаз, усгьы ицәгьамызт, иқәырҭәазар ҿыц каҭранк сшанӡаз иара санӡамыз


Абри иагьбзазаратәу, иагьфилософиатәу ахшыҩҵак еизада иҿыцу акы акәушәа иаабо ҳҟалоит, иҿыцны ҳцәа-ҳжьы ианыруеит ажәеинраала Ихазы мацара ҳанаԥхьалакь.


Алеқсеи Константин-иԥа, шәара шәеиԥш харада ахара рыдҵаны иҭаркыз, ааӡаб еиқәаҵәа зхызгаз санрацәажәо зҵаарак рысҭалоит, шәгәы иалымсуазар, шәаргьы сшәазҵаауеит.


Лхы лҿы ԥшӡа ехаччон, лыбла ҭбаақәа ҭыџьџьаауан, дшеибакәу, уахьлыхәаԥшлакгьы адунеи лнубаалуан, илныҷҷуан!


Ашьха тәыла шарԥазыла иасуа игәырӷьаҵәа аԥша лыкәа иҭала-иҭысуа, иаҳәозшәа уи лыгәшәа, акасеиԥш, уи агәырҩацәгьа агеит илхыршәа


Инапы злеикуаз жәлар рус дук абаимаз, аха ихатә усқәа ҭаха ирымҭо ирацәан.


Уи иԥҳәыс асалам шәҟәқәа изаалҭилоит, диабжьоит Урыстәылаҿы иара дахьыҟоу дхәыдамхарц, лгәы иҭоуп аԥхынразы лхәыҷқәа лыманы Урыстәыланҟа дизаарц.


Аҩныҵҟатәи асаба цәынхақәеи, амаҭәа ҟәыкы афҩи, насгьы сақәушәа, духьушәа аҽа фыҩқәакгьы еилалан, аӡыҭҟәеиԥш иҩнатәан.


Апрезидент идгылоз рацәаҩын азы, уажәеиԥшҵәҟьа иаҳбарҭамызт, аха мшәан, усҟаноуми аџьажәлар ракзааратә блок адгылаҩ, аинрал Шнеидер ацәгьауцәа рнапала данҭархаз!


Аха нас анҭ исҳәаз сажәақәеи, урҭ ирыцыз знык тәи схьаԥшреи, иаразнак доурышьҭит.


Уиашоуп, Аԥсырҭ уиашоуп, дад, уиашоуп, абыргцәа реиҳабы Ҳабыџьгьы аҵыхәтәаны ибз налеиҵеит.


Бара убри ҳаҷкәын акы дамыргәаҟуазааит, иара аамҭак азы ԥхыӡк деицаабеит, убри ииашаны акы иамааноуп.


Ҳәарада, Виачеслав Ҷыҭанаа ишәҟәы иану ажәеинраалақәа рӷьырак ҿыхаацәоушәа, зыбжьамҭа иҭагылоу амархәац аиԥш иӡыӡымкцәоушәа збоит, аӡаӡеи ашәҭыцқәеи, ааԥни абӷьы иаҵәареи, аеҵәақәеи амзеи дыргәылахацәамашь ҳәа ахьугәахәша ҭыԥқәак уԥылоит.


Ҳара ҳхатәы милаҭтә бзазаратә культура аасҭа атәым еиӷьушәа, уи еиҳа ахақәиҭра ҳнаҭошәа ахы ҳнарбоит, ҳахнахуеит.


Ахәы ҳарак дылхыҩрын, агәараҳәа аԥсҭа иҽылҭаижьит Ԥшьагьаҭҳа, нас, ҟәыр-ҿҿаҳәа хьеи хьацеи иҵаԥыҵәҵәо дҩагылан, ахәажәра еимыцҟьаа абна даалыҩрын, ишьап ҟьаҟьа дуӡӡақәа рыла адгьыл ҭарҽ-ҭарҽуа арахь иҿааихеит


Уажәраанӡагьы аҩы иаганы иҟаз Ӡаӡ, агәыблаа аашьҭихын, аныҳәара ҳәа акы иҽыназикит


Бырзен бызшәала аимператор ииҩыз ԥшааны, аԥсуа ҵарауаа ԥсышәала еиҭаргаанӡа, Византиа аимператор Егры аӡиас аҟынӡа Аԥсны аҳәаа наӡоит ҳәа аниҵазшәа иҟоу агәыҩбара ҳнаҭоит.


Нарҭаа рқәаб днахагыланы, ихы еиҭеиҳәар агәараҳәа еилашып ақәаб, – иҳәеит абчараҳ Арушьан.


Аҩымҭаҿы излаабо ала, Ҳаџьараҭ уаҩеиҿамск, уаҩы џьабарак иакын, иаӷацәа рзы шаҟа дыцәгьаз аҟара, иуаажәлар рзы дқьиан, дразын.


Избоит, сашәаҵәҟьа узыхгом, ужәҩан аԥсҭҳәа хызхша сара сыда ҽаӡә дызбом.


Сара санаҿу аамҭазы, урҭ рахьтә акызаҵәык ада, егьырҭ еиӷрыкка иҭацәын.


Акьыба ажәҩан иаҵаргылан лара лахь ихалоз аҵануаа ари анырба, даргьы еишьҭеибаҵа адгьыл ахь илбааит.


Урҭ ссиршәа ибаны иазыӡырҩуан, аԥсуа чеиџьыка сшахадыртәаз, аԥсуа ҵасқәа, аԥсуа чыс рзеиҭаҳәара саналага.


Миша ииҳәара иҿамшәо, иблақәа ԥаҟь-ԥаҟьуа дихәаԥшуан, егьи дааԥышәырччеит, ахәшәблы иа ҵәа иаганы иҟаз ихы-иҿы зегьы агәкыра аақәыжжит.


Лани лаби рҵаҩцәан, ақалақь иааӡаз уаан, урҭ ирҭахын рыӡӷаб заҵәы дара рааигәара дыҟазарц, қалақь уаҩык иҿы лразҟы налгарц.


Ан лԥа заҵә дылҭирц Сҭампылтәи аџьармыкьаҿ дымнеир ада ԥсыхәа лымамкәа дҟалеит.


Убри азҵаара илысҭо аҭак аныҟалҵа, уаҳа егьирахь жәа хьынаак ласҳәараны сыҟам, сыԥсаанӡа са дыстәуп, дызгоит.


Ақәыц кәыкәымдрақәа снараҩсуаны, хҩык ахацәа, ԥҳәыс быргк дрыцны, еибакеибашьҭуа, рыла-рҿы ахьҭоу умбо, аарлаҳәа игәагәо ишааиуаз снарԥылеит.


