Арвелод Ерасҭа-иԥа Кәыпраа (; , Река ақыҭа, ССР Аԥсны — ) — абаҩхатәраду змоу аџьынџьтәылатәи аҭоурых аҭҵааҩцәа ргәыԥ даҵанакуеит. Иара дҩаӡоит аҭоурыхтә наукақәа ркандидат иҟынтәи апрофессор иҿынӡа. Арвелод Ерасҭа-иԥа 480 инареиҳаны акьыԥхьтә усумҭақәа дравторуп, урҭ рахьтә иҟоуп 30 инареиҳаны ашәҟәықәеи аизгақәеи. Ирҿиаҭамқәа рҿы аҭыԥ ду ааныркылоит аҵарауаа, арккареи акультуреи русзуҩцәа, амилаҭтә-хақәиҭратә қәԥара алахәыцәа, аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усзуҩцәа ирызку аусумҭақәа. Уи инаукатә усура амҽхак даара иҭбаауп, иараҽсымша ареспублика анаукатәи, ауаажәларратәи ԥсҭазаараҿы имҩаԥысуа ахҭысқәа рыгәҭа дгылоуп.


Ԥхынҷкәынмза́ 31 (Ԥхынҷкәынмза́ ҩажәи́ жәе́иза), Дека́бр 31, Ԥхынҷкәы́н 31 — григориантәи амзар 365-тәи амш (366-тәи амш ашықәс ду ала) ауп.


Рықәҿиҭуамызт, иара усгьы дааҳәны дрыхәаԥшуамызт, дааҟәымҵӡакәа мелодиак ахьынтәи даҽа мелодиак ахьынтәи дниасуа ашәышәра иаҿыз, зҭыԥ аҟны итәаз аныҟәцаҩ.


Исҭахуп сара гәыкала умаҵ зуларц, зқьышықәса умра шгыло збаларц, Аԥсны ԥшӡа, скәалаԥ хәыҷ, сымаӡа зҭоу, Аԥсны ԥшӡа, сдунеи ду, са исгәыӷырҭоу.


Аниҳәа, аа, абааԥс, схы ҭҟәацны ицоит, цәгьала сыҟоуп, сызгылом, – лҳәеит.


Убарҭ ашықәсқәа раан изыҟалт агәырҩа дугьы: 1891 шьщәса ажьырныхәамза мзазы иан дыԥсит, 1893 шықәсазы — иаб, 1894 шықәсазы — ианду.


Сыбла ихгылоит атәыла иссиру аԥшӡара, Сгәы духоит сара уи ансаҳауа, Сыбла ихгылоит игәазырҳагоу аԥсабара, сҿаԥхьа ицәырҵуеит Волгеи Дони рыԥшаҳәақәа.


Абриаҟара аџьа баны еидикылаз аимпериаҿы, иара ихьыӡ ҳәаны аӡы иахьахәо аимпериаҿы, ихыччара иалагон.


1982-1992 шш. рзы аус иуан Аԥснытәи атуризми аекскурсиақәеи рхеилак иаҵанакуаз еиуеиԥшым амаҵурақәа рҿы. Нанҳәамза 14, 1992 ш. инаркны ақырҭуа аоккупантцәа дырҿагылан деибашьуан Гәымсҭатәи афронт артиллериа акомандаҟаҵаҩ иаҳасабала. Абҵарамза 1993ш. рзы дҟаҵан Аԥсны Ареспублика Атәылахьчара аминистрра артиллериа акомандаҟаҵаҩыс. Жәабранмза 1994 ш. рзы – Аԥсны Атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩыс. Жьҭаарамза 17, 1994 шықәса инаркны ажьырныҳәамза 30, 1995 шықәсанӡа аус иуан Аԥсны Ареспублика Ашәахтә маҵзура аусбарҭа еиҳабыс. Ажьырныҳәамза 30, 1995ш.- цәыббрамза 20, 1995 ш. – Аҟәа ақалақь Аҩнуҵҟатәи аусқәа русбарҭа еиҳабыс. 1995ш. – 2002ш. – Аԥсны Аҳәынҭқарратә аҳазалхратә еилакы дахантәаҩын. Кобахиа Аслан Алықьса-иԥа – Аԥсны Афырхаҵа, аҳазалхратә маҵзура Агенерал-маиор, иахьа Аԥсны Жәлар Реизара дадепутатуп.


Аԥсуа ҳәынҭқарра ҟаҳҵоит рымҳәеи, убри аҳәынҭқарраҿы аԥсуаа аԥсуааҵәҟьа, аԥыжәара рыҭатәуп, нас ауп Аԥсуа ҳәынҭқарра аныҟарҵо.


Убри аамҭазы аҵакырадгьылтә хшыҩрҵара азы азин ҟаҵоуп, избанзар ауаҩы иара иҵакырадгьыл зегьы аҟны ииҭаху ҟаиҵаларц илшоит, даҽа џьоукы рҵакырадгьыл еилаимгозар. Аимшьҭратә хшыҩрҵара абжьгаратә ҟазшьа амоуп, избанзар уи хаз игоу ауаҩы аколлективтә нормақәа иднагалоит.


Прокопи Кесариатәи афбатәи ашәышықәсазы ишьашәалаз даҽа ҭоурыхҩҩык Амрагыларахьтәи Римтәи аимпериаҿы дыҟамызт.


Жәлар Реизара Аиҳабы Жәлар Реизара аилатәарақәа мҩаԥигоит, Жәлар Реизара адепутатцәа рзинмчхарақәа рынагӡараҿы ацхыраара риҭоит, иаҭаху адыррақәа рыла еиқәиршәоит, Жәлар Реизара ақәҵарақәа инапы рыҵаиҩуеит.


Мсыгәда, дара ирдыруеит сара ишыздыруа, сара ишыздыруа дара ирдыруеит, дара акгьы сарҳәаӡом, сара акгьы расҳәаӡом, ҳазегьы бара акгьы баҳҳәаӡом, ажәақәа ырхәмаруа алаф иҳәоит арԥыс, нас рыҵаҟа ишьҭоу ақыҭахь днаирԥшуеит.


Ирҳәоит кавказаа зегьы иреиҵоу адыԥшылахәра рымоуп ҳәа, ахыԥыцқәа зҭоу ахаԥыцшьапҭыԥ баҩқәа рҟны, иаагәоуҭаратәы рхыбаҩ рылахь аҟны иқәацәуп, иара убасгьы адыԥшылахәра рхаҿы агәҭатәи ахәҭаҟны. Ауаҩы, зҭеиҭыԥш абарҭ аҟазшьарбагақәа ирықәшәо, кавказаа дреиуоуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Кавказаа еснагь рцәеижь шкәакәам, аха Еиду Америкатәи Аштатқәа рҟны «ишкәакәоу» ажәа рхы иадырхәеит ауаа шкәакәақәа ралкаара азы. Кавказаа адунеи атәылақәа жәпакы рҟны иуԥылоит.


Дырмит Гәлиа ара зыӡбахә ҳамоу истатиа хрыкәшоуп абарҭ ажәақәа рыла


Уи ашьҭахь акыр аамҭа аԥсҳацәа рдинастиа рыцәган, аҳра зуазгьы Шавлианаа рдинастиа ауп.


Ишдыру еиԥш, арҭ апроблемақәа ҵҩа змам аспектқәеи аҷыдарақәеи рымоуп, ҵҩа змам аспектқәа рыла уаҩы дрызнеины иааирԥшыр ҟалоит.


Ленин ду Октиабр далыԥхо дызбоит, Ленини Октиабри аӡә ракәны избоит!


Раԥхьатәи аҷыдарақәа Иапонтә архипелаг ауаа рықәныпхара ицәырҵон 40тә ҟа азқьышықәса ҳ-е-ӡа иапонтә апалеолит, иарбан 12тә азқьышықәсаӡа ҳ-е-ӡа еиҵиҵит, алагамҵа аан. Ажәытәтәи Иапониа ауааԥсыра ашәарыцареи аҟәшәареи ауон, раԥхьатәи аџьаџьа ахаҳәтә амаругақәа реиҟаҵон. Ари апериод аҿы акерамикатә алхымҭақәа ыҟам азы, апериод акерамикаӡымҭа ихьӡырҵоит. 12 000 шықәсаҟнытә ҳ-е-ӡы ӡиомон апериод изҵысит, уи амраҭашәаратәи атәылақәа рҭоурых археологиатәи апериодизациала мезолити неолити ирышьашәалоуп.


Шәан шәара дшәыкәыхшоуп, ҳашԥашәыргәырӷьеи, лхы дацәажәоит лара, лыӡӷабцәа раара дазхәыцуа, ҽаанԥшӡала ашықәс ҿыц иаԥылаша, ҽаанԥшӡала аҿа-маҿа зфалаша, нан!


Ссиршәа иубаша, ҳзыдтәалақәаз аҩҳәсак ирыдҽырбалақәоз, ахыбаара рызҵысын, ателефон асра иалагеит.


аҭынчра адгылара аҭаразы аоперациақәа – урҭ мҩаԥысуеит аконфликт зыбжьоу аганқәа зегьы реиқәышаҳаҭра ала, иззырхоугьы аибашьра аанкыларазы анапы зҵаҩу аиқәышаҳаҭрақәа рынагӡара хылаԥшра аҭара ауп; аҭынчра адгылара азы аоперациақәа – урҭ рхықәкы аинышәара, мамзаргьы ахысра аанкыларазы аҭагылазаашьақәа раԥҵаразы, амҩақәа рзыԥшаара ауп.


Арахь амшын цас иауашәа ацәқәырԥақәа шьҭыҵын, иббаӡа ихыршәҭҵыршәҭуа, ацәқәырԥақәа еигәыдҵо ҳаӷба рыма ихуп.


Иахьа залымдарак ихәыҷуп ҳәа аӡәы, ма ухы ианаужьыр, уаҵәы даҽакы анаужьыр, уаҵәашьҭахь даҽакы


1921 шықәса инаркны 1925 шықәсанӡа С. Ҷанба дахагылан аҵара ус азы Жәлар Ркомиссариат /Наркомпрос/.


Ақәаршаҩы уи адгьыл аҿы иуан, асы ауан Уи адгьыл аҿ


1994 шықәсазы абҵарамза 26 рзы 12 тәи асесиаҿы ирылаҳәан зхы иакәиҭу ҳәынҭқарранны аҟалара иагьԥҵан иҿыцу аконституциа. Уи иақәшәо Аԥсны иҟалеит ипртзидентә ҳәынҭқарран. Иаразнак асовет аӡбарала, усҟантәи аамҭаз хантәаҩыс иҟаз, В. Арӡынба Аԥсны аҳәынҭқарра президентыс далхын. Уи ашықсан 1997 ш. ԥхәынчкәынмза 6 идикилеит аиноугурациа.


Анцәа илԥха, аныха алԥха, ажәлар, ажьрацәара, сара сныҳәаҿа, саб иныҳәаҿа, саб иаб, уи иаб шырҳәоз, ес, саашьҭнаԥаан, ашьҭахь снапы ырҵәины цәгьала аҵәца сымыр хзаап.


Усҟан ахышқәа сахьрыцхрааз азы Ҭифлис скылганы маӡала аҳамҭа дуқәа сырҭеит ҷыдала Кавказ анаместник Воронцов ихаҭа снапы иаиркит


Ҳазегьы иаҳуалԥшьаны иҳаԥхьаӡон, апремиа шааҳаулак, Самсон Григорич, ҳаԥсы знапы иаку Самсон Григорич, всемогушьчи Самсон Григорич кониакк, ма Московскаиа изықәыргылара.


Ишоит, ихәлоит, ихәлоит, ишоит, абас ицоит, аамҭагьы еикәшоит, иргоит, иааргоит, иааргоит иргоит


Дыркуазар зегьы аконтроль рзуны, русура ахьҭырҵаауа ухы иқәукып, аконтроль азыруеит рхатәы ԥсҭазаарагьы.


Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Рассоциациа иалоу дарбан шәҟәыҩҩзаалакь, иҟоу шыҟоу ала иаҳҳәозар, иахьа Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла аилазаара иалоу шәҟәыҩҩык иаасҭа иҭагылазаашьа акала ихьысҳан иҟам, иеиӷьымзар.


Уи амжәа амахәқәа иагьрылшеит лиарҭа дахьықәиазынтә аԥенџьыр ашҟа еиҳа дхынаашәа, дара аԥенџьыр инахьысны рхы иақәиҭханы ианааҭацәуази лара лыблақәа анааиқәыԥсози аамҭа ирыбжьанакуаз аламҵакәа иааихмырсыӷьӡакәа дрыхәаԥшларц, дрыхәаԥшларц


Жьҭаарамза́ 24 (Жьҭаарамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Оқтиа́бр 24, Жьҭаара́ 24 — григориантәи амзар 297 тәи амш (298 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 68 мшы.


Вестмистертәи ахан аҿы, апарламент ахьеилатәауа, ҳидикылараны дыҟоуп апарламент адепутат, алеиборист Мак Келви.


Хьӡи-ԥшеи згым сыҷкәынцәа, шәан дшәыкәыхшоуп, шәара ихьымӡӷышәшьаша ауаҩԥсы дшәымам, асаби-хәыҷ ишәыдгылоу Нарҭаа дшәашьахаҭаҵәҟьоуп, уи нарҭаа дшәеиӷьымхозар, дшәеицәахараны дыҟам, уи ауаҩ ицәа, ауаҩ ижьы далымҵит, уи, нан, сыҷкәынцәа, доуҳала дҟалеит, аҳацаҟь далырхит Ҟәбина аԥшаҳәа, Џыр-рҭәала иҟырҟы дырхәхәит, ԥырӷы цаҳәцала ддырчеит, нанраа, сыҷкәынцәа!


Абас лыгәҭыха шынаӡазгьы, Ашәлашара данынхози уажәы дахьынхои данрылацәажәо, ԥасатәи лыԥсҭазаареи уажәтәи лыԥсҭазаареи анеиҩылшоз сбылны салгаанӡа ҳәа акәын ишазылҳәоз, еиҩшагас илымаз.


Ицаз цеит, акгьы узырҿыцуам, аха усгьы, аха усгьы, афы аст, Гоголь амца иақәиҵаз абӷьыцқәа еиқәырхашьак рымоушәа исыцраст.


Абри ашәышықәса инаркны азежәтәи ашәышықәсанӡа дареи ҳареи ҳәынҭқарраны ҳаҟан ҳәа аԥсуаа иззырҳәоз иарбан ҳәынҭқарроу ргәалашәар, усҟан уи аҳәынҭқар ақырҭуа националистцәа иреиҳәар ҟалоит абасеиԥш


Зегь реиҳа ареволиуцианерцәа активтә усура мҩыԥыргон Гагра ақалақь. Араҟоуп зегь раԥхьатәи ажәыларақәа ахьымҩаԥысуаз хәажәкырамза алагамҭаз. Рыцхыраараз иааит Шәачатәи Гәдоуҭатәи ареволиуциатә атриадқәа. Ари ажәылара иҟаз Гагра ақалақь аҿы аиааира агеит. Асовет мчра. Анагҵком ахантәаҩыс ара далхын абольшевик аусуҩ Д. Смирнов.


Хы-шықәсa рыҩнуҵҟa Лaдо Гургениӡе aгәыԥ ӷәӷәa еизгaрa илшеит, aри aгәыԥ aлaхәыҩцәa "Қырҭтәылa aбaнк" aҿы aусурa иaлaгaaнӡa "Еи Би Ен Амрои", "Иу Би Еси", "Голдмaн Сaнқси" , "Кредит Суиси" , "Номуреи" , "Доиче бaнки", "Моргaн Стенли", "Рaифaизени" , "Иуникредити" , "Џьеи Ԥи Моргaни", aдунеи aҿы идыру егьырҭ еилaхәырaқәa рҿы aус руaн. Агәыԥ aлaхәыҩцәa рыбзоурaлa,"Қырҭтәылa aбaнк" 25 миллион доллaр иaҟaрaз aбaзaртә кaпитaлизaциеи ишебгоу aқтивреи рылa, 18 процент aбaзaртә хәҭa змaз, aҭыԥaнтәи aфондтә биржa aлистинг aҿы иҟaз еилaхәырaҟынтә 925 миллион aмерикaтәи aдоллaр aбaзaртә кaпитaлизaциеиишеибгоу aқтивреи рылa, 34 процент aбaзaртә хәҭa змз, Лондонтәи aфондтә биржa aлистинг aҿы иҟaз Қырҭтәылеи Укрaинеи рҿы иуниверсaлу бaнкны иҟaлеит. "Қырҭтәылa aбaнк" aкционерцәa 85 р-процентк aтәымтә aинвестициaтә фондқәa иртәуп.


Нина Тҟәаԥс дшысԥыло, аҩбатәи ԥсшьара сцара азҵаара Баҭым ҳаннеилак ишыӡбахо рзы сԥыруа сҟарҵеит.


И. Н. Абхазия и в ней Новоафонский Симоно-Кананитский монастырь, М. 1898


Ақырҭуа депутатцәа ажәа иреиҳәаз рхы иақәырҵеит, нас еиҭа ус нациҵеит


Убри инаркны Ашыцәа иахьналало, ани апап ихылԥа ахьымҵанарсыз анышә ихәыҵалоит Дӷамшь, иагьхәыҵыҵуеит ақыҭа ианалҵлак, ани апап ихылԥа ахьамихыз.


Меписашвили Р. Дранда (памятник архитектури VIII века), IV Международный симпозиум по грузинскому искусству, Тб., 1983


Убасҟан акәхоит гәрагарала Зегь ангәырӷьо, ԥхьаҟа еицнеи, Убасҟан акәхоит разҟымҩала Иансиирӡахоу ҳа ҳдунеи!


Амшә инҭаҳа-ааҭаҳауа ишааиуаз икажьыз иааихагылан, ҳамҭакы ифыҩуа ихагылан, нас инеихыҵын, ишааиз еиԥш, инҭаҳа-ааҭаҳауа абна инылабга ицеит.


Едит Пиаф (, лыхьӡҵәҟьа Едит Џованна Гассион, ; , Париж — , Грас) — францыз ашәаҳәаҩыи артистԥҳәыси.


1999-2008 шықәсқәа рзы - еиуеиԥшым хазхаҭалатә аиҿкаарақәа рҿы анапхгаратә маҵзураҭыԥқәа ааникылон. 2006 шықәса цәыббра инаркны 2009 шықәса лаҵарамзанӡа Москватәи аҳәынҭқарратә университет аҿы ахархәаратә биотехнологиа алектор. 2008 шықәса абҵара инаркны 2013 шықәса жәабранӡа Lufthаnsа Service Holding AG. LSG in Frаnkfurt, Germаny абизнес аҿиара директорс дыҟан Европеи Ихьыԥшым Аҳәынҭқаррақәа Реидгыла атәылақәеи, Урыстәылатәи афедерациеи рҿы. 2013 шықәса хәажәкыра инаркны 2016 шықәса ԥхынгәынӡа Қырҭтәыла абизнесомбудсменс дыҟан. 2014 шықәса ԥхынҷкәын инаркны 2016 шықәса цәыббранӡа аекономика азҵаарақәа рзы Қырҭтәыла Аԥыза-министр ибжьагаҩс дыҟан - аекономикатә хеилак амаӡаныҟәгаҩ. 2016 шықәса абҵара инаркны 2017 шықәса абҵаранӡа Қырҭтәыла аекономикеи иҭышәынтәалоу аҿиареи рминистр иҭыԥ ааникылон. 2017 шықәса абҵара 13 инаркны. 2019 шықәса цәыббранӡа Қырҭтәыла аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс дыҟан - Қырҭтәыла авице аԥыза. 2019 шықәса мшаԥы 30 инаркны инапы ианырҵеит Амилаҭтә шәарҭадара ахеилак амаӡаныҟәгаҩ ифункциа. 2019 шықәса цәыббра 8 рзы, Қырҭтәыла апарламент, Гьаргь Гахариа Аԥыза-министр иҭыԥ азы агәрагара изаанарԥшит


Азамана, имоу апозитивтә ҟазшьақәа еиҳазааит, мап зҳәода, аха урҭ ирыҵадырӡша, ирхәаҽыша уиаҟара зҵазымкқәо ракәзаргьы негативтә ҟазшьақәак, ма хымҩаԥгашьақәак, ма гхақәак иаургьы ҟамлози?


Лара Чичақгьы илдыруазар лаҳәшьа гәакьа Џьарымхангьы хаҵарԥыс ссирк длыхшаны адәы дшықәлахьоу изакә гәырӷьара духарызи иахьатәи лгәырӷьара иацнаҵарыз.


Макьаназы ақыҭа ҳәа хьӡыс уи иамоуп, макьаназы ахәхәаҳәа иасуеит уаҟа аԥша, макьаназы ашәыр иарӡуам иамоу агьама, макьаназы аҩы ҭыртоит аҳаԥшьа.


Уи дзышьҭоу ажәлар рус издырам, ажәлар ирҭаху аус издырам, асала оҩы акгьы изыҟаҵом.


Ашәышықәсақәа рыҩнуҵҟа Мықә ақырҭуа культура хыҵхырҭас иҟан,  уаҟа ихырҩаалон анапҩыра ҿыцқәа, иара убас, ажәытә напҩырақәа идырҿыцуан. Иахьагьы иаанханы иҟоу Мықәтәи аскрипториум анапҩырақәа рҿы Мықәтәи аусзуҩцәа рыхьӡқәа ҳәоуп.  Мықәтәи ажәытәрақәа рҟынтәи ҷыдала иалкаатәуп Мықәтәи адинтә аизга. Мықәтәи ауахәама аепиграфикатә баҟақәа рылагьы ибеиан, аха, иахьанӡа иаанханы иҟоуп асаркьалсырҭа адҩыла мацара.


