XVI ашә. агәҭаны, инықәырԥшны 1543-1549 шш. рыбжьара, Имереҭтәи аҳ Баграт III (1550-1565 шш.) иаԥшьгарала имҩаԥыргеит мраҭашәаратәи Қырҭтәыла ауахәаматә еизара, уи ахдырра алаҟәреи ауахәаматә ҵасқәа реилагареи аԥыхразы иахәҭоу аусмҩаԥгатәқәа рымҩаԥгара иазкын. Ауахәаматә еизара аднакылеит ауахәаматә аӡбаратә баҟа “Акатоликосцәа рзин”. Қырҭтәыла аԥшьаҩыхадацәа инрываргыланы, ари аизара далахәын Мықәтәигьы. Аха, рыцҳарас иҟалаз, ахыҵхырҭақәа рҿы уи ихьӡ аанымхеит. Анаҩсантәи аамҭазы Мықәтәи акафедраҿы аус иуан аепископ хада Еԥвҭиме Саҟварелиӡе.


Агуберниа ҿыц Урыстәыла губерниа ҿыцк ҟалыеит Оренбурско-Тургаисскаиа ҳәа хьӡыс иаманы.


Диит 1956 шықәса абҵарамза 19 рзы Ԥақәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2005 шықәса.


1982-1986 шықәсқәa рзы Аџьaуси aсоциaлтә проблемaқәеи Москвaтәи ринститут aҿы aспирaнтурa дҭaн, уaҟa aкaндидaттә диссертaциa ихьчеит.


2004 - 2005 шш. - „Қарҭу банк"; апластикатә картақәа рыла амаҵ ауреи аус рыдулареи азы адепартамент; аспециалист еиҳабы.


Маврики (, , ), аофициалтә хьӡы: Ареспублика Маврики (, , ) — Африкатәи адгьылбжьахатә тәыла Индиатәи аокеан аҟны.


Сажәа хсыркәшар сҭахуп иеицырдыруа аԥсуа поет Платон Бебиа данқәыԥшыз Михаил Гочуа изкны ииҩыз ажәеинраала ҟаимаҭ Збаҟа гылам афырхаҵа ала


2005 ш-рзы жәабранмза 12 С. Багаԥшь икәгылараҿ ирылаҳәан Анқәаб премиер-министрс дшалху. Ари амаҵураҿы уи еиҳарак хықәкыра ззиуаз Аԥсны аҩныҵҟатәи аҭагылазаашьа акәын. Зегь раԥхьа иргылан уи хықәкыра ззиуа Аԥсны аекономика акәын, усҟантәи аамҭаз акыр  даара ихьысҳаз. 2005 ш-рзы ԥхынҷкәынмза 7 рзы ЕАА Қырҭтәылеи рыцҳаражәҳәҩ Џьон Таффоти иареи реиԥылараҿ иҳәан атәыла абиудџьет ишамоу 644 миллион мааҭ, уи еиҳарак изызкыз ахьчареи аҩныҵҟатәи аҭахрақәи ракәын, иара убас ацитрустә експорт акыр имаҷхеит 110 нызықь тонн иҟаз илаҟәит 35 тонн рҟынӡа. Аԥсны иамаз аинфраструктура ихырбгалан аибашьраан, ма иумыхәо иажәын. Даара акыр ихьысҳан Аԥсны амуниципалтә ҭагылаазшьа, рҭагылазаашьа цәгьан афымцамҩгагақәеи. Урыстәылантәи аинвестициа атәыла иалалоз маҷк 60 миллион доллар инахыҳәон.


1988 шықәсазы Аахыҵ Уаԥстәылатәи арҵаҩратә институт далгеит. Аԥхьатәи Ақырҭуа-Ауаԥс еимакы ашықәсқәа раан атәылахьчара аотриад напхгара аиҭон. 1990-1993 шықәсқәа раан Аахыҵ Уаԥстәыла апарламент адепутатс дыҟан, 1997 шықәсазы – УА ахәаахәҭратә хаҭарнакс. 2001 шықәсазы Аахыҵ уаԥстәыла ахадас далхуп. Дҭаацәароуп, ҩыџьа аԥацәа имоуп.


Исымҩатәны иазгәасҭар сҭахуп Асду иалоу Алма Анчаа ихаҿсахьеи, уи иџьбарареи, иҟаиҵахьоу агәнаҳарақәеи рыла уҳәа иара убас имотивдоушәа Манча дахьсадисту азымхошәа избоит Базалеи Бадреи абнаҿы амҿы ахьԥырҟоз иара цәгьа-мыцәгьарала дахьрызныҟәаз, аҽыкәаҳа иалоу Аџыр ихаҿсахьеи аидкьысларақәа шрымоу.


Уажәраанӡа Рашәында лгәы ааирӷәӷәарц акы иҳәақәон, аха игәы аҵӷа ԥҵәазар акәхап, иԥсы изҭымкаауа аҭуан дахьаҵаԥшуа, Рашәында лгәы аазырӷәӷәаша акы ааизымҳәаӡеит.


Аҭак лысымҭеит, аҭак лысымҭеит, сыԥсхьазар, сыԥсхьазааит, быԥсы ҭазар, иҭазааит, иԥарԥалыкьха иқәзааит, уи Кәтол ду адәы.


Раԥхьатәи аҭыжьраан ҽа-шлиапак ҳәа ианыз ажәа, егьырҭ рҿы ҽа шлиапак ҳәа икьыԥхьын


Ахыҵхырҭақәа рҟны ари атемазы аимак — аиҿакқәа цоит. Аӡәырҩы убас еиԥш агәаанагара рҳәоит – Урыстәыла — ари президенттә ҳәынҭқарроуп ҳәа. Даҽа џьоукы ишьақәдырӷәӷәоит атәылаҟны еилаԥсоу анапхгараҭаратә форма аҭыԥ амоуп ҳәа. Аха ара Аконституциа иазхьаԥштәуп. Азакәан хада, аҳәынҭқарра Ахада изинмчи истатуси, Афедералтә еизареи Урыстәылатәи Афедерациа аиҳабыреи ирызкыз аҟәшақәа анализ азызуз аҭҵааҩцәа лкаак иазааиуеит. Ари алкаа иаҳәо акоуп, Урыстәыла ари президенттә республикоуп. Уи Ахада даара иҭбаау азинмчы имоуп. Ас еиԥш алкаа ҟазҵо аҭҵааҩцәа раппонентцәа ишазгәарҭо ала, арҭ азинмчқәа Урыстәылатәи Афедерациа Ахеилак ҷыдалатәи аӡбамҭақәа рыла ишьақәнарӷәӷәар ауп.


Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа (, ), аофициалтә хьӡы: Ареспублика Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа (, ) — Африкатәи адгьылбжьахатә тәыла Индиатәи аокеан аҟны.


Ҷыжьжь, ҷыжьжь, ҷыжьжь, иҵыс-ҵысуа аҷыжьра иаҿын, ауаҩы аҩыжәра зирҵаз Пики.


Абыржәы абиуро аилатәара аҟынтәи саауеит, Апартиа Аԥснытәи обком абиуро аҟынтәи.


Ашьҭахь убри аԥсҭазаара ацыӡәӡәахақәа рыла ишыхәынгахаз, убри ацыӡәӡәахақәа рыԥсыԥ ҟәыкы злалбаалдоз лыхәламшәы ишҭабҩакыз, ишҭаӡыз даназхәыц, иара ихәламшәгьы акы еимаҳәахны иакит, иԥсыԥ инамҭо, алагаҩагара иаԥырхаган.


Ицоит аҩыџьагьы амҩа ианыршәны шьапыла акәатаҳәа иеицәажәо, аниуа, ариуа, аӷыд-мыдҳәа иеицәажәо.


Иура захьӡыз ҳара ҳаҵкыс деиҳабын, раҳәшьцәа Валиеи Нинеи сара аҵара сыцырҵомызт.


Қырҭтәыла Ареспублика, Қырҭтәыла – Кавказ мрагылара аган ахь ала иҟоу аҳәынҭқарра.


Прокопи Кесариатәи афбатәи ашәышықәса излаиҩуаз ала, абазг аҳцәа ахәҷы ԥшӡақәа змаз ирымхны евнухцәаны иҟаҵаны Римҟа иҭины рыхә ыҵырхуан.


Аӡыхь ӡбаажәызтәыз алаԥш, Аӡбаажә ӡыхьызтәыз алаԥш, Ашьха хаҳә еиҟәзыршәаз алаԥш, Аҵла зырматикыз алаԥш, Абынҽацә зыркьыркьырыз алаԥш, Абыжь-цуҭак инахысцан, Абыжь-мшынк инхысҭәҳәалт


Раԥхьаӡа сылацәа аныхтыз, шьхоуп еилаарцыр сылаԥш иаԥылаз, раԥхьаӡа сылацәа аныхтыз, мшынӡуп игазго сызхыԥшылаз.


Гәдиа Барганџьиа, Осман Киут, Кьагәа Киут, Ҳабыџь Ашәба, Гәаџьа Барганџьиа, Арыш Гьадлач, Аҳәба Цыр уҳәа убас егьырҭгьы.


Уаҳа акы сҭахым, исҭахым уԥара, исҭахым ууаҩ дура, исыҭ ауаҩра!


Ажәабжь ссирқәа, Хьаа ссирӡан, иссируп ашьацраҿ, ссиршәа ишоу, убжьы ссир, адунеи ссир, ашәахәа ссир, ԥхара ссиршәа, ассир абаҟоу, шәҭы ссирк, ссирк-џьашьахәӡак, бдырды ссир, ссирс иҵоу, иссирхоит зегьы-зегь, иссирӡан ацашьа, мшы ссирк, бжьы ссирк, ассир иԥшаарц, уашәақәа ссируп уҳәа егьырҭгьы.


Хазы-хазы шәҭыԥқәа ҳәа заанаҵы адепутатцәа ишдырбамызгьы, Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет агаҿахьтәи аган иаҵанакуаз азал азыбжак ақырҭуа депутатцәа иааныркылт.


Иудыруазеи, ар маҷ-маҷ иалганы, Аԥсны астатус азы аицәажәарақәа ҿыц ирылагар.


Ажәлар ду ажәлар маҷ ҳәа реиҩшара ҟалаӡом, ажәлар ду реиԥш ажәлар маҷгьы ирымоуп рхатә ҭоурых


Ара иаҭыԥуп ҳәа иԥхьаӡаны иаҳгәалаҳаршәар сҭахуп аԥсуаа рҿы жәытәнатә аахысгьы уажәымҭа цәгьахааит ҳәа шәира дуны ишыҟоу, уажәымҭа бзиахааит ма уажәымҭа шкәакәахааит ҳәа ныҳәаԥхьыӡ дуны ишыҟоу.


1987-1994 шш. - Иуане Џьавахьишвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет Аҟәатәи афилиал, аҭоурых-аиуристтә факультет


Пушкин, Лермонтов, Гоголь, Некрасов, Тургенев, Толстои, Чехов, Горки, Блок, Есенин, Маиаковски уҳәа егьырҭгьы рҩымҭақәа.


Хыԥхьаӡарала имаҷу ажәлар рҭоурыхгьы дуум, хыԥхьаӡарала шаҟа ирацәоу, убасҟак идууп рҭоурыхгьы ҳәа.


Урҭ анасыԥдақәагьы зны анирахь иадгылан еибашьларын, зны арирахь иадгылан инибарҵәаларын.


Ари ҳалашәра ҳаӷацәа шьахәла рхы иадырхәоит, уажәшьҭа урҭ аполитикаҿгьы рхы иадырхәо иалагеит


Ҟазшьас ишимаз еиԥш, иҽы имаҳмыз наирбан, акыԥ-кыԥ ҳәа аӷәра иаҵасуа, исықәтәоу дыс хысҳәоит, аҳәошәа, уажәы-уажәы ашыжәҳәа аӷәра иа-хон, ахы ларҟәуа, аха Гыд уи дауазкажьуаз.


Уи иара игәы ԥнаҵәахьан, убас игәы ԥнаҵәахьан, изыҟамҵоз акы акәын акәымзар, дықәгылан аҳәҳәара далагар иҭаххон.


Аҵабырг азы ақыҭа зегьы рыԥсы дырзалымхуа бзиа дырбоит, абзиаразы ақыҭа зегьы дыртәуп, аха иҩназы иӡу аӡәы диҩызоупад.


Ҭарик, сара сацәшәоит, сацәшәоит, убарҭқәа зегьы уара иуӡбақәаз иреиуазар ҳәа.


Аха ибзиаӡами, иахәҭаӡами иреиӷьу ҳашәҟәыҩҩцәеи ҳпоетцәеи ҩажәаҩажәи хәба шықәса раԥхьа иркьыԥхьхьоу иахьа зԥыхьашәара алымшо иреиӷьу рҩымҭақәа реиҭаҭыжьра, ҩажәа-ҩажәи хәба шықәса ирҭоу иахьатәи аԥхьаҩгьы урҭ дрылхәдаамхарц азы?


Ауаҩы аԥстәқәа рдунеи далҵны дуаҩханы адунеи дықәижьҭеи шьҭа маҷ ҵуама?


Ашәамзар иашәартәуан, уԥшӡамзар уԥшӡартәуан, аамҭа иахгәаҟуан, аамҭа иаргәаҟуан, ус иаҭахын.


Византиеи, мамзаргьы Амрагыларахьтәи Римтәи аимпериеи Џьамтәылеи иреикануаз аабатәи ашәышықәса анҵәамҭазы Кавказ егьырҭ аҳәынҭқаррақәа иаарылыҳәҳәаз Аԥсуа Ҳәынҭқарра аԥсҳас иамаз Леон Аҩбатәи иабду дызхагылаз ахазарцәа рышьҭамҭа ҳәа акры нхама?


1983 - 1985 шықәсқәа рзы аҵара иҵоит Москва, Алитературатә институт аҟны иеиӡкаау Иреиҳау Алитературатә курсқәа рҿы.


Иара убас уаҟа иҟан Гари Қьецба, Сергеи Сергегиа, Зурик Ԥачлиа, Ҭамаз Кәрмазиа, Заур Зыхәба, Заур Шелиа, Заур Ахба, Бесик Ахьиба, Феликс Дауҭиа, Леонид Осиа, Реваз Арекәаа уҳәа егьырҭгьы.


Альва Миурдаль, 1980 шықәса рзы, Альберт Еинштеин ихьыӡ зху Адунеизегьтәи апремиа ланашьан. Ҩышықәса рнаҩс, абџьар алгаразы ллагала дуқәа рзы Альва Адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа ланашьан. Лара ари аҳамҭа ду ицеиҩылшеит Альфонсо Гарсиа Роблес.


Ахьшь акәты акит ҳәа иргома, ача акыр иргоит акәымзар, ахьшь акәты акит ҳәа аӡәы иго убахьоума?!


Борис Ҭыжәба ироман Аԥсырҭ аҿы инарҭбааны ахархәара рымоуп аԥсуа жәлар рҿаԥыцтә рҿиамҭақәа.


Глазго. Конный трамвай с 1872 года, электрический трамвай с 1898 года. Система была закрыта 1 сентября 1962 года.


Нас ахәыҷқәа ишьамхы иаақәиртәоит, рхы ишьышьуеит, ргәы ишьышьуеит, аԥарагьы риҭоит.


Еиҳаны игылоу аорганизациақәа абарҭ азҵаарақәа ирызкны ақәҵарақәа рыдкылара мацара рҽалагӡаны, апрактикатә цхыраара ҟарымҵо иҟалар, иҳарҵабыргыр ҳалшоит, аринахысгьы абас шыҟаҳҵо.


Клеопатра Селена II – Марк Антонии Клеопатреи рԥҳа (диит Ҳ. ҟ. 40 ш.)


Адгьыл аҿынӡа схырхәаны ҭабуп ҳәа расҳәоит урҭ ацхыраара ду исырҭаз азы!


Уи хгарҭа имоуа даргәаҭеит избанзар Кавказ иахьабалак ырҭаслымны иҳамоуп ҳәа дахыҽхәаны уажә ааигәаӡа акәын аимператор ашәҟәы анизиҩхьаз, аимператори арратә министри уажә ари ажәабжь анраҳалак заҟа изгәаашагьы дназхәыцит


Нас дара-дара еиҿагылауа иалагеит, шьоукы ирыдыркылоз ацәгьоурақәа ирықәшаҳаҭхо иалагеит, шьоукы ирыдыркылоз ацәгьоурақәа ирықәшаҳаҭымхо иалагеит, даҽа шьоукы рхы дырқьиоит, ажәакала, ари аусӡбарҭаҿы иҟаз уаҩы еиликаауа иҟамызт


Абас еиԥш иҟаз ахҭысқәа збалон сара авокзал дуқәа рҟны зны-зынла сҩызцәа санырзыԥшуаз.


Иуџьин Дебс далгеит 8 класск, 14 шықәса анихыҵуаз аусура далагеит, раԥхьа аихамҩа аусзуҩыс, нас амцаҭаҵаҩы ицхырааҩыс, аҵыхәтәаны 1870 ш. рзы афақьдәыӷба амцаҭаҵаҩыс аусура далагоит. Иуаажәларратә усура акәзар, уи хациркит алитературатә клуб Оксидентел, иқалақь гәакьа Терре-Хот аҟны, уахь еснагь ааԥхьара ала иқәгылон Роберт Грин Ингерсолли Сиузен Ентонии.


Џазз — музикатә ҟазара аформа XIX шәш алгамҭаҟны — XX шәышықәса алагамҭаҟны аан ЕАШ-аҿы дцәырҵит.


Урҭ рхыԥхьаӡараҿ иҟан Баҭал Ҳақыбеииԥа, Руслан Давид-иԥа, Дима Климент-иԥа, Русик Климент-иԥа, сундер Иура-иԥа, Рамзик Сергеи-иԥа Кәыҵниаа, Илларион делба, Али Жужуев.


Ари амш ан лыжәҵыс ԥшқа лцәыԥырра амш амацара акәымкәа, гәаныла ԥҳәысҳәара иааз иразҟ гәеижьага ицәыԥырра амшгьы акәны иҟазаарын ҳәа!


Ақалақь иалаҩит хараӡантә, иҭаркыз, ихырҵаз ахьыршьҭуазынтә Сибра акәхап, адәыӷба иаанагеит ҳәа абна, убри, адәыӷба иаанагаз ақыдқәа ахьхыҵәҵәоу иҭаԥыҟҟаны абаандаҩцәа рыхьӡқәа ануп ҳәа.


Акы аԥсуаа рҿы ажәлар ркульт ыҟан зегь зымчу, зегь здыруа, зегь зылшо ҳәа иԥхьаӡан


Ус аԥҳәызба аԥа длоуит, аха иишьа, ишьак еиԥышмхеит, изҳашьа зҳашьак еиԥышмхеит, мчыбжьык анихыҵ, шықәсык зхыҵуаз иеиԥш дыҟан, шықәсык анихыҵ, жәаба зхыҵуаз иеиԥш дыҟан, жәаба анихыҵ, ҩажәа зхыҵуаз иеиԥш ыдҟан.


Абри аамҭа кьаҿ иалагӡаны уи иахьа иахьынӡааихьоу зыбзоуроу, анахь иҳархаргьы, арахь иҳархаргьы


Нас ба бакәын ирыбжьызбоз дгьыли жәҩани, нас ба бакәын адунеиаҿ зегь зызкыз.


Аҭоурых аҿы аҩбатәи ашәышықәсазы зыӡбахә рҳәаз абазгаа рыда абжьаратәи ашәышықәсқәа рзтәи абхазаа ақырҭуа ҭоурыхҩҩцәа жәытә-натә аахыс изызхәыцуаз рқырҭуатәра мчы амамкәа, ихыбжа-ҿыбжахон.


Шагиров А. К. Очерки по сравнительной лексикологии адыгских языков. Нальчик, 1962. — 212 с.


Алабжыш иалҵит сдунеи, аччаԥшьгьы иалҵит сдунеи, ҭәицуп, цәыкәбаруп изеиԥшу, шә-гәыӷрак, шә-лаԥшымцак зхьыԥшу!


Убри азыҳәан иҳахәҭоуми Ирызҳарҳарц ҳдыррақәа, Убри азыҳәан ҳаидгылоуми, Иҿиоит ҳаибадыррақәа.


Анык лаҳасабала уи даанызкыло мчы ыҟам, ԥшьаала ҿааиҭит аҩы иашьны итәаз апоет Кермани


Уи ашьҭахь ԥыҭрак аус иуан акомпартиа Тҟәарчалтәи ақалақь комитет аҿы аполитҵара анапхгаҩыс, насгьы агазеҭ Аԥсны ҟаԥшь ахатәы корреспондентс.


Ажәа афилософиатә анаҳҳәо аамҭазы, ҳәарада, ҳахшыҩзышьҭра афилософиатә маҭәар ацәаҩахь мацара ирԥштәым.


Ҳарҭ аԥсуаа зегь реиҳа ҳзыцәшәаша, зегь реиҳа зҽыргызмалны иаҳҿаччо иоуп.


Убарҭ ашықәсқәа раан ауп ҳлитература Аԥсны анҭыҵгьы, асовет милаҭ литературақәа рҭаацәараҿы, азхаҵара бзиа аманы ианыҟалазгьы.


Уа рыҵҩақәа ааԥшуа ианалага ҳара ҳазҿу инеизакны ақырҭуа жәлар ракәӡам, рнапхгара роуп , Қырҭтәыла инхо егьырҭ амилаҭқәа рхаҭарнакцәа ракәым дара ақырҭуа жәлар рыҩнуҵҟа адгылара ирымаз ҵыкәкәошәа анырба, уажәраанӡа адемократиа ҳәа иззыҳәҳәоз инагәҭасын, апрефектқәа цәырыргеит.


Уҿыха, уҿыха, сашәа, уҿыха, уҿыха, сашәа, уеилыхха, Ҿыхара зықәӡамгьы уара ирҿыха, ибжьаӡран иҟоу еиқәырха!