Урҭ, аҭашәара иаҿу амреиԥш, надаада идәықәырҵо ашәахәа ҟәандақәа рыла идырлашоит ахәылԥазтәи ашәыгақәа, иубахьоу, иуаҳахьоу реиҳаракгьы ашьыбжьон, мамзаргьы ашамҭаз ишубоз акәымкәа, аҽакалаӡа иубогьы уалагоит.


Ԥхьаҟа акәхарым иахьыԥшуа адә иқәхаз, инрыжьыз ауп иааины рыбла ихгылоу.


Аинтеллигенциа аус ахьыруа аиҿкаарақәа рҟынтәи, ҳрыцҳара агартә, аизашшра азыҳәан раԥхьатәи аҭыԥқәа аанаҳкылоит ашәҟәыҩҩцәа, еиҳараӡак аизашшра ишәҭы-какаҷит ҳаибашьраан.


Ахаҳә шнеиуаз аҳәыҳәа уаҭәа инақәшәан, иҟааны аанда иладҟьеит, ашьапгьы изықәымгыло инацрыҩрит.


Арҵәааҳәа игаз ан лыбжьы, Риҵа иахагылаз ахра арбган, аӡиас абӷашшара ааиҩнаҵәеит, ан лыблақәа иреиԥшхаз аӡиа иаҵәаӡа иҩҭатәан, ацәаҟәақәагьы лбааны рхы нҭаркит.


Ус акәымкәа, Аԥсуа хаҵа ахылԥарч ихаҵаны, аҽада длақәтәан ажәлар реизараҿы днеир, уи хьымӡӷуп.


Убри аламҭала Дырмит Гәлиа иҟаиҵаз аԥсуа алфавит аҳәынҭқар ишьақәирӷәӷәазаап, ахархәара азин аманы иҟалазаап.


Ҭердеҭ аганахь дгыланы, урҭ ус ахьыҟарҵо, даара игәы иалсызшәа ихы-иҿы ианырԥшны, анахьгьы дгәыцхәгәышьуашәа ак раҳәо, арахьгьы дхырбза-кәырбзан аҽак ҳәо, наҟ-ааҟ ауӷә иаҵаҳәо ацәқәа реиԥш, игәамԥхо ак ҟасҵоит ҳәа зҽазызкуаз ифырмахьц ҩеихиҟьаларын.


Иуасымҳәашеи, раԥхьа исҿаҷҷаз урҭ роуп, аха урҭ ирыҵоу аԥҳәыс дышԥаҟоу, уиоуп иуҳәаша


Атәы дхынҳәит, иҟаз реиҳәеит, даҽаӡә диазҵаарц ҩаԥхьа днеихит, аха итәаз иахьтә ҭак ҳәа рмоуит, ихы дымҩахеит урҭ рзы!


Ашьақар зауад аҿы Асҭамыри Ефими аҽҭраҟны ҽуацҭгаҩцәас акыраамҭа аус руан, зны ӡаагаҩцәасгьы иҟан.


Аҭауад дшыҭауаду дынхауоу, аамсҭа иаамсҭара изынхауоу, анхаҩы дшынхаҩу идыруа, ҳадгьылқәеи ҳабнақәеи ҳара ишҳамац иҳаманы


Зегь маншәалахар, сыхшареи сареи ҳаиҵаҩҩы ҳҟалар алшоит даҽа ҩажәа шықәса рышьҭахь.


Ишааҟалаҵәҟьаз акы агмырхакәа, уимоу, еихаргыла-еиҵаргыла, зегьрыла агәра ргартә иреиҳәашт Баҭыр инаҩс инхақәо Едрыс, Ҳабыџь уҳәа ргәылацәа, нас урҭгьы аҟара нацҵо инарыларҵашт.


Сақәшаҳаҭуп, Бегәа, – сҳәеит ара, уара ҿыц аԥсҭазаара уазыхынҳәит, ҿыц еиҭаиз аӡәы уиҩызоуп.


Аибашьра саламԥшит, сахьымӡеит, аха аибашьра иҭа нархаз аԥсы дызбеит саргьы, – сҳәеит.


Ара сара иҟасҵаз акык-ҩбак азгәаҭақәа рнаҩсгьы ароман Асду аҿы уаҩы иԥылоит иҵагьы иссоу гхақәакгьы.


Сгәы сажьон усӡа ицарызшәа, саамҭа саԥхьа икаршәын иуарҳалха, изакәызеи иахьа сгәы зызԥызжәо, сызҵахазгьы сара абас исуалха?


Урҭ ҩажәижәаба ӷба рыла Трахьеиа ианҩеи, аибашьра ӷәӷәаӡа ҭарҵеит, абазгиаа ртәыла иага ирыхьчаргьы иаҵамхар амуит.


Ҳахьлеиз, аӡә дааҳԥыххылан, арахь дабауго, сымшиирааҳаҭыр аҟнытә ԥсаҭатәыс дышәшьы иҳәеит ҳаиҳабы ҳәа ҿааиҭит!


Урҭ рахьынтә аӡәырҩы лассы-лассы Аԥсны иаҭаалон, иаргьы дара рахь днарыԥхьалон, арҿиаратә еиҩызара ирыбжьаз акыр ихәеит, илаԥш ҳәаа арҭбааит.


Иааидкыланы, ара зыӡбахә сҳәазгьы, исымҳәазгьы, аԥсуа литератураҿы иҳамоу афырхацәа рхаҿсахьақәа зеиԥшла ҳалаԥш нархаҳгозар, иаабоит конкретла дара зҵазкуа аамҭа акыр иашьашәаланы, иахаҭарнакцәаны ишыҟоу, досу дара зхылҵыз аамҭазгьы ишҟазшьарбагоу.


Ус ҳаиԥырҵит, акагьы ҟамлазшәа зынӡагьы, лара лҿымҭра, са сархагахоит еиҳагьы


Иара дзыргәырӷьоз, ма дзыргәамҵуаз, дзыргәаҭеиуаз аԥхьаҩгьы ицеиҩишартә, аԥхьаҩ ихәыцрақәеи иара ихәыцрақәеи еиқәшәон, иеишьашәалан уҳәартә иҟан.


Ҟыԥ зҳәо бџьар зыдгаламыз, аԥсыбаҩқәа ирыдтәалаз аҷкәынцәа адырҩагьых агәра ргеит зыҟны аус рымаз ауаа иҟарҵац еиҭашыҟарҵо.


