Диит 1930 рашәарамза 6 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1977 абҵарамза 12 рзы. Джуп Кәтол.


Исзынкылара џьысшьан саԥылан, исзыриашара џьысшьан сзыниаз, исҿагылаз аацәырҵт еишьҭагылан, еилкаа уара нас сахьагаз.


Н. Лакоба иахьабалак пропагандак аҳасабла ихы иаирхәон Ленинтәи аидеақәа. Ааԥынраз 1917 ш-зы ауахәама аусуцәа еизеит Аҟәа ирыӡбарц азҵаара аԥсуа уахәамақәа рхҳәаақәҵараз. Ари аизараҿ зынӡак изыԥшуамызт Лакоба, аха иара днеит ари асездарҿ, уи уа иқәгылараҿ дызааҭгылаз анхаҩы жәлар ргәы иҵхоз азҵаарақәа ракәын, уи асиездаҿ згәы намӡоз рыбжьқәа ишаҳауазгьы иқәгылараҿ ирылеиҳәеит: «Трудовой народ, — сказал он, должен теперь сам разрешить наболевшие вопросы, а здесь попы, вкупе с людьми в чинах, орденах и аксельбантах, говорят за него и говорят от имени народа».


Аҳ Леуан иоуп зегь зхароу, избанзар аԥхьа иқәылаз иара иоуп!


Уи иҳәынҭқарра аладахьы, амшын нырцә иҟан, усҟантәи аамҭазы акырӡа зымчхара ӷәӷәаз аҳәынҭқарра ду


Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ахәыҷтәы фонд аҵакы ахәшьара аҭауа, 1965 шықәса рзы иара ианаршьоит Нобель ипремиа, жәларбжьаратәи аҩаӡараҟны аиашьара ашьақәырӷәӷәаразы. Апремиа анашьара ашьҭахь дук мырҵыкәа иԥсҭазаара далҵуеит Морис Пеит, убри инамаданы апремиа идикылеит анагӡаратә директор ҿыц Генри Лабуисс. Ари аҳамҭа афонд аусра ахәшьара хада азҭаз акакәны иҟалеит. ИУНИСЕФ, аԥҵан аамҭала аҭагылазаашьа ҷыдақәа риааиразы, Европа аибашьра ашьҭахь хылаԥшрада, напыда инхаз ахәыҷқәа ацхыраара рыҭаразы.


Знызынлагьы аԥсуаа рыԥсы шҭаз ддырҳарц, еимҟьарак аныҟалалак ақырҭцәа ирымданы ахысра иалагон, зны аҩыҵаа, нас Катата игәыԥ, урҭ ирымырдон аиҩхаа уахьынхалоз итәаз Васиа Жьаниа игәыԥ, арҭгьы рхысрақәа убасҟак ахыԥша духеит, ауаҩы имацәа иаҟараны акырцх анлеиуа еиԥш, ашьҭыбжь харанӡа инаӡон, ахәы ихууаа наҟ Аҭареи егьырҭ ақыҭақәеи рҟынӡа иуаҳартә ари аибашьра ашыкьыбжьы.


Аԥхын мышха, ҭыԥҳа ԥсшьаҩ мышха, зны алада сагеит, зны аҩада сагеит, зны


Кәынта Хьымкәарасараа рҟны даннеилак, ма лара Зина ахәыҷқәа лыманы дара рахь данныдгылалак, Саиат-Нова иеиԥш, бызшәа хкыс иуҭаху зегь рыла еилаӡҩаны ихы иҭиҳәаауаз лерсқәак ахәыҷқәа иреиҳәалон, дара уи иарччалон, Хьымкәараса игәаԥхозу, игәамԥхозу Кәынта изеилкаауамызт, аха усгьы уи еиҳарак иара иахь ирхашәа акәын ишиҳәоз


Уи идыруеит Гамсахурдиа изыҳәан дҭахар хьӡи-ԥшеи шамоу, Гамсахурдиа ида ҳара ԥсҭазаара шҳамам


Адемократиатә дунеи адгылаҩцәа ишазгәарҭо ала, адемократиатә ҳәынҭқаррақәа рыгәра угар ауеит, избанзар дара жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа рҿы рхымҩаԥгашьа еилкаауп.  Адемократиатә ҳәынҭқаррақәа рхы ршьоит аҭынчра бзиа избо ҳәынҭқаррақәан-


Алапҟьа иаҳаргон уи ашкол ахь ҳаннеиуаз, алапҟьа иаҳаргон, ҳхынҳәны ҳанаауаз.


Сара сеиԥш, уаргьы иудыруеит Исымҩанызаҩу скалам, Сара сеиԥш, уаргьы иуныруеит Уи амҩа имариоу шымҩам.


Амца, Амца, Амца шыра, амца иабылуеит Ешыра Нырцәи аарцәи реиҿашыра, ашьаарҵәыра, ашьаарҵәыра


Хҩык аҟьышьқәа, ифашисту анационалистцәа, Лакоба ишьҭра иху, адезинформаторцәа, аклеветникцәа, абуржуазиатә националистцәа, политикала агәрамгацәа, антипартиатә политика аныҟәгаҩцәа


Ари иаҳагьы сгәы снархьит, ус ахьԥоуҳәои, уанаџьалбеит, иара Мамсыргьы Абга-Мамсыр зихьӡырҵаз илеишәа цәгьан азыҳәаноуп, аиаша азыҳәа иԥсы ҭихуан, уи аиаша зҭахымыз ракәын абга даҩызаны дызбоз ҳәа аӡәы даацыҵҟьаны ажәабжьҳәаҩ диҿагылап сҳәеит, аха уаҳа умԥсит, зегьы еиқәышьшьы ажәабжьҳәаҩ изыӡырҩуа итәан, уи иԥыҩлоз уаҩы даныҟамла, дызлацәажәоз ахҭыс зынӡа ироуӡеит.


1945 шықәса рзы, амчра зауз Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аԥҟаԥҵәа жәларбжьаратәи азин аҟны ишьақәнарӷәӷәеит аннексиа аанкыларазы зегьы ирзеиԥшыз азин амҭара. Аԥҟаԥҵәа аҩбатәи ахәҭа ахԥатәии аԥшьбатәии ахәҭаҷқәа аҳәынҭқаррақәа-алахәылацәа ирыднаҵоит жәларбжьаратәи аҳәоуеиқәымшәарақәа рыӡбаларц ҭынчымҩала, иара убасгьы дара жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа рҟны аҵакырадгьылтә акзаара, мамзаргьы иарбанызаалак аҳәынҭқарра аполитикатә хьыԥшымра мчралатәи ақәмақарреи амчи рыла рыӡбара аҟнытә рыҽныркылаларц. Абасала, аибашьра мацара акәымкәа, амч ахархәара иарбан формазаалакгьы иахәаԥшуа иалагеит жәларбжьаратәи-изакәандаратәу усны, уи еиԥш аус азин аиура зыҟамло. Абарҭқәа инарықәыршәаны, иарбанызаалак аннексиа - ампыҵахалара закәан шьаҭак аманы изыҟалом.


Раԥхьатәи ашәҟәы аҿы иџьылшьаларц ҳәа ианыз ажәа, егьырҭ аҩба рҿы иџьалшьаларц ҳәа иԥсахуп.


Амрагыларахь ауп сара сҿы ахьхоугьы, исцәымӷуп аҩны амраҭашәарахь аҿы анхоу, аҩны аныҩнха, амрагыларахь аҿы хазароуп, мрагыларахь иԥшуазароуп, устәи ауп амра шгыло, устәи ауп аԥсҭазаара шаауа


Аха аамҭагьы иара атәы ҟанаҵоит, зны иҵоуроу, зны иҵоурам ала.


Китаитәи амлакра ӷәӷәа аан, уи аҭыԥ аман 1959 шықәса инаркны 1961 шықәсанӡа, аиҳабыраа иҟарҵо адыррақәа рыла, рыԥсҭазаара иалҵит 15 миллионҩык ауааԥсыра, аха иофициалтәым адыррақәа рыла, иԥсыз 36 миллионҩык иреиҳауп. Китаи ари атрагедиа «Три года стихийных бедствий» мамзаргьы, «Три горьких года» ҳәа азырҳәоит.


Дәыӷбала дааганы, уаҩы ишимбац, жәлары зегьы ашәы рышәҵаны, жәлары зегьы рнапы дықәыргыла, анышә дамардеит.


Георгий Алексеевич Дзидзария. К 70-летию со дня рождения. — Алашара, Сух., 1984, 56 с. (Совместно с Б. Е. Сагария).


Убасҟан са сцәа иалашәеит уи ииҳәарц ииҭахыз дша зааигәахаз, иагьа иҵәахыргьы имҳәар шамуаз, имгәаӷьыр шамуаз, игәы ишицәҭыҵуаз, иқьышә ишықәыххуаз, аха саргьы убри аухеиԥш ииҳәоз сазыԥшны ахаан сҟамлацызт, исгәазырԥхаз сыздыруам, аха исгәаԥхон, иҟалап акы сцәа иалашәозҭгьы, аха убриаҟара сгәырӷьон, уи ашәарҭара сцәа иалашәоз иаразнак ихәаҽуа, сцәа ианырыртә, саз хәцыртә аҽазцәыргомызт.


Урҭ ракәымзар ишԥаҟалоз сымра ахәышҭаара, Урҭ ракәымзар изакәхарызыз ашьхауаа ҳҩынра


Аҿатә уаа. Иажәеинраалоу ароман. Альманах. Аҩбатәи аномер. 1951 ш./аҩбатәи аҭыжьра - 1955 шықәсазы, еиҳа ихарҭәаау авариант - 1963 шықәсазы./


Аха зыӡбахә ҳамоу аҭоурыхҩҩы иара ихаан афбатәи ашәышықәсазы адунеи аҿы еицырдыруаз ҭоурыхҩҩы дуун.


Саб Марса рысасдкылашьа аԥсуаа рысасдкылашьа иеиԥшнишьалеит, ааԥхьара рзыҟаиҵеит Аԥсны иааны Аҟәа, Гагра, Гәдоуҭа рыԥсы ршьаларц.


Хыхьтәи Иашҭхәатәи ауахәама () — Аԥсны Хыхьтәи Иашҭхәа ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылан заатәи абжьарашәышықәсақәа раан. Ауахәама аҭӡамцқәа рҭагылазаашьа цәгьоуп, зыԥшра ҟамҵакәа аконсервациа рзутәуп.


Хәажәкыратәи амшқәа рзы 1917 ш-зы Лыхны еизеит хыԥхьаӡара рацәала анхаҩжәлар. Ари аизара дуаҿ иаадырԥшит ажәлар ирымаз агәынамӡара аамҭала Аԥсны иахгылаз анахгаҩцәа рахь. Урҭ аменшевикцәеи ҭауади-аамсҭеи ракыра ишрҵагылозгьы, аизара алахәылацәа далырхуеит Гәдоуҭатәи ацуҭа ахылаԥшҩыс Нестор Лакоба. Ари алхра башамызҭ. Уи идгылаҩцәа ирбарҭан, зегь реиҳа иӷәӷәаз, ажәлар рыгәрагара иаԥсаз аӡәы шиакәыз.


Дпарахьӡа, инапқәа ԥахә-ԥахәӡа, иаргьы уи акәын ииҭахыз, длымпыҵԥраан дцарашәа, дҳәыҵәыҳәыҵәуан, дҳәыҵәыҳәыҵәуан


Исықәшаҳаҭымхо идыруазароуп аԥсыӡи сареи аконтракт шҳабжьамыз, сыҵәгәыр ишаҿалаша, насгьы ианаҿалаша, аконтракт шҳабжьам еиԥш ауаатәыҩсеи, нас ҳазшази.


Аԥсныҟа ицоз рыла акәу, уахьынтәи Қарҭҟа иаауаз рыла акәу, ишакәхалакь, Амтон иӡбахә уи аԥҳәыс илаҳаит.


Аҭоурыхтә наукақәа ркандидат ҳәа адиссертациа сыхьчарц саналагаз, аппонентцәақәак сԥырхагамхазаргьы, ианысхьчоз аҽнынӡа аус шцоз ицаны исыхьчазҭгьы, сынтәа сыԥсшьара мшқәа рзы џьара ԥсшьарҭа ҩнык ахь сцон, мамзаргьы сцон Саратовҟа, сҭаацәа рахь, ишакәхалак сдиссертациа адәныҟатәи материалла ахарҭәааразы аԥшаара салагомызт, иахьа исымԥыхьашәаз ахаҳәгьы макьана уаҟа анышә иҵазаауан.


Раԥхьатәи аконцепциа: ауааԥсыра рыҿиара аконцепциа – 25 шықәса раԥхьа ицәырган. Питирим Сорокин абас иҩуан: «Ауаажәларра зеиԥшразаалак, иара алахьынҵа знапы иану уи иалоу ауаа роуп. Ауаажәларра ахшыҩ змам, игаӡоу ауаа рыла ишьақәгылазар, аҿиарагьы залшом. Зыхшыҩ бзиоу, аҟыбаҩ злоу ауаа рацәа ахьыҟоу атәылақәа рҿы ауаажәларрагьы еиҳа хымԥада еиҿкаауп, аицынхаразгьы еиҳа иманшәалоу аформа шьақәгылоуп. Ажәларқәа рҭоурых, дара рыҿиареи рыиаӡӡаареи, ахшыҩ азышьҭны уанахәаԥшуа иубоит, уи зегьы зыхҟьо ауааԥсыра рхаҭашьа аҽаԥсахуеит аҟнытә ауп».


Абар, абар, абыржәыҵәҟьа игәалашәоит уи зыбжьу, аа, аа, аҷык-аҷык ауп игу, аҽа маҷк иааиаӡар, игәалашәоит!


Сара уаашәк срыԥсоп, иҳәит, схы хышә хы ираԥсоп, иҳәит, иҳақымкәа схысуазар, иуқәымшәаат, иҳақны схысуазар, ухы иҭашәаат!


Аха аԥсуа қыҭақәа абрис аҭыҵшьоуи, ашьақәгылашьоуи, аҳарџьала иҭыҵуои цқьаны еилырганы рхаҿы иҳазнамгыеит ҳәа гәҩарас иҟаҳҵеит, мамзар жәлары цқьа иагәылаԥшны ари аус ашьақәгылашьа рдыруазар шьҭа рхаҿы иааргагахьазаарын ҳәа ҳаҟоуп.


Иахыҵуазеи ҳәа узызҵаалак, Мықә ауахәама иақәлан рҳәоит, Мықә ауахәама иахыҵуа зегьы ирдыруашәа.


Ауаҩы ианагь аҭагылазаашьақәа изаԥҵом, аҭагылазаашьақәа дара ишырҭаху имахцә данкны иара данныҟәыргогьы ыҟами!


Ԥасашәа зны Сеидыҟ аколнхара бааԥсы ҳәа дзыхцәажәоз, уажәы араион аҿтәи аколнхара беиақәа иаарышьҭаххуа инеиуан.


Апоезиа иашаҵәҟьа ҩашьара шақәым атәы зеиԥшыҟам ала иаарԥшуп Таиф Аџьба иажәеинраала Знызынла сара сызлаҟоу ссируп


Ажәа ԥшӡа дахумбаан апоет, днызкыло акгьы ыҟамзар, дыҩуеит, ашәа хаа дахумбаан апоет, Имиц иахьа ашәа хаа ииуеит.


Британиатәи африкаҭҵааҩы Алекс да Ваал (Alex de Waal), Африка аҭыԥ змоу амлакра акыр ашәҟәқәа азызкхьо, аҵыхәтәантәи ишәҟәы «Голод, который убивает: Дарфур, Судан» аҟны ишьақәирӷәӷәоит, «иарбанызаалак аҳәынҭқарра анапхгара, дара ирҭахханы ианыҟала аамҭазы, ирылшоит амлакра аанызкыло аусқәа рыдкылара» — ҳәа.


Ажәытәанӡа, аԥсуа ҳәынҭқарра анҳамаз, данҳамаз Аԥсҳа, абыржәы еиԥш, убасҟангьы мрагыларахь, мраҭашәарахь, аҩада, алада, иаакәыршаны аимпериақәа адәахьтәи аӷацәа рыла акәымкәа, аԥсуа ҳәынҭқарра аҩныҵҟала ихыбгалеит.


Иване Џьавахишвили ("Ақырҭуа милаҭ рҭоурых", ашәҟәы I) ишызгәеиҭо еиԥш, ақырҭуа ихшыҩ аҿы анцәахәқәа рыбжьара "зегь реиҳа ихадоу аҭыԥ ааникылоит Гьаргь ацқьа". Ақырҭуа жәлар Гьаргь иныҳәақәа шықәсык ала изныкымкәа иазгәарҭоит. Иазгәаҭатәуп жәлар рныҳәақәа: Хевсуреҭи аҟны Хахмаҭтәи аџьари, Гудантәи аџьари, Санебатәи аџьари, Ԥшави аҟны Лашартәи аџьари, Мҭиулеҭи аҟны Ломистәи аџьари уб. егь. Гергисоба, Усанеҭоба, Арбоба ақырҭуа жәлар ррелигиатә ныҳәақәоуп, урҭ  Гьаргь ацқьа ихьӡ иадҳәалоуп.


Ажәыр-жәырҳәа ҳцәа ҳацрыхон, ҳцәа ҳацрыхон ахәыҷқәа, аӡқәа жәылон уаҩ дырмыхәо, ицҳауан акаҵақәа


1927 шықәса ианвар мзазы Д. Гәлиа бжьыҭирала далырхуеит Аԥсуа бызшәеи алитературеи Ракадемиа ахантәаҩыс (иеиҿкаан академик Н. Марр ибзоураны, ауаажаларрата ԥшьгарала, 1925 шықәсазы).


Алԥха сбымбаӡеит, сбымбаӡеит, зынӡагьы сбымбаӡеит, Уажәшьҭа аҩныҟа схынҳәып нас, сабацо?!


Убри ашықәсан Гәдоуҭеи Аҟәеи араионқәа жәқыҭак аарымхны еиҿыркааит Афон ҿыцтәи араион.


Ардзинба В. Г. К истории культа железа и кузнечного ремесла (почитание кузницы у абхазов) // Древний Восток: этнокультурные связи. — М.: Наука: Главная редакция восточной литературы, 1988. — С. 263—306.


Абар усҟан Пажтәи акорпус аҿы аҵара сзырҵоз арҵаҩцәа дуқәа руаӡәк исзиҳәаз


Достоевски адунеизегьтәи алитератураҿы иналукааша ашәҟәыҩҩцәа дыруаӡәкуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Зегь раԥхьа иргыланы, уи ироманқәа «Ацәгьауреи ахьырхәреи» (1866) «Аишьцәа Карамазааи» (1880) рыбзоурала XX ашәышықәсазы афилософиатә хәыцра, ҷыдала, аԥсихоонализи аекзистенциализми аҿиараҿы крызҵазкуа акакәхеит. Уи адагьы, Достоевски илитературатә хаҿсахьа ӷәӷәақәа анырра дуӡӡа рырҭеит Франц Кафка еиԥш иҟаз уи аамҭазтәи ашәҟәыҩҩцәа. Кроме того, сильные Иуадаҩыз ашәҟәыҩҩы иԥсҭазаара цәаныррала, доуҳала игәҽыз, адоуҳаи ацәеижьи ахаанаахыс ирыбжьоу ақьырсиантә еимакы зныԥшуа, ифырхацәа бзиабарала раарԥшра илнаршеит. Достоевски Москва абжьаратәи акласс иаҵанакуаз аҭаацәараҿы далҵит изҳауан. Иҳақьымыз иаб, тиранын, иан ԥҳәыс татан, анцәа дхалҵон, лыԥсҭазаара далҵит Достоевски 16 шықәса ихыҵаанӡа.


Аԥшьбатәи Ареспублика аполитика аганахьала уахәаԥшуазар, даара иҭышәынтәаламызт, Индокитаитәи аманшәаламра, насгьы алжиртәи азҵаара ӡбашьа ахьамамызи рганахь ала. 1958 шықәса, лаҵарамза 13 рзы аҿыцынхаҩцәа Алжир аиҳабыра ахьтәаз ахыбра рнапахьы иааргеит. Акомандаҟаҵаҩ хада, аинрал Рауль Салан арадио ала адырра ҟаиҵеит, аруаа аамҭала франциатәи Алжир алахьынҵа азы аҭакԥхықәра рхахьы ишыргаз. Акризис аҽарҭбаауан, избанзар франциатәи апарашиутистцәа Алжирнтәи Корсика рнапахьы иааргеит, насгьы иалацәажәон Париж азааигәара адесант артәара азҵаара. Апартиақәа зегьы раԥхьагылаҩцәа ракәзар, де Голль амчрахь игьежьра иақәшаҳаҭхеит. Ари аҭагылазаашьа мап ацәызкыз Франсуа Миттеран икоммунисттә партиа заҵәык ауп, урҭ де Голль афашисттә аарҳәра дагентуп ҳәа иқәыӡбеит.


Фатәыс сзеилаҳауа, исҭаху убри ауп, аӡнаашә қәҷышь ӡны, акакан сыӡбал, аԥсуа бысҭа ҳәа ажәытә ируан, аԥсуа бысҭа уны, аҩы еиқәаҵәа четвертк азна, абарҭ сымазар, акрысфар ҟаларын, – иҳәеит.


Аԥсны адгьыл еицыртәызар иқәынхо амилаҭ зегьы, Аԥсны адгьыл ахьчарагьы амилаҭ зегьы еицырусзааит.