Ҽеиужьрак акәны сахәаԥшуеит сара ашәҟәҭыжьыҩцәа рганахьала ашәҟәыҩҩцәа зегьы ԥҟарак реицҭацалара, зегьы еиҟарауааны рыхәаԥшра атемплан ашьақәыргылараан акәзааит, агонорар рызшараан акәзааит иахьакәзаалак.


Аԥснытәи адамрақәа – аџьаз аамҭа иаҵанакуеит, Аԥсны аҵакырырадгьыл аҟны. (Ешыра, Азанҭа, Оҭҳара, &әланырхәа, Шрома, Доутәи аҩхаа, аӡиас (соу аҩхаа). Археологиала еиҳа еиӷьны иҭҵаауп адамрақәа. Аԥснытәи адамрақәа  иԥасоу аџьаз аамҭа иаҵанакуеит. Уи аргылара иалагеит ҳ.ҟ. III-ҽтәи азқьышықәса, II-ҽтәи азбжазы .


Лԥеиҳаб, арабцәа зчычаз Қарҭли аҳ ара дааны ихы аныԥхьеик, дагьанырыхьча, ихатәгәаԥхарала иашьа иԥҳа дзизиҳәаз, лԥеиҵбы аҳазарқәа рхан иԥҳа дымҵарсны дзааигаз ус џьара ак аҵоу-иаҵаму лыздыруам, аха ҳаԥхьаҟа Аԥсны зегьы алахьынҵазы дуӡӡак иазҳәахарымашь ҳәа дназхәыцит, иаразнакгьы лгәы аалыԥсахын, лҽырлахҿыхны, амҩа иқәу асасцәадахьқәа рԥыларазы аусқәа реиҵхара днахыццакит


Џьота (Џьадон) Константин-иԥа Тапаӷәуа (; , Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, аиҭагаҩ.


Уабацәа рхылҵшьҭраҿы алымқәагьы ыҟан, абгалаџқәагьы ыҟан, уаргьы урҭ уреиуан, аха


Цәыббрамза́ 25 (Цәыббрамза́ ҩажәи́ хәба́), Сентиа́бр 25, Цәыббра́ 25 — григориантәи амзар 268 тәи амш (269 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 97 мшы.


Европа Ашәарҭадареи аусеицуреи рзы аиҿкаара (ОБСЕ) еиҿкаан нанҳәамза акы, 1975 шықәса рзы Финлиандиа, Хельсинки ақалақь аҟны. Уа 35 ҳәынҭқарра рхадацәа рнапы аҵарҩит Европа ашәарҭадареи аусеицуреи рзы Аилатәара Ахыркәшаратә акт. Аҳәынҭқаррақәа рхаҭарнакцәа реизара иаку жәларбжьаратәи аполитика арегион аҟны ааԥхьара азыҟаҵара шьақәзыргыло раԥхьаӡа акәны иҳәан, уи аидеиа Бухарест 1966 шықәса рзы, ОВД аблок иалоу европатәи атәылақәа рсоциалисттә лагер ахаҭарнакцәа рыбжьара. Аамҭак анаҩс ари ажәалагала адгылара арҭеит Франциеи егьырҭ мраҭашәаратәи аҳәынҭқаррақәеи. Аха зегь реиҳа ари аус аҟны апозициа ӷәӷәан Финлиандиа. Ари атәыла ауп ажәалагала ҟазҵаз ас еиԥш аиԥыларақәа, иара аҳҭнықалақь Хельсинки амҩаԥгаразы.


Ари аус рыԥшьоит иахьа иҳалагылам аԥсуа шәҟәыҩҩцәеи абаза шәҟәыҩҩцәеи рынаурқәа, Алықьса Лашәриеи, Ҟали Џьгәаҭани, Владимир Анқәаби рынаурқәа.


Нас, арахь уҩ рҳәан сыҩит, анахь уҩ рҳәан сыҩит, ахы шьҭысхын аҵыхәа каҳаит, аҵыхәа шьҭысхын ахы каҳаит


Араҟа иҟан имаӡа-аргамаз ацәанырра ссирӡа, ацәанырра ҵаула, араҟа иҟан аромантика.


Мышкы зны иара ишиҭаху иабдуцәа рыдгьыл ишьапы изықәыргылар ауп ахақәиҭра нагӡаҵәҟьа аныҟалогьы


Рымч еидырҵоит, ҿыцк аԥырҵоит, Кралшауеит зегь рмахәар, Акы еибырҭоит, ҽак еизыргоит, Зынӡа угәы азҳауеит иубар, Абар, Абар, Абар!


Таиф даныргоз збоз, Нелли Амҷба Џьота Амҷба иԥҳәыс аинтервиу ансылҭоз исалҳәеит ақырҭуа гвардееццәа асиа шрымаз.


Аԥсны Ахада азакәанӡбатә аниоу инаркны жәамш рыҩнуҵҟала Жәлар Реизарахь имыргьежьзар, усҟан азакәанӡбатә закәанхоит, Аԥсны Ахада инапы аҵаиҩызар еиԥш. Азакәанӡбатә закәанхаӡом аилатәара ахгара иахҟьаны Аԥсны Ахада Жәлар Реизарахь измыргьежьзар.


Уи иҳәоит уара иуҳәашазгьы, аха иузымҳәаз, сара исҳәашазгьы, аха зҳәашьа сақәымшәаз, уи иҳәоит жәлары зегьы рҿахәы, шьаарҵәырала ихәаҽхаз Лыхнытәи ақәгылара ашьҭахь, ажәа анирҭа, иааԥымҵәаӡакәа, амра аныҩагыла инаркны, амра нҭашәаанӡа ицәажәоз Шамы Осман нхаҩыжәлар зегьы ирҳәашаз иараӡәк ишиҳәаз еиԥш.


Бара ибылшоит са сызҿу зегь сгәы нарыхбыршәарц, бара ибылшоит, бара ибылшоит, са сгәы сахаԥжәарц, уи ҭыфаауа бҿаабхарц, снапқәагь сываҳан, адәы сара саақәхарц


Абаҩхатәра змоу ашәҟәыҩҩы даҽаӡәы игәырӷьара иаргьы убасҟак деигәырӷьоит, иара ихатәызар еиԥшҵәҟьа, даҽаӡәы игәырҩагьы убасҟак игәа ҵәахы иҭижьуеит, анаԥшҩы изеилымкаартә руа дарбану ииа шаҵәҟьаны уи агәырҩа иақәшәаз, ҳара иҳазҳәаз иакәу мам-заргьы изхиҳәааз иакәу.


Дарбанзаалак ауаҩы аҵара азин имоуп. Аҵара аиура, алагамҭатәи абжьаратәи ирыдамхаргьы, хәыда‐сада иҟазароуп. Алагамҭатә ҵара зда ҧсыхәа ыҟам акакәзароуп. Атехникатә, ма апрофессионалтә ҵара изҭаххалак зегьы ироуртә аҭагылазаашьа ыҟазароуп. Иреиҳау аҵарагьы, досу илшара зеиҧшроу ала, иқәманшәалахо зеиҧшроу еиҧш изҭаххалак зегьы аиура азин рымазароуп.


Алитература бӷалеи ҟәардәлеи иузыҟаҵом, алитература баҩхатәрала, хыла-хшыҩла, ламысла ада рҿиашьа амам.


Белфаст (первоначально — 5 футов и 3 дюйма, позднее система была перешита на стандартную колею в 1435 мм). Конный трамвай был открыт в 1872 году. Электрификация всей системы была завершена к 1905 году. Последний раз трамвай проехал по улицам Белфаста 27 февраля 1954 года.


Осиек (фото) (1000 мм) система открыта 13 декабря 1926 года (См. Осиекский трамвай).


Кавказ ажәларқәеи амилаҭқәеи зегьы еизакны Аԥсуа Ҳәынҭқарра ду аԥҵара хықәкы хадас измаз Аԥсҳа Леон иполитика дадгылозу Аԥсны аҳкәажә Гәырандыхәт?


Нышәаӡам, нышәаӡам ари адгьыл са сзы, сықәиоуп, иқәхашт ари адгьыл сыԥсы!


Ԥхынҷкәынмза́ 25 (Ԥхынҷкәынмза́ ҩажәи́ хәба́), Дека́бр 25, Ԥхынҷкәы́н 25 — григориантәи амзар 359-тәи амш (360-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 6 мшы.


Ара иаҳгәалаҳаршәар ҟалоит Асовет Еидгыла афашисттә Германиа иаҿагыланы ианеибашьуаз Илиа Оренбурги Михаил Шолохови, Алексеи толстоии, Александр Фадееви реиԥш иҟаз ашәҟәыҩҩцәа дуқәа рпублицистикатә ԥҵамҭақәа заҟа аус руз, аԥхьаҩцәа рыхдырраҿы заҟа анырра ду рымаз.


Урҭ ргәалашәара хымԥада иаҭахын ҳәа исыԥхьаӡоит ари астатиа зызку Владимир Аҵнариа ишәҟәы аԥсуа жәеинраала еиҿартәышьа ҵакыс иамоу аилкааразы.


1955 шықәсазы  дҭалоит  А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт афилологиатә факультет. Далгоит 1960 шықәсазы.


Давид Аӷмашенебели (Аргылаҩ) Мӷвиме иазаанижьыз иуасиаҭ аҿы Свимон Бедиа-Алавердтәии Мҵигнобарҭухуцеси Свимеони (Гулаберисӡе) рыӡбахә ҳәоуп, анаҩс иара  Ҷҟондидел-Мҵигнобарҭухуцеси ититул иоуит. Аџьар цқьа ахьӡала Иерусалим иҟоу аныхабаа аӷапқәа рҿы еиқәыԥхьаӡоуп XII-XV ашәышықәсақәа раан инхоз Миқаел (Гонглисбаиӡе), Николоз (Гонглисбаиӡе), Софром (Гонглисбаиӡе). Николози Софроми Бедиатәиқәа рыӡбахә ҳәоуп XIII ашәышықәса II азбжазы иаԥҵоуп ҳәа иԥхьаӡоу Бедиатәи аныхабаа асаркьалсырҭа иану  аҩыраҿ. Аепископ хада Лазаре иӡбахә ҳәоуп Синатәи ашьха аныҳәатә ақәҩыраҿы (XIV ашә.), Маркоз Бедиатәи  иӡбахә ҳәоуп Аџьар цқьа  аныхабаа аӷапқәа рҿы (XIV-XV ашә.), Гьыргәал Бедиатәи - Ҭопуриӡеаа рышьҭратә шәҟәы аҿы (XV ашә. I ахԥарак), Цаишьтәии Бедиатәии Иовакиме иӡбахә уԥылоит XV ашә. 70-тәи ашықәсқәа рзы (1470-1474 шықәсқәа рзы уи Мрагыларатәи Қырҭтәыла дкаталикосхоит).


Уаанӡагьы Баграт Шьынқәбеи Қьаазым Агәмааи аԥсшәахь иеиҭаргахьан иара иажәеинраалақәак, аха иаадыруаны иҟоу иҩымҭақәа зегьы џьарак, шәҟәык аҿы иеидкыланы, аԥсшәахь иеиҭаганы иҭзыжьыз Борис Гәыргәлиа иоуп.


Сара Қырҭтәыла аҳәынҭқар иқәсыргылоит ҩынҩажәа нызқьҩык аибашьцәа, Ермантәыла аҳәынҭқар Бердебег ҩажәа нызқьҩык азирхиеит, Аԥсҳа Рабиа дақәшаҳаҭхеит ҩажәижәаба нызқьҩык ар иманы дықәгыларц


Амарксисттә теориа еилкааны адырра ихадараны иԥхьаӡон ирҿиаратә усура зегь аҿы.


Дасу иааигәара имхылаҵарҭақәа, дасу итәарҭақәа, дасу ирахә-ишәахә ргәархырҭа-гәарҵарҭақәа, дасу имҿы ахьԥиҟаша, иҩнымаҭәахәқәа ахьылихша иара идәы-ибна, – иҳәон


Одесса (ранее планировалось метро, ныне — лёгкое метро): Одесское лёгкое метро


Сара насыԥ дуны исыԥхьаӡоит афронт аҟнытә сыхәны Болгариа ахәшәтәырҭаҿы сахьышьҭоу.


Ари, иага умҳәан, Калистрат иԥа Чемо имаҳә иоуп, Калистрат иԥа ҳәа иҟаз усгьы ладагьы ҩадагьы зегь ирхыџхыџуан усҟан, дара анааидыслақәаз.


Мшаԥымза́ 19 (Мшаԥымза́ зе́ижә), Апре́ль 19, Мшаԥы́ 19 — григориантәи амзар 109 тәи амш (110 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 256 мшы.


Ааи, нан, нан, ыбмшәан, ыбмшәан, гәырҩас уаҳа дҟабымҵан, сыҷкәын заҵәы изҩа ԥсит!


Урҭ амшқәа ирызкны Н. Лакоба игәлашәараҿ иҩуан «Первой нашей задачей было наладить аппарат власти изъять активных меншевиков, обложить контрибуцию местную буржуазию. Все мы проделали, руководствуясь декретами Совета Народных Коммисаров...».


Ари Хәаџьа Шьардын даниба, Аа, ашәы бшәых, ашәы бшәых, жәабжь ссирк басҳәоит, ҳәа дыҳәҳәеит.


Еи, уара аилымга, алахьынҵацәгьа, Аҳа, уаасыхәаԥш арахь, сухоумыршҭын, Қәыџьма лаԥсӡамызт шәара ишәыласыз, хьшьыцбаӡамызт шәара ишәхагьежьыз


Умҩа абахоу, џьым хәыҷ, умҩа абахоу, аҿаҩа дгьыл ашьха қыҭа хара аԥа?


Уи аҩыза анаршә ҳара аӡәгьы иҳамам, аха ба ба ҳаҭыр азы


Имаҷым аҭыԥ ааныркылоит анхацәа Базала, Бадра Базала иԥа, Кьаса Базала иԥҳәыс, Гәаҭас Мсоусҭи, Мзалеии, Гәыӡбеии раб, Мкыд Гәаҭас иԥҳәыс, Чанҭамыр асҭаршын, аԥҳәызба ссир Маиана, Иалса Маиана лан, Есма Алма Анчаа иаҳҭынраҿы иҟоу аеҭым ҭыԥҳа, Чахәна аҳҭны ԥҳәызба, Алоу аамысҭа Ҟанчоу иԥа уҳәа дҽа аӡәык-ҩыџьак.


Аҩбатәи аҭыжьраан ашьабсҭа, иԥхеиԥхеиуеит, ашәҭкас, сзымҟәшәеит ҳәа ианылаз ажәақәа, егьырҭ ашәҟәқәа зегьы рҿы ашьабысҭа, иԥхеи-ԥхеиуеит, ашәҭ-кас, сзымыҟәшәеит ҳәа иҟоуп


Бгажба Х. С., «Иахьатәи аԥсуа литература иаазыркьаҿны критикала ахәаԥшра», Аҟәа, 1933


Фиодр ԥҳәысс дигоит усҟантәи аамҭазы зымҽхак даара иӷәӷәаз ахазарцәа рҳәынҭқар иԥҳа.


Ҵоуп, иҳақәлаз иабџьар импыҵхны иара ихаҭа далаҳшьқәахьеит, аха уи иабџьар импыҵухаанӡа шаҟа ԥсахеибафара урықәшәозеи!


Дгьыжьны иҩны данааи, иԥҳәыс иҟоузеи ҳәа даниазҵаа, Исимҭарц далаган, аха ҳаиқәԥан, ҳаисын, имхны иаазгеит, ахаҭагьы, апроцентгьы, сџьабааԥсагьы имхны иаазгеит, – иҳәеит.


Уауа, џьыма, абри инаркны аочеред наган иҟарҵеит, уаха аӡәы длыцышьҭалон, уаҵәуха даҽаӡәы длыцышьҭалон, уаҵәашьҭахь ауха егьи длыцшьҭалон.


Аурыстә аҟнытә ирҳәалоит, нас, сара сыԥшӡамшәа, дызсышьҭоузеи, нас, сара сахьцалак?


Асалам шәҟәы аҭра ацәаҿы излаҳәо ала, уи ҩын иаха, захь иаашьҭу сара соуп, зҟынтә иаашьҭу сара соуп адунеи аҳәатәхамҵа соуп!


Ақырҭуа шовинистцәа аԥсуаа ассимилиациа рзуразы имҩаԥыргоз аполитика џьбара ҳашәҟәыҩҩцәа бӷеиҵыхра рнаҭомызт.


Семион Виачеслав-иԥа Григориев (; , Москва, СССР) — Аԥсны иҟоу Урыстәыла Афедерациа ацҳаражәҳәаҩ.


1917 ш-зы Аахыҵ Кавказтәи акомисариат ирласны ирыӡбеит Аҟәа антидемократиатә асезд аиҿкаара «Аԥсны раԥхьатәи анхаҩырцәа рсезд» хыс иаҭаны. Аха аменшевикцәа анхаҩцәа ржьара рылымшеит. Ари асездаҿ Ефрем Ешбеи Нестор Лакобеи абольшевикцәа рыдҵала ирыӡбеит ирласны еиҿыркаарц Аԥсны ииашоу аусуцәеи анхаҩцәеи рыла Асовет еидгыла, амчрагь рырҭарц.


Шықәсы наҟьак змахәҿа аихеи аҵырканти иарҵәуаз, уажәы мызкы аԥсшьара зауз


Ахшыҩрҵаратә гхақәа рфилософиа аԥҵаҩыс дыԥхьаӡоуп австралиатәи афилософ Џьон Меки, уи ари атеориа ишәҟәы «Аетика: ииашоуи ииашами аԥҵара» («Этика: изобретение правильного и неправильного» (англ. Ethics: Inventing Right and Wrong), 1977 шықәса рзы иикьыԥхьыз аҟны дазааҭгылоит.


Исыздыруам, мап, уаҵәызны сара ари амҩа сахьаго, ари амҩа са сызнысуа, ари амҩа зыгәра зго


2003-2004 шықәсқәа рзы аҵара иҵон зыӡбахәы ҳәаз ауниверситет аекономикатә факультет иреиҳаӡоу абизнесшкол аҿы, уаҟа ианашьан абизнес анапхгараҭара амагистр иҩаӡара


Иухыҵуеит ахәыцра узыркараз, иушәыҵуеит иушәымкәа иушәыз, иумоу зегь шьҭоуҵоит еидарас, иумоу зегь шьҭоуҵоит мыцхәыс, анаҩс узмышьҭуазеи хьанҭарас, ашьшьыҳәа уҩхалоит, уԥшыз, инулӡаауеит иамам мыч кәарак аԥсҭазаара иулаҳә узкыз, анаҩсан убас еимгеимцарак лашоит адунеи зегь иахьӡа, бла иамбаӡац аҵа лашьцарагь ааԥшуеит изурбода!


Уи ԥрит ҵәҩанҵәыҟа, ишиашаз ажәҩан ахь, уи иаҭахын Сасрыҟәа ажәҩан даннаҟьарц, аха ажәҩанаҿы ишиашаз ианнеи, Сасрыҟәа дааҳәын аҽы амгәа дыҵалеит, усҟан иаҭаххеит адгьыл даннаҟьарц, аха Сасрыҟәа дааҳәын аҽы абӷа дықәтәеит.


Арҿиамҭа ахԥатәи ашәҟәы иананырҵоз ахы Сажәеинраала ҳәа акәымкәа сажәеинраалақәа ҳәа икьыԥхьын.


Аҵара иҵон Џьгьарда, Аҟәати апедагогтә техникум аҿы. Уи даналга, 1932 шықәсазы, Москва ажурналистикатә институт даанахәоит. Араҟа аҵара иҵоит ҩы-шықәса, нас, 1934 шықәсазы, калининтәи апедагогтә институт аҭоурыхтә факультет ашҟа диасуеит, далгоит 1937 шықәсазы.


Ауахәама Анцәадзыхшаз лыхьӡала иргылан, адәахьала ишьыхуп. Аныҳәарҭеи азали еиҩшоуп амҿтәы аныхаҭӡы ала. Аныҳәарҭаҿы ахыргьагьатә аԥенџьыр иҟоуп. Аладатәи аҭӡамц аҿы ахыргьагьатә аԥенџьырқәа ҩба иҟоуп, мраҭашәарантә аҩналарҭа амоуп. Ауахәама ихыбуп аҭанақьтәы хыб ала.


Апоет иԥсадгьыл ахь имоу абзиабара аазырԥшуа ажәеинраалақәа иаарылукааратәы иҟоуп Сыԥсадгьыл.


Ажәлар рыргәаҟра аҭакс ареволиуциатә қәымчра ашәа азҳәо, Фанон анырра ӷәӷәа ҟаиҵеит Африкеи Латинтәи Америкеи рмилаҭ-хақәиҭратә еиҿкаараҟны еиԥш, мраҭашәаратәи атәылақәа ррадикалтә еиҿкаарақәа рҿгьы. Иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь иҭыжьын Фанон аҵыхәтәантәи иҩымҭа кьаҿқәа рыла ишьақәгылаз ашәҟәы-аизга — «К африканской революции». Фанон ари ашәҟәаҿы, егьырҭ инарываргыланы, арратә стратегны ихы ааирԥшит. Фанон ихшыҩҵакқәа аҿиара риҭеит Паулу Фреире. Иидеиақәа ирыцызҵо ҳәа рхы рыԥхьаӡон Апантера еиқәаҵәақәа.


