Асоциал-демократиатә партиа алахәылас лыҟазаара Миурдаль, усҟантәи аамҭазы лусқәа ирныԥшуамызт, акомитет аҟны аус шылуазгьы, аибашьра ашьҭахьтәи апартиа аполитика ашьақәгылара лнапы шалакызгьы, уи анаҩсгьы, 1945 шықәса рзы, Париж аџьа аиҿкааразы Жәларбжьаратәи аконференциа аҟны апартиа ахьӡала далахәын. Ус шакәызгьы, Альва Миурдаль Индиа швециатәи ацҳаражәҳәаҩыс дҟаҵан, Швециа аусутә гәыԥқәа рыбжьара, уи даара ацәажәарақәа шахылҿиаазгьы. Ас еиԥш ацәажәарақәа зыхҟьаз, Миурдаль лсоциалисттә дунеихәаԥшрақәа акыр гәҽанызаарыла иахьазыҟаз ауп. Лара илылаз аиҿкааратә ԥышәеи алшарақәеи ирыбзоураны индиааи урҭ рԥыза-аминистр Џьавахарлал Неруи рганахь ала даара ҳаҭыр зқәыз лакәны дыҟан.


Аҭоурых-фырхаҵаратә ашәақәа рҿы иаҳԥылоит азежәтәи ашәышықәса анҵәамҭеи аҩажәатәи ашәышықәса алагамҭеи рзы ҵабыргынгьы аԥсҭазаараҿы иҟаз, ажәлар иналкааны ашәақәа ззыркқәоз аперсонажцәа


Арашь злаҿаҳәаз аҳәагәыжь шеишықәсеи рбжьара ирбзо мацара, бырфын рахәцк иаҟараны ианнанацалак, аласба акрыфара иақәиҭхон, нас акрысфоит ҳәа аҿы анааихнахаалк, арашь злаҿаҳәаз аҳәагәыжь ишыҟац еиҭаҟалахуан.


Ареверс: Амонета агәҭаны иарбоуп Гьаргь ацқьа иуахәама уажәтәи аԥшра, уи ҟаҵатәи агәҭанытә ахәҭаҿы римтәи ацифрала иарбоуп ауахәама аргылара арыцхә «XI–ашә.». Амонета агежь армарахьтәи ахәаҭаҿы иануп аноминал азгәазҭо ацифра «10»-и ақәҩыра «лари»-и, агежь хыхьтәи ахәҭаҿы иаарԥшуп Қырҭтәыла агерб, уааҵәҟьа иҟоуп ақәҩыра «Елыр».


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы афырхаҵа ихьыӡ Алхаз ҳәа ауп ишыҟоу, аҩбатәи аҭыжьра инаркны уи арҿиамҭа ахи атекст аҿы иахьҳԥыло Махаз ҳәа иԥсахны иҟаҵоуп.


Хәажәкырамза́ 4 (Хәажәкырамза́ ԥшьба́), Ма́рт 4, Хәажәкы́ра 4 — григориантәи амзар 63 тәи амш (64 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 302 мшы.


Иара уахь имҩа алхразы ацхыраара ииҭеит аргылара еиҳабыс иамоу анџьныр Николоз.


Аха хәыҷы-хәыҷла иҳашьцылеит, зынӡаск ҳара ҳахь ииасит, убасҵәҟьа иҳашьцылеит алагьы.


Актәи аҿы ажәақәа иубыргузеи, ашколахь ҳәа иану, аҩбатәи аҿы иԥсахуп иубыргузеи, ашкол ахь ҳәа.


Уа радари, ҳашәа ԥымҵәо, уа радари, ҳамца ҿымцәо, уа, радагьа, рада гәышьа, еиҭаҳәашьак ҳаҭагәышьа.


Ақьауқьа́д () — Ԥсыӡ дууп, аура 2 метрк ыҟоуп, акапан — 120 килограмм. Амшын Еиқәа иҭоуп. Ақурҭҟьара аамҭа анаанлак, аӡыцқьахь ииасуеит. Иаҵоит 600 нызқь кутаӷь иниреиҳаны. Ирҭалоит аӡиасқәа: Бзыԥ, Ԥсоу, Гумыҭа, Кьалашәыр, Кудры, Окум, Егры. Лымкаала ирацәаны — Аалӡга.


Алахаӡетәи ауахәаматә комплекс () — Аԥсны Алаҳаӡы ақыҭан иҟоу ауахәама. Ауахәама иргылоуп VI-VII ашәышықәсазы. Акомплекс ахәы иқәгылоуп. Архитектуратә комплекс иалоуп 3 нефки 3 апсидаки змоу ауахәама хәыҷи, насгьы, 3 нефки абжьыркцатә апсидеи змоу абазилика дуи. Ауахәама ду аҟынтә иаанхеит аладатәи мраҭашәаратәи аҭӡамцқәа рфрагментқәа. Ауахәама аҳаштә блокқәа рыла иргылоуп, урҭ рыбжьара акьырмыти аԥслымӡхаҳәи рҽеиҭныԥсахлоит. Аныҳәарҭа дууп, азал 3 нефк рыла ишоуп. Аҩада-мраҭашәарала, 5 метрак иацәыхараны иҟоуп ауахәама хәыҷы ахыжәжәарақәа. Уигьы аҳаштә блокқәа ирылхуп, иара убас, аргылараан ахархәара рыман ихыу аԥслымӡхаҳә иалху аҳәаҟьа дуқәеи, уааҵәҟьа иҟаҵаз ақьырмыти, ахаҳәкәымпылқәеи. Ауахәамақәа рхыбразы ахархәара аман акрамит 2 хкык - иҟьаԥсу, иара убас, иҭырҿҿоу акрамит. Ауахәамақәа  IV-VI ашәышықәсақәа ирыҵаркәеит, аха, аргыларатә маҭәахәқәа ишеижәлантәугьы, асинхронизм алацәажәара уадаҩуп. Аҩыратә хыҵхырҭақәа рҿы ауахәама аӡбахәы ҳәам.


Косьмин А.Д., Косьмина Е.А., Колесников Л.Ф. Качество жизни как функция и аргумент качества человека // Вестник экономической интеграции. – 2014. – No 2. – c.14


Абри аҭагылазаашьа ҳхаҿы иааганы ҳазхәыцуазар, алитературатә критика аҭагылазаашьа зныԥшырц зыхәҭоу, иагьызныԥшуа ажурнал Алашара ауп.


Ус анакәха, иахьа ақьырсиан динхаҵара ҳәа Аԥсны ҳазхәаԥшуа, ҳаԥсуа қьырсиан динхаҵара хәаҽны ақырҭцәа рнапаҿы иааргаз акәзаап.


Аус иуан Аԥсны ашәҟәҭыжьырҭаҿ, редактор еиҳабыс, ажурнал «Алашара» аҭакзыԥхыкәу амазаныкәгаҩыс, ажурнал «Амцаба» аредактор хадас (1975-1989).


Иҟоу здырырц сҭахуп сара даара, избар сҭахуп сара арахь исҭынхаз.


Иара убри алагьы Амшын Еиқәа мрагыларатәи аԥшаҳәа зегьы ахышқәа рнапаҿы иҟалон


Автономтә республика аԥсуа уааԥсыра рыхәҭак рхаҭарнакцәа ишьҭырхыз ҳара зегьы рганахьала ҳаҿагылоит


Ақырҭцәа зкандидатура ықәдыргылаз, аԥсуааи егьырҭ амилаҭқәа рхаҭарнакцәеи рдепутатцәа данырҵәаӷәа, Владислав Григори-иԥа Важьа Зарандиа икандидатура наишьҭит.


БИГУАА, Валери. Аԥсны аҭоурых (1921 шықусынӡа, иаазыркьаҿны). Аҟәатәи Атипографиа. Аҟәа. 1992. 130 д.


Аԥшьбатәи ахы азкхоит акритик иусумҭақәа рӷьырак знылаз аизга Аамҭеи арҿиамҭеи.


Руаӡәы атәыла амраҭашәарахьтәи акәакь аҿы аҳра иуеит, егьи атәыла амрагыларахьтәи акәакь аҿы


Уаха уеизгьы-уеизгьы уи азы ҿа сызылмырҳәеит, аха уаҵәы, уаҵәашьҭахь зҳәаз иеиԥш, сара, – сҳәап, сыӡӷаб, – сҳәап, ҳҽыналызкны акаҿы даагап, – лҳәеит.


2012 шықәса жьҭаарамза 1 Наӡаладеви алхратә округ аҟынтә Қырҭтәыла апарламент алахәылас далхын (акаолициа «Ақырҭуа гәахәтәы - адемократиатә Қырҭтәыла»).


Дхәыҷы аахыс зхьышьаргәыҵа дакәыхшоз, адунеи иқәуу ауаа зегь реиҳа дуаҩуп ҳәа дызхәаԥшуаз, адунеи иқәуу ауаа зегь реиҳа дзықәгәыӷуаз аԥсилаа раҳ, ҳаиуанҵас длаигәыҵасын, Римҟа диҭиит.


Адгәыр цецхлаӡе, Ерик Џьынџьал, Васили Жьаниа, Анзор Ӷәынџьиа иҵегь рыцын, аха урҭ рыхьӡқәа сарымҳәеит Аҭара ахәы ҳәа иахьашьҭоу Кәыдырхықә акәшамыкәша, нас уантәи Ламыс иҳабла ҳәа иахьашьҭоу Ҷанааи Адлеиааи реиланхарҭақәа рҭагылазаашьа гәарҭеит.


Иаҳауазгьы, имаҳауазгьы, имаҳаӡарц ииҭахызгьы дырзыӡырҩуашәа, дзықәшаҳаҭымгьы днақәшаҳаҭхо, Калистрат иԥа диҽхьынтәалашәа дшаанхацәаз ибон Лаврент абраҟа, аха арантә ацашьа дақәзмыршәоз акы ыҟан.


Анкьаӡа зны иара ихаҭагьы убасҵәҟьа дыҟан, аха уи анкьаӡа зны акәын.


Анахьтә аӡә даауеит, арахьтә ҽаӡә даауеит, аусқәа рыԥшаауеит, изеиԥшроу иазҵаауеит.


Нанҳәамза́ 20 (Нанҳәамза́ ҩажәа́), Áвгуст 20, На́нҳәа 20 — григориантәи амзар 232 тәи амш (233 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 133 мшы.


Уаанӡа, шықәсык аԥхьа Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Рассоциациеи Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгылеи рнапхгарақәа абарҭ азҵаарақәа шьҭызхуа ашәҟәы наргахьан Ареспублика анапхгара ашҟа.


Иҟоума убас ауаа, иахьынӡарылшо зхи зыԥси зегьы шьоук рзы изҭаху, шьоук рзы рхы рылхәдазтәуа адунеитә хазынарақәа зегьы, ҽаӡә разҟыла дынхарцазы?


Дааин, ари аҵлаҳәысҭа иԥҳәыс дҩеихаҵгылеит, аха ари аҵлаҳәысҭа дыцәоуп, дыдмырҿыхеит.


1957 шықәсазы дықәргылан Ленин ихьз зхыу апремиа аиуразы (агазеҭ «Известиа», ианвар 17, 1957 ш.).


Иҭахамҭазы саԥхьан сгәаанагарқәа иасҳәарц исиҭаз инапылаҩыра ҿыц санаԥхьа ашьҭахь иасҳәарц сгәы изызҭаны сызхьымӡаз сгәаанагарақәа зныз абӷьыцқәа сгәи сылаӷырӡи шеилаҵәоз наҟ иԥыжәжәаны инкасыԥсан, иара акьыԥхьга машьынкала ицқьакәакәараӡа иаахкьыԥхьааны папкак инагәыласҵеит, ԥыҭрак ашьҭахь, иара ишиҭахыз еиԥш, даҽа аӡәык-ҩыџьак ҳҩызцәа нарԥхьаны, акьыԥхьразын редакциак иадызгалоит.


Абар, уажә дзықәгылоу ашҭа анҭыҵ, иарӷьарахь аанда дахыҳәҳәаны ада ибарҭамкәа иахьынхаз, анышәынҭрақәа, иара иԥшь иаҵанакуаз адгьыл иахагылаз анышәынҭрақәа, иԥсы ахьишьалоз абра иабраа анхара ашьапы аныркыз аахыс ирхагьагьо игылаз аџь-ду, рӡыхь, рӡышхәа еиқәзыртәоз рӡыхь!


Ченнаи (Мадрас) (1995) — метрополитен Ченнаи (наземный; строится подземное дополнение — открытие запланировано на 2014)


Кино захьӡыз акинофабрикаҿы амаҵура далалоит, илҵшәадамызт уи убраҟа иусура иҩит ԥшькинофильмк рсценариақәа


Иосиф — ари Аԥшьаҩыра аҟынтә хаҿсахьоуп («Бытие», гл. 37—50), Иосиф иҟынтә абжьгарак иоурц азы дидҵаалоит афараон ихаҭа. Уи иибаз аԥхыӡ ииашаны аилыркаара аҟаҵара илшеит, иагьиҳәеит быжьшықәса инеиԥынкыланы аҽаҩра бзиа шыҟало, аха урҭ ашықәсқәа ирыцааиуа даҽа быжьшықәса амлакра шыҟалоз азгәеиҭеит аарыхра аҟамлара иахҟьаны, убри аҟынтә Иосиф афараон иабжьигеит аарыхра бзиа аныҟоу ашықәсқәа рзы арыц рҵәахырц. Афараон ас еиԥш абжьгара даара игәы иахәеит, Иосиф иҟәыӷара азгәаҭаны анхамҩа зегьы аҟны еиҳабыс дҟаиҵеит. Убас Иосиф амлакра ашықәсқәа раан арыц аҭира напхгара аиҭон. Аԥҵамҭа аҟны ишазгәаҭоу ала, урҭ ашықәсқәа раан адгьыл зегьы аҟны амлакра ыҟан. Иосиф иашьцәа ракәзар, рыԥсҭазаара ахҭынҵаны изныкымкәа Мысраҟа ицахьан ачарыц аархәарц азы.


Абри аԥҳәыс лыхәаԥшра салагеит адунеи иқәу анацәа зегьы дреиӷьны, зегь раҵкыс дҟәышны, зегь раҵкыс аламыс лыманы.


Ус зысҳәо аԥхьатәи сҩымҭақәа руак аҿы сазааҭгылахьеит ажәибжьтәи ашәышықәсазы Евлиа Челеби ҳара аԥсуаа ҳзы ииҩыз ҭаҳҵаауеит ҳәа ҳалагазҭгьы, иаҳҭахы-иаҳҭахым Прокопи Кесариатәи ихаантәи афбатәи ашәышықәсахьы ҳмиасыр ауӡомызт.


Ҳазлацәажәо иара дызхадоу Аԥсны Аконституциа ауп, арахь илымҳа иамоу аппарат бжьыст


Диит 1912 шықәса абҵарамза 23 рзы Мгәыӡырхәа ақыҭа Гәдоуҭа араион. Дҭадырхеит 1937 шықәсазы.


Ҳазлацәажәо ашәышықәсақәа рзыҳәан ақьырсиантә динхаҵара идеологиа хадас иҟаланы иалгахьан Византиа иаҵанакуаз аҳәынҭқаррақәа зегьы рҿы.


Советски власт, раԥхьаӡа Аԥсара ианааиуаз раԥхьа сгылан, апартиа сшаламызгьы еиҿыскаауан, акомҿаррагьы раԥхьаӡа Аԥсара еиҿызкааз сара соуп.


Уара, исымҳәеи, уара, абырсҟатәи аамҭа адәы дықәҵаны, изҿыз, уара, абарҭ ауаа?


Анцәа, улԥха ҳаҭ, Шьашәы аҳ ду, улԥха ҳаҭ, ҽааны уажәааны еиӷьу ала Шьашәы ҳауҭаауа, ҭаацәала азҳара ҳаманы, ҳаиҳа зымчу рылаԥш хаа ҳахны, Анцәа ҳаиқәиршәалааит, – иҳәан, агьама ибеит, нас даду хәыҷы ииҭеит.


Аирланд бызшәа ма Еиры бызшәа  (ирл.: Gaeilge) - кельтә бызшәа, Ирландиа бызшәа иамоуп.


Сымшқәа исырҭомызт аԥсшьаха, сыҩ сырхьымӡо ҳаишьҭацәан, сусқәа исырҭомызт атәаха, ари адгьылаҿ са смыцхәцәан.


Аԥсышәала ашәҟәыҩҩра изыԥсоу, ишмилаҭ еиқәрхагоу ахьаҳзымдыруоуп аԥсышәала ашәҟәыҩҩра иахьынӡахәҭоу пату ахьақәым зыхҟьауа.


Урҭ зыдҳәалоу ахҭысқәа шьаҭас иҟаиҵеит Борис Ҭыжәба ироман Аԥсырҭ аниҩуаз.


1949 шыиқәсазы Константин Герхелиа дҭалоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә техникум, далгоит 1956 шықәсазы. Иара абри ашықәсан даанахәоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1961 шықәсазы.