Мшаԥымза́ 18 (Мшаԥымза́ жәа́а), Апре́ль 18, Мшаԥы́ 18 — григориантәи амзар 108 тәи амш (109 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 257 мшы.


: Луции Иулии Цезар Випсаниан – Марк Випсании Агриппеи Иулиа еиҳаби рԥа (диит Ҳ. ҟ. 17)


Знык аҳазылхырҭа дныҵыҵыр, иԥсы еивигарызшәа, дқәыԥсычҳауа аҳазылхырҭа аинспекторцәа, аҳәаахьчацәа дрылан.


Уи излаҳәо ала, ашәуа аҭаҳмада иҷкәын ишьызаргьы акагьы амаӡам, избан акәзар, аҭаҳмада иҷкәын ашәуа иҽы ҟамчыла дасит.


1947 шықәсазы далгоит Аҟәатән аҳәынҭқарратә педагогтә училишьче. 1948 шықәсазы дҭалоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, ихиркәшоит 1952 шықәсазы.


Иара убасҟан ауп сыбжьы ҭганы, ажәлар рашәақәа ирхаршалан акәымкәа, сара исхатәны ажәеинраалақәа раԥҵара саналага, ҵабыргуп, урҭ макьана ихьысҳан, ихьыԥшын, сызшьцылаз ажәлар рашәақәа рцәа рхан урҭ рахьтә акык-ҩбак абри ашәҟәы аҟынгьы уаҩы иԥыхьашәоит.


Ус анакәха, уаҟа аҟазахцәа рҳәынҭқарра акәӡам иҟало аҩбатәи Урыстәылатәи аҳәынҭқарра акәхоит?


Дара аҳцәа ҳәа ҳазҿугьы аҳрас ирылоу ҳәа егьыҟаӡамкәа зегьы аҳәынҭқарра ду амашьына иахәланагалартә еиԥш аибааӡара егьи ҳәа жәытәӡаахыс ҳажәлар ирдыруаз аҵас-қьабзқәа акы аиуа-зеиуоугьы, гәеизыбылракгьы ыҟаӡамкәа зегь рыԥсадгьыл аҿы исасцәаны, идыԥшылацәаны


Сара иубац сакәӡам, Зынӡаск даҽацәӡоуп, Иацы сара сара сакәмызт, Иахьа сара сара соуп!


Аԥсҭазаара гәыла-ԥсыла, сара сҽасҭеит сшеибаку, иара уи амҩа схымҵуа схылан, иара уи амҩоуп са сызқәу.


Москва 1980 (1980 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1980) — аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Ажәакала, аурымцәа Амшын Еиқәа аҩадалагьы аладалагьы иҭҵаауа, даҽакала иуҳәозар, амшын аҩадахьтәи аганахьалагьы, аладахьтәи аганахьалагьы еилкаауа, иаарԥшуа ишаауаз иахьеиқәшәаз, иахьеиԥылаз ҳәа аҭоурыхҩҩцәа рнапы ахьақәркуа Аԥсны ауп, ахәҭакахьала


Убри азы ҭабуп ҳәа басҳәоит, даду аҭаацәа рҿы ҭабуп ҳәа еибырҳәаӡом иҳәахьеит аха.


Уал удым, уаҳа харагь удым, акгьы зам араҟа, акгьы шәам.


Ари апроблема амилаҭ идеиа адунеи ажәларқәа ирзеиԥшу акы акәны иҟоуп.


Анхаҩы аӡлагарахьча аџьықәреи иӷьычыр ҳәа дшәоит, аӡлагарахьча агәаҟра даҿуп, имӷьычыр дыԥсоит ҳа иԥхьаӡоит.


Диит 1945 шықәса лаҵарамза 20 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1961 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә факультет аԥсшәеи англыз бызшәеи рыҟәша. Далгоит 1969 шықәсазы.


Аха аҵыхәтәанынӡа, иҿымшәакәа, абас ахала, иҩежьзаргьы, абра иахьҿахаз, акыр иаԥсоуп ҳәа, насыԥуп ҳәа, абӷьы иазаагом, иазаагом, иазаага ахахьы.


Аԥсуа дгьыл иалымҵларц аҭагәақәа, ирымпыҵамхарц злымҳа иагхаз адагәақәа, ирхаанымхарц зыбла ҭыхым алашәқәа, ирымпыҵамшәарц ихарахаԥшуа акалашәа, иреиӷьу ҳхьырԥарцәа, шәҿынашәха, иахьоуп нас иаҭахгьы шәанҿыхаша.


Кореиатәи ацикл аҿынтә Ажәеинраала саԥхьеит аԥсышәала ҳәа хыс измоу аҟынтә иаазгоит цәаҳәақәак


2008-2011 шш. - Гамбургтәи ауниверситет азиндырратә факультет - адокторантура; аҵарадырратә аҩаӡара ианашьоуп: азиндырра адоктор (Dr.iur).


Исҭахузеи умбои, уаха уаа шә-ҩык иит, уаа шә-ҩык ԥсит, ҳәа абжьы игоз ус аҳәеит.


Наҟ инахаран, Ҭырқәтәыла аганахь ала, ажәҩан аҭӡамц ашәы ахыршьызшәа, аԥҭа еиқәаҵәақәа, архышьна еиԥш, еиҿарԥа-еиҿарԥа, изыхшьыз ашаха шәпақәа ирзнымкылоушәа, реиқәаҵәара еиқәаҵәара ацҵо, рлакыҵақәа ҵыршәаа, рхы-ргәы ахшәаны, амшын рҽарҭарц рҭахызшәа, алаҳәа еиқәаҵәақәа адгьылахь ианылбааԥыруа еиԥшха, дара реиԥш, адунеигь дыреиқәаҵәарц, ашьшьыҳәа ажәҩан иаҵалан иаауан.


Абри ихәԥҳа Ачба Хьрыԥс иакәзу, Наҳарбеи иакәзу сыздырам, Наҳарбеи иоуп ҳәа сыҟоуп, абри Наҳарбеи абри Џьынџьал Ҭемыр диманы Хабыгә Ачба иҟны днеит.


Џьоукы Владимир Маиаковски иажәеинраала еиҿартәышьа аԥсуа жәеинраала еиҿартәышьаҿы ахархәара ҳзаҭозар ҳәа рыҽԥыршәон.


Новороссииск новороссииск зны аб-цәа инрыжьзаарын, аха ожәы ашьҭахьы дара еиҭаргыеит.


Астерилизациеи арыцқьареи «иаԥсамыз» ирзырхаз даара рҽазҵәылхны иашьҭалеит. Ичмазаҩцәаз, ариитәи араса иаҵанамкуаз, акрызмамыз, ирыцҳаз, зхала иҟаз анацәа, ахшарарацәа змаз, ацыганцәа, ауриацәа, зхымҩаԥгашьа ҽеимыз ауаа, иара убасгьы ахацәа згәазыҳәарақәа реиқәыкра уадаҩыз зегьы астерилизациеи арыцқьареи иахрыжьуан. 1935 шықәса инаркны 1976 шықәсанӡа ибжьанакыз аамҭахәҭазы мчыла астерилизациа зызуз ауаа рхыԥхьаӡара наӡеит 63-нызқьҩык рҟынӡа. Ари аус аанкыларазы, еиҳаракгьы Ниурнбергтәи апроцесс ашьҭахь, ашведцәа арҵаҩцәа нацистцәаны, ицәгьоуцәаны ианазхарҵа нахысгьы, ари аус аанкыларазы иҟаҵаз егьыҟамызт, ирыԥсахыз азакәан акәмызт, ара ирыԥсахит аинститут ахьӡ заҵәык. Абас ала, астерилизациа амҩаԥгара Швециа азеиԥш ҿиара апрограмма иахәҭакхеит, ари аус аҟны аҳәынҭқарра ишиашоу атәылауаа рҭаацәаратә ԥсҭазаара ахы аланагало иалагеит. Ас еиԥш швециатәи адемографиатә модель идеологцәас иҟалеит хаҵеи ԥҳәыси Альвеи Гуннари Миурдальаа, дара ауаажәларразы ихәарҭамхоз алахәылацәа астерилизациа рзура иадгылон.


Шәахсҭак аныхны, аҽакы анырҵоит, шьоукы идыргылоит, шьоукы идырбгоит, нас аҽак дыргылоит абас мацара еикәшо ицоит аԥсҭазара


Убас еиԥш иҟалалоит, акраамҭа уашьҭоуп иалкаау темак иазку афильмқәа. Усҟан, ҿырԥштәыс иаагозар, иреиӷьу америкатәи афильмқәа жәаба ҳәа аԥшаара ҟауҵар, уи иаарласны иуԥшаар ауеит, аха иҷыдоу аспецифика змоу акы уанашьҭоу, ас еиԥш аԥшаара лҵшәадахар алшоит. Уаанӡатәи Иугославиа аҟны аграждантә еибашьра иазку афильмқәагьы зыԥшаара мариам рахь иаҵанакуеит, ари атема иазкны иҭыху афильмқәа шмаҷымгьы. Абар иреиӷьу ҳәа иалкааз Иугославиатә аибашьра иазку афильмқәа жәаба:


Уахынла, санызмыцәо убас еиԥш иҟоу хҭысқәак сгәалашәоит, убас еиԥш иҟоу еиҿыхарақәак срылаҳауеит, ақьаад ианысҵанда ҳәа сааҟалоит, аха аҵх агәазы угыланы ақьаад иануҵараны иҟоузеи, иааулоу зегьы амш иумнаххьазар, уаҵәы ашьыжь шаанӡагьы уҩагыланы, ухы цқьа, угәы цқьа, аусурахь уҿынаухараны уҟазар!


Бара хәыҷӡа акамбашьқәа злабыхьчозеи, камбашьк ахы ааҟьаны ибаанархар, бамшьуеи, насгьы издыруада, бара ибынасыԥны баб доурышьҭны даар акамбашьқәа бышрыцу ибар, сишьыр ҟалап, – лҳәеит Есма.


Аӡәы даацәажәан, ашәахтәқәа рҵыхәала акәхап, – иҳәеит, егьи аӷьычра аҵыхәала акәхап, – иҳәеит.


Илақәа ҭраа аҩны дагәыдыԥшылон, дагәыдыԥшылон, аха иара аҩнуҵҟагьы ԥсҭазаара агәылимбаауа, зыхҩа аартны акыр шықәса ԥша зҭадмырсыц ашәындыҟәра чаԥа еиԥш, усҟан азы ихьшәашәаӡа ашҭа иқәгылан.


Гал араион (азыркьаҿра: Гал. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада — ашьхара; амрагыларахь — Жәыргьыҭ араион, Егры аӡы; Алада — Амшын; амраҭашәарахь — Ахәри аӡы, Очамчыра араион.


Алагарҭатсә школ даналгаб аҵара иҵои аҟәа, аҟыҭанхамҩатә техникум аҿы. Акыр шықәса инеԥынкылан агрономс аус иуаню


Шоҭа Еугьан-иԥа Ҷкадуа (; , Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, асатирик, адраматург.


Аԥснытәи адольменқәа хагәҵәыла ишьақәыргылоу ԥшьба-ԥшьба идуу ахаҳә ҟьаԥсқәа  ирылхуп, абри аҩызаҵәҟьа ахаҳәла ихыбуп  (хаҳәқәак  50 тонна иакапануеит). Дольменқәак рыҩнуҵҟа  ахаҳәҟьаԥс иалху адашьмагьы иҟоуп.  Аԥснытәи адольменқәа атрапециа афома рымоуп.  Ишаԥу ала, аԥхьатәи аҭӡамц ҭбаа аладахьала ма алада-мрагыларахьала иргылоуп,  0,4 м. адиаметр змоу акылҳара амоуп, уи ахаҳәтә рыԥҵә ала иадыркуан.  Адәахьала аҭӡамцқәа   иаарыкәыршаны ахаҳә дуқәа шьҭоуп.


Ҩаԥхьа иага мҩа сырнызаит, ҩаԥхьа иага мҩа сырнысааит, аха абри уеизгьы исызӡом


Мшаԥымза 21, 1918 шықәса рзы – агазеҭ «Нью-Йорк колл» аҟны Дебс «Урыстәылатәи ареволиуциа аԥсы» захьӡыз астатиа икьыԥхьит, уа аусуцәеи, анхаҩцәеи, абольшевикцәеи – Урыстәыла ареволиуциа азаазгаз – дырзышәаҳәоит. «Ареволиуциа алахьынҵа зеиԥшразаалакгьы, – иҩуан Дебс, – уи амца зыӷроу аԥсы ԥсра ақәым, уи адунеи зегьы лашарала, хақәиҭрала, бзиабарала иарҭәуеит».


Ирацәоуп абиологиатә дырра хәарҭарас иамоу. Ауаҩы абиологиатә дыррақәа ихы иаирхәоит ақыҭанхамҩаҿы, амедицинаҿы уб. иҵ.


Урҭ рҵаҩцәа дуқәан, аҵара бзиа змаз, аҿар рааӡараҿы аԥышәа змаз уаан.


Уаа, қәасабзаргьы ҵарбел зық ду, Уаа, рааид, уаа рааид, ҳаа!


Ааҳа, ҳааҳаҳ, сара сдәықәлароуп, Ааҳа, ҳааҳаҳ, исиааиуа дызбароуп, ааҳа, ҳааҳаҳ, сызиааиуа дгәасҭароуп!


Абҵарамза́ 12 (Абҵарамза́ жәа́ҩа), Ноиа́бр 12, Абҵара́ 12 — григориантәи амзар 316 тәи амш (317 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 49 мшы.


Иаҳҳәап, ажәлар ирыздыррам абиблиатә легенда аӡбахә ҳамҳәозар Аԥсны ӡхыҵра дук ҟалахьеит ма дгьылҵысра бааԥсык ҟалахьеит ҳәа аамҭакы, аҵан ирызку амиф аӡбахә ҳамҳәозар, асдугьы аухьеит ҳәа рылаԥш ахьынаӡоз ҭоурыхтә аамҭак рыздыррамызт.


Апрокурор Сафар Миқанба, ашьҭахызааҩ Нугзар Аргәын, аекспертизаҟаҵаҩ Вальмер Быҭәба, Очамчыра араион амилициа аиҳабы Валери, уи ихаҭыԥуаҩ Лорик Коӷониа, аоперативтә усзуҩы Леонид Валикәа-иԥа Кәыҵниа, ашьаусҭҵааҩы Рома Занҭариа.


Аԥсҳацәа рыӡбахә акәзаргьы, аҭоурых аҿы иахьа уажәраанӡагьы ус ишышьақәырӷәӷәамгьы, афбатәи ашәышықәсазы аԥсуа абшьҭрақәа аԥсилааи абазгааи еидкыланы иаку Аԥсны аҳра аԥысҵоит ҳәа зҽазызкыз Аԥсырҭ иҟнытә ҳалагароуп, ақырҭуа ҵарауаа рыбзоурала иаарԥшу Аԥсҳацәа рсиаҿы Анос ҳәа иахьа уажәраанӡагьы иаҳзымдыруа аӡә иӡбахә шҳәоугьы.


Руслан Қапба уаанӡатәи ишәҟәқәа рҟынгьы ашәҟәыҩҩцәа рбиографиақәа имаҷым аҭыԥ рыҭаны иҟаиҵеит.


Диит 1965 шықәсазы, Тҟәарчал ақалақь аҿы. Дҭахуит аԥсуақырҭуа Тҟәарчал ақыҭа Аҟуарчаԥан аҳабла.


Аҭоурых ҳзырҵоз Татиана Еснаҭ-иԥҳа Қонџьариа, иаҳдыруан Аслан Оҭырба иԥшәма шлакәыз, лара, ҳарҵаҩы Татиана Еснаҭ-иԥҳа сзыԥсам аҟара ҳаҭыр ду сықәылҵон.


Акыр шықәса аус иуан Аԥсуа телехәапшреи арадиодырраҭареи рҳәынҭқарратә Комитет аҟны, аԥсуа радиодырраҭара данапхгаҩын.


Абарҭ аҩышықәса ахышықәсанӡа, сгәы еиҭасаанӡа, сара иаасҳәо, иаасыҩуа ауаа рҿынӡа инеир, ираҳар, иаԥхьар, ирҵар, иқәныҟәар, ирыхәоит, амҩа бзиа, амҩа иаша иқәнаҵоит ҳәа агәра ганы сшыҟаз еиԥшҵәҟьа, уеилыскаауеит, иуҳәом, аха агәра ганы сыҟоуп, иаауҩыз, иаауҳәаз ауаа ираҳар, иаԥхьар, рыблақәа хнатып, изҭагылоу днарбап, саркьак ианԥшылап ҳәа


Ирызныжьуам, зегь рышьҭахь акака рызныжьуам, аха урҭ зегь ирымоуп адҵа


АХӘҬАҶ 79. Аҭыԥантәи ахаланапхгара атәылауаа имҩаԥыргоит рхатәгәаԥхара ишиашоу аиҭаҳәарала ма аҭыԥантәи ахаланапхгара алхратә усбарҭақәа рыла.


Жәабранымза 1917 ш-зы Аԥсны Урыстәыла ареволиуциа аиааира шагаз ала ажәабжь шаараҳаз еиԥш, Гәдоуҭатәи абольшевикцәа Н. Лакоба инаԥхгарала, Серго Орџьоникиӡеи ирылаиҵаз атрадициақәа дриқәныҟәаны ареволиуциатә активтә масса еиҿыкааит. Абольшевикцәа ажәлар идеилдыркаауан Ленин илозунг «Вся власть — советам!» ҳәа изҳәоз аҵакы, уи ахықәкы ажәлар рзы.


Рашәарамза́ 3 (Рашәарамза́ хԥа́), Иу́н 3, Рашәара́ 3 — григориантәи амзар 154 тәи амш (155 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 211 мшы.


Мшаԥымза́ 9 (Мшаԥымза́ жәба́), Апре́ль 9, Мшаԥы́ 9 — григориантәи амзар 99 тәи амш (100 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 266 мшы.


Ба бысԥымлар, издыруадаз сара исԥылоз закә мшыз, ба бысмԥымлар, издыруадаз иара саргьы сышуаҩыз!


Ааԥынра раԥхьатәи амшқәа руакы, суҳәоит, исыҭ даҽа шәынтә уара убаха, даҽа шәынтә ара сымца еибаркы!


Аеҵәа, аҽыхәа арашь, амшын, аӡыхь, арҩашқәа, амра, амза, амҩақәа, амца, аԥша хаа, афырҭын, аҵх, амш, ақәа, аԥхыӡ, ашәа, абжьы, ахаҳә, абахә, ахра, аҵыс, асы, аџь


Аҵиаақәа иахьырзааигәоу азы урҭ ирываргыланы ишәҵоит абактериақәеи акәыкәбаақәеи. Уаҟа еилышәкаауеит абактериақәа рыхкырацәара, хәарҭараси цәгьараси ирылоу. Убас акәыкәбаақәа анышәҵо еилышәкаауеит урҭ реиҿартәышьа, ишрызҳауа, ишҿио, хәарҭарас ирылоу уб. иҵ. Аҵиаақәеи аԥстәқәеи аамҭа-аамҭала рҽеиҭаркуеит. Аҵиаақәа ааԥын ишәҭуеит, абӷьы иаҵәа ылыргоит, ҽаҩраҭагалан рыбӷьы каԥсоит, убас аԥстәқәагьы рхәыжә рҟьоит, рцәаԥшшәахәы рыԥсахуеит. Аамҭа еиҭасра иадҳәаланы аҵиаақәеи аԥстәқәеи рҽеиҭакрақәа аҵара иахьӡуп афенологиа (абырзен бызшәала – «фаино» – аҟалара, «логос» – аҵара). Аамҭала аҵиаақәа рыҽшырыԥсахуа здыруа ауаҩы ианаамҭоу длаҵоит, драшәоит, еиҭеиҳауеит, иҭеигалоит. Насгьы аԥсабара зырԥшӡо зыԥсы ҭоу аҵиаақәеи аԥстәқәеи адунеи аҿы зехьынџьара иубаратәы рхыԥхьаӡара иррацәоит, дырхылаԥшуеит.


Дабантәааи, ажәҩан ахьтә анцәақәа дысзыларышьҭма, саниуаз ауха сразҟы зыӡбуаз ашацәа дысзыршама, абасгьы-абасгьы изҳааит, абригьы-абригьы дақәшәааит, абригь-абригь аҭыԥ аҿы абригь-абригь диниааит ҳәа?


Убасҟан аинрал Свиатопол-Мирски Кавказ ахлаԥшҩы ихьӡала абри аиԥш ателеграмма ишьҭит


Рашәарамза́ 11 (Рашәарамза́ жәе́иза), Иу́н 11, Рашәара́ 11 — григориантәи амзар 162 тәи амш (163 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 203 мшы.


Лаҵарамза 10 рзы зегьы ншьаарҵәхеит. Иалагеит аибашьра, ицон иара 7-мшы. Ареволиуцианерцәа рыр иахьынуарымиоз рхы фырхаҵарыла иаардыԥшуан, аха имхьаҵыр алымшеит. Иалагеит хыԥхьаӡара рацәала ауаа рыхҵареи, анхаҩыцәа рырхәреит. Аха ус иага иҟазаргьы, анхаҩыцәа реибыҭраҿ аконтрреволиуционерцәа имҩаԥыргон аҿагыларақәа. Абольшевикцәа ргеиԥхьаркыт, ирылагеит маӡалатәи ареволиуциатә ҽазыҟаҵарақәа.