Актәи аҭыжьраҿы ҭышамшамуа, быбла ԥыџьқәа ҳәа иҩу ажәақәа, аҩбатәи аҿы ҭышамшамуа, быблаԥыџьқәа ҳәа иԥсахуп.


Сасрыҟәа мчыла Гәында-ԥшӡа дшырцәигаз, Нарџьхьоу хаҵа Гәында дшымҵаирсыз, нас аҩыџьагьы шҳашҳатәрахаз, раҳәшьазаҵә лҭахара Сасрыҟәа ишихароу, Сасрыҟәа иҭархара аишьцәа шашьҭалаз, ҩнык иаҟараз ахаҳә ду абахә ишхаргалаз, шьамхыла даҵасны, иԥыххаа ишықәиҵаз, Ацыԥхь далагылан, бахә дышхалаз, аха акгьы имыхькәа Сасрыҟәа дшаанхаз, абас Сасрыҟәа иҭархара шрылымшаз, абри аҵыхәала урҭ ықәымҵыр шыҟамлаз


Ажәакала, аԥсуа бызшәа зыҩныҩуаз ҳәа иҟаз агазеҭ Аԥсны Ҟаԥшь аредакциеи Аԥсуа театри ракәын.


Исҳәагәышьап, ҿааиҭит ицәымӷызшәа Саҭбеи, аӡыхь аҿы сылаԥш анлықәшәа, уҿы унапы аӡыхь иҭауӡәӡәар шыҟамло, уи зырхәымго иакәым, изырхәымго ауаҩ дахьызмырхәыз ашәиԥхьыӡ шизкхо ҳәа ирҳәақәо сгәаларшәан, ус ҟабымҵан ҳәа ласҳәа акәым, лҿы лнапы аҭаӡәӡәара ацымхәрас, дхычхәрылазаргьы акыр сызҳәо сҟалама, сҿы акит.


Джуп апоет Аҟәа ашьхараҿ иналукааша ашәҟәыҩҩцәеи ауаажәларратә усзуҩцәеи рпантеон аҿы.


Аҟәатәи арҵаҩратә ҵараиурҭа акомҿареидгыла акомитет актәи амаӡаныҟәгаҩ инапынҵақәа рынагӡара сара исықәшәеит.


Тҟәарчал (, ) — Аԥсны иҟоу ақалақь ( инаркны). Тҟәарчал араион агәы. Ишьҭоуп aӡиaс Гaлыӡгa aҩхaa aҟын.


Иара убас аԥсуа литературатә ԥҵамҭақәа реилыргара реилкаара, ахәшьара рыҭаразы, рыхьӡгьы аӡыргаразы акыр ихәарҭахеит иаԥсуамыз, аха акритикеи алитературадырреи ирызҟазақәаз Александр Дроздов, Корнели Зелинскои, Вадим Кожинов, Генрих Тин, Нина Баирамукова, Дмитри молдавски, Георги Џьиблаӡе, Николаи Тихонов, Константин Симонов, Евгени Долматовски уҳәа даҽа ԥыҭҩык русумҭақәагьы.


Диит 1915 шықәса ԥхынҷкәынмза 30 рзы Очамчыра араион Кәтол ақыҭа. Ипсҭазаара далҵит 1999 шықәса. Джуп Кәтол ақыҭа. Абраҟатәи иҵара анаҩс, 1926 шықәсазы даанхоит Н. А. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи аԥсуа бжьаратә школ, далгоит 1935 шықәсазы. Иара абри ашықәсан аҵарахьы дцоит Москваҟа, мызқәак аҵара иҵон Арҵаҩратә институт аҟны, нас, аҭоурыхи, афилософиеи, алитературеи ринститут ахь диасуеит, абраҟагьы, мызқәак аҵара ааиҵоны, игәамбзиара иахҟьаны Аԥсныҟа дхынҳәуеит.


Избоит араҟа Гал администрациа аиҳабы ихаҭыԥуааи иареи, Аҟәа администрациа аиҳаби, Аԥсны аполиграфиатә еидҵара аиҳабы ихаҭыԥуааи иареи.


Рааигәара иҟаӡамыз аӡәы диацәажәозшәа, гәҭахәыцрала ҿааиҭит Адамыр, убасҟан, аӡиас ахьышьҭрахь ианыхынҳәлак, сынхаҩгьы уаҳа амц аҳәара иҭахӡам, сыԥҳәыси сареи еиҭа ҳаибагеит, ашәҟәы ҳҭажәҩыроуп ҳәа аусҳәарҭаҿы днеир, хазы ицазшәа зышәҟәқәа ҟауҵаз уҷкәынцәагьы уаргьы ишәҭахызар шәеицыҟаз, ишәҭахызар шәеиҿыҵны шәынха ҳәа рарҳәар, ахы ахьхоу ала уахьоуп иахьцо ишуҭаху унха-унҵы ҳәа


Раԥхьатәи аҭыжьраан ажәақәа кыр ҵуеит, сҭахрақәарҿы, ианизымчҳалакь, ехьа ҳәа аҩышьатә формақәа змоу, аҩбатәи аҿы иԥсахуп кырҵуеит, сҭахрақәа рҿы, ианизымчҳалак, иахьа ҳәа.


Сылаԥш нрықәшәеит ҩадахьала ауаа еилысуеит ижәпаҩны, џьоук еидарақәак рхьынҳала, џьоук еидарада, иҭацәны.


Ус азы акәмызт, Ача, уи сара изыбзызҩыз, ус азы акәмызт иаргьы шықәсы наҟьак амҩа изықәз!


Нанҳәамза́ 30 (Нанҳәамза́ ҩажәижәаба́), Áвгуст 30, На́нҳәа 30 — григориантәи амзар 242 тәи амш (243 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 123 мшы.


Убарҭқәа зегьы инарҷыданы, рҩымҭақәа гәцаракны дрыԥхьон иналкаан Аԥсны аӡбахә зҳәоз егьырҭ абырзен ҭоурыхҩҩцәа дуқәагьы


Ԥхынҷкәынмза́ 3 (Ԥхынҷкәынмза́ хԥа́), Дека́бр 3, Ԥхынҷкәы́н 3 — григориантәи амзар 337-тәи амш (338-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 28 мшы.


Иҟасҵазеи шаҟа гха, шаҟа гха, аамҭа снымшәо сацын са стәха.


Саԥсуароуп са сымшын иаҵоу мцасы, саԥсуароуп са сышьха дуӡӡақәа рдац.


Аҵаҩцәа класск аҟынтәи класск ахь ииасуан, рҵаҩцәак цон, рҵаҩцәак аауан


Уи ауаҩ иаахтны иҳәеит амилаҭтә республикақәа рмилаҭтә хьӡы рреспубликақәа ирхысхуеит спрезидентны сшааҟалалак ҳәа.


Аихамҩа  аура  инаӡоит. Уи аихамҩатә магьыстрал Амшын Еиқәатә агаҽа иаваршәны атәыла зегьы иалсуеит Ԥсоу аангыларҭа аҟнытә Егры аангыларҭа аҟынӡа. Адлер-Аҟәа ахҵәаха 1942 шқәыс иргылеит. Аихамҩа амҩакытә ауп, ҩмҩатә ахҵәахақәа имам. 60тә шықәсқәаӡа зегьы аихамҩахҵәахақәа елеқтрофикациатә ауп.


Апрезиденттә ҳәынҭқарра аҷыдара хадақәа алаҳкаауазар, ара имҳәакәаны узаҩсуам апарламентнҭыҵтәи аҳәынҭқарра аԥҵашьа аформагьы. Фактны иазгәаҭатәуп атәыла Ахада шиакәу аминистрцәа азҭо. Дара иара иҿаԥхьа аҭакԥхықәра ду рыдуп. Иара убасгьы, апрезиденттә ҳәынҭқарра иаҷыда ҟазшьақәаны иҟоуп амчрақәа реихшара. Уи иаанагоит аҳәынҭқарра Ахада азин шимам апарламент аҿҳәара нҵәаанӡа аимырпра, аха апарламент иара аганахь ала аминистрцәа реилазаара ахь нырра амам.


Қарҭаа ашшра иаҿуп аԥсуааи, аурысқәеи, Нхыҵааи еидгыланы ҳаршьуеит ҳәа, ар реизгара иаҿуп, аԥара аизгара иаҿуп, Қырҭтәылан иҟоу Асовет арқәа ирымоу зегьы ҳара иаагоит ҳәа ргәы иҭоуп, аԥсуаа рцәымыӷра арӷыӷкра иаҿуп зегь рыла


Ҳараз иԥхаишьон, иара, ари адгьыл иашьагәыҭыз ауаҩ иаҵкыс иаанагаз ауаҩ иаҳа иахьидыруаз убраҟа инхоз аԥсуаа ирзыҟалаз арыцҳара, иаҳа иахьидыруаз уажәы инхақәогьы зусҭцәоу.


Ауаҩы ԥаршеи иӡбахә уалацәажәозаргьы, ауаҩы ҵоура ихаҿсахьа уалацәажәозаргьы, зегь акоуп иааурԥшуа уара ухаҭа утәоуп.


Аҩбатәи аихагыла аргыларазы азин анирымҭа, аҩбатәи аихагыла ккаӡа, иҭацәны иаанижьит, аамҭак ааир, актәи аихагыла хаҳәла иҟасҵап иҳәан.


Ҳаибадыруан ҳарҭ лаԥшыла, ҳаибадыруан ҳарҭ ажәада, бааигәа сгыла, бара бныжьны, амҩа сықәлоз хараӡа.


Цәыббрамза́ 16 (Цәыббрамза́ жәа́ф), Сентиа́бр 16, Цәыббра́ 16 — григориантәи амзар 259 тәи амш (260 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 106 мшы.


Аха уи аимгеимцара адгьылаҿтәи ибашоу аԥсҭазааразы амиллион шықәсақәа зҭаӡо еимгеимцароуп.


Анатоли Лагәлаа сбыҳәоит сеилабымган, сбыҳәоит сеилабымган, Усҵәҟьа ибмырцәгьан зынӡа блакҭа.


Дерроу (иара убасгьы америкатәи асоциал-демократцәа рԥыза Виктор Бергери) иоуп Дебс асоциалисттә ҵара дадзыԥхьалазгьы. Абахҭаҿ Едвард Беллами, Роберт Блетчфорд, Карл Каутски, Карл Маркс, асоциалистцәа русумҭақәа дрыԥхьон, Дебс еиликаауа далагеит, азаанаҭеидгыла ахаҭа, аполитикатә дгылара змам, аусуцәа рықәԥара аҟны ацхыраара дук аҟаҵара шзалымшоз. Раԥхьа Асоциал-демократиатә, анаҩс Еиду Америкатәи Аштатқәа Рсоциалисттә партиа аиҿкааҩцәеи аԥҵаҩцәеи ируаӡәкыз Дебс атәыла акәакьқәа акыр дырҭааны асоциализм атемала алекциақәа дрыԥхьон.


Аха иқәуа, ишәуа, егьиуа агәра идырган, ацәқәа рҟәаҟәеит, ажәқәа рҟәаҟәеит, ачара ду еиҵҳәаны ируит, аҵаул чара.


"Қaрҭлис цховребa" ("Қaрҭли aԥсҭaзaaрa") ишaну еиԥш, Дидгортәи aидыслaрaaн  Гьaргь aцқьa aқырҭуa aр дырхaгылaн.


Жәлары ирыцу, жәлары ирыло, Жәлары ирыхәо, ргәы ҟазҵо, Жәлары еимыздо, гәбылра рызҭо, Ԥхьаҟа ирыццауа иахьцо, Урҭ риашьараҿ, рбаҩхатәраҿ, Рбызшәа-цқьаҿ зыбжьы го, Урҭ рымчраҿ, урҭ рылшараҿ, Зырҿиамҭа дуқәа убо, Уи дыԥсуама, Пушкин дуӡӡа, ицаргьы зқьы-шықәса нҭакәкәо!


Ҳәарада, ашәҟәыҩҩы иуаҩра иахылҵуеит ишәҟәыҩҩра, ишәҟәыҩҩра иахылҵуеит иуаҩра, аха, сгәанала, Алықьса Лашәриа иԥсҭазаара далҵит иуаҩра ахьынӡаҳаракыҵәҟьаз аҟынӡа ипоезиа аҩагаха иоуаанӡа.


Дықәуп рыцҳа деиқәыхьшәашәа наунагӡа аԥсшьара, џьоук рзыҳәа хәышҭаарацәа, џьоук рзыҳәа ачара.


Аиҳараӡак, апрезидиум аҿы итәазгьы, азал аҿы итәазгьы еилазгаз аизара мҩаԥызгаз Иван Константин-иԥа Ҭарба ихымҩаԥгашьа акәын.


Ауаа шаны адунеи ианықәсҵоз, аԥсҭазаара анрысҭоз, аԥсҭазаара ажәа аҳаҭыр азы мацара аԥсуа ҳәа хьӡыс изысҭаз шуакәу ара сықьҭаԥаҿгьы иаҳәоит.


Ажьа шыцәоу искып, ажьа ҭины кәтыки арбаӷьки аҭнысхып, урҭ акәты рацәа анырхылҵлак, иҭины ҳәа бзиак аасхәап, аҳәа чахны исҭир, ԥшьба-хәба шьара рыхә аҭнысхып, ашьарақәа ааӡаны исҭир, ҽык рыҭнысхып, аҽы анаасхәалак, сақәтәаны аҳаҳаи ҳәа сыҳәҳәо, ҳгәарабжьара сныбжьалап ҳәа ихы данҩаха, ажьа лаҵҟьан ахшьыра инҭакәкәа ицеит.


Уаҟа иааган Аԥсны аҭоурых иашаҵәҟьа аҭоурыхтә фактқәа, аҭоурыхтә документқәа рыла ишьақәырӷәӷәаны.


Ҳара ҳҩымҭақәа аӡәы акы агәра иҳаргарц ҳҭахуп, ҳәа иара арахь дԥышәарччоит, ааи, ааи, дԥышәарччоит.


Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2014 шықәса — афбатәи Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада иалхрақәа ыҟан 2014 шықыса нанҳәамза 24 рзы. Анаҩстәи абжьыҭырақәа ҟалараны иҟан 2016 ш-зы, аха усҟантәи аамҭаз иҟаз Аԥсны ахада Александр Анқәаб, иаалырҟьан иҟалаз аполитикатә кризис рашәарамза 1 2014 ш-зы имаҵура нижьыр акәхоит, Аԥсны апарламент иара ицамҭаз Аԥсны ахада иусқәа аамҭала иназыӡаша далнахуеит апарламент ахаитәаҩы Валери Бганба, игьшьақәиргылоит абжьыҭира арыцхә изаамҭанымкәа иҟалаз Аԥсны ахада иалхра.


Дауаԥшьҵас ҳаблақәа ҭраа сҭаацәеи сареи ҳазхәаԥшуаз, дмыццакӡакәа, иажәақәа ԥкаа-ԥкаауа дцәажәон Аҭлагьыҟәа, ҳашҭа агәҭа зымҽхакны, зҽеиужь игылаз ҳахьаца еилысхуеит ҳәа, дымҵаа-дымԥшаа сыҷкәын гаӡа-ду дҩықәлан, излаҽырбоз махәҭазаҵәык иадамхаргьы иазынмыжькәа, ҳаџьма-гды еиԥшха икаҿаны данылбаа нахыс, акы ҳшақәшәоз сцәа иалашәахьан.


Иааиуашәа збап сара амшын сшьамхаҟынӡа, далгеит, дажәит ҳәа шьоукы ианыргәахә, урҭ рцасгьы исырцәаран сыҟаӡам сымца, урҭ рцасгьы уаҵәызны схалап Ерцахә.


Прокопи Кесариатәи Риони амраҭашәарахьтәи ахықә аҿы аԥсилаа ибазар изџьашьатәуи, иахьатәи археологцәа, антропологцәа, аҭоурыхҩҩцәа аӡәырҩы Амраҭашәарахьтәи Қырҭтәыла аҭыԥ хьӡқәа аԥсуааи аедыгьқәеи ртопонимика аҟнытә иаауеит ҳәа иқәгылахьазар.


Игәырӷьама, ишәама, ардәынак ҿықәҿықәуеит, иаиалахәлоит, имҩа цқьа инарбошәа, уи ианыҵуам, ардәынак ҿықәҿықәуеит, зны ааигәаҵәҟьа, зынгьы ихарашәа.


Уи уаҩ дашьҭамызт, дашьҭалаӡаргьы ажәытәтәи афилософцәа рахь акәымкәа, Абза иабацәа, урҭ рабацәа, урҭ рабацәа рабацәа рахь дагаргьы ауан.


Леон Аҩбатәи, Константин Актәи, Константин Аҩбатәи, Дмитри Актәи, Дмитри Аҩбатәи, Гьаргь Актәи, Гьаргь Аҩбатәи, Леон Ахԥатәи, Феодосиа Алашә уҳәа аӡәаӡәала хықәкыс ирымаз Аԥсуа Ҳәынҭқарра ахоура-ҵоура арҭбаара, аизырҳара, аԥсуаа рыхьӡ-рыԥша ашьҭыхра акәын.


Саргьы ԥыҭҩык среиӷьхеит, изларҳәо ала, уи азакәхап, – иҳәеит, дадхеит, уи азакәхап, иҟоугьы ара иҟамгьы еидыҳәҳәала, ирыма изнеиуа.


Ианнеи, афатә ҟарҵеит, ажәтә ҟарҵеит, ахырҵәы бзиа ибон, ахырҵәы рымҵадыргылеит.


Алаԥш цәгьа анкылара акәым, аха зынӡаск даҽакызар ҟалап уи ауаҩы игәаланаршәо, зынӡаск даҽакы


Владислав Григори-иԥа Арӡынба (; ; , Ешыра ақыҭа, Аԥснытәи АССР — , Москва, Урыстәыла) — Аԥсуа политик, Аԥсны аҳәынҭқарра раԥхьатәи ахада (1994-2005), Аԥсны Амилаҭтә Фырхаҵа, аҭоурыхҭҵааҩы, абызшәадырҩы, анаукаҭҵааҩы.


Уара уакәхап адгьыл иқәсны, еиҭа жәҩан ихалоз, уара уакәхап зҽышьхәа нықәшьны, геи шьхеи зышьҭа анхалоз уара уакәхап аҳауа иалаз, зыжәҩа дуқәа еиҵыхны.


2003 ш-рзы А. Анқәаб дхынҳәуеит иԥсадгьыл ахь. Ара дахьааиз еиҿикаауеит усҟантәи аамҭа ихадараз азеиԥш-политикатә партиа «Аиҭаира» ҳәа хыс изауз. Аԥсны иҟалараны иҟаз абжьыҭирақәа Анқәаб иӡбеит ихатәы кандидатура ықәиргыларц. Абжьыҭыратә компаниаан уи диқәыз боит усҟантәи аамҭаз Аԥсны ипрезидентыз В. Арӡынба. Ишаазгәеиҭаз ала уи иҵакыреи иареи иашахәҭоу рус нарыгӡаӡом, атәылаҿ ишахәҭоу акорупциа ахы иақәиҭуп. Уи ишазгәеиҭаз ала Аԥсны аконституциеи Урыстәыла аконституциеи еизааигәаны ахатә закәан аманы иҟаларц. Цәыббрамзаз Анқәаб икандидатура абжьытира центраҿ мап ацәкын. Уи ҽыҵгас иҟарҵон акыршықәса итәылаҿ дахьнымхоз, иара убас уи абызшәа шидыруа аԥышәара мап ахьацәикыз, аха иҿыдоу алингвистә центра акомиссиа алахәылацәа иазхарҵеит абызшәа бзианы ишидыруа. Анқәаб абжьыҭираҿ икандидатура мап анацкха ашьтахь, апартиа «Аиҭаира» идгылоз ииасуеит С. Багаԥшь икандидатурахь. Анеҩсан абжьыҭирақәарҿ иара игоит аиааира, аха арҭ абжьыҭиираҿ иигаз ааиаира мап ацәкы ииашаӡам ҳәа. Ажьырныҳәамзазы 2005-ш-рзы имҩаԥгаз аҩбатәи абжьыҭирақәа рҿы аиааира агеит атандем, Аԥсны ахадас далхын С. Багаԥшь, Р. Хаџьынба далхын уи ихаҭыԥаҩс.


Венесуела (), аофициалтә хьӡы: Боливариантәи Ареспублика Венесуела () — Аладатәи Америкатәи афедеративтә ҳәынҭқарра.


Аҩны ашьҭахьтәи ашә ддәылҟьаны дааиԥыххылоит Хьрыԥс хәыҷы, инапаҿы еиларӷәӷәа ҳәызбак икуп, аҿы цыр-цыруа Хьымкәараса иаразнак уи иааигәаланаршәоит иацуха иибаз аԥхыӡ, Хьрыԥс хәыҷы инап ашә иавҵарӷәӷәан дзырҳәацәоз, ашьҭахь дымҵарсынгьы дызгоз абас ҳәызба ҿы-цырцырк кны дышрышьҭалаз.


Орҳан Шамба ианиҵаз Ниҳаҭ Пасаниа аҩбатәи иҳәам ҭа Иара уа


Бедиатәи аберҭыԥ () — Аԥсны X ашәышықәса иаҵанакәа берҭыԥ. 2006 шықәса абҵарамза 7 рзы, Қырҭтәыла ахада идҵа ала, аберҭыԥ анашьан амилаҭтә ҵакы змоу иеиҭамҵуа акультуратә баҟа акатегориа.


