XVII ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа инадыркны, Мықәтәи аепархиа аамҭа цәгьа иҭагылан. Абри аамҭа инаркны аԥсуаа еиҭах Одышь ажәылара иалагеит. Аԥсуаа ауахәамақәеи аберҭыԥқәеи иржәыланы ицәдырҳәуан. Иерусалимтәи апатриарх Досиҭеос идыррақәа инрықәыршәаны, дара акафедралтә ныхабаа, Қьачтәи ауахәама уҳәа, Мықәтәи аепархиа иқәырхит. Убри аамҭазы, Одышь аҩада-мрагыларатәи ахәҭаҿы иҟаз ауахәамақәеи аберҭыԥқәеи рҟынтә самҭавро агәҭаны иҟаз араионқәа рахь, ишәарҭам аҭыԥқәа рахь ииаргоит Мықәтәи аепархиа ацқьарақәа, аныхачаԥақәа, аџьарқәа, ауахәаматә шәҟәқәа, ауахәаматә аинвентар. ԥыҭраамҭак ашьҭахь, Мықә иҟаз Анцәа дзыхшаз лныхачаԥақәа ҩба руакы Жәыргьыҭтәи ауахәамаҿ ирбеит, егьи ҽ Хобтәи аберҭыԥ аҿы. Мықәтәи аҩырацқьа (1300 ш.) - Мартвилтәи аныхабаахь ииаган, даҽа ҩырацқьак (XII-XIII ашә.) Џьруҷтәи аберҭыԥ аҿы иаарԥшын, уажәы уи Џьруҷтәи II аҩырацқьа ахьӡ ала идыруп. 1681 шықәсазы аԥсуаа рнапаҿы иааргеит Одышь аҩада-мрагыларатәи ахәҭа, аӡиа Кьелашәыр аҟынтә аӡиас Егрисҵҟали (уажәы Аалӡга) аҟынӡа аҵакырадгьыл. Ари аҵакырадгьыл аҿы ақьырсиантә ныҳабаақәа аусура зрылшомызт, убри амшала, Мықәтәи аепархиа аԥыхын.


Кахеҭиа аиааит ҳәа иаҳшьап, сара саиааир аԥсуаа аиаиит ҳәа иаҳшьап ҳәа адҵа иҭаны.


Ҳаи, џьушьҭ, абас дԥырӡарыма, уаҳа ҳаибамбаӡои шьҭаҴ сарымоуп, сарымоуп, сарыма, нас уи зегьы баша исҵәахрыма, сызҭамԥшуазар уаҳа ллакҭа


Архитектор иаԥхьа дгылазшәа ибон ахаан иимбацыз, аха идыруа дааҟалеи уажәи рыбжьара дзыхӡыӡаауа апатреҭ ианыԥшны, зылахь еиқәҵаны ихәаԥшуаз, зшьапқәа ԥданла иԥаху, зыхҭырԥа еиқәаҵәа зхы аварахь иԥхьаҳәаны, амҳацәқәа рыла иҿаҳәаны изхарҟаца изхоу, заԥсуа кәмызцәа еиқәа еиқәаҵәа акәмызцәа блуз цәыш ақәҵаны изшәу аԥсуа хаҵа, иара зыблақәа рҭаԥшра инасыԥ иаламшәаз иаб иашьа, Адгәыр


Аладатәи Америка () — Америка аконтинент аладатәи ахәҭа. Ари адунеи ахәҭа мраҭашәаратәи адгьылкәымпылбжаҿы иҟоуп.


Ауааԥсыра рыҿиара аиндекс аҩаӡара зеиԥшроу еиԥш атәылақәа ршоит: зыҩаӡара даара иҳараку (уахь иаҵанакуеит 42 тәыла), зыҩаӡара ҳараку (43 тәыла), абжьаратә ҭагылазаашьа змоу атәылақәа (42 тәыла), зыҿиара аҩаӡара лаҟәу (42 тәыла).


Аха уи ицаз аамҭа иатәын, ицаз аамҭа узырхынҳәра аиҳа, рхынҳәышьа амамызт.


Александр Золотинска-иԥа Анқәаб диит 1952 ш. ԥхынҷкәымза 26 рзы Гәдоуҭа араион Хәаԥ ақыҭа, амилиционер иҭаацәараҿ. Уи аҭаацәараҿ иара дреиҳабын.


Араҟа исахьа аарԥшуп аибашьраан згәала рҩашха иҟаз аԥсуа хьча хаҵа исахьа


2004 шықәсa рaшәaрa 7 инaркны ԥхынҷкәын 18 рҟынӡa Қырҭтәылa aҳәынҭқaррa aшәaрҭaдaрaтә министр дыҟaн, 2004 ԥхынҷкәын 18 рзы Қырҭтәылa aҩнуҵҟaтәи aусқәa рминистрс дҟaрҵеит.


Иванов М. В., Вайнштейн М. В., Гальченко М. Ф. и др. Распределение и геохимическая активность бактерий в осадках // Изучение генезиса нефти и газа в Болгарском секторе Чёрного моря. София, 1984. С. 150—181.


Тҟәарчалнтәи иааны иҟаз аибашьцәа ирыцыз амедиаҳәшьцәеи, нас ҳара ҳҭыԥҳацәа Утеи Земфиреи Кәыҵниаԥҳацәа иааргоз ахәцәа рыхәрақәа ҿыӡәӡәааны раԥхьатәи ацхыраара рырҭон, агәырқәа рыларҵон.


Аха ҳбызшәа абзиабара убри аҟынӡа иаҳиркит, ҳара иаҳмырбаӡакәа ҳбызшәа абеиара убри аҟынӡа ҳагәылеихалт, ҳанцәажәозҵәҟьа ҳажәақәа ҳрызхәыцны иаҳҳәо аҟынӡа ҳнеигеит.


Хыхь ишысҳәахьоу еиԥш, аветеранцәа Аԥснытәи робласттә хеилак аибашьреи аџьеи Зегьеидгылатәи рхеилак иалан, ес-квартал имҩаԥысуаз апленумқәа рахь ҳнарԥхьон, аибашьреи аџьеи Қырҭтәылатәи рреспубликатә хеилак аҟны аветеранцәа Аԥснытәи рхеилак иреиӷьу ахеилакқәа ирылаԥхьаӡан.


Исгәалашәоит, раԥхьа уаннеиз аԥсуа иҩнаҭа, Исгәалашәоит, разҟыла иҭәын уа зегь рлакҭа.


Гәдиса ацхыраара иҭара згәаӷьуа Зынфа лоуп, лакҩакрада, сақәыркыр исыхьша ҳәа дазымхәыцӡакәа ихы дақәиҭылтәуеит, нас еиманы ԥшрак ҳәа ҟамҵаӡакәа ибналоит, иагьцоит Гәдиса дзааӡаз иани иаби рҿы, иҟалаз уи ауп Гәдиса дшысабиӡаз иани иаби ихганы ақәылацәа иргеит, иара иаб иашьа Мҳадыри уи иԥҳәыс Мсариеи драаӡеит, урҭ роуп ани аби ҳәа иидыруагьы.


Аҩадахьтәи акәакь инаркны аладахьтәи акәакь ахь ҳдәықәлар асаныгцәеи, абазгааи, аԥсилааи усҟан иааныркылоз ргеографиатә ҭагылазаашьа зынӡа даҽакала ауп ҳҿаԥхьа ишаацәырҵуа.


Қырҭтәыла аганахь ала уи агрессиатә ҟазшьа аман, аԥсуаа рганахь ала уи аџьынџьтәыла ахьчара иазкын.


Британиаду, Британиа Ду (; аофициалтә хьʒы: Британиадуи Аҩадатәи Ирландиеи Еиду ры-Кралра ) — адгьылбжьахатәи аҳәынҭқарра амраҭашәаратәи Европаҿы ауп. Аҳәынҭқарра аформа апарламенттә монархиа ауп. Аҳҭнықалақь – Лондон ауп.


Усеиԥш иҟоу аԥсуаа амаҵурахьы данҩаргалак, ҳаи, абаақәа, сара сахьаԥсуаз азыҳәан сааргеит, ԥсыхәа зламоу ала сыжәлар, смилаҭ рзыҳәан бзиарақәак ҟасҵап ҳәа дхәыцӡом, уимоу, иаҳагьы дааҳәны, имилаҭ рзыҳәан цәгьарак ахьыҟаиҵара дашьҭалоит, избанзар агәра ганы дыҟоуп иара амаҵура ду дшаԥсаз, аха имилаҭ дышгәарымҭаз, уи шгәарҭаз қарҭаа, убри аҟнытә иара ишиуалу урҭ иаарҭаху аҟаҵара.


1952 шықәсазы, Фанон иҭижьыз ашәҟәы «Чёрная кожа, белые маски» аҟны ӷәӷәала иаҿаԥиҽуеит арасизми аколониализми.  Уи ахқәа руак аҿы иҳәоит шаҟа анырра ӷәӷәа инаҭаз, зцәа шкәакәоу афранцыз хәыҷы иан ианлызҿиҭуа: «Мама, бихәаԥш, анегр!» Аха Фанон ари аҭагылазаашьа даиааины, иҭахуп еиликаарц адунеи зегь аҟны аколониализм афеномен. Иара убри ашәҟәы аҵыхәтәантәи ахаҿы иара дазааҭгылоит «амалуаҩи атәи» еицырдыруа аконцепциа Гегель «Феноменологии Духа» аҟынтәи.


Нырцәы акәымкәа, аарцәы иҟаҳҵоит шәымҳәеи џьанаҭ, ус акәзар, нырцәы акәымкәа, аарцәы шәшыҟоу шәыгәнаҳарақәа шәҟәышәыблаа.


Лаҵарамза́ 20 (Лаҵарамза́ ҩажәа́), Маи 20, Лаҵара́ 20 — григориантәи амзар 140 тәи амш (141 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 225 мшы.


Алаӷырӡ сгәы иқәшәҭәа ицаӡа, – иҳәеит адамра исызҭашәҵ уи сыԥхьарца, – иҳәеит.


Абра иҟоуп са сынхара, са сгәы сзеиҩшом ҩыџьара, сқыҭа бзиа, са сгәаԥхара, сқыҭа баҳча ҩычара!


Уаҳа игәаӷьны иара ишҟа танк мнеит аҽны, Дтәоуп аҭабиаҿ имацара иавтоматгьы кны, Дтәоуп длак-ҩакуа, акы дазхәыцуа, уи иҟар хҽны, дтәоуп уи ауаҩ имҩа дазхәыцуа, ихы-игәы ахшәаны


Убарҭ ашықәсқәа раан Д. Гәлиа ауасхыр азышьҭеиҵоит аԥсуа периодикатә кьыԥхь — дашьаҭакҩуп 1919 шықәса ԥеруал 27 рзы иҭыҵыз агазеҭ «Аԥсны». Иара иоуп уи раԥхьатәи аредакторгьы (1919-1920).


Руслан Қапба аинститут даналга ашьҭахь агазеҭ Аԥсны Ҟаԥшь аредакциаҿы аус иуан, нас диасит Арҵаҩцәа рҵарадырра аиӷьтәра Қарҭтәи аинститут Аҟәатәи афилиал ахь.


Сара уи сиазҵааит, угәы ишԥаанагои, зметраж кьаҿу, ма адокументтә фильмқәа рҭыхразы, Аԥсны амчқәа ыҟоума, уи азҵаара ықәҳаргылар, ҳарԥхашьома ҳәа.


Аха ихнырҳәны инеигом, инеигом, акыр ҵит, мызкы, ҩымыз, хымыз ҵит, инеигом.


Ихаҭа иҿы снеин сиазҵааит абригь, абригь аҽны, абригь, абригь аамҭазы, сыԥҳәыс амҩа даныланы дышаауаз амашәыр лгеит, уара илышьҭарххны уааиуан акыр уаҳама удинаныс ҳәа сиазҵаан, ҟаи, ҟаи, лгәы лырҭынчааит, сара акагьы смаҳаит ҳәа сеиҳәеит, – иҳәеит.


Акьыԥхьтә аус аиҿкаараҿы агазеҭ Аԥсны аредактор Борис Ҭыжәба иҳаиҭаз ацхыраара иналкааны иазгәыҳымҭар ҳиашахом


Амҩа санықәшәҵо бзиала ҳәаны, – иҳәеит, хәҷгьы дугьы абраҟа еизаны, – иҳәеит.


Александр Золотинска-иԥа Анқәаб (; , Аҟәа, Аԥсны АССР, СССР) — Аԥсны Аҳәынҭқарра Аԥыза Министроуп. Иара 1952 шықәса 26 ԥхынҷкәынмза диит Аԥсны, Аҟәа. Ростовтәи Ауниверситет аҿы аҵара иҵеит. Нас аус иуеит рмаҵура уаҩыс Комсомол азын.


Уфа (начавшееся строительство метро прекращено; планируется городской поезд): Уфимский метрополитен, Уфимское наземное метро


Рышәиԥхьыӡ наӡаны дара ақәнахуазаап, убри азы аҩны маҭәахәыс аҭара цәгьаразаап, убри рдырын, аӡәгьы иҩны маҭәахәыс еимҭозаап.


Обиективтәи асубиективтәи факторқәа неицыланы, ҳгәабзиара иаԥырхагоу ала ҳхы мҩаԥаагоит, акыр жәашықәсақәа инеиԥынкыланы.


Ақырҭуа депутатцәа рыччара, дара рдепутатцәа руаӡәк ибжьгьы дацәыԥхамшьаӡакәа ииҳәаз ажәа-заҵәык


Аԥааимбар Илиа («3-я Книга Царств», гл. 16—19 и «4-я Книга Царств» гл. 1—2, 1—15)   израильтәи аҳ Ахав ихаан дынхон, уи изымҵахырхәо Ваалу (амра) диашьапкуан, ижәларгьы ари аидол иашьапкларц рыдиҵон. Илиа Ахав иахь днеины Анцәа ихьӡала иеиҳәеит урҭ ашықәсқәа рзы арыцҳарақәа шыҟало, избанзар ақәа ауам, аӡаӡа аҳәом, анцәа ианимыҳәа аамҭазы ҳәа.


Хьаа бзиа шыҟам усгьы еилкаауп, аха ауаҩы изцәырҵуа ахьаақәа зегьы раасҭа игәыҿкаагоуп абылра!


Ҳара ҳзы Ерцахә, Ерцахә моу ахааназ еибгоу Кавказтәи Ҩаҩылон абааш ҳарак дуӡӡа ауп, иаакәыршан иҟоу ашьхақәа, ахрақәа уи зыхьчо аҭӡы ҳарак дуӡӡақәа роуп.


Адунеи аҿы шамахамзар џьара ишәаҳахьоума, иагьыжәбахьоума, дара ашьхақәа Анцәа ианишаз ирыцишазшәа, жәлантәык шеизаку рыжәла ашьхақәа ирыхны уа иҟоуп Маршьан-шьха Ду, уа иҟоуп Марыхә ҳәа изышьҭоу ашьхакаҵәара, иҟоуп Нхыҵҟа иҭагалоу, нахьхьи Чынҭатәыланӡа ицо, ажәытә абырфын-мҩаду ҳәа изышьҭаз Маршьанаа рымҩа-ду, ианакәызаалак дара аҳәаҭыхла ирыхьчоз, изхылаԥшуаз


Кыҷа цқьа иаҳарц, лыбжьы хацаланы инацылҵеит, ьоукы рзыҳәан иҟаны аԥсуа ламыс, даҽа џьоукы рзыҳәан иҟамкәа, ус иауам.


Ааӡаҩцәас иҟоуп Анна Амԥар-ԥҳа, Заира Гәын-ԥҳа, Иулиа Ҭар-ԥҳа, Фатима Киут, Ирина Қаԥшь-ԥҳа, Заира Барцыц-ԥҳа.


Амраҭашәаратә ҭоурыхҿиардырраҿы Алеқса́ндр Дуӡӡа еиԥш еиҳагьы дмазаароуп. Иаб Филипп II даныԥсы, ҩажәа шықәса зхыҵуа Александр дхалоит Македониа аҳ иҭыԥ. Иара ирласны  фракиицәа рықәгылара ихәаҽаны, иҭынчым Фивақәа ахьирбгаз еиҭах Берзентәыла импыҵеирхалеит. 334 шықәсазы ҳера ҟалаанӡа, Александр ддәықәлоит Азиа Ҳәычы-ахь, уи ашьаҿала зегьы ирылаиҳәеит Персиатә ҳәынҭқарра дшеибашьуа.


Аҩынтә раан маҟҿаҳәаранӡа уԥсуеит, ахынтә раан зынӡа уԥсуеит ҳа еиҳәит.


Аламала аӡәы агәхьаа далыргомызт, дҳәаркьиуамызт аказы, дашшуамызт аказы, лхи лымчи еиқәхон аҩнгьы адәынгьы, лыхәҭаа лырӡуамызт.


Абнаҳәа ашьҭа дынхыԥшылар, иҳәану иҳәаԥоу мацара акәымкәа, иҳәанзар, еимгәоу еимгәаму идыруазар, ауаҩы ибла дынхыԥшылар, мамзаргьы ишьҭа дхыфҩылароума, акыр здыруоу, аха сзыргәаҟуа, ишәасҳәарц исҭаху, ауаа даарылаԥшны, дадраа абри ауаҩ ииҳәо акәӡам, игәы иҭаҵәҟьоу, дзакәыҵәҟьоу абри ауп иҳәар.


Ашәҟәыҩҩы, иажәа мацара акәым, ихатәы ԥсҭазаарагьы абырҵкал икылихлароуп, шә-блак ирыҵашәоит иҩымҭақәа, шә-блак ирыҵашәоит ихатәы ԥсҭазаарагьы, еиҳарак, аԥсуаа ҳҿы.


Ақьырсиан динхаҵара анцәырҵ ҳазну аамҭа актәи ашәышықәса актәи азыбжа инаркны аԥсуаа ақьырсианра иадҳәалахеит


Аџынџьтәылатә еибашьра дуӡӡаҿы асовет жәлар аиааира иргаз агәышьҭыхра знаҭаз апоет иажәеинраалақәа


Урҭ ажәытәӡатәи аргыларақәеи аҿатә архитектуратә ргыларақәеи реицыҟазаара уамашәақәа идырԥшӡоит ари атәыла џьашьахә ақалақьқәа.


Иара убас ароман Камаҷыҷ аҿгьы иаҳԥылоит ажәабжь кьаҿқәа рҿы хазы иҟақәоу


Антисемитизм иаанагоит ауриацәа адинхаҵаратә етностә гәыԥқәак раҳасаб ала ратәамбара. Уи ажәларқәа раҳаҭыр амбара аформақәа ируакуп. Антисемитизм хықәкыла ауриацәа ратәамбароуп иаанаго.


Аиаша ҳҳәозар, ажәлар аԥсҭазара бзиахь, изҩыдоу ауаажәларратә еизыҟазаашьақәа рахь ркылгаразы асоциалтә-класстә қәԥареи апролетартә револиуциа амҩаԥгареи роуп мҩас иҟоу, зегьы иреиӷьу ҳәа марксизм-ленинизм ашьаҭакыҩцәа ирҳәоз, уи азы имҩаԥыргоз аусқәа Дырмит Гәлиа дырҿыгәҳәааны, гәаӷырҭас иҟаҵаны дрыдымгылаӡеит, зегьы иреиӷьу мҩоуп ҳәа иалимхӡеит.


Раԥхьатәи аҭыжьраан ажәақәа сеиндыс, аныбзызҩ, бҵәуа, аԥсҭазара, дызусҭда ҳәа иҩыз, аҩбатәи аҭыжьраан сендыс, аныбзызҩы, бҵәуо, аԥсҭазаара, дызусҭа ҳәа икьыԥхьуп.


Адәныҟатәи аполитика аҟны Неру 1950-тәи, 1960-тәи ашықәсқәа ралагамҭаз хырхарҭас имаз Индосҭантәи адгьылбжьахабжа аҟны европатәи аҳәынҭқаррақәа иаԥҵаны ирымаз аколониалтә анклавқәа рықәгара акәын. 1949 шықәса рзы, ҭагалан, Неру Еиду Америкатәи Аштатқәа дырҭаауеит. Ари аныҟәара иабзоураны аиҩызаратә еизыҟазаашьақәа шьақәыргылан, Индиаҟа Америкатәи акапитал аауа иалагеит, акыр аекономикатәи атехникатәи цхыраара иадҳәалаз ахырхарҭа змаз аиқәышаҳаҭрақәа анапы рыҵаҩын. Аха Неру арратә цхыраара мап ацәикит, 1962 шықәса рзы индиа-китаитәи бџьаршьҭыхралатәи аконфликт аан.


Аҟәатәи атеатр зыҩноу ахан ссир савсны сцацыԥхьаӡа сара еснагь дысгәалашәоит, есышықәса ауардынқәа ирықәтәан ауаа ирылаз, зысценаҿ зегь раԥхьаӡа аԥсуа ҳәсақәа артисткацәа цәырҵыз раԥхьатәи атеатр раԥхьатәи директорс иамаз Дмитри Гәлиа.


Аԥсуа Ҳәынҭқарра аан Аԥсҳа икәша-мыкәаша ҭауади аамысҭеи иааныркылоз аҭыԥи, инарыгӡоз аусқәеи, нас хаҭала Аԥсуа Ҳәынҭқарра иаҵанакуаз адгьылқәа дара ишаны изларымаз ала иахьынхози, ирыҵаркуази, ашьҭахь урҭ рыжәлақәа рыҽшеиҭаркызи еилкаамкәа, иҭҵаамкәа ҳаԥсуа ҭауадцәеи аамысҭцәеи рыӡбахә алацәажәара хыбжа-ҿыбжахоит.


obit: Магомет Измайлович Исаев (1928-2011) - Источник: Осетинское радио и телевидение; Пресс-служба Постоянного представительства РСО-Алания при Президенте РФ.