Акыс, шықәсык анаҩс абылра аарла зыԥсы ацәынзырхаз, абылрацәыхьчагатә маҭәарқәа еиқәшәоу-еиқәшәаму сус рылам зҳәоз ацхырааҩ еиҳабы дсыхьчарцу!


Арахь, акамбашь наныкьара аманы, абла гаӡақәа неиқәыԥсо иааиқәыхуа, ахы агәы ақәбзиаха аҳәынҵәа илатәоуп, аҭак ҟаиҵагәышьеит Бадра, аха уи иажәақәа заҳауадаз.


Наҟ иҿаԥхьахь арацәа згәы иҵачны, зҟәарақәагьы еиқәаҵәахахьаз, зхаҭа еиҵапата, амазути абылтәи рыцырцыр ықәшьны илеиуаз Аалӡга иахыҳәҳәоз абахә ақәцәахь иҩашӡа, еиҟәышьшьа, аџьынҵ хәымаа-жьымаақәа иаҿыҳәҳәоз рымахә хьараџьқәагьы даргьы, ҵыԥх иԥсызшәа игылан, макьана ааԥын зынӡа игәанамҭаӡацкәа, аӡынрахь инханы иҟан.


Хаҵацара иҭагылоу леиԥш еиқәҿаха, еиқәԥҳәызбаха иҟаз аԥҳәыс ԥшьымш рхы-рҵыхәала убасҟак деицакхьан, ахәажәцәа лыҟәнылахьан, лакәу, лакәму узымдыруа.


Зны слыргәыбзыӷит, зны лыҽлыргәааит, сара бзиа узызбаз убас уахьыҟаз азыҳәан акәын, – лҳәеит, Ҟаимаҭхан лкалҭ дыҵа хылҩеит ҳәа ахьӡ бааԥс ҳхуҵоит, – лҳәеит.


Абас ицқьакәакәараӡа иҩны изну ахаҿқәа шаҟа уҭаххалакь ыҟоуп, аха иабаҟоу Мураҭ дыззыԥшыз.


Сдәы иаҵәа хыблаан иахьышьҭоу акы сықәкны, самышьҭуа самоуп, иаасыцрымҵуа сахьнеилакгьы исышьҭоуп.


Сара снаҭрысит, ииашаҵәҟьаны Уазамаҭ ҳаҩны ахә ыҵихрызма сҳәан сцәа сааҭаӡыӡеит.


Абарҭ зегьы ибжьы еицамкуа ирылыҩуан данқәыԥшӡаз аахыс Аԥсны зыҩн-гәакьахаз, ҳажәлар зыԥс еиԥш бзиа избоз, гәыла-ԥсыла ирзааигәаз, Гәдауҭа иаланхоз аурыс поет шьахә Лев Лиубченкогьы


Мамзаргьы, ихы иадикылаз аԥҳәызба ацәгьау саҿы идгылара иҩызара анагӡара, иҭынха-иҭынҵы ламысла патула рызныҟәара лылшозу илылымшозу еиликаарц дашьҭазу?


Аџьынџьтәылатәи аибашьраангьы аҩжьрақәа ҟарҵон, аха уи анализ азуны еиӷьыз ала иныҟәон, убас иныҟәоит иахьа аӷа иҿагылоу ҳара ҳаибашьцәагьы.


Чҳара шҟәышроу гәазымҭаз, ахшыҩ уаара зҽазымҭаз, досу ижәгаз шәымазааит, исҳәаз сара исымзааит.


Цқьа ахәаԥшха змаз ауаҩы имбар ауӡомызт урҭ аҩыџьагьы илагьы иаргьы ԥышәлагьы блалагьы ишеиԥшыз.


Аа абасгьы, абасгьы сақәшәеит, ауарбажә акамбашь шамкуа шәаргьы ижәдыруеит, саргьы издыруеит, закәанла акамбашь зтәу сгәыла иоуп.


Ашәлашара иқәҵны ицаанӡагьы, убри ауха, лаб убас данеицаҳба инаркны, лара акыр лхаразшәа, сыблақәа рхыԥшылараҵәҟьагьы ахьыԥхалшьоз зхароу иара иоуп.


Ааӡара уи еиԥш издыруа ҽак абаҟоу, уи ахьдухаз иахашҭуам аҩнра.


Закәзеи, ара аҩсҭаа дгылазаап, баала, баала, аҩныҟа ҳцап, – иҳәан, ихынҳәны аҩныҟа иааит.


Уи гәыраҳаҭла еивылгоит лыԥсы, уи лгәыԥҳәы хылтит дырҩагь аԥа изы!


Уимоу, знык сара сҵыхәала ажәҵәры алапҟьа агәыдиҵахьан арыԥхь ахьзымнеиуаз акакан алапҟьа анагәыдиҵоз еиԥш, ишилшаҵәҟьоз иршәит!


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа анаасыҿшәалакь, убырҭ, аҩбатәи аҿы анаасҿшәалак, убарҭ ҳәа ириашаны икьыԥхьын.


Имахцәы данкны, ацаҟьаҩыҵа даҵагыло дима иҿанынеиха, ианпы иабон уи иоуразоуроу дшықыџьқыџьуаз.


Абарҭқәа зегьы рзын апоет иан иҭабуп ҳәа леиҳәоит лҿаԥхьа дхырхәаны.


Иҿыцу еиҭа, иҿыцӡоу ак хитып, аҽаџьарагь дцахып ҩаԥхьа, наҟ ахара иҟоугьы азҿиҭып, ианаамҭоу дазнеип уи хаха.


Ус акәу, егьыс акәу, ишаабо еиԥш, Урыстәыла ахԥшоуп ҳара ԥсҭазаарас иҳамоу


Иумдыруеи, уи ахатәы бызшәа иадҳәалоу акы анылбалак ажәҩан ахь дышхало?!


Ҳаҳәшьа иаҳбац лакәзар, уи дызицынхомызт, иҟоу аабапишь, – рҳәан ицеит рымаҳәи раҳәшьеи рахь.


Уи, сара хаҭала сызлахәыз, шаҳаҭсгьы сызмаз, Аублаатәыла алахьынҵа зыӡбауаз амшқәа ируакын.


Усҟан Аҟәа ана ҟа-араҟа иубалон амҩақәа рҿықәқәа рҿы итәалоз аҳәыр кьиҩцәа.