Ақыҭантәи аԥсҭазаара ихаакәакәараӡа лгәы иқәлеит, избан акәзар лара бзиа илбоз ауаҩы ақыҭа иааӡаз уаҩын, иԥсҭазаара зегьы ақыҭантәи аԥсҭазаара иадҳәалан.


Џьорџь Вашингтон (; , Бриджес-Крик, колония Виргиния — , Маунт-Вернон, штат Виргиния) — 1 тәи Еиду Америка Аштатқәа рпрезидент.


Инеиуеит аӷба мшынк ахьтә ҽа мшынк ахь, инеиуеит аӷба аокеанқәа еиҩырффо.


Иара арҭ ацәаҳәақәа зыҩуа схаҭагьы агәынамӡара сымоуп Игор Ҭыжәба аибашьра ианалагаз раԥхьатәи амшқәа рзы, раԥхьатәи амзазы илиршаз, иԥсадгьыл ихы ахьақәиҵаз азы Агәымшәаразы амедал мацара ахьианаршьаз


Расидац дызлахынҳәуаз автобус аҿгьы цәажәатәыс иҟаз, урҭ амшқәа раан Аҟәа имҩаԥысуаз аконтрреволиуциатә, террорист-шпионтә организациак ыҟазшәа, уи еиҵызхуазгьы напхгаҩцәақәак амазшәа еиқәырҽаҽаз апроцесс аӡбахә акәӡан


Ҩба-хԥа сааҭ иҟалаз аҭынчра рхы иархәаны, урҭ ртехника ирымаз рхы иархәаны, арахь ааскьара иаҿын.


Ԥхынҷкәынмза́ 18 (Ԥхынҷкәынмза́ жәа́а), Дека́бр 18, Ԥхынҷкәы́н 18 — григориантәи амзар 352-тәи амш (353-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 13 мшы.


Трое абхазских спортсменов завоевали путевки на чемпионат России по вольной борьбе - Sputnik Абхазия.


Хазы далацәажәон абольшевикцәа рполитика аџьажәлар рзы ишҵоураз, иҿаԥиххаауан аменшевикцәа Аԥсны имҩаԥыргоз ареакциатә политика.


Ара, – лҳәеит, дына ҩба-хԥа сажна раҟара алада ижыз аҷеиӡы иман


АХӘҬАҶ 36. Ари Аконституциа ишьақәнаргылаз азакәанԥҵаратә зинмчхарақәа зегьы Жәлар Реизара - Апарламент имҩаԥнагоит.


«Madam, I’m Adam» («Мадам, сара — сАдамуп», — аԥхьатәи аԥҳәыс ихы илырдырит аԥхьатәи ауаҩы)


Ебжьноуаа, Цәҩаа, Қапаа, Ҷанаа, Габниаа, Дарымбаа, Аҭеибаа, Ацәеибаа, Ажьиаа, Барцыцаа, Гәмсыҭәаа, Тәанаа, Нахьариаа, Ҭаскәачаа, Папаа, Ҳагәшьаа, Еныкьаа, Ҭраа, Қыцәаа, Кәпалаа, Амҷаа, Гамсаниаа, Палаа, Башныхәаа, Ҟаитанаа, Чқәниаа, Кәарҷиаа, Гәмаа, Лакәиаа.


Абри аҵх, абри амш инаркны, – иҳәеит, лышықәс ааҵаанӡа, аҳкәажә ахшара длоуит, – иҳәеит.


Абри аҳауаҭарчыга аразинатә шәыра неиҭеит, ашәыра анҵәамҭа аразинатә ҷабга нахьишьын, Ҵру идиҵеит аҳауаҭарчыга далагарц.


«Иԥшқоу амчра» даара аларҵәара аиуит мраҭашәара европатәии америкатәии анеоконсерваторцәа рыбжьара. Аконцепциа «иԥшқоу амчра» амчра ашьақәыргыларазы ахархәара аидеиа ахы акит ажәытәӡатәи китаитәи афилософцәа рҟынтә, Лао-цзы иеиԥш иҟаз, ҳера ҟалаанӡа абыжьбатәи ашәышықәса азы.


Аа, нан, – лҳәеит, иахьа аџьыка сымаӡамызт, сҟәыд аџьыка амаӡам, егьим, – лҳәеит.


Аӷбаҟаҵаҩцәа рыԥсы ааиҭаркырц ианынатәалак, Константинопольнтә иааны иҟаз аҟаза, Леон днаидиԥхьалон, бырзен бызшәала, Константинополь зеиԥшроу ҳәа, ажәабжьқәа еиҳәо далагон.


Аха усгьы, сара иџьасшьо, исызгәамҭакәоуп сшашьыз, аха усгьы, сара иԥхасшьо, зынӡа исзымжәуазаап арыжәтә.


1973-1974 ш.ш. асезон азы акомандаҿы далалеит ауаҩы, «Барселона» ахьыӡ ҭысгыз, легендас иҟалаз - голландатәи ажәылаҩ их. Аиакс раԥхьаӡа зыхьыӡ дуухаз мастерк иаҳасабла, Кроиф зныкала дҟалеит акоманда аԥхьагылаҩс. Иара ирласны дҟалеит Барселонатәи афутбол ахәаԥшеҩцәа бзиа дырбеит иара ихәмарразыҳәан, еиҳараӡак иара«Реал Мадрид» акәымкәа, «Барселона» иахалеихаз, избан агәзар уи ихы иаҭеимшьит аклуб Франко ихьиӡ зыдҳәылас аҿы ахәмарра. Насгьы, ԥыҭрак ашьҭахь ихылҵыз иԥа каталониатә ахьыӡ Жорди ииҭеит.


Уи ашықәс азы алитературатә журнал ианылеит Ахаҵара ҳәа хыс измоу сажәеинраала.


Қырҭтәыла ҳадзароуп, Урыстәыла ҳадзароуп ҳәа акәымкәа, Қырҭтәыла ишамоу еиԥш ахатәы ҳәынҭқарра, Урыстәыла ишамоу еиԥш ахатәы ҳәынҭқарра, иҟалароуп Аԥсынгьы хазы ҳәынҭқарраны.


Иҟаҵатәу уи ауп, – иҳәеит иара уи дизыԥшызшәа, ибжьы ҭырҟьа-ҭырҟьо, ихәда адашқәа алпыҟҟа арахь дааԥшуа, иара ихьышьаргәыҵа ҳаҳ Леон иҭыԥ ахь дхынҳәыроуп, уаҳама, мап анакәха, уаҳама, Рамзыц днеироуп, уигьы мап анакәха


Ацәажәаҩ урҭ ҿаԥҽуа, иаҵшьны иазгәеиҭеит, ҳаҩны ҳҭиуазаргьы, иҳамоу арахә ҳҭиуазаргьы, автоматқәа шаахәатәу убри аԥарала.


Ирасҳәоит иара убас, уажә зхықәала ҳнеиуа аӡиасгьы Маршьанаа ркәара ду шакәу, Маршьанаа ркәара аҭыԥан, атәымуаа Маҷарка рҳәо мацара ус хьӡыс ишахылаз


Луции Сеи Страбон – Римтәи апрефект преторио (диит Ҳ. ҟ. 46 ш.)


Иааит са сҟынӡа игәазырҳаган уажә иахьа, анкьабынкьа зны иухылҵыз ашәахәа


Амассатә информациа ахархәагақәа рхақәиҭра азҵаарақәа рзы ахаҭарнак – амассатә информациатә хархәагақәа рҟны аҭагылазаашьа аҿиашьа дахылаԥшуеит ОБСЕ иаҵанакуа 56 ҳәынҭқарра-лахәыла рҟны.


Сыԥсҭазаара абраҟа адацқәа аҳазар, абраҟа сааӡазар, абраҟа сызҳазар, саҵагылазар абраҟа са суал, нас, бзиа узызбо убриазами, Тҟәарчал!


Ажәа "ахамелеон" аԥсуа бызжәахьы аурыс жәала "хамелеон" ажәытәбырзен ажәа χαμαιλέων (khamailéōn) аҟнытә иааит.


Аԥсуа ҳәынҭқарра ду ыҟан, аха ашәҟәыҩҩра рымамызт рымамызт дкаҳарц егьлыгымхо, днеиҵаӷәӷәеит дкаҳарц егьлыгымхо, днеиҵаӷәӷәеит Аминаҭ.


Анхара-анҵыра бзиа имоуп, аха ихаҭа, зымаҵ бурц бнеиуа уаҩы ԥсымыцқьак иоуп, дыџьнышуп, аҳкәажә, уи иҩнаҭа ҳазбаҭәашьауам ҳәа ларҳәеит, иргәаӷьит, аха зныкыр аҳи аҳкәажәи, егьа ажәа ҟәыӷа иҳәаргьы, рнапаҵаҟа иҟоу рҳәатәы иазхәыцхьоума, дара ирҳәо ҟарҵароуп, арахьгьы, иумбои, иаҳа-иаҳа аҽылгәанарԥхон, иара, аԥшәмагьы ихы лгәаирԥхон, – иҳәеит, ани, лылаԥш зыдхалаз анхара.


Борис Константин-иԥа Зарданиа (, Калдахәара ақыҭа, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР — , Афон Ҿыц, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.


Аштаб аҿы ҳара иҳақәшәеит абаталион акомандир Вагаршак Кесиани аштаб аиҳабы Нубар Матулиани.


Иахьатәи ауаа рхы зларыхьчо, иагьзлақәеибахуа зынӡаск даҽа абџьаруп уи афы ахьымӡо жәҩангәыла иԥырны иаауеит, жәҩангәыла иԥырны ицоит.


Агәқәа, нас, ҵабыргны, еиԥшымзар ҟалоит, гәблышьа азымдырӡо, идысзар ҟалоит, ашьыцра мцахәыцәа аӷражьзар ҟалоит, ахазы мацара еисуазар ҟалоит.


Анҭ аҭел ссақәа рыла аб игәы адырра ҟанаҵеит аԥа игәы ашҟа.


Иахьабалакынтәи иааиуан ажәабжьқәа ареволиуциатә ҵысрақәа ирыдҳәалаз, аха Нестор усда дтәамызт. Уи иӡбоит Нхыҵ Кавказ Грозны ақалақь ахь дцарц. Грозны анефт усуцәеи Баҭымтәи аусуцәеи дареи акыр еизааигәан. Ара дахьыҟази, Аҷариатә усуцәеи реиԥш ареволиуциатә мчы ӷәӷәа рылан.


Ииаҵәоу аполитика адгылаҩцәа акыр аидеиақәа еицеиҩыршоит, урҭ, ҳәарада, зегьы аекологиа, иааҳакәыршаны иҟоу аԥсабара, енваироментализм, афеминизм, апофицизм реиԥш иҟоу аилыркаақәа роуп. Жәлар рымчреи аекологиеи рызҵаарақәа рнаҩс, ииаҵәоу аполитика ауаажәларратә хақәиҭра, асоциалтә иашара, ақәымчымра, иналак-аалакны алокализм уҳәа реиԥш иҟоу азҵаарақәагьы ирызхьаԥшуеит, аха иааизакны апрогрессивизм иазааиуеит.


Убри азыҳәан иаҭаххаргьы, Са саԥылоит абылра, Убри азыҳәан сҭахаҵәҟьаргьы, Са изысиааиуам аԥсра.


Уаҵәы абиуро аилатәараҿы иалацәажәараны иҟоуп амузеи аҟны аус зуа акоммунистцәа


Нанҳәамза́ 7 (Нанҳәамза́ бжьба́), Áвгуст 7, На́нҳәа 7 — григориантәи амзар 219 тәи амш (220 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 146 мшы.


1992-1994 шықәсқәа рзы Иуане Џьавахьишвили ихьӡ зху Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет аҭоурыхтә факультет дҭан


Ааигәа Мрагылареи Ҩадатәи Африкеи иахьрыҵанакуаз ақәгыларақәеи адемонстрациақәеи, уи иалахәыз зегьы арабцәаны рхы шырмыԥхьаӡозгьы, «арабтәи ааԥынра» (, ), иара убасгьы «арабтәи ааԥынреи аӡынреи», «арабтәи ааԥшра» (), «панарабтәи ареволиуциа», мамзаргьы «арабтәи ақәгыларақәа» ҳәа рзырҳәон.


Атәыла анҭыҵгьы аҩныҵҟагьы аҭагылазаашьа цәгьа иҟаз Асовет республикаҿы, Қырҭтәылатәи аконтрреволиуцианерцәа ирҭахын ишалҵлакгьы рыҽдрӷәӷәарц. Аусуцәеи анхаҩцәеи аҭагылазаашьа абзиа аиҿкаараз изықәгәыӷуаз анҭыҵ ацхырааҩцәа рымаӡамызт. Иага ус иҟазааргьы, урҭ ргәы камыжькәа рҽазыҟарҵон акәгылара ҿыцахь.


Аабатәи астрофа ахԥатәи ацәаҳәа актәи ашәҟәы аҿы Алашьцара мцар, иабацои иаламгар амра гыло ҳәа ианыз, егьырҭ ахҭыжьрак рҿы Алашьцара мцар иабацои, иалагар амра гыло?!


Аамҭа цар, арҭқәа зегь лакәхап, арҭқәа зегь ирхылҵып ауаз, ашәа, ажәа инымҵәаӡо ажәабжь, еиҭаҳәашьа змам аҭоурых.


Сара исгәалашәо, исхамышҭуа исыцу, акаҭа сҭашәазшәа сызгәылахан сааиуа, сгәы иҭагьежьуа иҭоуп, схы иҭагьежьуа иҭоуп.


Зежә урзеит, Жәаа удрааит, Жәибжь уржьеит, Жәаф урфеит, Жәохә урхәит, Жәиԥшь уршьит, Жәаха рхала, Жәаҩа-ҽцәа, Жәеиза ԥсала, Лаҳәажә аԥа, Жә-ԥынҳәыла, Аа-ԥынҳәыла, Фыри фҵыхәа, Шәыԥсынҵындарах, Ԥсыри ҵыхәазага!


Даҽаџьара сара сеиԥшгьы уи иаршәада, сара сеиԥшгьы иазыԥшыдаз нас иакәымк?!


Уаҟа иҟан Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реигыла усҟантәи ахантәаҩы Баграт Шьынқәбеи аҭакзыԥхықәу амаӡаныҟәгаҩ Алықьса Лашәриеи


Ленин, Ефрем Ешба, Нестор Лакоба, Уасил Агрба, Павел Ӡигәа убас даҽа ԥыҭҩыкгьы.


Ҩымш роуп шәахьықәхо, убрыгь убас дгәырӷьеит уажәы, иҷкәын деиқәыршәаны амҩа дықәиҵошәа, амала маҷкгьы дышицәшәо мҩашьо лакҭала деимидон, изымдыруаз ак иеиҳәарц иҭахын, аха уи изымдыруаз иара изы убас аилкаара цәгьан, иеиҳәеит ҳәа изгәнымкылар ҟалон, амала ихы-иҿы игәырӷьара зхыж жуаз гәырҩа хәыҷыкгьы, шәарҭара хәыҷыкгьы џьара иша ҵаҵәахыз имацара идырыр акәын


Иажәақәа данырзымхәыцыхгьы, ма игәырҵҟәылаҿ иаанханы иҟазҭгьы, Аԥсара ақыҭан зегь раԥхьаӡа иара еиликаауан, абри реицәажәара ашьҭахь, мызкгьы аабжьымсыцкәа Шьааб иџьмақәа реиԥш ҳәа аԥсараа ражәа иалалаз ажәаԥҟа рхашҭаанӡа, иҿыцны, иаҳагьы ирччаганы, иаҳагьы ирхәыцганы уи иавагылаз ажәаԥҟа ҿыц иаишьахаз.


Аарла-афора ҳәа актәи акласс иазхашаз ахәыҷқәа еизыргеит сара сқыҭан Аҭара иаҳхысыз аҵара шықәс азы.


Рашәарамза 7, 2000 шықәса рзы Урыстәылатәи Афедерациа Афедерациа Ахеилак аӡбамҭа аднакылеит 114-ҩык арратә ԥырҩцәа Сиерра-Леоне ашҟа рышьҭразы, урҭ уа Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аилазаараҿы абжьаҟазаратә операциақәа ирылахәхаразы. Иара убасгьы, аполициатә мчқәа жәларбжьаратәи аконтингент аилазаараҟны аоперациа иалахәын Урыстәылатәи Афедерациа Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра аусзуҩцәа фҩык. Аоперациа нанҳәамза 2000 шықәса инаркны цәыббрамза 2005 шықәсанӡа имҩаԥысуан.


Ауасақәа ныжьны дцарц иақәикит Шьардын данымааӡа, аха ани амаҭәа имам, ажәлар дырдыруеит, ажәлар рахь ауасахьча имаҭәақәа ишәҵаны цәырҵшьа имам, Шьарадын имаҭәақәа ишәҵаны, дмаамынха, дҿаасҭаха!


Аҭоурых ҳзырҵоз Татиана Еснаҭ-иԥҳа Конџьариа, иаҳдыруан Аслан оҭырба иԥшәма шлакәыз, лара, ҳарҵаҩы Татиана Еснаҭ-иԥҳа, сзыԥсам аҟара ҳаҭыр ду сықәылҵон.


