Амҩа ҭбаа ду амгәацәа ықәҳәазозшәа, ишьшьылаҳауа, еихеигәо иааиуаз атроллеибус ааиҵақыџьқыџьын, амҿаӡа аншлакь аҟәҟәа-аҿҿаҳәа иштҟәацуа еиԥш, быжьқәак нахыҩит, иара инахыкны изыдҳәазало инеиуаз аҭелқәагьы, зны-зынла иара Татеи иқыҭан амш цәгьаан ишадыруа еиԥш, инеиқәырццакны иаахамацәысит.


Усҟан ауп Салыбеи урҭ амыдаӷьцәақәа рыҩныҵҟа зыԥсы ҭаз кәымпыл еиқәаҵәақәак шыҟаз анидыр иааскьеит, ақәыџьма млашь аблақәа реиԥш иагьааиҿаҷҷеит


Арҩаш-ӡы казказраҿы сҽы аангыланы аӡыжәра ианалага ауп саргьы аҳаҷаҳәа санааилшәа.


Раԥхьатәи авариант Сыеҵә кыду икашәахьоу ҳәа иҟаз, ԥсаххеит Сыеҵә, дыҟоу сара сыда ҳәа.


Нели дара рахь уаҳа дмааскьакәа, лара лҟынӡа аӡә анеира дахьӡаанӡа илҭахыз аҳәареи, аҟаҵареи лҽаазлырхиеит.


Ҩажәа шықәса зхыҵуаз аусқәа рыртытра, реилыргара иаанарԥшит иҵәахны иамаз амаҟәмабарақәа зегьы.


Ԥаса Амра лыхьӡ акәын иқьышә иқәкыз, аха нас дышнеиуаз, зынӡа дааихаиршҭӡеит.


Дадлач ииҳәаз аҵыхәтәан зегьы иаарцәымыӷхан, аӡәы ажәак изахымҳәаауа, еилаӡыӷәӡа иааҟанаҵеит.


Ишиашаз аҩнгьы иҩналеит, адырҩегьых лнапы налырххеит аҭакәажә, арацәа еихәылшаауа иахьеиқәыжьыз ашҟа.


Ақәа шлеиуаз икыдҵәан ахаҽаҳәа, исыхьзеи сара амҩан џьара акырцх, адгьыл саҳәон, сгылан ажәҩан саҳәон, иныдҳалаз агәашә дуқәа сзатырц.


Ихынҳәны еимгеимцарак иадамзаргьы џьара инаиламсит акәара-акәараҳәа еисуаз ақәыԥшра, агәыӷра ашьа аныҟәара


Абра шәҳаблаҿы иҭацәу уадак змоу дыҟазар сыҩналар сҭахуп, – сҳәеит сара.


Аччара шәзаҟәыҵи, сара акыр сышәԥырхагахазар, срашь еиқәхаԥса ара игылоуп, сԥыруеит, – иҳәеит Зыхәба, иҟамчы аԥҵаҵа имагә ахәҵәы атаԥс-атаԥсҳәа ианҟьо.


Уааҟәыҵ, уара, зегь зныкала иуҳәарц уаҿума, ажәа лыҭ ларгьы, ажәа, илҳәо умаҳари!


Ҳаи, уқәра уахьӡааит, ааи, дад, ақалақь ахь акәын ҳахьцоз, аха ҳавтобус иахьа иҟам, иақәшәа ҳаздыруам, – рҳәеит арҭ.


Сҟаларын сыԥхӡаша сԥылан, уаҩҵас хшыҩла са сынхозҭгьы, сахьа ссирӡак сыбла ихгылан, ҩысҭаа хәыцрак самырххозҭгьы


Акыр секәндқәа амшын аҵан иҟан, нас ашыр-сырҳәа хыхь инхалт, рыԥсы ааиҩырган, ақәачақәа реиԥш, дырҩегьых еиҭа инӡаакәкәала ицеит.


Ахымш рзы, сангьы саргьы абри астанциаҿы ҳанкаԥсаны, ишыҵәаауаз, асакара инықәхәаша ицеит ҳназгоз адәыӷба.


Цаца абаҳчаҿ имбаӡац ӡаӡоуп, Уи ҳара ҳажәҩан иалымшәаз қәоуп, аха, ижәдыруаз, уи хьӡыдагь дфырхаҵоуп, Цаца макьана дҳаздырам, дмаӡоуп.


Дахааиз Елҟан дыԥсны дықәын, инап рыцҳагьы ашша адшәыла ачанах ианыжьлан.


Иузҳаит, нан, уца, уаԥхьаҟа аус дуқәа шьҭоуп, уанрызхәыцуа, иухоумыршҭын улҩаҵә ахьҩеиз ихәхәаӡа.


Мҳаџьырра иагаз агеит, аха иаанхаз ахара зду ҳәа иԥхьаӡаны, Урыстәыла ду аимпериа анап аҵаҟахь хаала-мчыла инанагаз ажәларқәа изрыламгыло, рхы ҟәныршьо, ирыцҳахәха иаақәхеит.


Бахьцо, бахьаауа уи бара ибусуп, аԥҳәыс лацәажәашьа ҳәа акы даақәымшәеит амашьына ныҟәцаҩы.


Ас иҳәан, иара днахынҳәын еиҭах иҩызцәеи иареи ауатка ажәра иалагеит.


Абас оуп ҳашыҟоу аԥсацәа, нас сҿаус ахь милаҭс иҟоу зегьы рышьҭахь ҳазгылоу аҵареи адырреи аагьырҭ амилаҭқәа реиԥш ҳахьашьҭам, иахьаҳзымдыруа азы оуп.


Убысҟан аԥсуаа рганахь ала, Ешыра агәаҩақәа руак аҟынтәи абзарбзан хқәа еишьҭагылан Аҟәаҟа рҿынархеит.


Ари агәыгәым аибашьра иалааганӡа саҳәшьа арестоврациазы Аҟәа иаалган, ицырцыруа, убла хнакуа аҟаза ианыҟеиҵа ашьҭахь, Кәтолҟа агьежьыха амоукәа аибашьра иалагеит.


Уҩызцәеи уареи убас шәыццакны акрышәфеит, ана џьалбеит, ирфо рыхәда икыламхандаз ҳәа ҳшәыхәаԥшуан.


Нас апатрона ааиԥсахын еиҭанеиқәикшахт, аха башан, ахьеҩ бжьы акәын уи иабџьар иаҿыҵгоз.


Сара избеит ҟыба-ӡыба згым ҳдунеи аҟны ауаҩы иаша ҳәа ӡәыр дыҟазар, саԥхьа дышгылаз.


Сан, сбыҳәоит бысԥырхагамхан, акы аидкылара саҿуп, схы иҭыбӷьыжәаар ҳәа сшәоит, – сҳәеит сара, сыблақәа ус аҭуан наҵарҷабны ишыскыз, сԥышәқәа аарла иаасырқәацқәацан.


Харзаман акрыфара даналагозҵәҟьа, иԥҳәыс дахьтәалоз, уажәы иҭацәу аҭыԥ ашҟа даанаԥшны, акрыфара игәанарԥхарц азы хьӡыс иаҭаны имоу, аҩы зҭаҭәаны астол иқәгылаз аҵәца хәыҷы нҭыркәкәаны ижәит.


Цәгьабзазала аҩны ԥссо сшыҩназ, сҩымсаг кәытны иааҟалан, амҵәыжәҩақәа аԥыр-ԥырҳәа иҟьо, ҳаҩны ԥссаны иааснаҭахит.


Ҳәарас иаҭахузеи, анс еиԥш аиласрақәа аныҟоу, аибашьра анцо, ажәлар аԥсреи абзареи ианрыбжьагылоу аамҭазы, аԥсахыҩцәагьы ҟалоит.


Анапҩырақәа реишьҭагылашьа, рхылаԥшшьа, рцашьа-рҭыҵшьа абрыгь ашәыҟәҭыжьырҭа ус аҿы еиҳа имаҷны изҵазкуа ак акәны иҟам.


Шәҭоурых мацара моу, Кавказ аибашьратә ҭоурых ианылоит наӡаӡа иара Кавказ аҵеицәа зегь аӡәк иеиԥш еидгылан иахьалахәыз мацара аҟнытәгьы, шаҟа ихырзаманыз атәы ҳамҳәаӡаргьы?


Иара убас ихатә гәаԥхарала уи деибашьуан Чечентәылан, аиашьаратә чечен жәлар рхақәиҭразын.


Ауаҩы бзиа дзыниауа ауаҩԥсы дихаҳауеит ҳәа, сдинаныс абри арԥыс аиаша шҳаҵиҳәаз, – иҳәан хаҵак, убри аамҭазы арахь даарылҵны, иҩызцәа илаԥш нарыхго Сасҭангаз днаивагылт.


Адгәыр Аԥсил, Понт Евксинтәи амшын ацәқәырԥақәа рыхәыҭхәыҭбжьи иабду Шәарах Аԥсили иаб Ҳаџьараҭ Аԥсили реицәажәабжьи дшырзыӡырҩуаз иабду ишьамхаҿы дыцәеит.


Гагра инаркны Ԥсоу аҳәаа аҟынӡа ақырҭцәа ралцара азҵаатәы анагӡара напы ахьадыркыз, иагьахьынарыгӡаз.


Уи лыхцәы ҟәашӡа ишлахьан, аха лхы-лҿы ианыԥшуан уажәыгьы илзынханы илымаз лыԥшӡара.


Слымҳа иҭаҩуан аҿыгә-ҿыгәҳәа ани аҷкәын қәацә, автобус дагхазҭгьы, иаалԥыхьашәаз акала дааит ҳәа, зны сгәы зырӷәӷәоз мелла ианиҵоз аусӡба


Ашкол аҿы, аинститут аҿы уҳәа, схы здыруазар аахыс уи иҩымҭақәа рҵароуп сызҿу, – иҳәеит руаӡәк.


Аԥсуа дзеигәырӷьо амш данаԥыло, аԥсуа иҿалашо амра анизгыло, хьымӡӷыла адәы данықәхо иаӷа, сҩагылоит усҟан саргьы сеилыхха.


Сара сыц-хәыҷ ҵәымыӷ рыҭәам, уи ахагьы зынӡа исымам, сара сшәаҳәоит уӡырҩла, сашәа ҳәашьақәа ҵала!


Иара итәы издыруа зегьы зҩыр шәҟәык ҟалап, аха шәара ишәҭаху статиа хәыҷык акәхап.


Аха уи иҿаасҭарақәа изымхошәа даҽа ҿаасҭарак ҟаиҵеит, лцәа ԥиҽит Сырма.


Ани рҳәеит, ари рҳәеит, аха зегьы еицҿакны иақәшаҳаҭхеит Хәаҭхәаҭ дыхәмаршәа иҟаиҵаз ажәалагала.


Ҳаи, излазбауала уааԥсаны уҟауп, аҩныҟа уааир ухы нықәҵаны уԥсы ааиҭаукрын, акгьы унацҳарын, – лҳәан длыцны аҩныҟа дцеит.


Уи аусумҭа аханатә иагхазу, ма аԥсҭазаараҿ ахҭысқәа рцашьа ус иашьашәалазу иаԥхьо еилиргап.


Мамзаргьы игәеисыбжь еицамкырц дназҿыхәало акаҳуа еиқәаҵәа, ашша дыхнамхырц иижәуа акониак, аҩыцқьа, игәырҩахаршҭгоу аҭаҭын уҳәа шаҟа хкы, шаҟа рылицәцәаауа реиқәыԥхьаӡара уадаҩуп.


Акымкәа, ҩбамкәа афактқәа ақырҭқәа рмал еимакны еибарԥсит, иацы аӷа иабашьуаз.


Кьахь Ҳаџьараҭ ихааныз аабыкьанӡагьы иҟан, урҭ изларҳәауаз ала, уи даара ажәлар дырзааигәан, арыцҳара данақәшәагьы краамҭа дҵәахны дрыман, Царгәыш Никәала


Аԥҳәыс рацәак лхыҵуамызт, аха афашистцәа дахьырбауаз акрылхыҵуашәа лҽыҟалҵеит, касыжәла лхы ҵалкит, илшәыз амаҭәакәа ҭакәажәы маҭәақәан.


Амшын аҵаа хшәыланы иҟан, изхлаԥысҽоз анысмоу, схы ҩасыхԥааны аԥырҳәа иланысҟьан иҭаԥысҽит.


Уи ашьҭахь сашьцәа, ма сыхшара, Ма ари шәа шәабду лашара, Аӡә дымԥсит ҭынч ихы нықәҵа


Уи ыҟоуп анапылаҩыратә хыҵхырҭақәа рбылреи, рыҵәахреи, реиҭакреи иаҿу рымч зқәымхаз, егьа ҟарҵазаргьы, анышә еиҩыжааны ирызхәыҵамҵаз ҳаԥсуа бызшәаҿгьы.


Абас аҷыдахаз иара иаԥшьигаз аус аҿы уаҳа дзықәгәыӷшаз акгьы имаҳаит Алоу-иԥа Шьардын.


Васили Маан дырҵаҩын атехникум аҿы, днапхгаҩын Аԥсуа драматә студиаҿы, Аԥсуа театр иара даларсын, ибзианы исгәалашәоит рольқәакгьы анынаигӡоз.


Харантәи уахь рыхәаԥшуаз, алақәа мыцхәы имыргәаҟкәа, знап ианыз ача ҿаҵа рызымҭоз аӡӷаб илҩызан!


Амра лҩыза аԥҳәызба дахьыҩнагылоу аҩнаҭа уажәы-уажәы рышә унылаҳауа уалагар, уигьы ак ахырымҳәаакәа зыҟалом.


Иара усгьы, милаҭ дук сабик деицырааӡошәоуп араҟа аҵиаақәа напы шрыдкылоу.


Ари ашәыр анҿало сара сахьымӡар ҟалап, аха даҽа џьоукы ахьӡап.


Жәа-лыԥшаахладахцәажәоит уи Аԥсны аԥсабара абеиара, абар, Ашьха ҭыԥҳа символс дызмоу Аԥсны ԥшӡа асахьа шцәыриго


Апоет зыжәлар рқьабзқәа рҵасқәа ҟаимаҭла издыруаз, иманшәаланы ихы иаирхәоит, урҭ ретнографиатә бзазара.


Сара иеилыскааит, иҩуеит уи аиачеикахь иалеиҵаз арзаҳл аҿы, ҳара ҳзыҳәан акоммунситтә партиа шыбзиоу.


Ицоит сымшқәа еишьҭагылан, Исыздыруам сзыхьӡара, Арахь сышлара аасԥынгылан, Исзыԥшуеит мҩабжара.


Атопонимика адгьыл абызшәа ҳәа излашьҭоу ала, аҭыԥхьӡқәа аԥсышәала ианҳмырцәажәа, ҳнапала инаганы ҳаӷа иаҳҭеит


Амала, иҟоуп ҽа-мҩакгьы, лан илдыруан Асида дшааԥ саз, аха уи лажәақәа рышьҭахь дшымтәоз, убри азыҳәан илҭаххеит лыӡӷабцәа ацуфарақәа рҳәараҿы иеилырсарц.


Шьҭа азаҵәра изанышәауама, Аԥсабараҿ ахы ҟәыншьа, Игәырӷьауа изхалауама Жәҩан аҽаҭо, иԥырԥыруа


Ухы уҭахцәамкәа Аҟәа уаналоу, ара уаныҟам иуцым уанрыцу, ирзеилкаауам иуԥыло иугәалоу, уара улаԥш ақәшәом иҿыцу


Лара лыбзарӡы уа инаӡаанӡа, алаборант лҭыԥ ирҭахыз даҽа ӡӷабк илырҭахьан.


Уи лгәырӷьара еиԥшын асқьала гәакьа ашҟа ихынҳәуа аӷба акаԥдан игәырӷьара.


Исҳәарызеи, зынӡа имҩашьа, рыхааи рашеи неихҭынҵо, рымҩа дырны, ишцалаша, ишрыхәҭоу еиԥш зегь анцо?!


Дусиа лыҷкәын, уажәы Урыстәылаҟа зҭаацәа зманы ицаз, шықәсык ара арахә рыхкаараҿ ауҭра ҟаиҵеит.


Схы сырҽхәоны акәым, аха ахьаҟәшәараҿы аӡәгьы ишьҭахь сгылаӡом, сегьҟазоуп ҳәа схы сыԥхьаӡоит.


Ицаны иаауаз зыбз ҭагылоз ҿырҭуамызт, зыбз аҭра иҭамгылоз, рхы аахисон.


Нас, ашьшьыҳәа ихы наирҳәын, раԥхьа днаихәаԥшит афранцыз еинрал, нас ишьҭахьҟа игылаз афицаргьы


Аԥшеиԥш ухы уақәиҭны ари адгьыл уанума, амҩа узҭаз ааукәшан уанҿарҳәо!


Анатоли Лагәлаа ба бхәыцрақәа арахәыцеиԥш еилашәеит, Са сымца базыԥшымызт, багьаршәеит


Абахҭақәа рҟны иԥсит ҳәа аҭелқәа маауеи, уаа, Уараидара, уаа, уараидароу!


Ссиршәа иубаша, аригьы егьигьы Франциатәи аԥшаҳәа зхәаҽуа рҭахара зықәшәо, атәыла амилаҭтә мшынтә амш ныҳәоуп.


Аха данҩаҵҟьа изшьапык аақәҵәраан ичуан хәыҷы иҭаз асуԥ зегьы каҭәеит


Уаба иашоу уажә ҳааибаргәаҟыр исышьоу аимаақәагьы сара истәуп ҳәа уҳәашт, – иҳәеит ахәаџьа.


Ишааизҵәҟьа еицхырааны иршьыз ацәҟата аиҿыхра иаҿнаҵы, Иаҭыри Хьыӡгари амца еиқәҵаны, ақәаб дуқәа рырмазеира иаҿын.


Абри аҩыза аицәажәара ашьҭахь Иустиниан дқьиахон, ашьра зқәиҵаз ирықәхны, амшын нырцәҟа ихиҵон, иҭактәыз ауижьуан.


Уаҵәынӡа иргәаӷьыз, сџьынс ԥжәеит ҳәа хьаас иҟасҵо сыҟазма, сеихеит акультбазахь.


Ауаҩы ԥшьагьаҭҳа ду Аҭлагьаҟәа иԥсҭазараҿы дызнысыз амҩа дашәан, уаҳа назлоу иԥсра жәбеит ҳәа иҳәарашәа акәын ишьаҿақәа шеихигоз.


Убри ауп ахьымӡӷ ахаан измыргауа, уи еиҳау уаҳа мчыс иҟоузеи!


Аԥсшьара ашьҭахь Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет асессиа аусурахь иааԥхьан Аԥсны иналукааша арҿиаратә организациақәа рнапхгаҩцәа.


Ажәа азҟаза, арҿиаразы ихадоу иажәеи иҩымҭеи аԥхьаҩ дазҿлымҳахартә, уи агәра игартә аиҿкаароуп.


Даҽашьоукых акоммерциатә банкқәа аадыртын, ажәлар ркапеи хәыҷқәа ирымаз ааидыҳәҳәаланы иныҵаҳа ицеит, аӡәгьы ухахьы уџьымшь ыҟоуп ҳәа закәанла иарымҳәеит.


Даҳҭахым, ҳшьа ижәит, ҳахирҵәеит аҭырқә ҳәа иқәгылеит зыԥсадгьылаҿ иаанхаз аԥсуаа.


Арҭ ҳара ҳтәқәа роуп, – иҳәан иблацәа канӡақәа аахитын дааԥышәырччеит афашит солдаҭцәа руаӡәы.


Лыԥсеибакра анылхыԥсаа, еиҭа ашьшьыҳәа лҭыԥ аҿы дааин даагылеит, акласс лылаԥш ахыжьуа.


Шәача игылаз аказақцәа уаҳа ԥсыхәа аманы ианырымба, ҳаиҳабыра мчыла еибашьра ҳаргыеит акәымзар, ҳара ҳаибашьуамызт рҳәан, рабџьар кажьны аб-цәа рахь ицеит.


Иаҳҳәап, аԥхьаҩ изы еилкаамкәа иаанхоит Раԥсҭан дыҭҟәаны данырга инаркны Доу днанагаанӡатәи иҭоурых, насгьы Алгьари даныбнала кәыдрынӡа днаӡаны убра дзаангылаз, уахь дандәықәлоз игәы иҭаз, ихы дацәымшо ахақәиҭра аныҟала, иқьаԥҭахьы егрыҟа дзымхынҳәыз, Доу ақыҭа иаҳа изигәаԥхаз, уа дзамахаз.


Аханатәгьы дылгәаԥхон уи Шара, цәгьа дыӡӷаб шьахәуп ҳәа, ахьы урҭәар ахьы алҵуеит, шырҳәо еиԥш, дызхылҵыз рыхьӡ-рыԥша, руаҩра бзиа мырҩашьакәа еихазҳашаз аӡә шлакәыз ала длыхәаԥшуан


Ухәыҷуп макьана, уажәоуп ҿыц уанҿыха, агәазы смаџьаноуп, сгәы былхьеит азыҳәан.


Уи лара исылҭоз аҭакқәагьы хәыдаӡамызт, убас ажәақәа неимда-ааимдо, акыр ҳԥибашәеит, нас ҳҽаанаҳкылт, усҟан азы иазырханы.


Абыржәы дааганы иаԥхьа дгылазар иԥҳәыс, иауазар иԥсҭазаара зегьы имканӡаӡо шәҭшьыҵәраны иналиркрын.


Бҽырхаа, ԥаса еиԥш дырҩегьых ак згәаӷьуеит ҳәа баламган, еиҳа еиӷьуп аус ҳацбулар


Ара дыҟоуп Афырхаҵа, арацәа ԥызҟо донбасс аҵа, ҵара дула аус зуа, нас жәҩангәыла иԥыруа, ифырхаҵоу ҽаӡә убас, ажәҩан иаҵоу хьшьыцбаҵас, нас иҟазоу аҳақьым, хьӡыла иааӡоу, ахьӡ згым


Даҽаџьара абас иццакны астол инахало имбацызт Лаврент, аха ауаагьы амла иакны иҟамыз, рхәы-рыԥхь зегьы хианы ианаахагыла, иааибамырԥшӡакәа атәарахьы рхы надырхеит.


Маӡалатәи аорганизациа шӡырҩуаз, алаӷәым абжьы анраҳа, ажәак мҳәаӡакәа дара-дара ааиҿаԥшит.


Иахьеиԥш исгәалашәоит ашәҟәы ахы инаркны аҵыхәтәаӡантәи адаҟьақәа рҟнынӡа гәацԥҳәарыла сагәылахаланы ианыз ажәеинраалақәа санрыԥхьоз!


Мап анакәха, нас иарбан, ари аџь цәыггара дуӡӡа ыҵшьшьы илаганы адгьыл иқәзыриааз?!


Аиаша уасҳәап Лад, уи мызкала знык-ҩынтә, иара ус, наԥшыхақә акәзаргьы дшызбалогьы, снышьҭахьшәашәа сцеит, слымбандазгьы аасгәахәт.


Апоемаҿы иҳәоуп, уа раԥхьаӡа аԥсуа хьшьцәа ахаҳәтә рацәа шамаз шгәарҭаз, уи асовет уаа ажәлар рымшхәыбзазара иахәартә ишыҟарҵаз.