Америкеи Франциеи уҳәа атәылақәа рҟынтәи адриатикатәи адыӷаҷиа рфарц азы мацара ҷыдала ауаа шаало


Иара арахь бааԥсыла ҳазларсыз ҳашьцәа мыждақәа уи уажә акьыԥхьра ҳазҿу ихаҭа имшынҵақәагьы ирныԥшуеит батоно ҳәа ҳарҳәахуа, батоно ҳәа ҳара инараҳҳәахуа, ҳаибажьо ус ҳазцоз џьишьон, аха уабанӡеибажьало?


Аԥҳәыс еснагь лхаҵа диеиҽырбозароуп рҳәеит, ахаҵа дхылхуазароуп рҳәеит, ахаҵа аҩны даныҟоу агәҿыӷь дамгозароуп рҳәеит, аԥҳәыс лхаҵа изыҳәан данызароуп, дҩызазароуп, дагьицәыбзазароуп рҳәеит.


Дгьыли жәҩани рыбжьара шеибакәу зегьы еидкыланы изку, мчыс ирымоу, ԥсы зхоу зегьы ԥсыс ирхоу


Хьымкәараса иабдуцәа рнышәанҭрақәа арантә быжьба-ааба верс набжьаны, лбаа аӡиас аԥшаҳәаҿоуп иахьыҟоу, урҭ абжак ргәы ҭаҳахьеит, абжак ахьыҟоу узымдыруа адгьыл иалаӡхьеит, араб ҩырақәа рынны ирхагылаз аҳаҭгәынқәа, ақьашанақәа еиҟәыжәжәа-еиҟәыԥԥа иҵҩырны икаҳахьеит, рыбжеиҳаракгьы злакәыршаз аихацқәа, ахаан ҳаԥсып згәамхәуа, арахь иқәнагалаз шьоукы еимыхны иргахьеит, рыҩнқәа рбарҵақәа аладырԥшӡеит


Абҵарамза 5, 1855 шықәса рзы ақалақь Терре-Хот (Индиана) диит Иуџьин Виктор Дебс.


Анаҟәа амца ацралан иблыр ҳәа сшәон, аҭәа сырхуан, аҭәа-ҩа, анаҟәа амца ацралар иақәжьны иалсырцәоит ҳәа.


Иҟалоит аԥсҭазаараҿы аӡәы имҩа еиҳа иманшәалахар, даҽаӡәы имҩа еиҳа иуадаҩхар, аха, анасыԥҵәҟьа иашьҭоу ауаа зегьы рымҩақәа акаҿы еиԥшуп


Ахьтәы парламент ҳәа ҳажәлар рҿы изышьҭаз Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет аҿы аԥсуа депутатцәеи ақырҭцәа рфракциа адепутатцәеи еимактәы-еиҿактәыс ирымаз азҵаатәқәа ирхадан


Хышә шықәса амра шкыду изгәамҭац, хышә шықәса амза шгыло имбаӡац.


Георгий Алексеевич Дзидзария. К 100-летию со дня рождения. — Сухум, 2014, 304с.


Ахышьҭыхреи аҽырбареи ахатә ҷыдара рыман аԥҳәызба, ма аԥҳәыс лхымҩаԥгашьаҿы, избанзар, ахьӡи ахьымӡӷи рҿы ахаҵа ианарыжьуаз аԥҳәыс иланарыжьуамызт, ахаҵа аԥҳәыс лҿы иԥсыҽразы алаф анихырҳәаауаз ыҟан, аха уи аҩыза аԥсыҽра аԥҳәыс лзы ихьымӡӷын, иагьланарыжьуамызт.


Бызшәас иҟоу зегьы раԥхьа игылазар акәын ҳара ҳабызшәа аԥсшәа, аха ҳабызшәа раԥхьамоу рышьҭахьӡа игылоуп.


Ашхацауа, Баг, Кинца, Маан, Мкелба, Анчок, Куџьба, Шиокум, Твишба, Айкуа, Ҵишба, Лахуа, Аримба, Озган, Ҵушба, Капш, Цвижба, Самейхуа, Фирсоу, Данарчоу


Аеҵә ракәын са сзыжьжьоз, амза акәын са сзырԥхоз, аԥша сарцәон сырҵысны, арҵу ашәақәа ҳәаны, наҟ инкаԥон, инкабон, ааҵраҿ ашьҭыбжь саҳалон.


Ҵара змам Сыԥсадгьыл бзи избоит, згәаҳәԥахшала сзааӡаз, Сыԥсадгьыл иахьшазы кәырбанс ианагь сыхиоуп Агьырҭ зегь раасҭа иара зынӡа ихәыҷӡаз Зегь реиҳа гәыкала сыԥсы злоу Аԥсынроуп


Уара иуаҭәоу дзузымдыруазеи, Ашҭа хымкаа дҭаҵаны, Ԥҳәызба бзиа узлышьҭоузеи, Ашҭа хымкаа дҭаҵаны!


Шьоукы рзы рмаҵура уалԥшьоуп, даҽа шьоукы рзы рмаҵура уалбагоуп, иҟоуп малраҳгас зхы иазырхәогьы аԥсуа изы уи хьмыӡӷын.


Алиса Гыцба — Москватәи атеатр „Геликон-опера“ асолистка, Ареспублика Аҧсны жәлар артистка, Урыстәыла Афедерациаҟны артистка.


2017-2019 шш.- Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра; адиаспора рҟны аизыҟазаашьақәа рзы адепартамент адиректор;


Аха Аԥсны аминистрцәа Рсовет Ахантәаҩыс иҟаз Архип Лабахәуа имаҵураҿы иааныжьреи иамхреи-иаҭареи знапы иакыз Қырҭтәыла акомпартиа ацентр комитет усҟан актәи амаӡаныҟәгаҩыс иҟаз Мжаванаӡе диҿагылан ауп ашшыԥхьыӡ шиҩыз


Диит 1936 шықәса ажьырныҳәамза 19 рзы Дәрыԥшь акыҭа Гәдоуҭа араион. Иԥсҭазаара далҵит 2007 шықәсазы.


Аилазаарақәа, иӷарӡаз араионқәа рҟны аԥсҭазаара аиӷьтәразы иаԥырҵоз апроектқәа иџьбараз акритика рызун, избанзар урҭ хыхь-хыхь иҩыз, иҭҵаамыз проектқәан. Аӷарра акультура атермин акыр акритика шазузгьы, уи даара анырра ҟанаҵеит асоциалтәи аԥсихологиатәи цхыраара аҟаҵаразы амеханизмқәа раԥҵара аҟны. Аӡәырҩы асоциалтә усзуҩцәа русура аҟны ирықәшәон хаз игоу ауаа, аҭаацәарақәа, аилазаарақәа, урҭ зегьы Лиуис итеориа шьақәдырӷәӷәон дара рдунеихәаԥшышьа ала.


Аԥсуа ҳәсақәа рцәанырра аиқәырхаразы ахаҵара шаадырԥшуа еиԥш, агәымшәара аадырԥшуеит рыԥсадгьыли рыжәлари реиқәырхаразы атәымтәылатәи амҵарсыҩцәа ирҿагыланы аибашьраҿы.


Аԥсҳа Баграт Ахԥатәи ҳәа изышьҭаз иаб дақырҭуан иԥсҭазаара даналҵуаз аламҭалаз Аԥсуа Ҳәынҭқарра знапы ианиҵоз, иззынижьуаз иҷкәын Гьаргь Аԥсҳацәа рдинастиа шьала-дала дшамадоу, дшадҳәалоу алашьақәирӷәӷәарц, иуасиаҭ ажәаны иҩны иаанижьт Аԥсуа Ҳәынҭқарраҿы Аԥсҳацәас иҟаз рсиа.


Исызҿиҭуеит аӡәы наҟ умҩас ҳәа, уара шьҭа, уара шьҭаҵәҟьа умыцхәуп.


Шаҟа, шаҟа разҟ сымаз сара урҭ ашықәсқәа рзы, ҳара аинститут ҳанҭаз.


Нанҳәамза́ 13 (Нанҳәамза́ жәа́ха), Áвгуст 13, На́нҳәа 13 — григориантәи амзар 225 тәи амш (226 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 140 мшы.


Кәыдры абахә уалҟьан, уҽырхага, Даук душьҭазшәа дыԥры, Шәах мацаран уқәлоит ага, Кәыдры, аилага, Кәыдры.


Ари иаанаго урҭ рыԥсҭазаара зегьы аԥсадгьыл ахьчара иаҿын ҳәа ауп


Сельянинов Г. Материалы к климатологии западного Закавказья: черноморское побережье, Абхазия и Западная Грузия/Г. Сельянинов; Сочинская областная С.-х. Опытная Станция; Математический отдел. - Сочи: Изд. Сочинской областной с.х. Опытной станции, 1923. - 32 с.


Убжьы дарҿыхон асԥуа хаҵа, убжьы рыҵгон баҳча-қәаҵа, убжьы ихнахуан гәҭыха змазгьы, убжьы иархәыцуан ҷкәынгьы ӡӷабгьы, убжьы ишьҭнахуан ацәа рыхца, шықәсышәк зхыҵуагь, сыԥхьарца.


Асасцәа еиқәаҵәақәа Гьаргь Гәлиа иҭоурыхтә повест Асасцәа еиқәаҵәақәа иазкны аимак-аиҿак иалахәыз игәалашәара уажәы сызлацәажәо ахҭыс ҟалеижьҭеи ҩынҩажәижәаба шықәса инарыцлахьеит.


1953 шықәсазы Фанон Франциа аанижьуеит, дцоит Алжирҟа, Аҩбатәи адунеитә еибашьраан иполк нхарҭас иахьрымаз. 1953 инаркны 1956 шықәсанӡа напхгара азиуан Алжир иҟаз Блида-Жуанвиль агоспиталь аԥсихиатриатә ҟәша. Уаҟа аус адиулеит аколониалтә ԥсихопатологиа арадикалтә теориа, иара убас ацхыраара риҭон Алжир амилаҭтә хақәиҭра афронт алахәылацәа. Фанон аколониализм азхәыцраҿ мацара дзаангыломызт, уи иҭахын аҭагылазаашьа ахаҭа иԥсахыр. Иара иусура хықәкыс иамаз ақәымчра анышәара акәмызт, ақәымчра ахҟьаԥҟьақәа рыхәышәтәра акәын.  Иара иԥсахит ахәышәтәшьа аметодқәа, ахәҭакахьала, ипациентцәа знысыз ркультуратә еимадарақәа рышьақәыргыларазы далагеит асоциотерапиа. Иара убас, аҵара дирҵон амедеиҳәшьцәеи аинтернааи. Алжир ахәышәтәырҭаҿ аус аниуаз Фанон аҭакԥхықәра идлеит ачымазаҩ иԥсихологиатә стресс ахәышәтәразы, афранцыз солдаҭцәеи афицарцәеи аколониалтә ҿагылара ахәаҽразы ауаа рыргәаҟра зхы иазырхәоз. Убри инаҷыданы Фанон идыргәаҟуаз алжиртәи аҿагылаҩцәа ихәышәтәлар акәын. Анаҩс, Фанон еиликааит уаҳа шилымшоз, убри аҟнытә ахәышәтәырҭа аанижьуеит. Аусура данаҟәыҵ ашьҭахь Фанон алшара иоуит Алжир ахьыԥшымраз ақәԥараҟны еиҳа ацхыраара аҭаразы.


Аҩажәижәабатәи ашықәс еиқәаҵәақәа раан иреиӷьыз аԥсуа жәлар рҵеицәа кыдҵан ианыршьуазгьы, ҳаԥсуа ҵара анаԥырырхуазгьы, ҳанбан ақырҭуа нбан ахь ианиаргозгьы, Аԥсны аԥсуа ҭыԥ хьыӡқәа еиҭакны ақырҭуа ҭыԥ хьыӡқәа анрырҭозгьы, Нхыҵ-Кавказтәи ҳашьцәа ачеченцәеи аингәшцәеи реиԥш аԥсуаа ҳахгара азҵаара анықәгылазгьы ҳгәы каҳажьуамызт, ҳгәыӷуан


Аӡә дуҭахӡамкәа, џьара акала думыцхраауа, џьара акала уихьыԥшӡамкәа, аӡәы уиҭахӡамкәа, џьара акала уимыцхраауа, џьара акала духьыԥшӡамкәа, аӡәы уимыхәо, ухы мыцхәны иубозар ушԥаҟало?


Схала сҽыҩнаскит, уи шхыдароу здыруеит, исыхоит, исыԥхьоит, ирҭахуп хараӡа сыргарц сара арантәи ассирқәа шәкы-зықь, ассирқәа шәкы-зықь рхы сгәадырԥхоит.


Уаҳа иҩны снеиуам, сиацәажәом, сара дшыздыруаз, сышизхәыцлоз акәӡам уи дшыҟоу ҳәа Адамыр данизгәаалак Ҭарсхан, шаҟантә игәалашәахьааз убри амш, убри асааҭ Адамыр Арҭанба дицны, баша дицны, баша дивагылангьы акәым, инапы Адамыр иркны ашкол ашҭа данҭалаз!


Аԥснытәи аветеранцәа снапы ианырҵеит аибашьреи аџьеи рветеранцәа рхеилак аҟны еилыскаарц


Мап, мап, ишәизааит, ишәизааит абри аҵх, абриаҟара гәазҳара анаҩс, абриаҟарагьы зҩа ҵәахны измаз!


Обезаа аԥсацәамызт, иқырҭцәан ҳәа ақырҭуа ҭоурыхҩҩцәа ртеориа ԥыххааса ақәҵарала ҳара уи ииашаны, иахәҭаны дидаҳкылоит аҩажәатәи ашәышықәса ҩынҩажәижәабати ашықәсқәа рынҵәамҭазы аԥсуаа қырҭуа хылҵшьҭрақәоуп ҳәа иқәгылаз ақырҭуа ҭоурыхҩҩы Пауле Ингороҟва усҟан дымшәа-дмырҳа иҿагылаз, дҟәыбасагь дықәызҵаз Зураб Анчабаӡе.


Уоу, бара рыцҳа, брыцҳаҳшьуоит, Арсҭаа-ԥҳа Кәымпырхан рыцҳа, Уарарираа, рарираа, рарираа, уоу-уаа!


Хаҵак иаҳасабала ишицрасуазгьы, императорк иаҳасабала аимпериа аусқәа ракәын зегьы раԥхьа иргылоз, егьырҭ зегьы, иԥҳәыс


Уи ҳаманаҵы, ҳхы тәыс иҳазрыҭарыма, ҳаиқәԥалароуп иахьынӡаԥалшуа, ҳаихалароуп ҳаԥхьаҟа ҳахақәиҭра иҳамаз ахь, иаҳхаҳаршҭрым ҳхы, ҳабзазара, ҳаҟазшьа, ҳахақәиҭра иҳамаз.


Аԥсуа жәлар ргәы иҵхоз азҵаарақәа ирызкны усҟантәи Асовет Еидгыла анапхгара рыхьӡала иҩын.


Неру Дж. Открытие Индии / Джавахарлал Неру / Пер. с англ.; Переводчики: В.В. Исакович, Д.Э. Кунина, И.С. Кливанская, В.Ч. Павлов; Ред. перевода В.Н. Мачавариани. — М.: Издательство иностранной литературы, 1955. — 652, [24] с. (в пер.)


Иааҟәымҵӡакәа абас ахымца зжәырҵоз абааҿы хыхь абааԥшыхәырҭақәа рҿы Асланбеи еибашьцәа иқәыргыланы ирымаз абзырбзанқәа зегьы рҿы рзеихымхуа иааршәаҳаит, ахыбрақәа зегьы еилаҟәаҟәаса иқәырҵеит, аӷбаҭаларҭақәа рҿы игылаз аҭырқә ӷбақәа быжьба ӡаадырҟәрылеит


Амшын Еиқәа — Атлантикатә амшынду бассеин аҩныҵҟатәи амшыноуп. Босфор аӡыбжьындала уи еидылоит Амармал мшын, анаҩс Дарданеллақәа аӡыбжьындала еидылоит Егеитәи Адгьылбжьаратәи амшынқәа. Кьерч аӡыбжьындала еидылоит Азовтәи амшын. Аҩадантәи  иҵауланы иалалоит амшын ахь Крымтәи адгьылбжьахабжа. Европеи Азиеи аӡытәи рҳәаа иахысуеит Амшын Еиқәа иалсны. жьҭаарамза 31 Амшын Еиқәа амш.


Ардзинба В. Г. К истории имени, функции и образа общезападнокавказского бога кузнеца // Медные рудники Западного Кавказа III-I тыс. до н.э. и их роль в горно-металлургическом производстве древнего населения. Тезисы докладов Башкапсарского полевого археологического семинара. — Сухуми, 1988. — С. 62—64.


Шә-ԥҳалк зкуа уҭахума, ҩышә ԥҳал зкуа уҭахума, рҳаԥшьарҭақәа рҿы хәажәла ихҩаны анышә ирықәырԥсазгьы азмырхакәа, наҟ-ааҟ еихданы абжьынҵә ткьацқәа зхарсыз зегьы дара цыблаа, хықәкыла, мрамбаа ирнапҟаҵамҭан.


Заҟа шықәса ниҵи Лермонтов, заҟа шықәса ихыҵуази Пушкин Дантес данишьуаз?


Убри азы иара иагьиҭаххозаарын, иаҳҳәап, идыргылаз аҩны ашәхымс раԥхьа зшьапы нхызгоз, ма иҟарҵоз ацҳа раԥхьа зшьапы нықәыргылан зҿыназхоз иԥсы ихыхны иоурц.


Амала, иан аума иқәылҳәацәеит, уара уансыхшоз сара сыԥсырауааз лҳәеит, сыԥсы зегьы зфаз, амыждараз исыхшаны адәы иқәу, сажәаанӡа сызражәыз, сыԥсра аанӡагь сызшьуа, уажә саргьы сузымхакәа, атәым ӡзӷаб дааганы лыԥсҭазаара уа лахәмарырц, иуҿаҟәарц уҭахуп, аха уи сыԥсы ҭакьакьанаҵ ишусмырҟаҵо саб иԥсаныс, – лҳәеит, ма ҳауа ҳҭахыра зегьы ааизганы, узакәу нараҳәан удәылысцоит, ма уҽеихароуп лхәеит.


Абҵарамза́ 27 (Абҵарамза́ ҩажәи́ бжьба́), Ноиа́бр 27, Абҵара́ 27 — григориантәи амзар 331 тәи амш (332 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 34 мшы.


Еибашьрыла амитә зхызгахьаз Пыта ахәашабга идунеи аниԥсахуаз усҟан сара хынҩажәи жәохәҟа шықәса схыҵуазар ҟаларын.


Бладимир Бабахь-иԥа Агрба (; , Кәтол, Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩ, алитератураҭҵааҩы, афольклорист.


Мсым Хәыҷы иакәзар, дгьыли жәҩани рыбжьара жәҩангәашәԥхьара ӡәыр изаатхьазар сара соуп иззаатыз, аӡы шыцәоу ӡәыр ибахьазар сара соуп избаз, ӡәыр иҿаҳәатәы ҟалазар сара соуп зҿаҳәатәы ҟалаз ҳәа мҵәыжәҩада дԥыруан.


Иргәаӷьӡозеи, урҭ агәыҳәа ирызҭаӡозеи, жәларык рымаҵ рурц зҽазызкуа, уи зҽазызкуа, уи зҽазызкуа


Ҳара ҳауп абаҳча зыцгылаз, ҳара ҳтәоуп урҭ ашәҭқәа, ҳара ҳтәоуп ашәыр иҿалаз, дара урҭ ахьҩежьқәа.


Араҟа зыӡбахә ҳәоу Аԥсны аҳәынҭқарратә университет арҵаҩы Аӡынба Павел иоуп.


Адау дҩаҵҟьан уара абраҟа уаагыл, сара абна илоу ашәарахқәа зегь абрахь илсцап, уара абраҟа урҭ аанкыл, – иҳәан, адау абна длылабга дцеит.


Ус анакәха, араҟа Аԥсны ҳаԥсуа бызшәа аиқәрхараҿы ақыҭа иааннакыло аҭыԥ аҩызаҵәҟьа еиԥшуп, Ҭырқәтәылан аԥсуа бызшәа аиқәрхараҿы уатәи аԥсуа қыҭақәа иааныркыло аҭыԥгьы.


Аԥсны атерриториаҿы ақьырсианцәа ирызку раԥхьатәи аҩыратә дыррақәа иҟоу ҵәырҵит ҳара ҳера аныҟала III ашәышықәса анҵәамҭазы, Питиунт(Пицунда) ақьырсианцәа хырҵәаны иахьаарышьҭуаз ҭыԥны ианыҟалаз. IV ашәышықәса алагамҭазы ара ицәырҵит аепископ Сафрони дызхагылаз ауахәаматә хеилак. 325 шықәса рзы абазгаа рхеилак ахаҭарнак Питиунттәи аепископ Стратофил далахәын I Адунеизегьтәи аизараду. I Адунеизегьтәи аизара ду аҿы еиқәыршәан, иагьрыдыркылеит быжь-пунктк рыла ишьақәгылаз ақьырсиантә дин асимвол, анаҩс Никеитәи ҳәа зыхьӡхаз.


Аколхцәа рмилаҭтә қьабызқәеи аԥсуааи адыгааи рмилаҭтә қьабзқәеи еиҩдырашьа шрымам ҳаламцәажәаӡаргьы.


Убри аамҭаз Адлеиба аус иуан Аԥсны аминистрцәа рсовет ахантәаҩы актәи ихаҭыԥуаҩыс.