Уаҩы иҿы иҭеиҵо изакәызаалак уа иқәымиаауа ҳәа акгьы ыҟам, ахьажьҵәҟьа ԥырны ишнеиуа, аџьықәреи рыц аҿыҵшәаны иахьынкашәо, цәаӷәара аҭахым, рашәара аҭахым, аџьықәреи шьап џарџаруа иҩахылҵуеит, бӷьыц цыԥхьаӡа лапҟьаклапҟьак аҿалоит.


Сара ари адгьыл саҭахын, исзыԥшын, – иҳәеит, саргьы сҩагылеит, сааласын, сымшын, – иҳәеит.


Адиректорцәа: Девид Гилл, Маикл Едельсон, сер Бобби Чарльтон, Морис Уоткинс


Ара ҟагьы ус ауп, аӡә ихы лаирҟәыр акәын, аӡә дхьаҵыр акәын, аӡә еиҳа дҟәышзар акәын.


Аԥсуа кьыԥхь азҿлымҳацәа ирдыруеит лара илҳәамҭаны еиуеиԥшым аҭыжьымҭақәа ирну ашәақәеи аҭәҳәақәеи.


Аладатәи Кореиа, аофициалтә хьӡы: Кореиатәи Ареспублика () — Азиатә атәыла Кореиатәи адгьылбжьахабжаҟны ауп.


Цәыббрамза́ 20 (Цәыббрамза́ ҩажәа́), Сентиа́бр 20, Цәыббра́ 20 — григориантәи амзар 263 тәи амш (264 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 102 мшы.


Альфред Бернард Нобель (; , Стокгольм, Швециа — , Сан-Ремо, Италиа) — Ашвед аԥҵаҩын, филантропын, даара зҟазшьа уадаҩыз уаҩын. Иара абанкрот диԥан, аха дмиллионерхеит; Иара – алитература бзиа избоз ҵарауаҩын. Уи аԥара рацәаны ирҳаит, аха зегь реиԥш дынхон. Иара даара дуаҩылахҿыхын ауаа рҿы, аха ихи иареи анеизынхоз илахь еиқәын. Ауаа бзиа ибон, аха ахаан иара бзиа дызбоз ԥҳәысгьы димамызт, ҭаацәарагь имамызт; дпатриотын, аха атәым дгьылаҿ.


Ақыҭеи ақалақьи реизыҟазаашьа, ауаажәларраҿы аӡәи аиндивиди гәыԥҩыки аколлективи реимадара, реигәныҩра, реигәнымҩра, реизыҟазаашьа, ауаҩ ҿа ишьақәгылара, доуҳала ауаа рбеиареи рӷареи рызҵаарақәа уҳәа иҵагьы ирацәаны.


Гудаватәи ауахәама агәараҿы аарԥшуп ахаҳәҟьаԥс, аҭыԥантәи ауааԥсыра ишырҳәо ала, ари ахаҳә ауахәама аладатәи аҭӡамц ибжьаргылан. Ахаҳәҟьаԥс ҩ-хәҭакны ишоуп, аорнаметқәа рыла иҩычоу арамка иҭаргылоуп. Уажәазы ахаҳәҟьаԥс С. Джанашьиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә музеи ахаҳәтә баҟақәа рфонд аҿы ишьҭоуп. Ахаҳәҟьаԥс аорнаментқәа рыла иҩычоу арамrа иҭагылоуп, уи ахаҳәҟьаԥс армарахьтәи аганахьалагьы инагӡоит, уаҟа аџьар асахьа зныз абри аҩызаҵәҟьа арамка иҟан. Уи аиаалатә ган уажәгьы ахаҳә аҿы иубараҭоуп. Инеизакны, ахаҳәҟьаԥс 3 хәҭак рыла ишьақәгылоуп, рыхԥагьы рҿы адҩылақәа иҟоуп. Аџьар асахьа ахьаныз актәи ахәҭа адҩыла:


Ари ҭынха димамзар, аҵеи аҵыӡи дыркит, амаркатыл сзааги бнеины, – иҳәан, амаркатыл изаалган, длааидтәалан, иԥаҵақәа ирҟәдит, ихы ааирҟәдит, дилгеит дҷаԥшьӡа.


1992-1995 шықәсқәа рзы - Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы иҟоу жәларбжьаратә еиҿкаарақәа рдепартамент евроеиҿкаарақәа русбарҭа ахԥатәи амаӡаныҟәгаҩ, нас аҩбатәи амаӡаныҟәгаҩ, анеҩс, актәи амаӡаныҟәгаҩи аусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩи. 1995-1996 шықәсқәа рзы - адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы иҟоу жәларбжьаратә еиҿкаарақәа рдепартамент евроеиҿкаарақәа русбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ. 1996-2000 шықәсқәа рзы аус иуан Қырҭтәыла ацҳаражәҳәараҿы ҽ Вена иҟоу жәларбжьаратә еиҿкаарақәа рҿы Қырҭтәыла ахаҭарнакраҿы актәи амаӡаныҟәгаҩ, нас, абжьагаҩ. 2000-2001 шықәсқәа рзы Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра актәи европатә департамент аҿы абжьагаҩс дыҟан. 2001-2002 шықәсқәа рзы - Австриа иҟоу Қырҭтәыла ацҳаражәҳәараҿы - Вена иҟоу жәларбжьаратә еиҿкаарақәа рҿы Қырҭтәыла ахаҭарнакраҿы абжьагаҩс дыҟан. 2002 шықәса хәажәкыра инаркны - Аусеицуреи ашәарҭадареи рзы Европатәи еиҿкаареи Вена иҟоу жәларбжьаратә еиҿкаарақәа рҿы Қырҭтәыла ахаҭарнакреи рҿы еснагьтәи ахаҭарнак ихаҭыԥуаҩ. 2002-2004 шықәсқәа рзы - Америкеи Канадеи Мексикеи иҟоу Қырҭтәыла ацҳаражәҳәараҿы абжьагаҩ хада. 2004-2007 шықәсқәа рзы - Узбекисҭантәи Ҭаџьыкисҭантәи ареспубликақәа рҿы Қырҭтәыла ацҳаражәҳәаҩ. 2007 шықәса ажьырныҳәа инаркны ԥхынгәынӡа - Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра аглобалтә еизыҟазаашьақәа рдепартамент адиректор. 2008 шықәса ԥхынҷкәын инаркны 2008 шықәса ажьырныҳәанӡа - Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра адҵа ҷыдақәа рыцҳаражәҳәаҩ. 2012 шықәса ажьырныҳәа инаркны 2009 шықәса цәыббранӡа - Беларустәи ареспубликаҿы Қырҭтәыла ацҳаражәҳәаҩ. 2012 шықәса жьҭаара 29 инаркны 2014 шықәса абҵара 5-нӡа - адәныҟатәи аусқәа рминистар актәи ихаҭыԥуаҩ. 2015 шықәса инаркны 2016 шықәса ажьырныҳәа ҩ-нӡа - Леван Миқелаӡе ихьӡ зху афонд анагӡаратә директор. 2016 шықәса ажьырныҳәа ҩ инаркны 2018 шықәса рашәара 21-нӡа - Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр актәи ихаҭыԥуаҩ. 2007 шықәсазы ианашьан зымч наӡоу ацҳаражәҳәаҩ идипломатиатә ранг.


Ацашьагьы сақәымшәо, ахынҳәышьагьы сақәымшәо сышгылаз, еибарганы ихыз аԥҭа ӡылачқәа аӡәы аҵықьҳәа дреихсны шьацмала ирыӷӷаны иныҟаиҵазшәа, ахаҽыҳәа ақәыршҩы аҿаанахеит.


Бҵеи дҩеидасны, имышәхәы аамхны, иара игәаԥхаз аҭыԥҳа даалхны, – иҳәеит, аԥҳәыс дааигаанӡа, бара аҳкәажә, быԥхӡашала иаабрыхуа афатә, ма иара иҿабҵалароуп, уи афатәгьы, бара бымаҵ шыруа еиԥш, бара, аҳкәажә, бара бхаҭа даҽа уаҩԥсык амаҵ ируны, убраҟа ибырҭо ала дныҟәыбгароуп, – иҳәеит, бҵеи.


Аӡиас Фазис дызҿу иахьа ақырҭцәа Риони ҳәа изышьҭоу аӡиас ауп


Ҳаҽқәа зыбла блыз еиҵәарала, ҳара зыбла блу зыԥшра мала, зыԥшра мала сҭахӡам, ззыԥшра мариам.


Мшаԥымза́ 22 (Мшаԥымза́ ҩажәи́ ҩба́), Апре́ль 22, Мшаԥы́ 22 — григориантәи амзар 112 тәи амш (113 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 253 мшы.


Алиса Гыцба, Алиса Шалва-иԥҳа Гыцба (Ԥхынҷкәынмза 5, 1970, Аҟәа) — Москватәи атеатр „Геликон-опера“ асолист, Аԥсны жәлар рартист, Урыстәыла Афедерациаҟны артист. Алиса Гыцба хыԥхьаӡара рацәала жәларбжьаратәии урыстәылатәии аоператә конкәрсқәеи афестивальқәеи дрлауреатуп, убарҭ рхыԥхьаӡараҟны Валерии Гергиев инапхгарала Владикавказ имҩаԥысуаз „Кавказ аҭынчра“ афестиваль.


Урҭ инарышьҭагылт дырҩегьых зыхҭарԥақәа ырманшәалан изхазҵаз абыргцәеи, аԥсҳаи, уи иарӷьажәҩацәеи, урҭ инарышьҭагылт аԥсӡы заҳаны ааигәа-сигәантә еизаз ауаа маҷҩымкәа.


«Адунеитә коррупциа абарометр» захьӡу аҳасабрба аҟны Transparency International адырра ҟанаҵоит, аҵарҭышагара еиҳарак аҿиара шамоу аҳәынҭқарратә мчрақәа, аҳәынҭқарратә аахәарақәа, аҵарадырра, агәабзиарахьчара, азинхьчаратә усбарҭақәа, аҳазалхратә маҵзурақәа, аполициа, аӡбарҭақәа, арбџьарамчқәа, аргылареи аспорти рҟны.


Абҵарамза́ 23 (Абҵарамза́ ҩажәи́ хԥа́), Ноиа́бр 23, Абҵара́ 23 — григориантәи амзар 327 тәи амш (328 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 38 мшы.


Уи диҿалашеит, диҿалашеит убас, уи дихалашеит, дихалашеит убас, дышлыхәаԥшуаз, дышлыхәаԥшуаз дшанханы, лнапы изылҟьеит, лнапы изылҟьеит дааскьаны.


Нестор Лакоба иҭахын иҵара иацииҵарц; 1916 ш-зы уи дцоит Харковҟа, дагьҭалоит Харковтәи ауниверситет аиуристтә факультет. Аха Лакоба иҵара далгаратә аҭагылазаашьа имоут. Ицон аибашьра. Атәылаҿ аҭагылазаашьа акыр ибааԥсхеит, аӷарра иаӡҳауа иалагеит. Ауниверситетаҿ аҵара зылшоз акры змаз астудентцәа ркәын. Аха Лакоба имамызтуи аҩыза алшареи ацхыраареи. Убри инахырҟьаны иҵара ааныпсны дхынгқуеит Аԥсныҟа.


Убри аахысгьы аус имоуп ашколқәа рҟны, арҵаҩцәа рҟны, аҵаҩцәа рҟны.


Скрибониа – 2-тәи Римтәи аимператор Октавиан Август иҳәса (диит ~Ҳ. ҟ. 70 ш.)


Машәырны иҭынхадахар алшоит аҩны, машәырны гәы изҭамкәа дҟалоит ауаҩы, амҩа машәырны иҭабгаҵәҟьаргьы ауеит, машәырны абзамыҟәгьы ауаа русқәа иӡбалоит, машәырны уи ажәлар дрычҳаргьы ҟалоит, ажәҩангьы иалшоит машәырны илаҟәыр, адгьылгьы иалшоит машәырны ихбыкьыр


Уи дацрасит аԥсуаа абжьаратәи ашәышықәсақәа рзтәи ҳҭоурых аҿы зегьреиҳа ҳаззыгәдуугьы, зегь реиҳа ҳгәы ҳзырхьызгьы ажәабатәи ашәышықәса.


Уажә саагәалҭоу, уанӡа сгәаҭан, сара сахь лхы лырхазу, сара сеиԥшҵәҟьа лара лыблагь иаахызбаалеит зҵаарақәак, тәарҭагь ыҟам, гыларҭа моу, аха усгьы уахь снаскьашан, акгьы сҳәашан, сара исҳәоз илзеилмырга ма еиллырга, аха лганаҿ, ихы ихәыцран, сара сеиҳагь дҭанагалан, уажәы-уажәы дналызхьаԥшуа, дымцәажәаӡо дтәан арԥыск.


Марк Валерии Мессала Корвин – Римтәи аинрал (диит Ҳ. ҟ. 64 ш.)


Уи аԥҳәызба ажәытә еиԥш акәымзар, ацәгьарагьы зылшо аӡә лоуп, абрагьраҵәҟьагьы зылшо аӡә лоуп, – рҳәон.


Анкьаӡа зны, уахык дындәылган Гарсиа Лорка афашистцәа дшыршьыз еиԥш, Аԥсны аибашьра ианалага мызки бжаки ааҵуаны, ҽнак дындәылган дыргеит Таиф Аџьба.


Абас аиԥш ала аԥхьаҩцәа ирзырхоу аҭыжьымҭақәа ҷыдала рмасштаб ҭбааҭыцәзароуп, иазыҟаҵоу аԥхьаҩцәа ирзырхоу ракәны иҟазароуп, ҳпериодикатә кьыԥхьымҭақәа рҿы лассы-лассы ҳазхьыԥшуа апровинциатә ҟазшьа, апримитивтә цәаҩа уҳәа ирцәыхаразароуп.


Асовет ҳәынҭқарра анеилыбга ашьҭахь, уаҟа инхоз ауриацәа Израильҟа нхара ицеит. Аха дара ирыцны уахь идәықәлеит арепатриациатә процесс иаҵанакыз иауриацәамыз ауааԥсыра. Закәанла ауриацәа ирхылҵшьҭрақәаз Израильҟа ахынҳәразы азин рыман. Уи иахҟьаны Израиль ицәырҵуеит антисемитизм ахк ҿыц. Уи аамҭазы уаҟа ицәырҵуеит аурыс етностә еиҿкаарақәа, скинхед ҳәа изышьҭоу, ауриацәа зцәымӷу ацәырҵрақәа.


Ардәынақәа ҭажьын ҳашҭа, архьынақәа ҭажьын ҳашҭа, акәҷарақәа реиԥш, ҳашҭа иҩуа иқәмыз урҭ, сашьа.


Игәоуҭахьоу, дхьыжәкәыжәны иҽеилеиҳәоит, ихы ирҟәыдуам, иԥаҵа исом, аха еснагь ишәу цқьоуп, ихаҭагьы дпашәӡа дыҟоуп, ианигәаԥхалак, убас дацклаԥшны иҽеилеиҳәоит, дарбану ицымцара!


Цәыббрамза́ 4 (Цәыббрамза́ ԥшьба́), Сентиа́бр 4, Цәыббра́ 4 — григориантәи амзар 247 тәи амш (248 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 118 мшы.


Афбатәи ашәышықәса адунеи аҭоурых иазаанхеит абжьаратәи ашәышықәсқәа ирылагамҭаны, атәраҟнытә афеодалтә шьақәгылашьахь аиасра иалагамҭаны.


А роза упала на лапу Азора (Азор ишьапы икашәеит агәил) (Афанасии Фет)


Владимир Платон-иԥа Анқәаб (; , Гагра, ССР Аԥсны — , Москва, Урыстәылатәи АСФСР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, литератураҭҵааҩ, ауаажәларратә усзуҩы.


И. Крылов. Ажәамаанақәа. Аҟәа, 1944 шықәса (аизга иеиднакыло аҩымҭақәа рахьтә Д. Гәлиа иеиҭагамҭоуп ажәамаанақәа жәба).


Аибашьра ианналаго аҽны иҭахаз иеиҳа, аҵыхәтәантәи амш аҽны иҭахаз иаҳа дрыцҳауп.


Береника (Ирод Агриппа I иԥҳа) – Иудеиа аҳкәажә, Ирод Агриппа I иԥҳа (дыԥсит ~81 ш. ашьҭахь)


Диит ажьырныҳәамза 1, 1960 ш. Гәдоуҭа араион Бармышь ақыҭан; 1979 ш. далгеит аҩбатәи абжьаратә школ Гәдоуҭа араион Орџьоникиӡе акыҭан; 1980 ш. Асовет Ар даланы Германиа аррамаҵура дахысуан; 1983 ш. СССР Аҩнаҵҟатәи аусқәа рминистрра иатәу Чебоксартәи амилициа ашкол далгеит. 1983-1990 шш. Томсктәи аобласттә нагӡком Аҩнаҵҟатәи аусқәа русбаҭаҟны аус иуан аоперативтә зинмчы змоу иҟынтәи ашьауԥсаара аҟәша аиҳабы иҟынӡа; 1991 ш. далгеит Омсктәи амилициа иреиҳаӡоу ашкол; 1991 ш. диаган Аԥснытәи АССР ААР ашьаусҭҵааратә усбарҭа аоперативтә зинмчы змоу аусзуҩы еиҳабы имаҵурахьы; 1992-1993 шш. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ианалага инаркны, Аԥсны Иреиҳаӡоу Ахеилак ахантәаҩы В. г. Арӡынба ихьчара аофицер еиҳабыс дыҟан; 1993 ш. Аԥсны ААР аоперативтә ҭакҟаҵара аиҳабыс дыҟан; 1993 ш. Аҳәынҭқарра Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩыс, ақалақь Аҟәа Аҩныҵҟатәи аусқәа русбарҭа аиҳабыс, арратә комендантс дҟаҵан; 1995 ш. Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр иҳаҭыԥуаҩыс дҟаҵан; 1996 ш. диаган Аԥсны Аҳәынҭқарратә ашәарҭадаратә маҵзура Ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩыс; 2002-2008 шш. Аԥсны Аҳәынҭқарра ашәахтәқәеи аизгатәқәеи рзы аминистр актәи ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; 2008-2011 шш. Аԥсны Ашьампылампыл афедерациа ахадас дыҟан; 2010 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс дҟаҵоуп; 2011 ш. амилициа аинрал-маиор ҳәа ахьӡ ихҵан; 2013 ш. иаԥиҵеит «Азакәанреи, аҭышәынтәылареи, адемократиеи рзы ауаажәларратә еиҿкаара» Аԥсны азеиԥшуаажәларратә еидгыла; 2013-2014 шш. аполитикатә усура инапы алакын; Аԥсны аопозициатә политикатә мчқәа ркоодинациатә хеилак далан; 2014 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахадаразы икандидатура ықәтылан; 2015 ш. Аԥсны Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс дҟаҵоуп, амилициа аинрал-леитенант ҳәа ахьӡ ихҵан; 2016 ш. Аԥсны азинхьчаратә усбарҭақәа реимадаразы Ахада иабжьгаҩ имаҵурахьы диаган.


Иҟасҵахьеи сара сыжәлар гәеиҵамха рыԥсҭазаара нарҵауланы аарԥшразыҳәа, иаҳҳәап, абарҭ ҳабацәа рдаракәац иахьынӡахәҭоу ахцәажәаразы, ргәы-рыԥсы зеиԥшроу иззымдырӡогьы идсырдырыртә исахьаркны аарԥшразыҳәа?


Иоанн (Џьон) Адгьылдаратә (; , Оқсфорд — , Ниуарк) — Англиа акрали (1199) Аквитаниатә герцоги Плантагенетаа рдинастиантәи, аҳәбатәи Генрихи II Елеонореи Аквитаниатә рԥа.


Са сахь уахысхьазар, са сахь ҳхынҳәны ҳцап, уара уахь сахысхьазар, уара уахь ҳцап, – иҳәеит аахыҵтәи.


Аҭаацәа ирыӡбеит, ажәлар ирыӡбеит, аусҳәарҭаҿы ирыӡбеит, ар маҷ аиааира ргеит, аизараҿы иалацәажәеит


Ас еиԥш иҟақәоу ауаҩы ҩбаны деиҩшоуп, ибжа ақыҭа иатәуп, ибжа ақалақь.


Нанҳәамза́ 14 (Нанҳәамза́ жәи́ԥшь), Áвгуст 14, На́нҳәа 14 — григориантәи амзар 226 тәи амш (227 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 139 мшы.


Телефонла лара дсазҵаауеит, сара аҭак ҟасҵоит, сара слазҵаауеит, лара аҭак ҟалҵоит.


Сыгәгьы иабоит, уи иахылҵуа ашәахәақәа сан лыбла ахаара ихыҵуа ашәахәақәа ракәушәа.


Еи-ҳа, аари-ра, шәас уара, чари-ра, ҽаҩра дула ҳанхалап, еи-ҳа, аари-ра, махәҿа ӷәӷәала ҳақәԥалап.


Уи иазааигәахо ианалага, Нестор дышьҭыхны даазгоз дхаларҵо, дыркуа, дхаларҵо, дыркуа иалагеит.


Уи саналга, Лапин дызхагылоу Аҟәатәи аексперименталтә паталогиа аинститут аҿы лаборантс аусура салагеит.


Ауаа роуп, – иҳәеит, ажәларҵәҟьа абаҟоу, ҳанҵәеит, – иҳәеит, ҳаниеит, – иҳәеит, мбатәы.