Уазхәыц, саб, изакә лахьынҵа бзиоу изызҳәоу ҩаԥхьа бзиа иубо уԥа уицны ацара, Аҿара амш ссирқәа рымҩа лаша анылара, ԥхыӡ хаак еиԥш аԥсҭазаара абара!


Ашәҟәыҩҩы-аҵарауаҩ Борис Гәыргәлиеи ҭырқәтәы латәи аԥсуа диаспораа рхаҭарнакцәеи акыр еимадан.


Сашьеи сареи аҽага ҳкыртә ҳаныҟала, ҳаргьы ҳусуцәа шьахәқәан ҳаб ҳааивагылт.


Сара уи азҵаара схы иҭаӡамызт, аха дӷьаҵәыӷьаҵәуа сан дансыҳәа, сазхәыцып ҳәа ласҳәеит.


Исхасыршҭыр сҭахуп сара, аамҭа иамгаз абаа хыжәжәарақәа ангылаз еиқәҟаца, адәы дшықәыз уа харамхәыцк амгәаз, давагьежьуа ишихьчоз иара ица.


Ианысхыр ирыцҳасшьоит сыбжарак рыдӡылахьеит, исымхьар игәнаҳауп, рыхш кархәхәо агәарабжьара исызбжьаҵом, иеиусыжьыр аҳәарақәа ахш исцәашьуеит


Дара иахьеи уахеи ареалтә ԥсҭазаараҿы иаҳԥыло, иаабо, иаадыруа ауаа зегьы иреиԥшуп ауаҩытәыҩсатә ҟазшьа бзиақәагьы рылоуп, аха аҵыхәтәан иахьхәуазаргьы, высшьа змам агхақәагьы ҟарҵоит.


Иҩыҵра иҵак, иқьаадқәа неигон еидыџьгәалан, арҭ ақьаадқәа рҿы ихәыцрақәа рхы еиласан.


Арриан излеиҳәаз ала, Севастополь Аҟәа асаныгцәа рыдгьыл аҿы ианыҟала, рнаҩс ицәырҵуа абасгаа роуп, инықәырԥшшәа иаҳҳәозар, усҟан урҭ иааныркылоз адгьылқәа иахьатәи Гыртәыла акәхоит.


Даҽа ганкахьала, Византиа аҳәынҭқарра злабеиаз ала, атәцәа рреволиуциа иаҿагыланы иқәԥаратәы амч аман.


Уи аахыс икыдшәшәаны икаԥсахьоу аеҵәақәа рцымхәра ииуазҭгьы, ажәҩан аихаӡа иахәахәахьоу аҳәсҭа еиԥш ишәытаӡа ишьҭазаарын, Адгьылгьы заҵәӡа, агәы ԥшаа-ԥшаауа уи аҳәсҭа ихызаарын.


Абарҵахь снеины саныԥшы, ишаҟь-шаҟьо ашәаԥыџьаԥқәа ирхаԥыруан, амацарагьы иҟамызт, аҩызцәагьы рацәан.


АХӘҬАҶ 34. Аконституциаҿы иалкаау зинқәак реиқәыԥхьаӡара иаанагом ажәларбжьаратә-зинтә нҵақәа рыла еицрыдыркылаз егьырҭ азинқәа мап рыцәктәуп ма иларҟәтәуп ҳәа.


Абарҭқәа рышьҭахь Аԥсны жәлар рфорум ахантәаҩы Сергеи Шамба Амҳаџьыраа рымш азгәаҭара иазкыз аизара аартуп ҳәа рылеиҳәеит.


Ҳабацәа, рабацәа ирхааныз, уажәы еиқәжьакцаха ҳца аҵаҟа аҽыхәчар иҭаршәу ҳархнышьна ахьыкнаҳаз.


Абас ехьа ожәраанӡа аҳәынҭқаррақәа абольшевикцәа рҿы ацәажәара зҭахымыз ожәы ахәаахәҭра рыбжьарҵеит.


Иҩнапык рызна аҭәа шьҭыхны дизыҵҟьеит, зыџьымшьқәа шкәакәаны, зыбла еиқәаҵәақәа гызмалӡа иҟаз ҷкәына ҳәарчк.


Сгәы сыԥсы шәыҵаршәыз зхы иазымҭо ԥсыха, жәларык рзы мцахааран зынасыԥ еиқәу.


Уа ианын, ма ахаҵа, ма аԥҳәыс аӡәы уахынла рыхәда абжьы гозар, урҭ реилыҵра закәанла мап ацәктәым ҳәа.


Аҟәа ашьха ашьапаҿ, Кәдры ахықәан, кәаначхьыр ҳәа хра наак ыҟоуп, уахьахәаԥшуа зынӡа иҿыцәроуп, хаҳәла, ҳаҩала ичаԥоуп.


Урҭ рахьтә зны-зынла зхы ззымдыруаз еилых, еилаҵа ирзылузшәа изааӡаз Ашьха ҭыԥҳа лыхьӡала ажәа бааԥсқәа дәықәырҵалуан.


Деиқәшәырхар, иара изыҳәан ишәырҭоит ҳара ҳҿы итәҟаны иҳамақәоу шәара шәтәқәа аӡәымкәа-ҩыџьакәа.


Аԥсшәақәа анеибаҳҳәа ашьҭахь, еснагь ҳахьтәалоз амушмула амҵахь ҳнамышьҭкәа, иаша агараж имаз ашҟа иҿынеихеит.


Убарҭ ахәрақәа хәыҷык ианааӷьа, сықәрахьы санааи, еиҭах ахәрақәа аамҭа аҟама жьакца ианнаҵеит.


Асовет партизанцәа хамеигӡарыла аӷа ишиақәԥоз атәы аҳәоит, аибашьра тематика иазкны аԥсуа прозаҿы раԥхьа иургылаша аповест абаандаҩы.


Дәы бызшәак неибыҳәаны сындәылҵит икабинет, сшьапқәа ԥҵәар акәын арахь санаауаз сҳәеит сгәанала.


Исгәалашәоит, ԥхынран, амра рацәак ихамлацызт, уҭраҭыԥк аҟара иҟаз Асҭан имӡырха саннықәлоз.


Шьҭа иазҳархароуп урҭ иахьынӡаранаҳажьхьоу, дазусҭазаалак аӡәы ҳаимеигӡакәа, ршьапқәа рыла икәалкәало икнаҳҳароуп


Иара усгьы, Леон аҳҭынра ҿыц Егры анаҩс аладаӡа џьара ашьапы икызар аахыс, изакә цәажәароузеи иарҵысхьоу.


Хҩык аԥсуа жәлар рыҷкәынцәа акоммунист партиа аштаб ахь рхы нарханы ҿырҭуан


Есмеи Мариами рыччабжь, аӡыхь ашьҭыбжь иаҩызаха, ахьхьа-хьхьаҳәа еилаҭәо, уажәы-уажә инеихәаԥшны, ажәақәак неибыҳәаны, аччара иналагон.


Ашьыжь аӷа ииӡ быз амаӡа, хәылԥазынӡа иаргамахон, амҩа иқәлаз аешелон, аҭыԥ аҿынӡа изынаӡомызт, иԥсы иаҵаҵа иҵәахны имоу ишәҟәы еиқәаҵәақәа ныҵашәа ицәыӡуан


Саргьы исымоуп аса, ҳаӷацәа рхы алахыссалоит, – иҳәан, еиқәжьакца асак аацәыригеит.


Уи аҵлазаҵә абыӷьқәа аҿышәшәон, аҟәардәгьы ахьгылаз, лхала уа иқәтәаз аԥҳәыс дыԥхашьон.


Лнышәнапы иа иҿы инлырхеит, Аҩыџьагьы џьарак еицыржит, Лҭаацәагьы хынҳәны ицеит, Лыԥсҭазаарагь убра иаанхеит.


Егьи, Изеҭ, аминауаҭра шьҭаҵо, дыԥхашьаԥхаҵо, ишьапы аԥықә дықәгыланы дааин иқәгылаз ихәы аақәхны иманы дцеит.


Уи еиҿкаан агазеҭ Аԥсны аредактор хада Борис Ҭыжәба Аԥсны ар ркомиссариат ахантәаҩы Сергеи Шамба иахь иҟаиҵаз азҵаарақәеи аҭакқәеи рыла.


Усҟан сыԥс алагаҩагара змадоу сыбӷьыц цәаакыра хәыҷы сылцәцәааны иусҭалон, иусҭалон, наҟ сыҿшәаанӡа!


Анкьаӡа зны, изыргылаз ҟазацәа шьахәқәак шракәыз мҩашьахуа, адашьма зегьы еиҟарахәҵәаӡа хаҳәцәыла ичаԥан.


Аҷкәын азныказ убриаҟара игәы ҭыԥсааит, иаразнак дзыԥхьозгьы ихашҭит, акызаҵәык иара ажурнал аҟынтәи амра аныҷҷалозшәа ицырцыруа, убла ҭнахуа иааԥ шуаз абласаркьақәа ихаҟны иаанхеит


Абарҭқәа ирыхҟьаны акәзар ҟалап изырацәахазгьы зкьыԥхьра ауа, ԥынгыла змауа аҩымҭа ҟьаԥсқәа рхыԥхьаӡара.


Ҳаргьы ҳзашьҭоузеи, асахьазы дәыԥсшәак раҳҳәап ҳәа мацаразы ҳцәырҵӡом, досу ргәалаҟара зеиԥшроу ҳдыруазарц ауп иаҳҭаху.


Изхысҳәаауа, дадраа, Ҳаԥсадгьыл аидкылараҿы, ҳажәлар реидкылараҿы ҳара гәмԥсаа иаҳуалу рацәоуп


Убарҭ рыхьчароуп Византиа аганахь ала аханатәгьы аԥсуаа ҷыдала напынҵа ӷәӷәаны ирыдызгьы.


Лхала аҩны данаанхалоз, лгәыла ԥҳәыс, лықәла Уарчхан лацәажәарала илхылгон Ардушьна.


Ицәгьан усҟан, сара урҭ сырԥырган, ҽа дунеик ахь иаарлас сгарагьы


Игәыбзыӷуп, аха ахымҩаԥгашьа адыруеит, иҵкьыҵкьоушьартә иныҟәом, абзиабареи агәбылреи мҵәахыкәа иаанарԥшуеит, аха, шьоукышьоукы реиԥш, уара иуҭахы-иуҭахым агәхьаа мкӡакәа, игәыдукылом


Аԥхьаҩ игәеимҭакәа дыҟам, ҳара уажәада Џьарымхан лан гәакьаҵәҟьа лыӡбахә шцәырҳамгац.


Аиеи гәышьа, џьара данбанеилоз, убри иџьашьатәу акы акәызшәа иаазгәалҭеит Камҷыҷ.


Ушыбзоу умԥси аӡәы иаҳар, ачаибӷьы аҿыхрахь умнеиӡакәа, аҵар ԥшқақәа урышьҭоуп!


Аҩымҭаҿы Камаҷыҷ лхаҿсахьа хазырҭәаауа асахьаркыратә маҭәахәқәа, иаҳҳәап аиҿырԥшрақәа, аепитетқәа, асимволикатә сахьақәа лассаамҭа улаԥш ихыҵуам, угәалашәараҿы иаанхоит.


Уи шәара ишәусуп ауаатәыҩса, иаҳа-иаҳа абжьы ааигәахон, иара ахаҭа шааигәахаз еиԥш аԥҭа еиқәара.


Дшааира ихдырраҿ данааи, цәаҳәа-цәаҳәа еишьҭаланы игәалашәараҿ аҿыхара иалагеит, уи асалам шәҟәы ианыз.


Уи аханы, аҭӡамц ахышәара-аҵышәара инаӡааӡо икыдыршәылоуп иналҟьарашәа ахра иаҿагыланы ақәасабқәа зну ауарҳал.


Уԥшәма Мира, ҳара ҳҭаца, уара ууаҩра иақәнаго лоуп, алахьынҵа бзиа уман, Анцәа иџьшьаны, анысҳәа, дара хаҵеи ԥҳәыси еизыгәдууны, алаф рылеибахуа иалагеит.


Сааскьахьеит, исымаӡам харагьы, ҳазшаз иџьысшьарым сымцар сцараны сахьыҟоу, акгьы ахьыҟам, зегь ахьыҟоу, уахь иахьагахьоу изымхынҳәуа ахаан арахь, аҩныҟа.


Аха рхы иазгыларц азыҳәан, иаӡәыкны еидгылартә еиԥш, аԥхьа аҭагылазаашьа ҟалароуп, дад.


Уи ашьмаҭыԥ иԥшаан, хәшәы хкыцыԥхьаӡа акака таблетка инапсыргәыҵа инаниԥсалан, иҿы инҭаԥса, аӡы ларышьҭеиҵеит.


Ашьҭахь, ҳапатуеиқәҵара ашықәсқәа анахыла, сара еилыскааит, Кьыршьал бзиа ишибоз, ҟазшьа бзианы ишимаз иҭахцәа, идырцәа азыӡырҩуа ажәеинраалақәа рыԥхьара.


Иҵаау сгьама умбакәа, ихьшәашәоу сӡы цқьа умахәакәа, сыԥсы ахаара иаҵоу уздырӡом, са сышҟагь ахаан узырӡом.


Уанаԥхьауа агәырӷьара уагоит, аԥсҭазаараҿы аус шауа уанахәаԥшлак, ҳара ҳашықәсԥхьаӡара ҟалаанӡа иаԥырҵахьаз баҟак еиԥш иааумпыҵахоит.


Уџьынџь ахьыҟоу, удацқәа адгьыл иӷәӷәаны иахьаларсу, абраҟа, абри адгьыл аҿы уӷьацароуп.


Иҟалаша-аныҟалалак ашьҭахь абас утәын, абас ҟаҵатәын ҳәа агеницәа реиԥш ицәажәо рацәаҩхоит ҳәа.


Ишааиуа урҭ раҳәақәа еидыкшало, изахымсуа иаалахоит сышәхымс сԥахра иашьҭаз зны ацәа сшалаз, исыӷрымӡаауа иахьанӡагь, сызҭахым.


Хьарала ибзиам, – иҳәан, рыжәхьа ерманык иирхәҳаит, аӡынра анааи, аԥагьы нкажьны ишьны ифеит.


Арҳәра, ақәылара зҳәаз иеиԥш рахьтә ироуз аныршоз, абжеиҳарак заӡоз аԥыза иакәын, уи иаамышьҭахь шәҩы-рхы, нас жәаҩы-рхы.


Дагьагыруаны, агыртәгьы ихьуа, дабалаҭәаз Мшьадна гәаҟ ани Парҭен аҭаҟьаҭас, аусура заҵәык идыруеит, млакыхьҭакы даиршьрым ҳәа ауп акәымзар!


Абан ахрақәа ахьӷьаз-ӷьазуа, Ҿымҭуа иразӡа, Абан арҩашқәа ахьказ-казуа, Оумашәа ицқьаӡа


Акурорт уаҳа налымшо иажәит, аинфроструктура зегьы ԥсахымзар ԥсыхәа амамкәа иҟоуп.


Ауаҩы ихы дацәажәо иҿанааихалак, дызрылҵуадызрылымҵуашәа дшыҟоу, иҽанаарылигалак, амцҳәара далагар ҟалаӡом.


Зегь раԥхьа иргыланы ацхыраара ду сиҭеит, иахьагьы ҳацхраара даҿуп Аршба Оҭар Иона-иԥа


Ажьа ахьыҵҟьаз ахь ихынҳәуеит ҳәа сықәра анааигьы, сқәыԥшраан сызҿыз сазыхынҳәит.


Ҳамҩалаҩ арԥыс бзиак далацәажәон, аҳәаха ишәымҭеит, ҿаиҭит Арушьан, уаанӡа аҵкыс ибжьы ҩыҭцаны.


Хыхь ишысҳәаз еиԥш, Адаԥазар агәаҿы иҟоу аиха уардын иазку еиуеиԥшым агьежьқәа абырбалқәа, апокрышкақәа рыҭирҭа имоу аҿы ҳнеигеит Саллаҭин.


Ди, бара бзыҳәан патронак ҳзырӡуам, рҳәазаап дара, аԥсцәаҳа дбышьҭаланы данааилак, бимбар, дҳазгәаауеит!


Аҽыҩ-аҽыҩҳәа инаҵшьуа еилыхны смахәар, имраӷакәа, самеигӡакәа ажәпара ԥҟаны, Снахысит уа иадҳәҳәала амхы рашәаны.


Мила ҳаԥхьа дгыланы, аӡы ҳаҽҭаԥсаны рыкра ҳалагеит аԥсыӡқәа, иҳаманы ҳцан ираҳҭеит амшын уаа.


Аҳәынҭқарратә ԥышәарақәа ҭины, адиплом ҟаԥшь снапы иадыркыз сыманы сгәырӷьаҵәа ашәҟәыҩҩцәа Реидгылаҿы сахьааиз еилагьежьран


Абриабриоуп ҳәа, рацәак сгәалашәом, аха ибзианы издыруа, убри асааҭоуп ноунагӡаз ҳгәаҿы иҟәандаӡа, иҵыхәтәантәины иԥхаӡа, игәашаӡа иаҳзынхаз.


Асҭамыр акониак аахыртлан, лара лганахь ала иқәгылаз афырџьан инҭаҭәаны, уаанӡа ирхианы имаз дзырцәашаз ахәшә налаԥсаны, иара ифарџьангьы аарҭәны, Марҭа фатәқәак лыман дааин данаатәа ус иҳәеит.


Иԥнаҟазҭгьы саргьы ара сҟалаӡомызт, аҵх салыхәхәа, ақәа схыкәласуа, аҟәара сеиҵасуа, уаҩы симбо абна сҽаҭаны, ақыҭа сахыкәшаны аатәыс исоуӡомызт, уаргьы сыҽзымаздаз ахәы иаҵгоу мҩала зегьы-зегьы ураҩрны уцашан, уеибга-уеизҩыда.


Араҟа уаҩы рыӡбахә иҳәар алшоит урҭ рыла иҳәаақәҵоу Аԥсны агимн, Аԥсуашәа уҳәа инарҭбааны иеицырдыруа, апоезиатә гәаҳәара ҳарак зныԥшуа апоет-апатриот иҩымҭа ҟаимаҭқәа, ишедевртә цәаҳәақәа.


Уал-ҭамыжь даалаган аҭоубыҭ ҟаиҵеит инапала, иуал зқәыз днаган аҭоубыҭ дҭеиҵеит, ауахәамахь игаразы иҽеиқәиршәеит.


Аха усгьы, – сҳәеит ҳәа, сажәит ҳәа, снапқәа сыважьны стәом шамаха.


Ажәлар рҳәамҭаҿы Кьагәа дахьаабо ақәылацәеи иареи ахьеиҿагыло аепизод аҿы акәзар, апиесаҿы уи инарҭбааны дазнеиуеит жәлар рфырхаҵа ихаҿсахьа аарԥшра.


Адгьыл, абарҭ ажәҩан иаҵаԥсоу аеҵәақәа рнаҩс, акырӡа инахараны иҟоушәа угәы иунаҭоит.


Абар аԥсҭазаара азхәыцра, уи адрама, иахьеи-уахеитәи аҿаҩ-маҩ, ҵҩа змамтәи аиҭакрақәа рҿаԥхьа агәырӷәӷәара, агәкамыжьра ирызку апоезиа


Уи акәмызт сызлацәажәарц исҭахыз, аҽ-хыцәгьа еиԥш сымҩахнагеит акәымзар, сан ақуҷарақәа снапы ишанылҵаз


Аџьма цыркьы ашьха ицеит, амшә млашьгьы уаҟа итәеит, даҽакы иааиуа иазыԥшуеит.


Иара иеиԥшҵәҟьа иԥҳәысгьы илдыруан, уи амрагыларахь ихоу аԥенџьыр икаруаҭ адгылазар зиҭахыз, амра ахьадыԥха лои, иаҳа илашоуп ҳәа ииҳәақәози рзыҳәан шакәмыз.


Хаԥҭыриангьы илхаз ашьал ҩывҵлырраан, лыхцәы аҟәашра аарԥшны, шамахамзар ԥша зҭалмырслаӡо лызлымҳак аҟарамашәҭ еиԥш иҭхахаӡа уахь инкыдылҵеит.


Абни, ыҟамзи, агәгәаҳәа арахь ралҵра абжьы ада, уаҳа акгьы нымхеит, ыҟамзи, схаҿы!


Уаҩ игәы ҭнашьаартә иаарԥшуп урҭ анӡхыҵ ашьҭахь, изықәшәаз арыцҳарақәа, амаҟәмабарақәа.


Уара иуиааиз, уара ахәаша, шьыцроума, сара арыцҳа, сара агәаҟ сгәазҭада!


Уҟьаланы аҵх уалазаап, уаала, рыцҳа, аҩныҟа ҳәа, егьа алаф сылихып.


Акрыздыруоу, – иҳәеит Лаврент, исыхьӡырҵан, саҵаланы саауеит, сара схаҭагьы даҽа хьӡык сымазар еиӷьысшьоит, аха шьҭа риашашьа амам.


Аԥсҭаазарагьы ишыҟаҵәҟьоу аасҭа акыр инеиҳаны иршәҭкакаҷны, романтикала аарԥшра ҟазшьарбаган алитературазы.


Ишаҟьшаҟьо, аарла зшьапы иқәгылоу, даараӡа иуадаҩу акоуп Алиас напзлеикыз аус, аха иара иҟазшьа изыԥсахуам, знык даламгеи, иԥсы нҭшәаанӡа даԥырҵуам, иара иҟаиҵар иҟаиҵеит, аԥсҭазара ианамраӡакәа изыҟамҵар, агәра ганы дыҟоуп, иара иаԥшьигаз аус назыгӡо даҽаӡәы Амзаҿа дышгыло.


Иаагәырӷьацәан, равтоматқәагьы иаарыхеит, аха аиҳабыра рыҩнаҿы ахысра шыҟамлоз аныргәалашәа, рцәа иааҭыбзаан, ԥшьаала рҽааиқәыркит


Ҳаҷкәынцәа ожәы аакьскьа аҩра иалагаз хсаалақәак, изықәныҟәаша, ишырҩша думырбар зыҟалуам, убри азоуп абарҭқәа зызҩуа.


Анаҟәаԥиа, ианакәызаалак аиԥш, иҳанто анаҟә ықәчын, аха уи усҟакҵәҟьа ижәпамызт, еилададаӡа иҟан, уалԥшны лахьхьи амшын агәы ухыԥшылон, амра ашәахәақәагьы хааӡа арахь иуҿаҷҷон


Амала, аԥсыӡ, акәац, аԥсаатә зыԥсы ҭоу, ишьу иԥхаҵәыԥхаҵәо, ахылаҩ-ԥсылаҩ рхылызза ишаӡоу изумфари!


Анцәа дшаҳаҭуп, схаԥыцқәа аныҵихыз аҽынгьы ашшыԥхьыӡ сара исмыҩӡеит, уимоу, адырра ҟазҵазгьы сара сакәӡам.


Ицәгьамкәа ирдыруеит Урыстәылагьы, уи анҭыҵгьы уи зыбзоуроу аурыс бызшәоуп, аурыс архив ауп, аурыс ҵарадырроуп.