Ҳара хырӷәӷәарҭак аҟынтәи даҽа хырӷәӷәарҭак ашҟа аибашьцәа ааганы ҳанжәылалак, аиааира аагоит, уи аиааира анаагалак, аиааира ахьаагаз ахырӷәӷәарҭа мырӷәӷәаӡакәа, ацхыраара ҟазҵаз аибашьцәа рҭыԥ ахь ишцалак еиԥш, аӷа ҩаԥхьа ицәцаз иргьежьырц имч рыӷәӷәаны данжәылалак, аӡӷьыра зыжәлаз адамба ԥжәареиԥш ҳхырӷәӷәарҭа ааныжьны ҳхьаҵыр акәхоит.


Иаанхеит магнитдатәи аоперациа, ԥсыхәа зманы иҟоу егьырҭ зегьы рыцхыраарала аоперациа аҟаҵара


Аԥхьа аҩеира, аԥхьа аҩеира, абааԥс сҽы, аԥхьа аҩеира, сумшьын, абааԥс, абри ауп, уаҳа акгьы иҳәом аҽыҩҷкәын, уаҳа акагьы иҭахым адунеи аҟны, абыржәызаҵәык аԥхьа аҩеира.


Игәырӷьаҵәа изыԥшыз, игәырӷьаҵәа ианиԥылоз агәырӷьара ирзишоз агәырӷьара инаҭон иара ихаҭагьы.


Уи игәы ҭыӷьӷьаа иҳәоит агазеҭ ианыз лажәеинраала шигәаԥхаз, иаргьы ажәеинраалақәа шиҩуа, Дсоу ақыҭан, Дәҩана ҳәа иахьашьҭоу аҳаблан дшынхо, уаҟа ашкол дышҭоу, сынтәа дшалго, амала иажәеинраалақәа акаҟара аҭӡы газеҭ ианимҵацзар, ицәырган уаҩы ишиимырбац, ҩбаҟа лара илзынаишьҭырцгьы шиҭаххаз, даԥхьарц, лгәаанагарагьы ицәылымӡарц дышлыҳәо


Сара убас сузыразын саагылазаргь, сара убас сузыҟаӡан гәыкала, иҟалазеи, нас, ҽнак ункылатәан уаасылго, иҟалазеи, иҟала?!


Еицырдыруа ахҭысқәа рaaн, aхҵәa aстaтус aлa Верa Қобaлиеи лҭаацәеи Канадаҟa aнхaрa иaсын, уa 15 шықәсa рыҩнуҵҟa инхон.


Абриаҟара сзырҳәо, абыжьбатәи аабатәи ашәышықәсақәа рзы Византиеи Џьамтәылеи ирываҟәылоз Ҳазартәыла аҳәынҭқар иԥҳа аиҵбы аиҳабы Византиа аимператор диман Аԥсҳа Феодор дииҭарызу абазгааи аԥсилааи еидгыланы ртәыла амрагыларахьтәи аҳәаа Фазис Рион аӡиас аҟынӡа имнаӡозҭгьы, амраҭашәарахьтәи аҳәаа


Польша (), аофициалтә хьʒы — Польшатәи Ареспублика () — Агәҭабжьаратәи Европаҿы, Балтикатәи амшын аладатәи агаҟны атәыла ауп. Амраҭашәараҿы уи Алмантәыла еидуп, алада-мраҭашәараҿы — Чехиа еидуп, аладаҿы — Словакиа, алада-мрагылараҿы — Украина, амрагылараҿы — Беларустәыла, аҩада-мрагылараҿы — Летвеи Урыстәылеи еидуп.


Ирымҳәои, уаныхәыҷу иудырҵаз, ахаҳә ҭаԥҟаны ианырҵаз иаҩызоуп ҳәа, сара сызҿӡаз, ахаҳә ҭаԥҟаны ианырҵаз аныхра акәын.


Ашьжьымҭан Шардын дҩагылан, ииҳәац иҳәон усгьы, днеин аҵла днаҵагылан, ииҳәац, – иҳәеит.


Уи иҳаиҳәон ауалафахәқәа анырзымхалак уи анрызхо ҟамлаӡацт егьи ауалафахәаҟынӡа рыԥсы наргарц арационализаторра ишалаго.


Нхыҵ-Кавказ инхо ажәларқәеи аԥсуа жәлари рхаҭарнакцәа иеицазгәарҭон азежәтәи ашәышықәсазы иҟалаз атрагедиа аԥсуааи, аедыгьцәеи, Нхыҵ-Кавказ инхо егьырҭ ажәларқәеи рыԥсадгьыл ааныжьны аҳәаанырцәҟа имцар ада ԥсыхәа амамкәа иҭазыргылаз ахҭыс иадҳәалоу


Алаба ҟьашь ахы укыргьы уаҟьашьуеит, аҵыхәа укыргьы уаҟьашьуеит ҳәа, дзышьҭаӡыз уи амшьҭацәгьа дызусҭоу уара дабаудыруеи.


Абзиара ашьҭахь абзиара ыҟамзар, абзиара ашьҭахь уаҩра ыҟамзар, абга ианашьҭаз иршьрацы, еиқәурхозма уи аԥсы?!


Ицәхҩежьаа-цәыҵашәшьырроуп адунеи, ицәыҵашәшьырроуп аԥсабара, аҳауа, ажәҩан, ицәхәыҵашәшьырроуп адгьыл, ана-ара ашәытарақәа рҿаӷӷа, рхықәцәақәа цәхҩежьаа-цәиқәарааӡа иҟоуп ашьхақәа уназгәыдԥшыло.


Соушәыжь, адәы снықәлап сыҟоу џьысшьалап, сыҟоу џьысшьар уи схы иаџьысшьалап.


1902 ш. рзы Гәылрыԥшь костроматәи аамсҭа Николаи Смецкои иргылоит аимҳәаду змоу ачымазцәа рзы асанатори. Х-еихагылак змаз ахыбраҿы 110 ҭыԥ аман, ачымазцәа аҽыхәшәтәра иахыршәаауан 60 мааҭ, уи ахарџьқәа иҟаз зегьы рҟынтә иаацқьаны абжа акәын иартәоз, егьырҭ иаанхоз аицҵалыҵқәа Николаи Смецкои ихатә ԥара ахишәаауан, ари аҩыза аҭагылазаашьа иалнаршон зылшарақәа маҷыз ачымазцәа ргәабзиара ишьахәыз акурортологиатә хәышәтәырҭаҿы аиӷьтәра.


Ԥхынгәымза́ 7 (Ԥхынгәымза́ бжьба́), Иу́ль 7, Ԥхынгәы́ 7 — григориантәи амзар 188 тәи амш (189 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 177 мшы.


Гагратәи абааш () — Аԥсны Гагра ақалақь аҿы иҟоу абааш. Абааш иргылан абжьарашәышықәсақәа раан.


1956 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки тхьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1961 шықәсазы.


Румыниеи Болгариеи Евроеидгыла иалалеит ажьырныҳәа 1, 2007 шықәсазы. Аԥхьаҟа Евроеидгыла иазҳар алшоит 30 ҳәынҭқарра рҟынӡа. Евроеидгыла аҽырҭбаара апроцесс зны-зынла евроинтеграциа азырҳәоит.


Абарҭ рааигәа иҟам, абарҭ рааигәа иҟам роуп зыԥсы ааивызгаз, рымшуп урҭ, лахьыцәгьақәа, иԥшаауа идәықәуп, изҿугь баша ныҟәароуп, иааиҿаҳалоит ианаахынҳәуа, еибырҳәалоит рыцәгьақәа.


Баграт III, Баграт II (, араб.باجرات , аелын. Μπαγκράτ) - Баграт Аԥсуа Ахра Аԥсха (978-1004)  , Аԥсуаа-Ақыртуи Ахра (1004) аҭауада ,  Гурген Ду иҷкәын , иан  Гурандухт дыԥсуун, Аԥсуаа Аԥсха лашьа Феодосии лоуԥ , Баграт адгьыл зегьы ииҭыӡаз ипрешествинникцәа иигеиҭ, Абедиа Храм иҟаиҵеит, фрескақәа ,аныхааба иҟәдыршәииҭ иара.


Иҟалазеи, ҵыԥх даазган, аамҭа иахыԥеит рҳәеит, сынтәа даазган, лықәра иахыԥеит рҳәеит, лықәра дууп, лҵара маҷуп шәҳәоит, лҵара маҷымзар, шәара шәахь уи даазгаӡомызт


Абасҟатәи ҳәынҭқарра афашизм иацәызыхьчоз, Реихстаг амҵанӡа еибашьуа инаӡаз, абжьас еиԥш зыбаҩ зцәыласыз, агәамч ду зызҭаз, зхымҭа камшәаӡоз, аибашьра ашьҭахьгьы гәеиҵахарак ззымдырӡо жәлар рынхамҩаҿы зхы аџьыка ықәыхуаз ахаҵа, уажә дымчыдаха, дрыцҳацәгьаха, ишьапқәа рышьҭыхра илымшо, деихеигәо-деихеигәо мацара, аҳәынҵәа зҿашьшьы, иҵәыр-ҵәыруа иҟаз ахаҳәмардуан даҿалан аҩеира даҿын.


Уи ауха Арсҭаа Ҟасҭеи иҩнаҭаҿы ауп раԥхьаӡа ашәҟәы иахьанысҵаз Кьахь Ҳаџьараҭ ихҳәаау жәлар рпоемеи афырхаҵа иан лмыткәмеи.


Ауаҩы иморалтә-етикатә ҟазшьақәа рыла аасҭа, адәахьы инирԥшуаз ахымҩаԥгашьақәа рыла ахәшьара инаҭон алитература.


Ахҭыс еиҭазҳәо аӡәы заҵәык лоуп, уи еиҭалҳәогьы зыӡбахә ашәҟәы иану, дара рҵараҿы изхысуа ауп, Амра дзызхәыцуа, лыхшыҩ ахы иақәиҭызымтәуа дшымҵадырсыз, уи илыхнаҵаз ахьӡ ауп, аҵаҩцәагьы ҵатәыс ирымаз изхысхьаз, ирдыруаз ак еиԥш иахәаԥшуан, ҵатәыҵәҟьас, еилкаатәыҵәҟьас раԥхьа ишьҭазшәа изхәаԥшуаз Амра лус акәын иара убри азы ауп урҭ зегьы лара лҿымҭра, ажәада зегьы еиҭазҳәоз лҿымҭра изазыӡырҩуаз.


Ахьшьыцба иакуа ача зыхьшьыцба иакыз игозар, ахьшь иакуа арбаӷь зыхьшь иакыз игозар, са сыҟәраан акамбашь акит, са истәуп, – иҳәеит.


Нанҳәамза́ 10 (Нанҳәамза́ жәаба́), Áвгуст 10, На́нҳәа 10 — григориантәи амзар 222 тәи амш (223 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 143 мшы.


1994 шықәса аҩнуҵҟала Аԥсны Абанк Хада иҭанаҩит акоммерциатә банкқәа 13, урҭ ироуз алицензиақәа рышьаҭала Аԥны арегионқәа зегьы рҟны аусура нападыркит: Гагра араион аҟны – “Гагра-Банк”; Гәдоуҭа араион аҟны – “Гәдоуҭа-Банк”, “Аграртә Банк”; Аҟәа араион аҟны – Аҟәатәи арегионалтә банк “Ешыра”; Аҟәа ақалақь аҟны – 5 банкк: “Аҟәа-Банк”, “Гарант-Банк”, “Башныхә-Банк”, “Тико-Банк”, “Менатеп-Сухум” (абанк “Менатеп” аҟәша ҿыга); Гәылрыԥшь араион аҟны – “Престиж”; Очамчыра араион аҟны – “Очамчыратәи акоммерциатә банк”; Гал араион аҟны – “Гал-Банк”; Тҟәарчал араион аҟны – “Тҟәарчал-Банк”. Убри ашықәс азы Аԥсны Аиҳабыра Аҵәахырҭатә банк аусура иалагарц азы азин ҟанаҵеит.


Сара иџьасшьон, урҭ ашахтиорцәа, аусуцәа хәыҷи-дуи иааҳадгылалакгьы цәаҳәак иадамхаргьы иажәеинраалақәа рҟынтәи иааганы иахьырҳәоз, уи бзиа дшырбоз, иажәеинраалақәа ишрыԥхьоз ибзиаҵәҟьаны ишыздыруазгьы.


Сара абжьбатәи акласс саналгоз афбатәи акласс аҟынӡа қырҭшәала аҵара ишалагахьаз.


Аҽы иаҵәа адәы иаҵәа ахчнуп, иҵысӡом, аҽы иаҵәа ҿыхаанӡа адәы иаҵәа ааԥшӡом.


Аҳәса, аҭыԥҳацәа забацәа, зхацәа, зашьцәа рыхынҳәра ишазыԥшыз зыҽзражәыз, рхацәа раара ишазыԥшыз зынарцәымҩа иқәлаз аҳәсақәа


Ари зқьи хынҩажәи жәаха шықәса рзы акәын, хыҩажәи жәохә шықәсазы Енвер Расҭа-иԥа Қапба Қырҭтәылатәи Акомпартиа Ацентр Комитет ашҟа аусура даниарга, уаанӡа уи ихаҭыԥуаҩыс иҟаз Басилаиа Пицунда акурорт еидҵара аиҳабыс далырхит, саргьы уи ихаҭыԥуаҩыс абрахь, ԥасатәи иара иҭыԥахь сиаргеит.


Иқьырсиану адунеи аҿы Гьаргь ацқьа пату иқәырҵоит. Адиниашахаҵаҩцәа мацара ракәымкәа, ақьырсианцәа зегьы бзиа дырбоит. Уи адагьы, аԥсылманцәа рышәҟәы цқьа, Аҟәырҟан аҿгьы  Гьаргь ацқьа иӡбахә ҳәоуп.Гьаргь ацқьа иқьырсиану адунеи аҿы Ҳазшаз Анцәа ду ир рԥызас, аарцәтәи адунеи афырхацәа рхылаԥшхәыс, ауаҩытәыҩса ихылаԥшхәыс, агәаҟра иҭагылоу ауаа рыцхырааҩыс дрыԥхьаӡоит.


Диит Шарль де Голль акрызкыз аҭаацәараҿы, иара иҭаацәа католикцәан. Иаб Анри де Голль Вожирар амҩаҟны игылаз Иезуиттәи аколлеџь аҟны аҭоурыхи афилософиеи амаҭәарқәа дрыԥхьон. Шарль адинхаҵара иадҳәалаз аҵарадырра иоуит, ирацәаны даԥхьон, дхәыҷаахыс алитературахь аинтерес ду ааирԥшуан, ажәеинраалақәагьы иҩуан. Ажәеинраалақәа зыҩуаз аҵаҩцәа рыбжьара имҩаԥгаз аицлабра аҟны де Голль иигаз аиааира аан идыргалаз аԥаратә ҳамҭеи иажәеинраалақәа ркьыԥхьреи рыбжьара, аҩбатәи алихит. Де Голль убасгьы, аҭоурых даара дазҿлымҳан, иара иҭаацәа ракәзар, рхылҵшьҭреи, урҭ иаадырԥшхьаз афырхаҵарақәеи ирылаҽхәон: аҭаацәаратә легенда инақәыршәаны, де Голльаа рҭаацәара аҟнытә Жеган захьӡыз, Жанна д'Арк лныҟәара далахәын.


Баграт Шьынқәба идраматә ԥҵамҭақәа Баграт Шьынқәба аԥсуа литератураҿы аԥхьаӡа данцәырҵыз инаркны, ҩажәи жәохә шықәса инареиҳаны, апоезиатә жанрқәа ажәеинраала, апоема, абаллада иҽырҭакӡаны аус иуан.


Џьни Џьгәаҭ ҳәа дыҟан, Кәарцхьи Даџь ҳәа дыҟан, Тәан мураҭ ҳәа дыҟан.


Аконференциа Хада — ари амаҵзура иреиҳаӡоу органуп. Иара аиҿкаара иалоу атәылақәа зегьы рхаҭарнакцәа алахәуп, аконференциа хада ауп анапхгаҩцәа Рхеилак алызхуа, насгьы амаӡаныҟәгарҭа  аусура хылаԥшра азҭо, адиректор хада далызхуа.


1945 шықәсазы аклуб аԥхьа дгылеит Метт Басби. Иареи иассистенти, Джимми Мерфи, рынапхгарала команда ҳынтә аанкылон аҩбатәи аҭыԥ ачемпионатаҿ 1946/47, 1947/48, 1948/49 шықәсқәа рзы, 1948 шықәса зы аиааира ргеит Англиатә Ахраҿаҿ.


Иоганн Хризостом Вольфганг Теофил Моцарт (; даҽакала Вольфганг Амадеи Моцарт  ; , Зальцбург — , Вена, Австриа) — еицырдыруа австриатә композитори, аинструменталистеи дирижиореи.


Аӷьычҩы бзиа ааигәасигәа дӷьычуамызт, иуа-иҭынха, иқәлаидыр, дызлаз ауаа дрыҵаӷьычуамызт, нанамгак, рыцҳак итәгьы иӷьычуамызт, зчеиџьыка агьама ибахьаз ауаҩгьы дицәӷьычуамызт.


Абри аганахьала иҟазшьарбагоуп абырг Рашьыҭ аколнхара аӡбахә ала Алҵыкә иеиҳәо абарҭ ажәақәа


Рушьбеи Ҳазараҭ-иԥа Смыр (; , Аацы ақыҭа, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


Сыԥшуп, сымҩа ҭаҳауа, ихало, сышнеиуа, ахәы сҩыхшәаны, снадгылап ҳәа, сгәы ҭнарԥраауа, алакәаҿ ада узнымио хазынак, исԥылап ҳәа убасеиԥшгьы мшык, исаҩсхьоу амшқәа зегь реиҳа имшны, исаҩсхьоу амшқәа зегь реиҳа еихыкка, ирцәыхаран лахьеиқәреи гәырҩеи, насыԥла мацара иҭәны.


Амза (асимвол: ) — иԥсабаратәу Адгьыл иамҩанызоуп. Уи алашала ажәҩан аршь аҿы  аҩбатәи аҭыԥ аннакылоит   Амра ашьҭахь. Адгьылеи амзеи 384 467 км рыбжьоуп.


Иван Константин-иԥа Ҭарба (; , Баслахә, Очамчыра араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, ауаажәларратәи аҳәынҭқарратәи усзуҩы, асовет политик.


Арҭ ацәаҳәақәа ирнубаалартә иҟоуп, амилаҭеизыҟазаашьақәа рзы акоммунисттә теориа иаҳәоз ажәларқәа зинла реиҟарара, еишьцәаҵас аизыҟазаашьақәа рышьақәыргылара, апрактикаҿы ишхьынаахаз, иахьықәымныҟәоз.


Аа, умшәан, умшәан, уӡаӡ ыӡзар, сыӡаӡ иаԥшаауеит, – иҳәеит быца, икалам иҭаз иӡаӡ ааҭыхны иршәит Ҭахәыц иӡаӡ аԥшаауеит ҳәа.


Укалам ԥынҵа иҵыҵуа зегьы, убасҟан инаркны иахьа уажәраанӡа аԥсышәала иҩума, урысшәала иҩума абас аиԥш иҟоу амҳәыр ҳарак раархоуп, абас аиԥш иҟоу аҩаӡара рныԥшуеит.


Ҳабзиабареи ҳаиҩызареи гәҩаран иҟаиҵеит, ҳа ҳиашареи ҳа ҳгәаартреи гәҩаран иҟаиҵеит


Ари еиԥш ажәа еимакы, ахәыҷы ииз ахьӡ иҭара аҳә сақәа рлымҳаҿы инамгакәа ирзышьақәмыргылт, егь шԥаҟалоз урҭ рлымҳаҿы инамгакәа ари еиԥш аус ашь ҭыхра!


Адемократиатә дунеи атеориа адгылаҩцәа еиуеиԥшым жәларбжьаратәи ахәаахәҭратә еиҿкаарақәа раԥҵара иадгылоит. (Адунеизегьтәи ахәаахәҭратә еилазаара, Жәларбжьаратәи авалиутатә фонд.)


Хәшԥырӷык ахьаанымхаз, ахәа-ццышә мацара ахьақәшәоу, ахәышҭаара егьа даҭәҳәаргьы амца шзеиқәымлауа еиԥш, уи аматанеиашәа ауаатәыҩса ргәаҵаҿы иарҿыхало ҳәа акгьы изнамырҿыхеит ажәытә револиуционер Бақьыр-иԥа Ҳараз игәаҵаҿы, аха апап-цыркь дшынаихәаԥшыҵәҟьаз ибла иаахгылеит гәалашәарак, еиҳараӡак активла адырҩаҽны араион ашҟа иишьҭыз ашәҟәыбӷьыц аҿы убасҵәҟьа аниҵеит еиҳараӡак активла ихы ааирԥшит


Уи знык акәым, ҩынтә акәым, хынтә акәым, жәантә акәым, ҵыхәаԥҵәарак амаӡам.


Раԥхьатәи ажәабжьаҿы ҳара иаабоит аԥсуа жәлар адәахьтәи раӷацәа ирҿагыланы ахақәиҭраз рықәԥара, аҩбатәи ажәабжь аперсонаж Кәыџԥҳа Алмас илзаҳҳәар ауеит стихиала ицәырҵыз, раԥхьатәи аԥсуа ԥҳәыс ареволиуционерка ҳәа.


Уи аԥхьа рҵаҩыс аус иуан Нестор Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи аԥсуа школ аҿы аԥсуа бызшәеи алитературеи дирҵон ашкол хәыҷқәа нас агазеҭ Аԥсны ҟаԥшь аредакциаҿ аҟәша аиҳабыс, анеҩыс Аԥснытәи асахьаркыратә фондқәа рдиректорыс.


Убригь акыр иаԥсоуп ҳара Акамбашь амула кәана хәыҷи аҟәыдырԥаҩ Ҟазырхани бзиа избоит аԥсабара Ҭагалан ауаԥстәыла ибыхьӡнызҩылоит сажәеинраала ишәҭуазааит ахаҭа


Сара, ари аҩбатәи астатиагьы хсыркәшар сҭахуп актәи астатиа злахсыркәшаз азҵаарала


Ишаабо еиԥш, "абаза", "аԥхаз", "аԥсуа" зхылҿиааз етнонимк ауп, насгьы дара шьаҭас ирымоу "ԥс", "бз" роуп.