Убарҭ дырҩегьых дрылазаарын жәашықәса уажә аԥхьа, омер-ԥашьа даныӡхыҵ ицны иаахьаз, саб зыԥсы еиқәырханы шьҭахьҟа ирхынҳәхьаз Қьалышьбеи имаҭа


Уқәра уахьӡааит, дад, машәыр уқәымзааит, амҩа алԥха умазааит, – рҳәеит Шьаҳани Ардашьыли, Мкани дареи анеидыҵуаз.


Гәыкԥсыкала исҭахуп абри Кьыршьалгьы иӡбахә зҳәо сышәҟәы иареи шәареи шәбиблиотекаҿ иҟазарц.


Уажәраанӡа уи ашәаԥыџьаԥ ирылԥхаауазҭгьы, уажәы зегьы иреиԥшхоит, изларылукаауа акы иалаҟазамкәа.


Ижә иман дышнеиуаз џьоукы рҿы инеиган ишьит, акәац шәфа ацәа уахеи уаҵәи рыла иҳарҩароуп иҳәеит.


Ашара адәы ианаақәла иаҳа-иаҳа иубарҭахо иалагеит абна агәҭаны ииагаз амҩахәасҭақәа, ауаа ршьапышьҭақәа.


Ахысбжь геит, аха аамҭа цеит, ианбыкәу, рҽеишьа змоу ҳәа егьыҟам шьҭа, ҵаны, аха исзышьҭыхуам уи лгәы ахаҳә ахьықәу, пушкина-Ланскаиа ҳәа анҵаны.


Дшыцәаз ихы ԥҽны дааԥшит ҳәа шырҳәо, иаалырҟьаны, ҽнак уи аҳәынҭқарра дуӡӡа, зуасхырқәа хыжәжәаз аҩнеиԥш агәгәаҳәа ибганы еилаҳаит.


Шә-литрак зкуаз ачуан ду инҭасҵан, ацелофанла ихҩаны аҭырасреи ажыцреи зхаԥаны иҟаз сгәараандаҿ џьара исҵәахит.


Изакәу уи ауп, Асовет мчра анышьақәгылаз актәи ажәашықәсақәа рзы иааидкыланы аидеологиа ахырхарҭа зеиԥшраз ала, ауаҩы исубиективтә гәалаҟара аарԥшра аасҭа уаажәларратә усс инаигӡоз акәын хшыҩзышьҭра зырҭоз.


Аибашьра зыԥсы ацәынхаз, ахәраҭыԥқәа зынпыҟҟала изныз Аԥсадгьыл ахьчаҩцәа ганкахьала иргаз аиааира ирҩышьӡаны иаман, даҽа ганкахьалагьы урҭгьы ирыцәҭахаз рҩызцәа ҿыц ихьааха ирыцралан, ируа-ирҳәо иақәымшәо иҟан, раԥхьаҟа Рыԥсадгьылгьы даргьы рлахьынҵа зеиԥшрахаша ҳәа макьана еилганы егьырбомызт.


Сара уамашәа избо, абриаҟара иладырҳәы-аадырҳәыз аҭыԥ аҟны схаҭа еиқәхашьас исоуз ауп.


Меҳ умоуп зҳәозгьы усӡа дызцо џьишьоит, баша игәы дажьоит, ихьӡоит, ихьымӡар ауӡом.


Ашьҭахь уи, аԥсыжра аҿҳәара азҭоз рыгәҭаҵәҟьа далатәан, зегь зкапануаз иажәа налаҵаны, маӡа-аргама, рхы-рыҿқәа дрыхәаԥшуа, даақәыԥсычҳауан


Насгьы, изыҟаларымашь абарҭ ҳхаҭақәа иаҳхылҵыз ахәыҷқәа иахьа абра ажәҩан изаламло игәырӷьан иаҳԥылаз абыргцәа, ҳнеиуазар ҳәа уаха иаҳзыԥшу ҳанацәеи ҳабацәеи зыԥсоу еилыркаауа, иахьынӡахәҭоу ргәбылра шьҭыркаауа?


Ус, Бискаи иԥханаҵазшәа, шьыбжь лхыҳәҳәоны, иахак ахаҳә-мҿыхә рбылгьо, Бискаиҟа ицаз аӡиас ааҳәны аҿыҩанахеит, аха ишԥаауаз!


Уи игәымшәара ҳара иҳаланаҵон агәамч, иҟаиҵаз аус аԥсадгьыл бзиа абашьа ҳнарҵон.


Дрылсит, иққаӡа ицҟьаны, анаара ахрақәа ирыдтәалаз аԥҭақәа, дрывсит ашьауардын ԥшқақәа зыхтәалаз аҵысҭрақәа, нас есышьыжь зықәцә ала ажәҩан ашҭа ҭызыԥссаауа аҵла ҭоуӷанқәа, ашьҭахь арҩаш хыҽҽақәа, аҵыхәтәаноуп, ихьшәашәаӡа, аха игәыҟаҵагаха аӡиаҵәа данналагылаз.


Алгьери урҭ реимак зынӡаскгьы иҽалаимырхәӡеит аха еиҳа-еиҳа ишьҭыҵуа ианалага, шаҳаҭҩык иаҳасабала акәзаргьы, дахьаниаз иҭахымхеит.


Убри ззуҳәогьы здыруеит, ахылаԥшҩы игәхьаа умаӡам, уи инеиҽыҵгашәа фатәык ҟарҵар, саргьы снадбзиалахап ҳәоуп абри узырҳәо, – иҳәеит Мырзаҟан.


Анаатә абра ианҭагьежьуа, аӡыжь иаҵәа ҭыҵуеит аҭра, ацәқәырԥқәа гылан еиламлашьуа нырцә-аарцәгьы дрыбзоит аҟәара.


Аҟармаҵыс абжьы еихсыӷьуам, ишаҳәац еиԥш ашәа аҳәоит, ажәҩан иаҵәа шәахәацк хыршәлам, ишкаԥхац еиԥш амра ԥхоит.


Иҟоуп аҩнуҵҟатә гәжәажәарақәа, избан, иззы, ҳзыргәаҟуа уи Анцәа ду иоуп избарҭоу.


Сахьнеилак уцәқәырԥа гәасҭон, сахьнеилак уҟан уаргьы, снапы уанҭәалан уҩазгон, ушыцқьац уцқьан харагьы!


Аха, умбои, агәаҟ итәы иубац, ани агәашә данааҭалоз, агәашә ааиртын данааҭашылоз аамҭазы, агьажь шааиуаз агәашә иаҿԥеит.