Аибашьреи аџьеи рветеранцәа Қырҭтәылатәи рхеилак Қырҭтәыла архәҭақәа иҟарҵаз ацәгьаурақәа рықәӡбара ацынхәрас аҳәамҭа ҟарҵеит Уаԥстәыла иақәлаз Цхинвал аилаԥыххаара, акы зхарамыз ауаа рԥсҭазаара ралхра, урыстәылатәи абжьаҟазаҩцәа ршьра уҳәа Қырҭтәыла акәӡам изхароу Урыстәыла ауп ҳәа.


Аҭоурых аҿы иаанхаз ажәиԥшьтәи ашәышықәса инаркны азежәтәи ашәышықәса аҟынӡа иҟаз Аԥсуа Католикосцәа роуп.


Ажәлар зегьы рҿахәы зҳәаз иоуп ажәлар зегьы рхы-рыԥсы иалаҵәаны бзиагьы еицырбо


Александр Александр-иԥа алекциақәа ҳшаарылгалак дыҩдәылҵны, дышиашоу агастрономқәеи егьырҭ акоопторгқәеи ааимданы ипортфель еимгәамӡо даакылсуан.


Иаҳәшьцәа руаӡәк, Џьал ақыҭан хаҵа ирымаз, арбаӷь дук, ашәишәи иаҟараз, амҵәыжәҩақәа ҿаҳәаны, арҭмаҟ ду иҭартәаны ашҭаҿ данааи, ахәыҷқәагьы адуқәагьы ҳанылԥыла, ҳашгәыдылкылоз, ларбаӷь, алышькьантыр иагаша ҳла, арҭмаҟ иахьҭатәаз иааршәан, амҵәыжәҩақәа иӷәӷәаны иҿалымҳәазаарын, инҭыԥраан, аандагь иахыԥраан арасраҿ аҽаҵәахит.


Иҟазшьарбагоуп адин хадақәа зегьы рҿы ақьырсианра акәзааит, аԥсылманра акәзааит, буддизм акәзааит аҽшьра иахьақәыӡбо.


Заатәи абжьарашәышықәсақәа ирыҵанакәа ақырҭуа ақьырсиантә уахәамоуп, аҭыԥантәи ауааԥсыра уи «Аилага - абыҟә» ахьӡала ауп ишырдыруа. Ауахәама залк змоу ргыламҭоуп, аҭӡымцқәа ишеибгоу, хә-кәакьктәи апсидала, еиқәханы иҟоуп. Ауахәама аҩнуҵҟа аԥхасҭа зауз ишьыху аҽыҭаҿ иубарҭоуп аҭыӡсахьа ашьҭақәа. Аладахьаала иҟоу аҩналарҭа авара аҭӡамц  иануп аџьар асахьа. Аладахьала иадыргылоуп еиҵыху азал, мрагыларатә ахәҭаҿы иҟоуп агежьбжа аформа змоу аныҳәарҭа. Аилага-абыҟә ҳәа икьасаны ахьӡарҵеит. Аханатә хьӡыс иамаз идырым.


Одесса — Конная тяга, 1880—1921; паровой трамвай 1881 — ????. Электрическая тяга, 1907 — до сих пор. Изначально колея 1000 мм, переделана под стандартную в 1933—1976). См. Одесский трамвай. В 1956—1960 годах также существовала уникальная система детского трамвая.


Ох, шьыри, срыкәахшанда, срыкәхшанда, џьым, сара уара удгьыл, уԥша ҟәанда, уара умра акаԥхара, ох, шьыри срыкәахшанда, срыкәахшанда џьым, сара, сан сыԥсадгьыл зшьа ҟәанда, уқәәан узыхьчаз жәлара!


Нели Ҭарԥҳа аԥхьатәи инеиҵыху лыпрозатә ҩымҭа Бзыԥтәи аповест иаҳхысыз аҩажәатәи ашәышықәса аҩбатәи азыбжазы аԥсуа ақыҭаҿы имҩаԥысуаз еиуеиԥшым аԥсҭаазаратә процессқәа раарԥшра иазкуп.


Еибырҳәахьан дара еидтәалан рыгәҭакы аахтны, Ҿа еибырҳәахьан дара рхала, рыгәыра еибаганы.


Уи уаҳа санимыхәа Наира слылагеит, бара аҩызара быз ныҟәымгеит, сыбнаԥхеит, сыбӷалатит сҳәеит, бара абри аҩыза ансыҵабгала, сызгоу аӡы кәапеик анацыбҵа, ибды-руазааит саргьы сшыбмеигӡо, сымҵазырсыз раԥхьа игылоу бара боуп ҳәа быӡбахә шысҳәо.


Ҩынҩажәижәабатәи ашықәсқәа раантәи Тиутчев ипоезиа иаҷыда ҟазшьаны иҟоуп насгьы даҽакы аԥсабара иазку ажәеинраалақәа инарываргыланы ицәырҵуеит абзиабаратә жәеинраалақәагьы.


Уырҭ рыхьча ашьхаҿы дахьаҟаз, рыхьча иаҟаз уаа арахә дрыцын, арахә дрыцын.


Урҭ руакаҿы сжызар, сбыԥшааргьы здыруадаз, сгәы иқәҭәаргьы здыруадаз быбла ихыхәхәоз абзиабара алаӷырӡқәа.


Сара макьана сқәыԥшуп, абзиабара сҭахуп ҳәа зҳәоз аӡӷабгьы, сара иҵегьгьы ахшара соурц сҭахуп ҳәа зҳәоз аԥҳәысгьы, ари аҵәа ԥашәсыркуеит, смаҭацәа ирыхьӡап ҳәа зҳәоз абырггьы аҟәҟәаҳәа иргәыдҵаны ишындырҵәоз, индырҵәалоит ҳаԥхьаҟагьы


Дарбанзаалак ауаҩы азаанаҭтә еидгылақәа раҧҵареи, иара интересқәа рыхьчараз азаанаҭтә еидгылақәа ралахәхареи азин имоуп.


Ишԥарымам урҭ агәала, ргәы ԥшқа ҭыршьаахьеи шаҟантә, рҿықә бна хыршьаахьеи шаҟантә, уи атәы егьҳарымҳәеит рхала.


Раԥхьатәи ашәҟәы аҿы дгьыли жәҩани ҳәа иҩыз ажәақәа, анаҩстәиқәа рҿы дгьыли-жәҩани ҳәа ирнылеит


Аха илашоуп убас еиԥш ҽакы, убла хнакып уи, убла хнакы!


Араб жәлар ражәаԥҟа иалоуп ауаа рабацәа раасҭа изну аамҭа еиҳа еиԥшуп ҳәа.


Ажәабатәи акласс аҿы изхысуаз амаҭәар астрономиа ҳара аабатәи акласс аҟны ҳантәаз иҭаҳҵаахьан.


1665 шықәсазы англыз ҵарауаҩ Роберт Гук микроскопла зегьы раԥхьаӡа акәны дахәаԥшит апробкаҵла ацәа. Уи уаҟа иибаз аҿаԥарақәа ибеит микроскопла данахәаԥш амҵырбӷьы агәыцә аҿгьы. Ашьҭахь уи дрыхәаԥшуан аҷых (морковь), ауапа- лашьшьы, аҭырас убас иҵегьы акыр аҵиаақәа рыҩныҵҟатәи ргәыцәқәа. Иибоз асахьақәа акырџьара еиԥшын. Ақьырмыт хәыҷқәа реиԥш еиваԥсаны иибоз ацыра иахьӡиҵеит цитос – аԥсышәала уи иахьӡуп ахац (урысшәала – клетка). Аҵиаақәа адәахьала еиԥшӡам, аха рызегьы излыху излашьақәгылоу ахацқәа рыла ауп. Ахац зхала аҟазаара зылшо, зхала ау- сура зылшо, зыԥсы ҭоу, ацәеижь злашьақәгылоу, иреиҵоу цәеижьхәҭоуп. Уи иамоуп ахатәы еиҿкаашьа. Амикроскоп ала ахац аиҿартәышьа аҵара еиҳа имариоуп. Уи ирдуны иунарбоит ауаҩы ила иазгәамҭо ахац аформеи ишеиҿартәуи.


Аха сгәы иалоуп сумаҳәхар ахьамуа, сумаҳәхар ахьамуа сгәы иалоуп сара.


Иуадаҩуп афбатәи ашәышықәсазтәи аԥсуаа рзы абырзен ҭоурыхҩҩцәа ирҩуаз зегьы рыгәра агара.


Хазы уаҩы иазгәеиҭартә иҟоуп асатиратә ҟазшьа змоу ажәабжьқәа, ахәыҷқәа ирызку ажәабжьқәа, ажәлар рҳәамҭақәа, рсиужетқәа шьаҭас измоу ажәабжьқәа, насгьы автобиографиатә ҟазшьа змақәоугьы.


Уаҩ дцахьоума арантәи, ҵаны, зегь баны, зегь уны, зегь ҳәаны!


Иааиуа аҳәеиԥш схы хнасаргьы, акәанызанра сааҟәыҵ, агәыр аҵа скылԥозаргьы, џьара ак хәыцтәуп, џьара ак хәыц!


16 шықәса ирҭагылаз акомҿар ԥҳәызба цәыббра мза 1941ш. рзы лхатә гәаԥхарала далалоит Ар Ҟаԥшь. Қәрала иқәыԥшӡаз, арраҿы арадист изанааҭ анлоу дцоит аҕа итыл ахь. Лара аԥшыхәҩцәеи апартизанцәеи дрыцхраауан, еиқәлыршәон еимадарала, лхала ахсаалаҿы иазгәалҭон аҕацәа рырратә обиектқәа, зны-зынлагьы лара иҟалҵоз адыррақәа рыла ҳартиллериеи ҳҳаирпланқәеи аҕа ирҭон аахақәа. Аибашьра ашьҭахь Евдокиа Афанаси-иԥҳа аус луан санитаркас аҟәатәи ахәышәтәырҭаҿы, аибашьра иадҳәалаз лгәалашәарақәа рыла илҩит аповест «Восемь сантиметров». 1975 шықәса рзы арежиссиор Иарополк Лапшин ари ашәҟәы амотив ала иҭихит асахьаркыратә фильм «Назначаешься внучкой».


Диит 1947 шықәса цәыббрамза 23 рзы Ҷлоу ақыҭа Аимара аҳабла Очамчыра араион. 1964 шықәсазы далгеит Ҷлоутәи абжьаратәи ашкол.


Идыруазароуп ажәа акапан, цқьа иаҳауазароуп уи ажәа иахоу абжьы хаа, есымша иаԥхьа игылоушәа ибозароуп уи ажәа иҭнахуа асахьа.


Октавиан Август — римский политический деятель, основатель Римской империи, Великий понтифик с 12 года до н. э., Отец отечества со 2 года до н. э.


нанҳәамза 2008 - ажьырныҳәамза 2013 - Жәларбжьаратәи аилахәыра Ernst & Young (Ернст енд Ианг) Қарҭтәи аофис, ашәахтәшәаратәи аиуристтәи аҟәша.


Сара, абас еиҳа еиӷьхарын, абас еиҳа еицәан ҳәа исҳәара сымазаргьы еиӷьу еицәоу нҵәаӡом, аус злоу уи акәӡам.


Аҳәынҭқаррақәа жәпакы зхы иақәиҭу ҳәынҭқаррақәаны иҟоуп, ма егьырҭ аҳәынҭқарқәа рыла иазхаҵам, ма иазхазҵаз аҳәынҭқарқәа рхыԥхьаӡара маҷны, урҭ ирымоу астатус аимак амоуп.


Ус шакәу аҭоурых иазаанрыжьит Аԥсны иақәлоз рҭоурыхҩҩцәа Прокопи Кесариатәии Агафиеи


Ҳцәажәара ари ахәҭа хҳаркәшап апоет иреиҳау ирҿиамҭа Аџьынџь аҽы абзиабара иазку ацәаҳәа ҳаракқәа рыла


1944-1946 шықәсқәа рзы К.Ломиа аҵара иҵоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә техникум аҿы. Уи даналга, 1946 шиқәсазы дҭалоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт. Далгоит 1950 шиқәсазы.


Чанчунь: Чанчуньская система метро — лёгкое метро (2001) будет дополнено строящимся метрополитеном


Аҩны даннеи, ари аҭаҳмада иҿы иӡәӡәеит, инапы иӡәӡәеит, нас арашәара иҟаз ауаҩы аԥхӡы илҵны дыҟан, егьигь иҿы иӡәӡәеит, инапы иӡәӡәеит, ари дахьтәо днеины днаидтәалеит.


Аԥсуаа жәытә-натә аахыс Пицунда амшын аԥшаҳәа Амзара ҳәа иашьҭан, аха Пицундагьы иахьатәи Лӡаа ақытагьы инеидкыланы Лӡаа хәа акәын ишырдируаз, Пицунда азы «Лӡааных» зҳәозгьы ыҟан. Ари аҭыԥ раԥхьаӡа аҟәны, ҳера аанӡа аҩбатәи ашәышықәсазы Артемидор Ефескии «Питиус» ахьӡуп ҳәа дахцәажәоит, Питиус даара ибеио қалақьуп иҳәоит Плании, Страбон — «Питиунт ду» ҳәа иҩеит. Питиунт III ашәышықәса инаркны ақьырсианра ашьаҭа тыԥқәа ируакхеит, 325 шықәсазы Пицундатәи аепископ Стратофил далахәын Никеиа ақалақь аҿы имҩаԥысыз ақьырсианра ашьапы иқәзыргылаз аизара ду. Абжьаратәи ашәышықәсақәа рзы Питиус аҭыԥан ҩырақәак рҿы «Сатириуполь» ҳәа иуԥылоит иахьатәи ахьӡ «Пицунда» иазаагоу авариантқәа цәырҵуеит XV ашәышықәса инаркны — Пезонда, Пецунда, Бижунта, Бесонта, Бичвинта. иаҳа инарҭбаау Пицунда аҭоурых уахәаԥш.


Сҭеԥан Аԥсны Асовет мчра ашьақәыргыларазы ақәԥаҩцәа дыруаӡәкын, ареволиуциа аус ихы ақәиҵеит


Рыхьӡқәа аепитетқәа рԥишьуеит, зны-зынла еилоу, асинонимтә ҟазшьа змоу аепитетқәа рыла ихиркуеит


Аӡиас ахықәан ԥаса ара аферма рахә рзын аблок иалхны ахыб дыргылеит.


Лаҵарамза 29 рзы иазгәарҭоит Еиду Амилаҭқәа реиҿкаара абжьаҟазаратә мчқәа жәларбжьаратәи рымш. Ари арыцхә 2002 шықәса рзы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ассамблеиа Хада иаднакылеит (арезолиуциа № A/RES/57/129). Ари аныҳәа абжьаҟазаҩцәа адунеи зегьы аҟны змаҵзура зхызго ирныҳәоуп. Иара иаанарԥшуеит еиуеиԥшым атәылақәа рҟны Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иабзоураны еиҿагылоз аганқәа реиныршәара, агәаҟрақәа рырԥсыҽра, абжьаҟазаҩцәа рхамеигӡара.


Ааи, ааи, уи иналыцлырӷызит ҽаӡә гьы, насгьы уи аӡӷаб излацәажәоз аус иашаҵәҟьаз џьшьа ны убриаҟара азхәыцра дагахьан избанзар, ларгьы знык-ҩынтә ихааӡа длыхәаԥшхьан уи аҷкәын, ила аҵәы иҭ нахааит, убригь акы иазҳәамкәа иҟазма, лыфагьы иагхан, лыцәагьы иагхан, аҷын еиԥш дҵарыхәҵәаӡа дгылан, сыбыз сафон ҳәа иабалак абмырҳәалан!


1970-тәи ашықәсқәа рҽеиҩшамҭазы аҭагылазаашьа аҽаԥсахуа иалагеит: асоциалисттә тәылақәа абжьаҟазаратә миссиақәа ирылахәхо иалагеит: Польша — ИУНИФИЛ (ЮНИФИЛ) 1982 шықәса инаркны, СССР арратә наԥшыҩцәа ргәыԥқәа рҟны Мысра (Египет), Намибиа, Кувеит, Мраҭашәаратәи Сахара, Камбоџьа.


Уеизгьы-уеизгьы апартиа аума изхароу, сара схаҭагьы апартиа салоуп, аха аӡәгьы дсымшьыцт, аӡәгьы дсымнаԥхацт, аӡәгьы сиҵамӷьычцт, апартиа иалоуп узҿыԥшыша, аламыс змоу, ауаа нирҵәазар Сталин, аҳәынҭқарра еилирбгазар, ирҳәызар, аламыс ирхәанчазар Брежнев, акоммунистцәа зегьы ирхарагәышьоузеи уҳәоит, избанзар, уара ухаҭагьы апартиа уалазар, уламыс ухьчароуп, уаҳа ԥсыхәа умаӡам.


Ишыҟаиҵац, дҿаԥха-ҿаччо днабԥыланы, бхы днагәӡрын саб, бааи, нан, бааи, бара бшеибгоу ҳәа лнапы лыргьежьрын сан.


2010 шықәса инаркны — 2016 шықәсанӡа аамҭа иалагӡаны х-миллионки фышә нызқьҩык аӷарцәа ироуаз аԥара триллион доллар рҟынӡа еиҵахеит. Убри аан зыӡбахә ҳәоу 62-ҩык амалуаа рактивқәа ҩынтәны еизҳаит, уи ишьақәнаргылеит 1,76 трлн. америкатәи адоллар.


«Аҵх аҽанааиҩнашо, адунеи зегьы ацәа ианынҭанагало, Индиа ааԥшуеит аԥсҭазааразы, ахақәиҭразы, абри игәырӷьахәу амомент азы ҳара Индиа, уи ажәлар, ихадароу ауаатәыҩса зегьы рымаҵ аура ҳаԥсҭазаара зегьы шазаҳкуа азы ҭоуба аауеит. Ҳара ҳхақәиҭра гәаҟрала иаагоу акоуп, ҳагәқәа уи иацыз ахьаа иахьагьы ирныруеит, аха уи аамҭа иазынҳажьуеит, уажәтәи ҳхәыцрақәа зегьы зызку аԥхьаҟатәи аԥеиԥш ауп. Аԥхьаҟатәи аԥеиԥш мариахом. Индиа амаҵ аура – ари иаанаго миллионҩыла ирыцҳау агәаҟра зхызгахьо рымаҵ аура ауп. Уи иаанаго шәышықәсалатәи амамзаара, ачымазарақәа, аиҟарамра рҵыхәа аԥҵәара ауп. Ҳара иҳаргылароуп аҩнра ду, зых иақәиҭу Индиа – ари аҩны аҟны инхаларц алшара роуеит ҳтәыла ахәыҷқәа зегьы».


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа аамҭа еикәшара, аиаҵәа, амыш, уеиҭа шзықәымло ҳәа иҩу, егьырҭ ашәҟәқәа рҟны аамҭеикәшара, аеҵәа, амш, уеиҭашзықәымло ҳәа иԥсахуп.


Уаҩы ишимбацгьы даарыцҳаишьеит иан ланду гәакьа Барсбиҭ-ҳаным, измааноу изымдыруа, иӷьаҵәыӷьаҵәуаз аҳәсагьы баша рҽырӷьаҵәыӷьаҵәуа, зегь гәымбылџьбарала илзыҟазшәагьы ааибеит, иан абыржәы абра дааган дыҟазарцгьы заҟа иааиҭаххазеи.


Жьҭаарамза́ 4 (Жьҭаарамза́ ԥшьба́), Оқтиа́бр 4, Жьҭаара́ 4 — григориантәи амзар 277 тәи амш (278 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 88 мшы.


Афатә ыҟам, ажәтә ыҟам, амца ахьыҟам, агаз ахьыҟам, аӡы ахьыҟам уи Очамсыроуп.


Украина ақалақь, Харкьывтә аҳабла. Иаланхо 23 613-ҩык (2019 ш.). Люботын aрaион aҵaкырaдгьыл 31,1 кв. км иҟоуп. Лиуботин ақалақь статус 1938-тә шыҟәсантә иауит.


Хәажәкырамза́ 27 (Хәажәкырамза́ ҩажәи́ бжьба́), Ма́рт 27, Хәажәкы́ра 27 — григориантәи амзар 86 тәи амш (87 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 279 мшы.


Иҟазшьарбагоуп Урсула хыхь зыӡбахә сҳәахьоу Гарсиа Маркес ироман ахадаратә хаҿсахьақәа ируаӡәку илцәыԥсхьоу ҭаха ахьлырымҭо, урҭ рыгагақәа еилаҳәысмысуа лыҩны иҩналаны ҭаха ахьлырымҭо, еибаркьлаҭеиуа еицрыԥсса иахьлышьҭоу, аӷаџҳәа иахьлацәажәо.


Аӡқәа ахаҳәқәа кылырҵәоит, аӡқәа ахаҳәқәа рцәуеит, аӡқәа ажәӡом, егьхом, аха иҭабоит, инҵәоит.


Урҭ руаӡәк Лондон Совфрахт ахаҭарнак командировка Лондонтәи дааны дыҟан, егьи Иура Гусеев Совфрахт адиректор хада иакәын.


Исыздыруам еиҭа шаҟа аамҭа иҵегь ицаз, исыздыруам еиҭа иааҭгылоу, аха сҟәызгаӡа, иӡыҩӡа еилатәаз сшырҿатәаз схы ақәыскит.


Аҟәа ашҭаҿ Лыхны ашҭаҿ, Аҟәа ашҭаҿ Мықәаа рашҭаҿ, Аҟәа ашҭаҿ быжь-ныхак рашҭа, Аҟәа ашҭаҿ ҳҵеицәа рашҭа, иԥхынҷкәынӡа иӡырҩуеит ҳажәҩан.