Ақырҭуа кьырсианцәа ихҭакӡаны ари ауха аихсра иаҿын адунеи аҿы еицырдыруа Афонтәи ақьырсиантә ныхабаа.


Аԥсабараҟны иҟоуп мчык, абарҭ ашышкамсқәа брыхәаԥши, абарҭ ашышкамсқәа иҟарҵоируа ҳара иалаҳдыраауеи, уи дара роуп издыруа.


Аболшевикцәеи аполиакцәеи аполиакцәа рыфронт аҿы аб-цәа аԥхьала ицоит, аполиакцәа шьҭахьла ацара иаҿуп.


Уи уажәраанӡа ивагыланы ицеибашьуаз арра амаҵура абырҵкал икылсхьаз, зус бзианы издыруаз аибашьцәа ракәызҭгьы, уажәы, аӷа иҿагыланы ицеибашьып ҳәа дзықәгәыӷуаз ауаа амаца аиԥш еилаԥсан.


Ауахәама аџьар-ҟәырӷтә ргыламҭоуп. Иргылоуп ақьырмыт ала, ахаҳә дуқәа бжьаҵаны. Елементқәак рыла Мцхеҭа иҟоу Џьвари иеиԥшуп. Ауахәама аплан ааизакны агәҭаҟны аргьыжь зҭаҩу аџьар аԥшра амоуп. Аџьар амаӷрақәа рыхԥагьы акәакьҭаиаша аформа рымоуп. Акәакьқәа рҿы иҟоу ауадақәа агежь аформа рымоуп. Ауадақәа аладахьалагьы аҩадахьалагьы аҩналарҭақәа рымоуп. Адәахьала аџьар акәакьҭаиаша аформа амоуп, мрагыларахьала иадуп агежьбжатәи аԥсидқәа. Акупол ала ихыркәшо абарабан аркақәа рыла иеидҳәалоу ашьаҟақәа ирықәууп. Ахыб хыхьтә ахәҭаҟны иҟоуп 30 рҟынӡа макьаҭ, урҭ рхронологиатә ҳәаа  IV-VII ашәышықәсақәа рыбжьара иҟоуп. Амакьаҭқәа рыҭҵаареи Мцхеҭа иҟоу Џьвари ауахәама арыцхәи иазԥхьагәаҭаны, ауахәама аргылара аамҭас иԥхьаӡоуп VI-VII ашәышықәсақәа. Иара, аргыларатә техникеи, аплани, апропорциақәеи рыла византиатәи архитектуратә баҟақәа иреиԥшуп, аха уи аргылаҩ, ақырҭуа архитектуразы иҟазшьарбагоу елементқәакгьы ихы иаирхәит, лымкаала, Мцхеҭа иҟоу Џьвари ауахәама еиԥшҵәҟьа, араагьы мрагыларахьтәи афасад аҿы иҟоу аԥсидқәа рыхԥагьы ахыргьагьақәа рыла еидҳәалоуп.


Ахымҩаԥгашьа аганахьала акәзааит, аԥшреи асахьеи рганахьала акәзааит аԥсуаа даҽа-милаҭк ирылаҩашьомызт.


Ҳабацәа, урҭ рабацәа, урҭ рабацәа рыҵәҩан абраҟа инарсны, нхарҭас ианалырхуаз, ҳахшара ашкол иацәыхарахоит, аурокқәа ирыгхоит ҳәа ихәыцуамызт.


Ганкахьала, аԥсилаа ага иаԥнызгьы, аҿаҩа иаԥнызгьы, амраҭашәарахьалагьы, амрагыларахьалагьы иахьырзеиԥшыз рыгәҭаныҵәҟьа иҟан


Анахьгьы деиуамкәа, арахьгьы деиуамкәа, мчыла зымҵәыжәҩақәа хдырҟәдыз аԥсаатә еиԥш, дԥаҭхалеиуа адәы дықәхеит, аԥҳәызба рыцҳа!


Жәабранмза́ 5 (Жәабранмза́ хәба́), Февра́ль 5, Жәабра́н 5 — григориантәи амзар 36 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 329 мшы (330 мшы ашықәс ду ала).


В. Арӡынба ашкол даналга ашьҭахь 1962 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи апедагогиатә институт аҭоурыхтә факультет.


Уи анаҩсгьы ашәҟәы конкретлатәи аматериал ду амҽханакуеит афольклортә поезиа инаркны иахьатәи аԥсуа поетцәа ҿарацәа раԥҵамҭақәа рҟынӡа зегьы.


Жәаф шықәса анихыҵ, ддырхынҳәит, днаргеит асулҭан Аҳмед Актәи иаҳҭынрахьы амаҵуразы ус аҟаҵара зылшозгьы асулҭан изааигәаз ракәын


Раԥхьатәи аҭыжьраан ажәақәа анақәшлакь, ақәабыршыра еиԥш ҳәа иҩыз, егьырҭ рҿы анақәшлак, ақәабыршыреиԥш ҳәа иҟоуп.


Ииашоума, хаҵа банца, изаҟаразаалак хьаас иҟамҵаӡакәа, изаҟаразаалак џьара акала иџьамшьаӡакәа, дааԥышәырччашәа, ҭынч


Ахада ахԥатәи Ихаҭыԥуаҩ, Ахада аҩбатәи Ихаҭыԥуаҩ иҳәоу ааиҿиԥаан, асаранџь бзиа аиԥш игәылҭәаа иааҟаиҵеит.


Амаҵура иалоу рыцхыраара амаҵура иалоу зегьы иун мзазы уалафахәыла ацхыраара шрырҭаз еиԥш, ари амзазгьы ирырҭоит


«Иԥшқоу амчра» ахархәаразы даара акрызҵазкуа ароль нарыгӡоит атәылақәа-аобиектқәа рҟны аусутә еимадарақәа рышьақәыргылара. Ари аҭырқәа усдкылаҩцәа Ҭырқәтәыла аҳәаа зыцеиҩнашо реиԥш, егьырҭ аҳәынҭқарратә регионқәа рҟынгьы шаҟа активла русқәа еиҿыркаар рылшо азы алшарақәа роуразы аҭагылазаашьақәа аԥнаҵоит. 2012 шықәса анҵәамҭазы, Ҭырқәтәыла даара қәҿиарала, шә-тәылак рҟны 7000 проект аларҵәара алшеит. Арҭ апроектқәа ирыбзоураны, иааизакны аргыларатәи атехникатәи сектор иаиуз ахашәала наӡоит 242 миллиард Америкатәи адоллар. 33 аҭырқәа фирмақәа, жәларбжьаратәи анардадкылаҩцәа 225 ртоп иалаҵан, урҭ иааныркылеит аҩбатәи аҭыԥ, китаитәи аилазаара ашьҭахь.


Ари ииҳәаз анраҳа, ахәыҷқәа зегьынтәарак амни ииҳәаз аахарҵан, деиҳабымзи, ииҳәаз аахарҵан, рымҳаҵәқәа кны иҿҟьаса иԥхеибаҵаны агаҟа идәықәлеит, қашьфара.


Лара дҵәуон, дҵәуон, уи ала иалҳәеит уаха илыхҭысыз зегьы, уи ала иалҳәеит дшыԥҳәыс цқьаз, дшыԥҳәыс гәыҭбааз, егьа лгәы ҭбаазаргьы, уа ишамамыз џьара кәынҭхә хәыҷыкгьы, лхаҵа иҵалкыша маӡак ахьылҵәахышаз.


Усҟан Асовет Еидгыла иаҵанакуаз егьырҭ автономиақәа рконституциақәа рҟны ишарбаз аиԥш, Аԥсны Аконституциа апроект аҿгьы хазы игаз хәҭаҷк арбан.


Бодлер деиҳабымзи, деиҵбымзи Рембо, аха усгьы ижәымбо, аха усгьы ижәымбо, рҩыџьагь доуҳамчла бзиа еибабон, рпоезиа мшынҵас еишьылӡа ицәқәырԥон.


Аӡәырҩы апоетцәа рыҽԥыршәон атрадициа дуқәа змоу алитературақәа лымкаалагьы аурыси ақырҭуеи литературақәа рԥышәа рхы иадырхәарц, урҭ рахьынтәи еиуеиԥшым аверсификациатә формақәа, асистемақәа ԥсахны раагаразы ашьаҿақәа ҟарҵеит.


Аӡызланцәа реиԥш рыхцәԥара дуқәа иԥытлаз рҵыхәақәа еилашьқьыруа, ажәа мҳәаӡакәа иџьымшь ақәацарала игәы иҭаз еилызкаауаз аҳҭныҳәса ссирқәа шивагьежьуазгьы, иҿы иааҭшәарызеи, ибла абаԥшри ҳәа абжьасқәа реиԥш ишнаҵҟьара ихианы аҳҭнырԥар шгылазгьы, ажәҩан агәы инхыҵны аҭашәарахь зхы рха зҿылазхаз амра амшын инӡаалаанӡа иузынкылараҳа, ари ауаҩ уажәшьҭа иԥсы шырзеиқәмырхоз рдыруан.


1992 ш-зы нанхәамзазы, Қырҭтәыла архәҭақәа Аԥсны ианалала Аԥсны анаԥхгара В. Арӡынба напхгара ззиуаз Гәдоуҭа ақалақь ахь имиасыр ԥсыхәа амоуит. Аха А. Анқәаби С. Багаԥшьи урҭ аанкылеит Аҟәа ақалақь Қырҭтәыла анаԥхгареи дареи имҩаԥыргарц аиҿцәажәара аибашьра аанкылараз. Аха цәыббрамза алагамҭаз аиҿцәажәара апроцесс аибашьра аанкылара иара даҟәыхны, ихаҭыԥан дҟаҵан С. Шамба, уи анаҩсан аҩнуҵҟатәи аминистрра анаԥхгара аусдҵас иахылаԥшыр акәын атҟәацәа наҟ-ааҟ ирымаз реиҭныԥсахра азҵаара. Ҟырҭтәыла анҭыҵтәи аԥшыхәра ахада Автондил Иоселиани иажәақәа рҿы иазгәаиҭахьан, аибашьра аамҭаз Аԥсны Қырҭтәылеи рыбжьара иҟаз аидыслара ихҟьаны аҩ-ганкгьы ирымаз аҭҟәацәа А. Анқәаб ибзоурала имаҷҩым еиқәдырхаз аԥсуеи ақырҭқәеи рыбжара. Уи ихьон:


Владимир Александр-иԥа Ахьиба (; , Жәандрыԥшь ақыҭа, Гәдоуҭа араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет.


Далгеит Аҟәатәи асахьаҭыхратә ҵараиурҭа, Қарҭтәи аҳәынҭқарратә сахьаҭыхратә академиа. Леуарса Быҭәба иҭыхымҭақәа қәҵоуп икәша-мыкәша иҟоу адунеи злаҩычоу иблахкыгоу шәыга ԥшшәы хкыла. Уи амозаика ианубаалоит имаҭәарту адунеи ацәаарақәа - Аҟәатәи аҩнқәа, абаашқәа, аҷандарҵлақәа, алашарбагақәа, ашьаҟақәа. Апеизаж аҿы зсахьа ҭихуа аҭыԥ ианыԥшуа, афотографиаҿ еиԥш акәымкәа, асахьаҭыхыҩ иҩнуҵҟатә блала уи аҭыԥ шидикыло ауп. Уи ухызхуа дунеи ссируп, иахьыҟам еибашьрак, шәарҭарак. Асахаьаҭыхыҩ ус ибар иҭахуп иԥсадгьыл - Аԥсны. Леуарса Алықьса-иԥа иусумҭақәа ыҟоуп Аԥсны Аҳәынҭқарра амилаҭҭә сахьаҭыхымҭақәа ргалереиаҿы, иара убас ахатә коллекциақәа рҿы. Леуарса Алықьса-иԥа Быҭәба аԥсуа сахьаҭыхратә ҟазараҿы акырзҵазкуа илагала ду азы ианашьоуп “Ахьӡ-Аԥша” аорден II аҩаӡара.


Шьоукы аҭҵааҩцәа ахьӡ „аԥсуа“ агәызҩаратә ажәа „аԥсы“ (иԥсыз) иалҵуеит ҳәа ирҳәоит. Егьырҭ  аҭҵааҩцәа "ԥсы" аелемент еиҿырԥшоит аӡыи аӡиасеи реиԥш, "аԥсуаа" урҭ етимологиала еиҭаргоит "аӡы иапну ауаа", мамзаргьы "аӡы (амшын) аԥшаҳәаҿы инхо ауаа" (Инал-иԥа, 1971. Даҟь.377). Излашьақәыргылоу ала, аԥсуа-адыга бызшәақәа рыҟны "ԥсы" иаанагон "аӡы" ҳәа ауп, "бзы" аубых бызшәалагь "аӡы" иаанагоит. Дара абарҭ ажәашьагәыҭқәа  рылоуп излашьақәгыло Амшын Еиҟәа аԥшаҳәааҟынтәи ирацәаӡаны иахьанӡагьы иаҳԥыло агидронимқәа - аӡиасқәа рыхьӡқәагьы. Аԥсны анҭыҵ - Акамԥсыс, Ариԥса, Дуабзу, Туаԥсе, Суԥса, насгьы Аԥсны иаҳԥыло: Гәымԥсы, Ааԥсы, Хыԥсы, Бзыԥ, Лашԥсы, Ҳашԥсы, ԥсоу уб. иҵ.


Ҳара ҳабдуцәа изларҳәо ала аибашьра аан, кавказ аибашьра аан хҩык рҿын, ҩыџьа ҭазеит.


Аԥсуа Католикос даҽазныкгьы Аԥсҳа Гьаргь ииҳәаз имаҳаӡазшәа Анцәа иҿаԥхьа дызҿыз аматанеира наигӡарц ажәҩан ахь ихы данҩаха, Аԥсҳа Гьаргь мцак ҩаихҟьан, анкьа зегьы рӡыӡо аӷьеҩ ҳәа ибжьы шгоз еиԥш ҿааиҭит


Сарион Хыгә-иԥа Ҭаркьыл (; , Дәрыԥшь ақыҭа, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәеи АССР — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, ажурналист.


Анцәа раԥхьаӡа анышәаԥшь далхны дишеит, ауаҩы ахаҵа, нас убри иваҵыс далхны дишеит аԥҳәыс.


Уи зны абзиабара цқьа итҟәаны иамоу, зцәаныррақәа ҳараку ԥҳәызбоуп, зны зыхшара ирыхӡыӡаны изааӡо, иҵауроу уаҩны аԥсҭаазара аилашыра агәҭа иалагыларц зҭаху, уи иазықәԥо ан лоуп, зны зхаҵа изгәакьоу, дызмыԥсахуа, инагӡаны аиҩызара иаша изызуа ԥҳәысуп, зны зани заби хашҭра рықәзымҵо аԥҳа лоуп, зны зашьцәа ирызгәакьоу аеҳәшьа лоуп


Ҳара ҳахьтә уи аиԥылараҿы зегьы раԥхьаӡа ажәа зауз Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет апроректор Олег Дамениа иоуп.


Лымкаалагьы ақәыӷәӷәара дырга ахархәара аиурц иахәҭан еиҳараӡакгьы Аԥсшәа иалоу аомонимқәеи Аԥсшәа иалоу аомографқәеи рҿы.


Афицарцәа адҵақәа ироуз анагӡаразы аҽазыҟаҵаратә усқәа мҩаԥыргарц рҿынархеит рбаталионқәа рахь.


Аӡәы аныха дакызар ҟалоит уи ихы ҿихыр акәхоит, аӡәы иагыруара изцәырҵуеит нас ихашҭуеит аԥсуара ҳәа ак шыҟоу, аламыс ҳәа ак шыҟоу, ҽаӡәы ашьыцра деиланагоит, егьи ԥыхьатәи имаҵурақәа дреиԥхыӡуеит рыгәхьаагара дарлашәын, ихәҭам инарҳәеит, ихәҭам инарҟаҵоит


Аҵыхәтәан иҭыҵыз ашәҟәы аҿы арҿиамҭа ахы ԥсахын Амҵәыжәҩа сызҭаз ҳәа.


Тата ԥшӡа, Тата хазына, уахгьы ҽынгьы зызхәыцра далагаз Тата дицәирӡит.


Ирҳәоит, ауаҩы абнаршәыра дылаланы дышнеиуа ижәҩа ҭҟьар, дҟьалар, егьа аамҭа абнаршәыра дылазаргьы, егьа дгьежьыхынҳәыргьы, ижәҩа ахьҭҟьаз, дахьымҩахҟьаз аҭыԥ ахь дыхнымҳәыкәа имҩа изынагӡом ҳәа.


Уи азоуп Сқьеԥарна ихӡыӡаауа дзырааӡоз, аҵара зидырҵоз, аџьамцәа рдинхаҵара дзагәылархалоз.


Иҟа лап, зхы-зыԥсазы мацараз иҟоу изымчҳауазар, урҭ иааи кәыршан ирацәазар, имацара имч рықәымхозар, аха иа-гьа имч рықәымхозаргьы убарҭ ргәаанагара иара иахьи гәаанагарам азы, ихы цқьаны иԥхьаӡозар, иара иеиԥш ицқьоу, игәаанагара ицеиҩызшо аҩызцәа имазар.


Аџьабараҿы агылара зыхәҭоу аџьабараҿы агылара зыхәҭаз аҭынхацәа гәакьацәа, ашәы зшәызҵоз ракәын.


Аерманцәеи аҭырқәцәеи реибашьра олта акәш аерманцәеи аҭырқәцәеи реибашьра аҵыхәтә ԥымҵәацт.


Алаҳәақәа, ажәҩан ахьынтәи, рымҵәыжәҩа еиқәаҵәақәа еиҵҳәаны, адгьылахь ианылбааԥыруа иаҩызаха, аԥҭа еиқәаҵәақәа рҽыларҟәра иаҿын.


Усҟантәи ашәҟәыҩҩцәа ҽԥныҳәас ириҭоит аҿатә рацәак иахьазхьамԥшуа, ажәытәра атематика иагәлаханы иахьыҟоу


Дырмит Гәлиа иԥсҭазара заанаҵтәи апериод азы џьара партиак аменшевикцәа рпартиа акәзааит, абольшевикцәа рпартиа акәзааит даламызт анаҳҳәо, уи иаанагаӡом иаамҭазтәи аполитикатә хҭысқәа издырамызт, зынӡа иҽырҟәыҭханы дыҟан, ихы рылаирхәамызт ҳәа.


Иуaне Серго-иԥа Мерaбишвили (;  Адигени aрaион aқыҭa Уде aҿы диит) — Қырҭтәыла аԥызa-министр 2012.


1951 шықәсазы Алықьса Гогәуа дталоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт аурыс филологиатә факультет. 1955 шықәсазы, уи даналга, дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Москватәи алитературатә институт. Далгоит 1960 шықәсазы.


Ашахтаҿ фымца слесарс, механикс, арацәа ԥызҽуа амашьына аус аруҩыс сыҟан, нас амҩалхыҩцәа ркомплекстә бригада сеиҳзабхеит.


Ҳлымҳа кыдгәышьоуп, аҵыс ак ҳзаанагоит, аҳәыҳә ак ҳзаанагоит, есышьыжь, адгьыл ду иаавҵшәауа амра ҳазҵаауеит, ҳаҩны аԥша ҳаԥылоит


Абарҭқәа рнаҩс Леон иара убас игәы иҭан, аибашьцәа ҿарацәа разыҟаҵарҭа инашьашәаланы, иааиртырц аамсҭашәала жәлар рус аилыргаҩцәа, аҵыс ашьапы ахьыԥҵәоу аиԥшьышьа здыруа, аԥсы дықәзар дзыргыло ззырҳәоз, агәырҵҟәыл ду змаз ажәа азҟазацәа дуқәа, аораторцәа разыҟаҵарҭа


Иԥсҭазара аҵыхәтәантәи аамҭазы ииҳәарц ииҭахыз зегьы иҳәахьан, иибарц ииҭахыз зегьы ибахьан, бзиала ҳәа блала еиԥхьышьшьаан, дырԥырҵхьан.


Руан. Конная тяга 29 декабря 1877 — ?. Электрическая тяга 1896 — 28 февраля 1953. Современная система открыта 17 декабря 1994 года.


Иара игәы ишаҭаху асасцәа акрырҿаҵа-акырдыржә ианишьҭлак, иԥҳәыс илаҳауазаргьы, илмаҳауазаргьы, ибжьы ҩыҭцаны аҳәара далагон


Уажә зегьы тәаны ажәеинраалақәа рыҩра иалагеит усгьы, ма ажәеинраалақәа иаҳа иануҩыша аамҭак ҳҭагыландаз.


Уи ҭоурыхла иаадырқәо даҽакы еиԥшымкәа ҳажәлар рҟар хнаҽит, аҩа ркыргьы иԥҵәо, аӡа ркыргьы иԥҵәо аҟынӡа инанагеит, рзеиԥш гәаалаҟара арҵысит, традициала афырхаҵаратә шьа ирылазгьы рылнашьаама уҳәо аҟынӡа инанагеит.


Абас, абас мацара аҽны хәлаанӡа агәаҟра даҿуп, ана иҵәахуеит, ицәыригоит, ара иҵәахуеит, ицәыригоит, абри даҿуп.