Адрамаҿы ицәыргоу ауаа рахьтә иаҳа игәнукылартә иҟоу сахьақәоуп аԥсуа ԥҳәыс, ашьоуцәа ран Уарчхан, лыԥҳа Фариза, лыҷкәын гәымшәа Тариал, апартизанцәа ротриад акомандир аматрос Иаков, аӷа ҳадгьыл дықәнаҵы ашьаура акәымзар даҽакы занааҭс ишыҟасымҵо ҳәа аҭоуба мҩа зыԥсы ҭины иқәыз, насгьы еиҳарак апартизан еиҵамха Самсон, уи мариоуп уажәыҵәҟьа ҳәа иҟоу ауаҩ гәымшәа ҵары.


Аԥсны еиҿкааз Ҷавҷаваӡе ихьӡ зхыз агәыԥ алахәыла Какубава иқәгылараҿы абас иҳәеит


Урҭ ахьлеиз, абраҟагьы зегь раԥхьа иажәа ахы икит уахь ирыццаз Лакыр Хәсин.


Жьҭаарамза́ 18 (Жьҭаарамза́ жәа́а), Оқтиа́бр 18, Жьҭаара́ 18 — григориантәи амзар 291 тәи амш (292 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 74 мшы.


Маршьан Зосҳан иакәын зхы ныхҵәаӡо аурысқәа ирыдгылоз иҳәон, аиҳарак уи Петербургынтә даныхынҳә, уи уаҟа дхәыҷаахыс шасыс дрыман, аурыс ҳәынҭқар иаҳҭынра дааӡеит, уи аҳ дзыхьчоз ар рҿы дафицарын иҳәон, аурыс ҳәынҭқар дахьцозаалак дицҽыжәлон, иарӷьажәҩацәа дреиуан, – иҳәон


2013 шықәса - Қырҭтәыла афинансқәа рминистрра аусеилыргаратә маҵзура - Гыртәыла - Аҩадатәи Шәантәыла аусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ.


Франц Фанон – францыз бызшәала ицәажәоз вест-индиатәи револиуционеруп, социалтә философуп, психоаналитикуп. Ахԥатәи адунеи атәылақәа аколониа рхыхразы ареволиуциатә қәԥара аиҿкаара ҿыцқәа ридеиатә гәышьҭыхцәеи атеоретикцәеи дыруаӡәкуп.


Аибашьраҿы аиҩызара, ашколи аин-ститути рҿы аиҩызара, аусураҿы, анхара анҵыраҿы ус еиқәуԥхьаӡаша рацәоуп.


Иара итәала Аԥсны ахақәиҭра амҭакәа шьҭахьҟа схынҳәуам ҳәа игәы иҭан


Иахьагьы уахагьы схы сазҵаауан, исыдибалазеи, сзыхирҟьозеи ҳәа, иаб дсымшьызар, иан дсымшьызар, саҭамыз, иԥҳәыс диҵхны дсымгазар, лцәа ԥысымҽызар?


Сара апединститутаҿ аусура саналагаз имаҷымкәа аԥсуаа амаҵурақәа роухьан еиҳараӡак Қарҭтәи ауниверситет иалгақәаз налаҵаны.


Сдәылыргап ҳәа сахьҵәуомызт, Аминистр икабинет, Избан акәзар дласырҟәӡомызт, Аминистр иаҵкыс апоет.


Мсыгәхәа ашьхан иҟоу ауахәама () — Аԥсны Арсаул (Приморское; ԥаса ақыҭа «Аҟәара») ақыҭа азааигәара иҟоу ауахәама, 3 километрк рыла Амшын еиқәа иацәыхараны, аӡиас Цәкәара аҩхааҿы иҟоу аҳаракыраҿ игылоуп, аҭыԥантәи ауааԥсыра абриаҳаракыра Мсыгәхәа ашьха ҳәа иашьҭоуп.


Бара бзы аӡыршы сыхәдацәахьы сҭагылоит, бара бзы ари абахә ацәқәантә сыԥоит, бара бзы


Уҳәа егьырҭгьы, уҳәа егьырҭгьы маҭҵас иҵәииҵәиуа ишьапқәа ирыкәшан дыркуп деимлагәа


Зны иҽиӡаларын, зны аӡмах дҭаларын, зны афасара дахарын, зны маҭык шьны аҵәы иахаркьакьаны икны арха иманы дықәларын


Еиҿикаар илшоит Аԥсуа телехәаԥшраҿы ауаажәларратә хеидкыла, убасҵәҟьа ауаажәларратә хеидкыла Аԥсуа театр аҟны, даҽакгьы раԥхьаӡатәи иҭыжьтәу аԥсуа шәҟәқәа.


Даҽакала иуҳәозар, иӷарыз еиҳагьы иӷархеит, амал змаз рмал иацлеит. 2016 шықәса рзы иҟаҵаз аҭҵаарақәа инарықәыршәаны, адунеи аҟны зегь реиҳа амал змоу 62-ҩык ауаа убри аҟара амал рыман, зегь реиҳа иӷарыз х-миллионки фышә нызқьҩык ауаа, мамзаргьы адгьыл аҟны иӷару рыбжаҩык иааизакны ирымаз амал аҟара шьақәнаргылон.


Уи ишьала дыргәалашәарц иҭахын ауаа қьиақәа, ашьа зызкаиҭәоз ауаа қьиақәа.


Асовет тәыла зегьы аҿы иҟаз атенденциеи, нас уи атенденциа ақырҭуа националистцәа инацырҵаз.


Сара сгәаанагара злашьақәсырӷәӷәо афактқәа ааганы, иахьанӡа зыгәра шәзымгац акы агәра шәсыргоит ҳәа салагом уажәтәи ала, амала, снаԥыҩланы исҳәо, ус аҭахны иҟалар, сара аҵарауаа рахь сшыҟамгьы, шәызлацәажәо аҭҵаара иаҿу шсакәымгьы, ҳахьынтәаауа ҽеишәа издыруа аӡә иаҳасбала, сҩагыланы исҳәоит, еиҭасҳәоит иҳәатәу узхымԥаша, иумырҩашьаша атәы.


Дамшә, Дамшә, ахы аасшьышьит, аиашаҵәҟьа изууит Фриц, аиашаҵәҟьа изууит, – сҳәан, аҵлаҳәысҭа илабашьа аниҵаиргәо еиԥш, сааханы, сшьапқәа инарыдсырӷәӷәалеит.


Оо, кеԥ, Казимир, Корал акаԥдан, дҩагылан инапы аҿынаирхеит, ҳаибадыруаз, фырџьанк акониак аҿынаирхеит, шәшыццакуа збоит.


Рашәарамза́ 16 (Рашәарамза́ жәа́ф), Иу́н 16, Рашәара́ 16 — григориантәи амзар 167 тәи амш (168 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 198 мшы.


Уаҵәызны иҟасҵоит сара урҭ зегьы рҭакгьы, уаҵәызны саатәоит сара урҭ сыхганы.


Сомали аофициала 18 административтә провинциақәа () рыла ишоит, де-факто Сомали ҭыԥқәак автономтә региони иазхаҵам ареспублика Сомалиланди рыла ишоит.


Аха еиҳа арадикалтә ҟазшьа змаз арассатә антисемитизм акәын. Уи иадгылоз акоммунизми асоциализми рыдагьы, алиберализмгьы иаҿагылон. Ари ацәырҵра ахатә форма аиуит 1880 -тәи ашықәсқәа рзы. Дара анемеццәа рраса хадоуп ҳәа ирыԥхьаӡон, аҳәынҭқарраҿы иҟоу ацәырҵрақәа реиҿагылара зыхҟьо германиатәи арасеи ауриацәеи рыбжьара иҟоу ақәԥароуп ҳәа. Аԥсабараҿы зегь ахьеиҟарам, арасақәагьы иааныркыло аҭыԥқәа еиԥшӡам ҳәа агәаанагара рыман арасатә антисемитизм адгылаҩцәа. Убри аҟнытә ауриацәа германиатәи араса иамаркуеит иааныркыло аҭыԥ ҳаракы. Иара убас дара ирыман аидеиа, Европа иқәынхо анемец бызшәала ицәажәо, милаҭла иаҵанакуа зегьы ҳәынҭқаррак аҳәааҿы реидкылара. Уи ала дара ирҭахын ауриацәа Австриаҟа рцаразы азин рымхра, аҳәынҭқарра аҩныҵҟагьы дара рганахь ала иҷыдоу азакәанқәа раԥҵара.


Ақәа гәыԥҵәага хьшәашәаӡа иауеит, иауеит, иауеит, схәыцрақәа ҵаа ԥҽыхаҵас сгәы рыцҳа ҭдыршәаауеит.


Иара убысҟан араионтә газеҭ аредакциаҿы аусурагьы далагеит, ашкол аҿы аҵареи агазеҭ аредакциаҿы аусуреи қәҿиарала еидибалон.


Аԥсуаа рҟны Нарҭаа репос аҭҵаара иалагеижьҭеи рацәакгьы ҵуам, анаукатә ҭҵаарақәа хацыркын XIX ашәышықәсазы. 1940 шықәсазы раԥхьаӡакәны икьыԥхьын Нарҭаа ирызку аԥсуаа рҳәамҭақәа ԥшьба. 1988 шықәсазы иҭыжьын ашәҟәы «Нарҭ Сасрыҟәеи 99-ҩык иашьцәеи». Нарҭаа репос аҭҵаараҿы иналукааша аҭыԥ ааникылоит академик Шьоҭа Салаҟаиа – раԥхьаӡатәи ипрофессионалтәу аԥсуа фольклорист-нарҭҭҵааҩы, аепосҭҵааҩы. Иара убасгьы зыхьӡ нагоу афольклорҭҵааҩы, хықәкыла Нарҭдырра знапы алаку, Кавказ афольклорҭҵаараҿы злагала рацәоу академик Зураб Џьапуа. Аԥсуа Нарҭтә епос ҭызҵааз еицырдыруа ҵарауаҩуп, зегь раԥхьаӡа иргыланы, иранҭҵааҩы Василии Абаев.


Абас хырзаман цәгьас иҟоу зегьы срылаԥшны, џьамыӷәас иҟоу зегьы сыхҭысны, наӡаӡа сдунеи сыԥсахгәышьеит.


Рамшьыхә иԥа ибаагәара иаҩызамызт уи уажәраанӡа дызгәыдырҵақәахьаз, иӷәӷәаҟацаӡа зыҩшьапык иқәгылаз аӡәы дааиҵамхаӡакәа, дааиҵамхаӡакәамоу, иагьынаиԥыганы, длеи длажәлар ицҟьаны ишьҭарҵарц ирҭахыз абаагәара днахысны даагылон.


Уажәраанӡатәи Елисо лцәажәара акыр дааннакылеит акәымзар, убас акы наиеиҳәақәарын, убас акы наиеиҳәақәарын


Севастополь — Электрическая тяга, 1898—1951, колея 1000 мм. В период 1925—1941 существовала междугородная линия «Севастополь — Балаклава» (См. Севастопольский трамвай)


Амҩа сықәын уахь, схы-сгәы сыхон уара уахь, Владивосток, зны, санҿаз.


Араҟа ажәеинраала ашәага-азага шьақәзыргыло ацәаҳәаҿы ԥшьынтә иҳәоу даҽа ҩынтә аҩбатәи ацәаҳәаҿы зынӡа фынтә ажәа даара ажәеинраала амҵәыжәҩа анаҭоит, иарԥыруеит иара иаҭәоу, ашәа зызку ахҭыс иашьашәалоу аинтонациа-хиаала уеиларҳауа.


Бжьыҭирала иалхра аан, Борис Виктор-иԥа ихшыҩҵак, директорс Владислав иҿагылақәаз шыҟалазгьы, Борис Виктор-иԥа аиааира игеит, аиҳабыра телефонла ианидысныҳәала, исеиҳәеит, акыр зҵазкуа ажәа


Гана иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 16 административтә аобластқәа () рыла ишоит.


Белград — Белградская метроэлектричка — 1 линия, 8 км, 5 станций (пущена 01.09.2010 из задела метрополитена, который планировался и планируется)


Ажәларқәа бызшәак ала ицәажәо, ҵакырадгьылк аҟны инхо, нхамҩала еидҳәалоу ршара акритери хадақәа иреиуоуп иҷыдоу ркультуратә хаҿра. Иҟалоит убас еиԥш ажәларқәа, ҵакырадгьылк аҟны инхо, иаку аекономикатә база змоу, бызшәак ала ицәажәо, аха иҟалом ҩ-жәларык, еиԥшу культурак змоу. Ажәлар рхатәы культуратә ҷыдара анырцәыӡ, уи хаз игоу, зхала иҟоу етносны изыҟалом.


Аҟәаԥа-ҿаԥа нсыжьит сышьҭахь, аиҩхаа дуқәа снарыбжьҟьа, иазныжьуа наҟ шьхатәыла сышьҭа, саауан ԥхьаҟа, саауан ԥхьаҟа.


Ари урбанизациа ҳәа изышьҭоу аԥсуаа ҳадагьы адунеи атәылақәеи ажәларқәеи рзы иҟазшьарбагахеит аҵыхәтәантәи аамҭақәа рзы.


Аиашазы, акапитализм аԥсабара ззымдыруа, зыҟаҵарак змам дналаԥшыр, дыхнамхырц залшарым азнык азы.


Аԥсны, иахьынӡаздыруа, аалагала аанашьҭыртә ииуеит ачаи, аҭаҭын, ажь, ацитрусқәа, аалагала аанашьҭуеит атуризм.


Лаҵарамза́ 15 (Лаҵарамза́ жәо́хә), Маи 15, Лаҵара́ 15 — григориантәи амзар 135 тәи амш (136 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 230 мшы.


Нахьхьи џьара итәаны, рхы акы ақәҳар ҳәа имшәо, ргәы акы ықәҳар ҳәа имшәо!


Нцәас, аҳас уи иоураны иҟалашаз уара уакәын, аха зуакәымхеит, Гиппократ, зуакәымхеит!


Исхышәкаалааит шәцәыӡқәа рыԥсы, шәцәыӡқәа ирыҵаршәзааит сыԥсы, иԥхоуп, ирықәыршәзааит сыԥсы, иӷәӷәоуп ирыкәыршаз сыԥсы, ахьырхьын икылху ан лыԥсы.


Ибзынасышьҭуа ари, ацәымӷреи абзиабареи рыла иҭәу ашәҟәы, бара, еиҭа басҳәахуеит, бшынаԥхьалак, амца илақәыжьны иблы, амца илақәыжьны ишыбыблыз еиԥш уажәы абраҟа ибгәала-сыршәо амши аҵхи.


Ииашаны иазгәеиҭеит аԥсуа жәлар рпоезиаҿы ажәеинраала аиҿкааразы зегь реиҳа аԥызара зманы иҟоу аритм шакәугьы, иналаршә-ааларшәны, ана-ара ембрион ҳасабла арифмақәагьы уаҩы ишиԥыло, ииашаны иазгәеиҭеит афольклортә рҿиамҭақәа рҿы шьҭыбжьыла аиҿкаарагьы акыр ишбеиоу еиҳараӡакгьы аҭәҳәақәа.


Франциатәи аԥышәа Ватикан инаркны, Европатәи ауахәамақәа реиԥш адунеи зегь аҿтәи ауахәамақәа азҿлымҳан, аха жәашықәса инареиҳаны Франциатәи ауахәама аамҭа зықәнарӡыз аус ауахәамазы илҵшәадахеит, ихыбгалеит.


Парламент Грузии утвердил правительство страны во главе с премьер-министром Бахтадзе


Мушьни Ирод-иԥа Миқаиа (; , Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


1972 ш. Москватәи ақыҭанхамҩатә аҟәша аефирхәшат совынхара еиҳабыс. 1973-1974 шш. рзы дахысит аррамаҵура. Уи далган данаа ашьҭахь дҟаҵан Аԥснытәи абком акомҿар рымҩақәҵаҩ еиҳабыс.


Абар, уажәы Аԥсны жәлар Реизара Апарламент ашҟа адепутатцәа ралхрақәа мҩаԥысуеит.


Аа, сан, саҳәеи сҟамеи ааг, уашьҭа сҽыс зыҵәахом, сашьцәа сырхьымӡар ҟалом!


Иҟоу Аԥсны аҳәынҭқарра ахада Рауль Ҳаџьымба ихатә кандидатура ықәыргылоит аҩбатәи аҿҳәарахьы.


Акы уара уҿаԥхьа исыдыз уалын, егьи сҳәынҭқар ду иҿаԥхьа исыдуп.


Уаанӡатәи аполитика инацҵаны, амилаҭ маҷқәа ассимилиациа рзура акәын хықәкыс ирымаз.


Очамчыра араион (азыркьаҿра: Оч. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —


Иқыҭаҿтәи ашкол аҿы аа-класск данрылга ашьҭахь аҵара иҵон Тамшьтәи абжьаратәи ашкол аҿы.


Жәабранмза́ 6 (Жәабранмза́ фба́), Февра́ль 6, Жәабра́н 6 — григориантәи амзар 37 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 328 мшы (329 мшы ашықәс ду ала).


Диашоуп уи ауаҩ амчқәа зегьы ириааиуа, амчқәа зегьы рымч агәыӷра ауп.


Ԥхынгәымза́ 10 (Ԥхынгәымза́ жәаба́), Иу́ль 10, Ԥхынгәы́ 10 — григориантәи амзар 191 тәи амш (192 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 174 мшы.


Абыржәы аҟара аԥсуаа ҳҭагылазаашьа уадаҩны, абыржәы аҟара аԥсреи абзареи ҳрыбжьагыланы ҳҟамлац ҳәа игәкажьгоу ажәақәа ҳәауа, згәы иҭасуа сразҵаарц сҭахуп.


Жәабранмза́ 25 (Жәабранмза́ ҩажәи́ хәба́), Февра́ль 25, Жәабра́н 25 — григориантәи амзар 56 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 309 мшы (310 мшы ашықәс ду ала).


Цәыббрамза́ 13 (Цәыббрамза́ жәа́ха), Сентиа́бр 13, Цәыббра́ 13 — григориантәи амзар 256 тәи амш (257 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 109 мшы.


Леон иԥсы шҭаз иԥацәа аҭаацәарақәа ирылалоу, уи иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь Аԥсны аҳкәажә Гәырандыхәт лакәу ус ҟазҵаз ҳаздыруам, аха урҭ ахҩыкгьы иааргаз рыҳәса ашьҭахь Аԥсны иаҳкәажәцәахаз, қырҭцәан.


Лҟазшьа дыхнахуама, даҽакы дыхнахуама, данбзиаз ҳәа аамҭакы ыҟан, убри аамҭаҟны дыргыланы длыхәаԥшуоу иахьа уажәраанӡагьы?


Сара сахь, аха, сибан, санизымдыр, наҟ ак ихан, анаара дҩаҿалт, абан.


Қырҭтәылатәи амилаҭтә демократиатә партиеи Қырҭтәылатәи амилаҭтә хьыԥшымра апартиеи аҵыхәтәантәи Қырҭтәылатәи адемократиатә партиа ҳәа изышьҭоу ауп.


Убарҭ иреиуоуп Вадим Кожинов, Владимир Соколов, Станислав Кәниаев, Анатоли Передреев, Пиотр Палиевски, Лев Арутиунов, Николаи рубцов, Лев Аннински, Игор Шклиаровски, Олег Дмитриев, Дмитри Стариков уҳәа шьардаҩы.


Наӡаӡа иҟазааит ухьӡ бзиа ҳара ҳҿы адырра ду змаз аԥсуа!


Сара сыԥҳәыс бзиа дызбоит, аха сыԥҳәыс лаасҭа бзиа избоит сҭаацәа


Аконтрреволиуционер Нестор Апполон-иԥа диқәӡбаны дышцәажәоз, иажәа иналеиҵеит иара ихаҭа данқәыԥшӡаз аконтрреволиуционер ҳамҭак шииҭахьаз, иарбан ҳамҭоу зышәҭахузеи, аха ахацәа еимырдауа ҳамҭак акәын.


Абри иаагаз ацыԥҵәаха аҭоурыхҩҩцәа ирҟаҵымыҵуа аиҳараӡак ақырҭуа ҭоурыхҩҩцәа дара ишыргәаԥхо иалацәажәарц рҭахуп.


Ивaне Џьaвaхишвили ("Ақырҭуa милaҭ рҭоурых", aшәҟәы I) ишызгәеиҭо еиԥш, aқырҭуa ихшыҩ aҿы aнцәaхәқәa рыбжьaрa "зегь реиҳa ихaдоу aҭыԥ aaникылоит Гьaргь aцқьa". Ақырҭуa жәлaр Гьaргь иныҳәaқәa шықәсык aлa изныкымкәa иaзгәaрҭоит. Иaзгәaҭaтәуп жәлaр рныҳәaқәa: Хевсуреҭи aҟны Хaхмaҭтәи aџьaри, Гудaнтәи aџьaри, Сaнебaтәи aџьaри, Ԥшaви aҟны Лaшaртәи aџьaри, Мҭиулеҭи aҟны Ломистәи aџьaри уб. егь. Гергисобa, Усaнеҭобa, Арбобa aқырҭуa жәлaр ррелигиaтә ныҳәaқәоуп, урҭ  Гьaргь aцқьa ихьӡ иaдҳәaлоуп.


Зыԥсадгьылаз раԥхьа игылаз, раԥхьа ижәылаз, раԥхьа угылан амца уналалт умшәаӡо.


Идрыцқьеит, еиҭадрыцқьеит, еиҵырхит, ахахьы ицеит, ашьапахьы ицеит, аха уаҳа ԥсыхәа рзамҭеит уи аӡыдара иқәнакыз, аибашьра ирзаанагаз аӷарреи агәырҩа хьанҭеи ирыҵагылаз.