Уи амҩахәасҭа убасҟак иҭшәан, аҽы наҟ-ааҟ ихшьны ааҵәақәа анақәырҵалак, ацаҟьа аганахьала иақәу ааҵәа ацаҟьа иадсылон, аҽы бӷанаҵон, убри аҟнытә, ма ааҵәа аҭыԥан аҳаҭа ақәырҵон, акы иаҳа ихәыҷын, ҩбагьы, аҳаҭа ацаҟьа иадсылар, ааҵәа еиԥш, иазԥжәаӡомызт, мамзаргьы ааҵәақәа рызқәа икыдҿаҳәаланы, дара, ишьхнылоз, рхаҭақәа Анаа-Мыҟәра иаҿыргон.


Ҳуанг Хианфан (; , Фесеи, Цинтеи аимпериа — , Гәилин, Китаи) - Китаитә Жәлар Реизара адепутати аҭоурыхдырҩи шәҟәҩҩи.


Ҳаи, дад, абзиара узыҟалааит, Кәын, уиашоуп, дад, уиашоуп, иззымчҳаз быргк дуазыруа ҿааиҭит.


Ҳара аԥсныҟаԥшьаа ҳакәым дара сабҷоҭаагьы Нас изырҭаххеи, рхы алкааны, рцех зегьы реиҳа ахылаԥшра агушәа заадырԥшуа апартиа аобласттә комитет аганахьалагьы, аполиграфиатә еидҵара анапхгара рганахьалагьы?


Ус шакәыз Прокопи Кесариатәи афбатәи ашәышықәсазы Аготтцәа рабашьра ҳәа зыхьӡыз ишәҟәаҿы иҩхьан


Геннади Аламиа иеиҭагамаҭақәоуп Шекспир - «Акрал Лир», «Иули Цезар», Кальдерон - «Аԥсҭазаара ԥхыӡуп», А.Грибоедов - «Зыхшыҩ зызрыцҳараз», хаз-хаз еизгақәаны иҭыҵхьоу К. Хетагуров, М.Чкуту рырӡиамҭақәа.


1977 шықәсазы ихьчеит адиссертациа атемала: «Аинфиниттә конструкциақәа рсинтақсис аиндогермантә бызшәақәа рҿы».  1977 шықәса инаркны аус иуеит Берлинтәи зхы иақәиҭу ауниверситет аҿы. 1982-1983 шш. рзы Венатәи ауниверситет аҿы алекциақәа дрыԥхьон  ақырҭуа бызшәеи, аҭохартә бызшәеи аиндогермантә бызшәақәеи рсинтақсис иазкны. 1983 шықәсазы аус иуан Австриа анаукақәа ракадемиа џьамтәылатәи акомиссиаҿ, алекциақәа дрыԥхьон Зальцбургтәи ауниверситет аҿы иҟоу аславистикеи аиҿырԥшратә абызшәадырреи ринститут аҿы. 1984 шықәсазы дхынҳәит Берлинтәи зхы иақәиҭу ауниверситет ашҟа, уа  1990 шықәсанӡа  ассистент-профессорс аус иуан. 1990 шықәса инаркны Иост Гипперт  аус иуеит Бамбергтәи ауниверситет  аиранистика афакультет аҿы.  1991 шықәсазы ихьчеит аҩбатәи адиссертациа ашәамахьтәи аџьамтәи абызшәақәа рҟынтә (IranicaArmeno-Iberica) ақырҭшәа иалалаз алеқсика иазкны. 1994 шықәса инаркны напхгара азиуеит Франкфурттәи ауниверситет аҿы аиҿырԥшратә бызшәадырра аинститут. 2007 шықәса инаркны Гете ихьӡ зху Франкфурттәи ауниверситет дсенаторуп. Иост Гипперт 200 иреиҳаны хадара злоу аҵарадырратә усумҭақәа дравторуп.


Снапы наиқәысклон уи аизарақәа раан, снапаҵаҟа иҟаз зегь рзы ҿырԥшыгас дҟаҵо


Хьыбла Леуарса-иҧа Герзмаа — еицырдыруа аоператә шәаҳәаҩы, Станиславскии Немирович-Данченкои рыхьыӡ зхыу Москватәи амузыкатә театр асолистка, Урыстәыла зҽаҧсазтәыз артистка, Аҧсны жәлар рартистка.


Абызшәа ацәажәаратә (разговорный) формеи аҩыратә формеи (алитературатә) рыла иалыркаауеит. Аҩыратәи алитературатәи абызшәақәа змоу амилаҭқәа роуп. Ацәажәаратә бызшәа аетносқәа роуп иныҟәызго, урҭ адиалектқәа рыла ишоит (наречия).


Ишьапы ӷәӷәаны ақәыргларҭа џьаргьы имоуӡеит, наҟ дахьыҟазгьы, ара дахьааизгьы, аԥсҭаазара амҩа ахьынҳаларҭа џьаргьы имаӡам.


Нан, сан, исиааиуа дгәасҭароуп, ааҳа-ҳааира, сымҩахәасҭа сызлацуа, Ааҳа-ҳааира, салаауеит, сана!


Еиҿикааз, еиҿирцааз, ибаҩ иалиршаз ала мацара, ицәа иадыз имаҭәа аамышьҭахь, акгьы имамкәа-ихӡымкәа, аԥҳәысеиба илхатәаз, уаҟа дахьнеизгьы, хныҟәгагас иҟоу рахьтә, раԥхьа иргылоз арахә рганахьала, ажәхьа заҵәык аамышьҭахь, уаҳа ԥшь-шьапык зҵоу рахәык зызгәарымлоз аԥҳәысеиба илхатәаз Абзагә, ҩба-хԥа шықәса инарылагӡаны, рахәы-шәахәыла, нхара-нҵырала Ашәлашара иреиӷьыз анхацәа бзиақәа даарылагылеит.


Береговой трамвай (фото)(1000 мм), первый участок линии открыт в 1885 году, линия достроена в 1890 году. Электрификация началась в 1912 году.


Аимператор Иустиниан ара ишьаҭақәа нхарц азы абазгаа ақьырсианра рыларҵәаразы аполитика мҩаԥигон.


Адунеи аҿы бџьарымцалатәи аибашьрақәа раасҭа ианакәызаалак доуҳалатәи аибашьрақәа хараӡа ишеиҳау, доуҳалатәи аинымшәарақәа инарыхҟьаны шакәугьы бжеиҳан дара ауаатәыҩса зегьы рнырҵәага шьаарҵәыратә еибашьрақәагьы шыҟалало.


Сынасыԥ иаҵанак, иманшәалан скаҳаит, сыхгьы кәамҟьа аҵаҟа, хыхь ахыжәжәараҿ, мышәшьапык хыхь ахыжәжәараҿ, мышәшьапык ҩықәгылт, даҽакгьы ҩықәгылт, даҽакгьы навагылт.


Анаџьалбеит, иаҳзыҟалеит аха, иаҳзыҟалаз закәызеи ҭаацәарак ҳхәышҭаарамца акәындаз, жәларык рхәышҭаарамца зырцәашаз аӡы шԥакаҭәеи!


Избанзар аԥсуара ҟамлар, абызшәа ҟамлар, Таифгьы иԥхьода, Иуагьы иԥхьода, Багратгьы иԥхьода?!


Рашәарамза́ 30 (Рашәарамза́ ҩажәижәаба́), Иу́н 30, Рашәара́ 30 — григориантәи амзар 181 тәи амш (182 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 184 мшы.


Рашәарамза́ 2 (Рашәарамза́ ҩба́), Иу́н 2, Рашәара́ 2 — григориантәи амзар 153 тәи амш (154 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 212 мшы.


Аха сара излеидысхәыцлаз сеидру, иара ус дзыргәаҟуаз игәҭыха аниҳәалак, ак ҳәатәхон, уи иҳәатәыз сара схаҭагьы исыздыруамызт, амала издыруан ак шҳәатәыз, сара са схаҭагьы лабҿаба ахаан исымҳәацыз, зҳәашьагьы сзымдыруаз, сагьақәымшәоз, убри азы, убри сзымҳәар ҳәа сацәшәан, аҩныҟа ӷьал-пал бжьык газшәа, ирласны ҳааидымҵыр аӡә даацәырҵыргьы ҟалозшәа наиа ҳәан, снаидҟьеит.


Аха ари еиԥш ашәа хьанҭа, ари еиԥш гәырҩа илымҳа иҭамсыц Витиа.


Цәыббрамза 4, 1920 шықәса рзы. агазеҭ «Нью-дей» аҟны апрезиденттә  алхратә  компаниа аан  Дебс иҩуан: «Еиҭакрак ҟаларц залшом, гәыԥҩык ауаа ҳтәыла рнапаҟны иҟанаҵы,уи амазара, аресурсқәа, аполитика хылаԥшра арҭонаҵы».


Аӡә иоуп уара иубо уи уаниҿцәажәо, аӡә иоуп уара усҟан зыбжьы уаҳауа


Нанҳәамза́ 15 (Нанҳәамза́ жәо́хә), Áвгуст 15, На́нҳәа 15 — григориантәи амзар 227 тәи амш (228 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 138 мшы.


Шәымҭақәак рышьҭахь аҭабиақәа иаарҭыҵны амҩа инанылеит хҩык, нас ишеицыз ацҳа аҟынӡа инаӡаны инкылаӡырҩ-аакылаӡырҩны иаахынҳәны еиҭа аҭабиақәа рышҟа рҿынархеит, аха зны иааҭгыланы еиқәырццакны ахысра иналаган равтоматқәа нҭадырцәит, нас алашьцара иналаӡ ицеит, уи нахыс акраамҭа рыҽшыԥхьаркуаз идыруан, ҩымз раахыс рҟазшьақәа иҵахьан


Иури Владимир-иԥа Ҷкадуа (; , Аҟәа, Аԥснытәи АССР — , Москва, Урыстәыла) — Аԥсуа аскульптор.


Жәларбжьаратәи амаҵзура атомтә фымцазы – ари аиҿкаара аҭынч ԥсҭазаара аҟны атомтә енергиа ахархәаразы аусеицуразы наука- техникатә еиҿкаароуп. Ари аҿкаара ахықәкы хада – аиадертә бџьар аламырҵәара, насгьы атәылақәа маӡала ари аҭынчра иазырхоу атом арратә хықәкқәа рзы рхы иадмырхәарц аҟаҵара ауп.


Иҟазҵозаалакгьы ас еиԥш иаақәгыло азҵаара аҭак акы иҟанаҵароуп, аӡәы ианизыҟамҵа акы иҟанаҵароуп.


Иаагаз ацынхәрас ҽык аагар аҷкәын изы иа ҳа имариан, избан уҳәар, хԥа-ԥшьба ҽы ишьқьыруа ба ша адәы иқәуп, аха ҭауади-аамсҭеи рҿы акәу, ауаҷарцәа рҿы акәу, иахьиба сыздыруам, убри изысҳәаз ацынхәрас ахьымаҭәа ааиҭиит.


Бызшәарацәала аинформациа рызнагара цхыраагӡа дууп адыррақәа рхарҭәаареи, ауаа рыбжьара аилибакаара аиӷьтәреи рҟны. Уи иабзоураны агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара иалшоит азеипш гәабзиарахьчара аусхк аҿы апрактикатә методика еиҳа хаҭабзиарала ахархәара, жәларбжьаратәи аудиториа арҭбаара, адунеи зегь аҟны агәабзиара аганахьала алҵшәа бзиақәа раарпшра. Абасала, бызшәарацәала аинформациатә усеицура, агәабзиарахьчара мҽхакы ҭбаала аиӷьтәраҟны инструмент хаданы иҟоуп.


Абри ахлымӡаах-хҭыс аныҟалаз, аурымцәа ӡхыҵны цыблаа ианрықәлаз, шьаарҵәырала иахьырхысызгьы азмырхакәа, азҩа рырхьны, руа-ршәаџь ыҟамкәа ианынҵәаз ауп ҳәа иара дахаанны ибла иабазшәаҵәҟьа ишьақәирӷәӷәеит, ианиааз ҽы-шьахәарла аҵәҩан азырсуаз, уимоу, иара уажәгьы зны-зынла злабашьа аашьҭыхны, бахәы-каӡӷы ирҿысны, ибчараҳны ихынҳәло, гәабчараа рҭацацәа ҳаҳ ҳәа изышьҭоу рхыбаҩ.


Абасала сыҩнаҭа аздырҳаит, сыжәла аздырҳаит, нас рхацкы сзымцарызеи сара сҭацацәа?!


Машәырны уи ажәлар дрычҳаргьы ҟалоит, Ажәҩангьы иалшоит машәырны илаҟәыр, Адгьылгьы иалшоит машәырны ихбыкьыр


Академик Шоҭа Ҟасҭеи-иԥа Арсҭаа иазгәеиҭоит: «Иахьатәи алингвистикатә кавказҭҵаараҿы иара ихьӡ аанхоит ихадақәоу ируакны. Аџьынџьтәылатәии аҳәаанырцәтәии кавказҭҵааҩцәа рыбжьара, аԥсуа-адыӷа бызшәақәа аиҿырԥшра - ҭоурыхтәии аҭоурых-етимологиатәии ҭҵаарақәа рымҩаԥгараҿы иара – зегь реиҳа зылша рацәоу дреиуоуп. Сара иахәҭаны исыԥхьаӡоит араҟа аанҿасрак ҟамҵакәа ирыцҵатәуп ҳәа академик Амин Кабцу-иԥа дызлагаз абызшәадырраҿ аԥсуа-адыга бызшәақәа реимадара иазку аҭҵаарадырратә ҭҵаарақәа».


Лос-Анџьелес 1984 (1984 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1984) — аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Омер-ԥашьа напхгара зиҭоз ар рҿы иналкаау аҭыԥ ааникылон аинрал фергат-ԥашьа, Пруссиатәи абарон Штеин, аштаб аиҳабыс дҟарҵеит Искандер-ԥашьа, Англиа акомиссарс аполковник Симонс, аекспедициатә корпус аштаб хада аҟны англыз-бжьаҟазаҩцәақәас иалырхит Лонгтворди Олифанти.


4. ГIвымшк аҟара ҧсыйшьеит. Нас «адгьыл зжыроуп» - иҳәейт. Аҧыхь ехьыйжыз абраа далаган, ажра ижыйт. Уолырқәа гIвыба рызна ахьы ҟаны ибейт. Ицәырыймгон. Дыхъвыцт, «ицәырызгари, исымырхп» - иҳәаны, дшәейт. Иҧҳәыс инлейҳәушан, «аӡәи йаҳәар (!)» - иҳәан. Дшәоот, изымҳәейт. Ус иаайхъвыцт: акәтуҵараҿы длейн кәтаҕьк аайхәет. Акәтаҕь ейқә’ иҭыйҵан, даайн, дтәейт аҩныҟа, иҧҳәыс лҟны. «Узаай, уус кажьны, акры змууцт уожәгьы» - лҳәейт. Аҭҳамада ус иҳәейт: «Сыҩныҵаҟа сыхьейт» - иҳәейт. Нас йейқәа инапы лҭыйшьын, кәҭаҕьк ааҭыйхт. «Бара акәтаҕь сҵейт ббо!» - иҳәан, акәҭаҕь йейқәа ааҭыйхын илыйрбейт. «Аӡә-иабымҳәан! - иҳәеит - акәтаҕь зҵо уоҩ дҟамлаӡацт - иҳәейт – арии аӡәы йанйабҳәа сыршьеит». – «Ибзиоп, сҳәом. Уаргьы умҳәан!» - лҳәейт. Нас илзымычҳайт, лыгәла-ҧҳәыс илалҳәейт, лыгәла-ҧҳәысгьы даҽаӡәи илалҳәейт. Ус мацара аҳәынҭқар идырт, йаҳайт. Дыйҧхьан, дыйгейт аҭаҳмада. Аҳәынҭқар дыйҵаайт: «Уара абри еҧш иҟамлаӡацт зангьы, ак’ ази иуҳәейт, исаҳә!» - иҳәейт. Аҭҳамада йаацәырыйган, ишыҟалаз йейҳәейт. Ахьы ‘нйоу иҧҳәыс лыгәра ишыймга, «абри акәтаҕь сейқәа иҭасҵап-шьҭа «исҵейт» - ҳәа, иласҳәап. Абри илзыҵәахазари, абри аҧарагьы илҵәахейт, иҳазынхойт-ҳәа абри аҳайсабла иласҳәейт. Илзымҵәахт, уору уҿи йааӡейт. Иззызуз сыҧҳәыс лыгәра-мгара акәып. Уара сыусасуп, иуҭах’у сызыу, унапы сануп» - иҳәейт.


1957 шықәсазы дҭалоит  А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аподагогтә институт, далгоит 1962 шықәсазы.


Саналахо Аҟәа сара, снанагоит Иуа дахьгылоу, дхәыцраха амшын ахь дыԥшуа снанагоит Иуа дахьгылоу иара ус аказыҳәан дмашшуа.


Владимир Николаи-иԥа Қапба (; , Арасаӡыхь,Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩи журналисти.