Амала акзаҵәык сара исылшаз, урҭ рыԥсы ахьынӡаҭаз ргәы дзырхьшаз, раҳаҭыр лазырҟәышаз, изырԥхашьашаз ак ҟасымҵеит, ак сымҳәеит.


Ибажәгәаламуа, ахәы иақәыз асысхәы еиԥш итатаӡа, иҟәымшәышәӡа, абла хәыҷқәа ҭиқәаҵәааӡа, ахаҿы кәырӡа иаашьҭыхны исгәыдсырӷәӷәаландаз уҳәарын.


Абар иара абыржәгьы, имаҳәыла Бақьҟанҟа ҳцап аниҳәа, азныказы мап икуашәа иузаргьы, џьара игәы аҵаҟны уи еиҳагьы дамеигәырӷьаӡеи, иашоуп, уахь Бақьҟанҟа, дымцеижьҭеи кырҵуеит, ибарц иҭахымкәа дыҟаӡам, аха?


Аԥсуаа иҳамоуп уаҩ далаҽхәартә, амилаҭ иргәадухартә аспектакльқәа ҟазҵаша актиортә ҟазаратә мчқәа, арежиссиортә баҩхатәра.


Дагьаҵамхеит инапы ианырҵаз, аначальникцәеи урҭ рҵыхәакҩцәеи иргәаԥха-иргәамԥха иҳәоит иуаажәлар рыгәҭыха, иҟалаз аҭагылазаашьа ахы иҭарԥшы дцәажәоит.


Аҵарауаа гәыӷуеит знымзар зны иблыз рхыбра ахьгылаз ираҭәоу, ирышьашәалоу ахан ргылыхап ҳәа.


Саԥхьа иԥеиԥеиуа иаахагьежьын, нас, хыхьынтә иааиуаз ацәқәырԥа наҵасын, ахаҳәра иныхшәаны, алада иҭаланы аҿынанахеит.


Агаҿаҟа албаара иацәшәошәа, ашьха аҽкыдырҟәыҟәла ишьҭоу ҳқыҭа Ашәлашара ашьыга лаба нақәыршәны егьа ҩы цахьазаргьы, егьаҩы чарҳәара азырухьазаргьы, иахьа уажәраанӡа, ахьӡ рҳәартә, алҩаҵәқәа хәхәаӡа иҩеилартә иа-азго анхаҩы иоуп.


Маҷк ацхыраара ҳарҭар, набжьоуаа ҳамацара ҳрызхоит Набжьоу итәоу аӷа ир рахцара.


Егьырҭ игәылацәагьы ргәырҽанра рцәырӡны аӷа ицәҟьа иаҿеицалон, арахь анкьатәи играқәа алахиҩарц акәхап дпартизан ииашаны ихы здирбоз.


Абра сааны Ҳаԥсадгьылҵәҟьаҿы абри асасааирҭа еихачаԥаны изсыргылаз зегь реиҳа сбеиоуп, смал агарҭа сымам ҳәакәӡам.


Араҟа уи ахьӡ еиҳа иарԥсышәоуп Аԥсуа лирикеи амилаҭтә сахьаркыра-философиатә дунеихәаԥшреи ажәа аконтекст амхны.


Иахьатәи амш инаркны ахақәиҭра наӡа азкылсраз агәрагара ҳауртә иҟазҵазгьы Сасҭангаз уоуп!


Бара ара бсымбааит, бдәылҵроуп, – иҳәан, аҩны ддәылҵеит, нас дааҩналан, аԥҳал, аҳаԥшьа, аирыӡ, аҵәца, ачанах зегьы еиниҟьеит, иԥиҽҽит.


Иаб Урыс уахьынтә иҭаацәа иманы, дыбналаны, 1878 шықәсазы идгьыл гәакьахь ааӡабла дхынҳәит. Ихырҵәаны ианыргоз иццышәыртәыз иҭыз-ҭыц данахыла, «иҩнарҭа адгьыл аҿы анхара данақәиҭырымтә, уи аҭыԥ иамариашан, нырцә, ҿыц ихәшҭаара ашьапы икит».


Аха наӡаӡа урҭ ныжьны, са схыдам, наӡаӡа саԥырҵны сцом схәышҭаара.


Ҩажәижәаашықәсатәи сыԥсҭазаараҿы уажәада исымбац атәарҭа асахьа аӡә ҳамҭас ирҭо, назгәеиҭеит ихәыцуа итәаз Володиа.


Ԥсы зхоу ашәаԥыџьаԥ анпытуаз ааԥынрагьы ниасит, аԥхынрагьы ааин, ашәлашараа рырахә ашьха цәҳәырахь икарцеит.


Урҭ рыԥсаҭа бзиахааит ҳәа шәҳәарц ацымхәрас, шәхы шәныҳәоит, ҳмилаҭ ржәытә ҭоурых ҵәаӷәаны.


Дарбанзаалак ашәҟәыҩҩы иаԥҵамҭақәа еиуеиԥшым аамҭақәа рзы иԥсаҟьаны ана-ара ианкьыԥхьу даҽа усуп.


Актәии аҩбатәии ашәҟәқәа рҿы скәал-кәало ҳәа иану ажәа, ахԥатәи аҿы еицны скәалкәало ҳәа икьыԥхьуп


Аиҩызцәа аӡәы днаҵҟьан, ааигәаӡа игылаз ателефон хыбрахьтә Ацхыраара ласы ашҟа адырра ҟаиҵеит.


Ачара ҿы дшыҟамызгьы, убраҟа дгыланы дылбозшәа илдыруеит, лхаҵа зегьы ирнаалартә дышцәажәо, ашәа шиҳәоз, дшы кәашоз.


Анкьа зны, уара, аерманы инапы наиқәикит, уара ууа ҷыда, аҭырқәа


Абазгаа рхәыҷқәа аринахыс тәыс рыҭиреи рхаҵарԥысра ралхәдаатәтәреи аҵыхәа ԥҵәазааит ҳәа иара уи аимператор Иустиниан Август иҟнытә даҽа дҵа дукгьы ааигеит.


Ашьҭахь ԥыҭрак ааҵхьан, Ахәаџьа Шьарадын еиҭах ақәаб иҭаххан, ани игәыла иҿы деиҭанеин, ақәаб ауаараҳәа имхны иааигеит.


Уаҟа ахәыҷқәа ражәеинраалақәеи ражәабжьқәеи ианырзыӡырҩлак, иргәаԥхоз Аҟәаҟа аредақциақәа рахь иаарԥхьон.


Ԥаса мыцхә рыбла иҵашәоз гхаԥхақәакгьы уажә зынӡа ирымбаӡо, аҩымҭақәа ирыҵаз агәеисыбжь, аԥхара ду хгарҭа рнамҭо инаргәаҭеит.


Уажәы иҳәарц ииҭахыз, аҭоурых аамҭа убасеиԥш инанагеит аԥсуаа, ашәҟәыҩҩра аԥырҵартә еиԥш, аҩыратә культура ашҟа ииасыртә еиԥш.


Избанзар, арҭ ауаа зхылҵызгьы-даргьы ҳаџьал зрыцәгьаз ҳәа рзуҳәартә аҭоурых аамҭа иҭанаргылаз иреиуоуп.


Урҭ аҩсҭаацәа аҵла иаадтәалар, Елыр-ныха хысны, аҵла ԥыххаа иқәнаҵауеит, ахаҳә иқәтәар ахаҳә арҭәауеит, убасҟак амч ду амоуп!


Аԥыхьа аасҭа уажәы зынӡа цәалашәара ҿыцк иман, игәы лассы-ласс еисуан, лассы имч ҭаландаз ҳәа.


Буг аӡымҩас инхықәгылеит, ацҳагьы ааигәаӡоуп, Ԥшьҩы ахацәа раԥхьа игылоу Баҭал Смырба иоуп.


Амҩа ҟарҵеит, Абригада ԥхьагыла, Ацҳа хырҵеит иԥыр-ԥыруа иаауан агазеҭ, ашәыга фҩы-хаа ахҟьа, сыстатиақәа аманы.


Абри иԥсҭазаара ҿыц иахҟьаны аԥсуа уахынла ҳауа цқьа изыфаӡом, ҽынла заҵәык ауп, уигьы ақыҭаҿы дынхозар.


Абраҟа, сахьааӡаз, аҵара ахьысҵаз, аҩызцәа бзиақәа ахьсырҳаз азыҳәан мацара акәым бзиа изызбо.


Сыԥсы ҭазар сҭахын сара араҟа, сынхар-сынҵыр сҭахын ауаа рашәа, аха сызмыргәаҟшазгьы сдыргәаҟуан, садыргон уажәы-уажә агәыԥжәа.


Шьынқәба Гена иакәзу, Ломиа Оҭар иакәзу, аӡәы ирабжьеигеит ртәарҭа-ргыларҭа рыԥсахразы.


Закәызеи, Алиас, уаха ҳааижьҭеи алақәа ашра иааҟәымҵӡакәа иаҿуп, ҳажәа еинымҩуа, ирбозеи абарҭ, изеишуазеи?


Хымҳа-џьымшьа ажәлар рҿы ацәа-цәгьа ихылома иҳәо аҟынӡа аус ықәгьежьааит ԥҳәызбаки иареи ак еибырҳәахьан ҳәа ҭынч аҩны дкахәхәа дшыцәаз данизаарга, наҟ инеихаршҭны аӡәыр идыруазма?


Аҩны саԥхьан, илзеилымкааит ҳара ҳангьы, ибылтәуп лҳәеит иақәҭәан наҟ агаз


Нарҭаа ԥхашьеит, ирҳәо рҿамшәауа, иара убраҵәҟьа иҽыжәлеит агәырқьҳәа, идәықәлеит ишхахәоз, аха ишԥадәықәлеи, ԥыхьагь еиԥшымкәа иаҳагьы иласны.


Ҵабыргуп, Сҭампыл инхоз апрофессор Мысҭафа Быҭәбеи иареи еиқәшәеит, аха уигьы цхыраара дук изыҟамҵеит.


Феодоси ҵабыргыҵәҟьаны аҳҭынра аҩныҵҟа дыҟазаарын, дыбнарҵарц азы, хыма-ԥсыма ашьҭахьҟала ддәылыргеит, иара убас хыма-ԥсыма дҽыжәырҵеит.


Аха шәара шәахьааишьҭыз анцәа иџьшьоуп, иҟаҳҵари, сашьцәа срыкәыхшоуп, иахьыҟазаалакгьы ибзианы иҟазааит, саҳәшьцәа ирыхьша ацәгьамыцәгьақәа зегьы сара исыхьааит.


Наҟ даныргоз гра зқьы игеит, данаауаз зегьы ныжьны дааит, агәра ҳиргоит апоет, Даур ихаҭагьы Иашәаҿы ииҳәауа ажәақәа хшыҩзышьҭра румҭар ауам


Аӡәы акала иҳәоит, агьи даҽакала, оҩы зыгәра тгара изымдыруа ауп ишыҟоу.


Убас иаабоит иара иаԥсуа фырхацәақәагьы апоема Тариал Рашьба, абаллада Аҿырпын, ажәабжьқәа


Уаҳәшьа дукәыхшоуп, сгәаҵәажәпажә, – лҳәан, агәырӷьара лҿахәмаруа лашьа днеихаԥан, ила-иҿы днеимда-ааимдо даагәыдылкылеит, ихахәы кны дҩахан, ихы ҩышьҭыхны, диҿаԥшуа, егьи лнапы ихәда иакәыршаны дааихагылт.


Уи аамҭаз Ҭырқәтәыла анапаҵаҟа иҟамыз Шьамтәылеи Арабтәылеи рышҟа ҳхы рханы ҳцозар, ҳазреҭ-ԥашьа иабрагьцәа-лажьыфацәа, ақәыџьма млашьқәа реиԥш, иааҳацрыхо иҳашьҭеиҵарымызт.


Ишысҳәара сыздыруам, иҷкәынцәа ҟәышқәоуп, иҵарауаауп, аха рус ишазыҟоу, рнак-аак сзеилкаауам.


Иаанда, иааскьанда ҳәа акы сазыԥшыхуеит, агәашә иааҭалара џьысшьоит сасык иеиԥш.


Цәыцә днашьҭалан сабрадак иԥшааит, уи асабрада аԥаҵа иамаз азмҩарак шкәакәаны ишәит, егьирахь еиқәаҵәаны ишәит


Ахаҳәқәа уамашәаҵәҟьа ихьшәашәан, ихәахәа-чахәаны иҿықәыжьлаз ақыдқәа ӡҵәын, аҳауагьы есааира ижәпахон.


Аха бара быда ари аԥшӡара закәызгьы инагӡаҵәҟьан сара исныррызу, мшәан, нас?


Аранӡа узаауеи, уа унхара акәша-мыкәша мачхәума, иуҭахызар уааи, сымхқәа ирҭагылоу зегьы ҭырхаа, иҭабуп ҳәа уасҳәоит.


Ачрықә еимаа аԥшра змаз аӷба жьакца, изышьҭаӡоугьы абарҭ роуп уҳәартә, ихаууала ишнеиуа, атазҳәа инарысны, ацәқәырԥа шлақәа рыгәҭа ааҩҵәо инеиуан.


Гана дышнеиуаз, аџьармыкьаҿ данынаӡа, уи иаваз амҩала апрокуатура ахыбра днадгылеит.


Насгьы, ишәасҳәап аиаша, Ауаа рыбжьы ахьсмаҳаша, Сахьадмырбылра азҵаара, џьаҳанымзаргь са сзы ԥсшьаран.


Ехьатәи агазеҭ излаҳәоуала Парижтә радиола адырра ҟарҵеит Индиатә аҭырқәцәа апротест иҟаҵаз амч ала Сҭампыл аҭырқәа изынхоит ҳәа.


Испаниеи Португалиеи, Голландиеи анегрцәеи, амулатцәеи, аиндеицәеи уҳәа егьырҭгьы реилаӡҩара иахылҵыз бызшәала.


Нас аӡ кәарақәа агаҿа инықәсуаз дырҩегь рҽеизыркәкәа, ахаҳәқәа рхы-рҿы ааӡәӡәаны, ахьхьа аархырга, аԥслымӡи анышәи аарбзаны илахынҳәуан


Иахьабалакь иазеиҭаҳауам, адгьыл еиҟара мацараҿы ауп макьаназы уи ахьалшо, аха анаарақәа рҿгьы аҭаҭын еиҭазҳауа амашьынагьы цәырҵып наҟ-наҟ, агәра гаӡаны, иаарласны ирӡбаша уск еиԥш иԥхьаӡаны аҭак ҟаиҵеит Алиас.


Амҽхак ҭбаамхацзаргьы, ашәҟәҩыратә культура амҩа иқәлахьан, ԥыҭҩыкгьы Аԥсны иналҵ-ҩалҵны Урыстәылеи Қырҭтәылеи ицаны, аҵара ҵаны, рылаԥшҳәаа акыр ирҭбааны, рыԥсадгьыл ҿацә хәыҷ иазыхынҳәуан, иҿыцыз, ипрогрессивтәыз адунеихәаԥшышьақәа рылаҽуан.


Урҭ раԥхьа, Аԥсны аҭырқәа инапаҿы ианыҟаз аԥыжәара рыман амсылман хьыӡқәа.


Ҳара ҳтәқәа ршьуеит ҳәа заҳаз ақырҭқәа ԥыҭҩык асабшаҽны еизеит Русҭавели ипарк аҟны.


Бзиа избоит сызлагылоу, гәыла-ԥсыла исгәаԥхо, хазы сҽалкьны џьара сгылом, сшьапы рылхны сызланхо!


Убас уаҵәашьҭахь ахәылԥазы шәҩыџьагьы аҩны сышәзыԥшуп, – иҳәан Алиас, игәы ҭгәырӷьаауа, ишьамхы иҵԥраауа иҩныҟа дхынҳәит.


Азауад анапхгаҩцәеи ҳареи ҳаиԥылаанӡа Дворовенко Трогирынтә даарц ателефон изастәын, сцеит аусбарҭахь, ҳрегистрцәа ркабинет ахь.


Схы сырхеит, Мариам лахь амҩа сықәуп, сара уанӡа сзымнаӡа, снаӡа.


Ианамуӡах, ма убри сыбла дабар сҭахуп, есқьынгьы еихаԥсыз иқьышә ҵаӷақәа аарла ирҵысны ибжьы наиргеит Леуан.


Уи иадҳәалоу ахҭысқәа игәыҭшьаагоу сахьала иаарԥшуп, уажәы-уажәы рҽеиҭнырԥсахлоит, ак аҵкьыс ак гәыҭшьааганы, ак аҵкьыс ак еицәаны.


Ианцәырызга еиԥхьыттеит, саԥхьа гәашәқәакгьы аатуеит, анцәа идырааит иаазыртуа, иахьизамуа, иахьауа.


Ус ани ақьышәҵәыр ажәҩан ахь акыр аҽҩышьҭнахын, нас аҽеикәарҳә хыгәҵәы амшын ахь аҿыланахеит.


Са сызҵалаз аидара, ус агара мариам, аха издыруеит ишхәарҭоу даара, убри аҟынтә са сшәауам.


Снаԥыҩлан исҳәоит адырхаҽны уа ҳаннеи иаабеит уи адәы ииаҵәҟаҟараӡа шьац-ҿыцла ишыхҟьаз, аган аҿы ашьаԥа ргылан, уи аԥхьа нырцә ақыҭауаа рзы астадион аҿы еиԥш атәарҭақәа ҟаҵан.


Ааԥын аҳаскьын аагага ҳәа ақәаԥсата ауны ианаахкәа, амра ала-аҿы хтны, игәырӷьа-гәырӷьо аԥсабара иаақәыԥхеит.


Сцәаҳәақәагьы абарҭ рахьынтәи, ҭынч рхы ианақәиҭхо, нас, сиасуеит уахьынтәи, алирикагь саҵахом!


Сишь иеихсит ҳәа сыҟоуп, аха абар дыҩны дахьнеиуа, мап, уи дрыцәцеит.


Изааигәара равтоматқәа кны рыхқәа ҩышьҭырхит иааԥса-икараха иҟаз Емзар Серапион-иԥеи ремзик Иван-иԥеи.


Скаҳаит аҵла ашьапы иныҵакны ианкарыжьуа еиԥш сшьақәҟьаны, аха сдацқәа адгьыл иаларсмыз, урҭ акгьы иазыҵымжәеит знымзар-зны.


Аӡҟы ихьӡыртәуа ажәҩан изаанашьҭуа дыргоуп ҳәа саҳахьеит саргьы, азныказ лыччаԥшь налҿықәбеит, аха ҳамҭанык кәтыҿырҳасран.


Убасала хәыҷы -хәыҷла зегьы убас рыртәара иаҿын иааилашәшәаанӡа, асасцәа нықәҵны ицеит, нас уи ақыҭантәиқәагьы рыртәара иналаган, аҵх кырцаанӡа убас иаҿын, ашьҭахьӡа аԥшәмацәагьы надыртәан, убри ала иааилгеит аԥсхәраҿы.


Саргьы сзықәдырӡыз убри ауп, – лҳәеит Ҭануриа, ахара џьара лылаԥш кыдырхаланы.


Уиадагьы, абыржәы аҟара аԥсуа бызшәа азыҳәан ажәа ҭлапҟақәа рҳәауа исмаҳацызт.


Аҭаҳмада икыдҷҷа иҟаз акьыр дахӡыӡаауа, амаршәа кны амхра далагеит ауада аҭуан агәҭан џьара.


Аҩны актәи аихагыла ҩаганы саналгалак, уи ацоколь ҳәа изышьҭоу маҟала ихсыркуан, уаҟа ақьрысҭақәа ықәҵаны, аҩбатәи аихагыла аҭӡамцқәа реиқәҵара салагон.


Заҟантә заҟа ҵхгьы дыршахьоузеи убри ахьаа ишалацәажәо, заҟантәгьы раԥхьа иқәгылахьоузеи азҵаара


Ажәлар уадаҩрак иҭагыларгьы, џьара залымдарак иақәшәаргьы иакәым ажәа тәым уаҩык ирзиҳәаргьы, дара дрыцҟан, агәырӷьара рымазаргьы, дрыцгәырӷьон, неиҩымсрада рыцәгьеи рыбзиеи далагылан, ирыцеиҩишон.


Ус ишыҟоу иаанхар, уаҟа дунеихаан ак ӷьацаран иҟаӡам, наиаҭеикит аҩбатәи.


Ерына илымдыруази Камҷыҷ лҟазшьақәа зеиԥшраз, илцәымӡакәа илалҳәеит лыԥҳа деиқәзырхаз шиакәыз.


Ус, баша, сааԥсеит ауп, нана, лнапы ԥсада, ашьа қәыԥш алаиҵарц иҭахызшәа, инапсыргәыҵақәа ирыбжьакны иааишьышьит.


Ега умҳәан, хаҭала ибзианы иаҳдыруаз Таташьгьы знык-ҩынтә иара иҿы дцахьан, наҟ-ааҟ аҳамҭақәа еимырдахьан, аурыс ҳәынҭқар дахырхит


Ачымазаҩ иҿымҭра ицәымыӷхан, аҭаҭын ахарагьы даҟәыҵны, иҟаиҵара изымдыруа дтәан Едрыс.


Аҳаракыра иаҿыкәкәан илеиуаз арҩашқәа, маҟҿаҳәара аӡы иланаргылеит Саҭбеи иҩызцәеи иареи.


Смагнитафон хәыҷы снацәкьыс нақәсырӷәӷәалоит, иааргоит Луис ибжьы хааӡа, ицқьаӡа, еилыхха.


Убас санаҳәоит уҩны зырлашо еҵәак, уара уахь смырҟьалакәа саазгаз, убысҟак уа уашҭа сгәазырԥхаз.


Уаб аџьырмыкьаҿ еидарак ашыла игароуп, умбои, нан, ауалҳәацәа ԥшуп, иагьараан уахьӡап, нан, иубап, нан, уи Аҟәа, џьакыр ицап ҳәа уацәшәома, агаӡа!


Убасгьы иаҳәа, ауаатәыҩса рынасыԥ азы, апринц, ақәԥара удиҵоит ҳәа уҩыза иԥсымҭаз


Иара изыҳәан сара анҵамҭақәа исымоу рҭыжьра усым, иҭыҵындаз иара ихаҭа иҩымҭақәа.


Аҵаҩцәа еиҳарак аҷкәынцәа, рхахәы аанкыланы, икәалкәало рышьҭыхра, алинеикала унапы ҩааит, уаҳа умҩааит ҳәа ашәирақәа ацҵаны, иӷәӷәаны ҳнапқәа ирысуан.


Ауаҩы дахьиз, дахьааӡаз иџьынџь дшазыҟоу аарԥшра, Баграт Шьынқәба еснагь игәцаракны имаз апроблема хадақәа ируакын.


Амала шәгәы иаанамгааит ҳпартизанцәа рыҩнуҵҟа Карпуша заҵәык ида егьырҭ аҟәыд рыԥҟозшәа.


Изыскуеит Ленинградтәи аблокада зхызгахьаз, зашьцәа ҩыџьа ҭахаз, заби заб иашьцәеи дырӡхьаз, шәахсҭала зцәеижь рысыз саб иашьа иԥа Бабка Алексеи Ҳаџьым-иԥа Барцыц.