Уахь уцозар сааҭк уаҭахын, аӡыхь ахьтә хахь сааҭк уагон, аӡыхь атара сааҭк уаҭахын, уанаԥырҵлак сааҭк угәы есиуан.


Дарбанзаалак ауаҩы иара идунеихәаҧшышьа дақәиҭуп, насгьы ишиҭахыу уи аарҧшра азин имоуп; ари азин иаҵанакуа‐досу иара идунеихәаҧшышьа ҧымкрыда дықәныҟәалар илшоит, иара убасгьы дарбанзаалак аҳәынҭқарратә ҳәаақәа днырымкыло, ишааиҭаххалак, еиуеиҧшым адыррақәеи аидеақәеи рыҧшаареи, риуреи, иара излаиманшәалоу амҩақәа рыла ауаа рыларҵәареи илшоит ҳәа ауп.


Жьҭаарамза́ 20 (Жьҭаарамза́ ҩажәа́), Оқтиа́бр 20, Жьҭаара́ 20 — григориантәи амзар 293 тәи амш (294 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 72 мшы.


Шьалуа Леуарсан-иԥа Ҵәыџьба (; , Тамшь ақыҭа, Очамчыра араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.


Аконфедерациа аиҿкаара ари иахьатәи ҳаамҭаз еиҳа ишәарҭаӡаз аӷацәа ҿыцқәа рырҳара акәын иаанагоз, ахәҭакахьала ҳаибашьра убригьы иахҟьеит, избанзар, ҳазҿыз анырба, аҩадахьтәи ҳашьцәа еиҳабацәа, азежәтәи ашәышықәсаз ишыҟарҵалацыз еиԥш, ҳақәхра згәы иҭазкыз аладахьтәи ҳашьцәа бзиахәқәа абџьар рырҭеит, рус хәымгақәа рынагӡара иақәшаҳаҭхеит.


Аҽны ақәа ԥсатақәа леиуан, саб ацәқәа рыхәда чуеит иҳәан, акакан аӡы алхны ацәқәа рыхәда иақәиҵеит.


Амшын Ҟаԥшь - Африкеи Аравиатә Адгьылбжьахабжеи рыбжьара ишьҭалоу амшыноуп(ақәӡара аҵанакоит 430 000 км², еиҳаӡоу аҵаулара иамоуп 2211 м, бжьаратәалатә 490 м)


Асасцәа иааиз ас ирҳәаз змааназ шырзеилымкааз анылдыр, асасцәа аҩныҟа илаганы, ишәыманы, џьоукы уа шәаарыдтәал, ажәлар шәхаҵкы, ак шәасҳәар цәгьа избом, асасцәа адәы иқәыргыланы изшәымоузеи, сара сажәагьы аҳәара акыр садхалоит, уанӡа ара адәаҿы игыланы аџьа ирбо зыдҳарбозеи, – лҳәан, асасцәагьы аҩныҟа џьоукы ирыманы илеит.


Жәабранмза́ 13 (Жәабранмза́ жәа́ха), Февра́ль 13, Жәабра́н 13 — григориантәи амзар 44 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 321 мшы (322 мшы ашықәс ду ала).


Анатоли Ҭархәына-иԥа Аџьынџьал (; , Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет.


Иахьатәи аамҭаз ООН аилазаара иалоуп 193 ҳәынҭқарра - алахәылацәа, иара убас 3 ҳәынҭқаррак - ахәылаԥшцәа Иԥшьроу ахатра (Ватикан). Палестина Ареспублика, иара убас Мальтиатәи аорден иҟоуп жәларбжьаратә азин иасубектны, насгьы есааира зҽызмыԥсуа ахәылапшьҩны - ООН иалахәымкәа.


Актәи аконгресс анымҩаԥысуаз ишьҭыхын зҵаара дук аԥсуа алфавит аԥсахра, алатин шрифт ашҟа аиасра.


Уильиам Шекспир (1564-1616) ауаатәҩсатә ҭоурых аҿы зегь реиҳа ирдыруа шәҟәыҩҩы дуӡӡоуп. Иара диит Англиа агәҭаны Еивон ахықәан Стратфорд ақалақь хәыҷ аҿы. Уи иаб иԥа аҵара имазарц иҭахын азы Уильиам аҭыԥантәи ашкол ахь ддәықәырҵеит.


Иахьа ма уаҵәы бара быҩны ныжьны сымцар ҳусқәа цәгьахар алшоит.


Аурыс бызшәа афакультет сҭоуп, – лҳәеит Едит, уи афакультет иалго усурҭа изыԥшым.


Ан-сиур-Лес (фото), трамвайная линия с дизельной тягой, соединяет центр посёлка со входом в пещеры. Используется в основном туристами. Открыта 1 июня 1906 года (См. Трамвай Ан).


Адаԥа бӷьыла ирҭәны ашьыршьаф нықәҳаршәын, ихчгьы даԥа бӷьыла ирҭәны данеилаҳҳәа, днаганы акәыба хәыҷы дынҭаҳҵеит.


Уи анеиҿкааха инаркны, Д. Галиа аинститут анаукатә усзуҩцәа дыруаӡәкыуп, абрака аус иуеит иԥсҭазаара далҵаанӡа: 1938 шықәсанӡа днаукатә усзуҩуп, 1938 шықәса инаркны, СССР Анаукақәа Ракадемиа Апрезидиум излашьақәнаргәгәаз ала, днаукатә усзуҩы еиҳабуп.


Ахьы Шабаҭ ус ҟаимҵеит, – иҳәон, Шабаҭ лаша дизгәдууны, уигьы зназы аурысқәа рҿгьы дафицархеит, дызладыргәыбзыӷқәозгьы рацәан, аха иҽримҭеит, – иҳәон, ишәырҵаз ар рымаҭәа оумашәа ицәа ианаалон, аха наҟ ишәыхны икаижьит, ари жәбома сара иҟасҵаз, шәарҭгьы аҳаҳаи ҳаӷацәа шәрыдымгылароуп, рцәа шәцәамхароуп ҳәа Ҵабалааи Далааи рарԥарцәа ирабжьигон, дабрагьуа абна дылалеит


Кьыҵа (Константин) Хабыгә-иԥа Ачба (; , Ԥақәашь ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.


Октиабыртәи ареволиуциа аиааира анага ашьҭахь, Аԥсынгьы ирласны иатәнатәит. Аԥсны абольшевикцәа еиҳагьы рыҽдырӷәӷәоит, ирыԥшаауа иалагеит рыцәгьа зҳәоз. Аменшевикцәа ракәзар урҭгьы ирылшоз ҟарҵон, абольшевикцәа  рымч еиҵаҟьарҵаз.


Аҳҭынра гылан, Лыхны ашҭа ду  аҿаԥхьа. 1866 шықәса, ԥхынгәымза 26 рзы иалагеит Урыстәыла аҳра иадҳәалаз аԥсуаа ампыҵахаларатә арежим  аҿагылара, уи аиқәыртәаразы, иара уи ашықәсан нанҳәамзазы, қәҭешьтәи агәыбернатор аурыс аинрал — алеитенант, Свиатопольск — Мирски, аҳҭынра иблит.


Амашьына ашә ааиртын, илабҷашь наиҵаирсын, ашьшьыҳәа, ажәлар рышҟа днахырхәан, исгәаӷьын, иарма напы, днаҵагылан, хыхь дшыҩхалаз, дышиашаз, ажәак мҳәакәа, апрезидиум ашҟа дшааҩхалаз, иҩнапык рыла илабҷашь наиҵарсны, асасцәа рышҟа ажәа ԥхақәа нараҳәаны, еиқәыӡырҩуа иԥшыз азал ашҟа ихы рханы ажәа иҳәаанӡа, ажәҩан днаҵаԥшын, ишилшоз, зегьы ираҳартә


Уи аҭак аҟаҵаразы аҭоурых аҭҵаара иазку аусқәа ҳҭоурыхҩҩцәа раԥхьа ишьҭоуп.


Аб Уарҭан Фаҭџьал лҵара далгахьан даара ибзианы, ареспублика аиҳабыраҿ аус луан.


Иҷкәын дрымихырц дҳәыҵәы-ҳәыҵәит, амал рыдигалт, ахьы рыдигалт, аха мап рҳәеит.


Вануату, аофициалтә хьӡы: Вануату Ареспублика (, , ) — ареспублика шьҭоуп аокиан Маҷ аҿы, аҵакырадгьыл наӡоит 12,2 нызықь км., инхоит 276 244 – нызықьҩык раҟара ауааԥсыра. Вануату ахьыԥшымра аиоуит 1980 ш. рзы Франциеи Британиадуи рҟынтәи. Аҳҭнықалақь – Вила. Ихадоу аекономика аҟәшақәа иреиуоуп ақыҭанхамҩа, аԥсыӡкра. Аҳәынҭқарра ацыхыраара арҭоит Австралиа, Иапониа, Китаи уб.иҵ.


Раԥхьаӡа салам шәҟәыла еибадыруаз ашьҭахь Аԥсныҟа иааны иҟаз Маҳинур Папԥҳа лоума, ажәлар рҳәамҭақәак нанҵаны, хшыҩла иҭәны асалам шәыҟәқәа сзаазышьҭлоз Орҳан Ашамба иоума, исалам шәыҟәқәа рыла исҳәозар, амца зыӷраз, иқәра иааноумшьартә иҟәыӷоу Ардашьын Абганба иоума, ныҳәак исзаҩызаха зышәҟәқәа соуаз зегьы ааҿахҵәеит.


1958 шықәса, абҵарамзазы де Голльи уи ишьҭрақәлаҩцәеи абжьқәа реиҳарак роуит, ԥхынҷкәынмзазы аинрал иоуз 78% абжьқәа ирыбзоураны президентс далхын.


Бысгәаԥхозар, исабымҳәо исхароу, мшәан, ма бгәы ибнаҭоу бара акгьы бхарамшәа, иахьа уажәраанӡа сара схала сыҟазар, иахьа уажәраанӡа сара схала сныҟәозар?


Нанҳәамза́ 25 (Нанҳәамза́ ҩажәи́ хәба́), Áвгуст 25, На́нҳәа 25 — григориантәи амзар 237 тәи амш (238 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 128 мшы.


1971 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аподагогтә институт, далгоит 1976 шықәсазы.


1959-1961 шш. раан Кәтолтәи актәи абжьаратәи ашкол аҟны дырҵаҩын, нас, хышықәса усурҭада дыҟан. 1968 шықәса аҭҵаарадырратә усзуҩы еиҳабыс дрыдыркылеит Д. И. Гәлиа ихьӡ зху абызшәеи алитературеи, аҭоурыхи ринститут (уажәы Аԥсуаҭҵаара аинститут) аҟны. 1975 шықәса нахыс – аҭҵаарадырратә усзуҩы еиҳабыс, 2012 шықәса инаркны – усзуҩы хадас.


Ажьырныҳәамза́ 9 (Ажьырныҳәамза́ жәба́), Ианва́р 9, Ажьырны́ҳәа 9 — григориантәи амзар 9 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 356 мшы (357 мшы ашықәс ду ала).


Фрикс Оҭар Ҷилаӡе зыӡбахә сҳәаз ироман аҿы акыр дугәаланаршәоит Манча Алықьса Гогәуа ироман асду аҿы, Мзалеи дугәалаиршәоит Оҭар Ҷилаӡе ироман ахадаратә хаҿсахьақәа ируаӡәку Фарнаоз.


Асовет мчра ахаан апионера ҳәа акы ыҟан, акомҿареидгыла ҳәа акы ыҟан, иҟан акоммунисттә партиа.


Белобратов А. В.. Процесс «Процесса» // Кафка Ф. Процесс [по материалам рукописи]. СПб., 2006


Еропатәи аидгыла аусура иаҵанакуеит аҳәынҭқарратә усзура аганқәа зегьы, агәабзиарахьчареи аекономикеи инадыркны адәныҟатәи аполитикеи атәылахьчареи рҟынӡа. Урҭ рыдагьы, Евроеидгыла аҟазаараҿы ихадараны иҟоуп иаку аџьырмыкьа аԥҵареи напхгараҭареи, уи иаҵанакуеит: аҳазалхратә еидгыла, 25 тәыла рыҟнытә 12 рыҟны иалагалоу иаку авалиута, иаку ақыҭанхамҩатә политика, иаку ахәаахәҭратә политикеи иаку аԥсыӡхьчаратә политикеи.


Хҩык ахшара сыцын, хҩык ахшара сыцын, асы ҳалхо, асы ҳалхо ашьха қыҭахь ҳамҩа хан.


Диит 1950 шықәса лаҵарамза аказы Гәдоуҭа араион Абӷархықә ақыҭа. 1973 шықәсазы Қарҭ ақалақь аҿы далгеит аалых лас иазку атехникум.


Дад, бҭаацәа ргәы иалсша акы ҟабымҵан, бхаҵа иҭахымзар абрахь бахьаало, быҩны быҟаз, бхаҵа дыззыразым акы ҟабымҵан, бхәыҷы цқьа бихылаԥш, анапы игыбмырхан.


Аицәажәара иалган, аҩны ианааи, Хьыкәыр аԥсеиқәара лықә, аӡеиқәара лықә, акҿыҩра деиҭанакҿалеит.


Керефов Б.М., Туганов Р.У. Секретная миссия в Черкесию русского разведчика барона Ф.Ф. Торнау. Нальчик: изд-во "Эль-Фа", 1999. -С. 483.


Сара сцагны абазар аҟнытә афатә ааганы иҟасҵароуп, нас абарҭ реиԥш иҟоу анымха-хымҵәақәа, аоақәа ирҿасҵароуп, нас абрис аҟара ифеит ҳәа аԥара ацынхәрас, ақьаад ианысҵароуп.


Ари иҩымҭа ала апоет иҭахын аԥсуа нхаҩы ижәытә бзазашьеи иҿатә бзазашьеи еиҿырԥшны раарԥшра.


Агаҿа аганахьала игылоуи, Нхыҵҟа аганахьала уи иахыҳәҳәауеи ашьхақәа рыбжьара ахы набжьанакызар, амра аҭыԥ ашҟа иԥхьацалатәуп арахә, инкыдҳәыла-аакыдҳәылауа аҭыԥ ашҟа инеиуеит, амрагьы ахаҭа имбаӡо анҭ ашьхақәа ирыбжьыԥхо иалагоит ашәахәақәа ҟаԥшьы уаркалеиуа.


Ашара шибаз иаразнак акәкәу, акәкәу, акәкәу ҳәа дыҳәҳәеит иашьеиҳаб, ажәлар еизигеит.


1948 шықәсазы Шь. Сангәлиа дҭалоит А.С. Пушин ихьӡ зху Қарҭтәи ахәынҭқарратә институтб ихиркәшоит 1952 шықәсазы.


Аа, бара агаӡа, афеида аума аус злоу, ахьыӡ ҳауеит баргьы саргьы сара сзы адехәҭыр, – рҳәоит, бара бзын адехәҭыр иԥҳәыс, – рҳәоит, – иҳәеит иара.


Аменшевикцәа рполициа ианеиԥхьытта ашьҭахь, урҭ рус ииасуеит ареволиуциатә хылаԥшра ашҟа, иара убас иаԥҵан Аԥснытәи агвардиа ҟаԥшь, дара рхатә комиссариат хылаԥшрала. Ари акомисарат еидкылахь иалан К. Инал-иԥа, С. Қардаа, Х. Керсалин. Аревком лымкаала илаԥш ахын ареволиуциатә аибашьратә мчра, урҭ еибыҭашеи, уи идыкылеит ихадароу аус урҭ рыӷәӷәараҿы, ирҿагылоз амчра иаҿыԥшнры Кәыдрытәи аҩхааҿ инханы зҽеизкылан иҟаз.


Ани иԥҳәыс уаанӡа иааигахьаз ацә шьны агәылацәа ирҿалҵахьеит ҳәа дыҟоума!


Васильева Е. Д. Рыбы Чёрного моря. Определитель морских, солоноватоводных, эвригалинных и проходных видов с цветными иллюстрациями, собранными С. В. Богородским. — М.: ВНИРО, 2007. — 238 с. — 200 экз. — ISBN 978-5-85382-347-1.


1966 шықәса инаркны 1971 шықәсанӡа аус иуан Аҟәатәи ақалақьтә паркқәа рдирекциа иатәыз Аҟәатәи аԥсыԥтә оркестр асахьаркыратә напхгаҩыси дирижиорси. Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатә еибашьра 1992-1993 шш. рзы иара Аԥсны ахьчаҩцәа дрывагылан деибашьуан. 1994 шықәса инаркны Аԥсны Ареспублика Аҳәынҭқарратә камертә оркестр асахьаркыратә напхгаҩыси дирижиор хадаси дыҟан. 1997 шықәса инаркны 2010 шықәсанӡа Адыгеиатәи Ареспублика Акультура аминистрра ааԥхьарала аус иуан Адыгеиатәи Ареспублика Аҳәынҭқарратә филармониа асимфониатә оркестр дирижиорс, ари ауси Аԥсны Ареспублика Аҳәынҭқарратә камертә оркестр аҿы аусуреи еилаигӡон.


1923 шықәсазы С. Ҷанба даредакторын агазеҭ «Аԥсны ҟаԥшь» - аҵара ус аҿтәи имаҵура иалагӡаны.


Мураҭхеит, – иҳәеит Қсасгьы, ахантәаҩы инапы хьараџь иаргьы илаԥш ааҟәго, ақьафура ҳәа узҿу сареи, сиины сылкашәеижьҭеи ацгәеиқәаҵәа ҳабжьысны ҳаҟоуп сара сыԥшәымҟәарахь иара ықәлом, иара аԥшәымҟәарахьгьы сара сықәлом


Ажәабжь Тҟәарчал адәыӷба ҩеит ианыԥшит усҟан, аҩажәижәабатәи ашықәсқәа рзы ҿыц зыргылара иаҿыз Аԥсны ааглыхратә қалақь Тҟәарчал раԥхьаӡа адәыӷба анҩеи аԥсуа нхацәа ирнаҭаз ргәалаҟара зеиԥшраз.


Аԥсуа Ҳәынҭқарра азхаҵоижьҭеи ҩы-шықәса ирықәуп аԥсуа Ҳәынҭқарра азхарҵеижьҭеи ҩы-шықәсагьы макьана имҵыцт.


Париж 2024 (2024 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2024) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Егьырҭ зегь ракәым, ҳара ҳаамҭа ааиаанӡа ажәибжьтәи ашәышықәса инаркны ажәаҩатәи ашәышықәсазынӡа Вавилониа знапаҿы иааганы аҳра зуаз, ашьҭахь Вавилониа иалаӡҩахаз, зкультура алаӡыҭыз касситаа ҳәа аҭоурых иазаанхаз, каскаа рабшьҭрақәа ируакуп ҳәа агәаанагара ыҟоуп.


Абри ашьҭахь акраамҭа аҩыџьагьы рыбжьы дыргомызт, аха аҩыџьагьы шыцәамыз рдыруан.


Уи апериод азы, алитературатә жанрқәа рахьтә, зегь реиҳа аԥызара аманы иҟан ажәеинраала.


Иара зегь реиҳа ишәарҭоу, зегь реиҳа иуадаҩу аҭыԥ аҿы дыҟоуп.


Ажәҵыс абжьы ааԥын раԥхьаӡатәи быжьны ишынахыҩуа еиԥш, раԥхьаӡатәи быжьны, раԥхьаӡа зхы ааиҵызхыз ашәаны азал иааҩныҩит Хьымца иԥхьарца бжьы, иашәа.


Шагиров А. К. Кабардинский язык // Языки народов СССР. Т. IV. Иберийско-кавказские языки. М., 1967. С. 165—183.


Схаҭа иага сыцәгьазаргьы, қьачақьрыла аԥсҭазаара еиҳа иззыцәгьоугьы маҷк иааизымариахартә иҟасҵоит, дысшьуазаргьы, аԥсра изымариахартә дырччо мацара имҩа дықәсҵоит


Ԥхынгәымза́ 12 (Ԥхынгәымза́ жәа́ҩа), Иу́ль 12, Ԥхынгәы́ 12 — григориантәи амзар 193 тәи амш (194 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 172 мшы.


Ажәабжьҳәара аепикатә стильла имҩаԥысуеит шуҳәо акәымкәа, ахыччаратә, ма асатиратә стиль ахь ииасуеит, нас еиҭах иқәыргьежьны аепикатә стиль ахь еиҭаԥоит.


„Абжьаратәи ашәышықәсақәа рзы Аԥсны иамаз аполитикатә ҭагыла-  заашьа“, „Абжьаратәи ашәышықә-  сақәа ирыҵаркуа ақырҭуа ҩыратә хыҵхырҭақәа Аԥсни аԥсуааи рыӡбахә ишалацәажәо“, “Афон-Ҿыц“ уҳәа убас егьырҭгьы. Урҭ рӷьырак аԥсуа хылҵшьҭрақәа рҽеидкыланы, жәларык раҳасаб ала ишышьақәгылаз, нас VIII-X ашәышықәсақәа рзы Кавказ зегьы зырхыџхыџуаз афеодалтә ҳәынҭқарра шыҟарҵаз уҳәа ҳгәы зкуаз азҵаарақәа жәпакы рҭак ҳарҭоит. Егьырҭ иаҳдырбоит жәынгьы-ҿангьы ҭаха ҳазымҭоз ҳгәылацәа бзиахәқәа аҳәаҭыхла ирҿагыланы ҳабацәа дуқәа рыдгьыл гәакьеи рбызшәеи шырыхьчоз.