Амшын Еиқәа ӷәӷәала иҟьашьуеит иара иалало аӡқәа иаларгало ааглырхатә пестидицқәеи, азотқәеи, афосфорқәеи ирыхҟьаны.Азоти афтори рыбзоурала амикроорганизмқәеи аӡҵиаақәеи ироуеит афатә, уи реизҳараҿы иацхраауеит, аха нас ибаауеит аӡы аҵаҿы, аӡы акисларод зегьы алцәцәааны. Акисларод азымхара иахҟьаны иԥсуеит хыԥхьаӡара рацәала аԥсыӡқәа, амоллиускқәа, адыӷаҷиақәа. Иахьа 40% рҟынӡа амшынеиқәа иҭоу зегьы аныӡаара ахықә ихәгылоуп Урҭ ашәарҭара иҭазыргыло иреиуоуп иара убас аӷбақәа, анышьқәа, ашхәақәа. Дара еиладырҩынтуа алыкь аӡы иханагалоит, уи шыхәашьу аҳәарԥсарратә зонақәа рҟынӡагьы инаӡоит. Амшын аҽрыцқьара иахьӡаӡом, уи зегьы аекосистемазы иԥырхагоуп.


Аподриадчик аподриадҟаҵаҩы аҳәынҭқарра ма ауаа беиақәа ус дук ҟарҵарц рҭаххар амҩаҟаҵарааны аргылара уҳәа убас егьырҭгьы, знапы ианырҵоз ауаҩы ихьӡын.


Уаҵәтәи амш ртәуп уаҵәы игыло, уаҵәтәи амш уаҵәы игыло иртәуп!


Диит Очамчыра араион Ҷлоу ақыҭа. А-30-тәи ашықәсқәа рзы аҵара иҵон Аҟәатәи апедагогтә техникум аҿы; абраҟа иҵара шынаигӡоз дычмазаҩхан иԥсҭазаара далҵит /шәахәаԥш абри а6ыжьымҭаҿ икьыԥхьу И. Ашьхарыуа игәаларшәара иазкыу Б. Шьынқәба иажәеинраала: «Абри зпатреҭда ҳәа усзымҵаан...» — иҩуп 1939 шықәсазы/.


Абольшевикцәа ракәзар ари аизара рхы иадырхәарц рыӡбоит рганахь ала. Урҭ ари аизарахь ирышьҭуеит абольшевикцәа рхаҭарнакцәа, хадара азиуан Н. Лакоба.


Усҟан, Сталин ихаан рус рыӡбуан ҩыџьа ашәҟәыҩҩцәа, уажәгьы рус рыӡбуан ҩыџьа ашәҟәыҩҩцәа.


Пиотр Алексеи-иԥа Порошенко (; , Болград, Украина) — Украин ахада (2014-2019). Пиотр Порошенко апартиа „Солидарносҭ“ ахантәаҩы.


Уажәтәи аамҭазы излацәажәо – аҳәынҭқарра аҩныҵҟа афинанстә еиҟарамра ауп, ус иҟоуп егьырҭ ауааԥсыра раасҭа процентк амал рацәа змоу ауаа. Хаҭала уи аҭагылазаашьа уалацәажәозар, аиҿкаара «Оксфам интернешнел» иҟанаҵаз ажәахә аҿы иаадырԥшит адыррақәа: ус, иҟоуп 8-ҩык ауааԥсыра, змал 3,6 миллиардҩык иӷару ауаа ирымоу амал иаҟароуп. Ауааԥсыра рыҿиара аиндекс ахьеиҟарам атәылақәа рҿы иҟоуп агәабзиарахьчараҿгьы аиҟарамра. Зиндекс ҳараку аҳәынҭқаррақәа рҿы ақәранҵыра 79,5 рҟынӡа инаӡоит, убри аан, зиндекс лаҟәу рҿы уи 60,8 роуп иахьыҟоу. Гонконг ақәранҵыразы зегь реиҳа иҳараку арбагақәа ыҟоуп, уи 84,1 аҟынӡа инаӡоит, уи 1,6-нтә еиҳауп Сиерра-Леоне иҟоу ақәранҵаразы арбага аасҭа (52,2 ш.). Атәылақәа рыбжьара иара убас иҟоуп аҵарадырраҿгьы аиҟарамра. Зиндекс ҳараку атәылақәа рҿы ауаа аҵара рҵоит 7,5 шықәса рыла еиҳаны.


Қырҭтәылаҟны ақьырсианра аларҵәара аиуит 4-тәи ашәышықәса 30-тәи ашықәсқәа рзы. Ақырҭқәа рҟны ақьырсианра ақадақь луан Нино цқьа (Кабадокиатәи). Уи лныҳәарақәеи лылԥхеи рыла аҳԥҳәыс Нана дылхәшәтәит, иара убас, аҳ Мириан деиқәлырхеит. Ашьахәынҵа инақәырԥшны, аҳ Мириан шәарацаара дшыҟаз, иаалырҟьаны илашьцарахеит, аҳ Нино цқьа лыхьӡала дныҳәан, иаразнак илашарахеит. Убри аамышьҭахь, ақьырсианра аҳәынҭқарратә адинуп ҳәа алаҳәара ҟарҵеит. Мцхеҭа зеиԥшыҟамыз аныхабааш ду дыргылеит. Ақырҭуа ортодоқсалтә ақьырсиантә (аиашахаҵаратә) џьар ҷыдалатәи аформа амоуп. Уи Нино цқьа лџьар ҳәа ахьӡырҵеит, Нино аӡахәа амахәқәеи, иԥаны иҟаз лыхцәи ирылхны аџьар ҟалҵеит. Лџьар ала Қырҭтәыла еиқәлырхеит. Ақьырсианранӡа Қырҭтәылаҟны амцнцәахаҵара акәын иҟаз, амцнцәақәа ирымҵаныҳәон. Аҳ Вахтанг I Горгасал архимандрит иаҭәеишьеит акаталикос ихьӡ. Абас ала ишьақәгылеит Ибериатәи ауахәама автокефалиа. Ажәытә ажәабжь инақәырԥшны, Қырҭтәылаҟны ақьырсианра ақадақь руан ацҳаражәҳәаҩцәа: Андреи, Симон Андреи. Симон Кананити, Варфоломеи. Ақырҭуа ақьырсиантә уахәама иаԥҵахеит 4-тәи ашәышықәса 30-тәи ашықәсқәа рзы. Убасҟан ауп ақьырсианра аҳәынҭқарратә динны ианаарыцҳа. Қарҭли раԥхьатәи аҷҟәандартә кафедра ишьаҭакхеит аҳра аҳҭнықалақь Мцхеҭаҟны, Қарҭли ауахәама аԥхьагылаҩ аҷҟәандар хада ихьӡ ныҟәигон. М ашәышықәсанӡа ақырҭуа ақьырсиантә уахәама, аиерархиала, зны Константинополь, нас - Антиохиа апатриархиақәа рхылаԥшра аҵаҟа иҟан.


Сара санҭала сгачамкны сынхыеит, иҭакыда ҳәа уҵаауазар зегьы аԥсацәоуп, еисуада ҳәа уҵаауазар, аԥсацәоуп.


Барнсли (1067 мм), официальное название системы — Barnsley and District Tramway(фото) . Система начала работать 31 октября 1902 года и действовала до 1930 года.


Ҿырԥштәыс иаагозар, Жәларбжьаратәи атомтә фымцазы амаҵзура  абиуџьет 2010 шықәсазы ишьақәнаргылеит 315 400 000 евро.


Насыԥ сымоуп сара абраҟа, сахьаԥшәымоу са сынхоит, Аҟәа гәакьа, Аҟәа, Аҟәа, Аҟәа даара исгәаԥхоит.


Сыгәра бгозар, сыгәра бгозар, исҭахын, Хаҵа бцозар ҭацаҩызас ҳәа сыбгар, Аҽы ццышәуп, ицәгьоуп маҷӡак уи ахы, Насгьы иалшоит ҭынч ишцо акы иарҳар.


Хьыбла Леуарса-иԥҳа Герзмаа (дииҭ , Пицунда) — абжьы ссир зхоу, К.С. Станиславскии Вл.И. Немирович-Данченкои рыхьӡ зху амузыкатә театр дасолисткоуп. Дықәгылахьеит лара Мариинсктәи атеатри, Париж Елисеисктәи адәқәа ртеатри Диу Шатле атеатри, Флоренциа Комунале атеатри, Барселона Дель Лисеу атеатри уҳәа акыр рсценақәа рҿы. Хьыбла Герзмааԥҳа – Франсиско Виниас ихьӡ зху Жәларбжьаратәи авокалистцәа рконкурс II апремиа далауреатуп, иланашьоуп П.И. Чаиковски ихьӡ зху X Жәларбжьаратәи аконкурс аҿы Гран-при, «Золотой орфей - 2001», аноминациа «Зегьы иреиӷьу ашәаҳәаҩ» (2006) атеатртә премиа далауреатуп. Хьыбла Леуарса-иԥҳа Герзмааԥҳа 2006 шықәса рзы Урыстәылатәи Афедерациа зҽаԥсазҭәыз артистка ҳәа ахьӡ лыхҵан, 2012 шықәса рзы – Урыстәылатәи Афедерациа жәлар рартистка ҳәа. 2012ш. рзы Хь.Л. Герзмааԥҳа илыхҵан Аԥсны жәлар рартистка ҳәа ахьӡ.


Қырҭтәыла акәӡам, Қырҭтәыла акәызҭгьы Қырҭтәыла Урыстәыла ианадлоз, Георгиевтәи аиқәшаҳаҭра анрыбжьарҵоз Аԥсынгьы Қырҭтәыла ахәҭак аҳасабала аразҟы ӡбахон.


Аибашьра алагамҭазы Шарль де Голль ҩынтә дхәын, уи ашьҭахь шасыс дыргоит, уа иҟазаара иалагӡаны хәынтә дыбналарц иҽазишәеит, аха урҭ зегьы лҵшәадахеит. Аибашьра анеилга ашьҭахь, иара ар рҟны даанхоит, уа раԥхьа аинрал Максим Веиганда иштаб аҟны имаҵзура ихигон, анаҩс аинрал Филипп Петена ирхәҭақәа рҟны иуалԥшьа неигӡон. Польшеи асоветтәи еибашьра аан, 1919–1920 шықәсқәа рзы, Шарль де Голль Польша аршьаҟауаа рырхәҭақәа рҟны инструкторс дыҟан. Иара усҟан амаиор ичын аҟынӡа дышьҭыхын, иагьидгалан аԥхьаҟатәи икариера Польша иациҵарц, аха де Голль Франциаҟа агьежьра алихит.


Зегь раԥхьа иргыланы уи ҳаракхоит, зегь реиҳа иԥшьоу, зегь реиҳа ҳзыхӡыӡаауа ҭыԥхоит.


Саргьы иҿыцу, ахаан уаҩы иимбац акгьы шысзаамыртуа здыруеит, аха исҭахуп Колумб иааиртыз аконтинент аҿгьы, ҳара ҳконтинент аҿгьы, жәытәӡаахыс ҵҩа змамкәа игылоу, ҳаԥхьаҟагьы идыргылараны иҟоу ахыбрақәа сара саԥсуа кәаскьагьы рыламӡырц уи хараӡа ԥшатлакәык иагаргьы, еибга-еизҩыда еиҭахынҳәларц, ажәҵарақәа ацны, ахәышҭаарамцақәа ацны, агарашьҭыбжьқәа ҩныҩуа


Анкьа аԥсацәа аԥара еиҳа ахьыӡ акәын изышьҭаз, убыс ожәыгьы аԥара еиҳа ахьыӡ еиӷьызшьо изы абрис аус ыҟоуп, рџьабаагьы ахә ақәырҵап ҳәа ҳаҟоуп.


Ҳара ҳзыхцәажәо ажәытәӡатәи азиамаҷтәи еизааигәаз ажәларқәа хаттаа ассириаа ртәала хатти, урартаа ртәала хатте, каска, мамзаргьы каскаа кашкаа, абешла, мамзаргьы абешлаа роуп.


Ҳара ҳгәанала иара убри аамҭа иаҵанакуеит Қырҭтәыла аԥсҭазаара иану Қарҭли аҳәынҭқар Арчил Аԥсҳа Леон Актәи иеиҳәаз


Апленум аҿы Қырҭтәылатәи акомпартиа ахаҭарнак иқәгылараҿы иформалтәым аорганизациақәа ирҳәо еиҭеиҳәеит


Саблыз џьысшьон знык исхысыз амца, саблыз џьысшьон, аха, аа, сыргәамҵуа, ишсыцралаз гәасҭеит ҽа мцакы.


Самсон Иаков-иԥа Ҷанба (; , Аҭара ақыҭа, Очамчыра араион — 1937) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, адраматург, апоет, апублицист, арккаҩы, аполитик, аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усзуҩы, амилаҭтә литератураҿы адраматургиа ашьаҭаркҩы.


Платон Бебиа ашәа Азар иамоу амагиатә мчы атәы ажәеинраалаҿы Константин.


Раԥхьаӡакәны лашарада ашәҟәы саԥхьоит, сыԥсҭазараҿ раԥхьаӡакәны сыблокнот аацәырган лашарада изыҩуеит ажәеинраала


Ицаша ҿыцха, ацәа уалҵны уҿыха, уҿыха, аԥсуа пенсиа, аԥсуа пенсиа, иузкны Гоголь иҩит пиесак.


Лаҵарамза́ 16 (Лаҵарамза́ жәа́ф), Маи 16, Лаҵара́ 16 — григориантәи амзар 136 тәи амш (137 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 229 мшы.


Аха уи аԥшӡара амацара адагьы иаманы иааит ҵыхәаԥҵәара змамыз анхаратә усқәа, аԥшӡара амацара акгьы ишаԥсам, анхарагьы ԥшӡарада ишхәарҭам адыруашәа.


Амшын Еиқәа ақәӡара аҵанакоит 422 000 км². Иара аҿыкәыршала еиԥшуп ииашам аформа змоу аихагежь еиҳа иахьыҭбаау 1150 км хьыҟоу. Еиҳаӡоу аҵаулара иамоуп 2210 м.


Иуҳәогьы иҭахым, иууагьы иҭахым, шьҭа ихгьы иҭахым, имал-ҷан игәы ахым.


Усҟантәи ашықәсқәа рзы алитература иаалагылаз аԥсуа шәҟәыҩҩцәа еиҳараӡак аконкреттә уаҩы, аиндивид иҩнуҵҟатәи ицәаныррақәа, исубиективтә гәалаҟарақәа раасҭа, азеиԥш публицистика-риторикатә ҟазшьа змаз ажәеинраалақәа раԥҵара хҭакны ирыман.


Иаразнакгьы уи Алықьсандр Актәи ишҟа хырқьиарак аҳасабала адырра ҟалҵеит, Аԥсны бӷас иҳауп ҳәа ҳзықәгәыӷуаз ажәлар иҳаҵаркит, аха хьаҳәа-ԥаҳәада ақьырсианра здызкылаз ҳамаҳә бзиахә Сафарбеи Ачачба ԥсҳас ишьақәырӷәӷәаразы шәара шәҟәы-быӷьшәыла еиқәшәыршәаз дазхиоуп Аԥсны аҳра аанкылара, амала ар ӷәӷәа ицымкәа неишьа ыҟам, ирласны шәҳацхраарц ҳшәашьапкуеит ар ҳзаашәышьҭроуп


Хшыҩеилкааракгьы иазкылсит дара адунеи ажәларқәа зегьы ҟазшьала, ҭорыхла, бызшәала ихаз-хазуп, аха дара зегьы иеицырзеиԥшу, иеизааигәазтәуа, ҿык-бзык ала ҳәашьа змам идуӡӡаӡоу акы ыҟазаап, уи арбану ҳәа иаахҵәаны ирзымҳәозаргьы, гәынхәҵысҭала ирныруан уи ауп афранцыз хылҵшьҭра иеиуоу, абырзен хылҵшьҭра иеиуоу, аԥсуа хылҵшьҭра иеиуоу ҳәа еилых ҟамҵакәа, арҭ ахьырԥарцәа асҟак еизааигәазтәыз


Гыртәыла аҳ Леуан аԥсуаа раҳ уабашьра анааникыла нахыс, ҳтәыла зегьы шәнапаҿы иҟала иаҩызоуп!


Урҭ ироуеит адунеи азна агәҭыхақәа, урҭ ироуеит измырцәаша агәҭыхақәа, урҭ ироуеит, ҳамҭак еиԥш, ажәылараҿ азин ду зегь раԥхьаӡа агылараз.


Дели ақалақь аҿы иргылоуп Џьавахарлал Неру ихьӡ зху ашьапылампыласырҭатә дәы. Џьавахарлал Неру ихьӡ зху ауниверситет.


Лаҵарамза́ 23 (Лаҵарамза́ ҩажәи́ хԥа́), Маи 23, Лаҵара́ 23 — григориантәи амзар 143 тәи амш (144 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 222 мшы.


Беслан иаб иашьцәа ҩыџьа амшаԥ ныҳәа рыдырныҳәаларц иҽыжәҵхьан, Ашәырҭаҭа ҳәа хьыӡшьаран изарҳәоз Хьҵыс лашарбага лаҳәшьцәеи лареи ирзааиз рҩызцәа ӡӷабцәеи дареи, аԥшӡара икны иаго, амра хааӡа изҵаԥхоз абарҵа еиҵыхәхәа ду иқәгылан, раб иашьа иԥацәеи дареи аныҳәа еидырныҳәалон, аҷысԥери аџьцәақәеи рыла ишәны иркыз акәтаӷьқәа еинырҟьон, акыркыр ҳәа еибарччон.


Аҵара змоу, аҳәынҭқарра ныҟәгара иазыҟаҵоу акадр ҳамоуп, аха урҭ зегьы аурыс школ иалгаз, аурысҵара змоу, аҳәынҭқарра аныҟәгарагьы аурыс изакәан иқәныҟәаны аус зуа, ма изурц зҭаху роуп.


Нырцә ҳәа Д. Гәлиа араҟа дызеу Кәыдры армарахьтәи аԥшаҳәа, Аӡҩыбжьа ақыҭа ауп, амҳаџьырра иагаанза Дырмит иаб Урыс Кәыдры арӷьарахьтәи аԥшаҳәаҟны — Уарча — дынхон.


Атланта 1996 (1996 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1996) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Рашәарамза́ 26 (Рашәарамза́ ҩажәи́ фба́), Иу́н 26, Рашәара́ 26 — григориантәи амзар 177 тәи амш (178 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 188 мшы.


Ахаша захьӡыз анаа, иҿылеихан длеит ани анхаҩы иашҭаҿы днеит, аха ани анхаҩы ила ааҵҟьан ааԥ!


Араион ахьынтә аколнхара Аӡыхь ашҟа инеиуаз ахылаԥшцәа зегьы раԥхьаӡагьы иддырбоз Тариал дызхагылаз актәи абригада акәын, ишыҟалаз здырхуада, аха актәи абригада ацынхәрас Тариал ибригада ҳәа акәын анхацәа шашьҭаз.


Ашьҭахь уигьы азмырхакәа, ҳадгьылқәа ргәаԥханы иаагыло, инхо-инҵуа, рбаа-хырӷәӷәарҭақәа ҟаҵаны иртаҭәо рҿанаархагьы, рдинқәагьы ҳадыргало, ҳа ҳааизар ҳазҿыз ҳаҟәырхырц ианақәырк, дареи ҳареи ҳаибашьит, ҳаиҭеибашьит аха, иага-иага ҳундҭазгьы уаҳа ԥсыхәа анамаиуӡа, ҳарнышәагәышьеит, рқьабз-рҵас шьҭаҳхит, ҳқьырсианцәахеит, аха ҳара ҳтәгьы каҳажьуамызт.


Аӡы транспорт атранспорт ахкы ажәытәтәи даараӡӡоу. Уи, минимумны XIX шәш. аҩбатәи абжа аан атрансконтиненттә аихамҩақәа рҵәырҵраӡа, атранспорт хкы акрызҵазкуаӡӡа иҟан. Абашаӡагьы аԥраӷба мышкы ԥшь‐хәынтә рыла еиҳа ачаландар дагысуеит. Аӡы транспорт абранӡа аҵак ду моуп.


Ари Чача илысҭар сан лгәы нхоит, сан илысҭар Чача лгәы нхоит, ных, иҟалалакгьы сан илысҭап.


Инашьҭыз насыԥ змаз аоҩы иҟны инеины ихарԥ ишәырхырцы рҭаххыеит, аха насыԥ змаз аоҩы дӷарын, ахарԥ ҵыҟь?


Џьон Фицџьералд «Џьек» Кеннеди (; , Бруклаин, аштат Массачусетс — , Даллас, аштат Техас) — 35-тәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рпрезидент.


Ари ԥсҭазаароума, ааи ԥсҭазаароума, игәаҵаӷара акы ныҵасызшәа иԥсахы ааҿнакааит, ихы акәзу лара лакәзу ирыцҳаишьоз иара ихаҭагьы цқьа изымдыруа.


Алԥха уи ииаша, шаҟа маҭәа ашәиҵахьоу, Уи ииаша, шаҟантә еилиххьоу, еибиҭахьоу!


Арҭ апоемақәа сахьаркырала ирҵабыргны иаадырԥшуеит афеодалтә епохазы аԥсуаа ргәылацәа рҟынтә иаауаз аимҵәацәеи дареи еиҳараӡакгьы Нхыҵ-Кавказынтәи иаауаз ақәылацәа ҭаха шрибамҭоз, ҵыхәаԥҵәара змамыз атәымуаа Аԥсны иахьақәлоз аџьажәлар рзы ишгәыԥҵәагаз, ишхырҵәагаз, афеодалцәа ажәларқәа шеичдырчоз.


Иҭоурыхтә драма Амҳаџьыр анаҩсгьы иҩит имаҷымкәа ажәабжьқәа уи атрагедиатә хҭыс ду иазкны.


Ахәыҷтәы фонд ихадоу ароль ааннакылоит авакцинатә шәарҭадара аԥҵараҟны, убри аан ахәыҷтәы вакцинақәа рҭахрақәа 40% процент рҟынӡа ахахьы иагоит. ИУНИСЕФ, иара убас, авакцинациеи аиммунизациеи рыпроблемақәа рзы зымҽхак ҭбаау алианс аԥҵаҩцәа иреиуоуп. Иара убас, афонд ООН агәыҳалалратә цхыраара азназго ирхадоуп.