Дихазургатәи абаа () — Аԥсны Дихазурга ақыҭан иҟоу абаа. Абаа иргылан XVI-XVII ашәышықәсқәа рзы.


Зегьы ргәы иахәаны ирыдыркылеит абжьбатәи акласс аҵаҩы Абзагә Ланба оумашәақәа еиҿкааны дзыԥхьаз ихатәы жәеинраала


Ароман Аԥҳәыс лыпату аҿы ашәҟәыҩҩы ганрацәала инеиҵыхны иааирԥшуеит аԥсуа советтә ԥҳәызба лҟазшьа хадара шышьақәгылаз.


Нас урықәгәыӷла убарҭ, ианҭынчраз Аԥсны аԥшәмацәа дара ракәызшәа, илеи-ҩеиуа агаҿа ишаваз, аӡырԥхақәа шрыдыркылоз, ишалачоз, ианшәарҭаха шәыԥсадгьыл шәыԥсадгьыл ауп, ҳарҭ изаҳахьчарызеи, шәарҭ шәеибга-шәызҩыда шәԥсы ҭаны адәы шәшықәу рҳәарашәа иҩагылан, рхылԥақәа нархарҵан, ршьамхы рҽадыргеит.


Аҵарауаҩ иазгәеиҭоит, аԥсуа-адыгаа Ҭырқәтәылан еицырдыруа ахаҭарақәа ар уаа, аҵарауаа, анџьнырцәа инадыркны адипломатцәа рҟынӡа шрылиааз, Меџьлис захьӡыз ахеидкыла шеи ҿыркааз, уи иалаз аделегациа ахеиқәырхаразы Парижҟа, Лондонҟа ишцаз, абас ашьа цқьа злаз ауаа ҟамлар, атәым дгьыл аҿы амилаҭтә ҟазшьа аиқәырхара шалымшоз, апрофессор Мысҭафа Быҭәба аԥсуа хәыҷқәа рзы анбан шәҟәы шиҩыз уҳәа шәахә.


Сара ак сыгуп, уҟам уаргьы гхада, сара исыгу санажь, ма сырҽеи.


Урҭ еиқәзырхаз хаҵарала, дҟәыбаса дышьҭан, Урҭ еиқәзырхаз Баҭал иакәын, иҽаҵажьны атанк


Вилниус — Конная тяга, 1893—1926; бензомоторная тяга в 20-е годы (1 вагон); планируется строительство новой системы электрического трамвая


Иеиҳа иеицырдыруа ипиесақәа рахь иԥхьаӡоуп – «Отелло», «Акрал Лир», «Гамлет», «Ромеои Џьулеттеи». Урҭ иахьагьы ирылаҵәаны иҟоуп, атәылақәа рҿы шәахьнеилак ижәбар шәылшоит. Шекспир зынӡа 37 пиеса иҩит. Иара иреиӷьӡаз англиатәи атеатрқәа 25 шықәса рҟынӡа аус рыциухьан.


Аԥыхьа аӡәи-аӡәи еибажьозар, рыбла маҷк иазхырҩон, рызынтәык мыцҳәаран изҿыз, аӡәи-аӡәи еибаргамар аҵкыс иауазар ақәҿырҭуамызт, усҭҵаарак аҿы инанагаанӡа.


Нацәала еиқәуԥхьаӡартә имаҷуп аԥсуа литератураҿы афантастикатә ҩымҭақәа, афантастикатә поемақәа ракәзар, еиҳагьы имаҷӡоуп.


Тоширо Мифуне ( — Мифуне Тоширо; , Циндао, Шаньдун, Китаитәи ареспублика — , Митака, Апрефектура Токио, Иапониа) — Иапониатәи актиор.


Ауадаҩрақәагьы, ахынҭаҩынҭарақәагьы акымкәа, ҩбамкәа дрықәшәахьан, агәырҩа дуқәа изҭашаз ахҭысқәагьы акымкәа, ҩбамкәа дрыниахьан.


Ажәеинраала Зны сзеигәырӷьоз ашәа хаара апоет иқәыԥшразтәи илирикатә жәеинраалақәа рыла аԥсуа поезиаҿы ишьақәирӷәӷәеит уаанӡа акыр иԥсыҽны аҿиара змаз аинтимтә лирика.


Актәи ашәҟәы аҿы рхьишьыр ҳәа иҩу ажәа, егьирахь ахьишьыр ҳәа иԥсахуп.


Сан лыгәҭыха шәарҭамхонда, Нас ахәыцра дшацәцарыз, Сан лыгәҭыха зҭынчрахонда, Нас дгәырӷьо дыштәарыз!


Аҳәынҭқарратә документқәа инапы шрыҵаиҩуаз Аԥсуа ҳәынҭқар ҳәа ауп, ҩынтәзаҵәык Аԥсни Қарҭли рҳәынҭқар ҳәа аниҵеит акәымзар


Аҳ ҽнак дыԥшит, ҩымш дыԥшит, хымш дыԥшит, уаҳа Шьрдынгьы дыҟам, имцҳәгагьы ыҟам.


Хаидаҟ бызшәа (каи. Хайдакьан кув [χɑjdɑqʼɑn kuβ]) — Адаӷьсҭан ишьҭан Каидаҟ бызшәас иамоуп. Ихалхно — 21.000 ҩык.


Ԥхынгәымза́ 4 (Ԥхынгәымза́ ԥшьба́), Иу́ль 4, Ԥхынгәы́ 4 — григориантәи амзар 185 тәи амш (186 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 180 мшы.


Абас, иахьагьы, саб данҭаркыз ҳкаимыжьит, дҳацхраауан, сан аусура даанамхәо, дылхамҵгылеит, ланшьа иоуп, сара сҩымҭақәа ркьыԥхьра дақәшаҳаҭымхазар, уи иара зыгәра ганы дыҟоу ауп, ахаҵарԥыс бзиа иибо аԥҳәызба дылхымбаара, иара дызхыбаауа сара иҵысшәаауеит, ҳәарада, дзақәшаҳаҭхом, аха мап ицәкра азин сымам, уадаҩрак дҭагылоуп, сицхраап Адамыр сҳәан, иаҳагьы еицәаз ҟаиҵеит.


XX ашәышықәса алагамҭазы абри ауахәама ахыжәжәарақәа рҿы аадырԥшит ахаҳәҟьаԥсқәа ҩба, руакы аҿы адҩыла иҟан. Москватәи археологиатә уаажәларра Кавказтәи аҟәша адҵала, Дихазургатәи ауахәамеи адҩылеи ибеит зыӡбахәы ҳәоу ауаажәларра Кавказтәи аҟәша алахәыла, аҭоурыхҭҵааҩы  Мосе Джанашвили. Иара идыррақәа рыла, ауахәама игылан Игры арӷьаратәи аҟәараҿы, аҭауад Миқаиа инадел аҿы, ауахәама аҳаш шкәакәа иалхын. Дихазургатәи ауахәама азалтә еиҿкаашьа змаз ныҳәарҭан, уи аҭыԥантәи афеодалцәа раҳҭынратә ауахәама акәын.


Аӡиас Мзымҭеи Қьбаадеи хәдаҟала ирхчнысны Гагра аганахь ала идәықәлеит аинрал-маиор Шатилов иотриад, Аҟәаҟа рхы дырхеит аинрал-маиор, аҭауад Свиатопол-Мирски напхгара ззиуа аотриад


Аԥҳәыс аҭакәажә илҳәаз аагәнылкылан, дхынҳәны дааин, ишлаҳаз еиԥш амгьал ашә алаҵаны дахныҳәеит, лылахь лнапы ахьылшьуа, лылахь лнапы ахьылшьуа мацара ани уа иалаз лалыҩрын икаҳаит.


Сара сгәи сареи усҵәҟьа ҳаизы ҟам, аха абни аӷәра хәыҷык иааркәадар, уаҳа акгьы сҭахым иара аҟынтәи, уаҳа акгьы саҳәом


Абҵарамза́, Абҵара́, Ноиа́бр — жәеизатәи ашықәс мза Иулиани Григориани рамзар аҟны.


Ожәы аҭелгьы ыҟоуп, аԥошьҭагьы ыҟоуп, ауаагьы ыҟоуп, ԥаса иҟаз реиҳагьы, нас иҟалазеи?


Апеипш ( Урыс. Молодежная организация Абхазии) ари аԥсынтәла аорганизациа аҷкәынцәа, аӡӷабцәа иарызку , дара аоппозициа ,аду авласть иаҟәдыршәом азхаҵара иарамҭәоит, аԥсны иаҟалои зегьы дара иабоит, аԥсахра  атәылацәы иртаҳуп , алаҳцәа аԥсны аинтернет аҿы , -Александр Музуриди, Инал Ина-ԥха


Уи убас дыԥҳәыс хаан, убас дыԥҳәыс лашан, Наҳар иднагалахьаз аҳәсақәа зегьы ааи қәыжьны дрыԥсан!


Ҵыԥх акы ацылҵеит, сынтәа акы ацылҵеит, ҵыԥх ҭӡык халгалеит, сынтәа шәык ҿалҵеит, ҳаԥхьаҟа иаанхаз


Ус иҟан, еизааигәан, еиуацәан азоуп, Қарҭли еимакны Ашоҭ Куропалати Кахеҭиа ахадеи еиҿагыланы ианеибашьуаз, Аԥсҳа Феодосиа иабхәа Ашоҭ Куропалат дызидгылаз


Самырзаҟанаа рбираҟ зыхьӡу ажәабжь аҿы жәаф шықәса зхыҵуаз Емхаа-ԥҳа Қьесариа аурыси аҭырқәеи реибашьраан Самырзаҟанаа рырхәҭа абираҟ ахьеиқәдырхаз азы аурыс рыр аиҳабы иҟнытә илоуит аҳамҭеи ахьтәы медали.


Анхаҩы иакәзар, апаспортгьы имамызт ҩажәижәабатәи ашықәсқәа инадыркны ҩынҩәажәижәабатәи ашықәсқәа рыбжанӡа, ақыҭа далҵны ақалақь ахь дцаны, уа анхара, аусура азин имамызт.


Зны-зынла исԥьфхагахалоз даҽа мзызк ыҟан. Амыцхә «арма-ра» зҽадызхалоз ҩызцәақәак «адунеи зегьтәи ареволиуциа» асахьа иҭырхуаз аҿы Аԥсны цәыкәбарк иаҟарамкәа исдырбо ианалагалакь, аиашами ишәасҳәаша, скалам сымҟәыҵшәаны икашәон. Инықәбаны иԥаша цәыкәбарк азы аџьабаа батәума? Аха аԥсҭазаара иснарбаз уи ауп, иара убри ацәыкәбар азыҳәаҵәҟьа аџьабаабара иацсоуп. Гәыкала аџьабаа базар - уи ацәыкәбар џьаргьы иқәба изцаӡом.


Ҳара ақыҭаҿ иҳалаз ҳжәытә традициатә культура арӡра, акажьра ҳаҿуп, ақалақьтә бзазаратә культура ҳзаԥымҵаӡеит.


Аинститут аҿы аԥсуа сектор ҿыц ианхдыртыз ирыдыркылаз астудентцәа ҳакән ари акурс аҿы итәаз.


Абарҭ ауаа ахацәақәа Иура Михаил-иԥа Кәыҵниеи, Габрушьа Ӡыкәыр-иԥа Кәыҵниеи сеиқәдырхеит.


Ҭевдоре ацқьа ихьӡала Ахалшени иҟоу ауахәама, Фиодр ацқьа ихьӡала Ахалшени иҟоу ауахәама () — Аԥсны Ахалшени ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылоуп заатәи абжьарашәышықәсақәа раан.


1969 - 1971 шықәсқәа рзы Москватәи аҳәынҭқарратә педвгогтә институт аҿы аспирантура акурс дахысуеит.


Сгәы сажьозу, сара исусын уаҩы иусым, ԥшаашьа змауз, иҟаз акы сашьҭан.


Уашьаҵәҟьа, – иҳәеит, думоуп, – иҳәеит, баша, ибом, – иҳәеит, иҵаар, – иҳәеит, ушлаҳәыз.


Ашәарыцаҩ ишԥеиурыз, гарӡганла Мышәҳәыс хәыҷ ашьапқәа ааидҿаҳәаланы инышьҭеиҵан, Маҟыш ацәа аахыхны, ахәамц аыншә нақәиҳәҳәан, Мышәҳәыс хәыҷ иман иҿынеихеит.


Аԥҳәыс аԥшьа, харԥаԥшь лышәуп, аҵкаԥшь лышәуп, еимаа аԥшь лышьоуп лара даԥшьуп, шәффф!


Ԥхынгәымза́ 15 (Ԥхынгәымза́ жәо́хә), Иу́ль 15, Ԥхынгәы́ 15 — григориантәи амзар 196 тәи амш (197 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 169 мшы.


Окунева Е. С. Критика теории «демократического мира»: от реализма к конструктивизму. Сравнительная политика. 2015;6(4(21)).


Уи ашшыԥхьыӡ Қырҭтәыла аиҳабыра рахь шәара еилшәырга ҳәа ишырзаарышьҭызгьы, Баграт Шьынқәбеи Гьаргь Ӡиӡариеи Қарҭҟа иганы мызла рҿахәы шырҿырхуазгьы, Қырҭтәыла анапхгара џьара акы иацәшәеит азоуп Аҟәатәи арҵаҩратә ҵараиурҭаҿы аԥсуа сектор заадыртыз, мамзар, аԥсуа литературеи аԥсуа бызшәеи рырҵаҩцәа ҳзазыҟарҵарыз, арахь аԥсуа школқәа раркра ианаҿыз, рразҟы анырӡбахьаз


(Макао) — Специальный административный район Аомынь: территория, управляемая Китайской Народной Республикой на основе специального международного соглашения


Аха апалачцәа анықәӡаа ашьҭахь, џьанаҭ баҳча агәашәқәа раркра ацымхәрас, уаанӡа мчыла иҭалахьаз азымхозшәа, шәааи, ҳашьцәа шәоуп ҳәа, ҳбаҳча агәашәқәа иаҳагьы ирзааҳартит аџьнышқәа.


Усҟан-моу уажәы аблахтыра шыҟалазгьы, аҵара-дырра аиааира шагазгьы, аҩажәатәи ашәышықәса анҵәамҭахь ҳашнеихьоугьы, аԥсуаа раԥхьа иргыланы рыхцәажәара акәым, жәларык раҳасабала урҭ ыҟамызт, рыдгьылгьы дара иртәымызт, изтәыз ҳара ҳакәын ҳәа иқәгылоит Қырҭтәылатәи аҵарауаа, Қырҭтәыла анаукақәа Ракадемиа раԥхьа иргыланы.


Агәхьаа имкӡазшәа ҟаиҵан, аӡы зылкәкәаны илеиуаз ижакьа инапы алшьуа, иҽааирԥагьеит, амаҭгьы аҽа ҵамырхакәа ахәда иаҳагьы иҩҭнаҳәеит, шҳамла ипахәӡа иҭәыз аҟаԥцә ҳаҭ-ҳаҭон, абыз еимҿаԥа иахьыкәкәаны илеиуан аиод-ԥхасҭа аԥштәы змаз ахәшә-хәынгара.


1964 шықәса рзы, раԥхьаӡа акәны 200 шықәса ирылагӡаны, Франциатәи ВВП Британиа Ду иаԥысит. Де Голль агәра ганы дыҟан, Франциа ӷәӷәаӡа аҟазаара адунеи зегьы аинтересқәа ирықәшәоит ҳәа. 1964 шықәса рзы, Франциа официалла КНР азханаҵеит, Еиду Америкатәи Аштатқәа уи ишаҿагылозгьы. 1965 шықәса, ԥхынҷкәынмзазы де Голль даҽа быжьшықәса ҿҳәарас иаҭаны президентс далхын, уи Франсуа Миттеран алхрақәа раан даиааиуеит.


Абхазоу В. В., «Аԥсуаа рфольклор ҭырқәтәылатәи анҵамҭақәа. I аҭыжьымҭа. Нарҭаа», Аҟәа, 2014


Диит 1908 шықәса рзы Гәдоуҭа араион Оҭҳара ақыҭан. Иԥсҭазаара далҵит 1931 шықәсазы.


Адгьыл гьежьуеит, игьежьуеит, игьежьы-цыԥхьаӡа иажәыз абыӷьқәа ҿышәшәоит, икаԥсоит, урҭ рхаҭыԥан аҿа ҩахылҵуеит


Аибашьра ашьҭахь Иугославиа аҵакырадгьыл, Афедеративтә Республика Иугославиа ҳәа ахьӡ змаз, акыр иацлеит, уи иаҵанакуа иҟалеит 255804 кв. км. 1999 шықәса рзтәи адыррақәа рыла, атәыла аҟны инхоз ауааԥсыра рхыԥхьаӡара 24 миллионҩык рҟынӡа инаӡон. Уи аилазаара иалалеит даҽа ԥшь-республикак. Уахь иаҵанакуеит: Босниеи Герцеговинеи, Хорватиеи Мраҭашәаратәи Македониеи, иара убасгьы Словениа. Абри аилазаара ала Афедеративтә ҳәынҭқарра шәышықәсеи бжаки ишьақәгыланы иҟан.


Аинструментализм – ари аконцепциа ала аетносра – мыругоуп, уи ала ауаа рхықәкқәа ирызнеиуеит. Аинструментализм ахырхарҭаҟны иалыркаауеит – аелитартә инструментализми аекономикатә инструментализми.


Ажьырныҳәамза́ 4 (Ажьырныҳәамза́ ԥшьба́), Ианва́р 4, Ажьырны́ҳәа 4 — григориантәи амзар 4 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 361 мшы (362 мшы ашықәс ду ала).


Аурыс шәҟәыҩҩы иҳәар Пушкин бзиа дызбоит ҳәа, мамзаргьы аԥсуа шәҟәыҩҩы иҳәар Гәлиа ирҿиамҭақәагьы ихаҭагьы пату рықәысҵоит ҳәа, ииҳәаз ажәа угәы ишахәогьы, ԥышәырччарак узнарҵысуеит, избанзар Пушкини Гәлиеи уара убзиабара, уцхыраара рҭахӡам, бзиа иумбаргьы, ухы уацәӷьычит акәымзар, дара егьрыгхом, егь рыцлом.


Уи ииҭаху абри аџьынџь наунагӡа кьыс амамкәа, аҩныргә ҭыԥ мырӡуа, аџьџьаҳәа еилагәырӷьо иара ихьышьҭра ашҭа ҭдырцәажәо иазынхар ауп иара ихшаз, урҭ ирхшаз, урҭ ирхшо, убас инеишьҭагыланы иџьынџьмырӡгаха абри аҩнаҭа иахаанхарц!


Гьaргь aцқьa иқьырсиaну aдунеи aҿы Ҳaзшaз Анцәa ду ир рԥызaс, aaрцәтәи aдунеи aфырхaцәa рхылaԥшхәыс, aуaҩытәыҩсa ихылaԥшхәыс, aгәaҟрa иҭaгылоу aуaa рыцхырaaҩыс дрыԥхьaӡоит.


Аабатәи ақырҭуа школ саналга, Аҟәа ақырҭуа школ сҭалеит, ҳәарада стәан, ажәбатәи акласс аҟны.


Шәҩык ахацәа ӷәӷәақәа абџьар рыҭаны иалырхит, ашәҩык ахацәа иахаҩеит абра.


Омар Кәарҷиа (1962, Тҟәарчал ақ., Аԥснытәи АССР, СССР — рашәарамза 10 2008, Аҟәа, Аԥсны) — аекономикатә наукақәа дркандидатуп, Аԥсны астолтә теннис афедерациа дапрезидентын, Урыстәыла Афедерациа Апрезидент Иусбарҭа иатәу Академиаҿы иҵара хиркәшон. 4–ҩык ахәҷқәа драбуп. Аԥсны Жәлар Реизара адепутат (2007 ш., Уақәымтәи алхратә округ № 32, Тҟәарчал араион), абиуџьети, акредиттә наплакқәеи, ашәахтәқәеи, афинансқәеи рзы аилак ахантәаҩы. 2008 ш. рашәарамза 10 рзы, иаалырҟьаны иԥсҭазаара далҵит.


Ҳзышьцылахьаз наџьнатәхозшәа, Иҟамлаӡоушәа еиҭакра ауа, Ҳзышьцылахьаз аанхаӡозшәа, Аамҭа аауан игәагәауа.


2008 ш-зы Аахыҵ Уаԥстәыла иҟаз аидыслара ӷәӷәаан С. Багаԥшь дыҟан Аԥсны ихадоу абџьаршьҭыхратә мчы дахаданы. Ари аибашьраҿ Аԥсны имҩаԥнагон Аахыҵ Уаԥстәылаҿ аганахь ала аибашьратә хырхарҭа, Қырҭтәылатәи ар абжа аганахь инаган. Ари ажәылараҿ нанҳәамза 9-12 нӡа Аԥсны ишьаԥнаргылеит Кәыдры аҩхаа атериториа зегьы ахылаԥшра аманы. Уи Қырҭтәылатәи аполициеи, иара убас Аԥсны иалцоу анкьатәи ахадара ахаҭарнакцәеи рҟынтәи ихы иақәиҭтәын.


Фы-шықәса иреиҵоу амч ӷәӷәам, жәаҩа шықәса иреиҳау маҟацәоуп, уи нахыс амч кәадахоит, аха зкан бзиоу аҽқәа жәаҩа шықәса рнаҩсгьы краамҭа аусура зылшуа ҟалуоит.


Ари аконфликт аганқәа зегьы досу рхатәы иашара рыман. Ас еиԥш азалымдаррагьы ахи аҵыхәеи аилкаара даара иуадаҩын, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаареи НАТО арбџьарымчқәа реиҟәшареи ари аконфликт ахы аланамырхәызҭгьы, изалыршахомызт 1995 шықәса рзы еибашьуаз аганқәа рыбжьара аҭынчра шьақәзыргылоз Деитонтәи аиқәышаҳаҭра анапы аҵаҩра.