Шьҭа иахьеицәажәоз имҩатәны дҵаауан акәымзар, ахьаҳәхьаҵрақәа иара ирылеихызи, урҭ ҟаларызу иҟамларызу иара иакәын изыӡбоз ҳәа дхәыцуан, иџьыба дақәгәыӷуа.


Анцәа иџьшьоуп, арҭгьы цеит шаҳҳәо, ус ахыԥҳәа даҽа џьоукы ааҳазкылсыхуеит.


Баҭал афырхаҵа, агранат зыршәуа абџьар ала идәықәиҵаз ахы Ахан иавагылоу аевкалипт ду амҵан итҟәацит.


Урыԥҳақәа жәытә уашәыррақәак рышьҭа рнуп, аха иахьатәиала оперативла рыҽрылагалара аҭахны избом.


Иҟарҵо шиашам удыруаны, угәаҵәа акыр еилнаргозар, уҩагыланы, уԥхамшьакәа, умшәакәа ираҳәа!


Ажәа ишәа-иза ахархәара, уи асахьаркыра азхәыцра, иахьаҭыԥу аргылара, акапан аманы аҟаҵара апоет иусуратә ҟазшьа ҷыдарақәа ируакуап.


Хԥа, убарҭ зегьы шаҳаҭра руан арԥызбеи аԥҳәызбеи, бзиа еибабан ҳәа, рымацара заҵәык ракәымкәа, рҭаацәагьы шақәшаҳаҭу, ҿыц иаԥырҵаз аҭаацәаратә ԥсҭазаара арӷәӷәараҿы уи ҭакԥхықәра дуун.


Бысхылаԥш, сбыҳәоит, абраҟа сыԥсы маҷхар, сара сзы ԥхашьарҵәҟьоуп уаҳа акгьы.


Абри акрант ахи аҟәрышькеи заҟа еицәыхроу аҟара еицәыхарахоит уи ҭазәҭои аӷарреи.


Рымчқәа анеиларҵоуп аԥсуаа хазы милаҭуп ҳәа ҳзырҳәауа, ҳхатәы ҳәынҭқарра анҳау.


Ахьӡи аҵаки цқьа еиқәшәом, аха аԥхьа иахькьыԥхьыз иамаз ахьыӡ мыԥсахкәа иазынҳажьит.


Ҳара шьоук еиқәҳархоит ҳәа ҳаҿуп, арахь ҳхаҭақәа ҳаԥсы еиқәирхеит Сасрыҟәа.


Ԥыҭк ыжәны, схышәҭ-ҵышәҭуа, ирбарц рҭахӡам схышьҭқәа, ргәы иалоуп иахьырԥарцәам, ирацлабуеит ахацәа.


Марио ишьҭазааҩцәа иахьабалак ицәыҵагылоуп, аха ус раԥхьатәи амшқәа реиԥш транспорти, шьамаҟеи еиладырҩынтуам, ҭынчроуп.


Ааи, ааи, изаманахәуп, ааиҳәеит иара ахан-иԥа Барџьильгьы, иаҳәшьеи иаҳәшьаԥа хәыҷи дышрыхәаԥшыц дрыхәаԥшуа, уажәы-уажәы инапы шырзиҟьац ирызҟьо.


Иԥеиҳаб Дауҭ дахганы дыҟанаҵ, уи иҳәаны изтәаз, бзиа иибоз, бзиа дызбоз аԥҳәызба Селма иашьеҳаб Луман дирҭеит


Ажәҩан ақәлара аӡәгьы иҽазимкӡеит, аха ауаҩытәыҩса ус бзиак иӡбазар ҟалоит, амала аԥырхага иауит акәымзар.


Ақәа алагаанӡа аӡмахқәа ахьҭатәаз уа ҩы ибартә иҟазҭгьы, уажәы зегьы еиԥшхан, апартизанцәа шнеи-уа аҟыԥ ҳәа маҟҿаҳәара асырӡ хьшәашәа инӡаашьшьыла ицон.


Уи Нина сасра лааԥхьара ауа иҟазар ирласхарц шылҭаху ҳәа ииҳәаз ажәабжьқәа ак нимыжьит.


Срыхәаԥшуеит зҽырԥсны, зыблақәа амса рыхҵаны, еиқәыхьшәашәа алокатор иаҿагылоу, ахсаала акәаԥқәа ақәзыргыло, аԥсҟы зку ауаа.


Адунеиаҿ ухшыҩ саҳаҭкала иахьымнеиуа ыҟоума мамзар сыбла иабаахгылеи ари асахьа?


Исцәыӡхьаз сыԥшаартә аамҭа сызҭахыдаз аха еилкаамызт сышьҭа уи зыххалаз адунеи ҭацәхьан, ишҭацәыз еиԥш сқыҭа, абар уажә сааины абарҵа сықәтәоуп схала.


Аха ас еиԥш изызхәыцны иҩу аҩымҭақәа зыԥсаҵәҟьоу иаразнак ибоит акритикцәа зегь реиҳа зыбла ҵару аԥхьаҩ хәыҷ.


Қәабзач абӷьааҳәа дылҽыжәԥан, иаҳәа ааҭыхны, абрагьцәа икәшаз дҩарылагьыжьын, ишыбыжьҩыкызгьы еилыхны, рхы иамыхәо илышьҭеиҵеит, рабџьаргьы рымихит.


Акаҳуажәырҭаҿы итәаз ҩыџьа ахацәа ҩагылан, рчамаданқәа ахьгылаз иаашьҭыхны ҳдәықәлоит ҳәа рҽаназыркуаз аамҭазы, Қьаҿ, ахыкәалаа еиԥш, ҳастол днадҟьан, уахь иҿынеихеит, ашәит ахимырҵит, дара ахыларҟәыхагьы рамраӡакәа рчамаданқәа аашьҭԥааны ддәықәлеит.


Уара, быргк, зышьҭахьҟа зегьы ааныжьны иаауа, судтәаланы исҳәақәо акы рыҵаркуа, акы ихәарҭаны иҟаӡам.


Уажәыраанӡа, зыбзиабара, шҳам бзык ахьысыр, магәшьхәак иаҵаҟьцыр ҳәа ишәаны, Лад иааигәара имгылоз Есма, уажәы, иҟасҵарызеи, сышԥалеири ҳәа минуҭкгьы дымхәыцит, амала, рыхқәа ҩнапыкла икны амардуан иаҿатәаз Анԥсаа, иҵысҵысуа, аӡы аҵаҟа иаҵаԥсоу ахаҳә шкәакәақәа реиԥш акәын ишылбоз.