Иагьилшеит убри аамҭала зеиӷьаҭам аҩымҭа шьахәқәа раԥҵара, ирҿиамҭақәа аԥсуа литературатҿы изыхәҭоу аҭыԥ ааныркылоит.


Бымҩа сара саԥымгылазҭгьы, бара ашьшьыҳәа Мамсыр ԥҳәысыс биццон, иаргьы иахьа иԥсы ҭаны адәы дықәзаарын.


Маҿак ауп шәагас уи азын ишьатәу, ҳәынҳәахла иуаҳаз мцуп, иудумкылан, иубаз ауп аиаша, зыгәра гатәу.


Апоет дзыхцәажәаз, зҭыӡшәа лымоу, ла илзааигәақәаз шракәугьы, урҭ аԥсуа жәлар рхаҭарнакцәа зегьы ирлахьынҵахеит.


Аӷа ицәымӷхара убасҟак рыгәқәа рҿы ашьҭа аннаҵеит, аиҵбацәа, шәара шәаангыл, макьаназы шәаҭахым ари аус аҿы ҳәа роуҳәаргьы, ихьаҵуамызт, иаҳагьы иҿыхон ақырҭқәа рахь ирымаз агәаӷ, уи шуа ршьа-рда иҭаланы ицәқәырԥон, ашьоурахьы ирыхон.


Урҭгьы егьырҭгьы шырхыкәшоз анырба аԥсуаа шәақь-ԥынҵала, ҟамала, аҳәала ижәыланы, напышьашәала аибашьра иалагеит, аха дырҩегьых егьшрылымшагәышьоз анырба, абааҭа аҟнытә бзарбзанла ишрышьклахысуаз мацара, ҩаԥхьа ихьаҵны аботаникатә баҳчахь иаар акәхеит.


Иарҳәахьазаап, Афорум аиҳабацәа руаӡәк иԥҳаи сареи ҳаиқәшәараан, аҭынчра шәыхьчароуп ҳәа рнапы ианиҵеит шьоукгьы


Оҳ, гәышьа, иҭызыӷьӷьааит сгәы збылуаз, сқәыԥсычҳаит, аха аԥсыԥ ацымхәрас иаасыхәлҟьеит мцабзык еиларҳәны, сыздыԥсылоз сысалам былны инасыхҟьеит, аԥша цаҳәцаҳә сындо, саԥхьа снылаԥшит аццышә ҳанто.


Адәы днықәлоит уеизгьы шаанӡа дгылан, илиааир ҳәа сшәоит сара гәырҩак.


Убас иҩтәуп, лара Иарнагьы дланамырҟәуа, аӡы анбыҵаҵәа сызҿыҭра балагеит имҳәартә иаргьы, аха ацхыраара шылҭахугьы аныԥшыртә.


Қьаазым Агәмаа ирҿиамҭа иаҳа иҳазгәакьахоит, ииҳәаз ажәа ҳамлакҩакуа агәра ҳгоит изҩыз ихаҭа иажәеи иуси шеиқәшәоз, урҭ узеиҟәымыҭхо ишеидҳәалоу анаадырлак.


Ауаҩы аамҭа дызну иақәнаго ацаԥха ԥшааны, зыԥсҭазааратә шәы аҷараҳәа иззаамыртыз, иага дырра, ҟәышра имазаргьы ԥхьагылас дузшьару?


Аа, абааԥсы, мчыбжьык акәым, мызкгьы умаан, уи аҳаҳаи аказы улцәымшәан, ак лыгсырхом, – иҳәеит.


Ҽнак зны хаҵеи ԥҳәыси еицәажәо аҩны иштәаз лыԥшәма иҿы иаацәырылгеит Шьаҳан дшырҭаз, игәы иалсит аҩнтә раангьы дахьиқәымшәаз, аха зегь реиҳа игәы иаахәаз ашә шакәу лыԥшәма ианиалҳәа дааччан днаигәыдиҳәҳәалеит.


Амушир Мусҭафа-ԥашьагьы, хьаҳәа-ԥаҳәада уанҳадгыла адунеи зегьы ҳамҭас ишуаҳҭо ҳәа, саб дақәиргәыӷхьан.


Уи ргәаладыршәоит гәахәарала, аха иҟан даҽакы, аҩыџьагьы ибзианы ирдыруаз, мышкы шьыбжьаанӡагьы ирхамышҭыцыз, аха аҩыџьагьы ирхашҭызшәа ҟарҵон еснагь.


Цдәы Ламшьаҵә иаҳәшьа, абри лыӡбахә дашьҭаланы ҽнак сышә даахыҵит, абас хәышықәсаҟа раԥхьа, Қардаа хаҵак.


Ҳабацәа инагаз, ла мырцәа, бга мырцәаа, рышьҭақәа ирхысыз дыбзазаргь дыҟәныршьоит.


Ҳалацәажәарым зыԥшӡара адунеи иахыҵәахьоу Пицундатәи аԥса-бна изакә рыцҳароу изықәшәараны иҟоу араҟа имҩаԥысуа аргыларақәа ирыхҟьаны.


Ибжьырцәажәо агәарабжьара, асаба ақәырч анышә ҩара, ҽуаҩык агәашә даадыххылеит, ашацаҳәа нас дааҭалеит.


Аамҭа искым каламк ала акы аҩуан, ааран, царан, қәԥаран, ҭахаран.


Сышьҭахьҟа схьаԥшын, уахь зны акы ыҟан, уахьынтә санаахынҳә асы хьшәашәа сылан.


Ҳиқәныҳәар хҭахуп ҳаргьы аԥсуа поезиа аҭаацәараҿы апоет ҿа Рушьбеи Смыр.


Ақәа анлеи, алыгажә иҩны иақәыз аџьыка зегьы ӡыҭын, ақәа ааисуа, деилабааӡаны, дхырқәақәо длатәеит.


Нас иҩагылан, Мураҭ иахь инеины, ахы ишьамхы илықәҵаны илатәеит, уаргьы ухәҭаак сыҭ аҳәозшәа!


Нас ауп цқьа даназхәыц, ииҳәоз иаанагоз, иара иҳәса убриаҟара ибзиақәаны, уажәыгь ргәы изыбылуашәа, лара уи зны-зынла илзеилымкаауаз шәа, иара игәы-иԥсы иаҭаху зегьы дрылыкәкәааны арахь дихозшәа


Уи ра цәак илынлырԥшуамызт адәахьала, аха уаха лаҳәшьа маӡала хаҵа дахьцоз шаҟа деигәырӷьоз аҟара, дагьацәшәон.


Аҩхацәакгьы ауардын иавагьежьуан, игәаҟуан, ала амгәа иҭалон, ахаҳәқәа инрыхҟьашо инеиуаз ауардын шҿыжыц иҿыжуан, иагьыццакуамызт, иагьаагыломызт ацәқәа иҳалшо ахәыҷы ҟаҳҵоит рҳәашашәа, рыхқәа еиқәыршәаны иргьало инеиуан.


Ҵабыргны, ашықәс ҿыц аламҭалаз ара зшьапы зҳаз ақырҭцәа рымԥан неишьа амамшәа рыҽдырӷәӷәахьан, аԥсуаа рҽазыршәеит усҟан ари ахәы агара, аха илҵшәадан.


Аҳцәа дасу егьи дҵижаарц азы иҳәатә иацныҟәоз ауаа рыԥсахы еибаркны ижәиҵон, ақыҭақәа рҿы иахьабалак ана-ара агәынамӡара змаз ажәлар реизарақәа мҩаԥыргон.


Уанихәаԥшуа зықәра зфахьоу, аха иахьагьы ажәгьы-ҿагьы раԥхьа игыланы шәарыцара иҭызго алым гәымшәа, алым ҟәыш деиԥшнушьалон


Аԥсҳа Леон аедыгьа-аԥсуа жәлахылҵшьҭрақәа рышҟа ицан иаара цәгьа дазыразхеит, аиҳарак ажәытәӡаӡа Мрын лаша ԥсҳас дызмаз ҟалӷьҭатәыла дуӡӡа иаҵанакуаз Маиҟәаԥынӡа дахьҩеиз, уатәи аҳцәеи иареи гәыблра дула иахьеицәажәаз, иахьеидқәылаз


Ишьҭысымхыр ауам, избанзар, уи аамҭа иаҵанакуа иахьазы даҽа-ҭоурых ҩыратә ԥҵамҭак ҳамаӡам.


Анцәа брыцҳаишьааит, сышьҭахьҟа бара быда уаҩ дышсымам ибоит, – лҳәеит Ҭебра.


Агәра ига акәым, уи иазкны дзыдзыԥхьалогьы, илымҳа иаҳауагьы, ихаҭа иҳәашьала, игәы дырхынҳәуеит.


Абас иҟақәоу иҩызцәа арҵаҩцәа ирзымдыруаны иҟам, дара рхала, еиҳабыла акәымкәа абас хыхь ишысҳәаз еԥш арҵаҩцәа ишхәарҭам рарҳәаразы иамҩоуп.


Ашәҟәыҩҩы, адраматург, апоет, аҿыц иашьҭоу, иԥшаауа, зхатәы тема зманы, зхатәы бжьы зхалап ҳәа уиқәгәыӷыртә ицәырҵуа, гхақәак иоургьы, зегьрыла игәы ҭыгалатәуп, ицхраалатәуп.


Ацгәы аҳәынаԥ анаба, зегьы ахашҭын, каҳуа ԥыххас инкажьны, аҳәынаԥ иашьҭалеит


Аԥсаатәқәа макьана ашәаҳәара рҽазырымкыцызт, аха ҭыԥқәак рыҟны иналк-аалкшәа аибарҟәындшәындра иахьалагахьаз рыбжьқәа хәыҵыҩны иуаҳауан.


Уа ԥыҭҩык ааизганы, дзызнеиз ааркьаҿны ианреиҳәа, иаразнак деилыркааит, иаразнак еицҿакны иақәшаҳаҭхеит.


Ус ауп ари адунеи уаараҿы ишыҟоу, аԥсы ихәы абза ифоит.


Иԥсы шҭаз, насгьы исҳәоз ахәынганқәакгьы шиаҳауаз аҟара алаздырратәы ибла ахәыцқәа ҩынтәҟа иааԥаџь-ԥаџьит Хьрыԥс.


Агәылацәа ианырба, иазҵааит, ари ақәаб ҳара ҳтәоуп, аха ари ақәаб хәыҷы абаҟаз ҳәа.


Инасыгӡап, иацҵаны сҿынасхап, мап, салаӡсо снеилап, иарбан хықәу сахьнанаго сзымдырӡо, сзалымҵуа сызлахаз аӡыблара.


Убарҭ хылаԥшцәас ирыман аҵара ду змаз ауаа, губернски аграном, окружнои, убырҭ реиҵбыра помошьники, арҭ зегьы ҟазан, аус руан?


Аԥшә маԥҳәыс Есма Наҳарбеи ихәы агара иаҵанакуаз аусқәа напы надлыркын, кыр иаархианы ларгьы днышьҭалеит.


Аԥҳәызба лангьы Чача ашәындыҟәра дылҭарианы, ацаԥха ҩаркны, ларгьы днышьҭаланы дыцәт.


Даауан уи аҩныҟа, даауан уара ушҟа, идыруазшәа уаргьы угәы дара ишунархь аҳҭны-қалақь зҭагылаз аамҭа лахьыцәгьа.


Амала, уажәы иԥсҭазараҿы изаанхаз, макьаназ ицәеиижьы иалымҵыцыз, идеи ишьеи аус дзыруаз имч еизыркәкәаны, лацәҟәысымҭак иадамхаргьы аԥсцәаҳа ицәигарц иҭахын.


Аԥҳәызба лыџьымшь жәпара еиԥш аҽҭархәа, ашьха кнаҳауп наҟ, иҳаракӡа, аҵых ԥсҭыҩра цәынха мшаҭо ичархьуа, аԥша шьқьыруа иааиуеит иласӡа


Асиагьы аҩны дшыҟамлоз агәра изгомызт, аха лареи сареи ҳаиразҟны ҳаҟазар, сыҩны ҳаибабоит ҳәа агәаанагара имаз даргәыӷуан хәыҷык.


Урҭгьы арҭ реиԥшышьа рзымбатәбарахазаап, еицизгьы ас изеиԥшхом, шәанаџьалбеит, ҳабла иабозеи, рҳәазаап


Агәыԥ иалхны ирымаз амҩа, ҷыдала рхы зықәкыз аҭыԥ аҿы инеит.


Аҳкәажә Динченко ауаа иҟарҵо ҳәа лыҷкәын аиҳабы Толики, ани зхала ицәажәо Маради лыманы лҳәысҭаҿы агәамсам еизганы амца шацралҵоз илыцәцеит.


Иаҳхазароуп ԥшь-блак, иҳа мазароуп ԥшь-лымҳак, иҳазҭазароуп ԥшьба-ԥшьба гәы, иҭыҟь ҟьозароуп хнацәкьарақәа зегьы


Иаха аҵла амҵан ицәаз, амардуан аҵаҟа иԥхьаз, ма ус ишьапы даақәҟьаны дахьынкаҳаз аҵх зхызгаз, ма арыжәтәхырԥсаарҭа аҟнытә зыԥсы зманы иаадәылҵны иааиз уҳәа, зегьы абра акаҳуажәырҭаҿы иааиқәшәон.


Аӡә иуааҳәцәа ашьахҟа ирԥшуан ҳәа, дыҭаӷачаӡа агәгәым иаҵақь иааиуаз Адгәыр иахь иҩызцәа нхьеирԥшит.


Абарҭқәа зегьы ирхырҟьаны, Нарҭаа адоуцәа ндырҵәалон, урҭ ихдырҵәоз рыԥшаалон, зыԥсы иахьӡоз хындырҳәалон, ҭынч анхара рырҭалон.


Иара убасҵәҟьа рыхьт Ӷәада, Џьгьарда, Кәтол уҳәа ҳқыҭақәа ирылсыз ақырҭцәа ртанкқәагьы


Уанаџьалымбеит, закәузеи иуҳәо, сара сшәишәи шәақьҭыхла аибашьра иалагар ҳәа ушәома!


Ццакы игәы иаанагеит уажәшьҭа рдәықәлара алшарызшәа, аха Дыр иазгәеиҭеит аринахыс инхаз акы заҵәык шакәу аҳауа мпыл иақәтәаны ицараны иҟоу рыцыԥхьаӡа апарашиутқәа рыҟаҵара


Сара аратәуп, абра абаа аҩадахьыҵәҟьа сынхоит, абра сиит, абра исыхзгеит схәыҷра, сқәыԥшра, абыржә сахьубо сааиаанӡа сыԥсҭазаара зегьы.


Аа, нан, ухы рҿоумҵан абааԥсы, увара аандаҿы аҽага гылоуп, аҽага аакыдхны алақәа урыс, – лҳәан ари заҳаз аԥшәма ԥҳәыс лыбжьы наиқәлыргеит.


Иабихәац, амла уакуеит ҳәа акәым, аха ҳаибамбеижьҭеи храҿак, мамзаргьы ԥаҭхьк иадамзаргьы, инымкылакәа ушԥацо!


Ҳашҭа иқәтәаз лаҳәаз џьысшьан, иарашҟа снеихеит, уи ҵхызаарын, сҳәыԥыӡыԥуа акәа сааҭахеит.


Ус акәымкәан, ацәгьа уза ақәыџьма аҭахара угәы иалсуа аҟаҵара уадаҩуп, иаҭахуп абаҩхатәра иаша.


Жьаҳәала схагәҭа аӡәы аку аақәиргазшәа, азныказ снеилууаа сагеит скомандир ибжьы, исызгәамҭаӡакәан ԥхьаҟагьы шьаҿак ааҟасҵеит.


Бсаҟәӡа, была гәыҭшашақәа аасҟәымгаӡо бгылоуп бара, бҵысуам, быразра-быҳалалра, бқьыԥшра цәа ҷыдак рхоуп, еиҳа иҭызго, еиҳа узырхаго ацәаҷыда.


Сгәы иаанагом ддырманшәалап ҳәа, избанзар Ададашьқьалианқәа ацхыраара ирҭарц рҭахызаргьы, аԥхьа имереҭаа раҳ имеида рымамкәа изақәшаҳаҭхарым.


Уара аҳәара ԥсышәаҳәароуп, Уара узцәымӷу инасыԥ цыгәҵыхәахаат, Иҩнагәҭа фысырҭахаат, Ишьҭамҭа шәаџьҳәарахаат!


Урҭ аҩырақәа арыӷьарахь ала амҩа ахықәан ихықәгылоу аԥхьара уаналагалак, арымарахь ала аҽа ҩырак иаауԥылоз ухшыҩ ааннакылон, убас мацара ушцо, дук мырҵыкәа асовнхара ахыбрақәа унарылагылон.


Иахьа аҵыхәтәантәи имҩахь днаскьаргоит ари аибашьра имҩаԥысуа зхы ақәызҵаз Гарик Данел-иԥа Кәыҵниа.


Уи ирабжьигоит аурысқәа аиааира рганы ианыҟала, Ҭырқтәыла дара рзын агәашә шаарту, аџьанаҭ ҳәа изышьҭаҵәҟьоу убраҟа иақәшәараны ишыҟоу.


Аешьцәа анни барҵәоз аамҭа ҳзааргом, аха аешьцәа анықәибахуаз аамҭа еиқәаҵәа наҟ иаҳхырҳәарцоуп урҭ заауа, – сҳәон сара.


Уаб иҩызцәагьы иаргьы, рхахәы хәыцк алмыршәакәа, идырхынҳәит, саб иакәзар, дсакасанҵаны дҳарҭеит, ицәеижьгьы цқьа имыхьшәашәацызт.


Мсоусҭ Манча ахәмга дицырхырааны Дыдын диԥшаарц иҽынкыдҵо дахьишьҭоу атәы зҳәо ароман ахқәа руак Мҵәахыда ԥшаа ахьӡуп.


Изалшарым асыс еиԥш иҟоу, гәабзиареи қьиареи згым аԥҳәыс ҟаимаҭ хшаа дылмоуратәа!


Аӡыжь дааҭыҵын, ԥшьаала-ԥшьаала, Ҭыԥҳак днықәгылт аҟәара, Лҽыҩеиҵылхын ԥсаатә ҟазшьала, Даанаԥш-ааԥшит лызхара.


Хҩаха ҟамҵакәа, аусура сахьаҿу, хазгьы иаасгәалашәоит зынӡа ажәытәӡа зны ақалақьқәа, абаагәарақәа, аҩнқәа, ацҳақәа, уимоу Анцәа иашьапкырҭақәа андыргылоз, урҭ цқьа иӷәӷәахарцаз, рыԥсы шҭоу ауаа, аиҳарак иқәыԥшу арԥарцәа, аҭыӡқәа иргәыларгыланы, ирылачаԥаны ишҩаргоз, ишеиқәырҵоз.


Згәы иҭашәахьадаз Шара бригадак дахагыланы иныҟәылгарц лылшап ҳәа, уи лыдагьы аҿар зегьы иаадырԥшит аиҩызара ду шрылшоз.


Урҭ рхыԥхьаӡараҿы дҟалеит, гәымаа рынахыс аԥсуаа зегь зхьыԥшыз, аҭауад Пыта Чачба иашьа Қарбеигьы.


Агәыԥ аҿтәи аибашьцәа аӷа иҿагылара рҽаназдырхиоз аԥшыхәыҩцәа иреиҳәон дышцоз, абжьааԥны ирамҳәаӡакәаны дныҵаба дцалон.


Исхьынҳалоу зегь сыҽрымҳәан, снарылҵуа ԥси бзиеи, сҩагылт уаҳа сыҩларым ҳәа, иазхоуп ақьаад ианҵоу сааԥсеит.


Инеидтәаланы уаххьак инацҳарц рҽазыркуан еиԥш, аҷаԥшьараз идыргылаз аҟарулцәа руаӡәк даакылҟьаны адырра риҭеит, ирацәаҩны еицу џьоукы абааш аганахь рхы рханы ааскьара ишаҿыз ала.


Аҵарауаҩ иаҳирбеит адинамикатә жәеинраала аԥсуа поезиа алагалареи арҿиареи рзы Аԥсны жәлар рпоет Баграт Шьынқәба инаигӡаз ҷыдалатәи ароль.


Сашәақәа сԥырҵуеит рцәаара сахьырԥшны, рымҵәыжәҩақәа шкәадахо збоит есҽны, ҳахьынӡеицыз бзиоуп, убригьы сызхоит


Таҳир ухы ихҭнуҵоит, ҽыхьшьырҭас думоуп, иҟалап убригь башамзар, уара ухаҭа узакәыҵәҟьоугьы еилкаам!


Еилкаау усуп, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы акьыԥхь збаз аԥсуа рҿиамҭақәа хаз-хазы ҳарзааҭгыланы, досу ишрыхәҭаҵәҟьоу инҭырҷҷааны, ганрацәала рыхцәажәара ас еиԥш иҟоу статиак аҿы изалшом.


Маҷкгьы иаасцәымыӷхеит сыбжьы схацаланы уи сахьиацәажәаз, игәы иалсзар ҳәа сшәеит.


Урҭ, иӡыныз, иԥхыныз, мрак шаакылҷҷалалак, рнага ыҟамкәа, раага ыҟамкәа, ивааваауа, ажәлар иаҳа иахьыртәарҭоу-иахьыргыларҭоу аҭыԥ ашҟа рҿаархоит.


Ақырҭцәа рымчқәа рҿыцны ижәылазар, иаҳа-иаҳа ахысбыжьқәа арахь иааскьон, ус иҟамызт, ахысра иаҿын аҩадахьгьы аладахьгьы зҽеидызкылаз агәыԥқәа, иҟалап урҭ рышьҭыбжь ӷәӷәала даушла ижәылазшәа аԥсуаа ргәы рымырҟьарц рҭахызар.


Урҭ зегьы иаб аибашьра ҟа лаанӡа аԥсаҵлақәа хны, ирҭыршаны иҟаиҵахьан, аха ҳаӷа цәа зегь кыдыржәжәеит, изкыз аҵәымыӷҵәҟьақәагь нырмы-жьит, урҭ рҭыԥқәа, ашышкамсқәа икылырҵәаз анышә еиԥш, икылеиқәаҵәааӡа иааԥшуан.


Дад, уҽы аӷәра наҿаршәаны иоужь, ашҭа аҳаскьын ду ҭажьуп, азхарагьы афарын, – иҳәеит Баҭыр, асас диаԥгыла аҩны аԥхьа ианааи.


Абригьы иаҳнарбоит ақырҭуа еиҳабыра аԥсуа жәлар рзыҳәа бзиак шырмыӡбоз, апровакациа шырзыруаз.


Амҵ акәым, ацыц ԥшқарах ԥыруазар, ашьҭыбжь уаҳаратәы ауадаҿы иҭынчрахеит ачымазаҩ ҳахьихәо егьыҟам, аха ҳәҳәабжьык ҳаиланарҩынтаанӡа ажәабжьк ҳаздәылгар егьа ҷаԥшьара ҳаԥхьаҟа иҳазԥшуп ҳгәахәзар акәхап


Абраҟа исгәалашәоит сара сзы акырӡа иаԥсоу, акыр жәашықәса сгәы иҭаҵәахны исымоу хҭыс хәыҷык


Иара, акы, игәқәа ҽеимшәа дыҟоуп, ҩбагьы, ачара азыҳәан аҭынхацәа изаауа иалагахьеит, – иҳәеит Ҭамел, Кыҷа изыҳәан.