Бара ибылшоит сыбӷабҵар, сацәыбыхьчар аҭахара, бара ибылшоит са суаҩыбтәыр, ма исыцәбырӡыр ауаҩра.


1988 шықәса инаркны 1991 шықәсанӡа А. Гогәуа Аԥсны ауаажәларратә хеидкыла, жәлар рфорум «Аидгылара» напхгара азиуан.


Львов () — Украина ақалақь. Уи атәылатә амраҭашәара аҿы иоуп. Иаланхо 760 757-ҩык (2010 ш.)


Аԥсны аҳратәра () — феодалтәи атәыла Имеретиа аҳра иалҵаз Чихори аҿы аибыслара ашьҭахь (де-факто 1462), де-иури 1615 шықәса аҟынтәи ихақәиҭроуп.


Цәыббрамза́ 8 (Цәыббрамза́ ааба́), Сентиа́бр 8, Цәыббра́ 8 — григориантәи амзар 251 тәи амш (252 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 114 мшы.


Обои ҳаспальназ ишаасхәаз усгьы ибзынасыцҳаит, егьырҭ ауадақәа рзы нас бааиуазар еицааҳхәап, Комфорт аҟынгьы ҳаиццап.


Уажәраанӡа хылҵшьҭрак иатәыз агәыԥ аҿы хаҵеи ԥҳәыси еибагозҭгьы, уажәы даҽа хылҵшьҭрак аҿынтә ԥҳәыс дааигон.


1930 шықәсазы уи ҩаԥхьа аҵара ус азы Жәлар ркомиссарс /министрс/ дҟарҵоит, араҟа аус иуеит 1932 шықәсанӡа.


ОБСЕ Апарламенттә ассамблеиа иалоуп атәылақәа зегьы рхаҭарнакцәа. Ари аилазаара аԥҵан 1992 шықәса рзы апарламентбжьаратә еиҿкаараны. Уи аилазаараҿы иҟоуп 300-ҩык адепутатцәа, урҭ уахь иназышьҭуа атәылақәа-алахәылацәа роуп. Ари аусбарҭа аштаб-квартира Копенгаген иҟоуп. Апарламенттә ассамблеиа ахадараҿ иҟоуп ахантәаҩи амаӡаныҟәгаҩ хадеи. ПАСЕ аҳәаақәа ирҭагӡаны аус руеит иааиԥмырҟьаӡакәа аус зуа ҷыдалатәи акомитетқәа хԥа.


Ашьыжьымҭан Роберто дааит, уи ишьҭахь Луис Мариано, Рамон Кардона, Хосе Росалис.


Сара исыхәаԥшуашәа збон аурок иаҿыз ахәыҷқәа зегьы, сара исыхәаԥшуашәа збон шьхақыҭаа зегьы.


Раԥхьатәи аҭыжьраан ԥхыны ҷкәын ҳәа иҩыз ажәа, егьырҭ рҿы ԥхыныҷкәын ҳәа ирнуп.


Жәабранмза 3, 1990 шықәса рзы Аҟәа имҩаԥысит Жәлар Рфорум «Аидгылара» II аизара ду. Афорум хантәаҩыс далхын Сергеи Мирон-иԥа Шамба. Еиҭарҿыцыз анапхгара аилазаара активла нап адыркит аԥҟаԥҵәа аԥҟарақәеи апрограммеи аус рыдулареи урҭ рынагӡареи. Уи инаваргыланы Афорум имҩаԥнагон Асовет Еидгылаҿ Прибалтика инаркны Аокеан ҭынч аҟынӡа еиҿкааз иформалтәымыз аиҿкаарақәеи дареи рыҩнуҵҟа аимадарақәа рышьақәыргыларазы аусура. «Аидгылара» ахықәкы анагӡараз имҩаԥнагоз хра злаз аусқәа иреиуан СССР автономиатә республикақәеи дареи рымчқәа акоординациа рзура рсуверентә зинқәеи рҳәынҭқарратә статуси рыхьчареи рырҭбаареи алыршахарц азы.


Жәабранмза 13 рзы, шәҩыла аҿар рхы аладырхәт аҳҭнықалақь Могадишо имҩаԥгаз адемонстрациа, уи ззырхаз аиасратә федералтә еиҳабыра роуп, апрезидент Шеих Шариф Ахмеди исламтәи аҿагыларатә гәыԥ «Харакат аш-Шабаб» Шеихан Ибрагим аль-Афгани напхгара зиҭози ирҿагыланы, урҭ ракәын атәыла аиҳарак хылаԥшра азҭоз.


Гәыџь иҭакәажә илыцәҵәахшәа иааигон ари аԥара, аԥхьан имаҭа Тарзан дышьҭны иааирган, дырҩегьых лара изцәиҵәахуаз лахь иахьыхынҳәыз игәамԥхоу, мамзаргьы иҟаиҵаз ари аԥшьгара бзиа уаҩ дахьзадымгылаз игәы армаҷу, иблақәа дырцәыҵыԥшшәа аҳамҭа зауз иԥҳәыс дналыхәаԥшуеит аҟароуп, уаҳа алаҿиҭуам, егьырҭгьы рацәак рыла иадырбом аџьыбаҭала ӷьычҩы аӡә иџьыба данҭоу уи збо рылаԥш шаҟәырго еиԥшшәа.


Иҵӡозеи уи аахыс, шаҟа хҭыс ҳархаанхахьоузеи иаргьы саргьы уи аахыс, иухоумыршҭыша иага бзиа, иага цәгьа ҟалахьеит иаргьы саргьы ҳаԥсҭазаараҿы, аха уажәы абри амш аҟны сааины сыҟоуп.


Еиҳараӡакгьы агазеҭ Аԥсны ианиҵоз апублицистикатә статиақәа рҿы лассы-лассы урҭ агхақәа дрылацәажәон.


Ԥхынгәымза́ 9 (Ԥхынгәымза́ жәба́), Иу́ль 9, Ԥхынгәы́ 9 — григориантәи амзар 190 тәи амш (191 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 175 мшы.


Лара, шьоукы-шьоук реиԥш, дҳасым-ҵысуа, иахәҭам лҳәо, иахәҭам луа, ахаан лҽыҟалҵомызт.


Атомтә фымца азы Жәларбжьаратәи амаҵзура (иааркьаҿны МАГАТЭ, англ. International Atomic Energy Agency, иааркьаҿны IAEA) – атомтә фымца аҿиареи уи аҭынч ԥсҭазаара аҟны ахархәареи рзы жәларбжьаратәи аиҿкаара. Уи аԥҵан 1957 шықәса рзы. Аштаб-квартира ыҟоуп Вена (Жәларбжьаратәи венатәи ацентр).


Аԥсҳацәа рдиван аҿы Леон иҟынӡа ҳәынҭқарс иҟаз уи иашьа аиҳабы Константин иакәын, иаб иашьа Леон иакәмызт аха


Аԥсуаҵас аҩыжәраҿы заҟа ирацәаны иужәыз акәӡам, шаҟа пату ақәҵаны иужәыз ауп.


Аха асҟаамҭа абаӷәазахь ишҭагаламыз здыруазҭгьы аӡәгьы дсыргәамҵуазма, сыхгьы сыргәамҵуазма, уаҵәы ҭынч смаауаз.


2007 шықәса рзы Нодар Ҷанба амузыкатә рҿиараҿ илагала ду азы Аԥсны жәлар рартист ҳәа ахьӡ ихҵан. Иахьатәи аамҭазы Н.В. Ҷанба Сеультәи ауниверситет Сан Мьен (Алада Кореиа) аҿы профессорс аус иуеит.


Абри аҩыза ҟалеит Аԥснытәи автономтә республикеи Аахыҵ-Уаԥстәылатәи автономтә области ҭоурыхла ақырҭуа дгьыл аҿы ианыҟоу аамҭазы


Даҽа жәҩанк уҿазаргь, уажәызаргь, иужәызаргь, иумжәызаргь, уашҭа ажәырҭ иуцәакызар, ԥхашьароуп, ԥхашьароуп, ԥхашьароуп.


Ари аԥааимбар унапы аазхьушьыз ауп, ухьӡала икнасҳаит, – иҳәеит, унапы аазхьушьуа барақьаҭуп, ҵыԥх ҳаура-ҳҳәара бзианы иҳаҭәоушьеит, ҭабуп ҳәа уаҳәаны уаха икнысхуеит.


Спасти Хэррисона (Harrison's Flowers – правильней было бы перевести как «Цветы Хэррисона»), 2000 ш.


Зтәыла хьчара шԥыла иазгыло, ахьанҭара иаҵагыло, иҭабуп абри иеиԥш дзыхшаз, иҭабуп абри иеиԥш дзааӡаз!


Сыгәра бгозар, сыгәра бгозар, исҭахын, Ари амҩаҿ са сыгәҭыхагьы сымӡар.


Рыԥсадгьыл хьчатәхар, аӡәаӡәала ирзыхьчомызт, рҽеидыркылон, адгьыл аӡәаӡәала иқәаарыхуан, аха абраҟагьы ҟазшьа бзианы ирыман аилахәра, уааҳә уны еицхыраауан, арашәароума, аҭагалароума, ажьҭаароума иахьабалак, аицхыраара традицианы ирыман ажәлар


Ашьауардынқәа, ашьауардынқәа, Кавказ аныс, абыс измоу, Избоит, еиҵых шәымҵәыжәҩа дуқәа, Шәызхаԥыруа ахра заҟароу.


Избада, избада са сиеҵә шҭашәоз, ажәҩан ааныжьны иалҵәраа ишцоз, агәы ахьуа, аԥсы ахьуа, аҿыцәаа ишцоз, избада са сыда са сиеҵә шыԥхоз?!


Иара уи аҷкәын иаб дзыҩназ аҩны ацәыгәбара аҿы аԥҳә иақәыз аԥша иарц?


Изцазеи, уара, изцазеи абарҭ ҳадгьыл хазынақәа ааныжьны, имԥсыр анамух, абра иԥсындаз, абра иԥсындаз!


Ҳасанбеи шиакәыз даанхеит ҳәа иаҳаҭыр еиҳагьы ишьҭыҵзаап убасҟак ажәлар пату ақәырҵеит


Феодосии аҩбатәи || (ақырт.-ფეოდოსია , аелын.-Φεοδοσία) - Аԥсуа Ахра Аԥсха 806-825 шықәса инаркны , Лауан  иҷкәын, Дмитрии Гьаргьи аиашьа , иара Ақахетиа-Арабтәи-Византиа каолициа Аԥсуа Ахра аибашьра азы иқәақәаны иԥцәиҭ ,ирҿагыланы иареи Тао-Кдарджети аҭауадақәа аибыслара аӡиас "Ксани" (Хымпада, иахьа-Алдатәи Ауаԥстәыла)  ирырҭәиҭ , рырра рымҷкәа ирбгеиҭ , Феодосии ақалақь "Хони" иаицеиҭ ,Хопа Киачи аныхабаақәа гьы Очамчира Гәдоуҭа  аҿы иааиҵеиҭ


Аҳәынаԥ хәҷы ара иааин анацәбжьара иакьысуеит иаасышьҭит, ара иааин иаасмышьҭит, ара иааин иаасмышьҭит.


Аиҭакрақәа рымҩаԥгаразы Бахреин адемонстрациақәа ирылагеит жәабранмза 14, 2011 шықәса рзы. Адемонстрантцәа иааныркылеит Манама агәҭаны иҟаз Абырлаштә дәы ҳәа изышьҭаз аҭыԥ. Ари аҽны дшьын аҿагылаҩ, уи иԥсыжра аҽны дыршьит даҽаӡәгьы. Жәабранмза 16 рзы, зықьҩыла бахреинаа даҽазныкгьы Абырлаш дәы аҟны еизеит, уи Тахрир (Ахақәиҭра) ҳәа ахьӡ аԥсахразы.


Самсон Ҷанба ипублицистикатә статиақәа рҿы иқәиргылоз азҵаарақәа рахьтә актуалра иахьагьы изцәымӡқәац маҷӡам.


1978  шықәсазы архитектор – аиҭашьақәыргылаҩ Вахтанг Цинцаӡе инапхгарала, Драндатәи ауахәама аиҭашьақәыргылара иалагеит. Убасҟан, архитектруратә баҟа ирыцқьаны, цқьа иҭҵааны, раԥхьатәи аԥшра еиҭашьақәдыргылеит. 2002 шықәса инаркны ауахәамаҿы Анцәа имҵаныҳәара мҩаԥысуеит. Усҟан ауахәамаҿы аиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥганы, абаҟа аинтериери аеқстериери рыԥсахит. Ауахәама афасад ашәыга шкәакәала иршәит, ауахәама агәараҿы акрыфарҭеи асасааирҭеи дыргылеит.


Даҽа ҳәынҭқаррак аҵакырадгьыл аиқәышаҳаҭра анапы аҵаҩрада уи аибашьра шьаҭас иамамзар, азинмчы амамызт ҳәа иԥхьаӡан, аннексиа ҟазҵо аҳәынҭқарра ари аҵакырадгьыл аҟны иӷәӷәаны ашьаҭақәа аҳазаргьы. Убас, Босниеи Герцеговинеи раннексиа, 1908 шықәса рзы Австро-Венгриатәи аимпериа ала аиуристтә шьаҭа амамызт ҳәа иԥхьаӡан, ари аҵакырадгьыл 1978 шықәса рзы Берлинтәи аконгресс аӡбамҭа ала Австро-Венгриа анапаҵаҟа ишиагазгьы.


Аԥсуа Аҭырқтыләа ианҳәоу . ( Тырк. Türkiye'de yaşayan Abhazlar )                                   Аԥсуа-Абаза Амилаҭқәа реиҿкаара Аҭырқтыләа аҟытақәа ,аҟалакьқәа аинҳәоу  ачисло ирызкуп 300.000.-500.000  ауаҩы ,  дара Аҭыркцәа рбызшәала , мамзаргьы Аԥсуа, Абаза бызшәақәа иарҳәоит ,Аҭырқтыләа иауп Аԥсуа  ажәларқәа ,аетносқәа : Псху,Асаӡуа,Цебельдаа,Цвижбаа                иҟоуп. Дара ртаацәа Аҭырқуа Османҭәи Империа Аԥсны ,ма  Ачеркессиа  иҵон амшын иахысны амухадџьырство ианааз Аԥсуа Аҭыркҭыләа ианҳәоу


Ари иaбзоурaны, уaмaшәa иубaрaтәы иҟaм Қырҭтәылaҿ Гьaргь aцқьa ихьӡ зху 365 уaхәaмaк aхьдыргылaз. Аиaшaхaҵaрaтә aқырҭуa уaхәaмa Гьaргь имшныҳәa шықәсык aлa  ҩынтә иaзгәaнaҭоит.


1947 шықәса рзтәи Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Аплан аҟәша инақәыршәаны, Иерусалим жәларбжьаратәи қалақьны иҟалар акәын. Иара иадыргалоз ауриатәии арабтәии аҳәынҭқаррақәа ирыҵанакуа иҟамлар акәын. Араб-израильтәи аибашьра аан, 1948 шықәса рзы, Иерусалим мраҭашәаратәи ахәҭа Израиль иаанакылеит. Аибашьра еилгеит 1949 шықәса рзы, анапы зҵаҩыз аинышәаразы аиқәышаҳаҭра ала.


Шәыџьнышқәоуп зегьы, анс ак шәҳәалап, ас ак шәҳәалап, ажәытәан ак ыҟан шәҳәалап, иара шәлалабгар акәымзи убри шәжәытәра!


Зегь дара роуп аибашьра ашьҭахь уҳәансҳәанқәа рацәан, ана иҵәахны ирымоушәа, ара иҵәахны ирымоушәа.


Игәалашәеит раԥхьатәи византиатәи аимператор Аркади иаҳҭынраҿы иара иеиԥш евнухс иҟаз Евтропи ҳәа аӡәы аимпериаҿы актәи аминистрс дшыҟаз.


Уа исықәшәаз, Аминистрцәа Рсовет Ахантәаҩы актәи ихаҭыԥуаҩ усҟан азы Ахантәаҩы иусқәа назыгӡоз Сергеи Васили-иԥа Багаԥшь атипографиаа зыхьчаша иуаҳҭо амилициаагьы ҳамам, аха угәы иҭоукыз агазеҭ аҭыжьрагь аҭахымзар ҟалап, избанзар, уи аҩыза агазеҭ шҭшәыжьуа ақырҭцәа ирмаҳар ҟалаӡом, урҭ атипографиагьы шәаргьы бомбак лашәылажьны шәԥыхааса шәықәрҵар алшоит ҳәа сгәы сҽаниҵеит.


Азқьышықәсақәа раахыс иаауазар акәхап, ауаатәыҩса раԥхьаӡатәи реибашьрақәа, раԥхьаӡатәи ауаа рҭахарақәа раахыс ашәы ршәымхӡакәа иршәызар акәхап.


Зынӡа ахырзаман цәгьа иҭанаргылеит Аҟәа, анкьа Диоскуриа шӡаанарҟәрылаз еиԥш, ишеибгоу иахәланагалаӡарц аҭахны, иахьынӡазалшо ҵәҩанҵәыҟа аҽыҳаракны, иахьынӡазамчугьы еилашуа, арахь иааскьаӡаны аҟәара аҽықәнажьуан, иаамԥыхьашәо зегь ықәырбзақьаауа


1938 шықәса рзы апартиа алахәылацәа рхыԥхьаӡара хә-миллионҩык рҟынӡа инаӡеит, уи ахыԥхьаӡара жәантә еиҳахеит аханатә иҟаз аасҭа. Аха, уи аамҭазы аинуистцәеи аԥсылманцәеи рыбжьара аилибамкаарақәа аҭыԥ роуит. Аҵыхәтәантәиқәа рпартиа – Индиазегьтәи аԥсылманцәа рлига – ихьыԥшым аислам ҳәынҭқарра Пакистан – «ацқьақәа ртәыла» аԥҵаразы иқәгыло иалагеит.


Аррамаҵзурауаа, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҟны аррамаҵзура иахысуа аҭынчра адгыларазы, досу дара ртәыла аҟынтә ауалафахәы роуеит. Убриаан арҭ атәылақәа Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҟынтәи акомпенсациа роуеит. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҳәынҭқаррақәа-алахәылацәа аҭынчра адгыларазы аоперациақәа ирыхҭнырҵо аԥарақәа рыхәҭак ашәоит ишьақәыргылоу аформула инақәыршәаны, уи ари аиҿкаара ахаҭа ишьақәнаргылеит. Аха ус ишыҟоугьы, 2006 шықәса жьҭаарамза 31 иаҵанакуа аамҭазы аҳәынҭқаррақәа-алахәылацәа аҭынчра адгыларазы аоперациақәа рымҩаԥгаразы иҟарҵараны иҟаз алагалақәа, аха иҟарымҵаз ауал ишьақәнаргылеит Еиду Америкатәи Аштатқәа иртәу 2,66 миллиард доллар.


1893 шықәсазы С. Ҷанба дҭалеит Драндатәи /Ҵҟыбынтәи/ ауахәаматә школ, уи даналга, Аҟәатәи Ашьхарыуаа рышкол даанахәоит, далгоит 1907 шықәсазы. Иԥсадгьыл ахь даныхынҳә, иара абри ашықәсан, рҵаҩыс аус иуан Кәтол ақәҭан /аҵаҩцәа аԥсшәа риҭон/, аха, дук мырҵыкәа, иусура даҟәыхын, арҵаҩ изанааҭ ахь-имамыз дахырҟьаны. Ашьҭахь, иҵара ацҵаразы, С. Ҷанба ҩаԥхьа Қырҭтәылаҟа дцоит, дҭалоит Хонтәи арҵаҩцәа рсеминариа, далгоит 1914 шықәсазы.


Уу, уу, исаҳауа закәызеи, ацәалашәара зауа аԥҳәыс лоуп, ацәалашәара уоуны уеиҟәнажәааит, – иҳәеит средактор.


Раԥхьа иргыланы, ахәыҷқәа рнапала араҟа аԥсуа шәҟәыҩҩцәа рыцыԥхьаӡа аԥсаҵлақәа еиҭаҳаны, аллеиа ҟарҵеит, ҵлашьапыцыԥхьаӡа ашәҟәыҩҩцәа рыхьӡи рыжәлеи зну адыргақәа рыдкнаҳаланы.


Ҳа ҳхыԥшоуп, уи ахьалаго ҳа ҳҿоуп, иаҳҳәаз ада ҽак азҳәом, иаҳҳәаз ада ҽак азҳәом!


Абри асеминариаҿ Д. Гәлиа екстерн ҳасабла қәеиарала аԥышәара дахысуеит, убри иабзоураны, иара излаигәалаиршәо ала, 1919 шықәсазы абжьаратәи аҵареиурҭақәа рҿы официалла арцаҩра азин иоуеит (абри атәы акыр инарҭбааны иазааҭгылоуп Х. С. Бгажәба «Зыхьӡ камшәо» захьзу ишәҟәы аҿы, — Акәа, 1977 ш.).


Уи Бара исбырдырит иаха, аҭахызаргьы ԥхыӡла акәыз уи са сзыҳәа илабҿабан, мап, алабҿаба аҵкысгьы хараӡа еиҳан, лабҿаба сыԥсҭазаараҿы сара уи аиԥшҵәҟьа ихаау, уи аиԥшҵәҟьа иҟаимаҭу аԥсҭазаара ахаан санымиацызт.