Иаҳарак уи дзызхәыцуаз Урыстәылатәи аимпериа аҳәаақәа реиҵыхра акәын, абриаан уи аимпериа ду ахь иагәылалаз амилаҭ ссақәеи иара аимпериа аҩнуҵҟа иагәыланхоз амилаҭ дуқәеи аҳәынҭқарра астатус рымҭаӡакәа ус автономиа рыхьӡҵаны аҳауа иаларсын.


Раԥхьатәи аҭыжьраан думыргәырӷьан,ажәҩан ахь,думырҵәуам, дҟоумҵан ҳәа иҩыз ажәақәа, егьырҭ аҩ-шәҟәык рҿы иԥсахын думыргәырӷьан, ажәҩанахь, думырҵәуан, дҟаумҵан ҳәа.


Аха усҟан ишԥаизааури ахәбатәи Аԥсҳа, Баграт исиа излаҳәо ала ахәбатәи Аԥсҳас дҟалеит Финиктиос иԥа Барук еиҳа ииашоуп ҳәа иаҳшьоит Барыҟәа ҳҳәар.


50 км инадыркны 100 км рҟынӡа аура змоу аӡиасқәа ԥшьба ыҟоуп. 30 км инадыркны 50 км рҟынӡа аура змоу аӡиасқәа жәаба ыҟоуп. Еиҳа ирацәоуп 10 км инадыркны 30 км рҟынӡа аура змоу аӡиас маҷқәа. Ус иҟоу аӡиасқәа 66 ыҟоуп.


Аҟәа сара аԥсҭазаара агәра згон, Иҵегь еӷьхашашәа збон, Ашәа сҳәон, исҳәон, исҳәон, Агәы шьҭысхырц исырҽхәон


Платон Иван-иԥеи Дворовенкои галабақәак неибырҳәеит, галабақәак моу, Платон Иван-иԥа дзықәхәааз Генади Иван-иԥа дыхәшаха, драқьҭа-шәақьҭуа даатәеит.


Сцоит, – иҳәеит, сагьынхоит, – иҳәеит, наунагӡа уаҟа, арахь ҟаҵатә сымам арахьтәиқәа нҵәеит.


Акрызҵазкуа критиканы аконструктивистцәа ирыԥхьаӡоит асоциокультуртә контекст атәамбара. Адемократиатә дунеи атеориа, иара убасгьы адемократиа аилкаа шьақәыргылан мраҭашәаратәи афилософиа аҟны, убри азыҳәан ари атеориа мраҭашәаратәи аполитологцәеи аҳәынҭқарра ахадацәеи ацхыраара рнаҭоит. Аконструктивистцәа ргәаанагарала, мчылатәи адемократизациа аҭагылазаашьа еиҳа иарцәгьоит, ҿырԥштәыс иааргоит асоциалисттә лагерқәа рҳәынҭқаррақәа.


Сара иахьагьы исҭахуп, уимоу сагьазхьуеит, иамҩангьы избоит ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла ҭаацәаракны, Еидгылакны, рҳәоу-ражәа еиқәшәо рыҟазаара, ҳанҭыҵ, доус дызлаз имилаҭра иатәыз ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла иахьа уажәранӡагьы дшазхьуа аиԥш, уи иагыз-иабзаз маҷымкәа ишыҟазгьы!


Қапба Владмир, Валери Амаршьан, Гьаргь Нарасқәуа, Вахтанг Аԥҳазоу, Валикәа Ҭаниа, Ҭина Аҳаш-ԥҳа.


Аԥша иазмырцәа, аӡы иазмырцәа, са сҿы иааит, сабылгәышьааит, сабылгәышьааит, уажәшьҭа исиааит!


Арҭ ацәаҳәакәа аагоуп апоет Владимир Ахьиба раԥхьатәи ишәҟәы Еихызгоит сшьаҿа иагәылоу ажәеинраалақәа руак аҟнытә.


Акыр аамҭа, аиаҵәақәа ирлацәҟәоз, афҩы-хаа, ехьа-ара, азы акәзар, са-дсыздыруам аӡәы, шәҟәымкӡакәа ҳәа иҟаз, аҩбатәии ахԥатәии аҭыжьрақәа рҿы иԥсахуп акыраамҭа, аеҵәақәа иралацәҟәуаз, афҩы хаа, иахьа ара, азакәзар, са дсыздыруам аӡә, шәҟәы мкӡакәа ҳәа.


Лассы-ласс игәалашәон, дазхәыцуан, ихы дазҵаауан, аха иамуит изыхҟьаз ҳәа изеилымкааит, избан, аҩбатәи ааԥынразы иаҳа изымчҳауа дзалагазеи, уаҩԥсы имаҳауазаргьы, дымцәажәалар амуа дзыҟалазеи аҩбатәи ааԥынразы.


Лыхнытәи ауахәама адҩылақәа рҿы зыӡбахәы ҳәоу аҳ Баграт Гьаргь иԥа - Баграт IV (1027-1072 шш.) иоуп. Адҩылаҿы акамета ацәырҵра иџьоушьаратәы убас ииашаны аарԥшуп. Ари ахҭыс арбоуп еиуеиԥшым 3 рыцхәркрак рыла (ашара инаркны, аиндиктион ала, ахороникон ала), насгьы, амзақәагьы амшқәагьы арбоуп. М. Броссе ишазгәеиҭаз ала, 1066 шықәсазы Қьырса дыбзахеит мшаԥы 16 рзы, бзоба аныҳәа – мшаԥы 9 рзы. Убри аҟынтә, акомета цәырҵит мшаԥы 9-еи 16-и рыбжьара. 1066 шықәсазы Галлеи икомета ацәырҵра иазку адыррақәа иҟоуп Киевтәи аҳра ашықәсҩыреи китаитәи ахроникеи рҿгьы. Ацәыршәага ҿаасҭа асахьала акомета аалырԥшит Нормандиа акралԥҳәыс Матильда Фландриер, лара илԥаз ауарҳал акәакьаҿы иқәылҵаз асахьаҿы.


Арвелод Куправа: Дзидзария писал правдивую историю абхазского народа. Спутник Абхазия.


Мап, урҭ зегьы абра уҩны иҟоуп, абраҟа уашьа Алиас дырхылаԥшуеит, мчымха-рак имыхьыр, урҭ зегььн еиҵеиааӡап, уанаахынҳәуа урҭ зегьы абраҟа иу ԥылап, рҵакыреи дареи еиҵаҩҩы.


Мрагыларатә Қырҭтәылаҟны хбарроуп, аҳауа иконтиненталуп, аԥхын ԥхарроуп, аӡынра иаҩцацәам, мраҭашәаратә Қырҭтәылаҟны, Амшын еиқәа агаҿы иԥхоу, асубтропикатә ҳауа ыҟоуп.


Абарҭ ан хацәа рахь знапы ҭԥаз дубап, зшьапы ҭԥаз дубап, аха урҭ рыгәхьаа зкыдаз, аҭауад ду урҭ дагьрызхьамԥшит.


Дшыԥшуаз акәымкәагьы, лаԥшҵашәароу, лабҿабаҵәҟьоу еилкаашьа изамҭо, хәылԥ-шәаԥшьи анцәаиҳәарҭа иахагылоу акәымпыли иххаӡа ирхылҵуаз алашара хьӡы-кәеицеи ихьыӡсо, иара ихаҭагьы дахьынеимоу ахьҩежь далхушәа, арахь хазгьы усҵәҟьа ахәы иқәсс акәымкәа, уаҩ иҽызлеилеимҳәаӡац акалагьы деилаҳәахушәа, иблақәа еихмырсыӷь Леон дихәаԥшуа, дгьыли жәҩани рыбжьара џьара адоуҳа-уаҩы ихиҿсахьа аацәырҟьа-цәырасит.


Аԥсуа жәлар даҽаџьарантә имааӡеит, урҭ жәытәнатә аахыс рыԥсадгьыл Аԥсны инхоит, Аԥсны дара рџьынџьтәылоуп, Аԥсни дареи аҭоурыхтә аамҭа аҩнуҵҟа егьа мыҟәмабара рхыргахьазаргьы, жьи-напхыци узеилыхра аиҳа иагьузеиҟәыҭхом, иагьузеилыхуам рџьынџьтәылеи дареи, азал аҿы ана-ара зҳәаз иеиԥш итәаз шьоукы ауу аарыхгеит, аха урҭ рыгәхьаа мкӡакәа ибжьы ҿацаӡа ацәажәара даҿын Зураб Анчабаӡе.


Аԥсни аԥсуа жәлари ари ҳдунеи иқәынхо амилаҭқәа, ажәларқәа зегь реиԥш рхатә ҭоурых рымоуп, абарҭ ажәақәа рыла зегь раԥхьаӡа акәны ҳинститут аҿы Аԥсни аԥсуа жәлари рҭоурых иазкыз алекциақәа рыԥхьара далагеит Зураб Анчабаӡе.


Адинхаҵаратә традициақәа рҟны ахшыҩрҵара егьырҭ аиԥшымзаарақәа дырзааҭгылеит Барбара Миллер (Barbara Stoler Miller), уи иазгәалҭон, аиудаизм аҟны «апрактика аҟны абзиеи ацәгьеи злеилыркаауа ауаажәларра рҟны ауаҩы иааникыло аҭыԥи, аиуареи, ақәреи рыла шакәу. Мраҭашәара ҳаамҭазтәи ауаҩы изын, адырраҭбаареи аегалитаризми рыла иааӡоу изы, ас еиԥш аҭакԥхықәреи ахьыԥшратә ҵаки – даара иуадаҩу аспектуп аиндуизм адкыларазы».


Уара узхааныз аамҭақәа рахьтә зегь реиҳа еиӷьыз, зегь реиҳа еицәаз арбану?


Сышхәа ацха ҭоуп, сышхәа асаранџь ҭоуп, сышхәа сашәа ҭоуп, снашьҭы, уԥшәма соуп!


Акы иҟалашаз ҟалахьан, ҩбагьы, Қырҭтәылатәи ашәҟәыҩҩцәа Реидгылеи Рлитфонди рнапхгарақәа Москваа рҿаԥхьа ари азҵаара аҿаапкра иалагеит, ишахәҭаз аиԥш аӡбара алдмыршеит, ақырҭуа шәҟәыҩҩцәагьы аԥсуа шәҟәыҩҩцәагьы ҭаацәарак аҿ ҳаҟоуп, аӡә ҳауп ҳәа ахьыӡҵаны.


Ԥысҳахыра ду зегь азы аҵакы змаз дара рхала ирзыӡбомызт, иагьырзыргыломызт.


Аилатәарахь иахьыҩналазгьы Мсым Хәыҷы аханы дахьтәоз наҟ-ааҟ иарӷьарахьалагьы иармарахьалагьы аҭыԥқәа надирбеит итәаразы.


Аныҳәаҩ иааиҳәо зегьы аунаӡахуа, аха ианиҳәогьы, ашьҭахьгьы ҳгәы изахәауа, иара абзиа ахьиҭахыз азыҳәаноуп, ииҳәақәаз ҟамлагәышьози Бақьыр-иԥа Ҳараз, иаб ихаҭа ихынҳәра ацымхәрас, дшыҟам ала ашәҟәы роуит шықәсқәак ааҵхьаны, аха зегьакоуп убасҟан Бақьыр-иԥа Ҳараз ииҳәақәаз иара игәалашәеит гәахәарала.


Ара зегь ыҟоуп сыбла ирбоит, Аха зегь ыҟоуп хаз-хазы, Ирхам еидызкыло аԥсы


Иури Алеқсеи-иԥа Гагарин (; , Клушыно, Гжаҭск араион, Амраҭашәаратә област — , Кьыржач, Владимир аобласт) — ССРрЕ аԥырҩа, актәи космонавт 12 мшаԥы 1961-аан актәи акосмосахь аԥырра иҟаиҵон, Советтә Аидгыла Афырхаҵа доуп.


Жьҭаарамза́ 17 (Жьҭаарамза́ жәи́бжь), Оқтиа́бр 17, Жьҭаара́ 17 — григориантәи амзар 290 тәи амш (291 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 75 мшы.


Сыдгьыл уаҟара издыруада Ауаатәыҩса мҩас изқәу, Сыдгьыл уаҟара избахьада Аԥсреи абзареи закәу!


Ирҿиамҭаҿы аԥсуа милаҭтә культуреи адунеитә культура аихьӡарақәеи еихьырԥшны рыҟаҵара илиршеит.


29.12.1994 - 01.04.2003 шықәсқәа рзы Қырҭтәыла аҳәынҭқарратә ахьчара амаҵзура ҷыда аҿы аус иуан.


Уаанӡа избахьаз Кавказ атәыла ҿацәқәа акы еиԥшымкәа саршанхеит ижәытәӡатәиу ари шәыԥсадгьыл.


Аилаџь сзылуан уи аӡала, саргьы сеилаҳан исфон, нас сышьҭалон ес, сыхиаала, ацәа хаара сама ицон.


Аизга Амш ианацло иану ажәеинраалақәа рахьынтә, сгәанала, еиҳа аццакра рныԥшит, иахьынӡахәҭаз азхәыцра рыҭамзар ҟалап ацикл Амхы шкәакәа иаҵанакуа ажәеинраалақәа ажәеинраала Асы шьҭыҵуеит аламҵакәа.


Уигьы иашам, егьигьы иашам, аха шьҭа руакы алысхыр акәын, уи руакгьы усшәа акәхеит!


Аҩыжәра иацуп итрадициатәу аныҳәаҿақәа, иаҳҳәап, ачараҿы зегьы иркуеит абарҭ аныҳәаҿақәа


Сан-Франциско (1972) — метрополитен Сан-Франциско (также обслуживает Окленд и другие города), Метротрам Сан-Франциско — метротрам


1910 ш-зы усҟантәи аамҭаз жәыбжь шықәса зхыҵуаз Н. Лакоба дҭалоит Қарҭтәи ауахәаматә семинариа. Усҟантәи аамҭаз иара имаз ирҵаҩцәа агәра ганы иҟан, уи ауахәама агәра зго маҵуҩк шиакәахо. Аха илыҵшәадахеит.


Аҟәатәи асинагога () — Аԥсны Аҟәа ақалақь аҿы иҟоу асинагога. Игылоуп Инал-иԥа имҩаҿы (ԥаса К. Маркс имҩа). Иргылан XX ашәышықәсазы, ауриацәа рԥарала.


Убри аҟнытә иахәҭаны исыԥхьаӡоит иара убас раԥхьа инаргыланы зыԥсҭазаара иалҵхьоу ашәҟәыҩҩы библиографк днаиҭаны, иҩымҭақәа рыҭҵаара аус напаркра.


Мықәтәи ауахәама — Аԥсны иҟоу акафедралтә уахәама Мықә ақыҭан, Очамчыратәи амуниципалитет аҿы, Аԥсны. Иргылан  Аԥсны аҳ Леон  III-тәи (957-967) ихаан.  Ауахәама хнышьк аман, аха,  анеҩс, аҟәырӷԥшра змоу уахәамас иҟарҵеит. Агәҭаны иҟоу  (аныҳәарҭатә) апсида аҩнуҵҟала аҽеимаа аформа амоуп, адәахьала  акцақәа хәба амоуп.   Аҟәырӷ ахыбра агәҭаны иргылоу 4 шьаҟак ирықәгылоуп.  Зкәакьҭа иашоу ашьаҭа аҟынтә  аҟәырӷ абарабан гежь аҟынӡа ииасуеит  аԥра ала. Адәахьала абарабан лаҟә  12 ацкақәа амоуп.   Ахыбра иҩычоуп ицәу ахаҳә ала. Афасад аҩычара амам.  Ауахәамаҿы ибеиаз аскрипториум  иҟан, уи шьақәдырӷәӷәоит иахьанӡагьы иаанханы иҟоу анапҩырақәа.


Саблин С. Древний генуезский храм, в укреплении Дранды, газ. Кавказ, 1846, №8


Абас аҭак сиҭома иахьа сара аинфант Филипп мамзаргьы ари абырг иахь абырг ирхо зҵаароу?


Изызҳаран иҟоу зегьы ирызнарҳароуп уи, абӷь-ҿа арҵысӡароуп, ишәҭран иҟоу зегьы гәылнарптыроуп, аиҳаракгьы иахьабалак ашьац иаҵәа қашәқашәо иаанагароуп


Ԥаса зны, Аԥсынтәылан, аԥсҳа Қьалышь лаша иԥҳәыс Рабиа-ҳаным Маршьанԥҳа лхаҵа даныршь лԥацәеи лареи рлахьынҵа шыцәгьахаз еиԥш, уаҟа Ҭырқәтәылангьы Назикьеда маршьанԥҳа лхаҵа аԥадишьаҳ итрон-тәарҭа анхәаша-хәаша илыҵанакуаз луаажәларгьы ларгьы ахырзаман аамҭа рзыҟалеит.


Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент - ихадоу Аԥсны Аҳәынҭқарратә азакуанԥҵаратә орган оуп.


1941 шыкәсазы афашист Германиа СССР ианақәла, М. Гочуа ихата гәаԥхарала афронт ахь дцоит.