Ииҭахым ҳәа угәы иззаанагақәо аагала, саргьы џьара акы сухәап, – иҳәеит иара.


Уи акультура Ахан директорс даман Ҷлоу, аха уажәы аибашьра иалагеижьҭеи комендантс дыҟоуп.


Абри ала ахи аҵыхәеи ахьыҟоу еилкааны ианысзааумышьҭ, суабашьны уқәсхуеит ҳәагьы ажәа нациҵеит.


Саргьы шәара шәеиԥш анкьа зны мчыла Аԥсны иқәырцаз ҳабдуцәа ирхылҵыз уаҩуп.


Ар еибашьуан Ҳабыџь дцәаӷәон ҳәа, акаамеҭ ҟалан зегьы хҵәаны амҳаџьырра ицоит, уара закә ҵароузеи ухы иҭоу?


Абаша хьӡы рҳаны, рыдгьыл рымазкырц зҭаххаз Гыртәыла аҳ иахьырхәразы ԥшьаала аҽеиқәыршәара даҿын убри аамҭаз згәаӷ царҭа амакәа ихышхыҵәо иҟалахьаз аҭауад Пыта.


Аԥсны аҳ Келеш-беи итәылеи ижәлари Урыстәыла адҵаразы ишьҭыху азҵаатәы иахыццактәым.


Абас, ақыҭақәа жәпакы ианрылс ашьҭахь, уахык, Старосель сктәи абнаҿы иаатәеит.


Иаԥхьа иқәгылахьаз зегь реиԥш, иаргьы иҳәеит ҳажәлар рфырхаҵара атәы, ҳаибашьцәа реидгылара, рыӷәӷәара атәы, аха рацәак уаҳа аҽалагалара иҭахымкәа уа иҽааникылеит.


Уи аҵакы анаҳзымха, амреи амзеи атыҩ ианакуа, ма ианакхьоу рышьақәыргыларазын ашәҟәқәа ԥшааны аҳасабшьа ҭаҳҵаахьан.


Абас иҟоуп иааркьаҿӡаны аԥсуа жәабжьқәа рҿы, хымԥада, аҭыԥ ӷәӷәа аанызкыло ари арҿиамҭа ҿыц иалоу ҩыџьа ауаа.


Аԥсҭазаара ԥхыӡымхарц, Ҳа ҳажәа шшыԥхьыӡымхарц, иаҳнымԥшроуп ахьысҳара, Исҿамшәаргьы иахысҳәаара, ҳаилаҵәаны ҳнеилароуп, Егьырҭбаауа аиуара.


Ашәҟәыҩҩра змам, иаԥызымҵац ажәлар, ашәҟәыҩҩра аԥҵарахьы амҩа иқәуп, урҭ милаҭҵас ишьақәымгылац, раԥхьаҟа ирзыԥшуп.


Жәамш инареиҳаны знапаҿы сыҟаз, зҳәатәы сахымԥоз, сызмазҵаакәа ӡыхьшәашәагьы зымжәуаз уажәы снапаҿы дааган, дааган Пиндарела!


Ҳан иҟалазеи ҳәа даныҩдәылҵ, ас ауп бхаҵа дыԥсны дааргеит ҳәа наларҳәеит.


Сҩызцәа, аԥсадгьыл зыхьчоз аибашьцәа, рылымкаа сара аԥсҭазаара ахьсаҭәахаз азы, харак шсыдгәышьамгьы, аԥсҭазаара схы ахыбаауа, аха арахьгьы


Адунеи раԥхьаӡа иқәнагалаз ауаҩы зегьы реиҳа дзыцәшәоз, зегьы реиҳагьы бзиа иибоз амра акәзаап.


Уи анаҩс, адгьыл иахьреиӷьӡоу шәнаганы шәықәынҳархап, урҭ реиԥш адгьылқәа Ҭырқәтәыла ҵҩа змам ыҟоуп.


Ашоура иҭаршәны иамоу аԥшқа иеиԥш рыхәдақәа ныхшәа-аахшәо, иканҭҳаи-канӡаӡа иркыз рфидақәеи реиҭаҳага ҵәқәеи ныԥхьакны, ашәшьырақәа инарзыҩит ахәыҷқәа.


Убраҟатәи аҳаблаҿоуп иахьын хоз, Мсыгәда лан, лаб, аибашьра иҭахаз лашьцәа.


Ани шәызхәаԥшуа, аҭӡы иалҳәҳәо игылоу аԥсыӡкцәа рыхьчаҩ Николаи Ацқьа ауп.


Агәылшьап аԥсымҭазоуп еиҳагьы ианшәарҭоу, уи аҵыхәа ду ԥаҭԥаҭо ара ишьҭоуп макьана, ишакәым иаҟьар аԥхасҭа ӷәӷәаӡа ҟанаҵар алшоит.


Фериа дџьашьаны агерцог Альба дихәаԥшуеит, егьырҭ зегьы урҭ иаарыкәшоит, иузеилымкаауа акы еибырҳәоит.


Абар жәохә мшы ҵуан, есышьжьымҭан ҳказармаҿы дааиуан, ажәабжьқәа ҳаиҳәон, ҳгәы ирҿыӷьуамызт.


Ари шәымбои, убарҭ ақәыԥшцәа аҩыџьа дара рыԥсҭазаараҿы хҭыс дуӡӡаны иҟалаз абри реибадырра, реиԥылара, реицәажәара аӡбахә ахьаҳҳәоз мацарагьы ҳарҭ маҷк имцхәцәоушәа аабо ҳшалагаз, уимоу, гәҿыӷьра хәыҷыкгьы шҳазцәырнагаз.


Ҳара излаадыруа ала, Византиа аимператор Лев Исавр уажәшьҭарнахыс Аԥсны уареи уара уԥацәеи наунагӡа абшьҭрала ишәымазааит


Алиас аԥышәарақәа наҟ-ааҟгьы имҩаԥигаларц иабжьыргеит, даргьы Қарҭ уи имашьына аиӷьтәразы аус адыруларц рыӡбит, иареи дареи русура наҟ-ааҟ еимаданы.


Уи акәхеит, ахәылбыҽха амшын ихгылаз аҭырқә ӷбақәа инырҭалан гәырӡ-шашәаӡ жәларык аԥсуаа амшын Еиқәа аилашыра иналаӡ ицеит.


Зны Лев Толстои игәалашәара иалымҵуа иазынхаз аурыс лирик ду Афанаси Фет иажәеинраалак иазкны иҩуан


Абџьарқәа ҭҟьон, ахы цаҳә-цаҳәқәа рыцҳашьарада лыхшыбаҩ дрыӷӷозшәа лгәы илнаҭон аҭакәажә.


Сыбла ҭаа срыхәаԥшуан, акакала аԥарақәа ԥхьаӡаны аԥашьа хылтыҿ иаԥхьа ианықәиԥсоз


Ҳабацәа уа ианнеи нахыс Аԥсны шырҳәоз, арахь рыблақәа шкыдыз рыԥсҭазаара рыԥсахит.


Жәыжә иакәын, ашьжьымҭан инаркны, хәлаанӡа дҟыруа ақыҭа далан, дгьалдызуа, иабанырхуеи иабанырҵои ҳәа агәылацәа дрыбжьан.


Иаргьы, – иҳәеит аҟароуп ҳәа, агәызҳәа амшын иҽналажьны аҽыкәабара далагомызт уажәы.


Агәыӷра уҽоумҭан, сылашара Заурҟан, уи аҽныҵәҟьа Ҳаџьы Кьарантыхә ижәлагьы ихихит, имилаҭ маҭәагьы ишәихит!


Сыбла ишабоз чықьмаџьак изнаргеит, иҭаз хьызу разнызу сара исыздыруам, аха уеизгьы џьмаруацхарымызт уи иҭаҵәахыз.


Аԥсны зегьы иалсны, амраҭашәарахьтәи аҳәаа аҟынӡа инеины, ажәлар ршьапы иқәыргыланы амитинг мҩаԥыргарц иақәызкыз раԥхьа шьоук гылан, рышьҭахь даҽа шьоукы.


Ушхагахара ухагамхазар уанҿыха, иумбаша ануба, уанрылҵ узыԥсахыз арахь, уара угылоуп уакызшәа аныха, уаазеиҭамҵуа, изакәызеи узԥахыз?!


Аҟәарҭ ахы шхаз инажәлеит, аха ааигәа анеихагьы амаӡакәа, ахьшь ҩышьҭԥрааит.


Блеихаҟәысрак иалагӡаны ахҩыкгьы рхы иамыхәо еилаижьит, аха иаргьы иаразнак алабақәа рыла убасҟак дырҟәаҟәеит, дырҳәазаны, иашьа, саб дахьҭакыз акамера дыҩнарыжьит.


Ишьҭысымхыз-ишьҭасымҵаз џьумшьан, саргьы ауаҩ игәы сызҭоуп, саргьы патула зхы ныҟәызго сизыразуп, улахь уџьымшь ыҟоуп ҳәа, ахаангьы иҽԥнысҳәараны сыҟаӡам, имҩа кны ишьра акәым.


Ҩбагьы аболшевикцәа акапиталисҭқәа, апомешьчикцәа, афабрикантқәа уҳәа аӡәы даламҵакәа, мамзар ԥышьклаҳәыс иумоур азы ҟалаӡом, амчра аҳәынҭқарра аҿы ахәархь рымала идыркны жәлары ирыхәаша ҟаҳҵап рҳәеит.


Убас шакәугьы амонографиаҿы иаҳԥылоит акык-ҩбак аԥсыҽрақәагьы мамзаргьы иҵегь еиӷьны еиҿкаандаз, еиӷьны иҳәандаз ҳәа аԥхьаҩ игәы еихьызшьша ахшыҩҵакқәеи адаҟьақәеи.


Қарҭгьы убас урҭ рхыԥхьаӡара цәгьахаӡан Аиҳарак ахәыҷқәа апырказ ҭрыжьт, абарҭ ахәыҷқәа зыҭәқәоу ақалақьҳәаҩыс иаларымҵаразы, иалазҵаз аҭакра иқәырҵуаны.


Иҟам шьҭа амра, ҳхангьы икыдым амза, иҭыҵны ицоз сгәы ашьҭыбжь аасаҳаит.


Уи азхозма, ашьҭахь знык, ҩынтә сеиҭазыхынҳәит, уажәы сааҭгыла-ааҭгыло саԥхьон, ус иаарласшәа инықәырсны иҳәаз аҭыԥқәеи, мамзаргьы иҟам-иным иазааигәаз ахҭысқәеи цқьа срызхәыцуа.


Ҭыԥк алхны иман, ахш, ахырҵәы, ашә убра инеигон, убри аҭыԥ аҟны.


Урҭ рыҩнқәа иҩнало, рыҩнымаҭәақәа рго аԥсуаа изыҟарымҵоз, ажәлар ирдыруан арыцҳара ишақәшәаз, ииашамкәаны ишрызныҟәаз.


Урҭ еиҳараӡак излахәаԥшуала, адунеи зегьы еиԥш, ауаҩгьы анцәа дишеит, иаџьалгьы даныԥсышагьы изишеит.


Ажәак ала, Асду аҿы ауаа ираҩсхьоу, ирхыргахьоу аамҭеи рыԥсҭазаратә мҩеи ирыцәцаӡаны иҟаӡам, ииасхьоу аамҭа иԥсхьоу, иӡхьоу, ипассиву, имҵысӡо, акгьы зымҳәаӡо акы акәымкәа, активла, аԥсы аханы ауаа иахьатәи асинхрониаҿы рыԥсҭазаара ашьақәгылашьеи аилазаашьеи иузырҟәымҭхо иалахәуп.


Паҷули Кәыҵниа иуаажәлар рҿаԥхьа ицқьаз уаҩын, апринципра злаз усзуҩын, ацәгьа баны даҩсуамызт, иугыз уҿаҿы иуеиҳәон, амаҷ азы шьапҿаршә ҟаҵаны ауаҩы дигәҭасуамызт, иуаажәлар дрыхӡыӡаауан, раҳаҭыр ибон, зны-зынла ирӷьны ицәажәашьа ыҟан, аха ҩнуҵҟала игәы разын, ишырҳәо еиԥш, ҩба иламызт.


Урҭ инарыцҵаны иҳамоу, иаҳтәымкәа иҳаднагалаз, мамзаргьы иҳадыргалаз бжьымш-аамшы аԥсы икҿаҵароуп.


Игәы иахәару, ҳколнхара ахантәаҩы, ҳқыҭаҿы иара иаҵкыс даҽаӡәы изыҳәан иаҳа дҟәышуп, иаҳа ҳиххәыцуеит ҳәа рҳәо иалагар?


Аӡәыр акраажәгама, ишԥасышәҭои, аконверт иҭаҵаны акәу, аҭаҭын пачка иҭаҵаны исышәҭауоу ҳәа


Уи убас иԥшӡаны дыч чеит, аҷкәын гәаныла абыржәтәи лыччаԥшь ахаан исхасыр шҭуам иҳәеит.


Ашәаҩа шьҭақәа анҵауа, урҭ аккараҿ инеиааиуеит, аԥсабара зегь қәҵауа, апоема аӡын иаҩуеит.


Мчыла иԥсы ҭнахырц амч еиқәаҵәа ижәлацыԥхьаӡа уи иазгәааны иаҿагылаша амч ҿыхон ауаҩы игәаҿы.


Уи ақыҭа зымҽхакны инхоз Қырҭтәылантәи иааз ақырҭқәеи, агырқәеи, ашәанцәеи ракәын.


Убас иҟалоу, октиабр рзы хатәгәаԥхарала еиҿкааз ҳаибашьцәа ргәыԥк Ахалшьени Шьромеи рышҟа идәықәҵан.


Ҭынха дизҭадаз, зегьы иара изы итәымуаҩцәан, ихатәы изҭада, зегьы рҿы дҳәаҩын


Аҵыхи сареи ҳкараха ҳаԥшуп ҳаикәашәы, аԥша абжьы ӷәӷәахацыԥхьаӡа ихәыҷхоит сла абжьы.


Ари аҩыза аԥхын бахҵәа-бара ааигәа-сигәа иҳамбацт ҳәоуп араатәи ауаа ирҳәо.


Наҳарбеи крызбахьаз, крыздыруаз, аамҭа цәгьа ибзианы иԥнашәахьаз уаҩын, исасцәа рхымҩаԥгашьақәа, ртәашьа-ргылашьа, рцәажәашьақәеи иарҳәоз рҿаԥшыларала еилиргеит, арҭ аҷкәынцәа иҵымҳәҳәароу аусқәа рахь инанаганы ишыҟоу


Ихадараӡоу ҳус ԥшьаҿы ҳаиҭеилаҵәап ҳәа уи Ҳаҩн ду астатус, ҳшьа зызкаҳҭәаз ҳхьыԥшымреи ҳхақәиҭреи рыхьчароуп!


Иаҳхыччон аамҭа ахьаҳиааиуаз, ҳратәран иамаз уи кәалс, иаҵахаз дыҟан, иаиааиуаз, урҭ зегь ҟаҳҵом ҳара гәалсс.


Изларҳәаз ала, Саша иҩыза Аслани иареи раԥхьаӡа Жора Делианиди иҭаацәараҿы иҟан.


Ани, ма егьи ажанр аҟны ихы ахьынӡалаирхәуа акәым аус злоу досу илоу абаҩхатәраҿ, ауадаҩрақәа иԥыло иҽрымҭакәа, ииҳәарц ииҭаху аҳәара азықәԥароуп.


Аха аихатә духовкаҿы, сқьаадқәа рнаҩсангьы, ҳансамбль Кәыдры амаҭәақәа анеибаҳҭоз иаҳзырӡахыз амагә ласқәа еилаҳәаны абра иахьҭасҵаз убри аӡәы иҭыганы игеит.


Амышәкәан дылаҳәаны абардра дыларшәын зышықәс макьана цқьа имҵыцыз рыӡӷаб хәыҷы.


Сара исҭахыҵәҟьоу саргьы исыздыруам, макьаназы сгәы сацныҟәоит, аха иара саашьҭԥааны саманы идәықәлартә еиԥш иҵзырҟьаша уаҩ дысԥымлацт!


Дыргәын, егьаурым, лмагәгьы иҭаҭәаны иаажәуеит аҩы, амала, даҽазнык астол ҳазлырхиааит ацыркь ҳҳәон.


Лад дзыԥхьаз ажәеинраала аҵакгьы, аибарфарашҟа икылыргарц ршьапқәа ыҵарбаӷьа иахон џьоукгьы.


Салагаанӡагьы, уажәгьы гәынҵхәысҭала издыруеит уи зеиԥшарахаша, сыхшыҩ аҿгьы иргылан салгахьеит.


Аха ишоуриақәоу бзанҵы ирхашҭӡом, акыр рҟазшьақәа рыла егьырҭ амилаҭқәа ирылукаауеит.


Цқьа дааӡырҩызар, иҵабыргхаҭаны, аҭаԥшыхәцәа шыхынҳәыз аҟара агәра игеит, изацәажәози дареи реизҵаашьақәа шыҟаз анеилирга.


Убри азы акәын аӡәгьы дазмырхакәаны хҩык аҷаԥшьаҩцәа нархыкәша-аархыкәшо агәҽанызаара зрымаз.


Хәлбыҽхак Расидац лыҩны данрыцәцаз инаркны, шықәсыбжак ихабар аӡәгьы издыруамызт, иҽыбжьарӡны дыҟан.


Нас ашьыбжьышьҭахьгьы ԥыҭк ицәаӷәеит, егьит, аха ари лымхы ҽнак ала дзалгозма, адырҩаҽны деиҭанеит.


Уи аҟара ар ехьырылшоуаз ауааԥсырагьы аԥсацәа, шьарда ожәы аасҭа еиҳан, радгьылгь ҭбаан.


Дгәырӷьахәха аус шиуаз, дшымаашьоз, дшымтәоз, дагьшымшәоз, иаалырҟьаны имаҵура данамырх, бхаҵа иқәшәацәгьаны, иббац иакәӡамкәа дааҩналаны деизҟәыҿны искам данықәҳа


Сыхьшәаны сизшәа ҩыџьа акы еибырҳәон, дымир иаҳа еиӷьын ҳәа егьырҭ сырныҳәон.


Иԥсҭазара аҵыхәтәантәи аминуҭ азы, ирықәлаз аӷацәа уажәшьҭа мчыла раанкылара шилымшоз аниба, иԥсы злыҵуаз ихәамц изахымсырц наҟ-ааҟ амардуан абыркьылқәа инацәкьарақәа рыларԥс икит.


Анцәа ду ицынхәрас аллаҳ рыԥсы дахарҵон, аԥшьаҩыра ахаҭыԥан аҟәырҟан аԥхьарахь иианагеит.


Ари, сназлаҳаз, агәра згон, сара исдунеиӡам, ак сышьҭыргьы, ак смышьҭыргьы, ара инсыжьуа мцурахоит.


Уи ахьӡ аԥсуаа иаҳтәӡам, изтәу шьоукы аерманцәа ишрыдырҳәалогьы, ақырҭцәа роуп


Амш шьыбжьышьҭахьра инахысхьан, ақәа хкәахьан, аԥсҭҳәақәа неилыҩры-ааилыҩрын, амра аакылԥхеит, аха хаара аҵамызт, аԥша ҵәыҵәы шасыц иасуан.


Ус луам, ҳәыс луам уи усгьы, илфеит сыԥсы ааҭыхны ари ахахагь


Урҭ рда-ршьа иҭаныҟәон ахақәиҭра ирнаҭаз аԥагьара, иӷарқәазгьы лахҿыхын, ргәыла ицәгьеи-ибзиеи рхы иадыркылон.


Аԥсҳа дшаауа анырбалакгьы, дасу илаԥш ҳаҵашәандаз, иара изын хеигӡарак шыҟаҳамҵо ибандаз ҳәах, аӡәи-аӡәи еиԥырхагамхарц, машьхәылҵла еигәҭасны, иҽы рыӷрагыларц егьрыгымхо, имҩа рҽанрыжьлон, зых пату ақәызҵо ишиаҭәам ала, имҵахырхәара иалагон.


Бареи сареи ҳныҳәоуп зегьрыла, Ба бами, са сами ҳгәашә аазыртыз.


Ашьыжьымҭан сара аҵла сҽаавакны сгылан, ашкол ахь игаз амҩа аӡә даныланы даауазаргьы симбо.


Шьааб абри ажәабжь ааиаҳацыԥхьаӡа, ахәыҷқәа рзын иҳәоу лакәк иаҳазшәа, дахыччон.


Уи аԥсеивгара иҭахын, нас имч-илшара, ирбџьар еизганы еиҭа ажәыларахь диасырц.


Адгьыл гарыгаҽоит, лыбжьы хьырвырӡа ҿаалҭит ԥҳәыск, лнапқәа лаԥхьа игылаз ахаҵа ихәда инакәлыршеит.


Иҟаиҵо, дахьнеиуа ииҳәо ҳәа акгьы издыруам, аха абри ицәшәшәӡа, амаҭ еиԥш илакьы-лакьуа иҳаш-ҳашуа иааиуаз дымҵанарсаанӡа длыхьӡар иҭахын.


Зегь ааигәоуп аха иунаҭом уаҳа, Амш иунаҭом аарла аԥсы еивнагоит.


Сара иансаҳауа, амаҭ дзадукылахуазеи, абжьааԥны, уанааԥшуа акәым, уаныцәоугьы лыхьӡ ҳәаны, убарџьеиуазар


Убра иҟало аҟабақ убас идухоит, акамбашь надгыланы иафо ишнеиуа, аҟабақ ҭагәаҩаханы акамбашь дуӡӡа уахь инҭалоит.


Аԥшаҳәаҿы, ажәытә ақәаҵа ахьыҟаз аӷдара хтны амхы лаҳҵоит ҳәа ианалага иумуит, уеиҳа кны урҿагылеит, еиҭауасҳәахуеит, ача алаҵараан ус ҟауҵазар, нас шаҟа уҭахузеи?


Ахԥатәи ахаҵа, амра иҿашцәазар акәхап, чабра еилыӷ раа дук иџьыба иааҭиган, ихы инықәиҵеит.


Аха, иҳәатәуп, апоет иахьынӡахәҭоу игәцареикуам абызшәа, ихы иаирхәом имоу алшарақәа.


Ҳара ҳахьтәоу аҭыԥ ари атемала ацәажәара азин зынӡагьы иаҳнаҭаӡом, – иҳәеит Бено иҟалаз ааҭгылара ашьҭахь.


Акәыкәуҳәа Иҳәҳәабжьушәа исаҳауеит, Исыздыруам уи закәу ҳәа, Сгәаҵа иҭыҩны бжьык аауеит.


Ашьха ҳауа цаҳәцаҳә иашьцылаз Салыбеи акыргьы иԥсыԥ ламгаҩамгаӡакәа днаскьеит, аха аҵыхәтәаны, зегь еизакны ирԥҳақәа ирызцан, иблаамны иҿихырц маҷк ауп иааигхаз.