Рашәарамза́ 22 (Рашәарамза́ ҩажәи́ ҩба́), Иу́н 22, Рашәара́ 22 — григориантәи амзар 173 тәи амш (174 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 192 мшы.


Снышәынҭра ыӡып, бара беиԥш, Ҭамар, бара беиԥш сыԥсы араҟа схала


Иҟазар иҟоуп, дара ирымаз, сара издыруа сара издыруеит, уи аҟны сыҟан, сыҟоуп, сагьаанхоит.


Сантиаго де Чили () –Чили аҳҭнықалақь ауп. Амегаполис аҵанакра  ауп. Ақалақь аланхо  ауп.


Рашәарамза́ 18 (Рашәарамза́ жәа́а), Иу́н 18, Рашәара́ 18 — григориантәи амзар 169 тәи амш (170 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 196 мшы.


Инцәадоуижьҭеи иҵӡозеи ҳауаажәлар абас шәҷыдак хьыӡҳәала ишныҟәрымгозгьы шаҟа гәадурала иаҳҳәалозеи ус ҳанааидтәалало адунеиаҿ раԥхьаӡатәи акоммунист уаҩы Ленин иакәзар аԥсуаа раԥхьатәи коммунист жәларуп ҳәа!


Иахьа ИУНЕСКО иҿыцу аидеиақәеи астандартқәеи рцәыргара зылшо акакәны иҟоуп. Урҭ ауаатәҩса рҿаԥхьа иқәгыло аетика ҟазшьа змоу апрболемақәа рҭышәныртәалара, рҳәаақәҵара иазку жәларбжьаратәи анормативтә документқәа шьаҭас ирыҭахоит.


Ҿырԥштәыс иаагозар, Игор ир ирыхҳәаау ажәа аԥсшәахь аиҭагара акәым, ажәытә аурыс бызшәахьтә аҿатә аурыс бызшәахь аиҭагараангьы акыр аимак-аиҿакқәа ахылҿиаахьеит, аламала инаугӡо акы акәым.


Зыӡбахә ҳамоу ашықәсқәа рзы иаԥҵаз аԥсуа драматә рҿиамҭақәа ҳанрыхцәажәо иҳәатәуп даҽа ҭагылазаашьак аӡбахәгьы шамахамзар абри зыӡбахә ҳҳәазгьы, иҳамҳәазгьы адраматә ԥҵамҭақәа зегьы аспектакльқәа рылхны аԥсуа драматә театр асценаҿы қәҿиарала ахәаԥшцәа иддырбеит, иҟоуп Аԥсны анҭыҵгьы агастрольқәа раан инарҭбааны ахархәара зоуқәаз, ахәшьара ҳаракы зауқәазгьы.


Чехиа (), аофициалтә хьʒы — Чехиатәи ареспублика () — Агәҭабжьаратәи Европаҿы аладатәи агаҟны аҳәынҭқарра ауп. Амраҭашәараҿы уи Алмантәыла еидуп, алада-мраҭашәараҿы — Австриа алада-мрагылараҿы — Словакиа,  аҩада-мрагылараҿы — Полшеи.


Зыԥсадгьыл зхы ақәызҵаз ипатриотизм аарԥшра азыҳәан уи аҵкыс еиҳау ршаҳаҭга шыҟам еиԥш, еиҵагыло абиԥара насыԥла, абџьаршьҭыхрала Аԥсадгьыл ахьчара зқәымшәаз рпатриотизм ааԥшуеит убарҭ, Аԥсадгьыл зхы ақәызҵаз рыхьӡ-рыԥша агәаларшәара ишазыҟоу ала.


Кореиа Жәлар Рдемократиатә Республика (КНДР), Жәларбжьаратәи атомтә фымцазы амаҵзура (МАГАТЭ) 1974 шықәса рзы иалалаз, уи аилазаара иалҵит 1994 шықәса рзы.


Уи инақәыршәаны, абызшәа асоциалтә функциақәа ртәы анаҳҳәо, абызшәа афункциақәагьы аетникатә ҷыдарақәа рыла иалкаатәуп, даҽакала иуҳәозар, абызшәа аетноеидыҵратәи аетноинтеграциатәи аҟазшьа ҷыдарақәа амоуп. Абызшәа аетносоциалтә функциақәа даара ибзианы иубоит амилаҭ аҿиареи аԥсҭазаареи рҷыдарақәеи рҟны. Абызшәа аҟноуп иахьаныԥшуа ажәлар рдырратә, реилкааратә ԥышәа, иара аморал-етикатә, асоциал-естетикатә, асахьаркыра-ааӡаратә идеалқәа. Жәаҳәарада, абызшәа иара ахала, даҽа факторк иахьыԥшымкәа изыҟалом, иара ауаа рыбжьара (аполитикатәи, аекономикатәи, аҵакырадгьылтәи, аԥсихологиатәи еимадара) амилаҭтә еимадара аԥнаҵоит.


Апрошение уҩырц уҭахызар, идумкәа иҩырц уҭахызар изнагатәын арбаӷьк, идуны иуҩыр уҭахызар ашәишәи агәагәышь.


Аԥсуаҭҵаара аинститут аҿы алитература аҭоурых ауп иҭырҵаауа ашәҟәыҩҩы ибиографиа инарҭбаан аҭҵаара урҭ рпрограмма иалаӡам.


2005-2006 шш. - Гамбургтәи Мақс-Планк ихьӡ зху аҳәаанырцәтәи атәылақәа рзини жәларбжьаратәи хазхаҭалатәи азини аинститут (аҵарадырратә маҵураныҟәара).


Аԥсуа уахәама азхарҵахьан азоуп Стратофил Адунеизегьтәи актәи Никеиатәи аизара ду дзалахәыз.


Иадыруеит аамҭала ианцәырҵша, Аамҭала ианҭыҵша аҳаԥы, Ахҵысҭагь адыруеит иахьхыҵша, Иадыруеит иахьылҵша аҳәатәы.


Рацәак мырҵыкәа акомҿареидгыла Тҟәарчалтәи ақалақьтә комитет аконференциаҿы ақалақьтә комитет абиуро алахәылас далырхуеит.


Исыхьи, ишԥаузымдыруеи исыхьыз, исшәым, исхам, исшәысҵо сымам, исыҟәнысҵо сымам, сҽы сымам, скәадыр сымам, снарма еиқәеи ахарԥиҵәҟьа сымам, скәымжәы сымам, скаба сымам, ауаа рахь сызлацәырҵуа сымам, ас сеихьыжә-еикәыжә сҟьантазӡа сцома?


Агәра шәсыргоит усҟан ҳмилаҭ ахаҿрагьы акырӡа ишеиӷьхоз, еиӷьны ишеиқәхоз, ҳцәыӡқәа шмаҷхоз, ҳабзазарагьы акырӡа ишыҳаракхоз.


Еимгеимцарала еибарку сыԥсҭазаара еимгеимцарала инысхуеит, еимгеимцарала исыргылоит схан-хьыҵәцара сбааш ҩны лаша.


Константин (Кәымф) Шьрын-иԥа Ломиа (, Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


Ушԥаҟоу, узҿузеи, мшәан абжьааԥны, Узҿызыз сышҟа уандәықәлоз уара, Са сышҟа уандәықәлоз усҟан ааԥнын, Иахьакәын, еимаҳан иаҿуп асоура.


Изеиԥшразаалак акультура ахаҭа амч ахархәара апринцип алаӡам, аха аиԥшра бааԥсыла ашьҭалара, акультура еизакны, ма уи ахәҭақәа рҿы ицәырнагар алшоит ачҳара ацәыӡреи амч ахархәареи аидеологиа. Уи ҭызҵаауаз аҵарауаҩ Томас Меиер ихәыцит атермин «аиԥшра бааԥсыла ашьҭалара». Уи атермин акультуреи адинхаҵареи аполитикахь рыиагара амеханизм аилкааразы рхы иадырхәоит. Урҭ апроцессқәа афундаментализмгьы лассы-лассы иахылҿиаауеит. Ҳаамҭазтәи афундаментализм еиҳа аҵак ду змоу асоциал-политикатә феноменны иҟоуп. Америкатәи афундаментализм аҭоурых ҭызҵаауа аҵарауаҩ Г. Марсден афундаментализм Америка амҩаԥысшьа амҽхак ус ахәшьара аиҭеит: «Еиду Америкатәи Аштатқәа рҿы иахьышәҭаху аҭыԥ аҟнытә ишәыршәыр акәтаӷь, хымԥада афундментализм иадгыло аӡәы иқәшәоит» ҳәа. Уи иаанагоз аконсервативтә, афундаменталисттә идеологиа иадгылоз уа даара ишырацәаз акәын.


1995-2007 шықәсқәа рзы И. Аҳаш-ԥҳа Д. И. Гәлиа иҩны-амузеи дадиректорул, 2007 шықәса раахыс ажурнал «Амцабз» даредактор хадоуп.


Уаҵәы ашьыжь, улацәа анаахутлак, адгьыл зегь уԥштәала ишхҟьоу убап, ԥшьаала инапы ашәҭ хәыҷы ахы иааҵихит уамашәа иубаша, Лад инапы ашәҭ хәыҷ азы ихәшәхеит ахы иқәыԥсаз асаба нықәыршәшәаны, ииашаӡа иаагылеит!


Даныстудентыз иҩит апоемақәа Аҟама аҵыхәтәан уи ахьӡ ԥсахын, анаҩстәи аҭыжьрақәа рҿы анасыԥ ду ҳәа хьӡыс еиҭеит, Аҭаца анаҩстәи аҭыжьрақәа раан ахьӡ ԥсаххеит, Ашьаԥа ахьгылаз ҳәа хьӡыс еиҭеит, иара убас иҩит тематикала еиуеиԥшым ажәеинраалақәа жәпакы.


Бысҟәаҵ, суом, исиҭозар сыҭашьа изымдыруа дыҟоума, – иҳәеит аиҵба, аха иԥҳәыс даныхҭалкӡа, иашьа иахь ацара иҭахымызт, аха иԥҳәыс даныхҭалкӡа, ихәыҷқәагьы ахьҭа иакны амца иахаԥсуа ианалага, дцеит иеиҳаба иҿы.


Даду даҽа ҵәыцак аақәихын, Хьачхәама аныҳәа дақәныҳәеит, аамҭа дақәныҳәеит, аныҳәа агәалаҟара ҳаманы аныҳәа ҳаԥыло, ҳаиҳа зымчу рылԥха ҳаманы, еснагь рылаԥш хаа ҳахны иҳәан, дныҳәаныԥхьаны ижәит.


Ус ауми ишыҟарҵаз Бабышь ира ҳәа аԥсуа хьӡы змаз ақыҭа, аԥхьа Бабушера ҳәа урысшәала иазырҳәеит, ашьҭахь аҩажәатәи ашәышықәса ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа рзы Гәылрыԥшь араион анапхгараҿы иҟаз аԥсуаа хҩык


Гәдоуҭатәи абольшевикцәа ирыман иалукааша ареволиуциатә традициақәа. Гәдоуҭатәи аусуцәа ргәаларшәарҿ макьана иҟан уажәаабыкьа ареволиуциатә қәԥара аепизодқәа, урҭ акәԥарақәа мҩаԥысуан зҽалызкааз ареволиуционер Серго Орџьоникиӡе инаԥхгаарала. Раԥхьатәи аурыс револиуциа 1905 ш-зы иҟаз аамҭаз Гәдоуҭа ақалақь иалукааша аҭыԥ аанакылеит Аԥсны ареволиуциатә хҭирскуарз Гәдоуҭа ақалақь аҿы имҩаԥган жәлар реизара, уи аизара хыркәшан ажәлар гәахәарылеи напеинҟьареи рыла ирыдыркылаз С. Орџьоникиӡеи иажәахә ала. Уи нырҵәан абарҭ ажәақәа рыла. «Долой Николая кровавого!». Ақалақь иацәыхарамкәа Орџьоникиӡе еиҿкаарала усҟантәи аамҭаз аус зуаз ақалақьтә хәышәытәрҭарҿ фелшырс, имҩахигеит абџьар ақәылаҩҿцәарз. Иара абраҵәҟьа иҟалеит ажәылара ақыҭауааи аҳ ирхәҭеи рыбжьара.


Ефиопиа (), аофициалтә хьӡы: Афедератив-демократиатә Республика Ефиопиа (), анкьа Абиссиниа идыру еиԥш — Мрагылара-Африкатәи атәыла.


Иаса Қьырса (, ; 4 ш. до н.э. - 26-36 н.э.) — ацентралтә фигура ақьырсианраҿ, Мессиа, Анцәа Иԥа. Аԥсылманрааҿ иара дпророкуп, дмессиуп, дуаҩыуп.


Ари аҷкәын ашьха дышцоз, дзызцоз зегьы иҳәеит, аԥа дзауз лхаҵа ашьха дшыҟаз лара лхы-лҵыхәа иидыруаз зегьы иҳәеит.


Дхагахар алшон Ача уи ауха, хымԥада, лымацара лыҩнра дуӡӡа дахьахылоз, дахьахаанхоз лымацара, аха анцәа ииныҳәаша ауаа, ауаа, агәыла агәы дагәуп ззырҳәақәо, аҳәсақәа, ахацәа, ажәцәа, аҿацәа, аибашьра иаркарахьоу, аибашьра аӡанӡеиқәаҵәа зышәнаҵахьоу, аибашьра зычҳара хнарыжжхьоу, зызгәыӷрак ԥнаҵәахьоу, аха иара аԥҵәарамш иазыԥшу, ишыԥҵәогьы здыруа


Уи сҳәеит ҳәа, ларгьы цқьа илыздыруам Хьрыԥс иԥацәа дреиуоу, Дарыҟәа иԥацәа, мамзаргьы Таԥшь иԥацәа дреиуоу.


Лара лхаҭа аҳҭны ҿыц ахь ицаша цаны, рыҩнымаҭәақәа рзаарыкӡа иргаша ганы ианалгалак, зегь рышьҭахьшәа ддәықәларц лымаҭәақәа ҿаҳәаны дыштәазгьы, ҳцом џьаргьы, абра ҳаанхоит наӡаӡа, шьҭа изураны сыҟам уахь шьаҿак анеихыжәга, Анцәа хьышьаргәыҵа игәам-ԥхо зыҟаҳҵарызеи ҳәагьы лԥа иахьиаҳауаз иаарӷәӷәаны дцәажәеит, уи лҳәатәы дшацымныҟәоз шылдыруазгьы


Адик сиса-иԥа, Зурик Константин-иԥа, Мурҭаз Қәаса-иԥа, Ҭыма қәаса-иԥа, Маврик Панџьа-иԥа, Гәырам Иликәа-иԥа, Нодар Гәыӡбеи-иԥа, сара сналаҵаны Кәыҵниаа, Катата Сикәа-иԥа, мераб Сикәа-иԥа, Рома Вова-иԥа Џьынџьалаа, Илиуша Кәышәиԥа Џьопуа, Бесалҭан Даҭикәа-иԥа Сангәлиа.


Борис Виктор-иԥа Млокосевич (; , Георгиевск, Ставропольтәи агуберниа, Урыстәылатәи аимпериа — , Очамчыра, Аԥсны) — адендролог, абиологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, зҽаԥсазтәыз абнаҭҵааҩ, Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа 1941-1945 шш. далахәын, Аџьынџьтәылатә еибашьра аорден I, II аҩаӡарақәа дыркавалеруп.


Аҳәынҭқар ԥҳәыс Ҭамарагьы Аԥсуа-қырҭуатә ҳәынҭқар ԥҳәыс ҳәа акәын титулс илымаз.


Цәыббрамза́ 1 (Цәыббрамза́ акы́), Сентиа́бр 1, Цәыббра́ 1 — григориантәи амзар 244 тәи амш (245 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 121 мшы.


Убас еиҭах ҭабуп ҳәа расҳәоит иахьанӡа зыԥсы ҭам рыԥсаԥхьа схырхәаны!


Исгәыднаҵоит зны-зынла ашәақь, Леуарса Кәыҵниа изымҩыз жәеинраалак, Леуарса Кәыҵниа изымҳәаз ажәак.


Ауааԥсыра рыҿиара ауаҩы изинқәа рыхьчара иадҳәалоуп, уи атәылаҿы иқәынхо ауааԥсыра зегьы рзы апотенциал ашьақәыргылараҿы ицхыраагӡоуп. 1990 шықәса раахыс Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иҭнажьхьеит 800 инарзынаԥшуа ауааԥсыра рыҿиара иазкыз ажәахәқәа. 2018 шықәсазы ауааԥсыра рыҿиаразы ажәахә аҿы иарбоуп 189 тәыла, аҟаҵарбақәа рышьақәыргыларазы рхы иадырхәоит 2017 шықәсазтәи адыррақәа. Уахь иаҵанакыз атәылақәа рҟынтә 59 иреиҳаӡоу аҿиара аиндекс рымоуп, 53 – иҳараку аиндекс, 39 – абжьаратә индекс, 38 – тәыла илаҟәу аҿиара аиндекс рымоуп.


Абжьыҭирахь ииасаанӡа, абаандаҩгьы аҵыхәтәантәи ажәа ширҭало еиԥш, аҵыхәтәантәи ажәа ҳарҭеит Никәала Ҳашыги сареи.


Вахтанг Давид-иԥеи сареи ақалақь ахь ҳҿынаҳхеит зшьапы неиҵызхырц зыӡбаз амеханикцәа Маи Фиодр-иԥеи Валентин Михаил-иԥеи ҳацны.


Иоанн Адгьылдаратә — Англиа акрали Аквитаниатә герцоги Плантагенетаа рдинастиантәи, аҳәбатәи Генрихи II Елеонореи Аквитаниатә рҧа.


Адиктатор данаҳхыӡаа инаркны, ҵыԥхтәи ашықәсанӡа, аполитикцәа иазырҳәеит апартиатә-биурократиатә шықәсқәа ҳәа, даҽа џьоукгьы ашьақәхаратә шықәсқәа ҳәа ирышьҭоуп.


Зыӡбахә ҳҳәаз адрамақәа рҿы адгьыл агәеисыбжь аамышьҭахьгьы аӡбахә имоуп Изылгам аспектакль


Диит рашәарамза 27, 1965 шықәса рзы; 1971-1982 шш. аҵара иҵон Н. А. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи абжьаратә школ аҿы; 1982-1987 шш. рзы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҭоурых аҟәша, аҭоурых-зындырратә факультет аҿы аҵара иҵон 1987-1990 шш. рзы Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥснытәи абызшәеи,алитературеи,аҭоурыхи ринститут аҿы аспирантс дыҟан; 1991 ш. инаркны аус иуеит рҵаҩыс, арҵаҩы-еиҳабыс, адоцентс Аԥсны аҭоурыхи, археологиеи, аетнологиеи ркафедраҿы; 2002 ш. инаркны Аҭҵаарадырратә институт аҿы аҭҵаарадырратә аусзуаҩыс дыҟан; 2011-2017 шш. аҭҵаарадырратә усқәа рзы адиректор ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; Аҭоурых ҭҵаарадыррақәа дыркандидатуп, ААУ адоцент.


Мшыбзиа ҳәа зауҳәо даныҟам, абзиала ҳәа зауҳәо данумам, иханзаргьы, уахьнеиуа уҩны убоит уара иҩныжәны.


Ари усхеит, дара ирыӡбеит, анахь рҳәеит, арахь рҳәеит, аха хәарҭа амоут, ӡбашьа рзамҭеит.


Насоуп убранӡа ҳаиқәыццышә ҳамцар, Насоуп убранӡа ҳазхылҵыз дҳахьӡар, Ҳлеигәырӷьо, ҳлыкәшо, даабап ҳазхара


Ԥхынҷкәынмза́ 8 (Ԥхынҷкәынмза́ ааба́), Дека́бр 8, Ԥхынҷкәы́н 8 — григориантәи амзар 342-тәи амш (343-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 23 мшы.


Урҭ рыгәхьаа имкырц, иимырҳарц шиҭахызгьы, иаҳауан, илымҳа ҭыршьаауан, игәы ҭыршьаауан, имҵасны дааныркылон.


Уаҵәы, уаҵәы, Анцәа руаҵәы, саԥыларц сеибганы, уаҵәы, уаҵәы, Анцәа руаҵәы, усԥымлан убганы.


Издыруан иабхәындцәа ахҩыкгьы, иаашьцәа реиԥш бзиа ишибоз, рыԥсҭазаара иалҵхьан иабхәындцәа Хәахәеи кәыҷыҷи.


Қырҭтәылатәи ауахәамақәа реидҵара мҩаԥысуан Аԥсны автокьефальтә архиепископ ихадарала ҳәа ахьиҩуа, амала, Амраҭашәара-Қырҭтәылатәи ауахәамақәа ҳәа акгьы ыҟаӡамызт, иҟаз Аԥсуа уахәама акәын.


Аҩра напы алаики уажәи рыбжьара Џьума Аҳәба иҭижьхьеит аԥсышәала жәаба инарзынаԥшуа ашәҟәқәа.


Тагилонтәи ауахәама () — Аԥсны Тагилон ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылан абжьарашәышықәсақәа раан.


Аха амҩан иаагәоуҭар ҟамлахуеи лаԥшы хаак, лаԥшы хаак, ҩаԥхьа удунеи аазырҳәыз.


Ардзинба В. Г. Приметы образа «пастуха» абхазских нартских сказаний // Абхазоведение. Язык. Фольклор. Литература. — Сухум, 2006. — Вып. II. — С. 128—137.


Аеҵәақәа, амза, амра, адгьыл, ажәҩан, ахаҳә, амца, аҵла, амшын, аӡиас, ашьха, аԥша уҳәа.