2006 шықәса лаҵарамзазы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҭынчра адгыларазы аоперациақәа Рдепартамент жәаа операциа напхгара анаҭон аҭынчра ашьақәыргыларазы, адунеи еиуеиԥшым акәакьқәа рҟны. Уи иадԥхьалан, иааизакны иуҳәозар, 89-нызқьҩык аррамаҵзурауаа, аполициеи аграждантә усзуҩцәеи. Жьҭаарамза 31, 2006 шықәса рзы аҭынчра ашьақәыргыларазы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аоперациақәа зырбџьармчқәа адызгалоз жә-тәылак рыбжьара иҟан — Бангладеш, Пакисҭан, Индиа, Иорданиа, Непал, Ефиопиа, Уругваи, Гана, Нигериа, Аладатәи Африка. Арҭ атәылақәа рырхәҭақәа ишьақәдыргылон Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара арратәи аполициатәи еилазаара аҟынтә 60 процент.


Уи иԥсҭазаара иара ихала заҵәык ишитәу еиԥш, иԥсрагьы иара ихала дазынхоит.


Кавкастәи аҵабыргқәа ҳәа аԥсшәахь иеиҭеигоит Омар Беигәаа исалам шәыҟәқәа руак аҿы


Поетк дтәаны уи дылзыӡырҩуазар шаҟа жәеинраала цаҳә-цаҳәа, шаҟа жәеинраала лых-ҿых рылихрыз!


Аҳәсеибацәа имоур ҳәа ушәозу, агыруа уԥаҵа еицаҟьоуп ҳәа ддырӡуан ҳәа, аӡәы ииашамкәан ухәыцуеит рҳәеит, ҽаӡәы амал умацәоуп, амцхә акрифоит рҳәеит, ҽаӡәы Нестор Лакоба уҩны дааихьан рҳәеит, изыхдырҟьаз иудыруазеи!


БЕСЛАН КУБРАВА НАЗНАЧЕН ПРЕДСЕДАТЕЛЕМ ГК ПО УПРАВЛЕНИЮ ГОСУДАРСТВЕННЫМ ИМУЩЕСТВОМ И ПРИВАТИЗАЦИИ


Акиртаа, Ашхацаа, Багба, Барас, Блабба, Гарцкия, Званба, Лакрба, Куланба, Миканба, Арҩытаа, Маан, Папба, Фирсоу,  Чачибаа,  Эшба, Возба, Уазба, Аԥшыцба (бжак/аимак, гәымаа).


Ажәаҩатәи ашәышықәсазы Малки ҳәа изышьҭоу аӡиас аҟынӡа иҟоу ашьхарԥырақәа шааныркылаз, ажәахатәи ашәышықәса аҩбатәи азбжазы Терек ахықәахь ишиасыз.


Сара саланагалахьан сеиԥш зеиԥшраз ма изаацәаны, ма ихыԥацәаны, ма иаамҭаны рхы зларгалоз, ухы злоугалалак, ишалоугалалак ауазар.


Ажьырныҳәамза́ 20 (Ажьырныҳәамза́ ҩажәа́), Ианва́р 20, Ажьырны́ҳәа 20 — григориантәи амзар 20 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 345 мшы (346 мшы ашықәс ду ала).


Руак лахь ӷәӷәа инаҭон икарточка ианҵаны, егьи лахь ӷәӷәа икарточкахь иамырбакәа.


1948-1953, 1958-1979 шықәсқәа рзы И.Ҭарба Аԥснытәи Ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла данапхгаҩуп. 1953-1954 шықәсқәа рзы Аԥсны аҵара-дырра даминистыруп, 1954-1958 рзы апартиа Аԥснытәи аобласттә комитет дамаӡаныҟәгаҩуп.


1894 ш., лаҵарамза – Дебс напхгара аиҭоит аихамҩа аусзуҩцәа рықәгылара ду, уи атәыла 23 еихамҩатә цәаҳәа аҵанакит (Пульмановская стачка). Усҟантәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рхада Г. Кливленд идҵала афедералтә архәҭақәа ари ақәгылара рхәаҽит.


Раԥхьатәи аҳәоу илаԥш нахиган, анаҩстәи данналага, дааҭгылан, еиҭах днаԥхьеит раԥхьатәи аҳәоу.


Урҭ аизарақәа рҿы иаартны ирҳәон ақырҭуа милаҭеилыхцәа рыгәра шырымго, рыгәра шырымго урҭ Аԥсны иахадыргылаз аиҳабырагьы.


Амгьал зтәу аҷкәын иоуп, амгьал зтәу аҷкәын иоуп ҳәа анын, – иҳәан, имгьал аашьҭихын иҿааихеит.


Ажәакала иуҳәозар, ауаажәларратә усқәа шеибакәу зегьы зыӡбоз сперански иакәын, арратә усқәа


Зных, сеидара наҟ исықәҳәан, исымамшәа уаҳа уалк, исымамшәа уаҳа гәҭыхак, хьаакгьы, иалҟьаша сгәахы, сыла ааиҵысхып, слахҿыххап, сцап ишьҭыхны сара схы.


Ҿырԥштәыс иааҳгозар, Багада ацаҟьа ҳәа хыс измоу иажәеинраалаҿы асахьа иҭыху излаҳнарбо ала, Аԥснытәи аӡиасқәа зегьы иреиҳау Кәыдры ацәқәырԥақәа акыр зқьы шықәса раахыс издԥыххаало Багада ацаҟьа акырџьара еиҟәыжәжәеит, акырџьара аҭҳәаақәа алдахеит, акыр аӡы иҵнашәааит.


Кормье Ж., Гевара Гадеа И., Гранадо Хименес А. Че Гевара. Ростов н/Д.: Феникс, 1997.


Аха уи иԥҳәысаагашьа иахьатәи ҳаамҭа иавышша ицоит акәымзар, иацнарӷызуа иҟам, даҽакала уи иахьатәи ауаа рыԥҳәысаагашьа иапародиоуп уҳәартә иҟоуп.


Адунеи иқәынхо аԥсуаа зегьы рышҟа урҭ рџьынџьԥсадгьыл ашҟа ихынҳәырц, аҩбатәи


Абар, аӷба ааины асқьала иаадгылеит, маҷ-маҷ иагхо, маҷ-маҷ иагхо аныҟәашәа.


Аус злоу иара сгәалашәоит, уи абас игәы иҭиҳәааит, адунеиаҿ уаҳа акгьы имаӡамзаргьы, абни иԥхыӡ заҵәык ахьигәалашәо игәы еиқәнаҳәалозшәа, уаҳа акгьы иҭахы мызшәа


Брунеи, аофициалтә хьӡы: Брунеи-Даруссалам Аҳәынҭқарра (, Џьави алфавит: نڬارا بروني دارالسلام) — Алада-мрагыларатәи Азиатәи асулҭанра Калимантан адгьылбжьахаҟны иҟоуп.


Рыгәра аагом ҳәа акәмызт, ачеиџьыка рхәымгеит, ачеиџьыка рнаԥхеит ҳәа акәын.


Уиаҟара имхәыцуа гаӡақәак ирыхҟьаны агәнаҳарақәа рацәаны иҟалахьеит, убарҭ агәнаҳарақәа ҳажәлар хҭынҟьас ирышәымҭарц сшәыҳәоит.


Антон Павел-иԥа Чехов (; , Таганрог, Урстәылатәи аимпериа — , Баденваилер, Германиатәи аимпериа) — аурыс шәҟәыҩҩ ду, иҩымҭақәа еиҭагоуп адунеи ажәларқәа акыр рбызшәақәа рахь. А.П. Чехов икалам иҵижьыз ипиесақәа адунеи аҿы иреиӷьу атеатрқәа ррепертуар иузаҟәымҭхо, изырԥшӡо иреиуоуп. Иазгәаҭатәуп, А.П. Чехов иҩымҭақәа акыр жәашықәсақәа рыҩнуҵҟа аԥсшәахь ишеиҭаргоз аԥсуа сахьаркыратә литература аҟазацәа нагацәа. 1920 ш. рзы апрозаик адраматург Ӡ. Дарсалиа Чехов иажәабжь “Хирургия” амотив ала иаԥиҵеит акомедиа “Ахапыц хәышәтәҩы”, уи аахыс акырынтә А.П. Чехов иҩымҭақәа ықәдыргылахьеит аԥсуа сценаҿ. Антон Павел-иԥа Чехов ихьӡ ахҵан Аҟәа ақалақь амҩадуқәа руаки абжьаратә школи.


Зны апоезиеи апрозеи иреицәамкәа аҿиара аман, аԥсуа шәҟәыҩҩцәа рдраматә ԥҵамҭақәа егьырҭ алитература хыкқәа иреицәамкәа ажәлар ирылаҵәаны иҟан.


Баша ишԥауасҳәои, уи аӡӷаб уара дуԥҳам, уԥҳәыс дылхымшеит ҳәа акәым сара исҳәо, агәыргьын ухамкәа, ахшара иумоу, ҳара ҳзакәан ала, ҳара апапцәа ҳнапы иану аус аҳасабала, закәан хшароуп ҳәа ашәҟәы сызуҭом, агәыргьын ухамкәа, абриоуп сара иуасҳәарц исҭаху.


Аиеи, аиеи, аха сшәоитеи, сшәоитеи, сан, сымч ақәымхар, сымҳәеи, сан!


Уаадәылымҵӡакәа Фатима аус ахьылуа абиблиотека уҩнатәазар, ухы зақәумҵарызеи, аха абиблиотека уаадәылҵны, аԥсҭазаараҿы уажәы иҟоуи, насгьы уаанӡа иҟанаҵахьази анеиҿурԥшлак, иуҳәара уҿамшәо уаанхоит.


Раид ахацәақәа, шәанаџьалбеит, Раид агәаҟцәгьа, уан лхы лсеит, иара адунеи мыжда уаароуп, – иҳәеит, Иара адунеигьы мардуануп, – иҳәеит, Ашәареи аԥсреи еимаҭәагәышьам, Ажәытә хацәақәа, шәнеибац рымҳәеи, Дасу ианишьа ихаҵашьоуп ҳәа, Уарада гәышьа, раид гәышьаӡа!


Сакәшеит, савагьыжьт, игәасҭеит, иаасырхеит, инасырхеит, арс ишьҭасҵеит, анс ишьҭасҵеит, еиӷьу шыҟам агәра згеит.


Хәажәкырамза́ 14 (Хәажәкырамза́ жәи́ԥшь), Ма́рт 14, Хәажәкы́ра 14 — григориантәи амзар 73 тәи амш (74 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 292 мшы.


Ахәыҷтәы фонд аус рыцнауан ООН асистема иаҵанакуа аиҳабырақәеи аусбарҭақәеи, иара убас еиҳабыратәым аиҿкаарақәа, апандемиа иадҳәалоу аҭактә уснагӡатәқәа рыдкылара хықәкыс иҟаҵаны. Афонд рыцхраауан аиҳабырақәа, зыда ԥсыхәа ыҟам ахыхьчаратә хархәагақәа раахәараҟны, адизинфекциатә хархәагақәа, амедицинатә мыругақәа уҳәа уб. иҵ. Адунеитә џьырмыкьаҿы иҟоу аԥкрақәа ирызхьамԥшкәа, ИУНИСЕФ Европеи Агәҭатәи Азиеи ртәылақәа реиҳарак рахь идәықәырҵеит ацхыраара.


Антисемитизм ацәырҵра амзызқәа ҭызҵаауа анаукатә усзуҩцәа ҩ-гәыԥкны рҽыршоит: асубстанционалистцәеи афункционалистцәеи рыла. Асубстанционалистцәа ирыԥхьаӡоит антисемитизм ацәырҵра ауриацәа рхаҭақәа ирхароуп ҳәа, афункционалистцәа – уи ацәырҵра аҭыԥантәи аконфликтқәеи аиҿагыларақәеи ирхароуп ҳәа. Уи азнеишьа шьақәиргылеит Ицхак Хаинеман.


Абҵарамза́ 21 (Абҵарамза́ ҩажәи́ акы́), Ноиа́бр 21, Абҵара́ 21 — григориантәи амзар 325 тәи амш (326 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 40 мшы.


1920 ш., жьҭаарамза 2 – Дебс агазеҭ «Нью-дей» аҟны астатиа «Бомба на Уолл-стрите» икьыԥхьуеит, уи аҟны иара америкатәи акапиталисттә система, ауаҩи ауаҩи ахәура иахьҭеибацало, аибашьреи азини реиҟарамра системаны иахьыҟоу дақәыӡбоит.


Нестор асеминариаҿ аҵари иҵонаҵы, уи хәқәкыла аус рыдиулон ареволиуциатә дунеихәаԥшра.


Нанҳәамза́ 29 (Нанҳәамза́ ҩажәи́ жәба́), Áвгуст 29, На́нҳәа 29 — григориантәи амзар 241 тәи амш (242 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 124 мшы.


Иқьаадхаз ахаҿқәа ақалақь иалсуеит иқьаадхаз ахаҿқәа, зхы шьҭацалан инеиуа, рқьаадқәа ирныԥшуа


Аӡҭачы ицон аӷба баша иблахаҵ мгьежьӡеит исгәакьоу иус рыӡбит лхала ақәаршҩы адәыӷба шана ихыҽҽеит ареволиуциа итаруа аҵла каҳарада аԥсра еиԥшым аҵлақәа аԥсуаа Бетховен ахәшәтәыртаҿы агоризонтали авертикали ани асабии аҵааҵлақәа робертино Лоретти ҿыц шәеиднагалеит аҩны адауаԥшь аԥслаҳә амза мҩа исландиа жәлар апоет иахь иҭабуп, Сыԥсадгьыл!


Атәылақәа-алахәылацәа рахьтә аиҿкаара аҟны еиҳарак аҭыԥқәа змоу Европа атәылақәа роуп. Иааизакны ОБСЕ иалоу атәылақәа-алахәылацәа 57 ыҟоуп. Европа анаҩс ари аиҿкаара иалахәуп ҩ- ҳәынҭқаррак Аҩадатәи Америка аҟнытә (Канадеи Еиду Америкатәи Аштатқәеи), иара убасгьы азиатәи атәылақәа жәпакы (Монголиа, Узбекисҭан, Таџьикисҭан, Туркментәыла уҳәа егь.). Аха алахәыла истатус – ари ак акәӡам аиҿкаараҿы иҟоу. Аусеицуразы партниорцәас иԥхьаӡоуп Афганистан, Тунис, Марокко, Израиль уҳәа акыр аҳәынҭқаррақәа.


Уаа, Данаҟаи Ашәба ахаҵа, Уаа-уау, уаридара, Уаа-уаҳау, уасараида, Уаа-ҳау, Данаҟаи ахаҵа, уаа!


Бедиaтәи aепископцәa ртәaрҭa, Бедиaтәи aепaрхиa – Аԥсны aбжьaрaшәышықәсaқәa рaaнтәи aепaрхиa. Иaԥҵaхеит Х aшәышықәсқәa рaлaгaмҭaз Бaгрaт III Гудaҟтәи иепaрхиa aҭыԥaн. Еидҵоу Қырҭтәылa XI-XV aшә. ахаан, Бедиaтәи aепископцәa ртәaрҭa Қырҭтәылa aхьынӡaнaӡaaӡо aкaтоликос-пaтриaрх инaпaҵaҟa иҟaн, aнaҩсaн, Қырҭтәылa хaз-хaзы ҳәынҭқaррaқәaны ианша aшьҭaхь, Аԥснытәи, мaмзaргьы мрaгылaрaтәи Қырҭтәылa aкaтоликос инапаҵаҟа.


1994 ш. Анқәаб иҭаацәа иманы диасуеит Москваҟа анхара. Ирласны уа дҟалоит афирма «Инексбезопасности» аиҳабы ицхырааҩс, уи ашьҭахь еиуиԥшым абизнес усхкқәа дырҿын. Иара есааира дрылахәын ацхырааратә проектқәа. Уи ԥарала дрыцхраауан аԥсуа кәашаратәи ахори аколлективқәа. Анқәаб ицхыраарала Москва иҭыҵит ҩ-томк иҟаз аԥсуа поезиа иадҳәалаз ашәҟәы. Иара убас уи дрыцхрааит ԥыҭҩык аԥсуа шәҟәыҩҩцәа рышәҟәқәа рҭыжьраҿ. Усҟантәи аамҭаз Аԥсны аҭагылаӡаашьа економикала имариамызт. Акыр ихьысҳан ашколқәа рҭагылазаашьа. Уи ибзоурала, ихатә харџь ахшәааны ишьақәыргылан иқыҭа гәакьа Хәаԥтәи абжьаратә школ. 1999 ш. ахәаԥшцәа изларбоз ала иара иакәхон В. Арӡынба аҳәынҭқарратә бжьыҭыраҿ иҿагылоз. Аха иалагалаз аценз аҭыԥинтәалара иахҟьаны уи икандидатура изықәыргылаӡом.


Дызҿыз аус зегьы башазаарын, дызныз амҩагьы иашамзаарын ҳәа агәра игацыԥхьаӡа, иԥсҭазаара зыхҭниҵаз ауаа, иԥсҭазаара акәым, ихыссаны икаиԥсо инапхыцгьы иаԥсамзаарын ҳәа шаҟа игәанала иҳәоз, убасҟак агәаӷ икуан убри ашәҟәы хәыҷы, игәаӷ икуан изҩызгьы.