Агитара арахәцқәа зегьы рыбжьы еиԥшым, аха акык-ҩбак амхны ашәа анҵаны иузҳәом.


Абри ауп уареи сареи ҩыџьа аишьцәа гәакьақәа реиԥш еицырааӡоз ҳамҩақәа еиҟәызгаз.


Аԥаҭхь хыхәхәо ианаадырҭә, иаргьы шьҭа даахьанҭамхахьаз, дызҵамлашаз акы дшаҵалаз аҟара еиликааит, аха ишьҭахьҟа царҭа ыҟамызт, иаԥхьа жәларык еилақь итәаны иааԥшуан.


Шаҟантә дызбазеи, иҩны аҩбатәи аихагылаҿы, акресла дықәтәаны, мамзаргьы илабҷашь наиҵарсуа идумыз агәарԥ аҟны длаҩеиуа.


Арахь рабдуцәа рҳаԥшьа, зыхныҳәаха иахьымӡакәа инхаз, ахьыҵоу, иахьамоу ршьа-ԥшьа, рныха, рыԥсықәара ахьынхаз.


Абаҩданқәа рыдгьылқәа рҿы аҳаскьын жәпа маҟҿаҳәара иҩеиуан, акырџьара аҭәа ацынхәра аҟмыҟ иаҳа ирацәахахьан.


Ари дара рхаҭақәагьы иқәылаз уиқәла ҳәа акырӡа рҟазшьақәа аԥсахит, ақәылара, аимҵәара фырхаҵарас ирыԥхьаӡо аҟынӡагьы инеит.


Уи аӡын-ҵәа кәамԥа, уқәижьлаӡом амԥын, дшәоит нас, лыԥхала, импылхар ҳәа уаҵәы.


Арҭ ахшыҩҵакқәеи, аҷкәынцәа амшын аҵантәи иҭыргаз ахаҳәса аӡбахәи, ажәытә ҭоурыхи аҿатә аамҭеи абиԥарақәа реихьыԥшра, реимадара, рхеибарҭәаара иазҳәоуп.


Абри аԥсра ахәааҿы инагоу, ихԥышәагоу ахшыҩҵакқәеи ацәалашәара ҵаулақәеи узыннажьуеит абра гәахәара дула еиҭасгәаласыршәо ажәеинраала ссирӡагьы уи иаҳнарбоит иахьатәи аԥсуа лирикатә поезиа афилософиатә, ауаҩратә ҳаракыра


Ашьҭахь ишааи-шааиуаз, Фаруҟ ду иԥҳацәа Сҭамбул ирымаз рдачақәа, рфермақәа шеибакәу зегьы Џьамал напхгаҩыс дроуит


Аҩ ус сҟанаҵоу, ажәҩан хәашьымкәа сахьаҵаԥшуаз акәу, схы збон сынцәаны.


Дызусҭа изыргылаз абри ахра ԥҟаны, са сзы иҟоу гәаблыла игәы аҵа аартны?


Апоет абри иҟазшьа хада амақсималистра ӷәӷәала ианыԥшит ипоезиагьы, уи аҷыдарақәа ируакушәа избоит.


Ателехәаԥшрала ашәаџьҳәара ҟарҵоит ҳашьа иԥсҭазаара далҵит ҳәа, арахь рыжәлақәа хазы-хазуп.


Зегь ааҳәуас, ҽакалаӡа иҟалос абаздыруаз зны, сшыхнахуаз уажәа, схы-сгәы уҭамкәа амҩан ушсыниоз


Лара лхаҭагьы илҭахын лхаҵа иаԥхьа днықәтәаны икәа-имаӷра дҭаланы дылшьшьыр, шықәсыла лгәаҿы еизылгауаз лыгәҭыхақәа изеиҭалҳәар, аха дҿыцымзи, макьана дыԥхашьауан.


Уи еиԥш аамҭа иазԥшыз, Ҭырқәтәылаҟа адцәылаҩцәа ҭауади-аамсҭеи рахьтә гәыԥҩык, лассы-лассы аҳҭныҟа неирҭас ишьҭырхит.


Ашкол аҿы илхылгаз аԥсҭазаара лгәалашәеит, ибзианы аҵара ахьылҵоз азы арҵаҩцәа ҳаҭыр лықәырҵон, Тариали лареи ашколахь еиццалон, дрыцҳаишьалон аиаҭым леиԥш, ларгьы иашьак иеиԥш дихәаԥшуан, амшцәгьақәа раан дышьҭыхны аӡы дыригалон, изқәа данықәиртәалак дкаҳар ҳәа дшәны ихәдацәа еимлагәа илкуан лыҩнапык рыла.


Аха ахәы ҳҩыхшәаны амҩаду ҳшынанылаз еиԥш, ани изжәызгьы есааира аус аузар акәхарын, сгәалаҟара шьҭыҵит.


Уиҿаԥшла, ублақәа ааихмырсыӷьӡакәа уиҿаԥшла ауаҩы ихы-иҿы ҩыра аным ҳәа ирҳәо башоуп, ихоумҵан, уи игәы иаҳәо ихы-иҿы ианымларц залшом уаԥхьароуп, хымԥада уаԥхьароуп, нас, утәа аҳәозар утәа, уи аиҳабы иажәа аҩбамтәра ауп иаанаго


Зхазы иҟаз ачынуаа, зымаҵ рураны иҟаз ауаажәлар ирымоу апроблемақәа гәыгәҭыжьны, рхатә усқәеи интересқәеи мацара ирықәныҟәоз, акабинеттә интригақәа рыла аамҭа зхызгақәоз рхаҿсахьақәа ааирԥшуан.


Генуезаа бџьарқәас иныҟәыргоз, заҟаҩы ыҟаз уҳәа ҭаԥшыхәны, гәҩарас аӡәы рхы имҭакәа ашьыбжьышьҭахь рышьҭахьҟа ихынҳәит.


Сара шьыжьхьа сфонаҵы, акаҳуажәырҭа абарҵаҿы итәаз атаҳмадцәа ахьцәажәоз аимак ҵысуан, ирызгәамҭаӡакәа еиланагалон, акрызхыҵуа аҵла аԥашәқәа адгьыл ишалыҳәҳәо еиԥш, рыхәда дашқәа чны, еицраланы еибакуан, адунеи аԥсаҭыҩра ахьҭоу еиқәзырхо усдук дара ирыӡбауазшәа.


Дрыцҳауп, аԥсаатә еиԥш, иҭымԥраац згәы ашәа, здунеи знапала ахы лазырхаз


Ари милаҭ ҟазшьаӡам, аԥсуа иаԥсуара дацәыбналаны, разҟычаԥара ихы ахьынахо дныҵаҳа дцаӡом.


Зегьы, сара сшалахәыз, аргама шаҳаҭс сшамаз иҟалеит, аха исызхаҵом, ԥхыӡк салоушәа схы збоит, ахаара сзалымҵӡо.


Сара калам ынҩыгас искыз, тапанчан сажәа злаҭсырҟьоз, ма урҭ схы иархәаны сгәы снапала исырҭынчыр акәын, мап анакәха, адунеи самкуа цәгьала сықәхаран сҟан


Иџырхоит иӡрыжәу аихаӡа, Аха, иԥҽуеит ашьанҵа наҿаслакь, Афрангь даҩызоуп уи имцагәуа.


Хымԥада, уи еиԥш злымшаша дҟалашт, дҟалашт ихықәкы лашәқәа рынагӡараҿы иԥырхагахар ҳәа дшәаны аԥсуара аганахь иавазыжьша, мамзаргьы уи ҽырбагас ишьҭызхша, аха


Игәамҵхамҵуа иҳашьҭоу аҷнышқәа ртәык ҳақәушәа еибарҿыжуеит, џьара акы шԥаҳарымҭари ҳәа.


Аԥсҭазаара еиқәԥароуп, иаиааиз дцоит, иаҵкьыс иаиааиуа диқәшәаанӡа, уаанӡа иара изы мшаԥуп, нас ччароуп.


Абри аганахьала ҳахәаԥшуазаргьы, хыхь зыӡбахә сҳәаз ауаа, ӡык ишеицҭахысуагьы, рхысшьақәа еиԥшым.


Абыржәгьы акыр анҵы ашьҭахь ауп, даара иҭахәаҽхьаз ибжьы ныхҵа-аахҵо, ииҳәарц ииҭахыз цқьа игәаларшәа-гәаларшәо ицәажәара ишнациҵаз.


Избан, абарҭ ахәадақәа, абанҭ ажәҩан иаҵасуа ашьхақәа, абри еиԥш зеиԥшроу даҽаџьара иҟам ажәҩан, абарҭ зегьы анаасгәалашәалак, зыда ԥсыхәа имамыз акы зцәыӡыз ауаҩы сиеиԥшха, сгәаҵәахы ҭыблаауа, изсыӷрыхозеи хьаа цәгьак?


Аҳы, саашәхаҵкуп, астол хиоуп, шәнапқәа ӡык нарықәышәҭәа, акака аҵәыца аанышәкылап, аусгьы уа шәалацәажәап, ус еиҳа иманшәалахап


Иԥа ԥареи иԥҳа Нареи, хаз-хазы ианааигьы, ҭынч рани рандуи ирацәажәон, рыбжьы раб даанарԥшрымызт ҳәа игәыӷшәа.


Акәац иугаз маҷушьама, закәи, ԥыхьа иугаз шә-мааҭк иаԥсоуп, аригьы убысҟак иаԥсуоп, ҩышә макаҭ ԥара уеизгьы, уеизгьы аԥшьашаҽны исықәуршәароуп, – иҳәан даҽа шьапыкгьы аакныхны ари ала иаиҭеит.


Уажәы ақалақь аҟны инхо, ҳхы ахьныҵаҳкуа нхарак ҳамандаз ҳәа, ақыҭа иазхәыцуа иалагеит.


Уеизгьы, акы ӡбатәуп, акы лзыӡбатәуп, дыгәжәажәон уи, зынӡа лгәы ҭаԥҽаанӡа, лыԥсҭазаара далгаанӡа.


Ари ҟалеижьҭеи аамҭа ԥыҭрак шцахьазгьы, Саид игәаҵаҿы агәаӷ нханы иҟан.


Иуаҩышьа акалашәа иҟоуп уи ианакәызаак, уажә амашәыр ихҟьаз аахыс, иакәӡамкәа деиҭасхьан, амаҷазы ихы хьымӡӷишьо, дгәамҵуа, иудыруазеи, Шара дшымҵадырсыз иарҳәар, дшыҟалара?


Ардимон ишықәсқәа рыхьанҭара шьҭа ишииааиуаз убаратәы, аӷьырак дшықәиаз мацара ихигон, аха аиара иҽаиҭаӡаргьы ишизеицәаз дырны, уажәы-уажәы дҩагылалон.


Ажәлар рразҟы рчаԥарц, раԥхьа игылазарц зыхәҭоу ауаа бзиақәа, ауаа қьиақәа роуп.


Дышәԥылоит асас инеира еигәырӷьо, ихиҿы аагьежьны, ибла ҭбаақәа қьиаӡа, ашәыгақәа зымпыҵататоу асахьаҭыхҩы.


Ус зегь шеимаз анцәаиҳәарҭа ныха-бааш иаадәылҵын, хаҳә еивҵаԥсала ичаԥаз амҩахәасҭа ианыланы арахь рҿаархеит.


Саргьы, аишьцәа рышьра сықәшәауоу, дара сара сыршьуоу сзымдыруа, абрахь, амшә тәарҭа иаҩызоу ақыҭахь саауамызт.


Уажәыҵәҟьа, ҳашиашоу ара иаҳԥыло аԥсуаа нырҵәаны, хыхь Аҭара аерманцәа рахь инаӡаны ахәы шныркылоз ала агәра ганы иҟан.


Дук мырҵыкәа урҭ ԥхамшьаӡакәа иаақәгылт адгьыл зтәу уи зымпыҵазхалаз, иқәаарыхуа иоуп ҳәа.


Анаҩсан ауаа массала рахгара, урҭ зықәшәаз ахамышҭахә бааԥсы трагедиатә ԥытларҭаны иҟалеит.


Алитература акы анаҭәаршьа, егьи иаанхаз аҟазара атеатртә ҟазара ианаршьар, насгьы иара, зыӡбахә ҳәаз Аазиз Агрба хымԥада дызлаԥсаз ала, ирҭарц рыӡбеит.


Уи изнапык ала, насгьы зныкада ихамгалаӡакәа, аџьҵәҩан адгьыл илаларшьшьы игон, ихабааны икамҳауазар аҵхра уаҩытәыҩса дахәшәымкәагьы иаанижьуан


Петербург аурыс аҳцәа раҳҭынраҿы иибаз, дызлаԥшыз ачынуаа рыбзазашьақәа, рынхашьа-нҵышьақәа, нас адунеи аҿы усҟан зегь реиҳа иӷәӷәаз урҭ рыр-ду аиҿкаашьақәа уҳәа дхыхны дрыман, – иҳәон, ахаан рҳәатәы сахыԥоит ҳәагьы игәы иҭамызт, – иҳәон уи, Қьалышьбеи ду иԥацәа ԥыҭҩык реиԥш, аурысқәа шасыс Петербург дахьрымаз, рҵасқәа иларааӡеит, русқәа илаҟарҵарц азыҳәа


Хыхьынтә ак рылаҳар ҳәа ишәозшәа, рыхгьы иааҩахалон, аҩны ҳарак иҩаҵаԥшлон.


Ианакәызаалак ари аӡиас ахықә иавалан иаауаз, аԥсҭыр ҳәа изышьҭаз, ақәылацәа жәпаҩын.


Ҟазлаҭ заанаҵгьы игәеиҭахьан уи аухагьы маӡала рылаԥш шихыз, аха ақәылаҩцәа дреижьаны иара иҳәатәы ишаиркышаз акәын ишаанӡа дзызхәыцуаз.


Издырит арҭ анцәа иҵаԥшуаз џьоук шракәыз, иаазықәшәоз аԥсцәа анышә иаҭо иааиуазаарын.


Издыруадаз, иаб иԥсы ҭаны дивагылазҭгьы, аҩыџьегьы рыжәҩа еибырҭар рыбӷа рзеиҵыхыр.


Сыцқьара шсымоу исҟьашьаанӡа, уашьҭан зны сгәы цәымсахаанӡа, схы шыстәу сара сеилаԥсаанӡа, сӡиас цқьа ишызбо исцәыԥсаанӡа, сҩызцәак закәыҵәҟьоу еилсыргаанӡа, сџьынџьаҿ ақәыџьмақәа ҿиаанӡа, урҭ Аԥсны иацҳан ирфаанӡа, акгьы сызгәамҭартә слашәхаанӡа, анцәа ду дысзыӷьашк сишәиаанӡа ашьшьыҳәа сымҩасырц сҭахуп.


Ари иаразнак еилызкаауаз аҭыԥҳацәагьы ыҟамыз, рацәак рыҽиддырхаломызт, иаазгаз аԥша иаашьҭнаԥаазшәа, акы инаиԥырнагон.


Егьа рургьы, егьа рҳәаргьы Асовет Еидгыла акоммунисттә партиа имҩаԥнагоз амилаҭтә политика изаваломызт.


Уи иара ихаҭа ихазы иҿеиҵаз егьырҭ зегьы ртәқәа реиԥш, зеиԥш сиак ианҵаны рыхәқәа анеиқәиԥхьаӡалак, иоуази еизигаз аԥареи еиқәшәомызт.


Аха шаҟа цәымӷхара, гәаӷ нархылози иԥсадгьыл, ижәлар ҭаҳаҳа изфоз амалуаа данрылацәажәоз.


Усеиԥш игәҽанҵагоу аҟаларақәа рацәоуп, аха урҭқәа зегьы ҳара иаҳзеилкаауам шәымҳәозар, уи азын зынӡа даҽа гәаанагарак лыман гыруа аамсҭак иԥҳәыс, Кира зыхьӡыз.


Џьарнас иҽы ҟадыџь рымхны наҟ иҿалҳәан, еиҳа рҽышьақәыркит, аха аҩныҟа ианлзыҩнамгала Зина илалҳәан, ԥхамаҭәақәакгьы дәылганы иршәылҵеит, ирхалҵеит


Уаныҷкәынаӡаз зынгьы уҩызцәеи уареи арахь шәхалахьан, иҭыкка иҟаз абаа ахышә шәныбжьагыланы, лбааҟа, амшын ахь шәыԥшуа, шәсахьақәа ҭышәххьан.


Узгылоузеи зны-зынла аф усшәа, убла ак амбо, улахь еиқәҵа, зыда ԥсыхәа думам дыԥсызшәа ухахьы ианузаамго зынӡа?!


Ибму ӡахт, – иҳәеит иара уажәы амшә ицәцазшәаҵәҟьа инапқәа наиваҳан, ацәа мыҵкәаӡакәа сара амшә шьны излаб-заазгои!


Асҭамыри Асҭандеи аԥсҭазаара зҭаху, иаҿгәыҳәаауа, иҵоураны изхызгарц иашьҭоу уаауп, аха ирдыруеит ауаҩы аԥсҭазаара наунагӡа ишимам.


Адәы иаҵәа сразҟы иаҵәа ԥсрашьҭахьгьы исҭынхо амшын Еиқәа агәы иаҵәа сыӷба ҭазырхо.


Ашьқьырра акуп, ҩбоуп, уажәшьҭа зегьы изеиԥшны, ацҳа шыҿаҟәоу здыруа, аха ихжәаанӡа иқәгылоу диҩызан.


Амҩа шаку узырбо адырга зну ашьаҟа еиԥш, саԥхьа иаагылеит еилыкка исаҳаз абжьы, уи, амба сынҭалбны еиԥш, исыхьӡеит.


Ишәцәызӡом, уии сареи ҳқәыԥшӡақәаны Аҟәа ҳшьапы анналаҳаргыла-нахыс ҳшеибадыруазгьы, зегь зфо анышә еиқәа днамадан ҳанаахынҳә ашьҭахь дшеилыскааз еиԥшҵәҟьа деилкааны дышсымамыз, убри акәзаргьы ҟалап зегь раԥхьаӡа иргыланы бааԥсыла саргьы сгәы ахәра анызҵаз.


Бзыԥ Инал-иԥацәа рҿынтә даауан Мгәыӡырхәа Маанаа рҿы, имаҳә Наҳарбеи диҭаауан, уантәи дцон Аҭараҟа, ианшьцәа рахь.


Абрахь санықәҵышаз аламҭалаз, иажәабжь инациҵеит, аусҳәарҭа аԥхьа ԥыҭҩык ҳаиқәшәаны ҳгылан.


Ихаҿы иқәгылаз акәаҷаб нҭааӡан, аԥина аапкы абз еиԥш аарла иааҳаҭҳаҭеит.


Ас еиԥш ахҭысқәа ирылҵшәаны Иугославиа зхала иҟоу тәыланы аҟазаара аԥыхын, уи аҵакырадгьыл аҟны ицәырҵит хаз игоу аҳәынҭқаррақәа – Сербиа, Черногориа, Босниа, Герцеговина, Македониа уҳәа реиԥш иҟоу.


Ашьжьымҭан саннеи, абаҳчаҿы аҳаԥшьа ыҵхны даҽаџьара ижызаарын, анышә аимаԥсара даҿын.


Аҳкәажә ду лхаҭа лнапала акәымжәи акабеи ишәылҵарц дналагеит, аха ҵасла иара изӡахыз ихаҭа инапала ишәиҵар шакәыз анылгәалашәа, лҽаанылкылеит.


Араион аӡбарҭа аиҳабы лҿы днеир акәхон, макьана аусҭҵаара нымҵәаӡацызт, ӡбаҩык инапы ирзанҵаӡомызт, ақьаадқәа ираԥшәымаз Фатима лакәын.


Аха аӡынра ааигәахо ианалага, насгьы мшынла византиаа ӡхыҵуеит ҳәа анраҳа, рҽеибаркны иқәҵт, абазгаа рԥыза иҷкәын Сқьеԥарна дрыманы.


Аҷкәын ихәыцрақәа аԥхыӡ еиԥш данаарылҵ, аӡӷаб дца-хьан, аха иара инасыԥ убриаҟара агәрагара далагахьан, аӡ ӷаб димбаӡакәа дахьцахьазгьы џьаимшьаӡеит, дагьлышь ҭамлеит.


Ишдыру аиԥш, аԥсуа ԥҳәызба деиқәԥах дҿазҳәоз аҵасқәа рацәан ԥаса иахьагьы, изааӡарызеи, зегьыҵәҟьа ирылшом рхала рразҟы аӡбара, аха иара усҟангьы зыбзиабара ахьчара зылшоз аӡӷабцәа маҷмызт.


Избоит бна тоурак илахазшәа, ирылашәазшәа ишааиуаз агыгшәыг, даргьы сара исыхәаԥшуеит срыцәхазшәа, ара иагагь сыгуп, иана сыг.


Даҭикәа иахьагьы, ахаҳә сса хәыҷқәа еилырхуа, иҵхәраа хыгәҵә иҩеиуаз иӡыхь акыраамҭа дыҽԥынтәалан, ибанка хыр ҟала азнагьы ижәит, нас иацрыҵны илеиуаз аӡышьҭраҿы иҿы иӡәӡәан, инышәтә ҩын хәыҷы ашҟа даахынҳәит


Ашьҭахь игылоу шәихылаԥшла, агәҭа игылоу шәҽидшәырӷәӷәала, аԥхьа игылоу шәишьҭала, еиҭа ибжьы гауан Саҭбеи


Аԥхьатәи ашәҟәы, иара ахьӡ ахаҭа ишаҳәо еиԥш, VI-X ашәышықәсақәа рзы Аԥсны идыргылаз аҭоурыхтә баҟақәеи, ҳәынҭқарратә динк аҳасаб ала аԥсуаа ақьырсианра шрыдыркы-лази, насгьы урҭ рыԥсҭазаараҿы уи иааннакылаз аҭыԥи ирызкуп. Аҩбатәи ашәҟәаҿы ажәытәӡатәи аҩыратә хыҵхырҭақәеи, археологиатә материалқәеи, аетнологиеи ҵаҵӷәыс иҟаҵаны, автор иааирԥшуеит аԥсуа жәлар рынхамҩа аҭоурыхи рсоциалтә еизыҟазаашьақәеи. Аха Гьаргь уи инапаҿы иааникыларатә еиԥш аразҟы илахь ианымызт.


Абра азежәтәи ашәышықәсазы иабду иргылаз ахьатә ҩны еиӷрыка ду аҿы ихала дзаҵәха ршатәыс иауит ауха.


Дҩагылан, ихьынҭыџьӡа иҵагылаз ишыц шьапқәа ҩынтәҟа инеихиган, ачхәарҩа аиԥш аҿҿаҳәа ишьапы инаҵаԥҽҽыз аҵаа ашьҭыбжь иҩызцәа арҿыхар ҳәа дшәаны дааҭгылеит.


Уи иаанагом, ауаҩы дыԥсыр ҳамгәырҩароуп, ашәы мышкы ишьҭаҳамхыроуп ҳәа сҳәошәа, сара сызҿу ахырҟьацәароуп.