Ақәа амур, сарӷьа сшьапы иашьоу ала сныҟәоит, ақәа аур, сарма шьапы иашьоу ала сныҟәоит.


Уи рныԥшуеит ҳлитературеи ҳҵарадырреи рҿгьы Блаҵарыла ҳаԥсҭазаара уагәылаԥшыр, иубоит, шьоукы Аԥсуара шныҟәырго, шьоукы Аԥсуара ишныҟәнаго.


Адгьыл аҵантә ҿыҭбжьык саҳаит, ажәҩан аҵантә ҿыҭбжьык саҳаит, сқәыԥшра акәхап уи зыбжьы зыргаз, насыԥ шкәакәа сара сзы иаазгаз!


Шаҟаҩыда, шаҟаҩыда, шаҟаҩыда, Хнырҳәышьак ҳәа рымаӡамкәа уажәшьа, Аџьынџьтәыла иахҭнызҵаз зыԥсынҵры, Зыԥсҭазаараҿ, агәыӷра нзыжьыз зегь ҳзын!


Аӡә иԥҳәыс Кьацә ҳәа леиҳәон, зегьы Кьацә ҳәа ларҳәо иалагеит, – рҳәоит еиԥш, уи аҩызоуп араагьы иҟалаз.


Ҳарҭ аԥсуаа ажәытәра иаҳцәалаӡыз аамҭа ашҟа ҳанхьаҳәуа, зегь раԥхьа иргылан иаҳгәалаҳаршәо аабатәи ажәабатәи ашәышықәсақәа рзы Аԥсҳацәа зхагылаз Аԥсуа Ҳәынҭқарра ауп, ҳҭоурыхҩҩы Алықьса Папасқьыр Аԥсуа Ҳәынҭқарра ажәахатәи ашәықәса аҟынӡа иҟан ҳәа шышьақәирӷәӷәахьоугьы.


А.В. Ҭаниа аԥсуа музыкатә-хореографиатә фольклор бзиаӡаны идыруан. Илагала рацәоуп аԥсуа профессионалтә театртә ҟазара аизҳараҿы. Иԥсҭазаара аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы абаҩхатәра злаз ауаҩ гәыраз Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы астудентцәа актиортә ҟазара алекциақәа дырзаԥхьон, итеатр гәакьа азы артистцәа азыҟаиҵон. Амиран Ҭаниа актиор ибаҩхатәра анаҩсгьы илан ауаҩытәыҩса иҟазшьа бзиаӡақәа: аразра, арыцҳашьара, иџьоушьаратә аиумор, иԥсадгьыли ижәлари рахь абзиабара.


Атомтә фымца азы Жәларбжьаратәи амаҵзура иамоуп, иара убасгьы, арегионалтә ҟәшақәа ҩба –Торонто, Канада (аус ауеит 1979 шықәса раахыс), Токио, Иапониа (аус ауеит 1984 шықәса раахыс), иара убасгьы ҩ-биурок: Ниуи-Иорк, Еиду Америкатәи Аштатқәа (1957 шықәса раахыс), Женева, Швеицариа (1956 шықәса раахыс). Амаҵзура  Венеи Заиберсдорфи, Австриа (1961 шықәса раахыс иаартыз), аиадертә технологиақәа рлабораториа напхгара анаҭоит, иара убасгьы Монако иҟоу алабораториа (1961 шықәса раахыс). Насгьы аҭҵааратә центр аԥҵоуп Италиа.


Уара, уанаџьалбеит, ԥшьба ааухәоит хә-капеик ҳәа, хәба уҭиуеит хә-капеик ҳәа, узаралымхои, – лҳәеит.


Уи ыҟазаауеит наӡаӡа, уи ыҟанаҵ даргьы ыҟазаауеит блас иахазаауеит Ршьамтәыла


Қырҭтәыла аолимпиадахь ҳнарышьҭаанӡа, аопереи абалети ртеатр аҿы Аԥснытәи инеиз ҳара ҳинститут ахор иазыӡырҩит акомиссиа ҷыда.


Аспециалистцәа ргәаанагарала, абазгаа ақьырсианра анрыдыркыла, византиатәи аимператор Иустиниан I-тәи абазгаа рзы Ҵандрыԥшьтәи аныхабаа ииргылеит. Абазилика ахыжәжәарақәа рҟны аарԥшуп амармалташь шкәакәа иалхны иҟаҵаз, абырзен нбанла адҩыла змаз анышәынҭратә хаҳә афрагмент. Ишубарҭоу ала, ари ахаҳә аҭыԥантәи идинтәымыз ма адоуҳатә хаҿык инышәынҭра акәын. Адҩылара ҟаҵоуп VI ашәышықәсазы. Ҵандрыԥшьтәи аныхабаа х-нышьк змоу абазилика ауп. Уи усҟак идуумыз, аформа иаша змаз аҳаштә блокқәеи акьырмыт ҟьаҟьеи рыла иргылан.


Иааган аргама уаҩ ибла ихыргыло, уи нцәа дызхамлаӡац жәҩанк ахь дышьҭыхуа, уи нцәа дызҭамԥшӡац тышак дҭарԥшыхуа, аимҵәара, аибашьра, аибаҟәаҟәара, Афырхаҵара, ашәаргәындара, Аҳақ, аламыс, аламысдара, ус агәаӷ ԥшьагьы, ус агәаӷ лашәгьы


Сыцәоушәа, сыцәамшәа, ԥхыӡушәа, ԥхыӡымшәа, уахынлоушәа, ҽынлоушәа, бакәушәа, бакәымшәа, бааиуашәа, бмааиуашәа, аӡә дбыцушәа, дбыцымшәа, дхаҵоушәа, дхаҵамшәа, быԥсы ҭоушәа, иҭамшәа, сыбҭахшәа, сыбҭахымшәа, бцазшәа, баанхазшәа


Сырма даарықәымшәар, ашәа рҳәарын, ажәа рҳәарын, аха рыҵх абасеиԥш иссирхомызт.


Уи са избап, – иҳәан, длаиртәан, сара абас сҳәоит, бара абас ҟаҵа, сара абас сҳәоит бара абас ҟаҵа ҳәа адҵа лиҭеит, илҳәаша, илуша леиҳәеит.


Иара излеиҳәо ала убраҟа аекзаменқәа здызкылоз ируаҟәкыз абаӷла чын Маан Дырмит дықәгылт актәи акласс аҿы акәымкәа, аҩбатәи акласс аҿы дрыдыркыларц.


Аха уи иаҷыданы, уаанӡа инеиԥынкыланы акыр шәышықәса амчра зкыз, аԥсҭазаара иалаҽны иҟаз аҳратәреи апатриархалтә еизыҟазаашьақәеи ирызнымкылоз акапиталисттә еизыҟазаашьақәа аԥсҭазаара иалаҵәо иалагеит.


Аԥсҭазаараҿ шәманшәаланы, Ажәлар шәыргәаԥхо, Ауаа шәыргәаԥхо, аџьабаа шәыдызбало ауаа, Иҵегь ирыдаабаландаз, иаԥсахеит рҳәаратәы, Шәара шәманшәаланы, Агәалашәара бзиақәа шәыманы, Уааԥсырала шәеизҳаны, Ауаа шәрылахәны, Аҳәынҭқарра пату шәықәнаҵаратәы, Ажәлар пату шәықәырҵаратәы


Апоемаҿ иаарԥшуп иҟәба-ҟәшәо гәатабӷата ҭынч инхоз-инҵуаз, ачеиџьыказ ибзиаз, иқьиаз аԥсуа нхаҩы иҭаацәара ақәлҩацәа рымшала ишықәӡааз, аха ашьҭахьы аешьаратә жәлар рыбзоурала уи аҩнаҭа дырҩагьых ашә шаатыз, ахәшҭаара мца шеибакыл, насгьы исахьарку апеозиатә хаҿра хәҭақәа рыла иарбоуп аџьа иаҵагылоу аԥсуа нхаҩи аурыс нхаҩи ацәгьараан реиҩызаратә еицхыраара реидгылара уҳәа убас иҵегь.


Убас, ҿырԥштәыс иаагозар, аҽшьрақәа рхыԥхьаӡара иацлоит, ииуа рхыԥхьаӡара иагхоит. Амлакра аниаслак анаҩс ииуа рхыԥхьаӡара дырҩегьых еизҳауашәа иҟалозаргьы, аҭаацәара иалало рхыԥхьаӡара еиҵахоит. Амассатә млакра адемографиатә еилазаара даара иаԥсахуеит, ахәыҷқәеи абыргцәеи ас еиԥш ахҭысқәа раан рус иагхозар, аҳәса рус иацлоит.


Убри Аԥсынра-ӷба хәыҷы аҩнуҵҟа рацәа еиқәҵәа цыҩцыҩк иадамхаргьы ак ҭаршәымхарц азы шаҟа хкы ирызхәыцтәузеи, шаҟа аџьабаа батәузеи, шаҟа гәырҩагатәузеи, ихьаагатәым шаҟагьы чҳатәузеи, убарҭқәа зегьы уриааины шаҟагьы ԥхьаҟа иԥшлатәузеи, шаҟагьы уцәа иҭагӡатәузеи.


Инықәырԥшшәа асааҭ шаҟа ыҟоу шырдыруазгьы, уеизгьы асааҭ шаҟа ыҟоузеи ҳәа инеизҵаауа иалагеит иааиԥылоз.


Ҳаҷкәын ихарамкәа аус дақәшәеит, иԥсы данақәԥш, ихы аиқәырхаразы аҳәызба иҟьеит, еиҭасҳәахуеит, ихы аиқәырхаразы.


Иагьџьашьатәым апоет илексикаҿы сажәеинраала аиҳа сашәа аԥыжәара заиҭо, иагьџьашьатәым иара убас иажәеинраалақәа жәпакы ирылхны акомпозиторцәа ашәақәа ахьаԥырҵаз.


Иахьатәи аамҭазы антисемитизм акритика ӷәӷәа азыруеит. Ус афилософ Фридрих Ницше иакәзар, антисемитизм ахы ажьароуп иаанаго ҳәа иԥхьаӡон. Ашәҟәыҩҩы Владимир Высоцкигьы иашәақәа рҿы уи ацәырҵра дахыччаны дахцәажәон. Жан-Поль Сартр антисемитизм гәаанагарак аҳасаб ала аҟазааразы азин амоуп ҳәа мап ацәикуан .


Аӷәтәы кәаскьа иҩноу ауаа зегьы бзиоума, мамзаргьы ахаҳәтә ҩынқәа ирыҩноу ауаа зегьы цәгьоума?


Атәым милаҭ хымҩаԥгашьақәеи еиҳарӡакгьы амраҭашәарахьтәи Европа атәылақәа рҟынтәи иаауа ахымҩаԥгашьақәа аԥсуа традициатә хымҩаԥгашьақәеи иреиӷьу, иреицәоу еиҩыздырраауада, еилызԥшаауада?


Иара аҩада дыҟоуп, – иҳәеит, ҵаҟа ашьапы иҿаҟәоит, – иҳәеит, ашьапы ҿаҟәаны иԥиҟот, – иҳәеит.


Ирҳәашаз ҳәаны ианалга, иара даагылан, сашьцәа абзиара шәықәзааит, – иҳәеит, сара стәы хьаас иҟашәымҵан, саргьы акы сӡааԥшылоит иҳәеит, сус сара избартәы сыҟоуп иҳәеит, саргьы аамҭак сазыԥшуп, макьана имааицт, – иҳәеит, макьана имааицт убри аамҭа иҳәеит, уи анааилак, шәара шәҳәарагьы аҭахӡам, иҟасҵалак жәбап иҳәеит.


Уи данкаҳауаз, иаԥхьа игылаз дигәҭасит, уи дигәҭасит уи иаԥхьа инеиуаз, уи уи иаԥхьа инеиуаз.


Гәылрыԥшь араион (азыркьаҿра: Гәылрыԥшь ар-он) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —


Иара инапхгарала Аԥсны раԥхьаӡа акәны иааӡан 500 инареиҳаны зеиԥш ыҟам амонокультурақәа, еизган 1000 инареиҳаны аҵиаа хкқәа рколлекциақәа.


Араҟа акосмонавтцәеи астронавтцәеи рсахьақәа, урҭ акосмос аҟны русура амакетқәа, аракетақәеи урҭ рымҩаԥгагақәеи зегьы азал ҭбааҭыцәқәа ирыҩнагылан.


Урҭ иахьа ҩеижәантә еицәҳауан, еизгәаауан, нас, иахьа даҽа ҩеижәантә еинышәон иааибагон.


Ауаҩытәыҩса еснагь анцәа иахь амҩа дықәуп, уи уахь, ажәҩан ахь, дԥыруа ахалара даҿуп, даҿуп, даҿуп


Гринпис 25 шықәсатәи аусуреи ацхыраареи ирыбзоураны Урыстәыла иаԥҵан аҳәырԥссаррақәа 2, амилаҭтә паркқәа 4, 8 ҵакырадгьылк ИУНЕСКО Адунеизегьтәи аԥсабаратә имшьҭра астатус рыҭан. Гринпис егьырҭ акоммерциатә еиҿкаарақәеи ирыбзоураны аӡиа Баикал зырхәашьуаз ацеллиулоза-қьаадтә комбинат аусура аанкылан, Кавказтәи аҳәырԥссарра аԥсабара лыԥшаах иаԥырхагаз, Шәача аолимпиатә обиектқәа рыргылара аанкылан.


Уаҟагь иеибашьцәа жәаҩы-рхы, шәҩырхы ҳәа инапаҵаҟа иҟақәаз раасҭа иара иаҳаҭыр рбозар акәын, иара иҽы ҽы иалаҩашьомызт, ираӡныԥсараха аҟәына иарганы иҟаз икәадыргьы кәадыр иалаҩашьомызт, иџьаԥҳаны аӡбахә ҳамҳәаӡаргьы.


Ирҳәоит уи ажәла змаз ҩыџьа аишьцәа уа аус руан ҳәа.


Аԥсуа-Ақыртуа аибашьра (1992-1993) ( Аурыс.- Абхазо-Грузинская война)                   Аибашьра ,Аԥсуа-Ақыртуа  конфликт ақны , иабжьасын 1992 шықәса инаркны 1993 шықәсы,  апричина изқәу, Ақыртуа Демократиа Аҳәынҭқарра Аԥсны Автономтәи Аҳәынҭқарра  аныхра адгьылду акарта аҿы ,Аԥсуа ,Аурысцәа рверсиа: Ақыртуа амԥыцаҳалаҩцәа ,амилаҭеилыхрацәа Аԥсынҭәыла  Егры ирхысны , Аԥсуа радгьыл еинаххылан,            аибашьра иарҿыхны ауаа ашьра  иаҽын , Ақыртуа рверсиа: Аԥсуа Сепаратистцәа Аурысҭтәыла ирыдгаланы , Қырҭтәылеи рҽынарҳәеит, аԥсуа-ақыртуа рконфликт ианымҵоз ,аҭоурых адгьыл ду ,аԥсахра иаҿын,  Аҵаҩ , "Игнароква" афольсификационтә атеориа Аҧсны ажәлар иеиҳәеит , "Аԥсуа-Рыԥсуаӡым, Аԥсны ,Ақыртцәа рҭәылоуԥ," гьы амҵа иеиҳәон, ақыртцәа Амилаҭқәаеилыхцәа звиадистцәа иаазаны Аԥсны иҭанҳыләит , Владислав Гьаргь Арӡынба иҟаиҵаз  иҧсҭазаара азы азокон ,Аԥсынтәи Автономтәи Советҭәи Ареспублика ,1990 шәышықәса, де-факто Аҧсны Аҳәакәитра Кыртҭәләи ,асувернтетит гьы еирыҟын ,аха ақыртцәа  ,аҭоурых бзианы иаздырымӡоҭ, Аԥсны атеориа Игнароква азы иегалашәаны , ауаа ашьра иаҽын Аҧсны аҿы ,аерманцәа ,аестонцәа, аелынцәа гьы ирымбжьасаӡеит ақырҭуа ,ақыртуа амԥыҵаҳалаҩцәа Аԥсны аҟалақькәа ирацәаны иалоуп 1992 шықәса, кәдарҭәи ашьҳакәа иҭоуп, Очамчыра, Гал, Гулрыпшь рыбжьара ианырцәацәа аильџьџьыны Аԥсны ажәлар ҳәычи  иаҿыхынӡа иршьон,ашьаа зегьы восточнытәи фронт қәатәит ,нас  Аҟәа ,ирҵан, Аԥсаа Гәмаа(Шрома)  ақытақәа аерманцәа, Ақавказтәи Амилатқәа Аидгыла добровлеццәа ирыцхраан аподдержкы иркны аибыслара афырхаҵаразшәа ҳабацәа ҳабдууцәа иаҿын, Гагра Аибыслара ,аииаира ҳгеит ,Аԥсуаа ари аииаира ирагалшәит дарааӡа, аерманаа ,адыгаа ирыҵхрааит Аҟәа аибыслара аҿы аииаира ргаар,  Ақыриҭуа аласбақәа ишәаны аукраинцәа амилатеилыхрацәа ирыдгаланы иҩуны мраглыратәи фронт Егры рхысны рыбџьарқәа ирҟаԥсаны ицеит , Аԥсны нас аҳакәитра иҿынтәит 1994 шәышықәса


Алхас дааит, Алхас дааит, уажәшьҭа уаҳа џьаргьы дцаӡом, дыҩуа адәы дықәын, аҵәыргыла дахыԥозшәа, дынкаԥа-аакаԥо, саҳәшьа хәыҷы Амина, џьаргьы дцаӡом, џьаргьы дцаӡом!


1988 шықәса рзы, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара абжьаҟазаратә мчқәа иранашьан Адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ассамблеиа Хада акәзар – Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара (ЕАР) Абжьаҟазаратә мчқәа рымш аԥнаҵеит.


Гәандратәи Ахалара ауахәама () — Аԥсны Гәандра ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылан XIX ашәышықәсазы.


Аӡҩыбжьа ҳаннеи, наҟ амашьынақәа зцаӡом, ацҳа ԥыржәахьеит, – рҳәан, амашьынақәа ааныркылт.


Усҟан дара ацәқәагьы анцәа ишаны иҟам зи, лаҟ сҳәомызт, ҩаҟ сҳәомызт, ркәаҭан скын, сыргон, сааргон.


Ацәа салазар акәхарын рыцҳа, сҩашьазар акәхарын ма, иҿаҟәарц данаалагаз сыцҳа сықәтәан аӡнырцә атама.


Ҳажәлар рыԥсадгьыл аҿы зинк рымаӡамкәа ианыҟаз атрибуна ҳаракқәа рҟнытә иҳаҳауан еснагь


Аԥсуаа ишрарҳәац ирарҳәон афилиал ҟалаӡом ҳәа, ақырҭқәа ирарҳәон афилиал ҟалоит, иҟамлошәа раҳәаны аԥсуаа ҳжьеит ҳәа.


Ари аҩыза аӡсара аԥҟарақәа реилагара ҳара ҳада аӡәгьы адунеи аҟны имамзар ҟалап


Аурыси ақырҭуеи большевикцәа рыцхыраарала, Аԥснытәи аџьажәлар бџьаршьҭыхрала аменшевиктә еиҳабыра ахырҳәеит.


Нанашьа лыӡахышьа, Нанашьа лыфатә ҟаҵашьа, Нанашьа леиԥш анаалашьа бзиа змоу лыԥшаара маҷуп.


Исазҵаарц, еиҭа ианбасыԥхьои, ҳанбеиҿадыргылои Самсон Григоричи сареи ҳәа сынкахәыцуа сшыԥшыз, сшымгәыӷӡоз, дҿаԥха-ҿаччо, сыгәхьаагара иблақәа ирхыҳәҳәыла, азауад агәашә дааҭалеит Мирон, аԥсараа ҳатрақторист, аԥсараа ҳколнхара амал, ажәлар рмал ахьчара зхы ақәызҵаз, знышәынҭраҿы зыхьӡи зыжәлеи ҭаԥҟаны иану, зхаҿсахьа барелиефны иҭасоу, Аԥҭа иҷкәын, сара сҩыза бзиа Мирон.


Хибла Герзмава на сайте Музыкального театра имени Станиславского и Немировича-Данченко


Ԥхынгәымза́ 18 (Ԥхынгәымза́ жәа́а), Иу́ль 18, Ԥхынгәы́ 18 — григориантәи амзар 199 тәи амш (200 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 166 мшы.


Лыхнытәи ауахәама X ашәышықәса иаҵанакәа аџьар-ҟәырӷтә ргыламҭоуп. Лыхны ақыҭа агәҭаны игылоуп. Ауахәама иргылоуп ибзиан ицәу ԥшькәакьҭақәа рыла. Усҟак идуум аҟәырӷ хаз-хазы игылоу 4 шьаҟак ирықәгылоуп. Мраҭашәаратә ахәҭаҿы иҟоуп хыхьтәи агаллереиа. Афасадқәа мариоуп, усҟак идуум аԥенџьырқәа амоуп. Мрагыларатә аҭӡамц иаԥыҳәҳәоит 3 апсидак. Лыхнытәи ауахәама аҭоурыхтә хыҵхырҭа хадас иԥхьаӡоуп уи архитектуреи аҭӡынҵақәеи. Лыхнытәи ауахәамаҿы иаанханы иҟоуп X-XI ашәышықәсақәеи, иара уабс, XIV ашәышықәсеи ирыҵанакәа аҭӡынҵақәа рышьҭақәа. Дара аколорити, еиҵыху афигурақәа рдинамикареи, аекспрессиеи рыла иалкаауп.