Манџьана усурҭас иҟоу зегьы, ажрақәа инадыркны ашахтақәа рҟынӡа, напхгара азызуа убри аурыс Сергеи Маиорови абри аԥсуа Денуар Нарбеи роуп.


Сан-Томеи Принсипии (), аофициалтә хьӡы: Адемократиатә Республика Сан-Томеи Принсипии () — Африкатәи адгьылбжьахатә тәыла Атлантикатә аокеан аҟны.


Леик-Плесид 1980 (1980 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1980) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.


Хайфа «Кармелит» (1959) (подземная рельсовая система под горой Кармель, принцип действия — фуникулёрный)


Шьаҿа-цыԥхьаӡа урыниар алшоит иаҵахаз, имчыдаха, ихьагәгәа инеиуеит иаҵахаз, иаиааиз роуп имаҷҩу есымша.


Аԥсуаа рыԥсадгьыл аҿы ус еиԥш амчра анрымаз араҟагьы ус акәын ишыҟаз


Урҭ ара ишыҵатәаз аӡәзаҵәык иаарыҵидыраар, нас уаҳа аҭахӡамызт, атанк агәыцә арахь иаарханы, аҩнгьы иеигӡомызт, ҽаӡәгьы иеигӡомызт, зныкала еибадыргон


Исыздырӡом, амҩақәа рнысшьа сшәырҵа, сшәыздырӡом, адгьыл аныҵшьа сыздырӡом, адгьыл анылашьа, аҵх анылашьцоу, аҵх анылашьцам шәгәыӷуеит шәара.


Аҩы ижәуеит даханы, акәац ифоит даханы, аҵырҭыша игоит даханы, аҩны иргылеит дҩаханы, ахәадахьы днаханы, ашԥы агаҿа инаҭаны.


– «макьаназы ихырқәақәо» (америкаа, Европеи, Азиеи, Еиду Америкатәи Аштатқәа рҟны скандинаваа);


Франц Фанон (, Фор-де-Франс, Мартиника — , ЕАА) – францыз бызшәала ицәажәоз вест-индиатәи револиуционеруп, социалтә философуп, психоаналитикуп. Ахԥатәи адунеи атәылақәа аколониа рхыхразы ареволиуциатә қәԥара аиҿкаара ҿыцқәа ридеиатә гәышьҭыхцәеи атеоретикцәеи дыруаӡәкуп.


Мрагыларатә фасад аҿы иаанханы иҟоуп ажәытә ақырҭуа адҩылақәа зну 5 хаҳәк, абарҭ адҩылақәагьы XI ашәышықса I аԥшьбрак иаҵанакәеит. XVII ашәышықәсазы Леван II Дадиани Елыртәи ауахәама ирҽеит. 1730 шықәсазы Одишьтәи аҭауадра иажәылаз аҭырқәцәа ауахәама рыблит. Убасҟан ауахәама аҭыӡсахьақәагьы блит, аха, Одишьтәи аҭауадцәа ирласӡаны ауахәама еиҭашьақәдыргылеит. Имереҭи аҳцәа Алеқсандр V-и (1720-1752), Соломон I-и (1752-1784), Давиҭ II-и (1784-1789), Соломон II-и ( 1789-1810) хәыда-ԥсада ауахәама иарҭеит амаҵзуҩцәеи анаделқәеи. Абаҟа шьаҭанкыла ирҽеин XIX ашәышықәса 40-тәи ашықәсқәа рзы.


Диит 1966 шықәса жәабранмза 25 азы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1983 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Москватәи Алитературатә институт, далгоит 1988 шықәсазы.


Платон Гамажлович Аршба- министр внутренних дел Абхазской ССР, генерал-майор милиции.


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәеи ажәеицааирақәеи акалмаҳа еиԥш, абжьыҳәа, иабантә аауеи, ҽҟазои, дгьыли жәҩани, зын, иҟоу ину ҳәа иҩу, аҩбатәи аҭыжьраҿы еиҭакуп акалмаҳеиԥш, абжьы ҳәа, иабантәаауеи, ҽҟазоуи, дгьыли-жәҩани, зны, иҟоу-ину ҳәа.


Уи инаркны Азортәи адгьылбжьахақәа ҟалеит Америкеи Европеи рыбжьара ар рус азы аҵак ду змоу дгьылбжьахақәаны.


Урҭ ахҭысқәа апоет игәалаиршәоит абас: «Дук мырцыкәа, абарҭ ашықәсқәа раан, сан дыԥсит. «Испанка» иагеит сандуи саби. Сара урт Кәыдры армарахьтәи ацшаҳәаҿы аҵла ду амҵан анышә инаҭаны, аҩны ахадара ааныскылт. Сашьеи саҳәшьеи ааӡатәны исыман». Урт — Ивани Екатеринеи ракәын.


Вильге́лм II Аԥшь (ма Вильгелм II Руфус; , ок. 1056 — ) — аҩбатәи Вильгельм I Ампыҵахалаҩ иԥа, Англиа акрал 1087—1100 шықәскәа аан, Нормандтә династиа реиоуп.


Сара урҭ ашықәсқәа раан Аԥснытәи апартиатә организациа напхгара имҩаԥыргоз амилаҭ политика сақәшаҳаҭымызт азоуп усҟан азҵаара зықәсмыргылаз.


Шәыҿианы аӡқәа шәырҭазааит, – иҳәеит, аԥсыӡқәа, ажәҩан шәԥыруа шәыҵазааит, – иҳәеит, аԥсаатәқәа.


Изааӡарызеи, иара иааивагылоз, инаиԥыҳәҳәозгьы аӡәырҩы убрахь иналаҵаны ҟазарала иара дрылыҳәҳәон, ианакәзаалакгьы уи ихьӡ ҷыдала иалкааны ирҳәон, ҷыдала иалкааны иахцәажәон, ныҳәак еиԥш иаԥылон ишәҟ ҿыц, иеигәырӷьаны рнапаҿы иааныркылон, иааныркылоит иахьагьы.


Адунеитә практика аҟны иалыркаауеит аӷарра зыхҟьо азы ихадоу х-концепциак: зынӡа царҭа змам аӷарра; аӷарра азхьарԥшратә концепциа; аӷарра асубиективтә концепциа.


Виктор арахь Мрагыларахьтәи афронт ахь аҳаирпланқәа рышьҭашәарыцараз даарышьҭаанӡа мраҭашәарахьтәи афронт аҿы деибашьуан.


Алԥха самыргылеит, самыртәеит, Самыргылеит, самыртәеит, Сара сгәыла дҭадыртәеит, Сара сгәыла дҭадыртәеит!


Ари адаҟьа иҟои Адемократиатә Республика Конго ахадацәа рсиа — Адемократиатә Республика Конго апрезидентцәа (аҭоурыхла Конготәи Ареспублика, Заир) 1960 шықәса инаркны.


Ҳанҭала шықәсык ааглыхраҿы аус аауан, аҩныргыларақәа рҿы усуцәас ҳаҟан, ауалафахәы ҳарҭон.


Барбадос () — Аҩадатәи Америкатәи адгьылбжьахатә тәыла маҷ Мраҭашәаратәи Индиаҟны. Ари атәыла иеихьӡылоу адгьылбжьахац ишьақәгылоуп.


Арҭ ацәаҳәақәа равтор иаҳхысыз ашәышықәса ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа рынҵәамҭазы Гәылрыԥшь араион аҿы Қарҭынтәи иааны ақырҭцәа-шовинистцәа имҩаԥыргоз рмитингк салахәын.


Ар рԥызацәа хадақәа инадыркны, исасааирҭаҿ асасцәа рыдкылара зхы алазырхәуаз рацәаҩын.


Арҭ апровокаторцәа иаҳа-иаҳа еицәахо ажәа цәахыхгақәа аҳәара ишаҿыз, ҿықә-ҿықә ҳәа ишьаҿа хьанҭақәа неихго, ажәак мҳәакәа апровокаторцәа зыдтәалаз аԥенџьыр аалаирҟәын, Митиа руаӡәк ихы дамыскәа, инапы убасҟак ихьанҭаны инықәҵаны днақәыӷәӷәеит, деизыҟәҿны днатәеит.


Усҟантәи иара иҭагылазаашьа зеиԥшраз ибзианы ирныԥшуеит имшынҵақәа руак аҿы ииҩуа абарҭ ажәақәа


Аԥсуаагьы азеижәтәи ашәышықәса азынӡа уимоу аҩажәатәи ашәышықәсазгьы, иара уажәгьы ус иҟоу знызынла иуԥылоит реимаақәа ирышьарҵоз рԥынҵақәа харшалан.


Афбатәи астрофаҿы раԥхьатәи аҭыжьраан уа ҳадтәалан ҳәа иҟаз, ԥсахуп ҳа ҳадтәалан ҳәа


Лаҵарамза́ 29 (Лаҵарамза́ ҩажәи́ жәба́), Маи 29, Лаҵара́ 29 — григориантәи амзар 149 тәи амш (150 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 216 мшы.


Аамҭа хәылԥазра ашҟа инықәлахьан, амра шьыбжьаанӡа мрагыларатәи ажәҩан акаӡӷы икыдлашаауа ишыԥхоз аиԥш, уажә шьыбжьхыҵынтәи ажәҩан акаӡӷы иҭалан иахьлеиуаз, уахьынтә арахь аԥсабара ашәахәақәа аланарҷҷон, урҭ даҽа гәыкрак, даҽа хаарак рыҵан


Летува, официалтә ахьʒ — Летуватә Ареспублика — Европаҟны, Балтикатәи амшын мрагыларатәи агаҟны аҳәынҭқарра.


Иаалырҟьаны исгәалашәеит уи раԥхьаӡа агаҟа санылгоз дшеилаҳәаз, абар, саԥхьа дгыланы днеиуашәа збоит уи дыхәхәаӡа, лыҵкы еиқәаҵәа аужьны, лшьаҵақәа, рышьхәақәа ҳаракны, рацәаӡакгьы ипамкәа, ишаанагара, лара лычаԥашьа ианаало, лыхцәы еиқәаҵәа аҩада иқәҵәраауа иԥхьаҳәаны, ирша-ырша, еиларшәны, лыхәда иқәҿаҳәаны, лыԥҳәыс ҭеиҭыԥш убри ихнарҷозшәа.


Аҿыҭра мацара акәымкәа, еиҳарак исгәаԥхон ианҿнаҭуаз ахәаԥшра, абжьы азыӡырҩра аҵкыс, реиҳа исгәаԥхон ианҿнаҭуаз иҟанаҵоз.


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа кагьы, каумыжьын, рыҵкыс, амжәа какал, уусқәагьы ҳәа иҩу, аҩбатәи ашәҟәаҿы акгьы, коумыжьын, раҵкыс, амжәакакал, уусқәагь ҳәа икьыԥхьуп.


Ицәгьамызт ҳаҳҭнықалақь Аҟәа ҩажәихәба нызқьҩык аԥсуаа еизганы аҭырқәцәа дымшәа-дмырҳа дахьырҿагылаз, хаҭала иара иихьчаз ҳаҳҭнықалақь Аҟәа амҩа дуқәа руак Аԥсҳа Қьалышь Ачачба ихьӡ ахҵазаргьы.


Махатма Ганди иабадырра, насгьы уи ауаа ирызнеигоз аҵара иалнаршеит Неру дызлыҵыз ижәлар рзааигәахара, урҭ рытрадициақәеи европатәи аидеиақәеи рзеиԥшыркра. Неру, ИНК егьырҭ аԥызацәа реиԥш, Махатма Ганди идоктрина азхеиҵон. Британиа ду аколониалтә мчрақәа изныкымкәа Неру дыкны дҭаркхьан, иааизакны иара абахҭаҟны ихигеит жәашықәса. Аха, ус шакәызгьы, Неру, Ганди иабжьгарала, аколониалтә мчрақәа аус рыцмура акомпаниа активла ихы алаирхәт, уи далахәын, убасгьы, британинтәи атауарқәа абаикот рзыҟаҵара акомпаниагьы.


Иԥштәылоу амшынқәа - ари атермин рхы иадырхәоит Адунеиаҿ иҟоу амшынқәа ргәып азы, зыхьӡқәа рҟны аԥшәы иахьыуԥшауа.


Шарлеруа (1983, так называемое Лёгкое метро Шарлеруа (métro lèger), фактически — скоростной, частично подземный, трамвай)


Анахьгьы еиуамкәа, арахьгьы еиуамкәа, иажәахәқәа рҿы харҭәаагас ихы иаирхәон дахьааихәлахалак.


Сара сыжә Ҟаҭмас иӷьычып, Ҟаҭмас ижә Мас иӷьычып, Мас ижә сара исӷьычып, – иҳәеит Едрас.


Сҳабла, сҳабла ҳәа, мшеи-мыхәлеи игәхьаазгоит, аха уа саннеилак, ибжьысны, сыԥсы ықәымӡо избоит сыгәҿыӷьра, сгәыԥшаара, схаан иҟаз аиххәыцра, аиҭанеиааира, аизгәыкра, агәеизҭара абарҭ зегьы сырзыгәышьны ҳақалақь салууааны уахь снеихалоит, аха рацәак иузнагом уԥсы ықәымӡо, иузымхо рацәахоит ауаа инадыркны аԥсабара аҿынӡа, еизымхарак угәы зегь ашьуеит


Рашәарамза́ 29 (Рашәарамза́ ҩажәи́ жәба́), Иу́н 29, Рашәара́ 29 — григориантәи амзар 180 тәи амш (181 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 185 мшы.


Абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи рынагӡараан ауаҩы дҧызкуа ҳәа акгьы ыҟамзароуп, егьырҭ ауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи иахәҭоу аҳаҭырқәҵара роурц азы, насгьы ауаҩышәара дҵак аҳасабала хра зланы иқәнаргыло азҵаатәқәа рынагаразы, адемократиатә еилазаараҿ ауаажәларратә еиҿкаара ашьақәыргылареи азеиҧш мышхәабзазареи рзы азакәан ишьақәнаргыло ҧкрақәак рыда.


Киев — Конная тяга, 1891—1895; паровой трамвай, 1891—1904; бензиновая тяга, 1911—1941 (см. Киевский бензотрамвай). Электрическая тяга, 1892 — до сих пор. В период 1913—1941 существовала междугородняя линия «Киев — Бровары». С 1978 года наряду с обычным трамваем действует скоростной трамвай. После 2004 в Киеве действуют 2 трамвайных системы — левобережная и правобережная (См. Киевский трамвай).


Меҩҭа аӡиа, Анапа ақалақь, аӡиас анаҟәԥсы, аӡиас Анапка, Суԥсех, аӡиас Ԥсыба, ақалақь ԥсыф, Ӡеԥшь ишьха, Тҟәаԥс, Ԥсышьха, Хачқәыԥса аӡиас, коԥса аӡиас, Шахишьха аӡиас, Адерба аӡиас, ШьаҳанГиреи-иԥа ишьха, Ԥсезуаԥс аӡиас, Муҭыхәа аҳабла, Хосҭа, кәдеԥсҭа, Мацесҭа, Анаҟәаԥсы, Архышьна-ахәы Шәача аҳаблақәа руак, Быҭҳа.


Раԥхьатәи ашәҟәы аҿы ажәақәа амхә-ҩа, аӷьеиҩҳәа, рҩашеиԥш, абзиабарагьы ҳәа иҩу, егьырҭ рҿы амахә ҩа, аӷьеҩҳәа, рҩаш еиԥш, абзиабарагь ҳәа икьыԥхьуп.


Амца ҿымҵәаарц азыҳәан, иааиԥмырҟьаӡакәа анапы аҭахуп, алитература иаҭахуп амассатә хархәагақәа, иаҭахуп иааиԥмырҟьаӡакәа аԥхьаҩцәа рызнагара изҩыз рхаҭақәа рҿалагьы, артистцәа рылагьы.


Камантәи ауахәама — Аԥсны ақыҭа Каман азааигәара. Аханатә Камантәи ауахәама ирыцхәыркуп  XI ашәышықәсазы. Ауахуама аҭоурых иадҳәалоуп аԥсыцгьа Иоанн Ахьтәыԥыц ихьыӡ, иҟоу адыррала, Иоан Канстантинополь аҟнытә, амшын Еиқәа аҿықә ала даагоуп. Версиак ала уаҟа анышә дамоуп.


Уаҳа ианырмуӡа, абыржәы, иахьа, иаалырҟьаны аԥша шҵысыз еиԥш, ажәҩан цқьаӡа ишыҟаз, иаалырҟьаны еимаҩны алеира иалагеит


Абрирахь, иармарахьала издыруан аԥсараа рҵас, аеҳәшьа ахаҵа диваиргылоит иарӷьарахьала, иармарахьала иваиргыло иԥҳәыс, ма бзиа иибо лоуп Аруҭан ишҟа лҽаарнаашәа дгылоуп Мсыгәда.