Ажәа ҵабырг амч дуӡӡа иаҵоу аазырԥшуа аԥсуа лакә ихы иархәаны, апоет иаԥиҵаз ажәеинраала Ажәа аҟны иҳәоит


Уи дпоетхаҭан, иԥсҭазаараҿы апоетра еиҳау даҽак шыҟамгьы агәра игахьан, иԥсҭазааран.


Актәии ахԥатәии ашәҟәқәа рҿы иашоузеи ҳәа иану ажәа, аҩбатәии аԥшьбатәии рҿы ицәашоузеи ҳәа иҟоуп.


Гагратәи амуниципалитет аобиектқәа/абаҟақәа реиқәыԥхьаӡаҿы иарбоуп амуниципалитет аҵакырадгьыл аҿы иҟоу, акультуратә ҭынха аганахьала крызҵазкәа аобиектқәа, урҭ рыхәҭак, азакәан ала иазԥхьагәаҭоу аԥҟарала, иранашьоуп Акультуратә ҭынха иеиҭамҵуа абаҟа астатус. Иеиҭамҵуа абаҟа астатус змоу аобиектқәа рыхәҭак, иара убас, амилаҭтә категориагьы ранашьоуп. Гагратәи амуниципалитет аҿы акультуратә ҭынха аганахьала крызҵазкәа аобиектқәа 3 гәыԥкны ишоуп:


Иҩымҭақәа реизга. Х-томкны. Актәи атом ҭыҵит 1968 шықәсазы, аҩбатәи - 1971 шықәсазы, аҳԥатәи атом зҭымҵыцкәа иаанханы иҟоуп.


Аџьмақәа рыбжьы го, егьиуа ианиаҳа, Аҳ иԥҳа дсырҭоит, аха дысҭахым, аҳ иԥҳа дсырҭоит, аха дысҭахым!


Аҵара зирҵоз ахәыҷқәа Аԥснынтәи иааигозу ари ақалақь аҿы инхоз рхәыҷқәа ракәзу?


Шәаԥхьаҟа аԥсҭазаара бзиа шәоуа, Ақәҿиара бзиақәа шәоуа, Азҳарақәа шәоуа, Аԥсуа инҵыра шәара инышәҵуа!


Ус ҳара закәанс иҳамоуп, ашәҟәы ианаҳҵалароуп азакәан ԥҳәыс дызмоу ҳәа агәыргьын зхоу рзы, изхам закәан ԥҳәысны димам ҳәа, инаҭым ахшара димазар дзакәан хшарам ҳәа


Уаҟоуп раԥхьа ауаҩы иқәкны абџьар ахьҭирҟьа, Шәара иқәымкәа, тәара иқәымкәа, джәылауа ԥхьаҟа.


Мшәан, ҳара ҿы-ӷәӷәала ҳзырцәажәо аабатәи ажәабатәи ашәышықәсақәа рзы ҳҭоурыхҭҵааҩ ду Алықьса Луман-иԥа Папасқьыр ажәахатәи ашәышықәса аҟынӡа Аԥсуа Ҳәынҭқарра иаҵанакуеит ҳәа ишазгәеиҭоугьы Кавказ егьырҭ аҳәынҭқаррақәа аҵарӡны иаацәырҵыз Аԥсуа Ҳәынҭқарра идеологиас иамаз ақьырсианра адинхаҵара акәын.


Са сыззыӡрҩуа бжьы змам оуп, цәаара змам оуп са сзышьҭоу.


Даҵәуоит уи ишизыԥшыз зан дхәаз, ишизыԥшыз зыԥҳәыс дышлаз, ишизыԥшыз зԥа изҳаз, заҳәшьцәа ҳәсақәахаз


Лымкаала Шалуа Ҵәыџьба иҩымҭақәа рыԥхьараан еиҳараӡакгьы илирикатә жәеинраалақәа рыԥхьараан хшыҩзышьҭра раҳҭалароуп, иаазыркьаҿны акәзаргьы, хыхь иаҳарбаз иԥсҭазааратә мҩа аҷыдарақәа.


Сақәтәар ҳәа дышԥашәоз иара сҽыхәа, аха усгьы сшанӡац санӡоуп ари сымҩа, сызныларан сызнылаз, ари сымҩа, сықәҳа сызлаауа.


Урҭ ашәахәақәа рзы иаартын ақалақь ашәқәа зегь, урҭ ашәахәақәа рзы ишьҭыхын аԥардақәа, ирымҵакын азқәақәа, агәқәа


Абас дтәоуп иҳәан, иарма напы ишьапы иқәиҵеит, инацәкьарақәа даара иҭынчны, аха ирыдубаалоит инацәкьарақәа аусура шырҭаху.


Иаахтны иаҳҳәозар, аабатәи ажәабатәи ашәышықәсқәа рзы Аԥсуа Ҳәынҭқарра анышьақәгыла, насгьы Леон Қәҭешь Аԥсны иаҳҭнықалақьны ианыҟаиҵа, ирыцҳашьаны азин злариҭаз ала, Қарҭли усҟан змагәшьхәа иҭацалан измаз арабцәа ирыцәшәаны Аԥсуа Ҳәынҭқаррахь аԥсилаа амраҭашәарахьтәи рҳәаа


Ақырҭуа ӷа хәымга еилаԥиххааз ауаԥсаа раҳҭнықалақь Цхьынвали, жәохә шықәса раԥхьа ҳарҭ иҳахҭаҳгаз аибашьра ду уажәыгьы изныԥшуа ҳара ҳаҳҭнықалақь Аҟәеи ргәышҭақәа рҿы ауаа рацәаҩны ладеи-ҩадеинтә еизыҩҩуа иалагеит, иааихмырсыӷьӡакәа амашьынақәа рсигналқәа ҟарҵоит, зегьы иркуп аԥсуа бираҟи ауаԥс бираҟқәеи.


Иԥсыҽу рзы уи гәыҭҟьагаз, иԥсыҽу рзы уи мариамыз, ируа иақәымшәо иԥсыҽу, иахьану еилаԥсалоз.


Нас-нас, даннықәла, дилԥшны даниба, иеиликааит уи еихаргыланы имаз ихьӡ мацара акәмызт, еихаргылашәа иман уи еихаргылашьа змамыз акыр, еинраалашәа дааиуан еинаалашьа змамыз.


Урҭ ашьҭахь ииз дыԥҳауп ҳәа анраҳа маҷк ргәы иалсит, аха иркыз


Ахәҵатәи абаа () — Аԥсны Ахәҵа ақыҭан иҟоу абаа. Абаа иргылоуп абжьарашәышықәсақәа раан. Абаа  ахра  иқәгылоуп, ахаҳә иалхуп. Алада-мраҭашәарантә аҩхаа шьҭоуп. Егьырҭ аганқәа зегьы аанда рыкәыршоуп. Аанда ҵаҟатәи аган аҿоуп иахьыҟоу, абаа хәыҷык ишьҭыхшәа игылоуп, убри амшала аргыламҭа 2 иаруск амазшәа убарҭоуп. Абаа мрагыларатә ахәҭаҿы ацилиндыртә форма змоу аҵыргәа хәыҷык иҟоуп, уи ахыргьагьа ала ихыбуп. Иара ԥшькәакьҭатә ашә ала абаа иадҳәалоуп. Уажәазы аргыламҭа ибгоуп. Абаа аҭӡамцқәа рҭагылазаашьа цәгьоуп, зыԥшра ҟамҵакәа аконсервациа рзутәуп.


Дызлацәажәоз абызшәа аԥсуа еибашьцәеи аҳазар еибашьцәеи аиуа-зеиуоу рлымҳа ишҭамкәаӡозгьы, рыбла ааихмырсыӷь ихәаԥшуан.


Лгәы иҭоу аӡә иоуп, дылҭахуп, ҟармаҵыс лгәы иақәшәаз, бзанҵы дхымҵуа лыблагәы дхуп, арԥыс бзиа лгәы иақәшәаз.


Акәашара зхашҭхьаз, гәыкала аччашьа зхашҭхьаз, ашәаҳәашьа зхашҭхьаз ҩы-шықәса рыцқьаны иҵуан иареи сареи ҳаҳәшьеиҵбы хазына аԥсра мыжда даҳцәагеижьҭеи!


Асгьы иҳәон, аха ӡыбларак даман, асгьы иҳәон, аха хьаас иҟаиҵеит иахьааиланархәыцыз, иахьарблаҟьаз еицыз ианаахынҳә изқәыркыз рус ҟаҵашәа иудыруеи, нас


Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иаҵанакуа афатә — ажәтәи ақыҭанхамҩеи рзы аиҿкаара адыррақәа рыла, 2010 шықәса, цәыббрамзазы амлакра иаргәаҟуа ауаа рхыԥхьаӡара 925 миллионҩык ыҟоуп, ари ахыԥхьаӡара 2008-тәи ашықәс иаҿырԥшны уахәаԥшуазар, 98 миллинҩык рыла еиҵоуп. Урҭ рахьтә 578 миллионҩык имлашьуа ауаа нхоит Азиеи — Аокеан ҭынчи ирыҵанакуа арегион аҟны, 239 миллионҩык – Африка, 108 миллионҩык — егьырҭ атәылақәа рҟны.


Бзиа убааит, дад, бзиа убааит, – рҳәан, даргьы уаҩы ишимбац ргәы иаахәеит.


Адунеи зырхыџхыџуаз асовет ҳәынҭқарра дуӡӡа иахагылаз аҳәынҭқар данԥсыҽха, ихыбгалеит аҳәынҭқарра дуӡӡа.


Сара стәылаҿоуп аџьажәлар аразҟы иахьаниаз, сара стәылаҿоуп ехьа ажәлар ргәахәтәқәа ахьнаӡаз.


Ишшәасҳәаз еиԥш, уаҟа, аурыс қалақь аҟны, аурыс бызшәа аамышьҭахь даҽа бызшәак ахьысмаҳауаз, уажәы, саб сахьааигаз, сахьиз, ашкол сҭалаанӡа сахьынхоз, аԥсуа бызшәа аамышьҭахь даҽа бызшәак саҳауамызт.


Аҵыхәтәантәи амҳаџьырра ашьҭахь ақырҭқәа ирылшоз зегь ҟарҵеит Аԥсны Қырҭтәыла иакәакьуп ҳәа адунеи аларҵәараҿы.


Ԥсы зхоу зегьы бзиа ибалатәуп, аха аԥсабара иашаз, аԥсы зханаҵаз, зегьы рханы дгылоуп, зегьреиҳа дбеиоуп, зегьреиҳа дегьыԥшӡоуп ауаҩы.


Рашәарамза́ 1 (Рашәарамза́ акы́), Иу́н 1, Рашәара́ 1 — григориантәи амзар 152 тәи амш (153 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 213 мшы.


Ҳазну аамҭа аҩбатәи ашәышықәсазы Арриан дызлацәажәо абазгаа ашьҭахь абжьаратәи ашәышықәсазы абхазы ҳәа аҭоурых аҿы ицәырго аӡә роуп, даргьы қырҭуа абшьҭрақәоуп.


Уи авараҿы игылаз астатиа хәыҷы Ақыҭа сахьаҭыхҩы иусумҭақәа ҳәа хыс измаз агазеҭ аԥхьаҩцәа адыррра рнаҭон Аҟәа ақалақь аԥсҭазаараҿы ҿыц иҟалаз хҭыск еиԥш иԥхьаӡаны.


Ари абаҟа ду злаҟоу асахьаркыратә структура зегьы иара асахьаркыратә-аарԥшратә хархәагақәа, акомпозициатә еиҿартәра, алексикатә еилазаашьа, аморфологиеи асинтаксиси, автортә хьаҵрақәа, аепикатәи алирикатәи хыҵхырҭақәа реилышьра уҳәа иаҳнарбоит изырҿиаз абаҩхатәра дуӡӡа злаз аӡәы шиакәз, сахьаркырала ахәыцраҿы алшара дуқәа шимаз.


Ажьырныҳәамза́ 6 (Ажьырныҳәамза́ фба́), Ианва́р 6, Ажьырны́ҳәа 6 — григориантәи амзар 6 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 359 мшы (360 мшы ашықәс ду ала).


Лаҵарамза́ 25 (Лаҵарамза́ ҩажәи́ хәба́), Маи 25, Лаҵара́ 25 — григориантәи амзар 145 тәи амш (146 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 220 мшы.


Рашәарамза́ 12 (Рашәарамза́ жәа́ҩа), Иу́н 12, Рашәара́ 12 — григориантәи амзар 163 тәи амш (164 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 202 мшы.


Исашәҳәеишь, иҟоума қыҭак, иҟоума қыҭак Аԥсны, дахьнымхо ҭаҳмадак, ихыҵуа шәкы, шәи ҩажәа инеиҳаны?


Адунеитәи аҭоурых ҳалаԥш нахаагар, еилкка иаабоит аконтинентқәа зегьы ишдырҿиоз, еиуеиԥшым ацивилизациақәа, урҭ ацивилизациақәа дырҿиауан зқьышықәсала, нас, уԥшыхыр, аҭоурых егьи адаҟьа ахьаахуртуа, иблахкыгаз уи акультура еилаԥыххаа ишеилажьыз атәы аҳәон, изырхәашозгьы ахаан цәгьарамзар бзиарак змырҿиацыз азхарамфацәа, агәҳәцәа, идамыӷаны аҭоурых ианылаз аварварцәа ракәын.


Шәцах, шәеиццах, даҽак ҟашәҵах, Анахь, арахь игьежь-гьежьуеит, Унах, игах, уҩах, улах Рҳәоушәа уаҟа аусқәа шуеит, ишуеит, Ишуеит, Ишуеит!


Ҳҭаца хәҷы дшыҟоу шәасҳәап, лӡара поуп, лыжәҩа џаџоуп, амсыр қьаадыш ацәеи-жьи лықәуп, лыхцәы илықәу гәҟаҵагоуп, ицыҩцыҩуа иҽышьаҳагоуп, ашәырҭаҭа Лыкәа иҭоуп, ашьха каԥкаԥ абжьы лхоуп, уи лтәашьа, уи лгылашьа, уи лсышьа, лыӡахышьа, абас ауп ҳәа иузҳәаӡашам!


Астажгьы уоуеит, аԥышәагьы уоуеит, аконкурс аҿгьы иаҳа уаманшәалахоит, – лҳәеит Асида.


Аха нас иҟалеит сара исышьклаҳәуаз, иҟалеит сара исхыкәласуаз, иҵааит еиҟәжәаны, зны акырцх леиит ихаҳәха.


Цәыббрамза́ 11 (Цәыббрамза́ жәе́иза), Сентиа́бр 11, Цәыббра́ 11 — григориантәи амзар 254 тәи амш (255 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 111 мшы.


Апоет заатәи иажәеинраалақәа иаарылукаартә иҟоуп апублицистикахь ихьаԥшуа иажәеинраала Зда ҳхәарҭам.


Аԥснытәи Автономтә Ареспублика (). Аҳҭнықалақь	Аҟәа (), Қырҭтәыла Аҳәынҭқарра, Атерриториа – 8700 км², иаланхо – 180 000-200 000-ҩык


2020 шықәса нанҳәа инаркны - 2021 шықәса жәабран 9нӡа - аҳәынҭқарра ахаҭарнак инапынҵақәа рынагӡаҩ.


1992-1993 шш. рзы Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан —Аԥсны Ареспублика Аминистрцәа Рсовет ахантәаҩы иусқәа назыгӡо, атәылахьчараз аҳҳәынҭқарратә еилакы алахәҩы. Аибашьра ашьҭахьтәи аамҭақәа рзы — Аԥсны Аиҳабыра Ахантәаҩы Актәи Ахаҭыԥуаҩ, Адәныҟатәи аусқәа рминистр, Аԥыза-министр Актәи ихаҭыԥуаҩ, Аԥыза-министр. Иара Аԥсны аԥыза министр (Цәыббра 27, 2011 ш. – Рашәара 2, 2014 ш.).


Максим лазба, Баграт Аршба, Иван Мосиагин, Михаил Воротинцев, Зина Дубинана, Мариа Переверзева, Лиудеи Валиеи Купцоваа убас егьырҭгьы.


Ала сахьа ззымариоу ала асахьа, аҩны асахьа ззымариоу аҩны асахьа, ишәзыҟаҵо зегьы бзиоуп.


АХӘҬАҶ 7. Аҳәынҭқарратә мчра Аԥсны имҩаԥгахоит азакәанԥҵаратәи, анагӡаратәи, аӡбаратәи мчрақәа рыла еихшаны. Азакәанԥҵаратәи, анагӡаратәи, аӡбаратәи - ихьыԥшым мчрақәоуп.


Убас иаагозар ҿырԥштәыс, ҳазну ашықәсԥхьаӡара актәи ашәышықәсазы аԥсуаа зхылҵыз абшьҭрақәа руак аԥсилаа рыӡбахә ҳәан, аҩбатәи ашәышықәсазы абазгаа.


Копелев Л. З. У пропасти одиночества: Ф. Кафка и особенности современного субъективизма // Копелев Л. З. Сердце всегда слева. М., 1960


Иаб Кәаҵиа Ачачба аниакәхагьы, академик Услар дицырхырааны, раԥхьаӡатәи аԥсуа нбанқәа рыҟаҵара еиҿызкаауаз, раԥхьаӡатәи аԥсуа интеллигентцәа дуқәа иреиуаз иакәын дахьыҟазаалак иԥсадгьыли ижәлари игәбылра ду рыдын, ихы-игәы иҭыҵәомызт


Лиолиа Сулҭан-иԥҳа Тәанԥҳа (; , Ешыра Ақыҭа, Аҟәа араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


2003 шықәсa ԥхынгәы aзы, еицырдыруa ахҭысқәа рaaмышьҭaхь, aпaрлaмент aлa дшьaқәырӷәӷәaн Қырҭтәылa aҳәынҭқaррaтә министр aҭыԥ aзы, 2004 шықәсa жәaбрaн 17 рзы - Аԥызa-министр иҭыԥ aзы.


Нико́ Пиросма́ни (; иашаҵәҟьаны ахьӡ Никола́и Асла́н-иԥа Пиросманашви́ли (Пиросманишви́ли), ; 1862 — лаҵара 5 1918, Қарҭ) — еицырдыруа қырҭтәылатәи сахьаҭыхҩы, примитивизм ахаҭарнак.


Усҟан ақырҭуа националистцәа Урыстәыла ршәаны, ириааины Аԥсны шырцәыргаз еиԥш, иршәаны, ириааины аҭырқәцәагьы ирцәыргозар акәхап.


Ацәеижьы ишалдоу еиԥш ашьа зҭаныҟәо адақәа, уи аҩныҵҟа иагәыслуан акәараҷҷақәа, ацыхаӡқәа, иҟәызгаӡа иҭатәан акамбашьқәа рзыҳәан иԥсеиқәырхагаз аӡмахқәа, икылӷьашааӡа ишьҭан арахә рҳәырҭа адәқәа, аԥсаатә рыҭра ахьыҟарҵаша аҵла еилач дуқәа гылан, агыгшәыг иахьырҿиарҭаз абнаршәыра еиужьқәа аман, даҽаџьарагьы ауаҩԥсы изыҳәан инырхагаха, ишшәыр-шшәырӡа еилагылан ахьа-ҵлақәа, аџьқәа


Адәы зегь ахьынеимоу, ҳаӷеиҭа, адгьыл ҵысра ҟалазшәа, ауаа аххы ишеилаҳац еилаҳауан, зшьамхы еибагоз зегьы еижәибаҵа ахаҳә ду ахьышьҭаз агәҭахь еихон, аха уа ианеидҵәаҵәаӡалак, ирзымычҳакәа, дырҩегьых шьҭахьҟа идәықәлон, дырҩегьых еибахәаҽырц егьрыгхомызт, ашәарҭа ӷәӷәа ззыҟалаз реиԥш, еицәыӡызгьы, ахаан еибамбарызшәа, аӡәи-аӡәи наҟ-ааҟ хьыӡҳәала еиқәҿырҭуан, аа, амарџьақәа, аа, абааԥсқәа рҳәон!


Аинтерес зҵоу акоуп, Нарҭаа рҳәамҭақәа рҟны адунеии ауаҩи шыҟалаз ҳәа рыӡбахә ахьҳәам, егьырҭ ажәларқәа репосқәа ракәзар, рдунеихәаԥшышьа инақәыршәаны адунеи аҟны аԥсҭазаара шышьақәгылаз атәы ҳәоуп. Нарҭаа ракәзар, адунеи аҟазаара рыдыркылоит аханатә иаԥу акеиԥш, убриоуп рдунеихәаԥшышьа шьаҭас иамоугьы.


Афо́н Ҿыц, Ԥсы́рӡха  (, , ) — Аԥсны иҟоу ақалақь. Афон ҿыц қaлaқьны ишьaқәгылт 1987 шықәсaзы. Ақaлaқь шьҭоуп aмшынеиқәa aҟәaреи, уи иaзaaигәоу aшьхaқәa aлaдaтәи aкaлҭa aҟны. Анхaҩцәa 4,3 нызқь уaa ыҟоуп (1989 ш.), Аҟәа aҟнынӡa 18 км. бжьоуп, Қaрҭынӡa 423 км бжьоуп.


Лаҵарамза́ 19 (Лаҵарамза́ зе́ижә), Маи 19, Лаҵара́ 19 — григориантәи амзар 139 тәи амш (140 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 226 мшы.


Абас есымша сгәы ирӷәӷәон, иара доптимистын, сара списсемистын, сара иаразнак сгәы каҳауан.