Зны, қәылара инеиуаз аменшевикцәа даарылашәан, Алгьари иԥҳәыс дызгашаз ахы лықәшәеит, бзиа илбоз Ахра ашәа дшазыӡырҩуаз дагьыԥсит.


Ус шакәугьы апоет афольклор ахьыԥшра амҩа рацәак дықәымхеит, ирласны ихатәы оригиналтә мҩа алхрахь диасит.


Ари сара ҷыдала исзааигәоу темоуп, избанзар, уи садрыԥхьалоит дара ажәлар рхаҭа, ибеиоу, еиуеиԥшым урҭ рфольклор схы-сгәы ианырит.


Иааидтәалан, нас иржәит араҟа рҽаҭан, иеимнарпыпҳәагь урҭ мшәеит ԥшак нарылас.


Аублаақәа аӡәырҩы, иаҳҳәап, амулацәа, ахәаахәҭцәа, аамсҭцәакгьы рҭаацәеи дареи уҳәа аҭырқәшәа ибзианы ирҳәон.


Иахьанӡагьы зны-зынла ҳаақәыԥсычҳалоит, зхашәа хы зымбо афацәа-агацәа имшәаимырҳауа имҩадуқәа рҟны ианаҳԥыло, уимоу атрибунақәа рҟынтәи ахшыҩ анҳдырҵало


Рыдгьылиахыҵны Аԥсатәыла ианаауа иубар рыжәцәа аимаақәа рымаҟҿаҳәара иадкнаҳаланы, иршәымкәа, ирыҟәнымкәа иус уцәаны иааит ақыҭаҿ?


Лылақәа, лылақәа, зны амца зхыҳәҳәала иҟаз, иахьагьы уи ацәаара змаз анаасыхәаԥш, акараҳәа сыхшыҩ аамҟьеит.


Адашшылаҩцәа анааилак, илаба иҵыргәаны дҩеихоит, дышиашоу ԥхьаҟа дымԥшуазар, ихахәдаџьал изынамырҳәӡо


Диузџьетәи ашкол даналга, Беигәаа Омар Едырнетәи алицеи даанахәоит, уи қәҿиарала далгоит нџьнырк иаҳасабла. Абри изанааҭ ала иуеит 1964 шықәсанза. уинахыс аԥсшьараамҭахь /атәанчарахьы/ диасуеит. Дынхоит Сҭампыл.


Ашьха азқәаҿы, мӡырхак аҟара дәҳәыԥш иашараны иахьы ҟаз ҳаныҩхала, хҩык ахацәа иргәыҵамӡо зшьапы шәпаз, ауарҳал иаҵәа акәыршоушәа, ашыцламҭә қашә-қашәо иадиа-аны, амахәҭақәа хыжәжәарахӡа игылаз џьык амҵан аҳәымца еиқәаҳҵеит.


Аԥсҳа ихаҭа дзықәтәаз иҽыхәа акәзаргьы убасҟак иԥашашон, убасҟак аӷәра иахон, импыҵжәан ицарц егьагымхо.


Иахьагьы уаҵәгьы схахьы исзаагом, исзеилкаауам, ашәҭ, нас иқьаад лых, ишәҭыҵәҟьа, ишәҭуп, аԥсы ихәуп, ирԥшӡагоуп, уи азԥырҵәахьеит.


Ҽнак Лунин еиҳабацәа адҵа иҭан ԥшыхәра дрышьҭит анемсаа ахьтәаз, рымчқәа зеиԥшроу цқьа еиликаарц.


Аха, рыцҳарас иҟалаз, уаҟа аԥсшәа ддырҵомызт, аурысшәала мацаракәын ишыддырҵоз, ақырҭшәагьы иахысуан.


Анаҩс уаҳзыԥшыхыр ҳазҿыху, иац еилаҳкааз акәӡам зынӡа, амаҷаз ҳаигәҭасуа, ҳаиҿыхо


Уи культура дууп, Аԥсуароуп изырҿиаз, иаҳцәыӡӡаргьы ицәыӡ духоит, уи хазырҭәаауа даҽа етикатә культурак ҳзаԥҵаӡом, ԥҵашьагьы амаӡам.


Пинели деихаԥсны, убри аамҭаз ажәақәак налеиҳәеит, аха Елена ҳәа ииҳәаз уи аԥҳәыс ишлыхьӡыз заҵәык ауп Назрыҟәеи Ҭаҭслани еилыркааз.


Уаткан иаажәуаз, аха ари аҩыза аҩы ымжәкәа иузықәыргылаӡом, – рҳәеит зегьы еицҿакны.


Аӡәых ианырҭиуеиԥш Аҽы инахаҵа анахәҭа, Аԥсны адгьыл хыҵәҵәо нхарҭас, Маӡала дыхәҳахәҭуеит.


Нан Баҭа, иуҳәо зегьы иашоуп, ҳара ҳаҵкыс уара уҟәышхеит, – лҳәан, саалырҽхәеит, лгәы ҭыӷьӷьаа.


Са дсымбацызт ба быччашьа зыччашьаз, са исмаҳацызт уи иаҩызаз ҽаџьара.


Рамзыц арахь данаацәырҵ дгәазҭаз арԥарцәақәак дҽыжәырхырц иааццакит, аха ицыз аҳазар ҷкәынцәа адых-сыхҳәа иааҽыжәеибаҳәан, уаҩ даламыкӡакәа, раҳ ишькыл дара наҵеибаҳәеит.


Ибоит уи иабду еиҭеиҳаз ӡынгьы ԥхынгьы зыбӷьы камԥсо аҵла хыгьежь.


Бзиа ибон иԥсадгьыл, Аӡәырҩгьы дыжәдыруан, Мыцхә ихы аџьа аирбон, Иҽиргәаҟуан, дуазыруан.


Игәаҟны иҟаз анхацәа урҭ ргәаҟра здырыз ауаа рҽеидыркылан ахәархь ирыхәарызеи хҿыхгас иҟарҵарызеи ҳәа ирӡбуа малагыеит.


Аиеи, аиеи, шәҩыла ҳаӡӷабцәа ргеит, – иҳәеит сабду, уимоу, ҳажәлар рҿы уи иалаҽхәаны изҳәозгьы ыҟазаарын!


Убри аамҭаз Ҿаша ахьықәҳәуаз аҭыԥаҿ аҭәа нҵәа зар акәхап, иахаршәыз ашаха имырӷьцәакәа ианааха, ацәа саалнахит.


Уара идыр исхаз усҟан сара ԥсысгьы, исхакнаҳаз саҵҟьеит, сацәцеит исҿакыз.