Ӡхыҵран идәықәлаз ажәлар, ҵыхәаԥҵәара рымаӡамкәа, амардуан ихалон илбаауан, ихалон илбаауан


Мaдрид () –Еспаниа аҳҭнықалақь ауп. Амегаполис аҵанакра  ауп. Ақалақь аланхо  ауп.


Иара ихаҭагьы, адыррақәа злаҳамоу ала, абџьар икым, аха имч-илша деигӡом, аџьаԥҳаны ааргозар, уи ахьақәырхуа дрыцхраауеит, иахьышьҭарҵо дрыцхраауеит, иџьыба инапқәа рҭакны дгылам.


Аҳәаақәа: аҩада — Мԥаадрыԥсҭа; амрагыларахь — Ҳышԥсы; алада — амшын; амрааҭашәарахь — Гьачрыԥшь. Амҳаџьырра ашьҭахь ари аҭыԥ зны «Пиленково-5», зны «Ермоловка», «Ермоловск» ҳәа иашьҭан, 1948 шықәсазы «Ермоловка» ԥсахны «Хеивани» ахьӡырҵеит. 1992 шықәсазы ажәытә хьӡы «Амзара» шьақәыргылан.


Де Голль хәыҷы иаб иеиҭеиҳәоз арҭ ажәабжьқәа даара бзиа ибон, иабшьҭра рҭоурыхқәа дрызҿлымҳан. Аӡәырҩы, иаҳҳәозар Уинстон Черчилль де Голль дихыхәмаруан, уара «Жанна д’Арк лхыхьымӡшьрақәа умоуп» ҳәа. Аԥхьаҟа игенералхараны иҟаз де Голль данхәыҷыз, Франциа пату ду зқәыз, иԥшьаз Жанна д'Арк ҳәа ззырҳәоз данлеиԥхыӡуазгьы ыҟан, иԥхыӡқәа рҟны лареи иареи Франциа ахьчаразы рыжәҩақәа еидҵаны еибашьуан.


Агьажь агәашә ианаҿаԥа агәашә иаҿаԥаанӡа акы ҵыхә иадҳәаланы иҟаиҵеит, уигьы хәыҷык џьара акы арҳәазоит ҳәа, ганк ашҟа, ари агәашә ианаҿаԥа, аҽы аныҩеиха, аҵыхәа аахнажәеит.


Уаанӡа Ҟаимаҭхан лыҩны-лгәара зҳәозгьы, маҷ-маҷ инаҟәыҵын, Абзагә иҟны ҳнымҩахыҵын, Абзагә иҿы иаҳфан, Абзагә иҿы иаажәын ҳәа рҳәо иалагеит.


В. Арӡынба 1989 ш. инаркны 1991 ш. дыҟан СССР жәлар депутатны, иара убас СССР Иреиҳаӡоу Амилаҭтә хеилак алахәылас. Уаҟа диабдруеит академик А. Сахоров. Уи иабадырра В. Арӡынба иԥсҭазаараҿ даара анырра ду ҟанаҵеит.


Ааи, сара дсышьҭагыланы дааиуеит, зынӡа ааигәаӡа дсышьҭагыланы, иаалырццакыр даагьаасаԥысуа аҟынӡа.


Дырмит Иосиф-иԥа аҭаацәаратә ԥсҭазаара далалахьан ҩынтә, раԥхьа, 28 шықәса данырҭагылаз, 1902 шықәсазы, ԥҳәысс дигоит Џьгьарда ақыҭа инхоз апап Сарпиан (Серапион) Чхеизе иԥҳа - Марина Чхеизе-ԥҳа (лан д-Амҷ-ԥҳан).


Абас ҭынч сыштәаз, аҭаацәа ду анааилатәо еиԥш аҵх неихьаны, иеимааӡахырҭа будкаҿы уахынлагьы аус зулоз, аулицаҿынтә аҷаҩ-аҷаҩҳәа ажьаҳәа ашьҭыбжь ааҩлоз аимаақәаршәҩы Сергогьы ижьаҳәа ашьҭыбжь еиқәтәахьаны, ҷыгә-ҷыгә ҳәа аԥенџьар аӡәы днас-насит.


Рашәарамза́, Рашәара́, Иу́н — фбатәи ашықәс мза Иулиани Григориани рамзар аҟны.


Аколониализм апроблема – ари ауаҩытәыҩса иҟазшьа аҷыдарақәа иреиуоу аԥсымҭәра апроблема ауп. Афранцыз философ Жан-Поль Сартр, ихаҭа антиколониалтә позициа ааникылон, аколонизаторцәа рахь дшаҵанакуазгьы, иара даԥхьеит Фанон иԥсра шааигәахоз шидыруаз, иԥсҭазаара аҵыхәтәантәи жәамчыбжь ирылагӡан ииҩыз ашәҟәы. Уи ишьақәнарӷәӷәон ақәымчра шыҟаз. Франц инаҵшьны иазгәеиҭоит рыцҳара дуны ишыҟоу ананамгацәа рзыҟазаашьа, зегьы ззеиԥшу аколонизаторцәа рзы ақәымчра иаҭаху акәны иахьахәаԥшуа. Дара рыԥсҭазаара акагьы иаԥсаӡам, аколонизаторцәа рыԥсра иадкылан уахәаԥшуазар.


Аинститут аҿы хазы-хаз акурсқәа рҿы аҵара ҳҵон, аха лассы-лассы ҳаиқәшәон, ҳаудиториақәа еизааигәан.


Зегь акоуп, ашьха, идыр, зегь акоуп, сымҩа шиашоу шьха-нхыҵынӡа игоуп.


Ари акәашара иуанаҳәоит шаҟа икультура ҳараку, шаҟа икультура дуу Индиа жәлар рмилаҭтә культура.


Жәытә бырзен ажәоуп, ҵакыс иамоугьы ажәлар рымчроуп дасу хаҭала имчреи ажәлар рымчреи.


Убри аклуб ахада астадион - «Камп Ноу» дыҟоуп, зегь реиҳа иҭбааҭыцә истадионуп Европаҿы. 9 ажьырныҳәазы 2009 шықәсазы Барселона иԥсахит азыҟацаратә аҭыԥ, ари иахьӡуп «Сиудад Депортива Жоан Гампер».


Диит 1921 шықәса ажьырныҳәамза мзазы Аацы ақыҭа Гәдоуҭа араион. Иԥсҭазаара далҵит 1949 шықәса хәажәкырамза 25 аҽны.


Диит 1949 шықәса ԥхынгәымза 24 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1966 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт афизика-математикатә факультет. 1968 шықәсазы дцоит Москваҟа - дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Москватәи Алитературатә институт. Далгеит 1973 шықәсазы.


Уаҟа иаарԥшу ахҭысқәа зегьы аперсонаж хада печорин ианҵамҭақәа ракәушәоуп ишыҟоу.


Аԥсны зегьраԥхьаӡатәи ақьырсиан тәылақәа ируакуп Кавказ ақьырсианра аларҵәара аҭоурых аҿы аԥсуаа иналкаау аҭыԥ ааныркылоит.


Аҩы ыҟоуп, аӡы ыҟоуп, арахә рымоуп, анцәа иҟнытә, ауаа рыгым аишәа хиап.


Аԥарда актәи асахьа аҩбатәи ақәгылара аҩбатәи асахьаан асцена шырхиаз ирхиоуп.


Қәҭешь (189.7 нызқьҩык), Баҭым (122,2 нызқьҩык), Русҭау (117,9 нызқьҩык), Аҟәа (анхацәа ашәҟәы рҭаҩра мҩыԥымсит), Жәыргьыҭ (72,2 нызқьҩык), Гәар (50,2 нызқьҩык), Ԥаҭ (47,3 нызқьҩык) Ҭелау (20,2 нызқьҩык).


Аҵла гәаҩара сҭыҵма, иабаҟоу сара санду, сабду, иабаҟоу сани саби?


Сҩызцәа збоит Днепр ахықәан Жәпаҩ ахьуасҭо, Сҩызцәа збоит амшын аҿықәан, Ашәа сымаздо.


Ермантәыла агимн (Мер Ҳаирениқ) — Ермантәыла амилаҭтә гимн. Агимн амузика аԥиҵеит Барсег Каначиан (1885 — 1967), атекст ажәақәа — Микаел Налбандиан (1829 — 1866).


Аԥсны инхо, Аԥсны зымбац, амшын иҭамлац, ашьха ихамлац, ҳҭоурых абаашқәа ирыҩнамлац, Аԥсны инхо, Аԥсны зымбац, сцаргьы цәгьа ирбаӡом сныбжьаӡ, ма инарымҩатәны срыбжьарц.


Иҟалалоит антисемитизм асинонимс иудофобиа ажәа рхы ианадырхәо. Уи атермин авторс дамоуп Одессатәи аҳақьым Леон Пинскер, иара раԥхьаӡа акәны ажәа ихы иаирхәеит 1881 шықәсазы, амассатә еилаҩеиласрақәа рышьҭахь иҩыз апамфлет «Автоемансипациа аҿы».  Иара ауриацәа ратәамбареи амилаҭеилыхреи ԥсихикатә чмазароуп ҳәа иԥхьаӡон. Даҽа ҭҵааҩык Соломон Крапвенски игәаанагарала, иудофобиа иаанагоит ауриацәа рыцәшәара. Геннади Костырченко иудофобиа абзазаратә антисемитизм иаҿирԥшуеит.  Иаарту Израильтәи ауниверситет аматериалқәа рҿы акәзар, иудофобиа иаанагоит ҭоурыхла традициала арассатә антисемитизм цәырҵаанӡа ауриацәа ратәамбара.


Ҵәахышьа змамоуп шәыԥшӡара зынӡа, уи ҵкы иазыҵәахуам, иазыҵәахуам касы, уи ҵхы иазыҵәахуам


Аҳабла ҿыц азы ашәа аҲабла ҿыц, Аҳабла ҿыц ишәҭыкакаҷуам ҳаблаҿы.


Платон Дауҭ-иԥа Кьиласониа (; , Кәтол акыҭа Очамчыра араион — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы, апоет.


Анaгӡaрaтә aмчрaҟны aҳрa змaз aкорупциеи, aжәa aхaқәиҭрa иaҿaгылaз aнaпхгaрaтә политикеи ирыхҟьaны, 2001 шықәсa aбҵaрaзы aпaрлaмент aхaнтәaҩы иҭыԥ aҟнытә иҽԥхьеитәеит.


Менделеев иҟаиҵаз аартра аҵарауаа ирылнаршеит Апериодикатә таблицаҿы иҭацәны иааныжьыз аҭыԥқәа хазырҭәааз 38 иҿыцу ахимиатә елементқәа раартра. Иара убри аангьы урҭ ирылшеит Апериодикатә таблицаҟны иҟаз аҵыхәтәантәи аелемент аасҭа еиҳа ихьанҭаз аелемент аԥшаара. 1955 шықәсазы америкатәи аҵарауаҩ Грени Сиберд иоуит (иԥшааит) аелемент 101-тәи аномер, Мендилеевиум ахьӡиҵеит, Апериодикатә Закәан аԥызҵаз ихьӡ аҳаҭыр ала.


Лаҵарамза́ 17 (Лаҵарамза́ жәи́бжь), Маи 17, Лаҵара́ 17 — григориантәи амзар 137 тәи амш (138 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 228 мшы.


Сжьа-жьо, сахьымаара, наҟӡа, акы саццон, саццон, сацәцон, амш санаргәаҟӡа, аҵх санаргәаҟӡа, ҵашьа змамыз ара акы сҵон.


Дыцуа, дыцуа, дыцуа, дышнеиуаз акәымкәа дә-дуӡӡак агәҭаны аҭәа ҵлак гылан.


Аспирантура салганы адисертациа хьчаны санааи, афилософиа акафедраҿ аштат азыԥшааны аусура салаиргеит.


Аповест Иреиӷьу афакультет аԥхьаӡа акьыԥхь анабаз аахыс абар шьҭа ҩынҩажәа шықәса инареиҳаны иҵуеит.


Аинститут аҿы Аԥсны аспорт аҭоурых азҵаатәқәа ирызкны алекциақәа ирыԥхьоз сгәыла Оҭар Ваханиеи сареи ҽнак иҩны ҳаидтәалан ҳшеицәажәоз, аинститутаа адиректор бзиа дшәоуит анысҳәа, ауаҩы аамысҭашәа ҳәа исшьоз сгәыла мцаԥшьк ҩаихҟьеит, нас даасҿаԥшын, ҿааиҭит


Сасызқәызгьы, зегь, ишоунажьуа еиԥш, аҽыҩ-ҷкәынгьы ҳәа ианыз ажәақәа, еиҭакын са сызқәызгьы, зегьы, ишоунажьуеиԥш, аҽыҩҷкәынгьы ҳәа.


Жәларбжьаратәи атомтә фымцазы амаҵзура аусура шьақәгылоуп  аҳәынҭқаррақәа- алахәылацәа, аҳәынҭқаррақәа- адонорцәа, аиҿкаара иалам рбиуџьентнҭыҵтәи лагалақәа рыла. Жәларбжьаратәи атомтә фымцазы амаҵзура аконференциа Хада есышықәса ишьақәдырӷәӷәоит.


Акьыԥхь аҿы дцәырҵит а-50-тәи ашықәсқәа инадыркны (апоезиатә коллективтә еизга «Ашьаҟьар», убас апериодикатә кьыԥх аҿы).


Аҩадатәи Кореиа, аофициалтә хьӡы: Кореиатәи Жәлар Рдемократиатә Республика (КЖДР; ) — Азиатә атәыла Кореиатәи адгьылбжьахабжаҟны ауп.


Анивх бызшәа (Нивхгу диф (амурский диалект), Ниғвгун дуф (сахалинский диалект))


Ниже представлен список префектур в порядке ISO 3166-2:JP, сгруппированных по регионам.


Иаҳҳәап, иаҳгәалаҳаршәап Дырмит Гәлиа иеицырдыруа иажәеинраала Апартиа аԥхьаҩцәа заҟа ирылаҵәаны иҟаз, заҟа ахә ҳаракны иршьоз, ахь-аԥша иамаз, заҟа бызшәа рахь иеиҭаргахьаз Асовет Еидгыла иаланхоз ҩынҩажәи хԥа жәлары рбызшәақәа рахь иеиҭаргахьан.


Ааԥын мышкы иуцәахыԥо, ҭагалан имзаны иуԥылоит ҳәа рҳәозар, ҭагалан мышкы иуцәахыԥо ишықәсханы ауп ишыҟало.


Абри аҵыхәтәантәи аҷыдара афольклортә сахьаркыратә традициа ақәныҟәара еиҳагьы аинтересс аҵоуп уҳәартә иҭиҵаауеит акритик.


Аԥҳәыс данҵәуо ажәҩан ччоит, ахаҵа данҵәуо ажәҩангьы адгьылгьы ицҵәуоит рҳәоит, дад, избанзар ахаҵа илабжыш аауам абашаз.


Шәнеибац, шәнеибац, шәнеибац, Аԥсны бзиа избо зегьы, ахақәиҭра мра иазнеиларц Аԥсынтәыла есқьынгьы!


Уи ҳаԥсы ҳнаршьап ҳәа акәымкәа, ҳаннархап ҳәа иақәгәыӷны, мамзаргьы, урҭ сыԥсы сдыршьап ҳәа акәымкәа, сындырхап ҳәа ирықәгәыӷны.


Кәаӷәаниа Ҟача, Касланӡиа Арсана, Касланӡиа Сҭеԥана, Осиа Кәаҵиа, Сақаниа Шаҭ.


Диит 1918 шықәса хәажәкырамза 16 рзы Ԥақәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1984 шықәса хәажәкырамза мзазы. Джуп Аҟәа.


Мшаԥымза́ 28 (Мшаԥымза́ ҩажәи́ ааба́), Апре́ль 28, Мшаԥы́ 28 — григориантәи амзар 118 тәи амш (119 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 247 мшы.


Диит 1965 шықәса хәажәкырамза 21 рзы Аҭара Очамчыра араион. 1982 шыҟәсазы дҭалоит Аԥсуа ҳәыннҭқарратә университет, далгоит 1987 шықәсазы ҳазҭагылоу аамҭазы аус лукит аԥсуа бызшәа аҳәынҭқарратә фонд адиректор.


Петровское иҟоу Анцәадзыхшаз луахәама () — Аԥсны Петровское ақыҭа азааигәара иҟоу архитектуратә баҟа. Ауахәма иргылан XX ашәышықәсазы.


Иа са исҳәоит, иа са исҳәоит ҳәа иӷьаҵәы-гьаҵәуа итәаз Зина дҩагылеит.


Иазгәаҭоу акомпозициатә еиҿкаашьа рыдаабалоит аԥсуаа рҿаԥыцтә поезиа еиуоу заатәи анҵамҭақәагьы шәахәаԥш


Ҳаҟәыҵып, иаҳгәалаҳаршәарым азқьышықәсақәеи ашәышықәсақәеи зхыҵуа аҭоурыхтә фақтқәа, иаҳҳәарым ақырҭуа меншевикцәа уажәы аҵкысгьы еицәаха Аԥсны ианақәлаз, иахаану шыҟоугьы, иаҳгәалаҳаршәарым аибашьра ашьҭахь, абырзенцәеи аҭырқәцәеи анхырцоз, аԥсуаагьы ҳахгаразы адәӷбақәа ааганы ишдыргылахьаз, уаха-уаҵәы ҳәа ишыԥшыз.


Владивосток (планировалось метро, идея отложена; планируется скоростной пригородно-городской поезд агломерации): Владивостокский метрополитен


Жора Маҳаид-иԥа Адлеиба, Пата Қьаазым-иԥа Ҷанба, Нури Расим-иԥа Быҭәба, Муџьа Виссариониԥа Аҳәба, Заур Иван-иԥа, Арвелод Раԥчка-иԥа, Анна Шьаликәаиԥҳа Бҷаииаа, Алик Иван-иԥа Барӷашьыл, Димер Дыргәын-иԥа Џьынџьал, Иура Ҭарашь-иԥа, Анатол Уасил-иԥа, Пата Дмитрииԥа, Даҭикәа Иаҳиа-иԥа, Акакь Ҭемраз-иԥа, Леуа Баџьгәа-иԥа, петра Камшьышь-иԥа Кәыҵниаа.


Ҳара ҳмиллионерцәа реиҳараҩӡак ӷьычралеи, аҳәынҭқарра арҳәралеи, ԥаршеиралеи, бжьахәаахәҭралеи роуп ишмиллионерцәахаз.


Акоррупциа иаҿагыланы ақәԥара аметодқәа рахьтә зегь реиҳа ирадикалтәуп ҳәа иԥхьаӡоуп асистема зегьы арҿыцра – аиҳабыра реиужьра, аӡбарҭатә система аҟны ареформақәа рымҩаԥгара, аҳәынҭқарратә напхгараҭара ашьаҭақәа рыԥсахра. Абри анаҩсгьы, иалыркаауеит акоррупциа иаҿагыланы ақәԥаразы х-методк;


Аԥсны Аҳәынҭқарра абанктә система ихьыԥшымкәа ахала аҿиара иалагеит Аԥснытәи АССР Иреиҳаӡоу Асовет жәабран 28 1991 ш. “Аԥснытәи АССР Ацентртә банк азы”, “Аԥснытәи АССР аҟны абанкқәеи абанктә усуреи рзы” ҳәа азакәанқәа анрыдыркыла инаркны, уи еиҿкаан СССР Аҳәынҭбанк Аԥснытәи ареспубликатә усбарҭа ашьаҭала. Арҭ азакәанқәа, Аԥсны аекономика аҿиара аинтересқәа ҳасабс иҟаҵаны, раԥхьаӡа акәны абанктә усҳәарҭақәа рҭахрақәа рышьақәыргыларазы алшара ҟарҵеит.


Убарҭ зегьы реиҳа уаҩ ирыликаашаз аӡә иакәын Дыр захьӡыз акьыҿӷәыӷә ҷкәын.


Рыхьӡ ҭибагоит, рыгәҭыха аҳәараҿы еицхыраауан, инеизеиԥшны иацхраауан алитература, ус анакәха, иацхраауан абызшәа, иацхраауан аԥсуара.


Ашьхақәа ргәы иҵхо арҩашқәа ирашәоуп, амшын уи адыруеит, алымҳақәа ак раҩшәом, ашьха ӷьазӷьазқәа ҽырбоит, иҽырбоит, амшын ду газҽазуа иҽырбоит, иҽырбоит.


Аԥсуа бызшәеи алитературеи ахәыҷқәа дырҵара акәым, аԥсышәала уахьцәажәо мацара уахырҟьаны аиакәым уақәдыршәар аналшоз ашықәсқәа раан, иара лхаа рхәыҷқәа дырҵара аҟынгьы даанымгылакәа, Аԥсны ашколқәа зегьы дрыцхраауан.


Ҳаи, шаҟа иҵхы ссирыз, шаҟа иҵхы гәыҿкаагаз убазшәа уҟандаз, Шьаҭажә!


Дтәан ахаҵа, имацара, абаҳча аҵыхәаҿ, дтәан ахаҵа, ихы инапқәа ирынҵаны.


Абҵарамза́ 8 (Абҵарамза́ ааба́), Ноиа́бр 8, Абҵара́ 8 — григориантәи амзар 312 тәи амш (313 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 53 мшы.


Ԥхынгәымза́ 27 (Ԥхынгәымза́ ҩажәи́ бжьба́), Иу́ль 27, Ԥхынгәы́ 27 — григориантәи амзар 208 тәи амш (209 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 157 мшы.


Аха нас ҳажәлар рҭоурых ду шьақәзырӷәӷәо атәымуаа ирҩыз архив документқәа ҳҽаарҟәыҭханы, ҳажәлар рҭоурых ԥсҭазаара ду аҿы идырҿиаз рныҳәақәа рҭагылазаашьа ааҭаҳҵаар, убасҟан ауп, ашьха ҳалбаазшәа ҳхарахаԥшуа ҳанаанхо.