Нона Ажьи-ԥҳа лҩызцәа ԥшьынҩажәаҩык Анацәа, ԥшьынҩажәаҩык Бзыԥ Аԥацәа, Наԥҳа Кьагәа ихҵәахақәа.


Богота () – Колумбиа аҳҭнықалақь ауп. Амегаполис аҵанакра  ауп. Ақалақь аланхо  ауп.


Акьаҿӷәыӷә ӡӷабцәа ракәызар иазгәдууан икьаҿӷәыӷә ӡӷабцәаны адәы иахьықәыз, акьыҿӷәыӷә ҷкәынцәа рахь урҭгьы, шамахамзар, ҩызара иаҳәомызт.


Иугославиатәи аибашьра аҵакы аганахьала уахәаԥшуазар, асербцәа ринтересқәа ирконфликтын, уи ишьақәнаргылон лагерк: Харватиа, Албаниа, Босниа, Герцеговина ртәылауаа. Уи анаҩсангьы, амчрақәа реихшара аан Харватиеи, Босниеи, Герцеговинеи рыбжьара аконфликт аҭыԥ аман. Македониатәи аиҿагыларақәа – ари атәыла ахаҭарнакцәеи албанеццәеи рыбжьара арелигиатә ҟазшьа змаз аиҿагыларақәа, аетникатә адҳәалазаара иахҟьеит ҳәа ирыԥхьаӡоит.


Ма амраҭашәарахьтәи адунеи аҿы ахатә ҭыԥ алхны иааннакылароуп, ма амраҭашәарахьтәи адунеи иаҿагыло ахатә мҩа аԥшаароуп.


Аха агәырӷьара ҟаларушь усҟан, акыр шықәса анҵлак уаҟа инхауа ауаа рыгәқәа рҿы?


Амш ҽаԥарак аҟара иазҳаит ҳәа, убас ҳаргьы ҽаԥарак аҟара ҳаԥхьаҟа ҳнеихыеит ехьа.


Уҽырба, Сибра, иааԥшырц уара уцәаҩа, уҽырба, Сибра, усахьа ҿыц збарц!


1957 шықәсазы дҭалоит Шоҭа Русҭавели иҳьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә театрә институт, далгоит 1961 шықәсазы.


Ҭырқәтәыла (), официалтә ахьӡ — Ҭырқәтәылатәи Ареспублика () — Европа мрагылара аган ахь ала иҟоуп.


Агазеҭ аҿы акы азы азҵаара ыҟазар, уи оҩы ацкы иҳәом.


Асессиа амҩаԥгаразы адепутатцәа хынҩажәи жәеизаҩык ыҟазар акәын, мамзаргьы, хыхь ишазгәаҳҭахьоу еиԥш, адепутатцәа реилазаара аҟнытә ҩынҩажәижәаба процент депутатк дацны.


Ермантәыла ( — Ҳаиастан), аофициалтә хьӡы: Ермантәылатәи Aреспублика ( — Ҳаиастани Ҳанрапетуҭиун), Шәaмaхьтәылa — Кавказ мрагылара аган ахь ала иҟоуп.


Аӡлагара аангылар ауеит аӡы аҵабаны, аха иаангылар ауеит аӡы аҵангьы.


Уара убла хҩа, нас, ухаҵоуп, ус ҟаҵашьа амам, уара, иамам.


Аус иуан Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа реидгылаҿ, А.М.Горки ихьӡ зхыу москватәи алитературатә институт аҟны /аԥсуа еиҭагаҩцәа ргәыԥ данапхгаҩын/, Аԥсны алитературатә фонд аиҳабыс.


Уи иаздырӡом уаҳа ԥсшьара, уи иаздырӡом иштәатәу, акы заҵәык нхароуп, нхароуп, иаагылазар иара зҿу!


Поночка Вандерҟәаҟь (криак) Скурдџь-иԥҳа () — амультфильм "утиные истории" аперсонаж, аӡӷаб-аҟыз 13 шықәса лхыцуеит.


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа акры аҭахума, уҭитозаргьы, ҭынҵәара, иӷыӷкырҳәа ҳәа иану, егьырҭ рҿы иԥсахуп акраҭахума, уҭигозаргьы, ҭанҵәара, иӷыӷкыр ҳәа ҳәа.


Арҭ рцәа рхикаауан, аринахыстәи аӡыблара иаланагалоз, атәы зҵаанӡа ибжьызԥаауаз, изырҩашьоз, арахьгьы иацәзырӡуаз, наҟгьы иацәзырӡуаз.


Актәи ашәҟәы аҿы сгәахәра ҳәа ианыз ажәа, аҩбатәи аҿы сгәы ахәра ҳәа иԥсахын.


Лионе́л Андре́с Ме́сси (; , Росарио, Аргентина) — аргентинатә ашьапылампыласҩы, ашьапылампыл клуб «Барселона»  ажәылаҩ, 2011 шықәсы аахыз дҟаҵоуп - амилаҭтә Аргентинатә команда капитанс. Иа дыԥхьаӡоуп адунеиаҿы зегьы иреӷьу ахәмарҩыс.


Анаҩс, иара ари аилкаара инеиҵыху ахархәара аиҭеит, 2004 шықәса рзы иҭижьиз ишәҟәы Soft Power: The Means to Success in World Politics аҟны. «Иԥшқоу амчра» аконцепциа аларгалаанӡа, ахархәара аман аконцепциа «акультура-идеологиатә гегемониа», уи аус адиулеит италиатәи афилософ Антонио Грамши, 1930—1940-тәи ашықәсқәа рзы ишәҟәы «Абахҭатә тетрадқәа» («Тюремные тетради») аҟны.


Алхас Заур-иԥа Кәарҷиа (, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион, Қырҭтәыла ССР — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.


Аҿҿаҳәа сара сымбылуазар, аҿҿаҳәа уара умбылуазар, аҿҿаҳәа ҳа ҳамбылуазар, дарбан алашьцара зыцҟьаз.


Иԥшәма — Рымма Васил-иԥҳа Лакоба, милаҭла даԥсуоуп, абиологиатә наука дакандидатуп. ирымоуп ҩыџьа ахшара: Александр (1983 ш), Инал (1994 ш).


Раԥхьаӡа ақәны аԥсуа хылҵшьҭрақәа ирыдҳәалоу аетнонимқәа цәырҵуа иалагеит ҳиера ҟалаанӡа II-тәи азқьышықәса анҵәамҭазы. Ассириатәи аҳ Тиглатпаласар I-тәи иҟаиҵаз  анҵамҭаҿы (XI-тәи ашәышәықәса алагамҭа) далацәажәоит аетнонимқәа "абешла".  Аҵарауаа ишырыԥхьаӡо ала, аетнонимқәа "абешла", "аԥшьилаа", "аԥсилаа", "аԥсуаа" шьаҭас ауп ирымоу. Иара абри аҵыхәтантәи ауп аԥсуа иахьагьы рхазы хьӡыс - етноним ирымоу. Ҳәарада, аетноним "апсуаа"  урҭ жәларык иаҳасаб ала рышьақәгыла иадҳәалоуп.


Аҩажәатәи ашәышықәса ҩынҩажәижәабатәи ашықәсқәа рзы археологцәа Пицунда аԥшааратә усурақәа анымҩаԥыргоз Константин Абазгос ҳәа бырзен бызшәала изынны ирбаз амҳәыр зтәыз уи иԥа аиҳабы иакәын.


Иааџьасшьеит, абри уара уҩызцәа аекономист ҟьалацәа ракәзаап изыхҟьо ҳанхамҩа ахьыҟоу ҳзымдыруа, ҳҭоурых ахьыҟоу ҳзымдыруа зегьы зыӡҩаз.


Аибашьра аан, мамзаргьы зыӡбахә ҳәоу аҵакырадгьыл еибашьрала ганкахьалатәи ампыҵахалара — ари ҵыхәтәантәины, хырԥашьа змам ҭагылазаашьаны иԥхьаӡан. Убри алагьы, аибашьра еилгаанӡа, мамзаргьы аҭынчратә еиқәышаҳаҭра анапы аҵарҩаанӡа, мчылатәи ампыҵахалара афакт аҵакырадгьылтә суверенитет аҭаразы азинтә шьаҭа азхоит ҳәа иԥхьаӡамызт. Аҳәынҭқарра-амԥыҵахалаҩ зинс иамаз аоккупациа ҟазҵаз аҳәынҭқарра азинқәа ракәын.


Амузеи Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа азал аҟны аибашьра аветеранцәа алархәны ашколхәыҷқәа апионеррахь ирыдыркылоз агалстукқәа рыхәда ихыршьуан, акомҿаррахь ирыдыркылоз абилеҭқәа рыдныҳәаланы рнапаҿы ирырҭон, Асовет архәҭақәа ҿыц ирыдыркылоз асолдаҭцәа ааганы Рыԥсадгьыли рыжәлари рыбла ҷыц еиԥш ишырыхьчауа, рымаҵ шыруа азы ҭоуба руан, убас егьырҭгьы.


Абас ала, амонографиаҿы иаҳԥылоит алитература ҭоурыхла аҭҵааратә елементқәа инарываргыланы акритикатә елементқәагьы.


Аӡы ҳаруеит ҳәа ақыдқәа алажьны ӡарҵәила аҿаҳәара иаҿызгьы аӡәаӡәала Беслан ир рыхҿақәа рааханы аттаҳәа аӡы иалаҳауа иалагеит, рыбжаҩык иара уаҟа ацәқәырԥақәа идыргазҽазуаз ақыдқәа ирықәгылан арахь ихысуан, аха рыхҿақәа зыҩаӡомызт, ибырны аӡы иалашәон, нас хыма-ԥсыма ҳаԥсгатәы ҳазгозар ҳәа шьҭахьҟа идәықәлон, аха Леон иеибашьцәа рыхҿақәа ирымԥыхьашәон


Радион давымсит ари аизараҿы есышықәса ашәаҳәареи акәашареи рхаԥшьгаратә ансамбльқәа ролимпиадаҿы рколнхара ансамбль аԥхьатәи аҭыԥқәа шагалоз.


Диит 1953 шықәса лаҵарамза 20 рзы Ԥақәащь ақыҭа Очамчыра араион. 1974 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә институт, далгоит 1979 шықәсазы. Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1972 шықәсазы.


Ҳапланетаҿы зыԥсы ҭоу ацәеижьқәа даара ирацәоуп. Аҵарауаа изларыԥхьаӡаз ала, еиуеиԥшым, зыԥсы ҭоу ацәеижь хкқәа ыҟоуп 3,5 миллион раҟара.


Уи, ҳәарада, ауаҩы игәаҵанӡа инеиуеит, аԥсҭазаара ааныжьра иацу ахәыцрақа рахь ухьанарԥшуеит, аԥсҭазаара есымша гәыҵхас иман.


Ожәы излаҳаҳауа ала уа иҟоуп ачақьаз ры султан Крим -Гереи хыс дрыманы.


Аха нас, урҭ ҳҵасқәа ззымдыруаз ауаа анҳалаҳа, урҭ рыкрыфашьеи ҳакрыфашьеи еиԥшымхеит, урҭ рыкрыжәшьагьы ҳакрыжәшьагьы еиԥшымхеит.


Иахьатәи аамҭазы унапы еибга, ушьапы еибга, абас ирыцҳахәха анхара ԥхашьароуп, – рҳәеит, уабҭынха кәасқьа хәыҷы зынӡа еилабаанӡа ҟауарк ақәуҵар, – рҳәеит, ма уара иулымшозар, уашьцәа ара ҳаҟоуп қыҭак, иузаҳхыбуеит рҳәеит, хыда аныҟәарагьы шьҭа иԥхашьароуп, уҩны-угәара маҷк уҽаадкыл, ухәыҷқәагьы шьҭа акы иааухәартә иҟоуп, уаархагыл рҳәеит.


Абырзен хыҵхырҭақәа рҿы аколхцәа ҳәа изыхцәажәо ақырҭцәа зхылҵыз ракәзар, дара абырзен авторцәа Аполони Родосстәи ҳара ҳаамҭа ааиаанӡа ахԥатәи ашәышықәсазы


Уаҟа иааинырсланы еиҿкааз амитинг ааиртит Аԥсны жәлар рпоет Баграт Шьынқәба


Гьаргь Аҩбатәи дахҳәаны Аԥсуа Ҳәынҭқаррагьы згоит ҳәа иҽаназик ус изырҟаҵоз ақырҭцәа шракәызгьы, Аԥсуа Ҳәынҭқар Гьаргь Аҩбатәи иԥа Константин дбаандаҩтәны, иара идҵала иблақәа ҭырхт, ашьҭахь уи дагьахыԥсааит.


Ари арыцхә алхра машәыршақә иҟамлеит. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ассамблеиа Хада ари арыцхә алнахаанӡа хәышықәса уи аԥхьа, 1987 шықәса жьҭаарамза 17 рзы, Париж, Брокадеро адәаҟны имҩаԥысит ауаа рзинқәа рыхьчареи, аӷарра аԥыхреи ирызкыз амитинг, уи шә-нызқьҩык рҟынӡа ауаа еизнагеит. Амитинг ду иалахәыз иазгәарҭон миллионла ауаа рӷарра уи рзин еилагара шакәу. Зегь раԥхьаӡа иргыланы уи ззырхаз адунеи ахԥатәии аԥшьбатәии атәылақәа рахь иаҵанакуа шракәу — урҭ зекономика акыр илаҟәу атәылақәа роуп.


Бено, дызхыччо ҳәа акгьы ыҟаӡамкәа, ибжьы неиҵыхӡаны дыччо, иара убасҵәҟьа ибжьы неиҵыхӡаны дцәажәо, ауаа рыжәпара ҳалсны ҳҿынаҳхеит.


Аҵаа иарӷьаҩуан, убас аҵаа иарӷьаҩуан, ҳшьа-ҳдақәа ирҭашәыр ҳәа ҳацәшәашәа, ҳаҽҳарԥхарц ҳашьҭыԥа-шьҭыԥон, ҳаҩуан, иҳахәаԥшуаз уи рбозаргь уамашәа.


Бзиа иибац бзиа иббозар, бзиа иббац бзиа ибоит ҳәа сызлаҳәа.


Абҵарамза́ 5 (Абҵарамза́ хәба́), Ноиа́бр 5, Абҵара́ 5 — григориантәи амзар 309 тәи амш (310 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 56 мшы.


Нас еиҭеигоит Акамбашь хьышьцәа деимаркыоит, Аҿы шкәакәа гәиқәаҵәа, Уа илырџаџеит уагьгәыдлымкылт, Уа алаҳәажә чаԥашь лымоп, Ачуан иқәацәаза ацәеижь лымоп, Алеиқәаҵәа аԥсыԥ лхоп, Бысҭа хьшәашәа хәарҭы иҭалмыжьт, Ҟәыд хьшәашәа ҟәџьал иҭалмыжьт, Ҩны мыԥса ҩымсаг мҵарс, Аӡы аамҭа ԥҳал мҵарс Уа дыргәын ажә илуа умбои?!


Алдыз ашьжьымҭан илацәақәа анаахитуаз инаркны, уаха ацәарҭа днылаиаанӡа ибла ихгылаз дара ракәын, дзацәажәоз дара ракәын, дзазҵаауазгьы дара ракәын.


Ихымҵрашәа ажәҩан аԥҭақәа хызар, ҵысхәшәа ушьҭнахуа иасуаз аԥша, уаанхарц уҭахызар, уеиқәхарц уҭахызар, уамеигӡан, иумоу зегь рыҭ, ирызша.


Артист ду, адраматург Шәарах Ԥачалиеи арежиссиор Нелли Ешбеи напы аларкит уи аинсценировка азура.


Урҭ акызаҵәык зыгәра ргоз аҵлақәа ракәын, аҵлақәа ракәын дара рыԥсад гьыл, рыжәҩан иазааигәаз.


Адиаспорақәа зегьы лахьынҵак-лахьынҵак рымоуп. Урҭ алахьынҵақәа еиуеиԥшым, дарбанызаалак ауаҩы иԥсҭазааратә мҩа шиндивидуалтәу еиԥш. Аха, егьа ус акәзаргьы, адиаспорақәа русура аҟны еицырзеиԥшу афункциақәа маҷым. Ус еиԥш рҷыдаҟазшьоуп «ижәытәтәиугьы» «иҿыцугьы» адиаспорақәа.


Акоррупциа иаҿагыланы иқәԥоз раԥхьатәи анапхгаҩцәа дыруаӡәкны аҭоурых аҟны зыӡбахә аанхаз шумертәи аҳ Уруинимгиан иоуп, ҳера ҟалаанӡа XXIV ашәышықәса аҩбатәи азбжазы ақалақь-аҳәынҭқарра Лагаш напхгара азҭоз. Зегьы ирбо-ираҳауа акоррупциа иалаҟьашьыз шахьдырхәуазгьы, уи иаҿагыланы ақәԥара лҵшәа дук амамызт. Акоррупциа аӡбахә ахьҳәаз трактатуп «Артха-шастра» — уи Бхарата (Индиа) аминистрцәа руаӡәк Каутилиа апсевдоним ганы, ҳера ҟалаанӡа IV ашәышықәсазы икьыԥхьит ари аусумҭа. Ас еиԥш апроблема рыман Ажәытәӡатәи Мысра (Египет) афараонцәагьы, арагьы ачынуаа рбиурократиатә аппарат зхы иақәиҭыз анхаҩцәеи, анапҟазацәеи, аруааи рганахь ала изакәанмыз аусқәа мҩаԥыргон. Иаанхеит Итахотел захьӡыз аӡәы ихшыҩырҵара, уи абас иҩуан: «Убӷа рҟәла аиҳабыра рҿаԥхьа, усҟан уҩны зегьы бзиахоит, ууалафахәгьы ишахәҭоу еиԥш иуоулоит, избанзар иусқәа ҽеим аиҳабы иҿагыло, аха аԥсҭазаара мариахоит аиҳабы ибзианы изыҟазаара аан».


XX ашәышықәса азбжазы афилософиа аҟны ицәырҵит ахшыҩрҵаратә гхақәа ртеориа, уи абас еиԥш аҳәон, иҟам ақьиареи ацәгьареи, иҟам ииашоуи ииашами, ауаатәыҩса ақьиареи ацәгьареи рзы ирымоу агәаанагарақәа дара ауаа рхаҭа роуп изыӡбаз, аилазаараҟны анхара рзымариахарц азы.


Мегахшыбаҩ () — амультипликациатә комедиа, DreamWorks Animation-и Paramount Pictures-и рыҟаҵамҭа. Афильм алашара абоит 3D аформатла адунеи зегьынџьара жьҭаара 5, 2010 шықәсазы. Арежиссиор - Том Макграт.


Убри aaмҭa инaркны aри aгерaльдикaтә дыргa Анцәa инышәынҭреи, aқьырсиaнрa aцентр Иерусaлими aуп иaaнaго. Ари aгерб хы-хьӡык aмоуп: Жофруa де Буилон игерб, Иерусaлимтәи aгерб, Адыргa цқьa.


Даахәатәызар даасхәап, арҭ зегь шәеибгаз, уара умсит, Шабаҭ, ҳаиқәымшәар абас, шәыҩныҟа снеиуан, уара умсит, уара, уахык сулаԥхьон, узбон сызхара


Абри астатиаҿы савымсыр амуит сызвысырц ззыҟамлоз раԥхьатәи Аԥсны Апарламент аиҿкаара.


Гəдо́уҭа (, ) — Аԥсны иҟоу ақалақь. Қaлaқьны ишьaқәгылеит 1926 шықәсaзы. Амшынеиқәа aдәқәa рҟны ишьҭоуп, aӡиaс Гәдоу aҟны. Қaрҭ инaркны Гәдоуҭa aҟнынӡa 487 км. бжьоуп, Аҟәaнӡa 43 км. бжьоуп. Арaион aҵaкырaдгьыл 1640 кв. км. ыҟоуп.


Арда лчеиџьыка усгьы лнапы иқәыргыланы илкымыз, аибашьра ҟалаанӡа, аибашьра ианалагагьы, аха, афатә-ажәтә анынҵәа, ишнеи-шнеиуаз иҟарҵара рзымдыруа ианааилахагьы, макаронк, брынџьк сызҭахан ҳәа, дзышьцылаз акәмыз, лчеиџьыка хәыҷ ҩаԥхьа лнапы иқәыргыланы лҿыналхон.


Аҟәатәи арҵаҩратә ҵараиурҭа аурыс сектор аҿы аҭоурых амаҭәар иазкыз акружок еиҿкааны илымазаарын.


Ливерпул. Конный трамвай с 1869 года, электрификация началась в 1897 году, первый электрифицированный участок открыт в 1898 году. Система закрыта 14 сентября 1957 года.


Убарҭ зегьы инарҷыданы, уи кыр шықәса напхгара азиуан астудентцәа аԥхынтәи рфольклортә практика, аҿар идирҵон ажәабжьҳәаҩ аус идулашьа, аиҿцәажәара алҵшәа бзиа узҭо амаӡақәа рыҵхшьа.


Иҟоуп акьыԥхь зымбац даҽа усумҭа дук. Уи аԥсуаа рҭоурыхтә антро- понимиа иазкуп. Ари аусумҭа аԥсуаҭҵаараҿы уникалтә ԥҵамҭа ҿыцуп. Аԥсуа саԥсуоуп ҳәа адунеи ишьапы нықәиргылазар аахыс ихьӡырҵоз, хьыӡшьарас ирҭоз, иабиԥарахьыӡқәа уҳәа аԥхьаҩ зинтерес икыша, иџьеишьаша, илакәишьаша рацәоуп ари аусумҭаҿы. Автор ихаҭагьы уи азы алкаа ҷыда ҟаиҵеит: аԥсуа жәлар рҭоурыхтә антропонимиа ретностә ҭоурых аҭҵаара акырӡа иацхраауеит, иҭнагоит. Ҩашьара ақәымкәа уи иаҳнарбоит иара убас урҭ рполитикатә, ркультуратә ориентациагьы.