Нас ԥшьшьала Амардуан ҳаҿала Ҳанлыбаа ҵаҟа, Еиҳа иахьбзиаз, Аган ахь сиас, Сыҽнадкыла шьаҟак, уа смашьына Аҭел наԥшьы нас, саасхын ашәыршәыр, Снаҵаԥш хыхьгьы Ацаԥха ааҭыхны, Инаҿасырҵәит ввырр!


Арҭ ацәаҳәақәа равтор сҭоурыхтә ҩымҭақәа рҿы изныкымкәа инаҵшьны ишазгәасҭахьоу еиԥш, аҭоурыхтә факультет сшалгахьоугьы, сҭоурыхҩҩуп сҳәаӡом, аҭоурыхтә публицистика знапы алаку журналиступ ҳәа ауп схы ишазысҳәо.


Сара исҭахымызт, коммунистк иаҳасабала, снапы сҩахауа, урҭ азакәандарақәа срылахәызарц, ма шаҳаҭс срымазарц.


Бзиабарак иарлашәыз иажәа Абырг имшқәа Ари адгьыл Ника, смаҭа хәыҷы Дыҟан уи, дтәан абраҟа ааигәаӡа.


Иара ашьапы аҵаа анаҵаԥыҽҽуеиԥш, аӷьеҩҳәа ауедра амаа абжьы га зар, имҩашьахуа иадыруан аӡыржәтә азааигеит.


Азнаказы акәаҭан иаҵаҳәаз аҽы ахьгылаз иара ицкәашозшәа ибон, нас ашәаԥыџьаԥқәеи анышәгәалқәеи ицкәашара иалагеит.


Ишааиуаз Асовет мчра иахьабалак ианышьақәгыла, апролетарцәа рымчра аиааира анага, амилаҭқәа зегьы рзы закәанк амчра аманы иҟарҵарц иаԥшьыргеит.


Абгахәыҷы дара ихәыцит, Аҟармаҵыс иаҵашьыцит, ашәах аҳәарц аӡбеит уи, аха иаҳәеит


Зегьы игәаларшәо, сизыҵҟьар, сиацәҳар, ажәа бааԥс қәа иасҳәар аҵкыс, ас иаҳа еиӷьуп.


Ҳқәаҵа ду ажь анҿырхуаз, схаҭагьы аҵла сықәланы, иҭааны ирысҭон ҳалалс ишәоуааит ҳәа нараҳәаны.


Ҩаԥхьа аԥшьауаҩы раԥхьа днагылан, ахәы ахьҿыцыз аҟнытә макьана ахаҳә азышьҭымхыр ҳәа иацәшәаны амҿы иалхны иҟарҵаз анцәаиҳәарҭа хыбра иныҩналеит.


Сара зегьы еилыскаазшәа сыҟоуп ари адгьыл аҟны, аха ауаҩы деилкааны дсымам.


Аҽ-ура еиԥш, аӷәра уи иаҿеиҵеит, адгьыл зҳәынҷаз иаргьы дагәаԥхеит, Амра иамбоз амҩа ҿыцқәа шьҭеиҵеит, ишьҭа ихылан амрагь аҽарԥхеит.


Ажәлар аԥсхәы ҳарҽеиуеит ҳәа еизан ишыҟаз, ирыхь рзымдырӡауа, гәҩарас ишрымаӡамыз рабџьарқәа акы аанмыжькәа ирыҟәныжәжәаны ирыманы ицеит.


Қәрала иара иҵкыс деиҵбын, аԥсҭазаарагьы усҟак дамҟьацызт, нас илызҭазеи убасҟак аԥышәа, иара ибзиабарагьы мыршәакәа, ииҳәазгьы дақәшаҳаҭымхакәа, уаанӡатәи реизыҟазаашьаҿы аанкылара!


Каҭранла ичаԥаз Кындыӷ ақыҭа мҩаду ианыларц амҩахәасҭеи амҩадуи ирыбжьаз, уамак иҭбаамыз ажра данынахыԥа, ихаан ишьамхнымслацыз зҭәымҭа иҭагылаз ҳаб иҽы, иԥаны акаҭран ианнықәԥала, аԥшь-шьапык ҩаҵҟьан агәараҳәа икаҳаит, Иликәа дахҟьан дахькаҳаз, илахь ԥнаҟеит.


Уара уазхәыц, нас, жәларак ҳлахьынҵа, аҳәынҭқар иҩыга аԥынҵа заҵәык акәын изҳасабуаз!


Ԥсихологиала акыр ирҵабыргны, аԥхьаҩ ихы, игәаҿы инеиртә иҳәоуп лашьа Парҭен дицны ла лҿы инеиз иажәақәа


Изырцәо раасҭа, ҳдунеи ршазар, еиҳауп, – иҳәеит, амца ацразҵо ҳгылан баша ҳарзыԥшуазар?


Ҵоуп, Мурҭаз уаанӡагьы Ар ртәарҭаҿы иеибашьуаз арԥарацәа дырхыԥхьаӡалан, усҟан Нодар Гәыӡбеи-иԥа хадара риҭон, уи хаҭыԥуаҩс Катата диман еснагь.


Шаҟа шықәса цахьоузеи уи аахыс, аха иахьа уажәраанӡагьы уи аҽны инаихьысыз лгәыԥҳәы аԥхара иныруеит.


Ладгьы, уажәы, Есмеи иареи рыбжьара ибжьатәоу ацәа, зны, алҩа еиԥш иблақәа инырхылоит, нас, рыжәтә џьбараҵас инаилсны, ихы ааилнаруаауеит, аҵыхәтәаны, анапыхаа ҟәымшәышәқәа днарықәҵаны инаихоит.


Ара дыҟан, иара убас, ҳаибашьцәа рҿы медеҳәшьаси еибашьҩыси ирылаз Ута Кәыҵниаԥҳа.


Тата аус рххарақәа лгәы шыԥнаҵәаз ҩашьозма, ауаа рҭахарақәа лыбла иамбазшәа, дҵаауан, лыбжьы ҵары хы алымҟьо.


Абасшәа иҟаз ҵәаша ҟәаҟәагак зны ақыҭан дара ргәылакгьы иман, ианхәыҷқәаз иҩызцәеи иареи аргьежьра еимарклон, уажә уигьы ааигәалашәоит Кәынта.


Иацы ахәылԥази иахьа ашьыжьи Наа ахәадахьала дхаларц иҽазикит аӷа, аха амца иҿарҷҷо ианигәҭас, ишьҭахьҟа дхьаҵит.


Издыруада сахьаркырала зынӡа иԥсыҽны, реиҭакьыԥхьра иаԥсамкәа, џьара иузцәырымго, уаҩ дзырԥхашьо ракәзар?


Ааи анысҳәа, снапы аанкылан днагәӡит, иватәазгьы ус ныҟаиҵеит, аԥхьа амашьынаныҟәцаҩ иганаҿ итәазгьы арахь дхьаҳәны иҽаахирҳәҳәан, слакҭа нҭкааны дысҿаԥшуа, снапы ҩышьҭыхны днагәӡит, иҭабуп абри иҩыза аҵеи дахьуааӡаз рҳәеит урҭ.


Урҭ ажәақәа срызхәыццыԥхьаӡа иа ҳа-иаҳа аибафара иалагон, иаҳа-иаҳа аҵәымӷ зыхәлашәаз алуқәа иреиԥшхон сгәы.


Насгьы ибаҩхатәра иаҳа аҽаныԥнашәашаз, иҳанаҳәарц иҟаз реиҳа ианҳанаҳәашаз ашықәсқәа рзыҳәан, апоет инапаҿы, акалам ацымхәрас импыҵашәуа икын абџьар.


Раԥхьаӡа сыбжьы анынасырга инаркны, азал зегьы снапахьы иааганы, сышҟа иаасырԥшит.


Убри аамҭаз дааҭгыланы ишьҭахьҟа ихьаԥшымҭаз, алашьцара дналибааит иабхәында Хьсырхәа, дҩыҵыззаны дшизыԥшуаз.


Наҟынтәи идыршәыз аснариад шааиуаз Капто иҩны ахыб ианааха итҟәацын, агәақьсақьҳәа уи ахыԥша иамнахыз аҩны ахаҳәҵәаҳәқәа харабӷьара ажәҩан ахь иаршәит, иаархыџхыџит, аха макьаназ ашьапы иқәгылан.


Аҭласҟан, дад, уажәы иузеиҭасҳәо ахҭыс аныҟалаз кәыркәамза азын ауп, ицәажәара еилахәарсҭак амамкәа, зны-зынлагьы арԥыс иахь даахьаԥшуа иажәа анагӡара даҿын Ардимон, аха аԥхьа анҭ аишьцәа ртәгьы хәыҷык узеиҭасҳәар сҭахуп, дад


Зшьамҩа еиқәаҵәа ццышә тәараз, зҭыҩражә ахь ицо, Уажәшьҭами ианидырша уи зегьы шихьӡо.


Иԥсыбаҩ ҳаманы Лыхны ҳанҩеи ажәлар рҵыхәа Гәдоуҭа иалымҵӡацызт, убасҟак ирацәаҩын зхы-згәы далзхырц ихыҵны иааз


Аха уи аамҭалоуп уажәыҵәҟьа инеилшьқьраауеит, иԥышәырчча хырқьиага дараргамон, Лашԥсы ахы ихҟьаны иԥылаз ахызаҵәқәа реиҳа деиҵарӷәӷәа дызмаз агәырҩа илжжуан.


Дагьнылатәеит днеины рышә алажә еиԥш, уаҩ дизхьамԥшуа уаҳа ҳаҭыр иқәҵан.


Ацҳа аҵаҟа аӡмыжь иҭаз аԥсыӡқәа зны-зынла илаԥш иааҵашәауан, аха урҭ раха имамызт уажәы.


Днепр ахықәан иҿҵәеит аӡәы игәаҵӷа, Брест ауп дышхаҵаз егьи дахьҭаха.


Умчыдахама, сыбжьы сызҭымкаауа сҟырҟы иҭахама, сҳашҳатәарахама, зынӡа схаҳәхама, аҭыӡшәа, аҟыба-ӡыба самҭахәхама!


Апырпыл еиԥш иҟаԥшьшьӡа, злымҳа ҟьаҟьақәа хьыдышьшь иҟоу, англыз лажәла, абга ԥшра змоу аԥсуа ла ԥынҵа кәырцә, абегемот еиԥш зхы зхырчаа, зыбла какач ҭхәыхәқәа ырцәгьаны еснагь иухәаԥшуа ала ҵыхәа кьатагәа, овчарка гызмал


Ашьҭахь, аублаақәа џьара ишынхаз анеиликаа, маӡала акәымкәа, зинла дхынҳәит дара рахь.


Ааԥынра мшазы акырцх алеира иаҩызаха, ллакә хәыцра ԥшӡақәа рцәа иҭаҟәаҟәо, цәалашәара бааԥсык налылсит Шьазина.


Иаргьы иҽырлас дааиԥхьхәыцааит, дрышьҭаларц деиха, Аха шьҭа дызрыхьӡауама, данрыбжьаҳа аӷа


Урҭ рҭаацәара ҭаацәара дуун, хыхь ишысҳәахьоу аиԥш, хҩык аԥҳацәеи ҩыџьа аԥацәеи рыман.


Аԥснытә ицаз ауаа, аҭаҳмадцәа ожәыгь ирацәаны иҟоуп, изқьнагьы Аԥсны аҭыӡшәа рымоуп, убарҭ рыла рыхшарагьы Аԥсны агәбылра рыманы иҟоуп.


Саԥхьа даагылон еснагь зхы-зҿы зхаччоз, згәыҳалалра амшын еиԥш иҭбааз, зықәра иахьымӡаз Едараҭ


Рыдгьыл гәакьа аԥшәымацәас дара амазарц, рразҟы аӡбара дара рхаҭақәа ақәиҭзарц.


Аныҳәа ныҳәоуп, ихәыҷы-иду, ҵәыцақәакгьы ижәыр иҭаххоит, аха ицызжәуа даныҟамло ихала ижәуама, арахь Аслани сареи ҳауп хацәас иҟоу!


Акы иаршәеит, ааигәахәт Мыџьа, аҭҳарцәҳәа ихы дҩахан, уахь днаԥшит дӡырҩуа.


Аха Ҷыҷыкәа дышнеиуаз, аҽхәаԥхьыӡ дыхнаԥаацәан, иҭаацәеи ашколи ианаамҭаз ацхыраара иҭашьа иақәымшәазт, дыбжьысуа далагеит


Абрахь ирҿаԥхоит, асаркьа иеиԥшны, Москватәи, убас Сибратәигьы, аҭаџьықь уҳәа, аукраингьы, убас убас урҭ рацәаӡаны, ҳсовет уаа рацәаӡаны.


Ԥсыҭбарак ҟамҵакәа, анасыԥ ахь иҩеиз иоуп, ииашаҵәҟьаны разҟы шкәакәа змоу, ицқьоу, шьеи лаӷырӡи злаҭәам анасыԥ.


Бжьаха-бжьымш амшын ихыз аԥра-ӷба аҵыхәтәан иаулак, Босфор аҭшәарра ибжьысны, уажә Сҭампыл ҳәа ҳзышьҭоу, ажәытә Византиа дуӡӡа аимпериа аҳҭнықалақь Константинополь ахьхықәгылаз агаҿа иазкылсит


Аҩада иавганы игаз ажра сыҽҭаӡаны, сыԥси-сыԥси еихьымӡо, арахә лазцоз срызгәамҭаӡакәа сларывсын, иларцоз арахә сыҽрылаӡаны сҿыласхеит.


Ҳара ҳгьежьын Техас транспорт ҳанхала, доусы рҭыԥқәа рҟны итәаны, рхы ақәырԥс аусура иаҿын.


Иарбан умбои, – лҳәеит лыԥси-лыԥси еихьымӡо, ҳаԥхьа ицоз ҳанырзааигәаха, сара ақьаад ианысҵеит аԥсаатә ирҳәо ашәақәа, оҳ, сааԥсеит маҷк, лыԥсы ааиҭалкит, урҭ ашәақәа жәаба-жәохә секунд реиҳа ицаӡом, аха иџьоушьаратәы ихаауп.


Аԥҳәыс лыԥсҭазаараҿы аҩнра дцаны аҭацара анылуаз еиԥш иԥшӡаз, иламысыз аамҭак ыҟамызт лара лзы.


Гәыла ирԥхамзар уи поезиам ԥхаррадагьы ажәа узырҭәом, абарҭ ахаҭабзиарақәа зегьы иара иагымкәа ианыҟалалак, ажәеинраала угәаламшәар ҟалом ианаауҭаххалак.


Ари аӷба наскьацыԥхьаӡа, иамҵасны напыла иркырц рҭахушәа, хҩы-ԥшьҩык ахацәа асқьала иқәгылан, инапырхахо.


Таиф Аџьба ирҿиамҭақәа рыҵаулара ҳаназааҭгыло, аҿар ирылаҵәартә иҟазҵаз амаӡа ҳаналацәажәо, ҳәарас иаҭахузеи, зегь раԥхьа иргылатәуп, зегьы ирыцкуп анцәа ицишаз ибаҩхатәра.


Асаӡқәеи ахҷыԥсааи шәара ишәыцаахьан усгьы, убри ашьҭахь хышықәса ааҵуаны, иҟалеит аҩбатәи амҳаџьырра


Ҩадантә иааиуа санзахьымӡа, уаҩы имыхәо ибгарашәа анызба, уахь сахьзымцо сашьуеит сагоит агәыԥжәа.


Иара саргьы урҭ ажәақәа рышьҭахь еиҳа схы еиӷьны избо салагеит, сеиҵаӷәӷәаны сызмаз соунажьын, еиҳа ахақәиҭра снаҭазшәа сҟалеит


Нарҭаа репос асиужетқәеи амотивқәеи ирылхны, иара исахьаркыратә лаԥшҳәаала иаԥиҵон афольклортә жәеинраалақәагьы.


Аҵыхәтәантәи ахаҿы, зычҳара хыҵыз ажәлар аҳҭынра анырблызтәи асахьа ус баша инықәырҩыршәа иаарԥшым, иаҳәауа, иаҵанакуа рацәоуп.


Ан гәыраз чҳаҩыми, ахы ус иахашшуам, иаҭах игәыӷуеит сибозар ҳәа анцәа.


Афбатәи ашәышықәсазы, Иустиниан Актәи ихаан, Амзара мацара акәӡам, аепископцәа ахьаабо, урҭ ыҟоуп иара убас Севаста Аҟәа, Никопсиа Анаҟәаԥиа.


Заанаҵгьы ишәсырдыруеит, абри иақәшаҳаҭым абра ӡәыр уҟазар, аҩныҟа ухынҳәыр шыҟало!


Аха акырӡа иҳаракыз ари амҩа џьара-џьара абаа аҭӡы ахықә унықәххызшәа ишиашоу амшын ахь илашьҭын, улҭаԥшыр угәы нҭыԥсаартә иҟан, аиҳараӡак иахьхыркаамыз аҭыԥқәа рҟны.


Сара, дад, Абрыскьылгьы сихаануп, сара Саҭанеи Гәашьагьы доуҳас илымаз соуп.


Аус злоу, ихаданы иҟоу, ажәлар рҿаԥыцтә ҳәамҭазы зкалам шьҭызхуа ауаҩ шаҟа ҳаҭырқәҵарала, шаҟа бзиабара дула дазнеиуа, насгьы дызлацәажәарц ииҭаху амифологиатә хаҿсахьа шаҟа ииашаны еиликаауа ауп.


Апоет ицәанырра ацқьара, иразра агәра умгарц залшом гәҭыӷәӷәаала, ажәа лыԥшаахла иҩу иажәеинраала Сқыҭа амҩа уанаԥхьалак.


Иван Константин-иԥа иҷкәынра ииааизар акәхап, мцаԥшьк ҩаихҟьан, ибжьгьы иҵегь иааирӷәӷәан, апрезидиум аҿы итәаз рышҟа даақәгьежьаан, Тускаӡе ихы иқәкны ҿааиҭит


Иара убраҟа иара ихаҭагьы днеины дрылатәазшәа акәын ашьҭахьы Кан арҭ ахҭысқәа ртәы Лаврент ишизеиҭеиҳәоз.


Идыртҟәацыз абааш азааигәара игылаз, жәаха метра зоура наӡоз аҭӡамц авҵжаара иналагеит.


Амҩан даргьы саргьы ҳаиваҳаит ҳаиқәыӡны, аиҿаԥшра ҳалшом, убас еиԥш ҳааԥсеит.


Аха ҳара ҳаизыҟазаашьа убасҟак ибжьнахит абольшевикцәа рсистема, ԥаса ҳшыҟаз еиԥш уажәшьҭа ҳаҟаҵара иарбан хшыҩу иахәо сыздыруам.


Ажәакала, алитература аҭоурых апериодизациа азура азҵаара ласы-лассы еимактәы-еиҿактәны иқәгылоит аҵарауаа рыбжьара.


Ҳара ҳамч, ҳдырра, ҳажәа, иаҭаххар, лара иҳалҳәап, убасҟан азы ҳгәыҳҽанызааит, арахь ажәлар ирҳәо ҳәа уара акгьы уҽазумкын, – иҳәеит.


Иацы амҩан иибаз абаа хырӷәӷәарҭа, уаҟа, машәыршәа имԥыхьашәаз, аҩырақәа зну ахаҳә ҭәырӷәы, дзыцнагалаз ауаа, урҭ рцәажәашьақәа, рхәыцшьақәа, дахьаанагаз ашьхеибаркыра


Ажәлар рлахьынҵа аӡбра иақәиҭу анцәа ду иаамышьҭахь, дара ажәлар рхаҭақәа ракәзароуп изыӡбалаша!


Бырфын цаха, фелдышь-ԥҵәаха ҳажәлар ржәытә ҳәамҭақәа рҿы абас акәын ишырзырҳәоз ҳаԥсуа ҭыԥҳацәа.


Аԥсуаа ҳамацарагьы ҳакәым, аҭоурых ду еиуеиԥшым аетапқәа рҿы ауаатәыҩса жәынгьы-ҿангьы ирзықәгылоу, иҵаулоу философиатә зҵаара дуӡӡоуп.


Шәыбзиаха, дад, аамҭа шәара шәзы илашеит, шәҟала жәлар рзы акыр шәаԥсаны!


Уи аҭыԥ ибзиаӡаны иидыруаз ҭыԥын, уаҟа, амҩа аҿықәан, ԥацха бзиакгьы гылан.


Дааԥшит ҳәа сыҟоуп, – иҳәеит Бинагә, Едрыс ииҳәоз имаҳаӡозшәа, ачымазаҩ иахь дыԥшуа.


Ашәа атекст ҳәарада, уаазыршанхо ҟазарак аҵаҵаны иҟаҵам, аха амузыка изнуи иареи убас ишьҭибахит, иахьагьы иугәалашәаны, иахьынтәааз узымдыруа ианаацәыругалогьы, угәы алаҟамзаргьы, ԥшак хааӡа иаауннадоит, угәы аарԥсасиуеит, ахәхәа уарқәыԥсычҳауа.


Бца нас, шьҭа хаҵа, мшәан, сгәы зегьы бфеит, бқьышәқәагь еиҭабшәит, быхцәгьы ҵыбрыффеит!


Кыҷа иасҳәахьеит, ыҟами, алҩа зхылаз иблақәа рҟәыҷ уа, Абзагә днаихәаԥшит Зафас.


Аӡы ахьышьҭрахь ихынҳәуеит ҳәа шырҳәо еиԥш, иқьаԥҭа дахылоит, иргылоит аҩны ихәшҭаарамца ааибакит, алҩаҵә аҿыҩанахеит.


Аҳы, уԥырла, ҳашәа ухалан, хьыӡла ҳусқәа шьҭыхла, адгьыл шьала иӡысо ишьҭырхырц иашьҭоу ргәы ашҳам ҭыхла!


Бзиара шрыгымгьы, иара уаха абра астол аҿы еидтәалаз абыргцәагьы убасшәа акы иалаҟаӡами, иаҳҳәап, иаанагои Гәыџь захьӡу аҭаҳмада Кәынта иҽыҩ иахаиршәыз аԥара?


Ибзианы игәалашәоит, Нестор Лакоба иԥсҭазаара далҵит, Қарҭынтәи дааргеит анырҳәа, изиҭахыз изымдырӡо атапанча иҩыҵра иныҵакнеиҳаит.


Избанзар, ахазарцәа ус аламалак уназдыслоз, аҵәы злоуҵоз ракәмызт, злеишәа цәгьаз, зшьа ҭазмыжьуаз, ацәгьа уаназмыжьуаз уаан.


Аӡәы дызхәаԥшыз егьи димбаӡазшәа ҟаиҵоит, аӡәы дназыдгылаз имԥахь иҩызцәа ықәлаӡом.


Асас дахь шәиԥыла, Ҩаӡамакьат иҭышәтауа аҩала шәыхмаҷырқәа рҭәны ҳәа, асасдкыларазы инижьыз ауасиаҭ аамышьҭахьгьы, аӷацәгьа дааиуазар, шәыԥсадгьыл злашәыхьчаша ҳәа аҳәаццышәгьы диркызаарын уи ижәлар.