Ԥхынҷкәынмза́ 20 (Ԥхынҷкәынмза́ ҩажәа́), Дека́бр 20, Ԥхынҷкәы́н 20 — григориантәи амзар 354-тәи амш (355-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 11 мшы.


Варданян Г.Г. Изыскание наиболее эффективных физиологически активных соединений, влияющих на укоренение черенков трудно- и легко укореняющихся сортов и элитных форм винограда в условиях закрытой гидропоники / Г.Г. Варданян, К.С. Погосян, Г.Г. Мелян // Виноградарство и виноделие 21-го столетия. Материалы международного симпозиума. - Одесса, 2005.


Уажәы исгәалашәоит, усҟан аԥсышәала иҭыҵуаз Альманах аҟны уи ауаҩ ианиҵаз истатиа аҿтәи абарҭ ицәаҳәақәа


Сбаҳчаҿ игылаз аԥсаӡ ахала, амахәқәа ацҟьеит аԥсаӡ ахала, амахәқәа ацҟьеит гәымбылџьбарала.


Рханы ашьхаруаа тәан, иҵегьы ҩадахьы ашәуаа тәан, ашьха аӡы хеиҟәнашоз, рызқәа рҿы, аԥсуаа рызқәа рҿы, Ҟәбина нырцә азахәцәа тәан


Еҳ, анаџьалбеит, гәнаҳарак ҳҳәазаргьы, гәнаҳарак ҳамхаҟаҵазаргьы, изакәытә аамҭа ссирыз астудент шықәсқәа.


Абарҭқәа ирышьҭоуп, иагьақәгәыӷуеит иагьынарыкӡарцы ашьхаруаа ры-мџлыс Қарҭ иқәтәоу, аус знапы адыркыз, убри аҟнытә шьхаруаа жәларны Кавказ иҟоу ирашәҳәоит шәахьыҟазаалакгьы ҳхы еидышәкыларцы амџьлыс Қарҭ иқәтәоу изышьҭоу азы ацхыраара азыжәурцы.


Дааин ари арахәҭра дакәшеит, дакәшеит, деиҭакәшеит, игәеиҭеит, анит, арит, аҩныҵҟагьы игәеиҭеит, егьит.


Ҩажәа шықәса рыла иҿаханы, зхы згәы ацԥыҳәо игәырӷьахәха иаасыдгылаз, Бегәа дсыдҵны днеиуан ҩажәа шықәса рыла деиҭеихәлаҳаны, ахәажәцәа иҟәнны, ихысхьаз агәырҩа ашәшьы еиҭа ихаԥаны.


Арҭ ашәҟәыҩҩцәа ианырҵаз, ма дара еиҭарҳәаз афольк лортә материалқәа рҿы иуԥылоит нарҭаа инадыркны ажәаԥҟақәа рҟынӡа еиуеиԥшым ажанрқәа ирыҵаркуа арҿиамҭақәа.


Аԥсуа нхаҩыжәлари дареи рымч еибырҭартә изыҟамлацызт абра иаҳгәалаҳаршәар ҟалоит Аԥсныҟа иахганы иааргаз аурыс декабристцәа аӡәырҩы.


Ари ароман уанаԥхьалакь, Гьаргь Чачба иажәеинраала Уарада уанаԥхьалакь иузнарҵысуа ахәыцра, ацәалашәара ҵаула узнарҵысуеит


Жәлар рышкол арҵаҩы ҳәа ахьз анирҭа нахыс, рҵаҩыс аус иуан Кәтолтәи (1904-1905), Кындыгтәи (1905-1908), Тамшьтәи (1908-1912) ашколқәа рҿы.


Баслатәи ацҳа, Ҭамар лыцҳа () — Аԥсны XI-XII ашәышықәсақәа ирыҵанакәа культура аматериалтә баҟа, Аҟәа, Басла аӡиас аҟны иҟоу, бжьашшарак змоу ахыргьагьатә ацҳауп.  Ацҳа  35 м. ауреи  8 м. аҳаракыреи амоуп. Аҳаши  ахаҳәқәеи рыла иргылоуп. Аганахьала иҟоу ахаҳәҟьаԥс иануп ақырҭуа аҩыра  Асомҭаврули анбанқәа.  Мраҭашәаратә аганаҿы Асомҭаврули ала адҩыла ҟаҵоуп. 2006 шықәса абҵарамза 7 рзы,  Қырҭтәыла ахада идҵа ала, Баслатәи ацҳа амилаҭтә ҵакы змоу иеиҭамҵуа акультуратә баҟа акатегориа анашьан.


Ахԥатәи аетап акәзар, излалкаахаз Косово аҭыԥ змаз аидыслара ала ауп, уи хыркәшан Метохиеи ари арегион аҟны автономтә зхаҵареи рыла. Ари аибашьра цон 1998 шықәса раахыс, иагьхыркәшахеит аҩажәиактәи ашәышықәса ҿыц алагамҭазы Македониатәи аидыслара ала.


Ари ашьауӷатә лыҵшәа аԥшааран, иԥшаан ацәгьаҟаҵаҩецәа ргәыԥ 2007 ш-зы 2012 ш. Аԥсны ахада А. Анқәаб ишьра зҽазыкқәаз. Иара убас атеррористә гәыԥ «Иамарат Кавказ» аиҿкаацәа. Рыжәаҩкри ашьауӷа аус ала ирԥшааз ахара рыдҵан, урҭ рахьынтә аинрал-маиор Асланбеи Кчач иакәын, уи икраан ихала иҽишьуеит.


Цыганков А. Кризис идеи «демократического мира» // Международные процессы. — 2005. — Т.3, № 3.-C.38


Сара сџьазшьаз Аҽа-ԥа Џьамхәыхә дыжәбар егьа дџьашәшьарын, – сҳәон иҟаз баны, аха Аҽа-ԥа Џьамхәыхә иаҵкысгьы уџьашьахәхеит ҳәа сыҵазҳәоз сгәы саназхәыцуаз схы сашьуан.


Ажәа инҵәаӡом ҳәа иҩу актәии аҩбатәии ашәҟәқәа рҿы, ахԥатәи аҿы аанҵәаӡом ҳәа иҟоуп.


Ажәеинраала Сыԥсадгьыл Аԥсны иазку Иван Ҭарба иажәеинраалақәа иреиӷьу иреиуоуп Аԥсназы ашәа.


Гәаҟрас иахнамгац иҟоузеи аԥсуа дгьыл, рыцҳарас изламԥшыц иҟоузеи аԥсуа жәлар, заманалаҵәҟьа ирдыруеит ацәгьа закәу, аҵыхәтәан ирбеит абзиагьы.


Иԥсы ахьынӡаҭоу ихы ианаимыжьша, иԥсы ахьынӡаҭоу имӷьаӡо хәраҵас изынхашаз инапала ишыҟаиҵаз ицәа иалашәеит, аха уажәшьҭа даццалар акәын, дышьҭызхыз аӡӷьы дхынҳәны шьҭахьҟа дзыруамызт.


Ашьыжьтәи аӡаӡа бырлаши иаха ишәҭыз агәилшәҭи аиԥырҵра шырҭахымыз еиԥш акәын зышкол аԥхьа иҷырҷыруаз ахәыҷқәеи зқьы ԥштәы хкыла еилыџьџьаауаз аԥсабареи аиԥырҵра шырҭахымыз.


Актәи аҭыжьымҭаҿы ажәақәа ианызбалакь, ианысхызгалакь, зылацәа, шәа-шәҿаԥхьа, шәашәысхасыршҭуам ҳәа иану, егьырҭ ашәҟәқәа зегьы рҿы ианызбалак, ианысхызгалак, сылацәа, шәа шәҿаԥхьа, шәа шәысхасыршҭуам ҳәа икьыԥхьуп.


Фазис Рион аӡиас амрагыларахьтәи ахықә аҿы Азиа иахьаҵанакуа ибераа нхоит


Акәхап акәым, мхырҭа дук лауҵар, аҳауа бааԥс ақәшәаны имир, ажәла мыӡырц азыҳәан, цырақәак аар еиԥш, аӡәык ҩыџьак налкҩалкны иааннажьуазар акәхап ани, мчык ҳәа сызҿыз, аӡәык ҩыџьак арҭ ҳаиԥш иҟоу ҳакәым, ажәларгьы инархыҳәҳәаны ԥхьаҟа инаԥшыша


Аунивермаг аусзуҩцәа апортфель ахә имырхырц рҭахым, Акорреспонденти дареи акраамҭа уи еимактәыс ироуит.


Аԥхынра цахьазаарын, аԥхын акәыз џьысшьеит, абӷь ҩеижьқәа ирылаз уара уакәыз џьысшьеит, ақәа иацыз ашьыжь, уара уакәыз џьысшьеит, аԥхынра цахьазаарын иаха.


Иаанханы иҟоу аџьоуҳартә фрагментқәа инрықәыршәаны, аханатә уи X-XI ашәышықәсақәа рҳәааҿы иргылан. Уажәтәи аргыламҭа XIII-XIV шәышықәсақәа ирыҵанакәеит. Ауахәама апланла еиҵыху акәакьҭаиаша ауп, 3 ҩналарҭаки иҭшәоу агантәи анышьқәеи амоуп. Аҟәырӷ 2 гәашьаки аныҳәарҭа аҭӡамцқәа ркәакьқәеи ирықәгылоуп. Мрагыларатә фасад аҿы усҟак идуум ҩ-ҵыргак иҟоуп. Афасадқәа ибзианы ицәу ахаҳәқәа рыла иҩычоуп. Аҩнуҵҟа ицәагәлабны иҟаҵоуп, аханатә аҭӡамцқәа асахьақәа рыла рҩычара иазԥ хьагәаҭазшәа. Ауахәама аҭӡамцқәа рҿы иаанханы иҟоуп аҭыӡсахьақәа рфрагментқәа. Аладатәи аҭӡамц мрагыларатә хәҭаҿы даарԥ шуп ашьаҭаркҩы - Баграт III-и (ауахәама амодель икуп) Дадианиаа рыжәла ахаҭарнакцәеи, аҭыԥ антәи афеодал иҭаацәара ракәзар ҟалап. Асахьақәа еиуеиԥ шым ахронологиатә аамҭақәа ирыҵанакәеит  — XIII-XIV ашәышықәсақәеи иаҳа икьасоу аепохеи (аҭҵааҩцәақәак ргәаанагарала, XI ашәышықәса иаҵанакәа аҽыҭгьы убарҭоуп), аберҭыԥ мраҭашәаратә ганахьала ахан ду гылоуп, аҩадатәи аҩналарҭа ашә аханы иҟоуп XIV ашәышықәса иаҵанакәа асаркьалсырҭа.


Виноградов А. Ю., Белецкий Д. В., Церковная архитектура  Абхазии в эпоху Абхазского царства Конец VIII–X вв. М. 2015


2005 - 2006 шш.- „Кор - стандарт банк"; акорпорациатә клиентцәа рымаҵ аура адепартамент - хазхаҭалатәи абанкир.


Заводская Е. Живительная влага по рецепту: [о работе лаборатории Абхазского государственного центра экологического мониторинга (АГЦЭМ)]/Елена Заводская//ЭА. - 2009. - 8 сент., (№ 33). - С.3.


Убас амшын аҟәара ҳаваланы ахы аҵыхәа шыҟоу ҳныҟәо ҳцалон Таифи сареи.


Алада дирхеит, аҩада дирхеит, аха зегь акы акәын, иҳәатәы наимыгӡеит.


Шықәсы ҩажәаҟа раԥхьа зыԥсҭазаара иалҵыз аурыс лирик ҟаимаҭ Васили Кулемин иҩуан


Евгариеи Прокопи Кесариатәии изларыҩуаз ала, афбатәи ашәышықәсазы Амрагыларахьтәи Римтәи аимператор Иустиниан Актәи хаҭала иара дзыхьчоз абазгаа ракәын, урҭ разыҟаҵаразы, рааӡаразы Константинополь ашкол аартны иман.


Сеихаччоит, слахҿыхуп, сыцқьоуп есқьынгьы, са сӡыхьуп, са сӡыхьуп, сырзеиԥшуп зегьы.


Аԥхьатәи аеҵәақәа хԥа аишьцәа аиҳабацәа роуп, аҵыхәтәантәиқәа хԥа аиҵбацәа роуп.


Ҟыж уҳәаргьы, мыж уҳәаргьы, сыҷкәын сыла хшәала усзааигеит усфароуп, ҳәа.


Азнаказ, атта-ттаҳәа снапқәа еиҭныԥсахло, амахәҭа ду иаҵиаан иҟаз амахәҭа маҷ аласҿынасхахит, нас уи ԥҵәар ҳәа сшәоу, аду самҵасны искын, хыма-ԥсыма дырҩегьых снапқәа еиҭныԥсахло, ԥхьаҟа сҿынасхахит.


Актәи ашәҟәы аҿы уи ажәа усыс ҳәа ианып, егьырҭ аҭыжьымҭақәа рҿы уи ажәа аҩынтәгьы усс ҳәа иануп.


Сзызхәыцуа уасҳәап, ҿаасҭит, анцәа ида уаҩы издыруам, ҿымҭ-ԥсымшьа, ԥсы зхоу зегьы раасҭа аус зуа, ԥсы зхоу зегьы раасҭа ихӡырымгоу, абзиарада изаҟаразаалак цәгьарак злам ашьхыц, аԥсуаа ҳҭоурыхмҩаҿы, ҳаҿиараҿы шаҟа иҳахәахьоу.


Абҵарамза́ 7 (Абҵарамза́ бжьба́), Ноиа́бр 7, Абҵара́ 7 — григориантәи амзар 311 тәи амш (312 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 54 мшы.


Ашьыжь, Кәакәаа рынхарҭақәа иргәылсуаз амҩаду ала аиҩхаа иҭыҵны ауп Џьалаӷониаа рынхарҭақәа рҿы иҟоу аабоит ҳәа рашҭа ишҭалаз.


Сасрыҟәа (Адыг.- Саусырықъо, Осетин,-Сослан, Кабард.- Сосурукъа, Балкар.- Сосурукъ , Чечен. Солса ) - Аԥсуа,Северо-Кавказтәи Амилаҭқәа гьы  афырхаҵарауҩи, Нарҭ аепос ирызқу.


Са иаԥысҵазшәа иразӡа, Ҭынха гәакьас сыԥхьаӡа, Сыда дамамкәа хьчаҩы, Сыда дамамкәа ӡбаҩы, Адунеи ду снапаҟны Ицәоуп ҭынч сыгәра ганы.


Асаҟа́дла () — Амшын Енқәа иҭоуп. Аура метрки 42 сантиметри ыҟоуп, акапан — 68 килограмм. Аҿҳәара анааилак, ақурҭҟьаразы амшын иҭыҵны аӡиасқәа Егры, Кудры, Аалӡга, Гумысҭа ирҭалоит. Иаҵоиҭ 200 нызқь кутаӷь рҟынӡа. Ажьы ҟумшәышәуп, агьама лымкаала ибзиоуп, ашшагьы ҟаимаҭуп. Ақтауқьад еиԥш, ари аԥсыз ажьгьы афатә ссирқәа алҵуеит.


Угәанала, апоезиа хықәкыс иамои, насгьы, иахьатәи ҳҭагылазаашьа угозар, иахьа иалшаран иҟои апоезиа, ирылшаран иҟои апоетцәа?


Адемонстрантцәа амчрақәеи дареи реидыслара аҟны хҩык ҭахеит, 200-ҩык ахәрақәа роуит. Хәажәкырамза 16 рзы архәҭақәа Манама адәы хада аҟынӡа инеиуеит адемонстрантцәа еимырпуа. Иҭахеит хәҩык ауаа, шәҩык рҟынӡа ахәрақәа роуит. Хәажәкырамза 17 рзы ирбаандаҩын аоппозициа анапхгаҩцәа фҩык. Арҭ ақәгыларақәа ирылҵшәаны ааҩык аоппозициатә активистцәа аҳәынҭқарратә аарҳәра ахьеиҿыркааз азы рыԥсы ҭанаҵы аҭакра рықәырҵеит, даҽа жәахаҩык иара убри азы ҩышықәса инаркны жәохә шықәса рҟынӡа рықәырҵеит.


Амҳаџьыраа рымш азгәаҭара напы аркын Нальчик имҩаԥысыз аедыгь жәлари аԥсуа жәлари рхаҭарнакцәа злахәыз Адунеизегьтәи аконгресс ала.


Саргьы издыруеит, – сҳәеит, ажәларгьы еилыркаауа иҟоуп, умццакын, изхароу дааԥшуеит, – сҳәеит.


Ишәҟә ҿыц иану иреиӷьӡоу иажәеинраалақәеи ипоемақәеи урҭ еиқәысԥхьаӡом зегь ааидкылан ҟаимаҭла ирныԥшуеит апоет иԥсабара, иҩнуҵҟатә дунеи, иҩнуҵҟатә культура абеиара.


Зантария о Сергее Квициния: возродил Союз журналистов Абхазии. Спутник Аԥсны. . Онлаин


Сгәыԥсахеибаркреи схьаақәеи шәыцырхырааны, шәыԥсықымқым шәырҭәырц шәҭахны, шаҟа гызмалрыла шәсышьҭоу сымбошәа, сԥа изысҭахыз мҵарсны игарцаз гәыӷра дула агерцог Альба дыштәоу сымбошәа, игәынхара маҷ азыҳәан ашьаура дшазыхиоу сымбошәа, шәгәы иаанагома иахьаашәҭаххалак, ианаашәҭаххо аамҭа азыҳәан ишәҟьаша аҳәа шәкушәа ирхианы?


Ҷиҷико Тома-иԥа Нодиа (, Лыхны ақыҭа, Гәдоуҭа араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


Атомтә фымца азы Жәларбжьаратәи амаҵзура аԥҵан 1957 шықәса рзы, иҟаз ашәарҭарақәеи агәыӷрақәеи рҳәаақәа ирҭагӡаны, избанзар иҟан ашәарҭара аиадертә технологиақәа рхархәаразы. Ас еиԥш амаҵзура ацәырҵра зыбзоуроу Еиду Америкатәи Аштатқәа рпрезидент Дуаите Еизенхауер ԥхынҷкәынмза 8, 1953 шықәса рзы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ассамблеиа хада аҟны «Атом адунеи азы» ажәахә ала иқәгылара ауп.


Ноттингем, официальное название системы — Nottingham Express Transit (NET) (фото), современный трамвай с 9 мая 2004 года.


Ацыганцәа ауаа рышәҟәҭагалара лассы-лассы рхы аладырхәуам, рхыԥхьаӡаразы рхатә дыррақәа рымоуп умҳәозар. Убри аҟынтә ари ажәлар ирыдҳәалоу ахыԥхьаӡарақәа зегьы - ус инықәырԥшшәа иҟаҵоу дыррақәоуп, иахьазы дара 8 миллионҩык рҟынӡа ыҟоуп ҳәа азгәаҭоуп. Убасгьы, иԥхьаӡоуп Еиду Америкатәи Аштатқәа рҟны миллионҩык рҟынӡа ацыганцәа шынхо, урҭ рхыԥхьаӡара рацәоуп Бразилиа, Румыниа.


Арҭ зегьы ирҭаху, изеизаз еиликаарц Измаилов ҽырххыла Маан Титу дҩаишьҭит.


Диит 1936 шықәса цәыббрамза 25 рзы Ԥакәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2004 ш-азы. 1958 шықәсазы дҭалеит  А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгеит 1961 шықәсазы.


Франка Паис ихьӡ зху аҩбатәи афронт аартра иаанарԥшит уи аиҿкааҩ Рауль ибаҩхатәра.


Анбан асҭан амшә, са иасырԥхьон жәамш, нам-нам, нан, нам-нам, нан!


Астудент абрис асааҭ збароуп иҳәан, дҩагыланы днапыршьышьуа абжьы ахьиаҳуаз иҿынеихыеит, хәыҷы-хәыҷла днеиуа, хәыҷы-хәыҷла днеиуа абаҩ еиҿартә аҟынӡа днеит.


Цәгьа быҭхаџьит, цәгьа быҭхаџьит, басла бсамырҟәыл, ҳкамбашь аԥа канажьит, имыӡааит акәыкәыл.


Аԥсуаа ҳҿы иҟалап макьана аҩыратә алитературатә жәабыжьҳәаратә стили абызшәеи ҿаԥыцлатәи ацәажәаратә стили цқьа рҽеиҟәрымшацзар, иҟалап макьана арҭ астиль хыкқәа аҩба рыбжьара уеизгьы-уеизгьы ҳәаа дуӡӡак рыбжьамзар.


Лаҵарамза́ 30 (Лаҵарамза́ ҩажәижәаба́), Маи 30, Лаҵара́ 30 — григориантәи амзар 150 тәи амш (151 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 215 мшы.


Исҳәом, уара, исывсааит, исҳәом, уара, иснышәааит, ирҭахымзар, ҳабжьарагь ацҳа ҭаԥҵәоуп.