Гримсби и Иммингем (1435 мм), официальное название системы — Grimsby and Immingham Electric Railway. Имелась одна линия длиной в 7 и 3/4 мили. Линия была построена в 1912 году, закрыта 1 июля 1961 года.


Уаҵәы аколхоз мыждахь ҳцароуп, – иҳәан, ацәқәа рыхәда иқәыз ауӷә днаха-ааҩахан рыхәдақәа ааишьышьит анхаҩ-нага, абарҭ сыцәқәа рыхәда ишықәу еиԥш, ауӷәқәа, абасҵәҟьа ҳахәда иқәтәоуп акомсомолаагьы, акоммунистцәагьы, – иҳәеит згәы кыдгылахьаз анхаҩ-нага.


Уца, дад, уца, хԥа, ԥшьба мшы ракәым, мызкы узымааргьы уҩны, урахә хьаас иҟаумҵан, ара ҳаигәылацәами, баша ҳаигәылацәоума, са сырхылаԥшуеит, – иҳәеит апап.


Осия О.В. Питьевые минеральные воды Абхазии/О.В. Осия, Ш.Л. Джалагония. - Сухум: ГПП «Дом печати», 2002. - 68 с.


1772 ш. рзы Саксониа 150-нызқьҩык ауаа ача азымхара иахҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит. 1817 шықәса рзы акәзар, амлакра Германиа аҭыԥ аман, ус еиԥш иҟан 1847 шықәса рзгьы.


Абҵарамза́ 14 (Абҵарамза́ жәи́ԥшь), Ноиа́бр 14, Абҵара́ 14 — григориантәи амзар 318 тәи амш (319 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 47 мшы.


Владимир Агрба, Леуарса Кәыҵниа, Иван Папасқьыр, Оҭар Демерџь-иԥа, Платон Ҷкадуа.


Алеко Алексеи-иԥа Гәарамиа (, Гәыԥ, Аԥсны АССР, СССР) — Аԥснытәи аҳəынҭқарратә университет ареқтор.


Иҳаҩсыз ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа инаркны Иост Гипперт ҷыдала дрызҿлымҳауп кавказтәи абызшәақәа. Акыршықәса  иҭиҵаауан ажәытәтәи, абжьарашәышықәсақәа раантәии, ҳаамҭазтәи ақырҭуа бызшәеи, ашәан бызшәеи, агыруа бызшәеи, алаз бызшәеи, аԥсуа бызшәеи, адыга бызшәеи, аҟабарда бызшәеи, ҵова-ҭуштәии, ачечен бызшәеи, аубла бызшәеи, ауар бызшәеи. Агерман бызшәахьы еиҭаганы азгәаҭақәа ациҵеит Георги Климов ишәҟәы «Кавказтәи абызшәадырра алагалажәа» (1993).


Ауаа зегьы адгьылҵысра иацәшәоит, аӡхыҵра иацәшәоит, абылра иацәшәоит, уимоу бжеиҳан рыгагақәагьы ирыцәшәоит.


Ахшара, – иҳәеит, баша, – иҳәеит, ҳрызгәаҟуеит, рхазоуп, – иҳәеит, изықәу урҭ адәы.


Уажәтәи аамҭазы антисемитизм адгылаҩцәа рхы иадырхәо аргументқәа реиҳарак антикатәи аамҭа аҟынтәи иаагоуп, еиҳарак Александриа аҟынтәи. Уи раԥхьатәи адгылаҩцәа дреиуоуп аныхаԥааҩ Манифон ҳәа ззырҳәоз ауаҩы. Иара дынхон 285–246 шш. ҳера ҟалаанӡа. Иҩымҭақәа рҿы иҳәон ауриацәа аҳәынҭқарра ишацәӷьычуаз, ауахәамақәагьы иакәымкәа ишрызныҟәоз, пату ақәырҵаӡомызт ҳәа. Усҟан аҳәынҭқарраҿы арра иахысуаз ауриацәа, атәыла аинтересқәа раасҭа, дара рыжәлар, рдинхаҵара рыцеиҩызшоз еиҳа ирыдгылон ҳәа иԥхьаӡан. 38 ш. ҳера аан Александриа ауриацәа рнырҵәаразы аиҿагыларақәа мҩаԥысит .


Ааԥынтәи ақәа ашьацәкьарақәа ирықәгылан иаҳзааит ақәа, ашьацәкьарақәа ирықәгылан икәашоит ақәа.


Мсыгәхәа ашьхаҿ иҟоу ауахәама архитетуратә детальқәеи апалеографиатә дыргақәеи иазԥхьагәаҭаны иуҳәозар, ауахәама аргылареи адҩылақәа рыҟаҵареи ҵаҟатәи ахронологиатә аҳәаа  VIII ашәышықәса акәзар ҟалап, хыхьтәи ахронологиатә аҳәаа - X ашәышықәса алагамҭа.


XIX ашәышықәсеи - XX ашәышықәса алагамҭеи рзтәи Аԥсны аҭоурых азҵаатәқәа аԥсуа советтә ҭоурыхтә ҭҵаарадырраҿы, Аԥцны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Д. И. Гәлиа Ихьӡ Зху Аԥсуаҭҵааратә Институт, Ақәа, 2009. 123 с. онлаин


Ларгьы дгылан ус ашьшьыҳәа, аха абар, абар, абар, арахь иааскьон ақәа ашшыҳәа, каканк иааиуа ацәыкәбар


Уара иуҳәаз аамышьҭахь, иара, иуеиҳәазгьы уаҩы имаҳаит, иҟаиҵазгьы уаҩы имбеит.


Владимир Владимир-иԥа Путин (; , Ленинград, РСФСР, СССР) — урыстәылатәи аҳәынҭқарратә, ауаажәларратә усзуҩ, Урыстәылатәи афедерациа апрезидент 2000 шш.


Данқәыԥшыз инаркны ахынҭаҩынҭара, азалымдара дақәзыршәаз рцас азыҳәа акәызшәа ажәлар рҿы ирымҳәои ажәаны аӷа ицас азын ҳәа, Шалуа Ҵәыџьба Аҟәа дшааиз еиԥш, даныхәыҷыз аахыс напы злеикхьаз алитературатә ԥсҭазаара аилашыра дналагылт, иаарласынгьы аԥхьаҩцәа агәра диргеит ихатә ԥсҭазаараҿы иага мыҟәмабарақәа дрықәшәахьазаргьы, поетк, прозаикк иаҳасабала ибаҩхатәра шымканӡаз, ишәҟыҩҩратә кәиц шмыцәаз.


Вианор Канхәа, Васили Жьаниа, Вадик Лорҭқиԥаниӡе, Толик Борисов, Капто Кәыҵниа, Ерик Џьынџьал.


Дуаҩытәыҩсоу дкамыршшоу сзеилымкааит сара, дабааго ацәарҭа дагәылаҵа дҳамҵәахуазар, ашәаргәында иҭыԥым иахьа абра, ҳиҳәоит даҳԥырхагамхааит иҟалозар, адауаԥшьқәа саԥхьа игылоуп иӷәӷәаӡа, урҭ рҟәых илам дҿаасҭахеит зегь рыла, ҳара ҳаамҭа ашәаргәында даҭахӡам, амҩа иҭа Афырхаҵа ԥхьагыла.


Қарҭ аизгарҭатә пункт аҟны еизыргаз зегьы абжьаратә ҵара змаз ҳакәын.


Астатиа рацәак сгәы азҭам, еиӷьны изҩыр сылшон, аха аамҭа исымаз маҷӡан.


Аха урҭ рахьтә Аԥсуара аӡәгьы игәаламшәац, рпрограммақәа рҿы ҳҭоурых атәы аӡәгьы игәаламшәац, иахьа рҭагылазаашьа зеиԥшроу анализгьы ҟаҵам, иара убас хеиқәырхашьас иҳамоугьы ҳәам.


Ирҳәоит иахьа Заур Лабахәуа Кәтол ақыҭан актив реизара мҩаԥигеит ҳәа.


1933 шықәса «Аԥснытәи Асовет шәҟәыҩҩцәа Реидгыла» аԥҵан (ашьҭахь – Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла ҳәа ишьақәгылоит).


Ари амиф аҵакы хада ахархәара аиуит ҳҳәеит, аха еиҳараӡак ахшыҩзышьҭра змоу егьырҭ амотивқәа ракәымкәа, аҵан анцәа дрызгәаан иқәихырц ианақәик, ахәыҷы ԥшқа хыхьынтәи дырзылбааишьҭын, уи ахәыҷы аҵан даныррааӡа, дара ықәзхышаз абамба сы леины амца акны абылра ҟалар еилкааны ажәҩан ахь дышхалаз, нас абамба сы аруны амца ҩалашәан инықәыццышәаа ишигаз атәы зҳәо аепизод ауп.


Аиҳабы далырхаанӡа, ҿыц еиҿкаау Жәлар Реизара раԥхьатәи аилатәара мҩаԥигоит қәрала дара зегьы иреиҳабу Жәлар Реизара адепутат.


Еиуеиԥшым аҭҵаарадырҩцәа, жәларбжьаратәи аизыҟазаашьа апроблема ҭызҵаауаз, ари адемократиатә дунеи атеориа иақәшаҳаҭхеит. Аха, иара убасгьы, ари атеориа иаҿагылоз аҵарауаа ҟалеит. Урҭ ргәаанагара абас иҟан: адемократиатә ҳәынҭқаррақәа реизыҟазаашьа аҭоурых уи аҟара идуӡам астатистикатә лкаа аҟаҵаразы, насгьы иҟаӡам ииашоу аилкаара, иарбан ҳәынҭқаррақәоу адемократиатә ҿиара змоу азы.


Аибашьрақәа аанышәкыл, иауазар, араҟа еибашьроуп, анаҟа еибашьроуп, адунеи зегь акыр иатәнатәуазар, изтәызтәуа, – иҳәеит, қьиароуп, уаҩроуп.


Бакрадзе Д. Кавказ в древних памятниках христианства. Записки общества любителей кавказской археологии, кн. 1, Тифлис, 1875


Шәанаџьалбеит, ҳабна хыршьааит, шәанаџьалбеит, ҳкәара ҭыршьааит, ҳӡаҩа-ӡытҟәақәа ҭабеит, ҳҭыҩра-ԥсҭыҩрақәа еилабгеит


Одергон А. Отель «Война». Психологическая динамика вооруженных конфликтов = The War Hotel: Psychological Dynamics in Violent Conflict. — М.: «Энигма», 2008. — 512 с. — (Человеческий фактор). — 3000 экз. — ISBN 978-5-94698-064-7.


Урыстәылагьы Европа еиԥш ари апроблема иазхьаԥшын XIX ашәышықәса азбжазы. Аӷарра аҭыԥ ахьынӡамоу аилкааразы еизган астатистика, урҭқәа ашәҟәы иҭаргалон ахылаԥшратә комиссиақәа. Ари апроблема аарԥшын аекономистцәа — асоциологцәа В. В. Берви-Флеровски, К. А. Пажитнов, М. И. Туган-Барановски русумҭақәа рҟны.


Анатоли Лагәлаа са сыкәа бынҭаршәны бызгахыр бӡаны, Бызбода, бызбода, бызбода?


Адауцәа рахәыс акамбашь дуқәа рзануп, урҭ рыла ицәаӷәоит, урҭ рыхш фатәыс-жәтәыс ирымоуп, аҽ дуқәа рзануп, урҭ ирықәтәаны аԥсхәрақәа рҿы идырхәмаруеит.


Актәи ашәҟәы аҟны аҵыхәтәантәи астрофаҿы Уашьҭан зны ԥсҭынхоуп ҳәа иҟаз ацәаҳәа, аҩбатәи аҿы иԥсахын Уашьҭан азын иԥсҭынхоуп ҳәа.


Ашәҟәыҩҩы аҩбатәи ироман Ацәаҟәа аабатәи аԥштәы иагәылоу ахҭысқәа мҩаԥысуеит еиҳарак Аџьынџьтәылатәи аибашьра ашьҭахьтәи аамҭақәа раан.


Дгьылгьы сатәымшәа, жәҩангьы сатәымшәа, схы сҭахымшәа, исҭахушәа сшаауа, аамҭа иагоит исымаз зегь сымжәан, сара уи салоуп сҵаауа, сыԥшаауа.


Уи убас дгәырӷьаҵәа илҳәеит, иара аџьма ахаҭа ҟаа-ҟаауа лаԥхьа игыланы, сыԥсы еи қәырха абааԥс, бара аԥҳәыс ҳалал, аԥҳәыс еиқәтәа, аԥҳәыс еиқәгыла, аҳәозшәа, ларгьы, уара уаҟара исмыхәацгьы акы асҭахьеит лҳәозшәа, амаҵәқәа ааидгәаланы, сыԥсы уфааит, усҭ ҳәа аҿыналрхазшәа!


Аурыс бызшәа аҟны ари атермин зегь реиҳа аларҵәара змоу синонимуп «априаник», «аҟамчы» («кнут») акәымкәа, аха уи ахархәара амам амчра ашьақәыргыларазы акультуратәи адемократиатәи мазарақәа рхархәара аконтекст аҟны.


Сара сықәра зықәроу, зхәыҷра аколнхарақәа реиҿкаара раԥхьа ианеиҿыркаауаз, Ашәлашара ақыҭан хԥаҟа колнхара ыҟан, ашьҭахь, ишыжәбо, еидырҵо, еидырҵо, колнхарак аҿы икылсит, аҵыхәтәан уи аколнхарагьы харшәс инаганы Ачамҳара инарҭеит, аколнхарақәа рышьақәгылара иақәшәаз иаҳгәалашәоит, ҳқыҭан, Ашәлашара, реиҳа амц зҳәо ҳәа еицлабуан.


Ауаҩы ахаҳә мыруга хадас ианимаз аепоха дуӡӡан, аҵарауаа енеолити ажәытә хаҳәтә епоха неолити аҿатә хаҳәтә епоха ҳәа изышьҭоу ажәытәӡатәи аамҭақәа аҵанакуеит.


Ажьырныҳәамза́ 24 (Ажьырныҳәамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Ианва́р 24, Ажьырны́ҳәа 24 — григориантәи амзар 24 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 341 мшы (342 мшы ашықәс ду ала).


Абҵарамза́ 18 (Абҵарамза́ жәа́а), Ноиа́бр 18, Абҵара́ 18 — григориантәи амзар 322 тәи амш (323 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 43 мшы.


Ҵоуп, шәара ишәыздыруам араҟа ишәԥеиԥшхаран иҟоу, аха иара убасҵәҟьа ишәыздыруам шәара, уа шәахьнеиуагьы ишәзыԥшу.


Егьырҭ ашьақгылашьа алахәылацәа: Браиан Глеизер, Кевин Глеизер, Едвард Глеизери  Дарси Глеизери


Базыласуп аҭаҭын арыԥхра, иҵаруп бара бгәыр, ибдыруеит аччара-ахәмарра, ибдыруеит ачамгәыр.


Мсоусҭ иеиԥш, аӷьеҩ ҳәа ихжәаны, иааҭырҟьаны иқәԥарц иалагогьы, Мзалеи иеиԥш, аамысҭашәала, амаршәа кны иқәԥарц иалагогьы, дара злоу ауаажәларраҿы рымч хом, ихнаҽуеит, рымҵәыжәҩақәа зегьы хнарҟәдаауеит.


Ишьақәымхааит раԥхьа иҩышьҭыркааз аҳаракыраҿ мацара, ирымҵацәазааит ахәыҷқәа рзы ажәеинраалақәа рҩышьа, иианамгааит абаҩхатәра зшьуа апримитив схемақәа рышҟа, адуцәа рзы аасҭагьы ахәыҷқәа рзы аҩымҭақәа анаԥырҵо иаҳагьы игәцарарклааит рцәаҳәа аԥшрагьы агәаҭагьы.


Аџьџьаҳәа ахәыҷыбжьы зыҩныҩуа аԥацха аҵкыс, малла еиҵарпапа, аха хәыҷыбжьы зыҩнымыҩуа ахан еиӷрыкка еиҳа еиӷьаршьоит, еиҳараӡагьы аҳәса.


Аԥсны автономиа ҳәа ашәҟәрҿы иануп, усла Аԥсны автономиара ацәыӡырцы агьагым.


Абҵарамза́ 10 (Абҵарамза́ жәаба́), Ноиа́бр 10, Абҵара́ 10 — григориантәи амзар 314 тәи амш (315 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 51 мшы.


Бабушара ҳәа иахьаԥхьаз, нас адырҩаҽны ашьыжь ҳаԥсуа телехәаԥшраҿгьы Бабушара ҳәа ианеиҭарҳәа, изааӡарызеи ҳарҭ аредакциа аусзуҩцәагьы иаҳцәымыӷхеит, ҳлымҳагь ҭнашьааит.