Урҭ Ҭамаз исасцәа ракәзар ауан Ҭамаз исасцәа ракәзар, есымшеиԥш, иашьын, уи шьоукы ааршәа-ааиларӡыӡаны, амардуан иаҿаланы арахь рҿаархон.


Алеқса́ндр Македо́нски (Алеқсандр III Дуӡӡа, , , аԥсылмантә ажәларқәа рҿы Искандер Зулькарнаин, 356 — 323 шш ҳ-е-ӡа) — Македониа аҳ 336 ҳ-е-ӡа Аргеадаа рдинастиа рҟынтә, иаалукааша ар рԥыза, адунеитә ҳәынҭқарра еимҿыҵаз иԥсра ашьҭахь аԥҵаҩы.


Аамҭак иналагӡаны Мыкә аус руан акатолик-миссионерцәагьы. 1615 шықәсазы акатолик Патр Лиуи Гранжие аиезуитцәа рорден аинрал Клод Аквавива Мыкәынтә изишьҭит арелацион наӡа. 1639 шықәсазы Мықә иаҭааит Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩцәа Ҭеодор Елчини Павел Захариеви. Абертыԥ аҿы урҭ ирбеит раԥхьаӡа иргәаҟыз Степан иԥшьоу ибаҩкәеи Аџьар цқьа ахәҭаки. Гыртәыла иҟаз фҽҷкәандаррак рыгәта Мықәтәи ачкәандаррагьы дахцәажәеит Италиатәи амиссионер Арканџьело Ламберти. Абри ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа рзы Мықә иҟаз Антиохиа апатрнарх Макариос III аԥсуаа рыхәҭак аӡы изааихит. XVII ашәышықәса анҵәамтазы Мықәтәи аҷкәандарра ауранагӡара иаҟәыҵит. Аамтак иналагӡаны аныхабаа ԥхастахеит, аҳаскьын иагеит. Ауахама аҭагылазаашьа цәгьа иалацәажәоит Мари Броссеи (уи ауахәама ибеит 1848 шыкәсазы) Дмитри Бақраӡеи (ауахәама даҭааит 1859 шыкәсазы). XLX ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа рзы Аԥсны аҳ Михаил Шервашиӡе-Чачба иԥшьгарала, ауахәамаҿы имҩаԥган арҽеирааиҭашьақәыргыларатә усурақәа. Аҭыӡсахьақәа акьыр рхьыршьит, адәахьалагьы ахыбра аԥшра рыԥсахиг. 1866 шықәсазы Мықәтәи аухуамаҿы анышә дамадан 1864 шықәса инаркны Воронеж ахҵәара зхызгоз Аԥсны аҵыхәтәантәи аҳ Михаил Шервашиӡе-Чачба (1806-1866).


Дыршьуеит гәаӷ мшаҭарыла ақырҭуа, дыршьуеит ицәыбзагьу агыруа, дыршьуеит зтәы иақәӡуа аԥсуа.


1878 шықәсазы аихамҩаусзуҩцәа ргәыԥ ишьақәдыргылит ашьапылампылтә клуб «Ньутон Хит (Ланкашир енд Иоркшир Реилуеи)» (англ. Newton Heath L&YR F.C.). Аклубтәи форма иаман ҩ-ԥштәык — аиацәеи ахьԥштәеи.


А́ҭырқә(а) бызшәа́, А́ҭырқәа бызшәа́, А́ҭырқәшәа () — Ҭырқтәыла аҳәынҭқарра бызшәас иамоуп. Ихалхно - 77 000 000 ҩык.


Рхы-рҿқәа ишылбоз ирыгхон, ахәажәцәа рыҟәнылон, ма ажьы мыцхәы ркуан, ма изон.


Затонский Д. В. Ф. Кафка и проблемы модернизма. 2-е изд. М., 1972


Ибхырҟьа сымцеи, схынҳәуам ҳәа, бааныжьны, Бара бзы схынҳәуеит сызцом ҳәа, бааныжьны.


Уи аамҭаз ауниверситет аҿы аԥхьара Агрба Феҳми иеиԥш қыҭа ҷкәынак изы ԥсыхәа змаз акы акәмызт.


1952 шықәсазы Фанон иҭижьит раԥхьатәи ишәҟәы «Черная кожа, белые маски». Уаҟа анализ рызун зцәа еиқәаҵәоу рколониалтә хьыԥшра иҽеим аԥсихологиатә хҟьаԥҟьақәа. Ари ашәҟәы, аханатә анапҩыра доктортә диссертациан, Фанон уи аҟны, Лионтәи ауниверситет аҟны аԥсихиатриеи амедицинеи анҭиҵаауаз иԥылоз арасизм аҭак ҟаиҵон. Адиссертациа мап анацәырк, Фанон иӡбеит уи шәҟәны икьыԥхьырц. Афилософиа адоктор иҩаӡара аиуразы диссертациак азирхиеит, даҽа темак ала. Афилософ Френсис Дженсон Фанон инапҩыра даԥхьан, ахьӡ ҿыц аиҭарц иабжьеигеит, иара иоуп аепилоггьы зҩыз. Дженсон Париж ашәҟәҭыжьырҭа редактор еиҳабыс дыҟан.


Иҿааихан, даамҩахыҵын, хҵысҭак дхыҵыр даҽа хҵысҭак дхало, қәаҵак дныҵсыр даҽа қәаҵак дныҵало мацара, зымҵан абыргцәа еизалоз ара-ҵла дуқәа дрызкылсит.


Борис Виктор-иԥа Млокосевич дравторуп абнатә нхамҩа еиуеиԥшым азҵаарақәа ирызку 90 инареиҳаны аҭҵаарадырратә усумҭақәа. Иара “Аԥсны абнақәа” (1972 ш.) ашәҟәы соавторс дамоуп. Борис Виктор-иԥа Аԥсни Қырҭтәылатәи ССР-и зҽаԥсазтәыз абнаҭҵааҩ ҳәа ахьӡ ихҵан, ианаршьахьан 20 инареиҳаны дипломи грамотақәеи.


Анџьелино Дульчери иaԥиҵaз aҳәaaқәa рыхсaaлaҿ - портулaн aҿы (1339 ш.), Фрaнческо ди Лaпоччои Доменико ди Бонинсеньеи aмшынтә рыхсaaлaҿ (1367 ш.), Сидер aмшынтә ихсaaлaҿ (1565 ш.) Қырҭтәыла aтерриториa aбри aбирaҟ aлa иaзгәaҭaн.


Шәа ишәыгугьы здыруеит, ишәыбзоугьы здыруеит, зегь ӡбашьак шрысҭо агәра жәга!


Фҩы аԥацәа иман, ҳабраҟ ихьӡын, хҩык ԥацәа иман, Ԥшьмаф зеигьы дреиҳабын.


Ауаа реинҟьара уаҟәыҵ, – иҳәеит, урҭ реидкылара уазхәыц, – иҳәеит, убри улымшар, уаагыл, – иҳәеит, уажәагьы рылоумҵан, уҽынкыл, – иҳәеит.


Хәажәкырамза́ 17 (Хәажәкырамза́ жәи́бжь), Ма́рт 17, Хәажәкы́ра 17 — григориантәи амзар 76 тәи амш (77 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 289 мшы.


Дихазургатәи Барбара ацқьа луахәама () — Аԥсны Дихазурга ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылан XIII ашәышықәсазы.


диит 1920 шықәса лаҵарамза 7 рзы Члоу ақыҭа Аимара аҳабла иахьатәи Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1989 шықәса жәабранмза 27 азы. джуп Аҟәа ашьхараҿб ашәқәыҩҩцәеи усзуҩцәеи рпантеон аҿы. Иқыҭа гәакьаҿ алагарҭатә ҵара аниоу, 1932 шықәсазы дҭалгоит Д.Лакоба ихьӡ зху Ақәатәи аԥсуа школ, далгоит 1938 шықәсазы. Иара абри ашықәсан А.Џьонуа дҭалгоит Ақәатәи ахәынҭҟарратә педагогә институт, далгеит 1947 шықәсазы. далахәын аҩбатәи адунеитә еибашьра. Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1937 шықәсазы. Аус иухьан ажурнал «Алашара» аредактор хадас,Аԥсны Аҵарадырра аминистрс. 1986-1989 шықәсазқәа рзы А.Џьонуа аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла данапхгаҩын. Ипоезиатә рҿиамҭақәа премиа.


Ҳәара аҭахума, анцәа имчала, абри зегьы сара исзынхеит, сыҟанаҵы, адәы сықәнаҵы исфап, изжәып, аладагьы исҟьап, аҩадагьы исҟьап, инысхып, исырхап, санцогьы ак аанымхаратә, иказказуа иқәрыцқьааны, иқәырбзааны сара адамра исыцҭазгалап ҳәа акәӡам иихәыцуа.


1892 шықәсазы Ашьхарыуаа рышкол ахылаԥшҩы (иахьатәи-ала — адиректор) К. Маҷавариани иареи иеицхырааны Қарҭ ақалақь аҿы иҭрыжьуеит аурыс графика шьаҭас измоу «Аԥсуа нбан».


Глава администрации Сухума Адгур Харазия объявил о своей отставке - Spoutnik-Abkhazia.ru


Актәи аҭыжьраҿы иеӷьу, дагап-ҳәагьы, аԥсҭазараҿы ҳәа иҩу ажәақәа, анаҩстәиқәа рҿы еиӷьу, дагапҳәагьы, аԥсҭазааргьы ҳәа иԥсахны икьыԥхьуп.


Жәларбжьаратәи атомтә фымцаз амаҵзура аиадертә материалқәа рхархәаразы хылаԥшра ҟанаҵоит, хыхь ишаҳҳәахьоу еиԥш, ари ахылаԥшра мҩаԥыргоит Жәларбжьаратәи атомтә фымцазы амаҵзура аинспекторцәа аҭыԥқәа рҟны.


Аматериалтә культурагьы, адоуҳатә культурагьы, аҩба гьы рырҿиараҿы аҭыԥ дуӡӡа ааннакылоит ауаҩы дахьазхьуа аԥшӡара.


АХӘҬАҶ 54. Аԥсны Ахада дицалырхуеит уи Ихаҭыԥуаҩгьы. Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ икандидатура ықәиргылоит Аԥсны Ахада иҭыԥ ахь кандидатс иҟоу.


Уахь шәыҟаз, нан, уахь шәнеи, – лҳәоит лара, шьҭа дук дымхьаԥшцәакәа, ллаба лыҵарс-лыҵарсуа лҿаалхоит, ларԥыс амҩан ак ихьыр ҳәа дымшәо дыҟам, Машьыхә уаала ҳәа иалҳәаргьы, даҽа ԥыҭк дымцәажәакәа дшымцо лдыруеит, Тарзан иакәзар, макьана даарыцхраақәароуп, уаалаҳәа шԥаиалҳәо, насгьы, дхаҵгыламзи, макьана акы днамыцҳацт, аҽакыцт


Аеҵәақәа заҟа аҟазгьы сыԥхьаӡеит, абри аҽада ахәыцгьы сыԥхьаӡеит, еиҟарахеит, аҽада ахәыц заҟа ақәу аҟара аеҵәақәа кыдуп ажәҩан, амц сҳәозар, аеҵәақәагьы ԥхьаӡа, аҽада заҟа хәыц ақәугьы ԥхьаӡа иҳәеит.


Жәларбжьаратәи аметеорологиа амш — Хәажәкырамза 23, 1950 шықәса рзы амчра аиуит аконвенциа, Адунеизегьтәи Аметеорологиатә хеилак шьаҭас изауз. Агидрометеомаҵзура аусураҿы хықәкы хадас иҟоуп аҳауа-климаттә цәырҵрақәа ирыхҟьаны ажәлар рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭазыргыло иахьынӡауа аԥыхреи, аекономика ааха аҭара аԥырҟәҟәаареи, агидрометеорологиатә шәарҭадара адунеи аҿы аҩаӡара ашьҭыхра. Аметеорологиатә маҵзурақәа русҳәарҭақәа рҿы аус руеит шә-нызқьҩыла аспециалистцәа, аклиматологиеи, адинамикатәии, афизикатәии, аҳауазгәаҭаратәии метеорологиа знапы алаку. Анализ зызу аҳауатә цәырҵрақәа ирыхҟьаны иҟалар зылшоз, аха заԥырҟәҟәаара алыршахаз аахақәа рыла иаабоит аметеорологцәа разԥхьагәаҭарақәа ирыбзоураны аекономикатә цәыӡқәа рхыԥхьаӡара бжьаратәла 40 % рҟынӡа рыларҟәра шалдыршо.


Жәабранмза́ 23 (Жәабранмза́ ҩажәи́ хԥа́), Февра́ль 23, Жәабра́н 23 — григориантәи амзар 54 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 311 мшы (312 мшы ашықәс ду ала).


Иҟоуп авторцәа, Урыстәыла аиашахаҵаратә фундаментализм ыҟоуп ҳәа зыԥхьаӡо. Уи 19-тәи ашәышықәса алагамҭазы ицәырҵит ҳәа агәаанагара ыҟоуп. Уи аҵысра аганахь ала ауаажәларратә интерес иацлоит 1980—1990-тәи ашықәсқәа раан иҟаз аполитикатә ҭагылазаашьа иахҟьаны. Урыстәыла ишьақәгылаз адинхаҵаратә фундаментализм иашьаҭаны иԥхьаӡоуп аекуменизм аҿагылара. Уи иаанагоз еиуеиԥшым ақьырсианратә ҵысрақәа реидгылара аҿагылара, алибералтә идеиақәа рықәымныҟәара, иара убас иаарту акритика аарԥшра. Ҳаамҭазтәи урыстәылатәи аиашахаҵаратә фундаментализм х-компонентк алукаар алшоит:


Хыԥхьаӡаралагьы имаҷу дара убарҭ арецензиақәеи астатиақәеи рӷьыраӡак инарҭбааны аԥхьаҩ рацәак изҭо ракәӡам.


Уи убас еиԥш длышьцылеит, убас еиԥш длылаҵәеит, мышкы шьыбжьаанӡа аҩны даныҟамла деилагарашәа ибеит.


Диит 1953 шықәса лаҵарамза 20 рзы Тамшь ақыҭа, Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2001 шықәса нанҳәамза 7 рзы Москва, джуп Тамшь ақыҭан.


Арҭ ацәаҳәақәа сзырзааҭгылаз, афбатәи ашәышықәсазы Прокопи Кесариатәи иҭижьыз Аготтцәа рабашьра ҳәа зыхьӡу ишәҟәаҿы Фазис Рион аӡиас Азиа иаԥну ахықә аҿы ибераа нхоит, Европа иаԥну ахықә аҿы аԥсилаа нхоит ҳәа ианиҵаз аҭоурых знапы алаку аԥсуаа иҳамбаӡазшәа ҳахьаҩсуа ауп.


Абхазоу В. В., «Аԥсуа жәлар рҿаԥыц рҿиамҭа. 12 томкны. 4 атом. Аҩбатәи ашәҟәы», Аҟәа, 2005


Иара иакәын, амҽеи, иҟамхашаз дызшаз дисасын, даҳкәажәын уасиаҭк ацымхәрас Анышә нақәҳәҳәан наҟӡа иуҵәахыхуеит адәыӷба бага, амшын бхыӡла схы сгәы азҭамкәа Сахьынҳалоуп ицаз, аха изымцаз иашьым рныҳәаҿа Арҭ аҷкәынцәа ирыԥсыхәо дырны ихы хам уи арантәи аҩныҟа иахьхәыз Аԥсҭазаара сарааԥсеит, саркареит аԥша сақәтәоуп аԥсцәа рааира Згәы цаз Аԥсра ааҳабжьагылаанӡа Ажәымҭацәгьа иажәа


ОБСЕ аҵакы Акыр агхақәа амазаргьы, ОБСЕ аҵакы мыцхә иҳаракны ашьара залыршахом. Ари аиҿкаара дууп, уи атәылақәа-алахәылацәа аимак- аиҿак зцу азҵаарақәа рзы аӡбамҭақәа рыԥшаар ахьрылшо, иалкаау проблемак азы ӡбамҭак адкылара ахьрылшо еиҿкаароуп. Убри анаҩсангьы, аиҿкаара акыр аџьабаа аднабалоит европатәи атәылақәеи адемократиатә еилазаарақәеи рҟны ауаҩы изинқәа рыхьчарагьы.


Ба быхшыҩ ауп, ба быхшыҩ ауп, зыгәра бго, уи бшарҟьало, уи бшарҩашьоу ббаӡом!


Анефктәи азалтә ргыламҭоуп. Иргылан 1888-1889 шықәсқәа рзы, аҭааҩцәа рԥарала. Ауахәама аҳәырԥс апринципла еиқәҵоу ахаҳәдуқәа ирылхуп. Аладатәи аҭӡамц аҿы ахыргьагьа аформа змоу аԥенџьыри ашәи иҟоуп. Мраҭашәаратә аҭӡамц хыхьтәи ахәҭаҿгьы ахыргьагьатә аԥенџьыр иҟоуп.


Аҧсны заатәи абжьарашәышықәсақәа рхаaн Еицырдыруа аҧсуа ҵарауаҩ, апрофессор Гьаргь Алеқсандр-иҧа Амҷба аҧсуаҭҵааратә литература даҽа усумҭакгьы ала ирбеиеит - "Аҧсны заатәи абжьарашәышықәсақәа рхаaн".


Жәабранмза́ 15 (Жәабранмза́ жәо́хә), Февра́ль 15, Жәабра́н 15 — григориантәи амзар 46 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 319 мшы (320 мшы ашықәс ду ала).


ИУНИСЕФ аусура азырхоуп, иарбан регионзаалак рыструктурақәа зегьы зҿлымҳара рырҭаларц еиҳа ихьысҳау ахәыҷқәа.


Бара сгәы зегь ԥыбжәеит, бара сгәызегь ԥыбжәеит, бара даара беигәырӷьеит сбылра!


Адыгаа рнарҭдырра аҟны ихадоу хаҿуп - афырхаҵа Биданыҟәа ихаҿсахьа. Иара даара иҟәыӷоу, аҽынкылара злоу, аиҳабацәа пату рықәызҵо, зхала афырхаҵарақәа ҟазҵо иоуп. Диит иара Нарҭ Бадына иҩнаҭаҟны, аха Нарҭаа дрылармааӡеит, избанзар, дара иара даныхәыҷыз ишьра иашьҭан. Ус шакәызгьы, Биданыҟәа иоуп Нарҭаа еснагь аӷас ирымаз – чинтааи иныжи ириааиз. Иашьцәа Нарҭаа – анцәақәа ирабашьуаз реиԥш акәымкәа, иара анцәа ицәшәара рыхшыҩ азышьҭра дашьҭан. Биданыҟәа ибзоурала даара иџьбараз Нарҭаа рзакәан, иажәыз, зхы иамыхәоз Нарҭаа ацаҟьа аҟынтәи рыршәра иазкыз аԥыхын, уи алагьы иара иаб Бадын иԥсы еиқәырхан.  Биданыҟәа адыгаа рнарҭдырраҿы архаикатә фырхаҵоуп.


Шәҟәы заҵәык асахьаркра ахә иамам ԥхьаӡара, нас шаҟа маҭәаҟоу араҟа?


Излахәарҭамзеи аамҭа, излааҳәызеи уи, ажәҩан ахьыҟаз иҟоуп, адгьыл ахьыҟаз иҟоуп.


Уи аамҭазы, сара Хыштәыла ҳәа сзышьҭоу, Урыстәыла аҳи, ара Аахыҵ Кавказ хлаԥшцәас иҟаз уи ичынуааи, ҳара иҳазгәакьаӡаз Қьалышь Ачачба уаанӡа аҭырқәцәа урыдгылоит ҳәа аныӡба иадыргоз дыршьит, дызшьызгьы аҭырқәцәа рагент, иара иԥа гәакьа Асланбеи иоуп ҳәа иааҟәымҵӡакәа ашақә иасуан ас сышрыхцәажәо рмаҳароуп амарџьа сара урҭгьы егьырҭгьы зегьы сзеиԥшуп.


Ѕ, ѕ — кириллтәи аҩыратә нбан. Амакедон бызшәала нбан. Азвук: Дз.


Абрахь сықәзар аасҭа ҳаиҿыхо, схы збо сиеиӷьымкәа ԥсык, сыцәар сҭахын, акраамҭа сымҿыхо, сыцәар сҭахын, сынҭаҳан, шықәсык.


1894 ш., рашәарамза 23 – Дебси егьырҭ Америкатәи аихамҩа аусзуҩцәа рхеилак аԥхьагылацәеи ырбаандаҩын, анаҩс, 1895 шықәса, лаҵарамзазы, ахара рыдҵаны ақ. Вудстоктәи абахҭа иҭакын.


Аҳәынҭқар-ԥҳәыс ҭамареи уи лхаҵа аҳәынҭқар Давид Сослани дуаԥсын рмаҭацәа Улу-Давиди Давид Нарини аҳәынҭқарра еиҩыршеит.


Уаб Мақьҭаҭ дааҳәын, иарӷьарахь игылаз акаруаҭ ахь дынхьаԥшит, аха уа ирхианы игылаз акаруаҭ, ишгылаз игылан.