Уаҳаид уажә уаҟа дтәоуп, инаҩс абжьында еиԥшшәа иҟоу амардуан аихатә быркьыл еицыгьежь иарма нап нықәкны, егьи иарӷьа напы ҩаганы иарӷьа жәҩахыр инахьнырҳалашәа, маҷкгьы ишьҭахьҟа аҭӡы иҽнаҭашәа дгылоуп Аԥҭа.


Абри ҳзыхцәажәарц ҳгәы иҭоу ахҭыс аныҟалаз аҽны, ҽаамҭанык еиԥшымкәа ашоура цәгьан.


Асоциобиологиатә хырхарҭа – ари ахырхарҭа иазгәанаҭо аетносра аҟазаара, уи ауаҩы ибиологиатә хаҭарала ашьақәыргылара ауп. Аетникатә адҳәалазаара примордиалтәуп, уи даҽакала иуҳәозар, ауаа аханатә ирҟазшьан;


Имҩатәны аремонт ҟазҵашаз иҿы дынкыдххылан, иаарлас дышзымааиуаз илымҳа инҭишьит, ииԥшаахьаз ахәҭақәа ныԥхьеикырц иабжьеигеит, нас данааишаз азы ҿыц диацәажәарын.


Адәы дықәуп лаҵаҩык, дибаӡом аӡәгьы, ус даацәырҵуеит шарԥазык, ихьыкәкәоит аӡы.


Даасгәалашәеит уажә ԥсшьара ицаз алахыркәашаҩ, Бендер ҳәа ҳзышьҭаз ҳмеханик еиҳабы Зақараиа.


Иуасҳәоит иҟалаҵәҟьаз, иажәа инациҵеит Миша, ҽнак аҭел дысзасит, акы ҳнацҳап, насгьы аказы суацәажәарц сҭахуп иҳәан, сналбааит амҩаду ашҟа.


Хыцә Кьынтышә, уаӷеимшхара, уԥсцәа ҳәа иоуҳәар, усҟак дыҵымҟьар ҟаларын, арҭ ажәақәа шаҟа дрыцаапкыз.


Уи иеиԥш егьаҩ амҩа иқәлеит, аха џьаргьы имцакәа ақыҭаҿы зҽаанызкылақәазгьы ыҟан.


Аҷнышқәа, аԥша, нас хаз аӷба, зны иҭынчхо, зны агәамҵра иаҿуп.


Амҩаду аҿынтә аҩнынӡа уамак бжьамызт, аҵхлашә дацәымшәакәа, заҟантә агәарбжьара дыбжьысхьази.


Адиспетчерцәа исарҳәеит уаха чаншьҭахь ишыҟало анҭыҵтәи ареид аҟны, ашамҭазы ахәбатәи асқьалахьы ишнагахо.


Аҳ анҭ аишьцәа аиҳабацәа ԥиҽит, шьҭа ани аиҵбы иоуп инхаз, уигьы диқәмақаруеит уажәы.


Имырԥшӡакәа Гәдауҭа, Гагра, Аҟәа, Очамчыра, Гал иалхтәқәоуп Аҟәа акомисиа шалху иаҿыԥшны акомисиақәа.


Ацгәы заҵәык, амла иакызар акәхап, икьиуеит, икьиуеит, аха цых ҳәа аҵаҟьараҵәҟьагьы аӡәгьы илшом.


Амра лыхҳәҳәаны, касышк аҟара иҵаӷаӡа ажәҩан иаҵаршәыз аԥҭа шкәакәа иагәылҷҷа иԥхон, Чернышевраа алагер ианааҭа лоз.


Усҟан иҳацааргаз аӡәырҩы хынҳәны рыԥсадгьыл ахь ицарц иақәыркит, аха ирмышьҭит.


Ашықәсқәеи, ажәашықәсқәеи ирԥыҩланы, ираԥысны аус шыруц ируеит иара ихәыцрақәа, иара ииаша, иара иажәаџьбара, иара иажәа ҭышәынтәала, еицакра зқәым иара ибаҩхатәра.


Исгәалашәом, иарбан шьапу, иарбан гәу сҳаԥы мыждахь саазгаз, исгәалашәом сагьшалҵыз, аха санаақәтәа, схышәҭырц акгьы сыгымхеит, убасҟак сыблахаҵ гьежьуан.


Сани саби хҵәазаргьы, рынхара, рқьаԥҭа снықәыԥшыр сгәы сырҭынчуан, ҳәа иалҳәеит.


Ари ара ианыҟала иҵегьгьы џьара иҵәахымкәа иҟам ҳәа атруба ду еимдо рҿанаарха, иахьцәыҵаҵәахыз иақәшәеит, егьырҭ, аӷба ахыџхыџра иалнаршәшәаз роуп зышьҭа аазырԥшыз.


Алаҳәа еиқәаҵәа абжьы ихоума, ақәыџьма аԥшышьа иԥшышьоума, аснабженец уара усс илоузеи.


Шьыжьык дҩагыланы ихала, Мцак еиқәиҵом, ҳәыск ааԥхьеицом, Ахкаара иҭарҳәуа ажә нҭеиҵом.


Аб Уарҭан амандарина чмазара ианашыкьымҭахоз аамҭан, Ԥсоу ацҳа ақәсра даараӡа иуадаҩын.


Ахара ҳазцари, иара Брежнев ихаҭа ақырҭцәа иахьрыдицәылоз мацара шаҟа аҵанакуааз?!


Апунктуациа аганахь ала аҵыхәтәантәи аҭыжьра еиҳа иахьҭышәнартәалоу азы, ара ианаҳҵо атекст, уаантәи иаагоит.


Аҵарауаҩ ҳәа зхы зыԥхьаӡо Мебчуани ҭоурыхла жәытәӡа аахыс ашәанцәа ара инхозшәа шьақәирӷәӷәарц ихы иҭиҳәааз аҭыԥ хьӡқәа рышьҭыбжьқәаҵәҟьа ииашамкәа ихы иархәаны, дара рхаҭақәа мап зцәыркыз ашәан-бызшәала ицәажәозшәа дызҿу уҳәа араҟа рзааҭгылара иаԥсаны иҳаԥхьаӡом.


Иахьа илоу абзиарақәа, ауаҩра ҳәа ззаҳҳәо, акыр зқьышықәсақәа уажәаԥхьагьы илан, иара убасҵәҟьа иуаҩымрақәагьы, ҳаԥхьаҟагьы егьа зқьышықәса царгьы убас акәхоит.


Аԥсышәала иаԥҵаз ажәеинраалақәа, ажәабжьқәа, аповестқәа алитературатә кружок аҿы реилыргара, хәыц-хәыц ирыгу-ирыбзоу ҳәа рыхцәажәара раԥхьаӡа ҳахьалагазгьы уаҟа ауп.


Ажәҵыс ԥшқа даҩызоуп, ианлызҳа, лхы лымч ақәхо даналага, дԥырны дцеит, дааччеит ан, илҳәоз лгәы аладуӡаны.


Бара, хаас, акамбашьқәа быршьуеит, – лҳәеит, аха илуазма Камаҷыҷ хәыҷы, лҽылшьуа далагеит.


Аԥсны ага шәҭыла иҩычоуп, ихәмаруеит амшын, ауаҩы илшароуп, имч ауп, сзыргәырӷьо иахьазын.


Анкароуп иус ахьырӡбазгьы, маӡала Кавказ дахьаауаз-дахьцоз азы гәрамгарҭас дҟарҵеит, аурысқәа дрымадоуп, дышпионуп, – рҳәеит уахьгьы-арахьгьы длаԥшықәырҵеит.


Сахьынӡхыҵыз таксик снақәтәан, автостанциахь сдәықәлеит, избанзар, Феодосиеи Керчи атакси рыбжьоуп ҳәа акәын ишыздыруаз, аха даара иуадаҩхеит уахь таксила сцара.


Ажәҩан цәиқәара ина дызбалеит амахҽ уахьад агаҿантәи еицырхашьшьы ишаа уаз, уаха араҟа иааԥхьарц, рыԥсы ааиҭаркырц иааҭгылаз шәа, еиқәышьшьы, иалаӡырыҩуа аҵх иалагылан ашьхақәа.


Анхацәа рыҷкәынцәа еизганы ҭауади-аамсҭеи рсотниеи аказакцәеи драбашьит, насгьы урҭ иҩызцәа зегь иманы Дал аԥсҭа иҭалт рҽырцәгьаны.


Исгәалашәоит, ҽнак акурс аҿы уааҳалагыланы ҿырҳәала уанаԥхьа, аӡәгьы иаҳмаҳаӡазшәа, зынӡа ҳаузымӡырҩӡозшәа ҳтәан.


Зеиӷьаҟамыз ҳаҷкәынцәа рхы ақәырҵеит абри аус ԥшьа ду, хьыӡ дулагьы иҭахеит, аиааирагьы ҳдыргеит.


Ҩажәи жәаба шықәса инареиҳаны алитератураҿы иаасрыхыз аҽаҩра аизакра, аҭагалара саналага, уи ҟьаҟьаӡа иааԥшит.


Сара аӡәк сыԥсы ацәаҳа сыманы сыӡхыҵит ишыжәбо, егьырҭ ахьагаз ҳәа егьсыздыруам


Шәышықәса ирҭысхьаз, ҳаҭыр зқәыз хҩык аҭаҳмадцәа, ҳныхаԥааҩ Соулаҳ раԥхьа днаргыланы, ахаан уаҩ инапы ахьымнеицыз Быҭха аҭра иҭырхит.


Сара инсыжьуа шьоукы ишьҭырхып зынӡа ирҿыцны, хеиқәырхашьас иҟоугь иара убри ауп!


Дара бзиа днаскьахьаны, иҽгьы иаргьы аӡыблара иргәылҵәраа ишнеиуаз, ацәқәрԥа еибах-еибафақәа ирбылгьо қыд дук нҩеигәыдлан, уаҳа рхы иаазамыхәаӡакәа аӡыхәашь аархыҵәеит рҳәеит.


Аҟыԥҳәа лкасы ԥшқа илхаз аалыхԥааны ашьаҟәадабаа зҭыҩрны иааиуаз иблақәа, макьана хәминуҭк инеиқәкынгьы лызхара илзымбацыз Хьымца ибла гәакьақәа инархылшьылеит, даалрыцқьеит, аха акрубо иҟазма, еиҭа ашьа аахшылеит.


Аҩныҟа сҿынасхеит, сџьыба иҭоу аԥарақәа еилаӷәӷәа искуп, аиҳабы исаиҳәаз уажәгьы схаҿы исзаагомызт.


Абри афото аҿы Аруҭан дидгылоуп, Адица, Баӡи бареи шәан, Мсыгәда.


Лыхнытәи ааԥхьара инапы аҵаиҩит, убри азыҳәан дамхтәуп, дмилаҭеилыхҩуп рҳәан акгьы аҵанамкит.


Изхысҳәаахи, абанҭ ҳхы згаз ахәыҷқәа дырҩызоуп асы алеира деигәырӷьоит, цырак лывлыжьуам, зегь лԥышә иқәлырӡҭуеит


Арсоуи Рашәындеи анааидхала, ражәақәа ааиԥхьбеит, Аҳкәажә лыҟамзаара иаразнак иаарныԥшызшәа рбеит, аха нас, ааҭыгаларак ҟамҵакәа, Арсоу Рашәында ихы налықәикит


Нас ԥшьаала инаиҟәганы уаҩ дахьыҟаӡамыз џьара дыԥшуа, илахьшәашәахьаз игәалақәа уашьҭха ирхынҳәны, ииасхьаз аамҭа хьанҭақәа ирылганы иааигозшәа, ашьҭахь иажәа еиҭанациҵеит.


Уахык, хар змамыз аублаа ҭаҳмадцәа Дауҭ, Мураҭ, Ҭаҭласҭан уҳәа рҽааидыргалеит хықәкыла Сиҭ иҿы.


Дцон Алма имашьына дҭатәаны, аусқәа иманы, Алма ииҳәоз иаҳауашәа, имаҳауашәа, ццакыра дук шимаз иныԥшуа, ус имаӡамкәа, даватәаны, изҵаарақәа рҭакқәа наиҭо, ицәыригоз, еилыргашьа змамыз зегьы џьарак инеилакәаҳауа, зны алаф рылхуа, зынгьы дацраланы дрылацәажәо.


Абаза бызшәагьы иаргьы нхыҵкав казтәи абызшәатә ҭаацәара аԥсуа-адыга махәҭа иаҵанак уеит.


Агырқәеи аԥсуааи реиҿанагалара зыхҟьаз макьанагьы агәаӷ кны, ибжьгьы акыр ихьанҭаны ауп иажәа анагӡара дшалагазгьы.


Ашофер, ҳахоз џьишьозу, иара ус ихы дахәарц даҿызу сыздырам, акы длахон, даҽакы дҩахон, ашша зылҭҭа акабина иҭыҳәҳәоз ихпаш инаркны, имаха-шьаха зегь иргәаҟуан.


Изхысҳәаауа, уамак ҵуам, сынтәа, аҽнышьыбжьон, Аԥсны қалақьк агәҭаҵәҟьа илаигәыдҵаны дыршьит аԥсуа хаҵак.


Ашәхымс данаахыҵҵәҟьоз икәалӡхылԥа ихыхны данаагыла ауп, аҳкәажә дналеихырхәаны ибжьы анирга.


Атлантика иҭҟьоз аԥша иарзазон Сан-Висентии Лис-сабони рыбжьаратәи адәысакара ӡынгьы-ԥхынгьы бӷьы иаҵәала изҩычо Партугалиатәи аџь, атропикатә ҵла, аҵла ҭырас, апальма, акактус, аӡахәаҭрақәа, ацитрустә шәыр баҳчақәа


Акы заҵәык ибзиарас ишәасҳәо, шәыххь згеит, ишыцәгьароу дырны, ацәгьара ҟасҵандаз ҳәа ахаан дыцәгьахәыцуам, аха, амдыр анцәа дирыцҳауп ҳәа, ацәгьеи абзиеи реиҩдыраароуп иара ицәыцәгьоу, рыцҳарас имоу.


Сара ишбасҳәо еиԥш акәымкәа, Адица, иҵегьы ирԥшӡаны, аххьа акәыршаны абырг иажәа ҳәаны дшаалгаз, саб днеин, даагәыдикылеит, нас хырҳагас иуоуааит, хьӡы алоугааит иҳәан, аҟамчы наииркит.


Аха лара уаҩ длыхәаӡом, ма кьанатә убриаҟара дгызмалхеит, жәахатәи асабшаз зынӡа избац саҳәшьа лакәымкәа акәын дшыҟаз.


Абду Филатгьы ихиҿы неихамч чакәа дыҟам, аха абнаршәыра илаӡыз амра ашәахәақәа реиԥш, уи иԥышәырчча, иԥаҵа еилачқәа инарылаӡ ицеит.


Аешьеи аеҳәшьеи еидкыланы ирылацәажәозар, ҳҿы иҭамӡара Анцәа иҳаумырҳәан ҳәа уеизгьы-уеизгьы инацызҵо, амаҳагьара зыхьӡыз, ижәла ихыхны ақыҭа далызцо, аԥсуаа репосаҿы ҟалашьас иаиузеи абри аҩыза ахаҿсахьа?


Урҭ аҩкультурак рҟнытә руак зыгхаз, зымҵәыжәҩақәа руак ԥҵәаз аԥсаатә даҩызахоит.


Аҽы иақәуҵар аҽада кьахь, уара умацара уакәӡам изхыччо, ашәлашараа зегьы рзыҳәан ицәаԥҽыгоуп.


Иҩбахаз-абна аӷан, уаашәҩык ҳакәым, абрагьра ихәмаруа хәҩык ахәыҷқәа аҵәахыртә иҟамызт.


Аҩыза Томас, ажәа товаришьч ҳәа иоуҳәар, бзиа ибон, акы сшәазҵаауеит, аҩны ахаҭа ахьылаҟәу еилкаауп, амамзаара иахҟьеит, аха аԥенџьырқәа абасҟак изыхәыҷузеи?


Саҭоумҵан, зықәра наӡахьоу аӡә еиԥш сахьуацәажәо, аха иахьазы агәра гара сцәыӡны сыҟоуп.


Ааи, аидгылара уаҳа ԥсыхәажәла ыҟаӡам уи аамҭа зынӡа имцацзар, аԥсык иадамзаргьы инханы иҟазар


Апунктуациатә дыргақәа рганахьала, ашьҭахь иҭыҵыз ашәҟәқәа ҳрықәныҟәаны иаҳкьыԥхьуеит ара ианаҳҵо атекст.


Аҭырқәа иҟьашьит, дад, аҭырқәа, уи иԥсылманра иманы данӡхыҵ инаркны ҳуахәамақәа ртәы башахеит, – рҳәоит.


Амҩа ҭшәарақәа, иахьажуаз аҩар, уа ҭыԥс иахьрымаз агәам, аҟьамсар, аԥслыш ахьгылаз, рымҵәыжәҩа хьыҩры, ашыӡ ахьырчаԥоз иасны акәыбры, избоит, нас, амҩақәа каххаа ичаԥоуп, уахьнеилак ҳәынҵәада, ибахҵәаӡа игоуп.


Аҳаҳ, иуусым уаламцәажәанишь, дадгәышьа, дааникылеит ари зҳәаз, нас, аҽцәа амҩа ақәлара рҽаздырхиазшәа аниба, ахьышәҭҳәа днеины дырҩегьых раԥхьа днагылеит, иҩызагьы ԥаса еиԥш рҵыхәа ааникылеит.


Уи усоуп дшыҟоу, даӷьуа, иажәақәа ырџьбараноуп еснагь дышуацәажәо, ихы шьҭыхны, шамаха, дуҿаԥшӡом, аха адунеи азна дуаҩ қьиоуп.


Аӡә уааины сҟәаҟә уқәтәа, уи иҟәаҟә ҽаӡәы уҳәа, убас шәеиқәтәа, знык ала шәырзгоит.


Дзышьҭаз аус дуқәа рҿы ихаҭа ихы уаирхәон иумырба, бзиа сахьибоз инарҟаҵаз усуп сҭакрагьы.


Агәыкроуп исыццо уахь сахьцо, уи са сахьчап, сарԥхалап, сгәаҿы иҭалап ашьха ӡыхьеиԥш, амца шыраҿ сабалап


Аҵарадырра иман, абаҩхатәра ду илан, арҵаҩраҿы дырҵаҩын, иуаҩра зегьы ирыцкын.


Аамҭа цацыԥхьаӡа, ихьаа ӷәӷәахәон, ицыркьыԥра иаҳагьы инаҵшьуа, Иараҭ дзыҩнаргалаз ауада дазнеит.


Аха узыгәҭасша, уацәыԥхашьаны икаужьша қьабз бааԥсуп, ажәа аҵакы бааԥсы аҭаны иуҳәозар, артистроуп ахаҵаҩыза аҭаца илыциҵеит ҳәа ажәа зхырҳәаауа аԥара.


Ақыҭа ус аҿы амаҷсаҷ рҽаларгалаӡомызт, аха иҟамзи урҭ уа рымч зқәымхоз.


Урҭ зегьы еицырдыруаз, ирҳәозгьы акы акәын, аха иҟалаз абасоуп, ашәҟәыҩҩы Адамыр Арҭанба иҽишьит, деиҳабуп, иаҳәатәуп ҳәа ауаҩы данизынарышьҭ, данааи Виқтор Ҭахәыц-иԥа, Саҭбеи ииҳәац ҳәаны, иажәа даналга, ишыҟаиҵац, уажәшьҭа шәара иацышәҵа ҳәа иҩызцәа данаарылаԥш, уара уоуп аҳәара зыхәҭоу, ҳабчараҳ ҳәа зегьы Соулаҳ ишҟа инхьаҳәит.


Уи иабзоураны Аԥсны иахәашаз, абзырӡы зҳәашаз аӡәырҩгьы дареи сареи ҳаибадырит, ҳаиҩызцәахеит, урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп ажурналистцәа, ашәҟәыҩҩцәа, аполитикцәа, абизнесменцәа, аҳәынҭқарратә усзуҩцәа, иара убас адунеи зегьы еицадыруа аҳақьымцәа дуқәагьы.


Урҭ рыхәҭак аԥхьаҩ изнагоуп еиуеиԥшым асимволтә ҵакы рыманы иаҳҳәап, Абрыскьыл изку аҳәамҭа, лымкаалагьы ахаҳә еиҩса иадҳәалоу аепизод, даҽа хәҭак аллегориа ҟазшьа амоуп


Бзиала, сан, издыруада, сыԥсы ҭаны иҟалозар, аибашьра ҳаналгалак ашьҭахь, Смоленсктәи сан гәакьа быӡбахә ласҳәап, уи илеиԥшыз аныкгьы дшызбаз.


Боча, иуасҳәар сҭахуп, сыбла иабаз, слымҳа иаҳаз хҭыск, – сҳәан ҿаасҭит, саб дычмазаҩны дышьҭан.


Ашколаҿ аҵара аниҵоз ахәыҷы ихы дақәиҭны дҟалаӡомызт. Аха минуҭк аамҭа аниоуаз, абнахь ныҟәара, ма аӡиас Еивон ахықәахь дцон, уи дахәаԥшуан.


Ҳанықәҵуаз ауха, аӡытҟәа иаҿыкәыршаз ачалеи амца ацраҳҵеит, аублаақәа макьана уа иҟоуп ҳәа ҳаӷацәа хәыцларц


Асовет мчра анышьақәгыла ашьҭахь ауп ҳтәыла зегьынџьареиԥш Аԥсынгьы аџьа ахақәиҭра иаша анаиуз.


Аԥсыбаҩ хәшәдыркырц, аекспертиза ҟарҵарц, ацинк-кәыба уҳәа иргаз уаҵәы иԥсадгьыл Владивостокҟа адәықәҵара иаздырхиеит, насгьы аҩбатәи аелектромеханик дацдәықәаҳҵарц ҳаӡбеит.


Атеатр ахь ицошәа рҽеилаҳәаны иҟан шьоукы, егьырҭ, змахәар ҵаркәакәа зҿаазхазгьы џьабаак рбахьеит ҳәа угәы иаанагомызт, иахьатәи рмаҵураҟны мацара акәымкәа, аԥсҭазаараҿгьы.


Шәарах жьыс иааугаз егьыҟам, аха абызҳәацәа ԥыҭраамҭак ирызхашаз абна ирзылугеит!


Асида дласны, лыԥсы ӡаны ашә днылагылеит, дышнеиз иара иаҳаны иашәабжь ҿахиҵәар ҳәа дшәаны.


Пыв-сывҳәа иҭҟьаны рҿыҩархеит аракетақәа, зеиуа ԥшҭәхәы уҭаху аеҵәақәа амцаԥшь рыцрыдды ажәҩан иалаԥсауа.


Уажәы ана ашәшьыра амҵа итәаны анцәа иҳәақәо ауаа усҟан изҿызыз?


Ацԥхь хаддыла, аҵәца иҭыԥаны ицоз абгаратәи аҩы, апырпыл рылҟьо иҳамҵаз ачысқәа даара аус руит, аха сҩыза Ҟанчоу ихы-иҿы инықәлаз аҵааршә ԥшра уаҳа иаарызмырӡыҭӡакәа ҳааиԥырҵит.


Анкьа зны, анкьаӡа зны, ҳашҭа дықәӡыҭуа сан, дгылан акраамҭа дааԥшуан.