Иара 22 шықәсатәи аусуратә ԥышәа имоуп аҭҵааҩы иаҳасабала инаркны, иреиҳаӡоу аменеџьертә маҵзураҭыԥқәа рҟнынӡа. Аус иухьеит аҳәынҭқарратәи, иҳәынҭқарратәыми, хазхаҭалатәи асекторқәа ирыҵанакәа иреиӷьу амультимилаҭтәи аҭыԥантәии аилахәырақәа рҿы. Идуу аинфраструктуратә проектқәа анапхгара рыҭареи, алогистикеи, аҳәынҭқарратәи жәларбжьаратәи аахәарақәеи, жәларбжьаратәи афинанстә аимакқәеи, идуу аҳәынҭқарратә проектқәа анапхгара рыҭареи аҿы аԥышәа ду имоуп. 2018 шықәса мшаԥы инаркны иахьанӡа, Қырҭтәыла арегионалтә аҿиареи аинфраструктуреи азы аминистр актәи лхаҭыԥуаҩс, иара убас, Автомобилтә мҩақәа рзы адепартамент ахантәаҩыс дыҟан. 2012 шықәса инаркны аус иуан Қырҭтәыла аиҳабыра русмҩаԥгарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩс. Аминистр актәи лхаҭыԥуаҩи Автомобилтә мҩақәа рзы адепартамент ахантәаҩи рҭыԥқәа ааникылаанӡа, Қырҭтәыла атуризм аҿиара афонди уи иаҵанакәа аилахәырақәеи рдиректорс дыҟан, аамҭакала, Қырҭтәыла Аицинвестирра афонд абжьагаҩцәа рхеилак дахантәаҩын. Далгеит Иу. Џьавахишьвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет аекономикатә факультет - жәларбжьаратәи аекономикатә еизыҟазаашьақәа азанааҭ ала. Англызи, анемеци, аурыси абызшәақәа идыруеит.


Лара лзанааҭ бзиа ишылбо еиԥш сара стәгьы бзиа избоит уи азы гәыбӷан сылымҭааит!


Сара сџазшьаз Аҽа-ԥа Џьамхәыхә дыжәбар егьа дџьашәшьарын, – сҳәон иҟаз баны, аха Аҽа-ԥа Џьамхәыхә иаҵкысгьы уџьашьахәхеит ҳәа сыҵазҳәоз сгәы саназхәыцуаз схы сашьуан.


Сыбжьы знырыз амшын лахьхьи сыҵаҟа иааилацәқәырԥахит, амшын еиԥш еилацәқәырԥахит Аԥсны ҟьаҟьа дуӡӡа иахьабалакгьы.


Ари еиԥш агәаанагара змоу Ҭамаз имацара иакәӡам, ари еиԥш агәаанагара рымоуп аибашьцәа зегьы, ҳауаажәлар зегьы.


Амч дуи афырхаҵареи злаз, адауцәа ирабашьуаз, хьыӡрацара ицоз аишьцәа ирызку амифқәа змоу Кавказ ажәларқәа рацәоуп. Раԥхьаӡа иргыланы аԥсуа-адыга жәларқәа, ашәуаа, аубыхцәа, адыгаа, аҟабардақәа, ачерқьесцәа, иара убас ауаԥсаа. Аҵарауаа шьоукы ргәаанагарала, ашәуаа рнарҭтә епос еиҳа иҵаулоу ашьаҭақәа амоуп. Нарҭаа ирызку ажәабжьқәа уԥылоит иара убасгьы аҟарачқәеи абалкарцәеи рҟны. Уарлашәарла иҟоуп аваинах фольклор аҿгьы – ачечен жәлари аингуш жәлари рҟны. Арҭ ажәларқәа иаԥырҵаз ажәабжьқәа зегьы рсиужетқәа реиҳарак шеиԥшугьы, досу репос иара ахатә ҷыдарақәа амоуп. Уи зыхҟьаз ҳәа иазгәарҭо ажәабжьеиҭаҳәаҩцәа досу рыжәлар рзы рдунеиҳәаԥшышьеи разхаҵарақәеи ирыдҳәаланы иахьеиҭарҳәоз акәзаргьы ҟалоит.


Аашықәса амахҽи сареи ҳаицны адунеи зегь реиҳа ихароу амҩа ҳақәын, зегь реиҳа иҭбаау аԥслымӡ сакара ҳанысуан, реиҳа итоуроу абна ҳалсуан, реиҳа ицаҳәцаҳәуаз амра ҳцәын.


Рхахәқәа аҩада еицеиԥшны иҩаганы, агәҭаны џьарак иааизакны, ласаха хәҷык еиԥш иԥшӡаӡа иқәҿаҳәаны, мамзаргьы рхахәқәа ԥаны рыжәҩа иқәны, хылԥа ҵаӷак, аԥхьаҟа рыблақәа хнаҩома уҳәо, аҳарџь еиқәаҵәақәа аархьнырҳалашәа, шьоукгьы анапҭарԥа ҵаӷақәа рнацәара ҭхәаақәа ирымӷаны, аҳаргьқәа рхаргыланы, мҩакы иқәны, шьоук надаада иҽыжәланы, шьуокыхгьы ԥагьа-ԥагьа ршьамхқәа еиқәыршә еидтәала


Днапҟьа-шьапҟьо, илҿашәалак лҳәо, дҟаԥшьӡа амцеиԥш деицраланы даныҟала нахыс, ииашаны издыруан ӡызлан лтәык шлылаз, аха ахәшә лықәрыԥсааит, уи аӡаҳкәажә лыӡбахә аҳәара сцәымыӷхан, исзымҳәеит, Есма бзиахә уи сызлыдымкылеит акәымзар, – лҳәеит уаҟа итәаз агәылаԥҳәыс, зегьы ашоура ианакуаз аамҭазы зшьал зхы иҭарԥаны акәакь игҿатәаз Хәранӡа, лажәа илҳәоз ачымазаҩ иаалыцәӡашәа.


Асовет аамҭазы усҟантәи апартиатә идеологиа амаҵ азызуаз аҳәынҭқарратә газеҭ аредакторра даараӡа иуадаҩыз маҵуран.


Лара баҩҷыда злаз аӡә ла кәын, аха лара дзықәтәаз аҽгьы даараӡа баҩҷыда злаз акы акәын, ԥагьа-ԥагьа инықәгыло акәын ишныҟәоз, уахьынахәаԥшуагьы, даараӡа ҽы ԥшӡак акәын, аха абаҩ иалаз уаҩы цқьа издыруамызт, иара убас Камаҷыҷгьы дыҽҟазоуп, – рҳәон, аха цқьа дыздыруаз маҷын.


Адунеи аҟны амлакреи азхарамфареи рыстатистика зыԥхьаӡо еиҿкаароуп Афатәи ажәтәи рполитиказы Жәларбжьаратәи аҭҵааратә институт (МИИПроП). Амлакразы азеиԥш згәаҭа раԥхьаӡа акәны ицәырган 2006 шықәса рзы аҳәынҭқарратә еиҿкаарақәа ҩба рыбзоурала – анемец еиҿкаара «Вельтхунгерхильфеи», ирландиатәи аиҿкаара «Всемирная Забота» (Concern Woldwide) рыла.


Акы ҳәауа, даҽакы уазхәыцуа, акы ҟаҵауа даҽакы уазхәыцуа, аӡәы сылзыԥшны сылԥыларц амҩа сықәны, даҽаӡәы сыбла даахгылауа


Сан рыцҳа, сан, сана, сан, уа, сан, Раџьаб рыцҳа бымҳәаӡои сана?


Таифур Ақаҩба, ҭальаҭ Қапба, Кәыркәмаз Кәаӡба, Ирфан Қапба, Аира Қап-ԥҳа.


Ари аорганизация ахра злоу аусыз иамоуп аныҟәцара ашәаҳәацә афонограмқәа аԥҵаҩцәа азинқәа.


Никита Павел-иԥа Симониан (ииратә хьӡы Мкыртыч Погос-иԥа Симониан ; диит , Армавир) — асоветтә шьапылампыласҩы, асоветтәи урыстәылатәи азыҟаҵаҩ, аԥсуа ашьапылампыл ашкол зеиԥш ыҟам ахаҭарнакцәа дреиуоуп. Никита Павел-иԥа — СССР зҽаԥсазтәыз аспорт аҟзаза (1954), Урыстәылатәи Афедерациа зҽаԥсазтәыз азаҟаҵаҩ (1968), СССР зҽаԥсазтәыз азаҟаҵаҩ (1970). Ианашьоуп аорден «Аԥсадгьыл аҿаԥхьа илшамҭақәа рзы».


Зыхәба инапаҵаҟа иҟаз аԥшыхәцәа ирдыруазар акәын, аок купантцәа ауаа шындырҵәоз, ишдырҳәуаз, зыԥсы зҭиз аԥсахцәа рыла антисоветтә организациқәеи архәҭақәеи шеиҿыркаауаз.


Áсланбыҭәқәа () — ииаӡаахьо хшыла иҩычо, аҵааршәыра аамҭазы инхоз. Урҭ роура: 5.5 метрак иҟоуп, рыкапан 10-12 тон.


Мшаԥымза́ 24 (Мшаԥымза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Апре́ль 24, Мшаԥы́ 24 — григориантәи амзар 114 тәи амш (115 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 251 мшы.


Узыхшаз уани, ма уаби рхы еивҟьар, ма рыжәҩа ҭҟьар, ишԥарзууеи?!


Иаҳцәымыӷхеит, избанзар, Аԥсны ахьӡ Егри Ԥсоуи рҳәаақәа ирызҭымҵызшәа аабеит, Абхазиа ахьӡ акәзар, Аԥсны аҳәаақәа рҭыҵра акәым, адунеи зегьы иахыҵәахьеит, адунеи зегьы аҟны ирдыруеит.


Абасала, иахьа Европатәи астандартқәа рыла аҳәынҭқарра аҟаҵареи аныҟәгареи ҳрызхианы, ҳагьазыҟаҵаны Аԥсны аҳәынҭқарра аҟаҵара нап аҳаркызар, уи аҳәынҭқарра иаҭаху акультура рҿианы иҳамазар, урҭқәа зыбзоуроу аурыс ҳәынҭқарра аԥышәоуп, аурыс ҵарадырроуп.


„...Ибераа зегьы ажәытәӡатә раҳ Боча имҵаныҳәон, иара иныхабаа абеиарала иҩычаз Хахьтәи Колхидеи Аԥснытәи Пицундеи рҳәааҿы игылан (ақьырсиантә дин аан уахәамас иҟалеит)“


Де Голль аханатә еиԥш игәы иҭан Аԥшьбатәи ареспублика аконституциа аԥсахра, уи Франциа аполитикатә ҭагылазаашьа арԥсыҽуеит ҳәа иԥхьаӡаны. Аинрал фымз ирылагӡаны инарҭбаау аҭагылазаашьа ҷыдатә зинмчқәа ирҭозар, насгьы аконституциа ҿыц адкылара иадгылозар амчрахь дшыгьежьуа азы дрылаӡеит.


Асовет космонавтцәеи Америкатәи астронавтцәеи раԥхьаӡатәи реицԥырра иазыскуеит ҳцоит инымҵәаӡо жәҩантәыла


Қырҭтәыла иалҵны адунеи аҿы еицырдыруа ашьажәыҩцәа Сталини Бериеи иахьа даарывагылт Шеварднаӡе.


Уа, сеиха ахәы ахаҵа, сҽага ҿҟьаҟьа ахәы ахаҵа, абааԥс, сымҳабысҭа ҟаҵа


Иҟоуп џьара нас ҳахьӡыла аԥсҭазаара, ара аԥсҭазаара ахьӡ мацара ҳахьӡала.


Ҳахьнеилак румкак ауатка, ҵәыцак аҩы ара иаҳдыржәуа, ана иаҳдыржәуа, есыхәылбыҽха ижәнакәын аҩны сышгәарлоз.


Ԥхынгәымза́ 26 (Ԥхынгәымза́ ҩажәи́ фба́), Иу́ль 26, Ԥхынгәы́ 26 — григориантәи амзар 207 тәи амш (208 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 158 мшы.


Асовет уаа рпатриотизмра аарԥшра иазкуп ашәҟәыҩҩы Аџьынџьтәылатә еибашьра атемала иаԥиҵаз иажәабжьқәа


Уабацахуеи, иуқәхәлеит усгьы, уааины абра ачыхәчар уҭала, сара дсырцәоит, уи уажәыҵәҟьа дсырцәоит данааилакь, нас удәылганы уаусышьҭып, уцап, абра ачыхәчар уҭала, ҳәа иалҳәеит.


Ҳаешьара аҭарчеи абираҟ аҟны хьтәы нбанла ианҵатәӡами Дырмит ду иажәақәа


Аԥсны адгьылҵакыра абжеиҳарак бнарала ихҟьан. Абнала ихҟьоу адгьылҵакыра 493,6 нызқь га артәоит. Аԥсны абнарақәа рыҟны 180 инарзынаԥшуа аҵла-чықьтә хкқәеи 50 ҵла хкқәеи ыҟоуп.


Ҳаҳаи, абаақәа, агәаԥхара шәыҭ, Илакыҵ хаақәа игәы шәкыднарԥсылап, Ҳаи, абаақәа, шәнаскьа уара Аԥсҳәы иҭанхуа, Ҳаҳаи, абаақәа, ҳаа!


Абри аганахьала араҟа иамҩаны избоит аурыс поет ҟаимаҭ Константин Бальмонт изку Марина Цветаева лажәақәа раагара


Убра уҟаз, амҿы ылысхушәа ҟасҵуоит, снеиуеит, нас уареи сареи џьара аԥсшәа еибаҳҳәап, агьип, лафк еибаҳҳәап, агьип, лҳан.


Уи мацарагь акәындаз, аолимпиадаҿы инарыгӡоз аномерқәа зегьы ахәшьара рызҭоз акомиссиа ԥсуа-заҵәык иалаз уи ҳаԥсуа драматә театр актиор Разынбеи Агрба иакәын аолимпиадаҿы инагӡоу аномерқәа зегьы иреиӷьуп, актәи аҭыԥ иҭатәуп ҳәа азҵаара анықәиргыла, аӡәгьы мап ацәимкт.


Са сзықәгылоу сшьам, ибдыруеит ус исҟазшьам, аха иҳәа, бмыԥхашьан, сыбгәаԥхозар, убриак азыҳәан, сиуеит, убриак азыҳәан, сыҩуеит, убриак азыҳәан, исҭиуеит, иҭитәхозар!


Сара дсыздыруам ашәҟәыҩҩы аполитикаҿгьы ддуӡӡаны алитератураҿыгьы ддуӡӡаны, руак хьысҳахошәа сгәы иабоит.


Аха уи дшынеиԥыршәаз еиԥш иара иҟынтә иҳаҳауеит абри аҩыза ареплика


Сбааш аҭӡамц амра ашәахәақәа рыла иаднаҩылаз Ан лажәа ианиуаз ахарԥ шкәакәа зышәны ииз, зхарԥ шкәакәа адунеи иазныжьны, наӡаӡа иқәҵны ицо, уа сыҷкәын, нан, уа сыҷкәын хьырҟәыбҷа, уа сыҷкәын бла-хшәала, Умҩа бзиаз, нан, умҩа хиирыз!


КЕННАРД, Ҳоуард Перси. ПИКОК, Нетта, eds. The Russian Year-book: Volume 2 1912 (London, 1912) онлаин.


1970-тәи ашықәсқәа рыбжьаранӡа, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара апрактика аҟны асоциалисттә тәылақәа (Иугославиа алахәхара ада, Иемен аҟны арратә наԥшыҩцәа ргәыԥ 1963—1964 шш., Мысратәи (Египет) абжьаҟазаратә миссиа 1950-тәи ашықәсқәа) абжьаҟазаратә операциақәеи арратә наԥшыҩцәа рмиссиеи ианалахәыз ҳәа ыҟамызт. Убриаан, америкатәи афицарцәа Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Бырзентәыла (Греция), Палестина, Пакисҭан, Кашмир, Ливан, Мраҭашәаратәи Иран имҩаԥнагоз аоперациақәа раан Еиду Амилаҭқәа реиҿкаара наԥшыҩцәақәак раҳасабала иалахәын. Наԥшыҩцәақәак раҳасаб ала ауаа рацәа азоузыжьыз иреиуоуп НАТО, СЕНТО, ЛАГ, АСЕН уҳәа арратә блокқәа рыла Еиду Америкатәи Аштатқәа рыдгылаҩцәа.


Ахы иуқәшәаз хыԥшаз џьушьон, Ашьа иулҵуаз ԥхӡыз џьушьон, Ашәынкыдҵа, уаҳәшьа мыжда!


Уи амҩа шаҟа хәыцра антәало, Шаҟа гәалашәара ану, Уи амҩа шаҟа ԥхӡы анҭәало, шаҟа қьаад шкәакәа азҩу


Зшьапы инанагоз, зыбз цәажәоз зегьы ҵысны идәықәлеит, аӡә дцар, даҽаӡә даауан, иааҟәымҵӡакәан абри иаҿын, илыдашшылон санду, саб, лара агазеҭ ианырҵаз санԥса Цару, исыдашшылон саргьы, шьоукы гәыкала, ргәы иалсыҵәҟьаны, шьоукы еиҳагьы амца ҳацранаҵарц, шьоукы гәаӷшақә, шьоукых ҳзашьҭоузеи ҳәа, ишаҳныруа рбарц.


Ажәлар кылсын иқызы-қызуа, унацәахы узрыламкуа, гәраҳа адәеиужь ду ҭәын, ари иманы аҳ дыԥшын, Манча иааира иазыԥшын, Манча ихьӡ зегьы ирҿакын, Манча ихьӡ бираҟра ауан, ажәлар рзыҳәан игәырыӷәӷәаган, аӷацәа рзыҳәа ицәыршәаган.


Иаанханы иҟоуп аргыламҭа мрагыларахьтәи аҭӡамц аҩадатәи ахәҭа. Аҳаш иалхны иргылан. Мрагыларахьала аџьҵла ду гылоуп, уи ныхас ишьан. Аныҳәарҭа наҟ-ааҟ, адгьыл аҿы ишьҭоуп аҵыргақәа. Ауахәама мрагыларахьала акәын ашә ахьамаз.


Иаҵәа, уазгылан,аус-ду,ҽа-мҩак,уажә еиԥш,ган-ҩныжәзаргьма, акәындхә, анаҩстәи аҭыжьраҿы иԥсахуп еҵәа, уазгыланы, аус ду, ҽа мҩак, уажәеиԥш, ганҩныжәзаргь, ма, акәынҭхә ҳәа.


Аԥсуа хьӡы зманы аҭоурых иазаанхаз урҭ рҟынӡа афбатәи ашәышықәсазы иҟаз Аԥсырҭ иоуп.


2007-2009 шш. - Қырҭтәыла афинансқәа рминистрра Ахашәалахәқәа рзы амаҵзура аусеилыргаратә департамент - аусеилыргаҩ.


Зегьы рыла Ленин дҿырԥшыган, Ленин дашьҭамызт ихы, аусураҿы зегьы ираԥигон, Ленин дашьҭамызт ихы.


Амрагыларахь иӡхыҵыз ҳдесанти Амрагыларахьтәи афронт аибашьцәеи Тамшьи Адачеи рыбжьара ииасуаз амҩаду иахылаԥшуа иаатәеит.


Европатәи Аидгыла — Европатәи атәылақәа 25 еидызкыло, аиҳабырабжьаратә имилаҭтәым еиҿкаароуп, урҭ Аидгыла иалахәу атәылақәа ҳәа рыхьӡуп. Европатәи аидгыла 1992 шықәсазы иаԥҵан Европатәи аидгылазы Маастрихттәи аиқәшаҳаҭрала. Убас шакәугьы, ари аидгыла угәалазыршәо а3ыдара6ъа ыҟан уаанӡатәи аизыҟазаашьақәа рыҟны, 1951 шықәса инаркны.


Маиаковски ихьӡ зху аулица, аихамҩа азааигәара, саб Аҟәа данааи иргылаз қәацә хәыҷык сани сареи ҳаҩнан, аҵара сыцызҵоз сҩызцәа, иахьа Гәлиа ихьӡ зху аулица ашьхарахь ахаларҭа акәакьк аҿы игылаз азеиԥшнхарҭа иҩнан.


Дхәыҷны даныҩагыла нахыс, иара иаҟара иҟәышыз, иара иаҟара агәду змаз, ауаҩра злаз аӡәгьы дыҟамызшәа, хыхь жәҩанахьтә анцәа дылбааԥшны Аԥсилаа раҳра зықәнаго Алдыз иоуп ҳәа иҳәахьазшәа, аӡәи-аӡәи ажәа рибамҭо, ахьӡ бзиа иҭо, иасны ддырҽхәон.


Германиеи Австриеи рҵыхәтәы афранцызқәеи италианццәеи аицәажәара ирымаз Германиеи Австриеи рыӷбақәа ршара аҵыхәала еинаалыеит.


Иаҳҭахуп шьҭа, иаҳнырыртә амрагь ааҳхаԥхар, иаҳҭахуп шьҭа, ҳшьапы ааиҵаҳхырц иааҳгәаԥхар!


Стокголм (1435 мм). Конная тяга: 1877—1905. Паровая тяга: 1887—1901 (р-н Сёдермальм). Бензомоторная тяга: 14 апреля 1924 — 1 марта 1929 (пл. Карлаплан — Порт). Электрическая тяга — с 1901. Пригородная линия в Лидингё (электрическая тяга) существует с 1914. В 1933 была открыта линия скоростного трамвая в южном направлении с подземным участком в центре, а в 1944 — такая же линия в западном, но линии эти связаны не были, а позже они (в 1950 и 1951 соответственно) стали первыми линиями метро. 2 сентября 1967 были закрыты все линии обычного трамвая в центре, а ведущие в Лидингё и Ноккебю урезаны до ближайших станций метро, но в 1991 в центре восстановлена линия с ретро-трамваями. В 2000 открыта линия LRT Tvärbanan (См. Стокгольмский трамвай)


Ауаҩы ишьра, ауаҩытәыҩса ишьа акаҭәара, ауаҩытәыҩса иргәаҟра, инырҵәара аганахьала, аҭырқә ианичарцәа аесессовеццәеи дареи хҭак еицҭадыршәуан.


Зны лхы дақәмақаруан, зны Рамиз диқәмақаруан, лҭаҷкәымқәа лраҵәон, лхаԥыцқәа еихарӷәӷәа аҿҿа рыҵлыргон, лхахәы кны дахон.