Уа иахьнаргаз, ахьҭеи амлеи, иара апоет иҳәашьала, аокеантә гәаҟрақәа изындыриаз зегьы ирызхымгеит, ахьҭеи амлеи, агәырҩеи иргеит.


Ҳҵараиурҭа акомҿареидгылатә комитет аҿы аҩбатәи амаӡаныҟәгаҩс астдунтцәа рахьтә иалхны ирымаз сара сакәын.


Мусҭафа Қемал қемал апырказ ииҭеит Али Фауд амшын Еиқәа агаҿа ихьчаразы.


Ажәаатәи ашәышықәса анҵәамҭеи азеижәтәи ашәышықәса алагамҭеи рзы Аԥсҳацәа зегь раԥхьаӡа Ҭырқәтәыла мап ацәкны Аԥсны Урыстәыла иадысҵоит, иара убриалагь сыжәлари сыԥсадгьыли еиқәсырхоит ҳәа иаҿыз Қьалышь Ачачба иакәзааит


Уаҟа иҟан иахьа Шәача инхо аԥсуаа рхаҭарнакцәагьы, иҟан Шәачеи Адлери рнагӡкомқәа аҭакзыԥхықәу русзуҩцәа, иҟан иахьа Гәбаа адәы инхо аурысцәа, аерманцәа, абырзенцәа уҳәа рхаҭарнакцәа


Ааԥын, 1956 шықәсазы иҩит еицырдыруа «Аминистр-арезидент иахь ԥхьатәаразы ашәҟәы», уаҟа шьаҭанкыла мап ацәикит ифранцызтә ассимилиациатә ааӡареи аҵарадырреи. Уи иалҵшәаны 1957 шықәса, ианвар мзазы Блида иҟаз агоспиталь аркын, Фанон франциатәи амчрақәа Алжир далырцеит. Иара Франциаҟа дхынҳәыр акәхеит, уаантәи маӡала Тунисҟа дцеит.  1960 шықәсазы Алжир аамҭалатәи анапхгаҩы Аҳмед Бен Белла Фанон ареспублика Гана ацҳаражәҳәаҩыс дҟаиҵеит.  Цҳаражәҳәаҩык иаҳасабала иара дырҭаауан Аккра, Конакри, Аддис-Абеба, Леопольдвил, Каир, Триполи имҩаԥысуаз аконференциақәа. Ари аамҭазы иаԥиҵаз аҩымҭақәа еизгоуп иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь иҭыҵыз ашәҟәаҿы. Уаҟа Фанон иааиртуеит аибашьра атактикатә стратегиақәа: ахқәа руак аҿы иара далацәажәоит аибашьразы аладатәи афронт шаарттәу.


Убас мацара аишьцәа зегьы расақәа абжара-абжаранӡа рыҭрақәа ирҭырххьаны, Сасрыҟәа аҵыхәтәантәи ифырхаҵара аеҵәа шкыдиԥааз, амца адау ианырцәига, ихы хсаны амца ширхынҳәыз ҳәаны ианалгалак, ариҵәҟьа ҳзычҳауам рҳәазшәа, рызегьы расақәа рыҭрақәа ирыҭдырҵәраауеит, исра иалагоит.


Аҭоурыхтә қыҭа Гудава иаҵанакәан уажәтәи ақыҭақәа: Актәи Гудава, Аҩбатәи Гудава, насгьы, Гудава иаҵанакәаз егьырҭ атерриториақәагьы. Археологиатә ажрақәа раан ишеилкаахаз ала, Гудава аҭыԥаҿы ауаҩы дынхон ҳ.ҟ. II азқьышықәса анҵәамҭазгьы. Икьасоу антикатә аамҭеи заатәи абжьаарашәышықәсақәеи рзы Гудава - ақалақь еиԥшыз еиланхарҭан, абаа ала ихкаан, Зигани, ма Зегани ахьӡала акәын ишдырыз. Гудаватәи абаа Римтәи аимпериа иатәыз Азиа Маҷ апровинциақәа рыхьчаразы идыргылоз абаақәа рсистема иаҵанакәан. Аҵарауаа ргәаанагарала, ажәытә абырзентәи византиатәи аепоха ахыҵхырҭақәа рҿы зыӡбахәы ҳәоу Зигани абаа Гудаватәи абаа акәзар ҟалап. IV ашәышықәса анҵәамҭеи V ашәышықәса алагамҭеи азы араҟа игылан римаа ркогорта. VII- X ашәышықәсақәа раан Лазика иҟаз аепископцәа ртәарҭақәа ԥшьба руакы Гудава акәын иахьыҟаз. Ишдыруа ала, X ашәышықәса 70-тәи ашықәсқәа рзы иеиду Қырҭтәыла раԥхьатәи аҳ Баграт III Багратиони Гудаватәи аепископцәа ртәарҭа иаԥыхны, уи ацынхәрас Бедиа акафедра ҿыц аԥиҵеит : „Бедиа атәарҭа иргыланы, аепископцәа ртәарҭас иҟаиҵеит, Гудава аепископцәа ртәарҭа ацынхәрас“. Мрҭашәаратә Қырҭтәыла арегион аҿы Константинопольтәи ауахәама Гудава асахьала ашьаҭа ӷәӷәа аман, убри аҟынтә, Гудаватәи аепископцәа ртәарҭа аԥыхра - иаку ақырҭуа афеодалтә монархиа арӷәӷәареи азеиԥш ақырҭуа уахәаматә политика аԥҵареи акәын изызкыз. Убри анеҩс, Гудава, ауахәаматә центр ду аҳасабала, ахыҵхырҭақәа рҿы иарбам. 1654  шықәсазы Арханџьело Ламберти еиқәиршәаз ахсаалаҿы иарбоуп „Гуда“. Гудава абааи егьырҭ аҭоурыхтә ргыламҭақәеи рхыжәжәарақәа рылагьы иубарҭоуп еиуеиԥшым аҭоурыхтә епохақәа раан абри ақыҭаҿы иакымкәа ауахәамақәа шыҟаз. Иахьанӡагьы иаанханы иҟоуп азалтә хкы иаҵанакәа ауахәама ахыжәжәарақәа, уи еиуеиԥшым аамҭақәа раан имҩаԥгаз аиҭашьақәыргыларатә усурақәа рышьаҭа анубаалоит. Азалтә хкы иаҵанакәа ауахәамақәа абжьарашәышықәсақәа раан ақырҭуа ауахәаматә архитектуразы иҟазшьарбаган. Убри аҟынтә, аҭоурыхтә хыҵхырҭақәа инрықәыршәаны, Гудаватәи ауахәама аргылара ҵаҟатәи архонологиатә аҳәаа VI-VIII ашәышықәсақәа ракәзар ҟалап, насгьы, XV, ма XVI ашәышықәсазы ауахәама аиҭашьақәыргылара аҭыԥантәи афеодал Рабаҭи иара иԥшәма Нугамҵиреи рыхьӡқәа ирыдҳәалоуп, дара рыхьӡқәа ҳәоуп ауахәама аргыларатә ктитортәи адҩылаҿы.


Ас еиԥш архәҭақәа акыр шықәса инеиԥынкыланы Африка, Азиа, Европа, Агәҭантәи Америка, Ааигәатәи Мрагылара уҳәа рҟны абжьаҟазаратә операциақәа ирылахәын. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара абжьаҟазаҩцәа рдырра мариоуп, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аемблема алеи, ажәҩангәыԥшшәы змоу ахылԥақәеи рыла (голубые береты), урҭ дара амаҵзура аҟны ианыҟоу иныҟәыргоит. Ажәҩангәыԥшшәы змоу акаскақәа, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара абжьаҟазаҩцәа рзы исимволхаз, иарбанызаалак аоперациақәа раан ирхарҵоит, ашәарҭара аныҟоу. Абжьаҟазаҩцәа дара иахьатәиу атәыла аформа ауп иныҟәырго.


Абар уажәшьҭа шықәсыбжак аахыс агазеҭ Аԥсны адаҟьақәа рҿы ишьҭыхыз азҵаара


Антисемитизм еиҳараӡак иҿиоит 2000-тәи ашықәсқәа рзы. Адокументалтә фильм «Антисемитизм 21-тәи ашәышықәсазы: аҿиара» автор Ендриу Голдберг иԥхьаӡон антисемитизм агәҭа аԥсылман культуреи арабцәеи рыбжьара иҟоуп ҳәа. Антисемитизм апроблема ҭызҵаауаз иазгәарҭон 2009 шықәсазы ишырацәахаз антисемисттә ҟазшьа змаз акциақәа. 2013 шықәсазы Еиду Америкатәи Аштатқәа рҿы аҳәынҭқарратә департамент иазнархиеит ауаҩ изинқәа ирызкыз ажәахә. Уаҟа 2012-тәи ашықәс азы антисемитизм аганахь ала зегь реиҳа иҭынчымыз ҳәынҭқаррақәаны иазгәарҭон Венгриа, Венесуела, Грециа, Украина. 2014 шықәсазы Антидиффамациатә лига антисемитизм аиндекс ркьыԥхьит. Дара рыҭҵаарақәа 102 ҳәынҭқарра рҿы имҩаԥыргеит, иара иалахәын 52-нызқьҩык ауааԥсыра. Дара хықәкыс ирыман адунеи аҿы антисемиттә тенденциақәа рдинамика аилкаара. Аҭҵаара излаҳәо ала, антисемитизм еиҳа иҳаракуп Ааигәатәи мрагылареи Аҩадатәи Африкеи. Аҩбатәи аҭыԥ аннакылоит Мрагыларатәи Европа, уаҟа антисемиттә идеиақәа ирыдгылоит 34% ауааԥсыра, убри аан Урыстәыла уи ахыԥхьаӡара 30% рҟынӡа инаӡоит, Украина – 38%. Зегь реиҳа антисемитизм адгылаҩцәа ахьмаҷу Австралиеи Океаниеи роуп. 2015 шықәса ажьырныҳәа мзазы раԥхьаӡа акәны антисемитизм атема иалацәажәеит Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара Ассамблеиа хада аҿы.


Урҭ рымдырроуп ргәыӷреи рԥеиԥши зегь зыцҟьо, урҭ рымдырроуп рыдгьыл азаҵәра зыхҟьо.


Фазиль Абдул-иԥа Искандер (; , Аҟәа, ССР Аԥсны — , Переделкино, Москва, Урыстәыла) — Асовет, Аԥсуа шәҟәҩҩы.


Афундаментализм – ари Амассатә информациа ахархәагақәа рҟны, еиуеиԥшым адинхаҵарақәа рымҩаԥысшьа азгәазҭо, ҳаамҭазтәи ареалиқәа рыла иарбанызаалак алагалаҿыцқәа ирҿагыло, насгьы ашьҭрақәлаҩцәа аханатәтәи адинхаҵара разыргьежьра зҽазызкуа еилкаароуп.


2020 шықәса жьҭаарамза 31 рзы апарламент алахәылас далырхит, аҵареи, аҵарадырреи, акультуреи акомитет данапхгаҩын.


Ԥхынгәымза́ 5 (Ԥхынгәымза́ хәба́), Иу́ль 5, Ԥхынгәы́ 5 — григориантәи амзар 186 тәи амш (187 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 179 мшы.


2015 - 2016 шш. - Апартниортә фонд, Қарҭ, Қырҭтәыла, "Ҭбилиси кластер" агәабзиарахьчаратә сектор аҿиара Евроеидгыла астандартқәа инрықәыршәаны


Аҳкәажә бара ҩбаҟа жәа басҳәарцы сыҟан, абни ибдыруа, ҩбаҟа ҟәрышь ибыдхаланы иҟоу азы, исыбымҭацкәа инхаз азы, убри азы саан, бгәы инықәсшьып ҳәа, убри азы саан, убри азы.


Ихахьы изаагомызт Нхыҵҟа ицан иҟаз Рамзыц жәлар рхамхаԥызарала еиҿкааз аизараҿ дахькылнагаз, дызшьыз зусҭцәаз.


Ҳара ҳауп ара амҩа зырҭбааз, ҳара ҳауп изыриашаз, ҳара ҳауп ахан зыргылаз, афымца блақәа ахазҵаз.


Аԥсҭазара ауадаҩрақәагьы шагымхо идыруеит, убарҭ дзықәшәарц зылшо ауадаҩрақәа дрыҵамҟьыцыртә, дрыҵамхартә дрызирхиоит.


Валерии Малиа — Ареспублика Аҧсны Аҩныҵҟатәи Аусқәа рминистрра Апаспорттә-визатә маҵзура аиҳабы.


Аԥхынразы зшьац қашәқашәо, ҵыхәаԥҵәара змаӡам адә-каршәра аԥшалас анықәхәмаруа збахьада, алада уԥшыргьы, аҩада уԥшыргьы, ажәҩани адәкаршәреи еиларсушәа ауп убла ишыхгылоу усҟан.


Убас шакәу ҳнарбоит, аҳәынҭқар-ԥҳәыс Ҭамара лхаҵа Иури Боголиубски ақырҭуа ҭауади аамысҭеи данықәырца, аԥсуа ҭауади аамысҭеи уи идгыланы дрыхьчарц излақәгылаз ала, иаҵахеит акәымзар


О.Х. БГАЖБА, С.З. ЛАКОБА. "Аԥсны афеодалтә аамҭакәа аҿы". (2015, Аҟәа). онлаин.


Иҟалазеи, ҵыԥх даазган аамҭа иахыԥеит рҳәеит, сынтәа даазган лықәра иахыԥеит рҳәеит, лықәра дууп, лҵара маҷуп шәҳәоит, лҵара маҷымзар шәара шәахь уи даазгомызт


Џьара аӡы маҷуп, даҽаџьара аҳауа цқьам, егьи- рахь хьшәашәароуп, даҽаџьарах афатә маҷуп, мамзаргьы ӡҟычроуп. Ажәакала ацәеижьқәа рзы иҟоуп иҽеиуи иҽеими аҭагылазаашьақәа. Убарҭ аҭагылазаашьақәеи ацәеижьқәеи реинырра шымҩаԥысуа аҭҵаара иазкуп аекологиа захьӡу аҵарадырра.


Ԥсеиқәырхагас сышьха ӡыхь сҿархәхәо, амҩа сықәуп, амҩа сықәуп са сеихо.


Аха рхәыҷқәа иахьатәи рыԥсҭазаара иалахәын, дара аниаӡаалак ашьҭахь имҩаԥысшаз аԥсҭазаара иалахәызарц ргәы азхьуан, аԥсра рҭахымызт


Уи амаҵура ду ашҟа инарышьҭуаз зегьы рганахьала дара ирыдгылоз уаҩызар акәын.


Абраҟа иануп асовет шәҟәыҩҩцәа рҩымҭақәа араб бызшәахь ирацәаны еиҭазгахьоу Ливантәи ашәҟәыҩҩы Никола Тавиль истатиа.


Лиллеҳаммер 1994 (1994 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1994) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Chinese historian Huang Xianfan/ Кина  Жәлар аҭоурых ашәҟәҩҩы Ҳуанг Хианфан


Гамбиа иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 5 административтә округқәеи () 1 ақалақьи рыла ишоит.


Ажәеинраала рықәҿнаҭоит хыхь иану апоет егьырҭ ирҿиамҭақәа Сыԥсҭазаара ахь, ҳауала иҭәу анкьапышҭа


Цәыббрамза́ 9 (Цәыббрамза́ жәба́), Сентиа́бр 9, Цәыббра́ 9 — григориантәи амзар 252 тәи амш (253 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 113 мшы.


Дад, иац шьыбжьон бшьапы шьҭыхны ишыбкыз еиԥш бшьапы шьҭыхны ибкызар беимаа аҵа иагьа иҵаӷазаргьы ихаӡом, дад!


Ҟарабахтәи аҽада аҽадақәа зегьы раҵкыс иҟәышуп, иара убасҵәҟьа зегьреиҳа иҽадоуп Ҟарабахтәи аҽада, – иҳәеит.


Џьорџь Хьиуитт (; , Донкастер, Британиа Ду) — кавказҭҵааҩуп, Лонднотәи аунивирситет апрофессор, Британиа аҵарадыррақәа ракадемиа алахәыла, Британиа Ду аҟны Ареспублика Аԥсны ҳаҭыр зқәу аконсул, алингвистика апроблемеи, аҭоурыхи ҳаамҭазтәи Кавказ аетнополитикатә ҭагылазаашьеи рзы астатиақәеи, аочеркқәеи, амонографиақәеи жәпакы дравторуп.


Уҽи укәадыри уара иумоуп, уабџьар маҭәа уара иулшап, узнымаҭәа сара исылшап, ушьҭахьҟа ужәлар ыҟоуп, уԥсадгьыл ушьапы ықәгылоуп, ахьырԥарцәа увагылоуп, ахаҵа-гәа уара иумоуп, имааԥсаӡо ашьамхы уҵоуп, уара уззыркыз уаԥызароуп, насыԥ змоу уара уреиӷьуп, ҳаит, абааԥсы, Ԥшькьаҿ-иԥа, ахаҵара уцымихи, уареис ареи ҳаилахьынҵазар, иҟамлари ҳаинасыԥзар, уцап, аха уагьаап!


Саида Дел-ԥҳа лыԥсҭазаара далҵаанӡа илкьыԥхьхаз: раԥхьатәи лажәеинраала адунеи абеит ажурнал «Алашараҿ» /1984, 1/, /иара абраҟа икьыԥхьын иеиҳа инарҭбааз уи лықәгылара, аа-жәеинраалак «Алашара», /(1986, 3)/, даҽа акы-ҩба жәеинраала лзанын агазеҭ «Аԥснытәи ауниверситет» /хыԥхьаӡарала абарҭ зегьы ҳышәҟа цәаҳәа иреиҳамызт/


Аԥсны аколлективизациа анымҩаԥысуаз ашықәсқәа рзыҳәан атеатр имҩаԥнагоз аусура шьардаӡа аҵанакуеит.


Ажәаатәи ашәышықәсазы Австриа знапаҵаҟа иҟаз Габсбургаа рдинастиа, анемеццәеи ачехцәеи рнапҟазацәа Воеводинеи Сербиеи рышҟа ииасны рынхара адгылара азыҟарҵон. Анаҩс, ари аҵакырадгьыл аҟны рынхарҭа аҭыԥқәа рыԥшааит: ауриацәа, абырзенцәа, аерманцәа, авенгрцәа. Аетникабжьаратә конфлитктқәа уаанӡагьы аҭыԥ рыман, жәаҳәарада, аха урҭ реиҳарак османаа, авенгрцәа, анемеццәа ирҿагылаз қәгыларақәан.


Аабатәи ажәабатәи ашәышықәсқәа рзы Аԥсҳацәа ҳәа аҭоурых аҿы зыӡбахә ану


Ажьырныҳәамза́ 29 (Ажьырныҳәамза́ ҩажәи́ жәба́), Ианва́р 29, Ажьырны́ҳәа 29 — григориантәи амзар 29 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 336 мшы (337 мшы ашықәс ду ала).


Адгьыл аҿы иаҭәамшьакәа, Ахра ахыцәқәагь аҭәамшьакәа, Ахра иалиааз аҵла ахала, Шәарах дуӡӡак хнагалан, ҭынч, ашьшьыҳәа имыццакӡакәа, уи иаблакьоит ашьаркәасҭа.


1920 ш., ԥхынҷкәынмза – агазеҭ «Нью-дей» аҟны иикьыԥхьыз астатиа «До и после» аҟны Иу. Дебс ҩ-партиакны иҟоу абуржуазиатә система акласстә ҵакы атәы дазааҭгылоит: ареспубликатәи аполитикатәи партиақәа – ари акапиталисттә партиоуп, уи финансла еиқәнаршәоит, насгьы иахылаԥшуеит акапиталистцәа дара рхатәы ҭахрақәа рзы ҳәа.


Цәыббрамза́ 6 (Цәыббрамза́ фба́), Сентиа́бр 6, Цәыббра́ 6 — григориантәи амзар 249 тәи амш (250 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 116 мшы.


Александр Руснак. Хибла Герзмава: Художник не должен быть политиком. Радиостанция Коммерсантъ FM


Аха ҽнак ахьынтә ҽнак ахь иахызгало сырҿиаратә усқәа рзы америкатәи апрокрастинаторцәа рклуб президентс сзахаумыргылари!


Егьырҭ аӡәырҩы аԥсуа шәҟәыҩҩцәеи аҵарауааи дреиԥшны, Баграт Шьынқәбагьы аӡәырҩы ақырҭуа шәҟәыҩҩцәеи иареи арҿиаратәи хаҭалатәи аиҩызара рыбжьан, ишаҳҳәахьоу еиԥш, аӡәырҩы рҩымҭақәа аԥсшәахь еиҭеигахьан, иара иаԥҵамҭақәагьы акымкәа, ҩбамкәа ақырҭшәахь еиҭаганы иҭрыжьхьан.


Аԥҭа еиқәара иналԥшны, аԥҭа еиқәара иналԥшны, аҩшьыбжьонк рыбжьара сиеҵәахә сҿаԥхеит.


Лиудвиг Ван Бетховен ( ; Ԥхынҷкәынмза 16 1770, Бонн, Вестфалиа - хәажәкыра 26 1827 Вена, Австриатәи аимпериа) - германтәи композитор, адирижиореи апианистеи, аӡәы х-"вентәи классикқәа" рыҟныҭә.