Иаҩсҭаахә игәаирԥхоу, ма иаха иахьынӡеидтәалаз зҿы дыҟаз аԥшәма мыцхәы дыҽхырцәажәозшәа ахьибаз акәу, ихаҭагьы изеилымкаауа, Сааҭ аҵхыбжьон дҩагылан, аԥшәма иаха дызхыҽхәоз иҽеиқәа хьышьаш ааҭиган, амҩа хара иашәахьаз иара иҽы рыцҳашьаны дақәтәамкәа, аҽы маӡарах аӷәра аҿаҵаны, икәадырны дақәтәаны, иара иҽы ааивакны иҩныҟа иҿынеихеит.


Ох, шьыри, срыкәахшанда, срыкәахшанда, џьым, сара сыхаара сыԥсы уфанда узызҳәауа, Аԥсынра.


Лара дзыднагалаз лхык-лҵыхәак ҭылҵаар цәгьамызт, дшынахынҳәлак лаб усгьы зегь еиликаарц иҭаххон.


Урҭ бџьаршьҭыхлатәи еибашьрала акәымкәа, маанала, гызмалрала, ҳаг-ҳҿы иамырҳәаӡакәа, хшыҩла, ҵарала иҳаҵаланы, иаҳмырбаӡакәа ҳҵыржаауеит, ҳмилаҭ хаҿра дырӡуеит, ҳауаҩра дырӡуеит, ҳагәбылра дырӡуеит, аӡәи-аӡәи бзиа ҳаибамбо, лахә-лахәы ҳаишьклаԥшуа, агәеизыбылра ҳамамкәа ҳҟарҵоит.


Фердинaнд Маркос (; , Саррат, Филиппины — , Ҳонолулу, Гаваии, ЕАА) — 10-тәи Филиппинтәи президент (1965 – 1986).


Херне (1979) (ақалақьтә аихамҩа, линия U35, Бохум, Кверенбург — Херне, замок «Штрункеде»)


Атроле́ибус — аихалабадаратә механикатә транспорттә хархәага, афымца рныҟәага измо, афымца арҩаш  ҩҭелтә мҩангагантә аштангатә фымцадкылагала изцрихо — ауп.


Лондан ( (Ландн) –Британиа Ду аҳҭнықалақь ауп. Лондан Британиа адгьылбжьахақәаҟны ақалақь дуӡӡоуп. Амегаполис аҵанакра  ауп. Ақалақь аланхо  ауп. Лондан Британиа Ду аполитикатә, аекономикатә, акультуратә аԥсҭазааразы аҵакы ду имоуп.


Алҩаҵә ахьаауа шыҟоу инаԥшуеит дара ахәыҷқәа, уажәраанӡа ҳнаӡандаз ҳәа рыгәқәа ҭгәырӷьаауа ишаауаз, ԥхашьа-ԥхаҵарак, лак-ҩакракгьы иаамҽханакуеит, амшын аҿынӡа ҳнаӡандаз ҳәа иццакуа, амшын аҿы ианнеилак аҭалара шырзымгәаӷьуа инеиԥшшәа.


Баша ирымҳәеит абаҩхатәра злоу ауаҩы, зегьы рҿы абаҩхатәра имоуп ҳәа.


Ари аҩыза ауадаҩра ахьуԥыло рацәоуп Таиф Аџьба ишәҟәы Амш ианацло иану ажәеинраалақәа акыр рҟны.


Цәгьамыцәгьа ҳәа акрыҟазар инаиҵагалан, Сқьеԥарна днықәган Ԥысҳахыра Ду аҳ соуп ҳәа шрылеиҳәазгьы, иахьа уажәраанӡагьы агәра сызгом Ԥысҳахыра Ду аҳ Аԥсырҭ иоуп ҳәа.


Иахьа абри сҳәонаҵы, адунеи иахьабалак иагаџьара иагаҩы инаунагӡахап ҳәа рыҩныргыларақәа ирызхәыцуеит, иагаҩгьы ашьапы ркхьеит, иагаҩгьы рыҩнқәа рхыбра иаҿуп, иагаҩгьы, рыҩныргылара ишалгара иалганы, уахь рмал аҩнагалара иалагахьеит.


Абри ала ихыркәшоуп аԥсуа жәлар рҿаԥыц рҿиамҭақәа жәаҩа томкны реизгара иазырхиаз алакәқәа рҭыжьра.


Алашара бзиа избо аҵлақәа иреиуоуп амзаҵла, аҵааҵла, агәыркаԥса, абӷьыршәшәа, ахьаца, аџь уб. иҵ. Алашара бзиа избо иреиуоуп ауҭраҭыхтәи абаҳчатәи аҵиаақәа, иара убас аӡышәҭыши аӡышәҭ ҩежьи.


Ампыл мпылын, икәымпылын, адгьыл кәымпыл иқәкәымпылын, инакәымпылуа, иаакәымпылуа, ишцоз амбахь ампыл мпылуа.


Шарль де Голль президентс иҟазаара аан, даара аҿиара аиуит асовет-франциатә еизыҟазаашьақәа. 1966 шықәса рзы де Голль официалтә визитла Асовет Еидгыла (СССР) даҭааит. Усҟан имҩаԥгаз аиҿцәажәарақәеи, 1966 шықәса, рашәарамза 30 рзы анапы зҵаҩыз асовет-франциатә Декларациеи ирыбзоураны, асоветтә-франциатә еизыҟазаашьақәа рҭоурых азы етап духеит.


Даниа (), официалтә Даниа Акралра (Kongeriget Danmark) — Европаҟны мрагыларатәи агаҟны атәыла.


Шавров итәы — Дзыҩӡыхь иаван аргьарахь ала, XX ашәышықәса алагамҭазы ара адача иман аурыс малуаҩ Шавров;


Ибдыруама бара сара ҩымз раахыс закә гәырҩоу сызҭагылоу саҳәшьазаҵә, саҳәшьазаҵә, сеиҵбызаҵә!


Жәабранмза́ 14 (Жәабранмза́ жәи́ԥшь), Февра́ль 14, Жәабра́н 14 — григориантәи амзар 45 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 320 мшы (321 мшы ашықәс ду ала).


Швециа (), аофициалтә хьӡы: Швециа акралра () — аҩадатәи Европаҿы, Скандинавтәи адгьылбжьахабжаҿы аҳәынҭқарра ауп.


Винсент Ван Гог диит Голландиа 1853 шықәсазы. Дсахьаҭыхыҩхаанӡа иара дырҵаҩын. Асахьаҭыхра далагеит 27 шықәса данырҭагылаз. 1886 шықәсазы иара Голландиантәи дцоит Париж инхоз иашьа Тео ишҟа. Ароуп иреиӷьыз исахьақәак ҭихит.


Ԥхынгәымза 25 рзы 2011 ш-рзы Аԥсны алхратә центртә комиссиа ашәҟәы иҭарҩит Анқәаб икандидатура Аԥсны аҳәынҭқарра иҭыԥан, уи ихаҭыԥуаҩс ашәҟәы дҭаҩын Гәлрыԥшь араион ахада усҟантәи аамҭаз Михаил Логуа. Алхратә штаб напхгаҩыс дҟаҵан Леонид Лакербаи. Анқәаб Аԥсны ахада иалхраҿ деиканҩуан асоциал демократиатә партиа ахада Сергеи Шамба, уи ихаҭыԥуаҩс шамиль Аӡынба, иара убас икандидатура ықәгылан аопозициатә партиа «Жәлар ракзаара афорум» ахада Р. Ҳаџьынба. Уи ихаҭыԥҩас дцон Светлана Џьергениа.


Абри Ҭемыр иаҳахьан абри Хабыгә иҟазшьа, аҳәызба змамыз, аҭра иааҭыхны акәац алаԥҟаны излеифаша аҳәызба змамыз, акәац ааимҵхны аҟәыд шимҵаиргылоз.


Аханатә инаркны Таиф астудентцәа рзеиԥшнхарҭаҿы Арсен Киути иареи уадак аҿы еицыҩнан.


Абри аганахьала иҟазшьарбагоуп ҳәа сгәы иаанагоит ахьыӡ зимҭаз жәаҩа цәаҳәа иҟоу абри ажәеинраала


Данихгьы иҵәҩаншьап ӷьацароуп, аҵеицәа дзыԥсахша иааӡароуп, иахьынӡауа илшо ҟаиҵароуп, иахьынӡауа иуаҩра ихьчароуп.


2011 шықәса, ииун мзазы ООН Ахәыҷтәы фонд Мрагыларатәи Агәҭатәи Европа атәылақәеи Абжьаратәи Азиеи реиҳабырақәа рахь ааԥхьара ҟанаҵеит, «Хышықәса рхыҵаанӡа ахәыҷқәа аинтернат ахь рнагара аанкылара» захьӡыз акомпаниа рҽаладырхәырц. Аҳәынҭқарратә интернатқәа рҟны ахәыҷӡақәа рыҟазаара урҭ рҿиараҟны анырра бааԥс ҟанаҵоит ҳәа аспециалистцәа излазгәарҭаз ала. Аԥышәара иаанарԥшит, хымз асеиԥш аусҳәарҭаҿы ахәыҷы иҟазаара иалагӡаны, иара иеизҳараҟны мызкы даҵахоит, аҭаацәараҿы изызҳауа иаасҭа.


Диит 1964 шықәсазы Тҟәарчал ақ; 1981 ш. далгеит Тҟәарчалтәи актәи абжьаратә школ; 1988 ш. далгеит Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет афилологиатә факультет атәым бызшәақәа рыҟәша «Арҵаҩы аиҭагаҩареферент» изанаат ала; 1984-1986 шш. рзы аррамаҵзура дахысуан; 1988-1989 шш. рзы — Тҟәарчалтәи актәи аԥшьбатәи аабжьаратә школқәа рҟны англыз бызшәа арҵаҩыс аус иуан; 1989-1991 шш. рзы Тҟәарчалтәи азауад «Зариа» акомҿар еидгыла акомитет зыхиақәиҭу амаӡаныҟагаҩыс дыҟан; 1991-1992 шш. рзы - ақ. Тҟәарчал азауад «Радуга» аконструктортә биуро аҟәша деиҳабын; нанҳәамза 14, 1992 ш. Тҟәарчалтәи аибашьцәа ргәыԥ далалеит: аштаб аофицерс дыҟан, 3-тәи аполк, 1-тәи абаталион аштаб деиҳабын, иара убри абаталион командирс даман, Мрагыларатәи афронт 3-тәи аполк аштаб аиҳабы иҳаҭыԥуаҩыс дыҟан; Аибашьраҿы дхәын. 1994 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Атәылахьчара аминистрра аҟнытә Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә еиҿкаарақәа рахь диаган; 2001 ш. ихҵан арратә хьӡы - «аполковник»; 2006-2008 шш. рзы - Аԥсны Арбџьармчқәа аԥшыхаратә усбарҭа аштаб хада деихабын; 2008-2011 шш. рзы - Аԥсны Атәылахьчара аминистрра акадқәа рыҟәша еиҳабыс дыҟан; 2011 ш. - Аԥсны Арбџьарчмқәа рштаб хада аиҳабы иҳаҭыԥуаҩыс аус иуан; 2012 ш. - Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; 2013 ш. - «Ичыдоу азинмчы змоу ацҳаражәҳәаҩ» ҳәа адипломатиатә хьӡы ихҵан; 2018 ш. - Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра ичыдоу анапынҵақәа рзы ацҳаражәҳәаҩ. Иара убри ашықас азы Аԥсны Атәылахьчара аминистр иабжьгаҩыс аусура далагеит.


Сара акыр шықәса уажәаԥхьа аус зуан Лабинск араион школк аҟны аҵараҟәша аиҳабыс.


Уи инапы аҵаиҩит, избанзар, усҟан Аԥсны хазы иҟаз ареспублика ҳәа иршьон.


Цәыббрамза́ 29 (Цәыббрамза́ ҩажәи́ жәба́), Сентиа́бр 29, Цәыббра́ 29 — григориантәи амзар 272 тәи амш (273 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 93 мшы.


Ардзинба В. Г. Цивилизации древней Малой Азии // Древние цивилизации. — М.: Мысль, 1989.


Соломин А. В. Новые данные о роде князей Гантимуровых // Генеалогический вестник.- №40.- СПб., 2011.- С. 44-47 .


Абарҭқәа зегьы зхысҳәаауа, абыржәы еиӷьу аамҭа ҳмоуц, абыржәы еиӷьны ҳҟамлацт.


АХӘҬАҶ 40. Жәлар Реизара адепутатцәа руалԥшьа анагӡараҿы ралхцәа рыдҵала иҿаҳәахарц залшом.


Убригьы аиҳарак изыхҟьаз, ҳгәанала, адинхаҵарақәа реиҭныԥсахлара иахҟьаны, дара адинхаҵарақәа дара-дара ахьхибашьаахьаз, дара-дара рымчқәа ахьеибармаҷхьаз ауп.


Ари аиҳабыратә ҵара далганы Аԥсны данааи, Тҟәарчал ақыҭаҿтәи абжьаратә школ аҿы ҩбаҟа шықәса рҵаҩыс аус иуан.


Аиҳараӡак, апрезидиум аҿы итәазгьы, азал аҿы итәазгьы еилазгаз аизара мҩаԥызгоз Иван Константин-иԥа Ҭарба ихымҩаԥгашьа акәын.


1. «Уҧҳәыс лыгәра умган» - ҳәа, ззырҳәо абри иауаны ак’ басҳәот сара. Рыцҳак дыҟан. ГIвыцәк иман. У’еиҳа аҽы имаӡамыз. Хыҩык ахәычқәе иман. Акартош илеиҵеит. Нас аҵыхра иезааигәо иналага изҭыиҧсарыз адгьыл ижын. Ижаз зеиҧшраз уи он: хәа-ҳаракын иаман, абрауа ижан. Иаакыижьын даҟәыҵт. Шьҭа ажра ибжа-жны, ҧхызны ус ибыоон: абри ажрагьы уаҟәыҵны, абас удықәланы угIвыцәкгьы иҭии. Уигьы быгIвныфаны иаашьҭых! Нас мыӡкы уныҟәашьҭа - иеиҳәеит - умӡ ехьыҵызыр аҽны шьубжьан аан хъаҳәкы уақәсәушт, џьыузым ахъаҳә иақәзушеит. Ауи аџьыузым аахәаны ифа! - иҳәеит. Ус ҧхыз ибоон.


Аара сҭахым, ацара сҭахым, издыруада зынӡа аҟазаара сҭахымзаргьы сара иахьа?


Дарбанзаалак ауаҩы хаҳәатәыла итәылауаҩра ма итәылауаҩра аҧсахразы имоу азин иалхәдаара ҟалом.


Акомиссиа алахәылацәа иҟарҵаз алкаақәа рҟны иарбан ауниверситет Қарҭтәи афилиал Аԥсны аиҿкаара мап ацәкра, абитурентцәа ауниверситет адкыларазы иҟаҵаз априказ аԥыхра уҳәа убас егьырҭгьы.


Ҷанба имҩаҿы инкылсны Гәдоуҭаҟа ахысра иалагон, гәдоуҭаа уи еихсуа ианалагалак атоннель ихәыҵаланы гәма иааины уантәи Ешыраҟа ахысра иалагон.


1992-1995 шш. рзы Қырҭтәыa aтехникaтә университети Агрaртә университети рҿы лаборантс, aлaборaнт еиҳaбыс, aсистентс, aҭҵaaрaдыррaтә усзуҩ еиҵбыс aус иуaн.


Абрис аоҩ даналҵ, иҩызцәа адепутатцәа исыдырҵеит сара абрис зыҩуа, депутатс сҟаларазы.


Арҭқәа зегьы адиаспора ахаҭарнакцәа рыԥсҭазаара еиԥш, егьырҭ амилаҭқәа изланхогьы рыԥсҭазаара арбеиоит.


Афашист гыгшәыг Вильгельм Кубе хадас дызмаз Белорус сиатәи агенералтә комиссариат, агебитс комиссариат, ақалақь комиссариат, Остланд захьӡыз ацентртә хәҳахәҭратә гәыԥ уҳәа аоккәпантцәа русбарҭақәа рацәаны ишыҟаз.


Абри азҵааразы сгәаанагара цәырганы аҭарааи аӡҩыбжьааи рбаталион аштаб аиҳабы Едик Жьаниеи ар ркомиссар Димер Џьынџьали сразҵааит.


Уи уара уашьҭоуп, уи сара сашьҭоуп, дашьҭоуп иҿоу уи, дашьҭоуп иажәыз.


Гнеи Калпурнии Пизон – римтәи аполитик, аконсул, Шьамтәыла агубернатор (диит ~Ҳ. ҟ. 44-Ҳ. ҟ. 43 ш.)


Аҳәынҭқарра аус Ҷаҭала иаҳәаны сеилагама, аҳәынҭқарра аус занаҳәауа дадыруеит, ҳаргьы изҳаруа даадыруеит.


Убарҭ дасу аус ахьыруа аколлективқәа рҿы азанааҭеидгылатә биуроқәа ҩеижәиааба ҳамоуп, азанааҭеидгылатә гәыԥқәа хԥа.


Урҭ ирышьҭалан ицоз иара иеибашьцәагьы уажәазы ҳәа-ҟьара ҳәа егьҟамҵакәа, ирывагьежьуа раашьа оумашәа иааибеит, азныказ ирытҟәеит, идырхынҳәит ааигәахәит, аха арахь аибашьра еилгара ҳәа егьамаӡам, урҭ макьана тҟәашьас ирымои, ара ианааилак арахь инхази дареи дырҩегьых еицхырааны иҳажәлоит акәымзар ҳәагьы ааимҳәацкәа, аҳазарқәа, аҳазарқәа!


Аполитикатә термин «ииаҵәоу» Германиа ицәырҵит (нем. Grün) 1970-тәи ашықәсқәа рзы, аекологиа ахырхарҭа змаз апартиақәа ралианс иабзоураны. Альтернативтә хьӡны Европа иара убасгьы рхы иадырхәон атермин «аполитикатә екологиа», аха анаҩс уи аполитикатә ҵакы ацәыӡит, анаукатә хырхарҭа мацара аанаго иалагеит.


Сантиа́го де лос Каваие́рос де Ме́рида () — ақалақь Венесуелаҟны оуп, Лыбертадор муницыпалитеҭи Мерида штати иахтнықалақь ауп. Уи қалақь 1558 ш. ахь иҿкаан, forming part of Гранада Ҿыц, but later became part of the Captaincy General of Venezuela, and played an active role in the War of Independence.


Шәышықәса Африка иҭыҵыз арабцәа рнапаҿы аҟазаара ашьҭақәа иахьагьы Испаниа иубоит.


Аминауаҭхарала анервқәа узыхәшәтәуам, аҩыза аԥшыхәыҩ, аҩыза аԥшыхәыҩ абзиабареи агәадуреи рылжжуа ауп ишиҳәаз Зыхәба.


Бжеиҳан цәгьамыцәгьарыла, интригас иҟоу зегьы ҟаҵаны, кылҳарас иҟоу зегьы дыркылсны, иҩызцәа ԥсахны, ишьны, дрыӷрагыланы, маҳагьарас, чарҳәарас иҟоу зегьы ихы иархәаны дҩеиуан.


Ажәа ахьурымҭо уцәажәап идмырцәажәо рыхьӡалагь, ажәа ахьурымҭо изҳәаша ирзымҳәогьы уҳәар ами.


Антон Жуанисӡе, аепископ хадеи раԥ хьатәи амитрополити — XVI ашәышықәса 20-50-тәи ашықәсқәа;


Убра сгылоуп, убра сгылоуп, ҩаԥхьа игәырӷьо иахьысԥылаз, иара сгәылоуп, са сагәылоуп


Ажьырныҳәамза́ 23 (Ажьырныҳәамза́ ҩажәи́ хԥа́), Ианва́р 23, Ажьырны́ҳәа 23 — григориантәи амзар 23 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 342 мшы (343 мшы ашықәс ду ала).


Ҳахьнеиуаз аҩнаҭақәа рҿы, ҳус ҳаналгалак, ачеиџьыказ иҳаԥхьон, аха иара заа исеиҳәахьан ахәылԥазы ҳус ҳаналгалак иҩныҟа ҳшымҩахыҵуаз.


Иҿыцу антисемитизм. 1990-тәи ашықәсқәа раан аҭоурыхҭҵааҩ Даниель Паипс иалаигалеит «иҿыцу антисемитизм» ҳәа аилкаара ҿыц. Уи ҵакыс иаман ауриацәа рцәымӷра, урҭ рхатә ҳәынҭқарра Израиль ашьақәыргылара ахьырҭаху азы.


Уи ус акәзар ауеит, избанзар, аҵарауаа ирзышьақәырӷәӷәом агырцәа зхылҵыз даҽаџьарантә иааит ҳәа, ақырҭцәа даҽаџьарантә раара шышьақәырӷәӷәоу еиԥш.


Инадԥыххаалаз асаркьа хьшәашәа, ианамуӡах, ибызкыз ашәа, ианамуӡах, ҽеи ԥсра аиур, иԥыххааса асаркьа хьшәашәа, аҭахамҭаз жәҩан ианыҩыр?


Аԥхьан абалкон ахь дызладәылҵыз ашә шыҟоу ала аԥша ҟәандашьшьыраӡа, абырфын ԥардақәа еиларшәшәо, ауада иҩналоит, зхықәцәа убра инавыҳәҳәо аевкалипт ҵла ду ахьтәгьы ааԥын ҿыц ааира еигәырӷьо баӷырқәакгьы рыҷыр-ҷыр бжьы ааҩуеит, арахь зынӡа аԥенџьыр ахышә азааигәарахьтәгьы ҳәыҳәқәак ӷәырр-ӷәырр, ӷәырр-ӷәырр рымшуп.