2000-2005 шш. - Иу. Џьавахишьвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет аиуристтә факультет; ианашьоуп аклассификациа: аиурист (амагистр иашьашәалоу аҩаӡара).


Уара, ашәҟәыҩҩы қәыԥш, ииашаҵәҟьаны ԥсабарала абаҩхатәра змоу, акы суазҵаашан ашәҟәыҩҩы қәыԥш Ҭарсхан Ҭрамба, уара уарӷьа напалагьы уарма напалагьы уҩуама?


Диит 1912 ԥхынҷкәынмза 18 рзы Тамшь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1987 шықәса лаҵарамза 26 рзы. Джуп Аҟәа ашьхараҿ, ашәҟәыҩҩцәеи ауаажәларратә усзуҩцәеи рпантеон аҿы.


2010 шықәса жьҭаара - 2012 шықәска абҵара - «Қырҭтәыла жәларбжьаратә енергетикатә коорпорациа» агенералтә директор


Хыхь ишаҳҳәаз еиԥш, Леураса Кәыҵниа ипоезиа абжьы ахазҵоз асоциалисттә ԥсадгьыл акәын уи гәык-ԥсыкала дазыҟан, ашәа азиҳәауан, избанзар хыхь ишаҳҳәаз еиԥш, уи ауп ижәлар рыблақәа хызтыз алашарахь икылызгаз.


Анахь ак сыхеит, арахь даҽак сыхеит, зегь исарҳәоз акы акәын


Ҽааныбзиала, ҽааныбзиала, ҳгәырӷьаҵәа, гәырӷьа ччара, гәырӷьа хәмарра ҳагымхакәа ҳа ҳнашьҭла.


Абри ашьҭахь, уаҳа ииҳәарыз даҽак аниҿамшәа даҽак аниҿамшәа, Хаҿыгьежь днаизыԥшит


Сара сҩымҭақәа рымҩа укит, ацензура ишамышьҭуа здыруеит, сара ишәкьыԥхь ҳәа зҩыргьы егьалҵуам, насгьы схаҭагьы ииашаҵәҟьаны агәра ганы сыҟоуп асеиԥш иҟоу аҩымҭақәа аԥхьаҩцәа акгьы рнаҭом ҳәа иуҳәаз, иуҩыз сахәамԥшыкәа, саб изыҳәан абзиарақәа иҟауҵахьаз, сан уахьлыцхраауаз, уара уаҵкысгьы илзааигәаз ауацәа, аҭахцәа мап анылцәыркуаз аамҭазы, уара аешьара ахьылзууз азыҳәан, иумбои, исхамышҭит


Атермин «иԥшқоу амчра» Урыстәыла адәныҟатәи аполитика ахырхарҭак апотенциал аҳасаб ала, Урыстәыла аофициалтә гәыԥқәа рҟны ахархәара аиуа иалагеит 2012 шықәса аҽанааиҩнашоз инаркны. Урыстәыла аимиџь аҳәаанырцә ашьҭыхра анапы ианҵоуп Россотрудничество.


Балатон иалало аӡиасқәа иреиҳауп анаҟа-араҟа снымҩахыҵуа, зегь сырдыруа, зегь сырбо, сырлахҿыхуа, сынкархәыцуа сшааргоз, Балатон цәқәырԥо сынхыԥшылеит.


Абҵарамза́ 9 (Абҵарамза́ жәба́), Ноиа́бр 9, Абҵара́ 9 — григориантәи амзар 313 тәи амш (314 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 52 мшы.


Алацәгьа, ҿыцәгьа Ақәыц еиқәаҵәа ила ҭнахааит, ақәыц ҟаԥшь ила ҭнахааит!


Лев Аҩӡба — (; , Ешыра, Аԥснытәи АССР — , Сҭампыл, Ҭырқәтәыла) — Аԥсны Жәлар Реизара адепутат.


Аԥсуаа ҳҿы ахаҵеи аԥҳәыси реилыҵра азҵаара анықәгылалакь, Аҳәынҭқарратә закәанқәа раасҭа макьана аԥсуа традициатә закәанқәа аԥызара рымоуп.


Еилыкка уаҩы ибоит уи аамҭазы аԥсуа жәлар рмилаҭтәи рсоциалтәи хақәиҭразы фырхаҵарала рықәԥареи аҭыԥантәи аҭауадцәеи анхацәеи реиҿыхарақәа ҷыдарақәас ирымази зеиԥшраз.


Ахԥагьы ҩба-ҩба ӡара рыхшеит, рхаҭақәа иара итәны, ирыхшо ҳзеиламыз, аӡарақәа анырааӡа, ианшарыла, ӡысык-ӡысык, аҵшақәа, наҟ-наҟ аџьмахьа бзиа злыҵшаз аарыҵсхын, аа, абыржәы ааигәа иџьмахьақәа ахԥа, ӡысык-ӡысык нарываргыланы, иганы исҭеит.


Ара инхо ауааԥсыра зегь рахьтә ҳара ҩынҩажәи быжьба процент ҳаҵанакуеит.


Убарҭқәагьы, насгьы аԥсуаа аурыс бызшәа аҩбатәи бызшәа гәакьаны, уи аҵакы, алшара, адырра, аҵара есҽны ишазҳауа уҳәа, зегьы неидкыланы ҳазхәыцны, иаамҭаӡами урысшәала иҩуа аԥсуаа рзыҳәан аҳәара ҳалагар, урысшәала иҩуа аԥсуа шәҟәыҩҩцәа ҳәа?


Ҳаамҭазынӡа зыӡбахә ааҩыз еицырдыруа философуп, зегь раԥхьа ахшыҩырҵара азҵаарақәа ықәзыргылоз - антикатәи аскептицизм ашкол аԥҵаҩы ажәытә мысратәи афилософ Пиррон.


Шамиль Басаев Аԥсны мрагыларахьтәи афронт аҟнытә уаанӡа дахьыҟаз мраҭашәарахьтәи афронт ахь даныхынҳә, зынӡаск дцеит ҳәа рылаҩит ҳаӷацәа.


Цәыббрамза 1, 2008 шықәса рзы усҟантәи Урыстәыла Ахада Дмитри Медведев аусԥҟа инапы аҵеиҩит «Ареспублика Чад и ЦАР аҟны Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҟазаара адгылара аҭаразы, Европатәи ахеилак аоперациа алахәхаразы, Урыстәылатәи Афедерациа Арбџьармчқәа рырратә еиҿкаарақәа уахь рдәықәҵаразы».


Гьаргь ацқьа ихьӡ зху Бедиатәи ауахәама () — Аԥсны Ӷәада ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылоуп абжьарашәышықәсақәа раан. Ауахәама аҭӡамцқәа рҭагылазаашьа цәгьоуп, зыԥшра ҟамҵакәа аконсервациатә рзутәуп.


Раԥхьатәи аилатәараҿы, хыхь ишысҳәахьоу еиԥш, Владислав Арӡынбеи Енвер Қапбеи Гамсахәрдиеи дареи Қарҭ реиԥылараан уи ауаҩы импыҵыржәаз аиқәышаҳаҭра абзоурала, макьаназы аимак-аиҿак ҳәа аԥсуа депутатцәеи ақырҭуа депутатцәеи рыбжьара акгьы цәырымгаӡакәа, зегьы еицҿакны, еиқәышаҳаҭны апарламент Ахантәаҩыс далырхт Владислав Арӡынба.


Аԥсышәала ирыҩуа иалагеит аҿар рааӡареи амилаҭтә культура еиуеиԥшым рызҵаарақәеи ирызкны астатиақәа.


Ажәлар, ажәлар ҳәа ак шәыман шәгәароуп, ажәлар ҳәа акрыҟоума, зҟамчыԥҵаҵа иаҳа иҵазцало итәуп.


Иахьатәи аамҭазы «иԥшқоу амчра» лассы-лассы ахархәара амоуп аҳәынҭқаррақәа рыдәныҟа-политикатә стратегиақәа рҟны аҭагылазаашьа маншәалақәа раԥҵаразы. Ас еиԥш ахархәара аҩныҵҟатәи аҿиара аҟны, насгьы егьырҭ аҳәынҭқаррақәа рҟны анырра аларҵәаразы хархәага маншәалоуп. Урыстәыла акәзар, ари аконцепциа аҟазаара аҭыԥ амоуп, америкатәи аклассикатә знеишьақәа акыр иреиԥшымзаргьы.


Анык леиԥш, иузыҟалоит иԥхаӡа, уи аҵеира узбар, уи аҵеира уаԥсахар.


Аҭоурыхтә тема иазкуп Анзор Мықәба иҩымҭа адрама Ашәқәа зегьы анаарту.


Даныԥа, ҵаҟа длеиаанӡа Аа, абааԥсы, абыржәык анцәа сеиқәырха, абыржәык сеиқәырха, уаҳа схаан цәыбзак сышлышьҭамлара, ҳәа дқәит.


Издыруеит имармалташьԥсараха иҟоу уи адәахьтәи амардуанқәа, аҩныҵҟатәи амардуанқәа реиҿкаашьа, дасу шаҟа ҿагыларҭа рымоу.


Аԥхьаҩцәа ибзианы ирдыруеит Аԥсны жәлар рпоет Баграт Шьынқәба иԥсҭазаареи ирҿиамҭеи ирызкны Владимир Аҵнариа иусумҭақәа.


Мчыла иҭаскит арҩаш хьшәашәа, мчыла исырлашеит сыҩнра, мчыла схы иазысҳәеит ашәа, мчыла исылҵит ауаҩра.


Бцозшәа збеит сара ԥхыӡла быбналан, бцозшәа збеит бара абрантә быҽӡаны.


Убасҟан апартиа аобласттә комитет аҿы актив реизара анымҩаԥигоз, азҵаарақәа иқәрыԥсеит.


Игәыдибакыла-хыдибакыла, умш аабзиахааит, сымш аабзиахааит ҳәа ааибырҳәан, доусы рымҩақәа инырнылт.


Ҳаамҭазтәи жәларбжьаратәи азин инақәыршәаны, аннексиа ари агрессиа ахкқәа ируакуп, иахьатәи аамҭазы иара жәларбжьаратәи — азинтә ҭакԥхықәра аҵанакуеит. Аннексиеи аоккупациеи реиԥшымзаара алкаара аҭахны иҟоуп, ампыҵахалара иаанагом аҵакырадгьыл аиуристтә еиҭакрақәа аланагалоит ҳәа. Убас, иаҳҳәозар Босниеи Герцеговинеи, 1878 шықәса раахыс Австро-Венгриа анапаҵаҟа аоккупациа аҟны ианыҟаз, аннексиа азуын ҳәа иԥхьаӡан, 1908 шықәса рзынӡа формалла Османтәи аимпериа иаҵакырадгьылны иԥхьаӡан. Ҭырқәтәылатәи ареспублика Аҩадатәи Кипр аԥҵара рылаҳәан 1983 шықәса рзы, уахь аҭырқәа архәҭақәа аналагалаз, анаҩс 1974 шықәса рзы Ҭырқәтәыла мацарала иазхаҵан, аха уи аилазаара иалаҵамызт.


Аетика (ахшыҩрҵара афилософиа ҳәа иара убасгьы ирдыруа) – афилософиа иахәҭоуп, ахшыҩрҵара азҵаарақәа ҭызҵаауа ауп. Ажәа «аетика» «иара ажәа «ахшыҩырҵара» иасинонимны рхы иадырхәоит лассы-лассы, зны-зынла аҵакы ҭшәаны – аморалтә принципқәеи, иалкаау гәыԥқәаки, хаз игоу ауааи рытрадициақәеи рыхшыҩрҵаратә принципқәеи ралкааразы.


1892 ш. – Адәыӷбақәа рымцеиқәҵаҩцәа Рыиашьара азанааҭеидгылақәа реизара ду аҟны Дебс азанааҭеидгыла аофициалтә орган – ажурнал аредакторс далырхуеит.


Акы, ҩба, хԥа, ԥшьба, абаҳчахь сцома, ҽаџьара, акы, ҩба, хԥа, ԥшьба, саҿуп сышықәс ԥхьаӡара


Уигь зны наҟ Жәыргьыҭынтәи иааз дреиуан, аха Ахалдаба ақыҭа аколнхара аиҳабы ихаҭыԥуаҩыс дыҟанаҵ, убриаҟара ифеит, убриаҟара игеит, даныржуазгьы, урҭ аныԥ слак Гыртәылаҟа иргалон аха, ари ара Аԥсны иԥсы акалашәа иқәын, акалашәа бзиа ибон рҳәан, Аӡҩыбжьаа шәыдгьыл ҽыҭк ҳахыжәымбаан, абра даҳжуеит ҳәа ианрыҳәа, дар-гьы мап рзымкит.


Иац аасҭа дарԥысын, иац аасҭагьы идыруан, иац аасҭагьы игәыӷуа изыԥшуан иҭаацәа.


Убарҭқәа зегьы импыҵашша ацара иаҿын уажәы, арҭ аҩы шықәсак раахыс.


Ленин градтәии, Калининтәии, Смоленсктәии, Ориолтәии, Курсктәии, Харковтәии, Донецктәии аобластқәа рҿтәи араионқәа жәпакы.


Еи, Мазлоураа, еи, Мазлоураа енагь ажәала оума злоураа, шәажәа шбашоу шәмаҳаӡои уара?!


Урҭ аԥхьан чашә сақәаки кәтыжь махақәаки инарыцҳа-аарыцҳан, адәахьы иахьындәылеибаҳәаз, ирықәлацәоу Омахь имаҭацәа хәыҷқәа даҽа хҩык ааин, урҭи дареи жьеи кәти реиԥш, зназы хара-хара инеихәаԥыш-ааихәаԥшуа, нас маҷ-маҷ еизааигәахо мацара, рхәыҷратә фыҩқәа анырхибакаа, адуцәа рдунеии дара рдунеии макьана аҳәаа ду шрыбжьоу ырҵабыргуа, ашҭа рымҽхак ахәмарра иаҿын


Ауардынхьшьцәа ирымоуп, акьыԥхь аархацәа наборшьчикцәа ирымоуп, аусуцәа ирымоуп, асоиуз змам ожәы оҩ дыҟам, аха арҵаҩцәа соиуз рзыҟамҵеит.


Аха аус иахәарц азы напы злакыз аҿы аихьӡарақәа роурц азы.


Иеизылгоз џьара ишьҭалҵон, даҽаџьара ишьҭалҵон, уажәы исзымгаргьы, насшәа сааины изгап, иахьа акәымзаргьы, уаҵәы зны исыхәап, сус иаҳа иармариап ҳәа.


Актәи инаркны ахԥатәи ашәҟәқәа рҿы иоуны ҳәа ирну ажәа, аԥшьбатәи инаркны афбатәи аҟынӡа иауны ҳәа иҩуп


Имариоуп аҳәара культурак рҽаҟәыҭханы даҽа культурак рҽадыркылеит, аха зқьышықәсала аҭоурых змоу ажәлар ирцәыхароу даҽа культурак рҽамардарц азы ашәышықәсқәа аҭахуп.


Аповест аҿы аԥсуа нхацәа асоциалтәи атәымтәылатәи раӷацәа ирҿагыланы ахақәиҭразы рықәԥараҿы инагӡаны аиааира рго иаабом.


1924 шықәсазы Ш. Хокерба дҭалоит Қарҭтәи аполитехникатә институт, далгоит 1928 шықәсазы. 1941 шықәсазы залымдарыла дҭаркуеит, Аԥснынтә дахыргоит, уаҳагь дзыхынҳәуам. 1978 шықәсазы иҭынхацәа ицсыбаҩ Аԥсныҟа иааганы дахьиз идгьыл гәакьаҿ анышә иамардоит.


Раԥхьатәи ашәҟәы аҿы Амшын еиқәа ҳәа иҩу, егьырҭ рҿы Еиқәа ҳәа нбан дула иҩуп


Ана аус иуа, ара аус иуа, ихы ныҟәгауа, ашкол дҭалеит, аҵара ду иоуит, ихьӡгьы рҳәо дҟалеит.


Аҵара иҵон Иу. Џьавахьишвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет жәларбжьаратәи аекономикатә еизыҟазаашьақәа рфакультет аҿы. 1995 шықәсазы Англиа Биурнемоунттәи аколлеџь аҿы англыз бызшәа аҵаратә курсқәа дрылгеит. 1999 шықәсазы қәҿиарала далгеит Лимериктәи ауниверситет аекономикатә факультет афинансқәеи аекономикеи рхырхарҭала. 1999-2000 шықәсқәа рзы аҵара иҵон Филадельфиа Темпл ауниверситет аҿы. 2000 шықәсазы ари ауниверситет аҿы амагистр иҩаӡара ихьчеит жәларбжьаратәи абизнес аменеџьмент ахырхарала (Париж-Филадельфиа- Токио). Аамҭакала, 1999 шықәсазы Дублинтәи жәларбжьаратәи афинанстә центр аҿы афондтә менеџьмент акорпорациа «Инвеско» аҿы афондқәа радминистратор-менеџьерс аус иуон.


Аҵарадырра, анаука, аинновациақәа рхырхарҭақәа рҟны аусеицура ари Ҭырқәтәыла азы аҩбатәи акрызҵазкуа инструментуп «иԥшқоу амчра» ахархәара аҟны. Иахьатәи аамҭазы ҭырқәтәылатәи аҳәынҭқарра анапхгара дара ртәыла иахәаԥшуеит аҳәаанырцәтәи астудентцәа адзыԥхьало центрны, ара иаԥҵахо, зхаҭабзиара ҳараку аконкурентра зылшо аинновациа ҿыцқәа ахьалагалоуи аҵарадырра ҳараки аҭыԥ ахьрымоу азы.  Абас еиԥш иҟоу афакт азхьаԥшра ахәҭаны иԥхьаӡоуп - Ҭырқәтәыла аҳәаанырцәтәи астудентцәа мацара аднаԥхьалом, ртәылаҟны аҵара рҵаларазы, ари атәыла аҳәаанырцә иаанартуеит афилиалқәеи арҵаратә программақәеи.


Убри аамҭаз схы сымч ақәымхакәа, уара акгьы ухараӡам, сыҷкәын, уара акымзаракгьы ухараӡам!


Убас, ахы шкыднаҟьоз, агәы шкыднаҟьоз, аԥсраҿы зҽыз шьуа, еимырхха иҭаргало агәакьа леиԥш, аҽшарххоз, аҷ кәынцәа ирыманы ицеит ажәҵәры.


Уажәы ҳажәлар рҿаԥхьа иқәгылоуп Аԥсуа ҳәынҭқарра аиҿкаара, ркультура арҿиара, аԥсуа бызшәа ҳәынҭқарра бызшәаны аҟаҵара.


Аминиатиурақәа Аҳақ аԥсҭазаара азхәыцра аԥсыжра аҟнытәи хҭыск иареи сареи апҟақәа арбаӷь ахԥатәи абжьы агәы ари аԥсҭазаара бзиа избоит уӡырҩыр иуаҳауеит, унаԥшыр иубоит аҿымҭра абжьы ан лхырҵәы Белла маиана џьулетта лил еҭыр сан лылаӷырӡқәа Ҭамаз аџьабаа баша месуҭ сара саԥсуоуп асатиреи аиумори измааноузеишь?


Дҭан Н. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи Аԥсуа школ / Ашьхарыуаа рышкол/, абрантә Аҟәатәи апедагогтә техникум ашҟа диасуеит, дагьалгоит 1930 шықәсазы.


Иазгәаҭатәуп Арратә-револиуциатә комитет иҟоуп иҟанаҵаз агхақәа. Асовет напхгара ианышьақагыла Аҟәа аревком ажәы ақалақь Дума ахы иақәҭимтуеит, урҭ ицәыҵатәан Асовет ҳәынҭқарра еиҵарҟьаша аусқәа мҩаԥыргон. Аповстантә гәыԥқәа ирымаз аҭагылазаашьа бзиа рхы ҽеила ирзамырхәеит, урҭ Кәыдры ахықәа аҟынӡа ианнеи, уаҳәа рҽеиҵырымхуеи. Урҭ Қырҭтәыла амчреи дареи имахәҭаз еидхәаламызҭ. Н. Лакоба аҵыхәтәан иаӡгәеиҭон: «Борьба в Абхазии в 1918 году была очень жестокая, и победа 18-го года нам достались не без величайших жертв, ошибок, отступлений и т. д.».


1947-1955 шықәсқәа рзы, харада-барада, аара ӷәӷәа идҵаны дҭакын, доурышьҭит залымдарыла дышҭакыз шьақәырӷәӷәаны.


Рашәарамза́ 14 (Рашәарамза́ жәи́ԥшь), Иу́н 14, Рашәара́ 14 — григориантәи амзар 165 тәи амш (166 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 200 мшы.


Аҭоурых азы аҳәынҭқарратә ԥышәарақәа рыҭираан Қарҭынтәи даашьҭын аҳәынҭқарратә комиссиа хадара азиурц.


Исҳәоит ишыгәхьаазгаз ақыҭа, исҳәоит ишыгәхьаазгаз ҳаҩны, ҽаџьара ишеиԥшым, ишыхаау иаҳа аратәи аҟәыди аратәи абысҭеи, ашьа ишаҩызоу аратәи аҩы.


Ирбоз зегьы рыманы еизырыҟәшәаз арахь агәашә ахь иааганы џьарак еизыркуан.


Уи ҵыхәаԥҵәара змамыз ауадақәа аман, уадацыԥхьаӡа рыҭӡқәа еиуеиԥшым шәыгала ишәын, ауарҳал дуқәа ркыдын, ауарҳал дуқәа рыҩнаршәын.