Иапониа 47 аҩаӡара дуӡӡа административтә акқәа — префектурқәа, азы ишоит. Еспрефектура префект дха иргылоуп.


Цәыббрамза́ 22 (Цәыббрамза́ ҩажәи́ ҩба́), Сентиа́бр 22, Цәыббра́ 22 — григориантәи амзар 265 тәи амш (266 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 100 мшы.


Лиу Пенцзы – Китаи аӡәы иҳәатәы иацныҟәо аимператор (дыԥсит 27 ш. ашьҭахь)


Қырҭтәыла агәаԥхарала Аԥсны иҟан аҳәаанырцәтәи аиҿкаарақәа рхаҭарнакцәа маҷымкәа, аха урҭ ицаргьы иааргьы ирҳәоз акызаҵәык акәын


Иаҳҳәап, Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа аӡәырҩы аҭырқәцәеи дареи еиуеиԥшым аиуарақәа рыбжьалахьеит, аӡәырҩы аҭырқә ҭацацәа, амаҳәцәа рымоуп.


Ԥшьынҩажәи зежәҩык рахьтә иашьа думаӡам, ԥшьынҩажәи зежәҩык ӷас ушьҭызхуа роуп!


Иррацәатәуп аԥсуа школқәа рҟны аԥсуа бызшәа афункциақәа, аԥсышәала имҩаԥгазар ауеит афизкультура аурокқәа, аизарақәа, аҳасабрақәа, апротоколқәа рҟны уҳәа зехьынџьара иахьалшо аԥсшәа аԥыжәара аҭатәуп, ҳақалақь школқәа рашҭақәа аԥсшәа рҭыҩуа иҟалароуп, ахәыҷқәа ргәаҟынӡа инагатәуп аԥсуа бызшәа амчхара.


Бааишь, баалаџьа, бала Кадын, егьырҳала џьама Кадын, ақма ақыҭа езыр Кадын, Кадыр акәар дҭаҳаит, шәалыбеи дсыцҭигаразы сааит.


Аԥсны ахы ианақәиҭаҳтәуаз, аӷа игәы ҭҟьаны, дырҳаны данцоз, ҳанишьҭаз, ҳицрымҵӡакәа ҳцозҭгьы, иахьа ҳашьхақәа зку ашәанцәа уаҟа руа-ршәаџь убомызт аха, изыхҟьаз сыздыруам, жәытәнатә аахыс Аԥсны иатәыз, Шәантәыла ҳәа ҳзышьҭоу, Кәыдры аиҩхаа, ҳара, Џьгьардаа ҳаиԥш, аԥсуа қыҭақәа жәытәнатә аахыс иаҳтәыз ашьхақәагьы надкыланы, ҳамҭаҵас аӷа инаиҭаны ҳаатәеит.


Диит 1904 шықәса хәажәкырамза 13 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1928 шықәса рашәарамза 14 азы. Джуп Кәтол ақыҭан, иабацәа рыԥсыжырҭаҿ.


Абри аҟара мшы ҵуеит, абри аҟара қыҭа еимыздахьеит, аха исықәнагахашаз ԥҳәыс дысмоут, уӡбахә саҳан сааит, исықәнагахаша ԥҳәыс дысзыԥшаа, ҳәа иеиҳәеит.


Воронеж (планируется скоростной трамвай-метротрам или лёгкое метро): Воронежский скоростной трамвай, Воронежское лёгкое метро


2005 ш. - Иу. Џьавахьишвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет, амагистратура - жәлар бжьаратәи еизыҟазаашьақәа.


Уеизгьы-уеизгьы ианҭактәу ҳәа ыҟами, абжьааԥны иамургьы, убасҟан, уеизгьы-уеизгьы ауаҩы ибз иҿы ианҭеикша изҭакыр, иаргьы изеиӷьуп, аусгьы иазеиӷьуп.


Аџьынџьтәылатә еибашьра иамоу ахьанҭара аиҳараӡак наҟ ҳашьҭахьҟа иныжьуп ҳанылеит ашықәс ҿыц аӷа шьаҭанкыла ҳаԥсадгьыл данықәцахо ашықәс!


Аха амсылманратә фундаментализм даҽа ганкахьала уахәаԥшыргьы алшоит. Аҳәынҭқарра аргылараҿы ароль ӷәӷәа амазаргьы алшоит амсылманратә фундаментализм, еиҳараӡак аекспорт зхы иазырхәо аҳәынҭқаррақәа рҿы. Ус афундаменталисттә принципқәа анефт зҭиуа аҳәынҭқаррақәа рҿы идеологиа хадас ирымоуп. Араҟа амсылманратә фундаментализм асоциалтә еиҟарамра аҿагыларазы алҵшәа амоуп. Афундаменталисттә идеиақәа амсылманра ахаҭагьы аԥсахрақәа аланагалеит, ауаажәларра рхәыцраҿгьы аҭыԥ ҷыда ааннакылеит. Еиуеиԥшым амсылманратә ҵысрақәа ирыдгылоу ауаа зегьы еицырзеиԥшны иҟоуп аҿыцрақәа ралагала мап ацәкразы агәаанагара.


Урҭ ҩаԥхьа изыргәырӷьо хҭысуп Аԥсны жәлар рпоет аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы иаԥиҵаз иажәеинраалақәа реизга Ҭагалантәи ашәахәақәа аҭыҵра.


Ҟоҳ, абри санкаҳауаз здыруа, сышкаҳауаз здырыз, саныԥсуагьы идыруеит, исырҳәароуп, ҳәа иҳәан, – иҳәеит, дишьҭалан, – иҳәеит, амҩа абжара дҩеиуан, дихьӡеит, – иҳәеит, дикит, – иҳәеит.


Иуа Абас-иԥа Коӷониа (; , Кәтол ақыҭа, Кәыдрытәи аучастка, Аҟәатәи аокруг — , Кәтол) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, ажурналист.


Ираҟ (, IPA:ʔiːˈɾɒːk), аофициалтә хьӡы: Ираҟ Ареспублика (, Џьомҳуриет аль-Ира́к, IPA: dʒomhuːˌɾije al-ʿIrāq) — Азиатәи аҳәынҭқарра.


Шьыжь амра аныҩагыло инаркны амшын инӡаалаанӡа Ԥысҳахыра ахи-аҵыхәеи иҟоу ҳуахәамақәа зегьы рҿы ақьырсианцәа анцәа ҳиашьапкуеит, ҳимператор дизылԥхарц, иус дуқәа иԥшьаларц, аҳәынҭқар Иустиниани аҳәынҭқар-ԥҳәыс Феодореи шәышықәсала иҟазаарц


Аӡахәа ԥашәқәа аԥсы рхеиҵон, Нап рыдкыло, иааӡауа, Аӡахәа ԥашәқәа рымч ҭеиҵон, Аҳардан реиӷьеишьон иара.


Абри ашықәс азы аԥхьаӡа акәны акьыԥхь абеит Ахаҵара ҳәа хьӡыс измоу иажәеинраала неиҵых.


Нарҭаа ражәабжьқәагьы ақьаад ианырҵахьаны, залымдарак рыхьзар ауеит, мамзаргьы, иҟалоит, афольклор анҵаҩцәа Нарҭаа ражәабжьқәа зынӡаск ихазу, насгьы аӡра азыҳәан ишәарҭам акеиԥш иахәаԥшны уи иашьҭамлазар.


Ҳара зынӡаск машәыршақә акәӡам Аԥсны аҭоурых ҳәа агәлаҵа ҿыц зыҟаҳҵаз, иаҳхысыз ашықәс азы Аԥсны зегь раԥхьаӡа акәны аҭоурыхтә ҭҵаара-дыррақәа рдоктор ҳәа адиссертациа зыхьчаз Алықьса Луман-иԥа Папасқьыргьы зынӡа машәыршақә акәӡам ҳаԥсуа бызшәа иадкыланы Аԥсни аԥсуа жәлари рҭоурых азҵаатәы ирҵарӡаны изықәиргылазгьы.


Лос-Анџьелес 2028 (2028 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2028) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Так как оба дома - Пфальц-Цвенбрюкен и Гольштейн-Готторп - происходили по женской линии от дома Васа, то сын Густава IV, претендент Густав, принял вновь имя Васа.


Адунеи зегь иаразнак еигәныҩит, Сымаӡа рхыҵәеит зегьы, Ирхыҩит, ирҿыҩит, ирныҩит, Сымаӡа еибырҳәоит зегьы.


Уажәы аҽыҟаҵаны излаҟоу ала, аԥша иаҭахуп ауаҩы амла данаркыр, ақәа иаҭахуп ауаҩы иԥхӡаша баша адгьыл иаламбар, дарчар


Ахалшентәи аныҳәарҭа – «Иоанн аӡӡаахҩы ихы» () — Аԥсны Ахалшени ақыҭан иҟоу аныҳәарҭа. Ауахәама иргылоуп икьасоу абжьарашәышықәсақәа раан. Ахаԥы аҿы иҭыхуп Иоанн Аӡаахҩы ихы асахьа. Ишырҳәо ала, абри аҭыԥаҿоуп Иоанн Аӡаахҩы ихы ахынтәраан иахьырбаз, убри аҟынтә, адинхаҵаҩцәа зегьы абри аҭыԥҷыдала иазҿлымҳауп.


Ашәарыцараан ҩы-мҩакы ахьеиҿагылоу шәармарахьтәи абнахь бзанҵык шәымцан, арӷьарахьтәи абнахь шәныҟәала есқьынагь.


Иарбан мчу уи лгәы ҟазҵаз, иарбан мчу са сыцҳа хызҵаз?!


2008 шықәса алагамҭаз А. Анқәаб инапхгарала напаркын инарҭбаау ареконструкциатә усхкы Афон ҿыцтәи аманахҩны ашьақәыргылараз. Уи ишахәҭаз зегь рыла иргылан, амш цәгьақәа ирыхҟьаны аӡы иаҵалоз аанкылан.


Зны алитературатә усзуҩыс, ашьҭахь дыҟан аҭакзыԥхықәу амаӡаныҟәгаҩ ицхырааҩыс, акультуреи абзазареи рыҟәша аиҳабыс, аредакциа аҭакзыԥхықәу амаӡаныҟәгаҩыс.


Саргьы зны, нас, ас сауҟахыз, схәыҷын, адунеигьы са сызҳашьа иазыԥшын, сара усҟан исызҭаз агәгьы ҽакын, сара усҟан ашәа исҳәозгьы ҽакын


Акоррупциа аилкаара даара аганрацәа амоуп, еиуеиԥшым апараметрқәа ирхьырԥшны иара ахкыхадақәа алыркаауеит. Акоррупциа ахырхарҭа ала уахәаԥшуазар, иҟоуп административтә коррупциа, уи аиԥшымзаара ауп аусутә коррупциа ҳәа изышьҭоу. Иҟоуп абзазаратә, аполитикатә коррупциа. Уи зхьыԥшу афеида иалырхырц ирҭаху зеиԥшроу ауп. Иҟоуп убасгьы аҵарҭыша, ахаҵкыкамыршәрақәа реимдара (апатронаж, анепотизм), иара убас ҷыдалатәи, аинституционалтәи, жәларбжьаратәи.


Лаган дышхәыҷу еиԥш, дызлиааз аамҭа ҿыцгьы ақәра маҷуп, дызлиааз аамҭеи иареи еиқәлацәоуп.


Хәажәкырамза́ 13 (Хәажәкырамза́ жәа́ха), Ма́рт 13, Хәажәкы́ра 13 — григориантәи амзар 72 тәи амш (73 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 293 мшы.


Германиа иабџьар шьҭаҵара версаль асоиузникцәа аԥҟара иҟарҵаз ала Германиа раеропланқәа зегьы ианаамҭаз аҿҳәаразы асоиузникцәа иахыддырбаз инаганы ишьҭарҵеит.


Аҵара ауаҩы ихаҭара инаӡаны аҿиара иацхраауазароуп, иара убасгьы ауаҩы изинқәеи ихадароу ихақәиҭрақәеи рышҟа иҟоу аҳаҭырқәҵара шьҭнахуазароуп. Аҵара адунеи ажәларқәа зегь рыбжьареи, цәаҧшшәахәылеи, хылҵшьҭралеи динхаҵаралеи еихшоу ауаа ргәҧқәа рыбжьареи аилибакаареи, анеибачҳареи, аиҩызареи ирыцхраауазароуп, насгьы Еидҵоу Амилаҭқәа Реиҿкаара аҭынчра арҕәҕәаразы имҩаҧнаго аусура иацхраауазароуп.


Асовет литератураҿы аҳра зуаз асоциалисттә реализми авульгартә социологизми иахылҵыз акоуп.


Асааҭ фба рзы аекипаж еизган Бельгиа аполитикатәи аекономикатәи ҭагылазаашьа назыркьаҿны рзеиҭаҳәара ирызкны.


Сыеш хәыҷы, бҵыхәа баҭииуеитеи уа, бахьцо зегьы, уи агага сара иснарбоит!


Иҟоуп афундаментализм еиуеиԥшым ахкқәа: аҳәынҭқарратә, амилаҭтә, аџьармыкьатә, афеминисттә, аекологиатә уҳәа егьырҭ. Урҭ еиуеиԥшым афундаментализм ахкқәа еицырзеиԥшу шмаҷугьы, еидызкыло ыҟоуп. Уи иадгылоу еснагь иаадырԥшуеит ақәԥаратә идеологиа, урҭ рхатә иашара мацароуп зыгәра рго. Иара афундаментализм атермин ахаҭа еиҳа анегативтә форма амоуп, уи рхы иадырхәоит адогматизм иаҿдырԥшуа апроцессқәа ианрылацәажәо. Уахь иаҵанакуеит амч ахархәара аметодқәа, авторитарра ианалацәажәо. Убри аангьы афундаментализм иаанагозар ҟалоит апринципқәа рықәныҟәара, ахы амеигӡара. Иҟоуп аспециалистцәа, «мраҭашәаратәи адемократиа» аполитикатә фундаментализмны изыԥхьаӡо. С. Хатингтон 90-тәи ашықәсқәа раан иқәиргылаз «ацивилизациа реиҿагылара» ҳәа хьӡыс измаз атеориала, 21-тәи ашәышықәса акультурақәа аԥыжәаразы реиҿагылара иаамҭаны иҟалоит ҳәа азгәеиҭон автор. Даҽакала иуҳәозар, уи аҵысра еиуеиԥшым ацивилизациақәа рҿы аԥыжәара агаразы ахықәкы ахьамоу, адунеи афундаментализм иалаӡоит ҳәа агәаанагара иман Хатингтон. Ацивилизациақәа акоммуникациа ахьрымам иахҟьаны рымҩақәа еиҳа-еиҳа еицәыхарахоит. Аконфликттә ҭагылазаашьа аԥсҭазаара иашьашәаланы иҟалеит. Ацивилизациатә процессқәа ирыдҳәалоу атәылақәа уи Хатингтон дызлацәажәоз амодель ишаҳәо еиԥш лассы-лассы рхы мҩаԥыргоит. Хаттингтон игәаанагарала, ацивилизациатә еиԥшымра еиҳа-еиҳа иӷәӷәахо иалагоит, анаҩсгьы еиҳа амч змоу ацивилизациақәа рыбжьара аконфикт аҽарҭбаауеит. Аԥхьаҟагьы урҭ еиҿамгылар залшом, еиҳарак аконфликт ҟалоит мраҭашәаратәи ацивилизациеи егьырҭ акультурақәеи рыбжьара.  Хаттингтон иажәақәа ацәажәарақәа рацәаны иахылҿиааит, аха уажәтәи аамҭазы иубаратәы иҟоуп усҟан аполитолог дызлацәажәоз аиҳарак ииҳәоз шыҟалаз.


Жәабранмза́ 2 (Жәабранмза́ ҩба́), Февра́ль 2, Жәабра́н 2 — григориантәи амзар 33 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 332 мшы (333 мшы ашықәс ду ала).


Ауахәама ахыжәжәарақәа рҿы иаарԥшу акрамиттә антефиқсқәа ирнуп ақырҭуа асомҭаврули адҩылақәа. Акрамиттә аибаркыгақәа формак ала иҟаҵоуп, урҭ еихшьааланы иалҵуеит „Мальтатәи аџьар“. Инеизакны аарԥшуп адҩылақәа змоу 46 акрамиттә антефиқсқәа. Урҭ рҟынтә 43 Пицундатәи ауахәамаҿ ишьҭоуп, егьырҭ хԥа – Корнели Кекелиӡе ихьӡ зху анапҩырақәа амилаҭтә центр аҿы. Антефиқсқәа рҿы иҟоу адҩылақәа ҩбаны еиду арамка иҭасаны иҟоуп, аҵакы инақәыршәаны иуҳәозар, 2 гәыԥк ирыҵанакәеит. Актәи агәыԥ адҩылақәа:


Зынгьы саԥхьаҟа насыԥ лашарак нҵәыҵыԥхоит, насыԥ лашарак, сгәи са сшьеи ирымадоу.


Антверпен 1920 (1920 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1920) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.


Абрыскьыл иеиԥш, Мсоусҭгьы идыруеит ажәлар ахылаԥшра шырҭаху, Абрыскьыл иеиԥш, Мсоусҭгьы ажәлар ацәгьа-мыцәгьа иацәихьчарц дықәԥон, ихыԥшагьы акыр иҩышьҭыҵхьан, дызбарц, дыгәцаразкырц, иеиҷаҳарц, идгыларц зыхәҭаз дрымбеит, дыгәцарарымкит, имеиҷаҳаит, идымгылеит акәымзар.


Аԥсны аҵеицәа ршьа анкашуа ақәа кыдҵәоит, асы еимаҩуеит, сыдгьыл аҵәаабжь слымҳа иҭаҩуеит, Аԥсны аҵеицәа ршьа анкашуа.


Са исызҵома аӡәгьы изымҵаз, сара исымам уи гәҭакыс, сиеиԥшхар сҭахым абра изымцаз, сиеиԥшхар сҭахым иҭакыз.


Насгьы аҵара хәыҷы исҵаз ара сыҟанаҵ сыхгьы исзархәом, иацҵангьы исзацҵом.


Аа, уӡырҩы, иаргьы уаргьы сҳәап, мыждаразы ҵыԥх ҳаибоумырдыруази, шәеиҩызцәа бзиахми иаргьы уаргьы?


Иуқәшәаз акы дуазҵаауеит, акы уиазҵаауеит, ишәхашҭхьоу акы шәгәалашәыршәарц шәалагоит, уи аамҭа рацәагьы аҭахуп иуқәшәаз хгарҭа имамкәа дааиуазар, уоуишьҭраны дыҟаӡам, ииҳәарц ииҭаху зегьы науеиҳәаанӡа, еиликаарц ииҭаху зегьы ааиликаанӡа.


Ҳаамҭазтәи Ҭырқәтәыла, егьырҭ адунеитә ҳәынҭқарра дуқәа реиԥш, иацәтәымымхеит ари атермин. Дж. Наи, америкатәи аҵарауаҩ, иалаирҵәаз аидеиа «иԥшқоу амчра» ахархәара аиуит ҳаамҭазтәи Ҭырқәтәылатәи Ареспублика адәныҟа-политикатә стратегиа аҟны.


Апоет ирҿиамҭа иахьа макьана ауаҩы дызлаҟоу ацәгьарақәа раасҭа абзиарақәа раарԥшроуп изызку, апоетгьы еиҳараӡак иибарц дзышьҭоу, илаԥшҳәаа еиҳа иҵаиршәо аԥсҭазаара аган лашақәи ауаҩы дызлаҟоу ибзиаратә ганқәеи роуп.


Сан лоуп уаҟа уажә исԥыло, Сан лоуп уа иаху иахьа.


Акыр шықәса агазеҭ Аԥсны Ҟаԥшь аредакциеи, апартиа Аԥснытәи обкоми рҟны аиҵбыраӡатәи апарторганизациақәа напхгара рзиуан.


Вольфганг Амадеус Моцарт диит 1756 шықәса азы. Уи иаб Леопольд Моцарт, иҷкәын илаз абаҩхатәра арҿиаразы, композиторк, теоретикк иаҳасабала икариера мап ацәикит. Иара Моцарт рҵаҩыс диман аскрипка, афортепиано, амузыкатә теориа азы, анаҩс урҭ рзы дихыҳәҳәо дагьыҟалоит. Моцарт ԥшьышықәса анихыҵуаз афортепиано азы аконцертқәа иҩуан, жәеиза шықәса анихыҵуаз раԥхьаӡатәи иопера ҩны далгеит. Моцарт ихәыҷра еиҳарак иаҳәшьа дицны Европа дшакәшоз ихигеит. Раԥхьаӡа аусура иоуит жәаха шықәса анихыҵуаз архиепископ Зальцбург иҿы. Уи уа аус иуан жәаҩа шықәса, арихиепискап иусура дамихаанӡа. Моцарт уи аамҭазы адунеи аҿы амузыка аҳҭнықалақьс иҟаз, Венаҟа диасуеит. Иара авундеркинд иаҳасабала ақәҿиара ду иман, аха ианизҳа аусурҭа аԥшааразы ауадаҩрақәа иныруа далагеит.


Володимир Зеленський на офіційному сайті президентської кампанії «Зе-2019» (архивтә версиа)


Жьҭаарамза́ 31 (Жьҭаарамза́ ҩажәи́ жәе́иза), Оқтиа́бр 31, Жьҭаара́ 31 — григориантәи амзар 304 тәи амш (305 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 61 мшы.