Инал-ипа Ш.Д. Об абхазских нартских сказаниях / Ш.Д. Инал-ипа // Труды АбНИИ, XXIII, 1949. – С. 23–25.


Хә-ԥшӡак аҿы лара диазшәа, лнапы, лшьапы ҳәагәыжьла иҿаҳәазшәа, лаҳәа еиқәаҵәак лгәы иқәтәазшәа, хаԥыцлагьы илхыкәласуазшәа, дгәаҟуан-дҵәаҟуан, егьлылшомызт, Алаҳәа еиқәа ла илзыршәомызт, лнапы, лшьапы ԥахны иҿаҳәан.


Аиаша ҳәа акы дацрыҵуам, иарбан иашоу, иарбан иаша, уи иацрымҵуа зны ианыӡуа!


Есы шықәса ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа ҿарацәа ражәеинраалақәа, ражәабжьқәа хазы шәҟәқәаны иҭыҵуеит.


Аха, мап, урҭ уи зрылшом, Адемократиа азҳауеит, Акоммунизм миааир залшом, Акоммунизм иагауеит!


Михаил Константин-иԥа Мархолиа ( — ) — еицырдыруа, атеатри акинои ррежисиор, Аԥсны зҽаԥсазтәыз аҟазара усзуҩын.


Аҵиаақәа рызҳашьа, рыԥсҭазаашьа ианыԥшуеит иахьану аҭыԥ заҟа ирлашоу. Амра ашәахәақәа ахьзымнеиуа аҭыԥқәа рҿы аҵиаақәа ирызҳауеит икәаданы, риаҵәара маҷны. Уи адагьы аҵиаақәа реизҳара ианыруеит амш заҟароу, аԥхынра мшқәа рхыԥхьаӡара, амра анԥхо амшқәа рхыԥхьаӡара уб. иҵ. алашара иадҳәалоу аҭагылазаашьақәа. Иҟоуп аҵиаақәа амш андуу изызҳауа, иҟоуп амш анкьаҿу азҳара иазыманшәалоу, иҟоуп рыҩбагьы ззеиԥшугьы. Амш андуу изызҳауа аҵиаақәа иреиуоуп аҩададгьылқәа зџьынџьу ача, ақьар, ачаԥшь, акартош. Урҭ ирызҳарц, ишәҭырц азы амш аура 12 сааҭ иреиҳазароуп.


Ҳаԥсадгьыл ауп аразҟы ҳазҭо Ҳарҭ ҳшеибаку, Ҳаԥсадгьыл ауп ишҳазҳаз гәазҭо, Зегьы зылаԥш ҳху!


Лаҵарамза́ 24 (Лаҵарамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Маи 24, Лаҵара́ 24 — григориантәи амзар 144 тәи амш (145 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 221 мшы.


Аԥсуа хәыҷқәа урҭ ақырҭаақәа ҳәа ирышьҭан, иахьагьы Аԥсны иҟоуп урҭ рхылҵшьҭра еиуоу аҭаацәарақәа


Иргәалашәап ҵыси-ҳәыҳәи рбызшәақәа, иргәалашәап ашәаԥыџьаԥ рбызшәақәа, иргәалашәап акгьы шыҟам гәаҭа змам, иргәалашәап акгьы шыҟам хәарҭа змам


Амаршәа ктәуп, мамзар уи ииашамкәа иазныҟәаз иԥҟьаны ихы иасуеит Иҟазшьарбагоуп гарсиа Маркес ироман Шәышықәса азаҵәра аҿы атрадициа еилазго дрықәыӡбаны, атрадициа еилазго ҵыхәа змоу ахәыҷқәа ахьрыхшо, заҳәшьа хатә ԥҳәысс дызго уи ԥҳәыс ҳасабла бзиа дызлеибаз игәы амца ацралан иахьбылуа, зан дзыпҟо иан дызлеиԥҟаз инапы цәыбблызшәа иахьҿҩаауа


Аҭоурыхтә ҵабырг акыр иазааигәаны иаарԥшуп Ефрем Ешбеи Нестор Лакобеи рнапхгарала усҟантәи аамҭазы Аԥсны имҩаԥысуаз ареволиуциатә хҭысқәа.


Ҳамҩақәа зырлашо, изырӷәӷәо ҳгәашәқәа, дыррала ҳзырлашо, изырӷьацо ҳԥашәқәа, Владимир илиа-иԥа Ленин!


Иааркьаҿны аԥсшәа аорфографиа. Аҟәа, 1935 шықәса Аурысшәахьтә аԥсшәахь иеиҭагоу Жәлар /азеицш/ политикатә-терминологиатә жәар. Аҟәа, 1935 шықәса


Аха ҿылымҭит, ҿылымҭит лара, даҽа ҳамҭак иналгарц сыԥсынҵры, даҽа ҳамҭак исылҭарц исзымдырӡоз, сызмеиԥхыӡӡацыз аразҟы, аха убриала зхатәы ԥсҭазаара аԥхын ҵхеиԥш изыркьаҿыз


Амшын Ҩежь - Амрагыларатә Азиа иҟоу амшыноуп. (ақәӡара аҵанакоит 416 000 км², еиҳаӡоу аҵаулара иамоуп 106 м, бжьаратәалатә - 40 м)


Витали Решь-иԥа иглобалтәу-аекологиатә проблемақәеи, афинанстәи абанктәи системақәеи асоциал-философиатә анализ азурала иҭиҵаауеит. Аԥсабареи ауаҩи реиҭакрақәеи, адоуҳаи амифи рышьақәгылареи, ирызкны акыр ҭҵаарадырратә усумҭақәа дравторуп, уаҟа иара иҽазишәоит аԥсуа философиа ауасхырқәа раарԥшра. Витали Решь-иԥа Жәлар Реизара депутатс дыҟан. 1998ш. раахыс Урыстәылатәи Афедерациа асоциалтә ҵарадырра академиа дакадемикуп.


Алеқсандровкатәи ауахәама () — Аԥсны Алеқсандровка ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылоуп XII-XIII ашәышықәсfқәа раан. Ауахәама аҭӡамцқәа рҭагылазаашьа цәгьоуп, зыԥшра ҟамҵакәа аконсервациа рзутәуп.


Иахантәарак иҵәаӷәо имаз, дыздынҵәалоз арҭ абӷьыцқәа, игәҭыхақәа рынҵа, амца иеиҭон уажә инаган инапала, амца иеиҭон акакала инеишьҭаҵа.


Абиологиа амаҭәар аҵара шәалагоит уи аҟәша – аботаника аҵара ала. Аботаника – аҵиаақәа рҵара иазкуп. Ажәа «аботаника» абырзен бызшәа аҟынтә иаауеит – «ботане» иаанагоит аиаҵәара, аҳаскьын, аҵиаа ҳәа. Аҵиаақәа рҵара аан еилышәкаауеит урҭ ирыԥсҭазаашьоу, адәахьалеи рыҩныҵҟалеи ишеиҿартәу, рыҿиашьа, адгьыл аҿы иахьуԥыло, хәарҭарас ирылоу, иахьану аҭыԥ ишаныруа убас иҵ.


Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара абжьаҟазаратә мчқәа — ари Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иалоу атәылақәа рырбџьармчратә контингент ауп. Иара Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара ашәарҭадаратә хеилак аӡбамҭа ала абџьаршьҭыхралатәи аконфликт аан, ҩба ма инацны жәларбжьаратәи азин асубиектқәа рыбжьара аекономикатә, мамзаргьы аполитикатә ҟазшьа змоу асанкциақәа анаҭаххалак ирзалырхуа шәага-загоуп. Абжьаҟазаратә мчқәа амилаҭрацәала еилоу еиҿкаароуп.


Исгәаламшәаз, сгәы змырԥшааз ҳәа иҟоузеи уи ауха, ҳԥенџьыр санылагылаз, нарцә инармышьҭыз еиԥш, анахьгьы саиуамкәа, арахьгьы саиуамкәа.


Груӡионӡ (1000 мм) трамвай был открыт 12 мая 1899 года и работал до 1943 года. После окончания войны трамвай был восстановлен.


Башьа дысшьит, ишыбҭаху, ма бца башьцәа рахь, мамзаргьы бсыцны баала, сара схымҵәар ауам ҳәа нацҵаны.


Ардзинба В. Г. Приметы образа «пастуха» абхазских нартских сказаний // Труды Абхазского государственного университета. — 1987. — Т. 5. — С. 131—135.


Аҵиаақәеи аԥстәқәеи рцәеижьқәа рыхәаԥшразы рхы иадырхәоит алупеи амикроскопи. Алупа захьӡу ардуга маҭәар ихәыцит Афанасии Кирхер XVII ашәышықәса алагамҭазы. Уи шьақәгылоуп ҩ-хәҭакны. Изхәаԥшуа, ирдуны ирбарц ирҭаху амаҭәар иақәыркуа, зыҩганк ылгәыгәу асаркьалых алинза иамоуп излаукыша амаа. Алупақәа ыҟоуп ихәыҷуи, идуи. Урҭ ирылшоит ардура 2-нтә инаркны 300-нтә рҟынӡа. Лупала акы иахәаԥшуа амаа кны асаркьа далԥшуа иазааигәеитәуеит дызхәаԥшырц ииҭаху амаҭәар цқьа ибо иҟалаанӡа.


Мариана аматематика ибзианы илҵон, иара урҭ рҟны еиҳа дыԥсыҽын азы рыдҵақәа еицыҟарҵон.


Ԥхынгәымза́ 11 (Ԥхынгәымза́ жәе́иза), Иу́ль 11, Ԥхынгәы́ 11 — григориантәи амзар 192 тәи амш (193 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 173 мшы.


Миулуз. Паровая тяга 1 октября 1882—1894. Электрическая тяга 1894 — 2 мая 1956. Современная система открыта 13 мая 2006 года.


Ҽнак Аџьу длалбаан, ҵла дук ааԥиҟан, аиаҳәа ҟаиҵеит, ажьхәага, ажь зҭархәоз аиаҳәа ҟаиҵеит амни аӡы ахықәан.


Уажәы руаӡәы Аџыр араиком актәи амаӡаныҟәгаҩыс аус иуеит, егьи Ԥанда дыстудентуп, аԥсшьара мшқәа раан араион ахь ацхыраара азы даашьҭуп


Даныҷкәыназ, данҿаз, даныӷәӷәаз ацәгьарақәеи агәнаҳарақәеи ҟазҵахьаз, агхақәа зауз, иқәрахь днаскьацыԥхьаӡа еиҳа-еиҳа изымжьыжькуеит, аԥсҭазаара ианиҵахьоу, иара иннаҵахьоу абзиарақәеи ахәрақәеи иныԥшуеит, абзиарақәа изыбзиахоит, ацәгьарақәа гәырҩаха, риашашьа рымамкәа иааиԥышьклаҳауеит, изыӷьашкуеит.


Жәларык ихьырԥшны абӷацымкыра иаҿалаз, абӷацымкыра хәнашьа шамам, ихгьы шижьаз, ажәларгьы шижьаз аниба, дхьаҵыр, даҽа мҩак аԥшаара далагар иаҳа иҟәыӷароу, ҳанҵәаргьы ҳанҵәааит, ҳазқәылаз амҩа ҳаныҵуам ҳәа, ахра иаҿанҵәар иаҳа иҟәыӷароу?


Нанҳәамза́ 2 (Нанҳәамза́ ҩба́), Áвгуст 2, На́нҳәа 2 — григориантәи амзар 214 тәи амш (215 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 151 мшы.


Асааҭ ааба рахь аус ауеит, ҩажәа минуҭ аус аухьеит ааба рахь


Бриуссел (фото) (1435 мм), аҽтрамваи 1 лаҵара 1869 ш-ӡа, афымцатрамваи 1894 ш-ӡа, см. Бриуссел атрамваи


Жьҭаарамза́ 27 (Жьҭаарамза́ ҩажәи́ бжьба́), Оқтиа́бр 27, Жьҭаара́ 27 — григориантәи амзар 300 тәи амш (301 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 65 мшы.


Зегь ирзеиԥшу иацәшәатәума, Ухы ақәҵаргьы уԥсӡауам Зегьы ирзеиԥшу ҟәыншьатәума, Зегь ирзеиԥшу, хәы-змаӡам


Амрагыларахьтәи Римтәи аимпериа дуӡӡа ахи аҵыхәеи ари иаҟара ирзааигәаз уаҩы дрымамызт


Изхысҳәаауа, аџьныш аҵалашәкәара дааҭыргазшәа деиқәаҵәасамсалха, абзныжә аиԥш итәыҩа хәыҷқәа ихаргыланы, иҵыхәа кьатагәаӡа, анцәа ауаҩы иԥсҭазашьа шыҟалаша даназхәыцуаз цәажәарҭас дыхҭеикын, ианаамҭоугьы дгәырӷьалааит, ианаамҭоугьы дҵәуааит ҳәа иҳәарацы игәы иҭаз ихаиршҭзаап.


Аха даду уи дазхәыцуеижьҭеи кырҵуазаарын, инаирҳәхьазаарын, иааирҳәхьазаарын, зегь рыла дазхәыцхьан.


Бзыԥынгьы ирҳәоит, аха Џьынџьал Басиаҭ ихьыӡ иадҳәаланы акәымкәа даҽа персонажк ихьыӡ иадҳәаланы ирҳәоит.


Абри аҩыза убоит аԥсуаа рыԥсадгьыл Аԥсны егьырҭ амилаҭ рхаҭарнакцәа ааны анхара ианаҿу аамҭазы.


Раԥхьатәи аҭыжьраан ҳа-иҳаԥшуеит, рыҩны ргәара ҳәа ианыз ажәақәа, егьырҭ аҭыжьрақәа рҿы еиҭакуп ҳа иҳаԥшуеит, рыҩны-ргәара ҳәа.


Иҟоуп убас еиԥш агәаанагара, Урыстәыла аԥыжәара амоуп «иԥшқоу амчра» аганахь ала. Урыстәыла иахәаразы уи аларҵәара, ахархәаразы. Ганкахьала, «иԥшқоу амчра» рыдыркылоит «иаԥсам» хархәагак акәны ахатәы интересқәа раларҵәаразы. Даҽа ганкахьала, аганқәа еидызкыло анормативтә идеал рыԥшаара аҭахымкәа иҟалоит «иԥшқоу» апотенциал азы агәыцә аԥызҵар зылшо.


Ажәеинраала иазынхаз ахәыцрақәеи дареи ҳәааны ирзыҟалеит аҟазара дуӡӡа зныԥшуа алагамҭа


1912 шықәсазы Д. Гәлиа иԥсҭазаараҿ икалеит иреиҳазоу ахҭыс — Қарҭ ақалақь аҿы ацсышәала иҭыҵуеит ипоезиатә еизга — «Ажәаеинраалақәеи ахьзыртәрақәеи» - Аԥсуа сахьаркыратә литература хацзыркыз, ауасхыр азышьҭазҵаз ашәҟәы. Уи ацәа иануп: «Аҽы ԥсыр, адәы аҭынхоит, ауаҩы дыԥсыр, ажәа иҭынхоит».


Нанду Хьыса, сара ибхыбгахьоу агәырҩа ҳаҭыр ақәысҵоит, қәрала ибхыҵуа саԥшуеит, ас еи ԥш гәҭыӷьӷьаала бзыхцәажәаз ауаҩы изыҳәан аҳәара саҭәам, аха санынеиҿаԥш, сгәы иааҭашәаз сызбыцә-ӡом, аҭакәажә арсҟак ибзианы дзыхцәажәоз ауаҩы изыҳәан лара лгәы иаанагаҵәҟьоз лҳәар, иԥшӡахарымашь лгәахәын, даалакҩакит.


Ацынҵәарах — Аԥсны анҭыҵгьы еицырдыруа шәҟәҩҩы Б.Шинқәба ироман. Ари ароман аԥсуа жәлар рҭоурых аҟны зегь реиҳа имшы хьанҭаны иҟаз -  амҳаџьырра аанарԥшуеит. 19-тәи ашәышықәса аҩбатәи азыбжазы, Кавказтәи аибашьра ашьҭахь, аԥсуаа рӷьырак рыԥсадгьыл аҟынтә иахыган. Гәдоуҭеи Очамчыреи рраионқәа алаҳамҵозар, егьырҭ арегионқәа зегьы ҭарцәын. Амҳаџьырра иахҟьеит аԥсуаа рыбжеиҳараҩык, миллионбжак рҟынӡа, Ҭырқтәыла иахьынхо.


Ахԥатәи ашәышықәса алгамҭеи аԥшьбатәи ашәышықәса алагамҭеи рзы Питиунт еиҿкаан Кавказ зегьраԥхьаӡатәи ажәытәӡатәи ақьырсиантә обшьчина.


Аишәа ахатәарада иааинырсланы фатәыла иандырмазеи ашьҭахь, Леонти урҭ аҭыԥҳацәа рахь ус иҳәеит


Изыхҟьаз еилкаам аҩбатәи аҭыжьра инаркны актәи астрофа ахԥатәи ацәаҳәа ибзиахан сыбзазара егьырҭ аҭыжьымҭақәа рҿы ибзиахан сыбзиабара ҳәа иркьыԥхьуа иалагеит.


Апоет данқәыԥшыз ашықәсқәа рзы ииҩыз иажәеинраалақәа реиҳараӡак зызкыз усҟантәи аамҭазы зегь реиҳа актуалра змаз афашисттә Германиа иаҿагыланы асовет уаа хамеигӡарада рықәԥара атема акәын.


Ԥхынгәымза́ 3 (Ԥхынгәымза́ хԥа́), Иу́ль 3, Ԥхынгәы́ 3 — григориантәи амзар 184 тәи амш (185 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 181 мшы.


Табидзе Д.И. Агбиж, Адзниж, Ажапш, Акабыл, Акабилиж, Амлаху, Апанныж, Атуркуж, Ахардан, Ачкикиж, Ашугаж / Д.И. Табидзе // Ампелография СССР. Малораспространенные сорта. – Москва, 1963.


Аха анхацәа ирхашҭит, – иҳәеит, дара ракәымкәа, алаԥшра лара, аҳкәажә ишлымаз, – иҳәеит.


Акьыԥхь збаз аԥхьаӡатәи истатиа азкын Леуарса Кәыҵниа ипоема Шьаризан аилыргара.


Хыԥхьаӡара рацәала ажәа ҿыцқәа, атерминқәа советроссиа, совкомверх, наркомиуст, ревкотрибунал, ревовоенсовет, наркомпрод, наркомвнудел


Сҵааит даара сылахь еиқәны, сылахь еиқәын усгьы урҭ амшқәа раан даара.


Асқер Гадагатль иԥшааарақәа рнаҩс афолькло рист Раиса Унарокова еиқәлыршәаз аҭҵааратә проект Адыгаа


Дыҟам, – иҳәеит, узықәгәыӷша, – иҳәеит, агәыла, иеихгатәым, – иҳәеит, аҩыза изы ашьаҿа.


Уи изымхәыцуа дыҟаӡам, даԥссуаны, аԥсуа шьа змоу изы, уи изымхәыцуа дҟалаӡом, ԥсыхәа амаӡам.


Иаалаган уи убас ддыргәаауеит, ддыргәаауеит, иҿахьааихо аҵлақәа зегь иаразнак ираауеит


Ара ианаҳҵо атекст аҩбатәи аҭыжьымҭа ҳақәныҟәаны иаҳкьыԥхьуеит, аҩбатәи аҭыжьраҿы иаҳԥылоз Сымшын Еиқәа раԥхьатәи ажәа актәи аҭыжьраҿы ишыҟаз еиԥш нбан хәыҷыла ианаҳҵоит.


Шәыԥсадгьылаҿ ахаангьы ҭынчра ахьыҟам ауп шәара шәҭынчра, ԥсыха ахьыҟам ауп шәара шәыԥсҭазаара!


Ҽаан ианцоз ҳзымгазгьы уа иаҳбап, иабацо, бзиа ҳшызбо зҳәазгьы, изҳәазгьы, нас ҳзымгазгьы.


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа еиԥшқәарҿгьы, ари нахысгьы, сахьыҟазаалакь, ахрақәарахь, ацаҟьа еиԥш, аԥсҭазарагьы, азы ауп, аӡы еиԥш ҳәа иҩу, егьырҭ аҭыжьрақәа раан иԥсахын еиԥшқәа рҿгьы, аринахысгьы, сахьыҟазаалак, ахрақәа рахь, ацаҟьеиԥш, аԥсҭазаарагьы, азоуп, аӡеиԥш ҳәа.


Гәдоуҭантәи адырра сырҭеит Афон араион ҿыц ахь уаҳзааи аусуцәа ҳҭахуп ҳәа.


Анс-арс ҳәа акәымкәа, иаахҵәаны аҭак ҟасҵоит абас: ааи, сара исылсыршаз маҷысшьом, избанзар, наџьнатәгьы сара иҟасҵоз зегьы гәыкала акәын ишыҟасҵоз. Аха иҟасҵахьоу аҵкыс хараӡа еигьны исьшсыршар ҟалон, зегь раԥхьа иҟаҵатәу, зегь реиҳа хадара злоу ҳәа аханатә сусқәа еилкааны исымазҭгьы. Сара сгәамчи сылшареи сыԥсаҟьон, зны апоезиа шьҭых'уа, зны анаукахь сеихо мацара. Иҟалап, алитература мацара схы азкны аус зур еиҳа еигьызҭгьы. Иҟалап ус акәымзаргьы!