Ои, бара мыжда, сыԥсит, сыԥсит, сшыбзаз сыԥсит, бысзымбеит, – лҳәеит ани лҭынха.


Уи асовет мчы еилаҳаанӡагьы, аԥсҭазаашьа асистема ԥсахымзар ԥсыхәа шрымамыз цәыригалон.


Стокгольм 1912 (1912 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1912) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.


1966 шықәса, жәабранмзазы Франциа НАТО иалҵуеит. Де Голль ихатәы иадертә мчрақәа аԥҵо, иҭахымызт Вашигтон ирыдыркылоз аӡбамҭақәа дырхьыԥшызарц. 1967 шықәса, рашәарамзазы иара израилиаа дрықәыӡбоит Мраҭашәаратәи аҟәареи Гази аоккупациа ахьазыруз азы, Фымштәи аибашьра ашьҭахь. Ари даара акрызҵазкуаз ҭагылазаашьан Франциеи Израили рполитикатә еизыҟазаашьазы.


У. Коен иаликаауан ԥшь-диаспора хкык: адиаспорақәа – иалаӡыз (ауриацәа, африкаа, аерманцәа, палестинаа), аџьатә диаспорақәа (индиаа), аџьатәқәа (китаиаа), аимпериатә (британиатәи, франциатәи, испаниатәи, португалиатәи).  Дж. Армстронг ҩ - диаспора хкык аликаауан: «амобилтәи» «апролетартәи».


Арҭ амшқәа зегь реиҳа иухамышҭуа фырхаҵаратә мышқәан. Ицәгьаз аҭагылазаашьаҿ Аԥсны Арра — револиуциатә комитет хықәкыс ирымаз аконтрреволиуцианерцәа рықәгара адагьы, урҭ гәҭакыс ирымаз аҿыц ажәлар рхәынҭқарра ашьақәгылара акәын.


Анцәақәа зегьы рынцәахәы, зхьышьаргәыҵа сакәхшоу, саргьы жәашықәса исҭоит Ауаҩы, уаанӡа алеи аҽи рлахьынҵа даналацәажәоз хазы-хазы дшырзааҭгылоз аиԥш акәымкәа, анцәақәа зегьы рынцәахәы ан дааҿарҳасын, инацылҵеит


Адинхаҵаратә антисемитизм даҽакала антииудаизм ахьӡуп. Иара ақьырсианраҿы аҩбатәи ашәышықәса аҩныҵҟа ицәырҵит ҳәа иԥхьаӡоуп. Ақьырсианратә антисемитизм ауриацәа аиудаизм иахьықәныҟәои, Иаса Қьырса мессиас дахьырыԥхьаӡои, иара убас иара ишьра рнапы ахьалакызи рцәымӷара аанагоит. Ус еиԥш иҟоу агәаанагара иԥшьоу аҩырақәа рҿы ишьақәырӷәӷәоуп. Уа ишаҳәо ала, Иаса Қьырса дынцәоуп, ауриацәа зегьы Анцәа дызшьыз ажәлар ҳәа ирыԥхьаӡоит. Уи аидеиа иадгылоу ауаа рдинхаҵара зеиԥшроу ала еиҩыршоит, убри аан рмилаҭ аҵакы амаӡам. Ус анакәха, ақьырсианра здызкылаз ауриацәа рықәыӷәӷәара аанрыжьуазар акәын. Аха аԥсҭазаараҿы даҽакала ианыҟалоз ыҟан, рдинхаҵара рыԥсахыргьы ауриацәа рҭаацәеи дареи еснагь иатәарбомызт. Уажәтәи аамҭазы адинхаҵаратә антисемитизм ақьырсианра аҿы еиԥш, амсылманра аҩныҵҟагьы ус еиԥш иҟоу ацәырҵрақәа уԥылоит .


Иазхоуп, – иҳәеит, заҟа аамҭа сымхысӡакәа адәы сықәижьҭеи, шьҭа иаамҭоуп, – иҳәеит, ақырҭуа сиҿагыланы ҳҩызцәа иҭахахьоу ршьа кәапеишәа атара.


Кабо-Верде (), аофициалтә хьӡы: Кабо-Верде Ареспублика () — Африкатәи адгьылбжьахатә ҳәынҭқарра. Архипелаг Атлантикатә аокеан агәҭантәи ахәҭа аҟны, ари 10 авулкан иахҟьо адгьылбжьахақәа ахь еилоуп.


Диит 1911 шықәса жәабранмза 22 рзы Џьгьарда ақыҭа. Иԥсҭазаара далҵиҭ 1976 шықәса ԥхынҷкәынмза 8 рзы.


Рашәарамза́ 24 (Рашәарамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Иу́н 24, Рашәара́ 24 — григориантәи амзар 175 тәи амш (176 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 190 мшы.


Мери ԥшӡа, Мери ахцәы қамыз, бара банызбо, бара подруга днеи моих счастливых, сара сшыҟало басҳәап?


Аҳабла ахацәа ааизаны далырхуан жәаҩырхы, урҭ жәаҩырхцәа еизаны далырхуан шәҩырхы.


Афбатәи афестиваль алауреат шырҳәо, абыжьбатәи афестиваль алауреат ҳәагьы хара имгакәа уаҩы иаҳап!


Ԥхынҷкәынмза́ 29 (Ԥхынҷкәынмза́ ҩажәи́ жәба́), Дека́бр 29, Ԥхынҷкәы́н 29 — григориантәи амзар 363-тәи амш (364-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 2 мшы.


Абри адгьыл иқәаадрыхыз ачаӷьа ауп иара раԥхьаӡа ачыс агьама изыркыз.


Анахь ак сыхеит, арахь даҽак сыхеит, акы аҭак ҟасҵаанӡа даҽак сызҵааит


Асовет аамҭазы аҭоурых ҵабырг еилкаашьа амаӡамызт зегьы аполитикеи аидеологиеи ирыдҳәалан.


Уцәа-ужьы ианыло ахәра ахгара иаҳа имариоуп, дад, угәаҵа еиҟәшьшьаны ианыло ахәра аасҭа.


Оо, ус анакәха, ацу сфеит, ацу сфеит, ахьҭра ахьхьа ааҭ сыргеит, – лҳәан, Оҭар днеигәҭасны, днеимҟәыҵҵәраан, аҟәара дықәсны амҩахь лҿыналхарц ддәықәлеит.


Иуаа ӷарқәан, ирфо рымамызт, иржәуа рымамызт, изланхоз рымамызт, рышәҵа аҟамызт, рҟәынҵа аҟамызт.


Нели Ҭарԥҳа акыр шықәсқәа раахыс Аԥснытәи ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла анапхгара далоуп.


Лара дӷьаҵәы-ӷьаҵәуа дилаҳәны дылкит сара иуасҳәоит уаангыл, сара иуасҳәоит изакәу, уара уқәы дшысымфо ҳәа.


Ҳара Бақьыр-иԥа иаагара ҳанцоз, абас иаҳҭахуп рҳәан, иржәша, ирфаша, аӡәгьы дырԥырхагамхарц, уахь уаҩ дымнеирц рыдысҵан, ирасҳәеит ԥшьҩык рхәы уаҟа Ҭахәыцович дахьыҩноу инаганы идырхиарц, нас, уаха, уаҵәы шәарыцара ицақәо, уаргьы, ажәабжьқәа иазҳәалаша Бақьыр-иԥеи Сергеевич ркаҳԥцәа уҳәа ҳаидтәаларц, иаҳфарц, иаажәырц.


Абрис зхысҳәаауа сара саӡәыкны аԥсуа милаҭ анхара ахьаҳзымдыруа ишақәнаго ҳахьақәымшәо, сара саӡәыкны даара гәалас исымоуп.


Адырҩаҽны шьыжьгьы убас, адырхаҽны шьыжьгьы убас, мчыбжьы наҟьак иара убас ахьы иоуан дзыҿҳәараз


Кыргьы саақәгьежьааит, сеикәаҵәи-еикәаҵәиит, исҳәарц исҭахыз сзымгәаӷьуа, аха арахь аамҭа сызхомызт, сыԥсы адунеи иқәӡомызт, саақәгьежьааит


Зураб Виссарион-иԥа Жваниа (; , Қарҭ, Қырҭтәылатәи ССР — , Қарҭ, Қырҭтәыла) — ақырҭуа аполитикатә усзуҩы.


Словакиа (), официалтә хьʒы — Словакиатәи Ареспублика () — Агәҭабжьаратәи Европаҿы аладатәи агаҟны аҳәынҭқарра ауп. Амраҭашәараҿы уи Австриа еидуп, алада-мраҭашәараҿы — Словениа алада-мрагылараҿы — Венгриа, аҩада-мрагылараҿы — Румыниа.


Уи зымҽхак ҭбааӡоу жәлар рзеиԥш ус иаҭахуп аџьабаа ду, иаҭахуп аамҭа!


Ақалақь далалон еиԥш аны ибеит амҩан ҩнык ацәқәан ахыбраҿы ҳәыҳәк шықәтәаз.


2003 шықәса рзы балкантәи аҳәынҭқаррақәа рхеилак хыбгалеит. Сербиеи Черногориеи, Иугославиа, шьаҭас иамаз, 2006 шықәса рзы дара-дара еидыҵит. Ишьақәгылеит ихьыԥшым даҽа ҩ-ҳәынҭқаррак: Сербиеи Черногориеи.


1907–1912 шш. рзы Дебс аус иуеит агазеҭ «Еппил ту ризон» аредактор ихаҭыԥуаҩыс, ақ. Джирарде, аштат Канзас.


Рашәарамза́ 8 (Рашәарамза́ ааба́), Иу́н 8, Рашәара́ 8 — григориантәи амзар 159 тәи амш (160 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 206 мшы.


Хантыҟә илафқәа рҟнытә изамуит уи ауха хантыҟәи ажьиреи исарҳәахьеит аҭуан аҟны хантыҟәи иаҳәшьаԥеи хантыҟәи игәылеи хантыҟәи иабхәарааи уаҳаид Ханиа диныҳәон уаҳаиди Мкани сануҟәамҵӡа аԥсшәа усырҵазаап аԥсыжра аҽны аӡын ҵхык азы арҭ зегьы зжуада схәыҷқәа ранԥса лоуп ауасҭацәа аамҭақәа згәамԥхоз ауаҩы руаӡәк ихабгоит сынтәа аполитбиуро згәамԥхаз ауаҩы сыпрезидентхар сҭахуп


Џьарак машәыр анага, – иҳәеит аҳаҳ, сшьамхаҟынӡа исылҵит ҳәа ус иҳәеит, – иҳәеит.


Ҟоҳ, аҳ иҽы аҵыхәа хҵәаны, уара адәы уқәны, аҳ иҽы аҵыхә хитҵәан анхҩы ҳәа, ари сҩызцә аҳцәеи ауааи ираҳауа ианалага, са саҳауп ҳәа схы сызԥхьаӡоума?


2. Цәыббрамза 18, 1973 шықәса – ԥхынгәымза 21, 1975 шықәса – Женева – Ахыркәшаратә акт атекст аиқәыршаҳаҭра, арҽеирақәеи ажәалагалақәеи рыдгалара;


Жәабранмза 15, 2011 шықәса рзы ливиатәи ақалақь Бенгази аҟны аполициеи, аиҳабыра рыдгылаҩцәеи, апротестантцәеи еидыслеит. Уи зыхҟьаз азинхьчаҩы иҭакра ауп, аха убри аан Ливиатәи ареволиуциа аԥхьагыла Муаммар Каддафи иахҳәаразы ааԥхьара ҟаҵамызт. Триполи акәзар, Каддафи идгылара иазырхаз амитингқәа мҩаԥысит. Аха уи аԥхьа 213-ҩык аинтеллигенциа ахаҭарнакцәа Каддафи иԥхьатәара дҵаны иқәдыргылахьан.


Аахыҵ Уаԥстәыла (), 2017 ш. инаркны официалтә Аахыҵ Уаԥстәылатәи Ареспублика — Аланиа Аҳәынҭқарра () — Европатәии Кавказтәии хәҭакала иазхаҵоу атәыла. Аахыҵ Уаԥстәыла еимаку адгьылуп.


Сыԥсадгьыл гәакьа, сгәаҵа иҭымҵәо, Уара узыноуп сыԥсы зҭоу, Уара узыноуп ахаангьы схымҵәоу, Сыԥсы удкыла абра сзынхоу!


Зны ахҭыс алҵшәа синхрониа ҳасабла иҳәаны, нас диахрониа ҳасабла уи ахҭыс зыхҟьаз амзызқәеи аҭагылазаашьақәеи инарҭбааны рцәыргара сахьаркыратә хархәагак аҳасаб ала иҟазшьарбаганы иаҳԥылоит Алықьса Гогәуа уаанӡатәи акыр иҩымҭақәа рҿгьы.


Ишубо, уажәраанӡа, есааира иҳадҵны ицоз афронт уашьҭахьтәи игьежьын, ҳзааигәахара иаҿуп уи аӷа дараапкуеит, ԥаса алым ивижьуазҭгьы, уажәы амҵ дазыҵҟьоит, ԥаса ашәа ҳәо ҳтәыла дықәланы дцозҭгьы, уажәы амыткәма ҳәо ишьҭахьҟа дгьежьны даауеит.


Инеит зегь реиҳа иԥшӡоу, зегь реиҳа иласу, зегь ириааиуа ҳәа иара иаԥхьаӡоз


Уара, – иҳәеит акәбец, шә-мааҭк капек ацымкәа, капеик агымкәа, иацынгьы ишызымго, иагынгьы ишызымго, ҳәа абас анцәа уиҳәон.


Аҭаацәаратә еизыҟазаашьақәа, урҭ ирыдҳәаланы абзиабара азҵаара, ажәытәи аҿатәи, ақыҭеи ақалақьи, аҵара змоуи измами реизыҟазаашьақәа.


Ацгәы аныхҵәа алыӷәра иқәлеит, ҳара ҳтә қәа ирхарақәоугьы рацәоуп, ԥарак ддырбацыԥхьаӡа иаа-скьо, ԥарак ддырбацыԥхьаӡа шьҭахьла еиҭаԥо, аԥсуаа аб жеиҳараҩык ашьха-қыҭақәа рахь ҳакҿарцалан, иреиӷьыз аҭыԥқәа дара иркит!


Вилниус (, ;   аофициалтә  ахьʒ  урыс 1939 шқәсанӡа — Ви́льна) — Литва  аҳҭнықалақьуп  ақалақь дуӡӡоуп; аҳәынҭқарра политикатә, економикатә, культуратә ацентр иҟоуп;


Сара гәык-ԥсыкала, сыԥсы нҭырӷьаа, Аԥсадгьыл ахьчараан иҳацәҭахаз ҳҵеицәа гәлымҵәахқәеи, урҭ рҭаацәарақәеи, аибашьра еибгала иацәынхаз Афырхацәеи, урҭ рҭаацәарақәеи рыхьӡала идсныҳәалоит ҳазҭало Ашықәс ҿыц


Сгәы ҭнарӡыӡоит, сгәы ҭнарӡыӡоит акы аргама, нас избоит лассы исызшарашәа.


Композиторк, дирижиорк иаҳасабала деицырдыруа дшыҟалазгьы, Микис Теодоракис ауаажәларратә усура даԥырҵуам.


Нанҳәамза́ 19 (Нанҳәамза́ зе́ижә), Áвгуст 19, На́нҳәа 19 — григориантәи амзар 231 тәи амш (232 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 134 мшы.


Шагиров А. К. Вопросы сравнительно-исторического и этимологического исследования лексики адыгских языков. Нальчик, 1971. — 39 с.


Сшыԥшуаз, дынрылкәыр-аарылкәруа, ауаа ргәыԥ даалҵын, аӡәы дгәеиҭар ҳәа дацәшәозшәа, деихашәыеихаҷаб, улысыр шьа кәармак лылымшәо, амсыр қьаад еиԥш, дҟәашккараӡа, ԥҳәыск лҿаалхеит, аӡәгьы ибла аҭаԥшра лҭахӡамкәан, сара сахьгылаз зынӡа игәалымҭаӡазшәа ҟаҵаны, ауаҭах абжеиҳара анааиҩылша, уаҟа игылаз зегьы лара илықәҿыҭны дааныркылар ҳәа дацәшәошәа, еиҳагьы иаалырццакын, ашә дындәылҟьан дцеит.


Аҩбатәи Аԥсҳас дҟалеит Анос иԥа Гозар, Ахԥатәи Аԥсҳас уи иԥа Иствине даҽа шьоукых Иустиниан ҳәа ззырҳәаз, Аԥшьбатәи Аԥсҳас дҟалеит уи иԥа Финиктиос.


Ԥҳәыс илхымшаз хаҵа дыҟам, нан, аха ԥҳәыс илхымшаз ԥҳәысгьы дыҟам.


Ацәарҭа ианхалаз, гәыӷра зызнымхаз, маҷ-маҷ згәы ҭыфаан ахьаа изцәаго, иеиликаар иҭахуп иаацәырган изымҳәаз, иеиликаар иҭахуп игәы абас дазырго.


Сара сеигәырӷьоит, абра иуҳәақәаз иа шам ҵыԥх аҵкыс сынтәа ҳахьынӡеиӷьу, сынтәа аҵкыс ҽааны ҳахьынӡеиӷьхо ҳәа афақтқәа ааганы сыгәҩарақәа хырбгалахар, мамзар уажәы ҳазну амҩа ҳшану ҳцозар, ҳкультура егьырҭ ахкқәа инырҵыша сыздыруам, аха алитература азыҳәан, аҭса еиԥш, ихьанҭаха, аҭак сзымԥшаауа, схы иҭагьежьуеит зҵаарак


Аҭаратәи ашкол даналга, 1925 шықәсазы Л. Кәыҵниа дҭалоит Н. Лакоба ихьӡ зху Ақәатәи аԥсуа бжьаратә школ-интернат, абраҟа иҵара аныхирқәша /1931/, ԥыҭраамҭак Нхыҵ Кавказтәи арҵаҩратә институт дҭан. уантәи дханҳәны Аԥсныҟа даауеит, аус иуеит Аԥснытәи ашәҟәҭыжьырҭаҟны, аредакциа «Аԥсны ҟаԥшь» аҿы; нас, 1933 шықәсазы, дцоит Москваҟа, даанахәоит Москватәи арҵаҩратә институт. Аҩбатәи акурс аҟны дыштәаз, иааныжьны, 1935 шықәсазы Л. Кәыҵниа дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Алитературатә институт. Далгоит 1937 шықәсазы.


Валери Константин-иԥа Дауҭиа (; , Жәандрыԥшь ақыҭа, Гәдоуҭа араион — , Гагра ақ.) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.


Нанашьа хар лымаӡам, аӡӷаб иизгьы азнаказы ҳлыцәшәеит, аха аҳақьымцәа лыцхраан, шьҭа хар лымаӡам, арыӷьарахь дхынҳәит, дшәыгымзааит ҳәа дҳақәныҳәеит.


Уаанӡа ари атәыла аӡбахә злалдыруаз Одиссеии аргонавтцәеи рыла мацара акәын.


Аҳ Пыта игәы иҭашыз ашьоура дахьӡаанӡа ус илаԥш иааҵашәеит, еибашьҩык Леуан днеиҿаххны имҩаниҵаз аса, икәалӡмаҭәа дазымыхьчакәа, игәышҵа иныҵакны ишнаилаиҵаз, аха убри аамҭаз аӡәы дубодуаҳауа ҳәа излаҟамыз ала, имаҳә цқьа игәаҭаха дахьӡаанӡа иаразнак ибла дацәыӡит.


Уаҟәымҵын, уаҟәымҵын, сгәы, аҳәҳәара уаҟәымҵын, урҭ рҟынӡа имнеир ҟалаӡом уара убжьы


1866 шықәса  ԥхынгәы  26 рзы абраҟа  иалагеит Урыстәылатәи  ацаризм иаҿагылаз а ԥсуаа   рықәгылара,   уи ахәаҽраан, убри ашықәс нанҳәазы, Қәҭешь агубернатор, аурыс  аинрал-леитенант  Свиатополк –Мирски  ахан  амца ацреиҵеит. Шервашиӡеаа рхан дуӡӡа аҟынтә аҭӡамцқәа мацара аанхеит.


Скуо-Уелли 1960 (1960 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1960) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Хәажәкырамза 13 рзы жәанызқьҩыла ауаа алахәын Беируттәи Ашьаҳиҭцәа Рдәаҿы имҩаԥысыз амитинг, уи аиҿкаара «акедртә револиуциа» ҳәа ззырҳәо мҩаԥысижьҭеи фышықәса аҵра акәын изызкыз, ари ақәгылара иалҵшәаны сириатәи амчрақәа Ливан аанрыжьит. Амонифестантцәа дҵаны иқәдыргылон арадикалтә шииттә гәыԥ «Хезболла» абџьар шьҭаҵаны ливантәи архәҭақәа ирылаҵазарц.


Есма дычмазаҩхеит Есма ахәшәтәҩы дылзааргеит Селма лыхәшәтәра налыгӡоит Есма ӡызлан дылхырцоит мышкы иахыԥо шәы-мшы иахыԥоит аусқәа зегьы ҿҳәарак-ҿҳәарак рымоуп Алиас дҭаркит Камаҷыҷ акамбашьқәа лыхьчоит Камаҷыҷ ашкол дҭарҵоит Аҟәаҟа ицоит инаҭым ашкол иаанамхәозаап!


Улиановск (ранее планировалось метро, ныне — лёгкое метро): Улиановское лёгкое метро


Иҟоузеи, дад, ҳара ҳабла хҩагәышьоуп, иҟоузеи, дад, ихәо ҳәа аӷар?


Абгархәықәтәи архитектуратә комплекс () — Аԥсны абгархәықә аҭыҭан иҟоу акомпмлекс. Ауахәама иргылоуп VIII-X ашәышықәсқәа рзы.