Афбатәи астрофа хзыркәшо ацәаҳәа актәи ашәҟәы аҿы Уахьнеилакь иара ашьҭақәа убоит ҳәа иҟаз, егьырҭ аҭыжьрақәа рҿы иара ашьҭақәа ацымхәра игылоуп ажәа ахыбаҩқәа.


2006 ш-зы ифакттәу аҳәааҿы Қырҭәылеи Аԥсни рыбжьара аҭагылазаашьа аҽазнык иуадаҩхеит. Ԥхынгәымза 25 2006 ш. аиҳабыраҿагылара иҟаҵаз арзаҳал ашьҭахь Емзар Квициани Қырҭтәылатәи аполициеи иалагеит Кәдрытәи Аҩхаа хыхьтәи ахәҭа Чхалҭа ҳәа иахьашьҭаз Аԥсны иалцаз анкьатәи ахадара Қырҭәыла иҟоу уахь рнагара хыркәшан ԥхынгәымза 27 2007 ш-зы.


Зны Аԥсны ианыҵхьаз зны Аԥсны ианыҵхьаз, уажә анҭыҵынтә иааз, иукәыхшоит, уакәыхшоит удгьыл-узбаз.


Камантәи абаа-зал () — Абаа-зал Аԥсны Каман ақыҭан. Абаа иргылан абжьарашәышықәсақәа раан.


Сара сушьҭам, малк улсхырц, хныҟәгагас сышьаҭа сҳарц, ма исҭахума ӡәыр уисырхәҳарц, ухә ыҵхны исыман сцарц.


Хыхь маҷк зыӡбахә сҳәахьоу ҳасасдкылара аҵасгьы заҟа рхы иадырхәазеи, заҟа рхы иадырхәазеи имыцхәу ҳаизадара?


Маиҟәаԥтәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә институт далгеит англыз бызшәа арҵаҩы изанааҭ ала.


Варшава (фото) (первоначально 1524 мм, позднее система перешина на 1435 мм) с 11 ноября 1908 года


Иџьшьaтәым,  aдунеи aиҳaрaк aҿы иaхьaгьы жоржиaнцәa, џьорџьиaнцәa мa георгиaнцәa ҳәa иaхьҳaшьҭоу.


Ҵабал абаахкыра дуи араатәи абаахкыра дуи ашәарҭақәа раан мцахарала ишеигәныҩуаз еиԥш, жәытәӡатә лашараки сареи иҿыцҳаҳараӡа ҳааигәныҩит.


Ахәбатәи акласс саналга сан Аҟәаҟа саалгеит, сагьҭалҵеит аԥшьбатәи аурыс школ, ахәбатәи акласс аҿы.


Теориала ииашами акоммунизм аргылара, аха аԥсҭазаара иамуит, избанзар аԥсҭазаара иамоуп ахатәы закәанқәа.


Егьырҭ ртәы сыздыруам, аха сара сзы уи аҵкыс еиӷьу акгьы ыҟам!


Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2020 шықәса — абыжьбатәи Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада иалхра Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа инақәршәан Жәлар реизареи Аԥсны аҳәынҭқарра апарламенти аҿҳәара ԥырҵәеит хәажәкырамза 22 азы амҽыша 2020 ш-зы.


Убри аҟнытә, уи зны иашь шкәакәа дақәтәаны, зны ирашь ҟаԥшь, зны ирашь еиқәа дақәтәаны дырԥылалон.


Дрылагылар руамызт дыздыруаз, знык ианицәхас, ҽазнык ианицәхас, дараапкызар акәхап изыруаз, ихашҭгәышьеит ихы ахьдырхаз.


Урҭ реиԥылара иабзоураны Аԥсны имҩаԥысран иҟаз алхрақәа рҿы Иреиҳаӡоу Асовет ахь аԥсуа депутатцәа ҩажәиааҩык ралхреи ақырҭцәа рдепутатцәа ҩажәи фҩык ралхреи азҵаатәы ӡбан.


Акырынтә апрессаҿы сықәгыларақәеи аизарақәа рҿы сцәажәарақәеи ирзырҭынчуамызт амца еиԥш исыцраз сыгәҭыхақәа.


Мераб Фрндон-иԥа Ҷытанаа иԥсҭазаара кьаҿ иалагӡаны илшеит ишьта ӷәӷәа ааныжьра Аԥсны атеатртә ҟазараҿ еиԥш, ахәаԥшцәа рыгәқәа рҿгьы. Москватәи Шьчукнн нхьз зху иреиҳаӡоу атеатртә ҵараиурҭа арежиссиортә ҟәша аушьҭымҭа, зеиԥшыҟам абаҩхатәра ду илан. Уи дырҵабыргуеит иара иаԥиԥаз ахаҿсахьақәа, аперсонажцәа, аетиудқәа, амизансценакәа. Иара иҟазара иузаҟәымҭхо надҳәалан аклоунадеи апантомимеи. Ԥсабарала илаз иҟыбаҩ адагьы иқәҿиарақәа рахь нԥхьаӡатәуп: аирониа, аиумор, ииашаны иалхыз аимидж, аамысҭашәара, ибжьы ныҵакны ацәажәара, иааикәыршаны иҟоу адунеи азакәанеиуаршәаратә ҷыдарақәа аилкаареи, иқәгыларақәа рахь аиагареи. Мераб Фридон-нца Ҷыҭанаа иқәгыларақәа рзы атекстқәа ихала иҩуан. М.Ф. Ҷыҭанаа аус иуан Аԥсны Аурыс драматә театр аҿы арежиссиор хадас.


Владимир Ҭач-иԥа Мканба (, ақыҭа Афон Ҿыц, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР, СССР — , Аҟәа) — Аԥсны Аҳәынҭқарратәи ауаажәаларратәи усзуҩы.


Хыԥхьаӡарала имаҷу ажәлар, рҭоурыхгьы думзароуп, хыԥхьаӡарала шаҟа ирацәахо, иаҳа-иаҳа идухо, иҵаулахо ицалароуп рҭоурыхгьы ҳәа.


Ԥхынгәымза́ 23 (Ԥхынгәымза́ ҩажәи́ хԥа́), Иу́ль 23, Ԥхынгәы́ 23 — григориантәи амзар 204 тәи амш (205 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 161 мшы.


Амраҭашәарахьтәиқәа ҳәа изышьҭаз Урыстәылан аҳратәра аныхны, мраҭашәарахьтәи атәылақәа ирҿыԥшны абуржуазиатә еизҟазаашьақәа рышьақәыргылара иазықәԥон.


Унан, уара зхазыҳәа имыждоу, – лҳәеит лара, капеик анумоуаз, убысҟан ҩажәи жәаба, ҩажәи жәаба чеиҵәца уаҵашьшьы иужәуан, иахьа чеиҵәыца цыԥхьаӡа жәаба, жәаба мааҭ урҭо уаныҟала жәаба рыда шԥаумжәи, – лҳәеит.


Урҭ даҽа тәылак аҿы иизар даҽа тәылак аҿы ииз ракәым, Аԥсны ииуагьы аԥсуа бызшәа зцәыӡуа ыҟахуп!


Акы сарцәажәар, ҽакы сазырцәажәом, сгәы акы асуеит сышнеиуа, схы акы асуеит.


Ауаҩы аибашьра данаҿу рацәак изгәаҭаӡом аибашьра иахҟьаны атәыла иаиуа аԥхасҭақәа.


Аԥсилаа раҳ дицәнымхошәа дзиҭахыз, дҿаҳа-дагәазшәа иблақәа хҩаны, аӡеибафара уалаԥал иҳәар, дахьалаԥалоз шакәыз идырт, избан ҳәа дахьизымҵаауаз азы шакәыз идырт, лабаҟьаҩыс мацара дахьимаз азы шакәыз идырт?


Зҽыкәабаны амшын иааҭыҵыз ахәыҷқәа реиԥш, амра шәахәақәа рыҽрыҭан ирхьыршо, ахаҳә дуқәа икьеҩ-кьеҩӡа ирықәгылоуп аџьмақәа, рыцламҳәақәа ааихамгылаӡо, ирфахьоу аҳаскьын ржаҳәо, шьжьымҭантәи амра шәахәақәа лбаардауоу узымдыруа.


Адгьыл аҿы агәаӷ анхышхыҵәалак, ақәаб анеилашауа ахыԥсыхь шахылҵуа еиԥш, аенергиа еиқәаҵәа ахылҵны, ажәҩанахь ицауоу, мамзаргьы ажәҩанаҿ, амраҿы енергиа еиқәаҵәақәак хышхыҵәаны арахь рҿаархауоу.


Аха арԥарцәа рнапы џырқәа еибаркыз ацәқәырԥа егьа икшаргьы, ранпеибаркра еиҿҟьашьа амамызт зшьапы зыҵнарҟьозгьы, анапеибаркра дыннакылон.


90-тәи ашықәсқәа XX ашәышықәса инаркны Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара абжьаҟазаратә усура мҩаԥысуан арегионалтә еиҿкаарақәа русеицура иабзоураны. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара актәи аоперациа, аҭынчра адгыларазы арегионалтә мчрақәа роперациа аҭыԥ аҟны ихацыркыз акәны иҟалеит 1993 шықәса рзтәи Либериатәи амиссиа. Арегионалтә мчрақәа уахь инашьҭын Мраҭашәаратәи Африка аҳәынҭқаррақәа Рекономикатә еилазаара (ЭКОВАС) абзоурала.


Ԥхынҷкәынмза́ 17 (Ԥхынҷкәынмза́ жәи́бжь), Дека́бр 17, Ԥхынҷкәы́н 17 — григориантәи амзар 351-тәи амш (352-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 14 мшы.


Шәара апартиа шәагәашьамхуп, Апартиа блас шәахоуп, апартиазы шәарӷьашәҩахуп, апартиазы шәшьаԥхоуп!


Аҩбатәи ацхыраара афонд иаиуеит хықәкылатәи апрограммақәа рзы атәылақәа-адонорцәа рҟынтә. Алагалақәа рҟынтәи хынҩажәа процент ИУНИСЕФ идәықәнаҵоит ихьысҳан иҿио атәылақәа рахь, убри аҟнытә аԥарақәа рыбжа Африка атәылақәа рахь ицоит. Ибжьаратәу ахашәала змоу атәылақәа ирзоурыжьуеит ахыԥхьаӡара зегь ахьтә ԥшь-процентк.


Тәылақәак рҟны убас еиԥш анапхгараҭаратә форма аҭыԥ амоуп, аҳәынҭқарра Ахада амчратә зин амазаара ала зегьы данақәиҭу. Усҟан ауп апрезиденттә ҳәынҭқарра шьахә ҳәагьы аназырҳәо. Ара амчра аҽеиҩнашом. Аӡәы заҵәык иоуп амчра ахәҭақәа зегьы напхгара рызҭо, урҭ ыҟазар. Адемократиатә уаажәларра аҟны аус зуа асистема уи иаҟазшьаҷыдам. Апрезидент ишакәызаалак ныррак узиҭом. Ас еиԥш анапхгараҭара аформа мрагыларатәи атәылақәа роуп изҷыдаҟазшьоу. Ҿырԥштәыс лассы-лассы иааргоит Туркментәыла, мамзаргьы Латинтәи Америка атәылақәа.


Ихнымҳәеи дара, рҭаацәа аӡы ихылеит аха рышьҭахьҟа рышьҭамлеи, иаанхаз рышьҭахьҟа ирышьҭалан, рҭаацәа рыхьӡеит, рҭаацәа рыԥшааит, иахкарыжьыз.


Иара инаукатә ԥҵамҭақәа ахархәара шроуз ибар иҭахын, 80 компаниа инареиҳаны иргылеит 20 тәыла рыҟны. Аха аихьӡарақәа изҭоз аҵарауаҩ иҟазшьа аҷыдарақәеи хара ихәыцуаз анаплакҩи иҟазшьаҷыдарақәа реилагӡара ахьилшаз ауп. Аха, Нобель зегь раасҭа аԥареи иҭҵаарадырратә аартрақәеи ракәӡамызт игәы иҵхоз. Иара есымша аԥсҭазаара аҵакы дашьҭан, данқәыԥшыз аахыс али - тературеи, афилософиеи дрызҿлымҳан. Иара есқьынгьы аӷарцәа рыцҳаишьон. Аха зегь раасҭа ииҭахыз адунеиаҿ аибашьрақәа рҵыхәа аԥҵәаракәын. Абри аус адиулон аамҭагьы аԥарагьы мшаҭо 1896 шықәсазы Италиа иԥсҭазаара далҵаанӡа.


Ара аџьынџьыхәа ҭоуп, ара араса ҭоуп, ара алаҳарҩа ҭоуп, ара аилаџь ҭоуп.


Уи илшон ииҭаху адгьыл изиҭаху ианиҭаху ииҭар, изиҭаху ианиҭаху имихыр, исԥырхагоу ҳәа ииԥхьаӡо ауаҩы ианааиҭаху, иара ихы ианааҭашәа, усӡбарак ҟамҵаӡакәа дҭеикыр, илымҳақәа ҿижәжәар, дирлашәыр.


Али-беи аль-Кабир ( – ) — аԥсуа мамлиуктәи Мысра аиҳабы. 1768 шықәсазы Мысра ахы иақәиҭхеит Османтәи аимпериа аҟынтәи. Али-беи даара ишьахуз дипломатын, насгьы деибашьҩын.


Цәқәырԥаҵас, еишьҭала-еишьҭала, Арифмақәа еинаало еиваԥсон, Англыз поетцәа аӡәаӡәала иҩнала, Араб поетцәа инрыцшәаҳәа ицон, араб урысшәала даԥхьон Араб поет Ҳафиз ишәҟәы, Англыз урысшәала даԥхьон Англыз поет Баирон ишәҟәы.


Абас, есышықәса, раԥхьаӡа акәны ашәҟәы аашьҭызхуа, аԥхьара, аҵара амҩа иқәло аԥсуа хәыҷы иҿыцӡаны иааиртуеит апоет Кьыршьал Чачхалиа иажәеинраалақәа, раԥхьаӡа акәны дидыруеит иаргьы.


Аԥсуа еибашьцәа рыхә ҳаракны ишьон азоуп Византиа ар иркыз абџьар Иустиниан аԥсуа еибашьцәагьы изыдиркыз, урҭ шеилаҳәаз изеилеиҳәазгьы.


Хрыжь-хрыжь дныҟәо, хрыжь-хрыжь дныҟәо, ашьхымзарҭа дҭоуп иара, аԥсуа дгьылаҿ уи дахьыҟоу, дацәшәо дныҟәом уаҟа аԥсра!


Раԥхьатәи аҭыжьраан бжьы-гәыкыла, ихылҵышьҭра, ахаангьы, ҳа-ҳреигәырӷьоит ҳәа иҩыз ажәақәа, егьырҭ рҿы иԥсахын бжьы гәыкыла, ихылҵшьҭра, ахаангь, ҳреигәырӷьоит ҳәа.


Абар схала, схала, схала, схәыцуа снеиуеит каҭран мҩала, исыхь сзымдыруа, акы гәнызгоит акалашәа сшьаҿа еихызгоит.


Зегьы-зегьы ааԥын гәырӷьахә шәыгымзааит, шәарҭ, аҵлақәа, абӷьы иаҵәа шәықәҳалааит, шәарҭ, аӡӷабцәа, ус шәықәԥрааны шәкәашалааит, шәарҭ, ацәқәырԥқәа, аԥсыӡ гәарҭа шәҭашьқьырлааит!


Саргьы адгьыл сақәлахом, сышгәырӷьо, сышгәаҟуа, схы шыскуа, сгәы шыскуа, аха усгьы аус дуқәа сшырҿу маашьарада, еиҳау сыҽшазыскуа, сыццакы-ццак амҩа сшану, исыргылаанӡа сқьаад аҿы акәаԥ, исҭаашт уаргьы иуҭаауа, исҭаашт зегьы ирҭаауа, исҭаашт хырԥашьа змам.


Абас, арахьтәии наҟтәии еимларкуаз ихьышьарххо, арахь иҟоушәа уахь иҟоушәа, арахьгьы иҟамшәа уахьгьы иҟамшәа иқәнархон, иацԥыҳәан иаццаз нықәыӡәӡәа иагон.


Иҟалап, урҭ ажәақәа анысгәалашәа ашьҭахь акәымкәа, заа урҭ ажәҩанқәа шеиԥшхаз сышрызхәыцуаз ашьҭахь акәзар иансгәалашәаз ихьаа ртытыгахаз урҭ ажәақәа.


Атамақәа шәҭуеит, атамақәа шәҭуеит, акәаҭанақәа рхаԥыцқәа цырцыруеит, аԥсабара гәырӷьахә ашәала иҭәуеит, ааԥынтәи ашәалт адгьыл ианыруеит.


Микеланџело Буонарроти (; , Капрезе-Микеланџьело — , Рим, Италиа) — аиталиан скульптор, сахьаҭыхҩы, архитеқтор, жәҩаш, инџьныр.


Сара схы иавызбоит, Ача, схы иавызбоит Када бгәы ахьынирхаз, дахьбыцәцаз.


Аԥсны хыԥхьаӡара рацәала иҟоу аҳаԥқәа ҽыцәҵәахырҭас ирымоуп ахәылԥҵысқәа. Урҭ 21 хкы рҟынӡа ыҟоуп ҳәа азгәаҭоуп. Аҳаԥқәа ирҭоу афауна еиҳарак абӷа змам аԥстәқәа роуп. Еиҳа ижәытәӡоу аҳаԥқәа рҿы иуԥылоит зыда ыҟам аԥстәы хкқәа. Убас, Афонҿыцтәи аҳаԥы иамоуп троглокарис (Troglocarisschmidtiifajei) захьӡу амшынԥстәы, аҳаԥы бжы (Janeilusgloriosus).


Ԥхашьарас иалоузеи ҳхы аҳаҭыр шақәаҳҵо, ҳбызшәа аҳаҭыр шақәаҳҵо ҳазлоу мамзаргьы иҳалоу егьырҭ амилаҭқәа рхаҭарнакцәагьы идҳарбар?


Аус зуаз ауалафахәы роуамызт, атәанчаҩцәа атәанчахәы роуамызт, ачымазцәа ирымамызт ахәшә злаархәоз.


Дара аҩыџьагьы рхала бзиа еибабаны, дара рҩыџьагьы рхала еизыразны, рыԥсҭазаара еиларҵарц аҿҳәара анԥырҵәа, Зина илҭаххеит ақалақь аҿы лҩызаки лареи қьырала изыҩназ атәым ҩны, атәым уада ддәылҵны акәымкәа, дахьииз, дахьааӡаз, лхәыҷра ашықәсқәа зегьы ахьылхылгаз лаб иҩн гәакьа ддәылҵны дцарц.


Асовет аамҭазтәи апериод иаҵанакуа ашықәсқәа раан ԥшьҩык ахшара иреҳаны изоуқәаз иреиуоуп


Игәхьаазгоит аҳабла зегьы, игәхьаазгоит урҭ рашҭақәа, рыҵлақәа, ргәарабжьарақәа, игәхьаазгоит уаатәи абыргцәа рыбжьқәа, урҭ зҵатәоу ахә дуқәа


Изҭакыз агәара иаҵанакуаз аҭыԥ иҩны иҭагьежьуа, иҭагьежьуа ишнеиуаз, џьара ахыԥара иаҳа имариазшәа алаԥш иааҵашәан, харантәи иқәсыԥан аҿынанахеит аԥхьатәи ашьапқәа арҟәара инықәгылт, ашьҭахьтәиқәа нахьынҳалт, иалмҩрырц, иаарццакӡаны ашьҭахьтәиқәа архәара инықәырсны аанда зынӡа иахыԥарц ианыҩеиха, инықәҵәрын, аԥса еиԥш иҵарӡа агәара аанда иалыҳәҳәоз амасар инахаҳаит, иаргьы амгәа иналашьшьы ицеит


1997 шықәса раахыс аиҿкаара иахагылаз Мохаммед ель-Барадеи (Mohamed ElBaradei) Мысратәи (Египет) профессианалтә дипломатын. Ари  аҭыԥ ахь  иара ҩынтәны далхын – аҩынтәраан  Атомтә фымца азы Жәларбжьаратәи амаҵзура (МАГАТЭ) 2001 шықәса инаркны 2005 шықәсанӡа ахадас дыҟан.


Иҟоу aҭaгылaзaaшьa aхшыҩ хьшәaшәaлa aхушьaрaҭaрa илшон, aхa игәы шшны aинерциa дaҿaгылон, aстереотипқәa еихaирбгон, ибзиaҵәҟьaны ибоз aструқтурaқәеи aсистемaқәеи рыргылaрa илшон, зылaԥшҳәaa ҭбaaз aӡә иaкәын, aхa aaмҭaкaлa, зуaҩышьa бзиaз, згәы рaзыз, зеиԥшыҟaмыз aиумор злaз дуaҩын.


Ҳазну адунеи дуӡӡа иаҭәоу ашәак уаҳа иҟамлазшәа ҽакы, иҟыруеит, иҟыруеит, иҟыруеит иахьак, игәырӷьоит, ирбазшәа рразҟы.


Изҳааит иара абригьы убас дуаҩны, изҳааит иара абригьы дықәԥаҩны, дзықәшәалакгьы ишьҭыхны икыз ихы, дзықәшәалак иаимырсааит ишьамхы, абри ауаҩ, дгәаҟыргьы иӷәӷәаны, иԥсҭазара мҩаԥысааит ицқьаны.


Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла, Еидгылоу Советтә Социалисттә Республикақәа, СССР, Асовет Еидгыла.


1934 шықәсазы С. Ҷанба далахәуп СССР Ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла Актәи аизара ду.


Амшә, иудыруеит, иачҳауеит, иачҳауеит, аха игәааны ибыбыр аҭыҩра иҭыҵыр, Қырҭтәыла аразҟы ҽеихом.