Анахь иҳәеит, арахь иҳәеит, иабеигоз, имцхәхеит, са сакәым, иаргь агәра изымго имцхеит!


Дад, уи агаҿа иацәыхарамкәа иҟоу дәуп, ар ртәарҭа ҳәагьы иашьҭоуп.


Иазжәуазеи, иара уи уара узлацәажәо, уаа-шәҩык ахацқәа ҭашәмыргылакәа ишәзыҟамҵаз ақәаб лалабатә?!


Ҵабыргуп, сара исхарам сзыниаз, аха сыԥсы шҭоу схы рысымҭар ҟалон


Ишдыру еиԥш, Қырҭтәылантә еихеит агырқәа, Урыстәылантә аурысқәеи, аказакқәеи, аестонцәеи, аболгарцәеи уҳәа хырҵәаны иааганы рнырхара иалагеит.


Уеилыскаауеит, Алқьарым, убри азоуп зегьы раԥхьа уара уацәажәара зысҭаххазгьы, – иҳәеит Сусҭар, уи азын гәыҩбарак шимамыз ихы-иҿы аҭынчшьа ианыԥшуа.


Ожәы ақырҭуа иҿы макьа аӡәгьы пенсиа иоуа иахашьақәымгылац азы иаргьы имоукәа дыҟоуп


Иҵаӡами ари ҳәа икны арахь санааха, аҟыз ҵаҟа иҵазаап, ахы арахь иҵыҳәҳәоит.


Мчымхара кәашароуп ҳәа, ицәгьа-ибзиа уа ҳақәымныҟәар шзыҟамло аабоит, – иҳәан, Алиас иҩныҟа иҿынеихеит, игәы дахаԥжәауа.


Сара урҭгьы егьырҭгьы срыбжьаҟазаҩхеит ҳмыццакып, аццакра иҳазнауқәахьоу жәдыруеит ҳәа сцәажәагәышьахит


Сара еилыскааит, издырит, ԥсы зхоу акгьы ишьапы иаҵамҟьацкәа, Ерцахә ақәцәахь ахалара аӡәгьы изилымшац.


Салԥеит ҳәа амца, аиааира ду сыман сааит ҳәа уи дгылан данбыжәуа, иҭахаз, иԥсыз даҽазныкгьы иԥсыма


Ԥсадгьылгьы ыҟам, жәларгьы ыҟам, иҟоу акызаҵәыкоуп иара изы аԥара, амал


Ираӡатәуп зегь кылхтәуп алыхәҭа, идыр уара уи шьҭарнахысгьы алыхәҭа изкылымсуа ԥырчоуп.


Уи схы иархәаны, игәы иҭоу ихы-иҿы исзаныхуазар ҳәа даара сҽысшәеит, аха уаҳа умԥсит аԥхныга иарҩызыз аҳаҟьа иаҩызан, иреицәа-иреиҵа џьара акы сзанымхит.


Иуҭаху ахьӡҵа уара уи, ибомбазааит, иракетазааит, изакәызаалакгьы, иахьугалакгьы, ауаҩы иқәгара иаҿуп.


Иара шамахаӡак дшымнеиуазгьы, дара рахь днеирц иӡбан, аха уа ариабжьарак дааҩнымҵӡакәа Уарӷа дтәан.


Аихамҩа зыхьчоз ашьжьымҭанӡа, амшьамба иҽылаҳәаны, днеин аҟыгә-ҟыгә ҳәа абудка ашә данас, иааицәымӷхан шьҭахьҟа днахынҳәит.


Изеиҳәоз иаҳа иҭынчыз аӡәы иакәхарын, акагьы ҟамлаӡазшәа, иқьышә аччаԥшь ықәҵа


Убри ауп исызхымго акәымзар, зыҩнқәеи зцақәеи рыблыз аҭараагьы рхәыҷқәеи ранацәеи акрыфара шырҭаху здыруеит.


Аԥҳәыс ҟадыџь лхы лбоит даҳкәажәны, арахь аӡәгьы длымам иара ида.


Аԥа димамызт аҟнытә, инхара, имал зегьы уара иузынижьырц игәы ишҭаз, ус уара уиԥырҵны уҩныҟа ухынҳәит


Ахалцыхьынтәи рымчра адыргалт, аҵыхәтәан гыларҭақәас иахьыҟарҵаз Имереҭиа, Гыртәыла, Гәыриа, абрахь инаԥыршьит Аԥсынтәылагьы.


Рацәак мырҵыкәа иҟалараны иҟоуп ҳныха ԥшьа амҵаҿы аублаақәа реизара, сналагеит сара, иахьынӡасылшоз сҽырҭынчны, сгәы иаанагоит ауаҩра ныҟәугап ҳәа.


Лара дҭацамзи, макьана зегьы рҟны дцәырымҵыцызт аҟнытә, лара дахьыҩнагылаз луада аԥенџьыр икылыршәҭны, Нарҭаа ампыл рзылшьҭит.


Иҭ баа-ҭбааӡа, ианухәаԥшуа иҭышеи-шеиаауа, рҵыхәақәа рҿы рҽааидхало, агызмалреи аҳалалреи рхыҳәҳәыла, зны рҽуцәырӡарц рҭахушәа, рҽыҵәахуа, нас аԥҭа иацәцаз ам-реиԥш еиҭаацәырҵуа, уажәы избама быблақәа.


Сыҳәҳәар сҭахын, аха иамуит, сҿы еилымгеит, сылаӷырӡқәа сӡамҩа иқәкьаса икаԥсон.


Иара ирҿиамҭа анаҩстәи аетапқәа рҿы аепикатә ҩымҭақәа аԥызара рыманы ишыҟалазгьы, алирикагьы иӷәӷәоу аҭыԥ ааннакылоит.


Маршьан Ешсоу дрыхьӡаргьы русқәа шԥаманшәалахарыз, аха уи дабаҟоу уажәыгьы дабрагьуа нхыҵҟа дҭагәышьоуп


Уинахысгьы ҽеиқәкышьак лзыҟамҵеит, аҩны ддәылҵны, Анаҟәаԥиа раҳҭынра агәарԥ дшаҟьшаҟьо дҭалеит, уимоу мрагыларахь ихаз, ԥшьбаны еихагылаз, абааш-ԥшыхәырҭа ҳаракгьы ахақәцәа дхаланы Ҵабалҟагьы аԥшра далагеит


Уажәраанӡа, хыгәҵәы ажә ҩан иазцарц рҭахушәа, аракетақәа реиԥш зҽеикәаԥсаны игы лаз аԥсаҵлақәа, уажәы рыҽдырбабан, аҷақ-сақҳәа рдаш сса қәа ахьрылаԥыҵәҵәоз ашьҭыбжь уаҳауан, згәы еисыбжьы ада шьҭыбжь змаҳауаз апартизанцәа, иҟәызгаӡа изгәылатәаз аҭын чра амца днаркуан.


Даазгеит, дышьҭасҵеит, сус ҟасҵеит, сара сцеит уажәшьҭа, лажәақәа неиқәылԥхьаӡан, уаҳа бла хаа иҭамырԥшыкәа ашҭа дынҭыҵны дцеит.


Адгьыл гьежьы-цыԥхьаӡа зықәра наӡаз ауаагьы, абӷьыц еиԥш, еилышәшәоит, урҭ иаарыҵагылоит ирышьҭанеиуа.


Егьи апатреҭ аҿы Хьымкәараса иӡӷаб хәыҷы Гәында дивагылоуп ишьамхаҟынӡа дмааиуа, ӡӷаб кьанџьа хәҷык дылгәыдырӷәӷәала дылкуп, абыржә ишылзааихәаз мҩашьо, лыбла хәыҷқәа лхалашо.


Ақыҭа салҵырц, сықәҵырц ӡбаны ишсымаз идыруан, аха схы зыхсырҟьоз иасымҳәаӡеит.


Аҳра змырхыз жәларык ирҵеиз сара, Стәыла аҩныҵҟагьы анҭыҵгьы ицәырҵуаз ҳаӷацәа ҿыцқәа ҿаԥысҽлар акәхеит.


Ааибышьа, еинышәашьа змам ацәгьеи абзиеи, аиқәаҵәеи ашкәакәеи, алашьцареи алашареи, иҵоурами иҵоуроуи реиҿыхара, еиҳараӡак ашәҟәыҩҩы излаҳирбо аперсонажцәа рыҩнуҵҟатәи рԥсихологиа аарԥшралоуп.


Сыҵаҟа аԥсҭҳәақәа аидара иаҵоуп, ахьӡеиԥш амырхәага рхьыршаны, снаҩсҟа иҭрысуеит аҽацә ишәаз, Жәҩанахь сыԥрында сгәахәуеит Кавказ.


Абри аӡӷаб хәыҷы иахьа ииз, аҳәсақәа рзы, ижәбап дыхьӡырҳәаганы дҟамлозар, аҳәсақәа ҳзын моу, ахаҵамусхә аҿгьы ахацәа ӷәӷәақәагьы лыҵашьыцуа дҟамлозар, сыхьӡ ала шәысмыԥхьан, – лҳәеит.


Аԥсхәра ианахдырҟьацәа, ҳаазқәылаз, ҭаацәак рхала рымч ақәымхо аҟынӡа ианнеи, иныҵак-ааҵакны аҭынхацәа аицхыраара иалагеит, ишнеиуаз уи аицхыраара иаланагалеит аҳабла зегьы.


Ачуан ҭәырц маҿак агны аӡы нахасҭәан, агәгәаҳәа еиқәылаз аҭанақьы-мца инақәсыргылеит.


Раԥхьа афатәқәа акакала ргьама ахәаџьацәа ирбеит, нас ауп аишәа иахатәаз рхәы рнапы анадыркы.


Аганқәа рыҽрывак уи иаадыххылоз аи дарашьҭыхга машьынақәа рҭәны, Белосток азааигәара иҟаз абнашҟа ауаа рдәықәҵара иаҿын.


Уи аҿгьы иаанымҿаскәа, Асовет Еидгыла аилаҳара рхы иархәаны Аԥсны рыман хазы ицарцгьы рҽазыркит.


Ашьыжь ерманык дрыларҵан, ҩнаҭацыԥхьаӡа днеины ирылеиҳәеит аҳәсеи ахәыҷқәеи, иара убас зықәрахь инеихьоу ахацәеи Гәдоуҭаҟа ицарц зҭахқәаз ашәҟәы ишанырҵоз.


Убри ауп зегь реиҳа Исҭаху баҟас, Убри ауп ишәзаанхо Схаҭа сцынхәрас!


Аԥша шаҵаз ақәоура иаҿын, ус ҳшыԥшыз акырцхгьы пҟыш-пҟышӡа аҿаанахеит, ахьхьаҳәа ашьацмақәа реиԥш, ахыбра ианықәыԥсалак, уантәи арахь адгьыл ахь икаԥсон.


Аха Осман иуаҩра, иламыс изаҵанамыркит, илымшеит ианхәа инылҵаз ажәанҵа ақәшаҳаҭхара.


Изхысҳәаауа, иҩны ҭбаа дуны иҟамзи, иԥҳәыс дахьизыԥшыз акәымкәа, реиҳа ихараз ауадахь днеит, асасцәа ахьышьҭаиҵоз.


Аԥсуа ҵасла, аҩны иааиз асас, илеигәыдҵаны ишьра акәым, гәынҷыхьажәа иарҳәом, дырҵәахуеит драӷазаргьы.


Ашьҭахь акыр ҵхьаны, ақалақь аҿы ианеиқәшәа, Сергеи Сергеи-иԥа иблақәа рыԥшышьа еиԥшхахьан акәҷышь зфаз, зыҽзырҭынчыз ахьшьыцба аԥшышьа.


Аха иҟалап ҳәа уи уаҵәы иказказуа игәыӷуан, уи аҩыџьагь агәра ргон.


Иара уи аамҭа аагара иацхрааз аӡә иаҳасабалагьы даараӡа сыхьӡ-сыԥша шьҭыҵхьан


Ҳаи, уанаџьалбеит, схаҵа дааит, ҳагьишьит ауп, уеиха, алыӷәра уқәыл, – лҳәан, уигьы дҟьантазӡа алыӷәра днықәленит.


Уимоу, ақалақь аҿы анхара еиҳа излапрестижу ала, уа иаланхо дызлаҟоу ихаҭабзиарақәа акыр инарыцҵаны данаҳаԥхьаӡо ҳанихцәажәогьы убап.


Унаԥшишь, Алхас, унаԥшишь, – лҳәеит Ада, ҩаԥхьа сшынеизаку сҽаҭаны уахь сыԥшларц.


Амал дахьыԥшнгьы аԥошьҭа, атаможна, аҭаҭын, агьыргьы ҳара ҳаиррхьчот, Иаргьы иҳәоит шәанҭынчхалагь, шхы анеиҿышәкаалагь сцоит ҳәа.