XVI ашәышықәсазы Одышьтәи аҭауадра анышьақәгыла ашьҭахь, Одышь ахада дықәиргылон Драндатәи аепископ, дшьақәирӷәӷәон Аԥсны акаталикос. Драндатәи аепископцәа ртәарҭа иаҵанакәан Кәыдры аӡиаси Анаҟәаԥиеи (Афон Ҿыц) рыбжьара иҟаз аҵакырадгьыл. Драндатәи аепархиа аԥшьаҩыхада Драндатәи ҳәа ахьӡ алоуп дышдыру. Иахьазы еицырдыруа аԥшьаҩыхадацәа дреиуп Раԥхьатәи Драндатәи Саба (XI ашәышықәса алагамҭа). Уи иӡбахәы ҳәоуп иара ихаҭа иҿеиҵаз Иоанн Агәырӷьаҿҳәашаҳәаҩы исахьаԥшьа иану адҩылаҿы. Иара инеҩс дыҟан Драндатәи Арсени (XI ашәышықәса агәҭа). Иара Гьаргь Мҭаҵминдатәи Ҭуен (XI-XII ашә.) цәыббратәи иматериалқәа реизгара далахәын; XI-XIII ашәышықәсақәа ирыҵанакуеит Иерусалим иҟоу Џьвари аберҭыԥ асахьақәа анызҵаз Григол Драндатәи иоуранагӡара. Иара иӡбахә ҳәоуп Џвари аберҭыԥ аӷапқәеи аберҭыԥ афрескеи рҿы. Синатәи ашьха аԥсқәа ршықәсҩыраҿ дануп XVI ашәышықәса аҩбатәи азбжазы инхоз Николоз Драндатәи. Ҭоԥуриӡеаа рышьҭратә шәҟәы аҿы (1484-1510 шш.) иӡбахә ҳәоуп XIV-XV ашә. раан инхоз Ҭевдоре Драндатәи; Мықәтәи акафедра иахагылаз аепископ хада Елиа ихьӡ уԥылоит XVI ашә. актәи ахԥарак инаркны. Ихьӡ уԥылоит иара иҿаҵала иӡахыз Мықәтәи аомофораҿ иҟаҵоу ақәҩыра аҿы. Ишдыру ала, XVI ашә. 40-тәи ашықәсқәа рзы аус иуан амитрополит Филипе Драндатәи. Уи Имереҭи аҳ Баграт III (1510-1565 шш.) иԥшьгарала 1543-1549 шш. рзы имҩаԥгаз мраҭашәаратәи Қырҭтәыла ауахәаматә еизара далахәын, абри еизараҿ ацәаҩашәатәи ауахәаматә нормақәа рықәныҟәаразы аус адырулеит “Акаталикосцәа рзин”. XVI ашә. анҵәамҭеи XVII ашә. алагамҭеи рзы аԥсуаа Анаҟәаԥиа аҟынтә Кьалашәырынӡа Одышьтәи самҭавро иатәыз аҵакырадгьыл рпанаҿы иааргеит. Убри амшала, Драндатәи аепископцәа ртәарҭа атерриториа маҷхеит. 1630 шықәса рашәара мзазы аӡиас Кәыдры алаларҭа ааигәара, Одышьтәи абаӷәаза Скәырча иҭалаз аӷба дҭатәан италиатәи амиссионер, доминикатәи абер Џьовани Џьулиано да Лука. Драндатәи адоуҳаныҟәгаҩ иара диԥыланы, аепархиахь днаиԥхьеит. Доминикатәи абер Анцәа Иани Ацқьа Андриеи рыхьӡала Дранда иҟаз ауахәамақәа дырҭааит. Амиссионер хымзи бжаки Одышь дыҟан, ари аамҭа иалагӡаны, Драндатәи адоуҳаныҟәгаҩ иоуп аԥшәмара изызуаз. Анаҩс, аԥшәма асас Қобулеҭинӡа днаскьеигеит. Италиатәи амиссионер Драндатәи адоуҳаныҟәгаҩ ибзианы дихцәажәеит, уи иҩымҭаҿ ишазгәеиҭаз ала, Драндатәи адоуҳаныҟәгаҩ анцәаимаҵзуҩы ицәҩыча ныҟәызго ауаҩы хазына иоуп, аха, ихьӡ џьаргьы иҳәом. Ари ауаҩы Драндатәи аԥшьаҩыхада Евдмон Џьаиани иакәзар ҟалап. Уи Драндатәи акафедра анапхгара азиуан XVII ашә. актәи ахԥарак азы. 1637 шықәса лаҵаразы Османтәи амшынтә десант Драндеи уи акәша-мыкәша иҟаз адгьылқәеи еимырҵәеит. Убри анеҩс, хара имгакәа, 1639 шықәсазы Одышьтәи самҭавро иаҭааит Урыстәыла аҳ Михаил Романов (1613-1645 шш.) ицҳаражәҳәаҩцәа адикәан Ф. Елчини апап П. Захариеви. 1640 шықәса жәабран азы, дара Дранда ианыҟаз, Драндатәи архиереи иԥылеит, аха ихьӡ џьаргьы иазгәарҭом. Аурыс ацҳаражәҳәаҩцәа рдыррақәа рыла, Драндатәи акафедралтә ныхабаа аҿы Анцәа, Анцәа Иан, Иоан Аӡаахҩы уҳәа уб. егь. рныхачаԥақәеи, адамра иҭаз аџьари, ацқьа Барбаре иԥшьоу лыхәҭақәеи рбеит; уааҵәҟьа, иԥшьоу ахәҭақәа ирываҵан даҽа аџьаркгьы. Ацҳаражәҳәаҩцәа абарҭ иԥшьоу ахәҭақәа иаазгада, иабантәааргеи ҳәа ианҵаа, архиереи ишреиҳәаз ала, аҭырқәцәа аныхабаа ианақәла, ашқәсанҵа иблит, ҿырҳәала игәалашәом. XVII ашә. 60-тәи ашықәсқәа рзы аԥсуаа, еиҭах Одышьтәи самҭавро иажәылеит, усҟан Одышь аҩада - мраҭашәаратәи ахәҭаҿы иҟаз ауахәамақәеи аберҭыԥқәеи рҟынтә, Драндатәи аепархиагьы уахь иналаҵаны, атәыла аҩнуҵҟатәи араионқәа рахь, иаҳа ишәарҭам аҭыԥашҟа ииаргоит ауахәаматә шәҟәқәа, аныхачаԥақәа, аџьарқәа уҳәа, ауахәаматә инвентар. Абас ауп ԥыҭраамҭак ашьҭахь, Иоанн Ахьҿы иныхачаԥа (XI ашә.) Драндантәи Шәантәылаҟа ишнагаз; акафедралтә ныхабааи аепархиеи иртәыз иакымкәа аџьарқәеи, ауахәаматә шәҟәқәеи, аинвентари иԥсаҟьаны иаанхеит. XVII аш. 60-тәи ашықәсқәа раан Дранда архиеиреи дыҟамызт. 1664-1666 шш. рзы Одышь иҟаз Антиохиатәи апатриарх Макарос идыррақәа рыла, уи аԥсуаа рнаҭара аус Мықәтәи аепископ инапы ианиҵеит, аха Драндатәи акафедра макьана иаԥыхымызт. 1681 шықәсазы аԥсуаа Одышьтәи самҭавро аҩада - мрагыларатәи ахәҭа, аӡиас Келашәырынтә аӡиас Егрисҵҟали аҟынӡа (уажәтәи Аалӡга) рнапаҿы иааргеит, убри ашьҭахь Драндатәи аепископцәа ртәарҭа аԥыхын, избан акәзар, аԥсуаа ирымпыҵархалаз атерриториаҿы ақьырсиантә уахәамақәа аусура зрылшомызт.


Аӡбараан Ҵереҭел длықәгылан, закәузеи ишәҳәо, уара аӡы иаманы ицоз аиаҳәа сара иамсхит, Аџьу итәу сыздырам, даҽаӡәы итәу сыздырам, аха сара аӡы исзаанагон, аӡы иамсхит.


Ажәҩан лаҟәыр ҳәа иацәшәозшәа гәашьан иаҵагылоу рыжәҩақәа ирықәыӷәӷәо ахьамҭара иаршлан еиқәышлаҳәа нахьхьи асаркьа мшын иӡааԥшыло ақәыԥсычҳаха рымамкәа ааԥсарада ишгылац игылоу ашьха ҵыргәақәа рыгәра гаҵәҟьан зыҽрызҭаз ажәҩан аеҵәара иаҿаччо изхаршәу адгьыл ақәаб еилашуеит ахҭысқәа идыркаран аԥсы еивҵахо.


Каталониатә апрофессионалтә ашьапылампылтә клуб, Испаниаҿы, адунеи зегьыҿы зегь реиҳа ахьӡ-аԥша амоуп. Еиҿкаан 1899 шықәсазы швеицариатәы, британиатәи, испаниатәи, каталонтәи ашьапылампыл асыҩцәа рыла Жоан Гампер инапхгарала. Ари аклуб Каталониа иасимволхеит, убри аҟнытә иаауеит иара адевиз - Mes que un club - more than a club. Барселонатә афанатцәа зегьы ирдыруеит cules ҳәа.


Арегионалтә қәгыларақәа раан аӡәырҩы аԥхьагылаҩцәа рхала рҭыԥ ааныжьразы аҳәамҭақәа ҟарҵеит, рнапхгараҭара аҿҳәарақәа шнымҵәацызгьы. Анеополитикатә лҵшәақәа рпротестқәа аӡәырҩы азхьанарԥшит, убас еиԥш агәаанагарақәагьы цәырҵит, ақәгыларақәа ирылахәыз аӡәырҩы Адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа аиуразы ркандидатурақәа ықәыргылахар алшоит ҳәа.


Ажьырныҳәамза́ 16 (Ажьырныҳәамза́ жәа́ф), Ианва́р 16, Ажьырны́ҳәа 16 — григориантәи амзар 16 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 349 мшы (350 мшы ашықәс ду ала).


Актәи аколнхара ахантәаҩы, уи иҩызцәа Махаз, аколнхара ахантәаҩы, Гәыгәыт акарторг, Заур артист, урҭ рҩызцәа ашьхааӡаҩ Чанҭа абухгалтер Кәанаша, егьи


Раԥхьатәи аҭыжьраан ажәақәа бцәеи бжьи, бзиабарак ауп ҳәа иану, аҩбатәи аҿы иԥсахын бцәеи-бжьи, бзиабаракоуп ҳәа.


Бызшәарацәала иапҵоу асаитқәеи, иара убас агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара акьыпхьымҭақәеи аресурсқәеи ирыбзоураны амедико-санитартә информациа роуртә алшара рымоуп изҭаху зегьы, дара рбызшәала. Уи, амедико-санитартә информациа еиҳа ииашаны, хаҳарала аиура иацхраауеит.


«Зыԥсы зхыҵуа аколониализм» — ари Фанон ихшыҩырҵагоу иажәабжь ауп, уаҟа иаарԥшуп Алжиртәи ареволиуциа аан Алжир ажәлар шәышықәсалатәи ркультуратә модельқәа ԥсахны ажәытәӡатәи ркультуратә қьабзқәа жәпакы шрыдыркылаз, дара рколониалтә ргәаҟыҩцәа акыраамҭа ирхыччон урҭ ипримитивтәуп ҳәа. Ари ашәҟәы даара аҵакы ӷәӷәоуп: уаԥхьар – еилукаауеит Фанон изиҳәо аколонизациа зызу ауаа рзы «атапанча амазаара – ари уԥсра аҵакы аҭаразы шансзаҵәуп» ҳәа. Зегь реиҳа анырра ҟазҵаз астатиақәа иреиуоу «Иаарту Алжир» аагоуп, иара убас, абри ашәҟәы аҟынтә. Уи иаанагоит аимпериализм амчра акаҳара, иагьаанарԥшуеит ауаа ассимилиациа иацәцарц азы аколонизациа иаҿагыланы ишықәԥо.


Витебск — афымцатрамваи, 1898 — иахьанӡа (изначально колея 1000 мм, с 1937 года — стандартная; см. Витебск атрамваи).


Аԥсуа Ар ашьаҭаркҩы иарӷьажәҩан ивагылаз, аибашьра ианалага раԥхьатәи амш инаркны ҳаҳҭнықалақь ахақәиҭтәразы имҩаԥысуаз ажәыларақәа хадара рзызуаз ируаӡәкыз, зԥацәа аҩыџьагьы раԥхьатәи амш инаркны еибашьуаз


Дыҟами, мшәан, уара уангьы, аҭакәажә, уан дзухашҭзеи, уи аҭакәажә, уан?!


1973 шықәсaзы Сaчхертәи aрaион Сиaрхи aқыҭaҿы aбжьaрaтә школ дaлгaн, Қарҭтәи aҳәынҭқaррaтә университет aинџьныртә-економикaтә фaкультет aҿы aҵaрa нaигӡон, aaмҭaкaлa Кaмо ихьӡ зху aмехaникaтә зaуaд aҿы aилыргaҩи aусуҩи рaҳaсaблa aус иуaн.


Ари ибзианы ирдыруан араион аҿы, убриазоуп ари ауаҩы иԥсы анҭаз !


Арахь уиаҟара зхыҵуа Аготтцәа рабашьра ҳәа афбатәи ашәышықәсазы Прокопи Кесариатәи ииҩыз алаҳамҵозар ҳамаӡам.


Ицеит исԥырҵны ахацәа, иҩналом урҭ шьҭа сышә, аха, умцан, умцан, уара ункацәа, сашәа, сашәа, сашәа хаа.


Уара уажәа хыдақәеи урҭ ирхылҟьо амцеи раасҭа сарҳәозар Филипп иаҳаҭырқәҵареи ҿымҭ ибзиабареи?


Соломин А. В. «…И потому прозвали его князь Олександр Монастырь» (К вопросу о происхождении родоначальника фамилии Монастырёвых) // Гербовед.- № 4(90).- М., 2006.- С. 93-96 .


Иԥсыбаҩ ыҵҳәаны икаҳажьзаргьы, абри еиԥш аҳ ду абра дшынхоз зныԥшыша, изеиԥшразаалак баҟак ҳаргылап, ма ӷәыцәмаҟьак кыдаҳҵап ҳәа сҽазҵәылхны сашьҭалеит, аха уара ақьачақь уеивысшәа уҟоума, аҳцәа ҿааҳәыра рмоуа иқәызгаз аамҭа ааижьҭеи акыр шааҵуа ухашҭма, уҽынкыл, уаргьы уахь урышьҭаҳҵарц уҭахымзар анырҳәа сҽааныскылеит, исымчызи, иара усгьы амцхә сыҽхыстцәеит


Ус шԥашәҳәо, ус шԥашәҳәо, – сҳәон сара гәаныла, усҟан сыӡӷабымзи, схы аԥша ҭамзи, сгәырӷьацәан самхацәажәар ҳәа сшәон азы, маӡала зыӡӷаб иакәым акы лҿыҵҟьар ҳәа ишәаны уажәы-уажәы дҭызыбӷаҷаауа ан леиԥш, сыбыз сацҳауан, шәара макьана аԥсрахь шәхы кыдышәҵар ҟало ма?


Аԥсҳацәеи аԥсуа ҳәынҭқарра аҳкәажәцәеи Ақырҭуа ҭоурыхҩҩцәа, џьара аӡәык-ҩыџьак ракәымзар, Аԥсни аԥсуа жәлари рҭоурых аҭҵаарахь ианиаслак, Қырҭтәылеи ақырҭуа жәлари рҭоурых иадцәыланы ауп ишырыҩуа.


Тҟәарчалынтәи ироуаз абылтәы, Ҷлоунтәи ироуаз акәац, аџьықәреи уҳәа аруаа ирзыршон.


Ҵоуп, ҳсоветтә мшқәа ԥхьаӡазар ҟалап, аԥсынҵыргьы маҷзар, убри аҟнытә уара убри еиԥш аус зымш кьаҿу аҿы уалаагаларцы ҳҭахымызт, аха даара агәаҟра ду ҳамоуп, мчы ҳамазар, бжьы ҳамазар, зегьы еизааигәароуп, иҳалшауа абыржәы иҳалҳаршароуп, убри аҟнытә исылшауа ала Аԥсназы схы сеигӡом ҳәа иҟам аӡәы шуакәу еиԥш, абри аус аҿгьы уаҳзааироуп иҳәеит.


Аҵара иҵон Аҟәа, Ашьхарыуаа рышкол аҟны, уи даналга - Аҟәатәи Ареалтә училишьче аҿы, иреиҳау аҵара-дырра иоуит Қарҭ, 1929 шықәсазы далгоит Қарҭтәи Аполитехникатә институт аиуристтә-економикатә факультет, нас, а-30-тәи ашықәсқәа раан, аҵара иҵоит Москва, акино-драматургцәа ахьазыҟарҵоз Иреиҳау акурсқәа рҿы.


Аҳәынҭқар иҽқәа дыршьырц ишишьҭаз, аҳҭыԥҳәыс ианылба, дгәаан лыҽылшьырц ишишьҭаз, аҳҭыԥҳәыс ианылба, дгәаан лҽылшьырц лыхәда ашаха ирҟәарҟәантәны иахалыршәт.


Жьырныҳәамза 30 рзы, Хартум, ҩ-университетк рыстудентцәа 15-нызқьҩык инарзынаԥшуа, аиҳабыра ԥхьатәара рцара дҵаны иқәдыргылеит. Аполициа ауниверситетқәа ирыкәшеит, гәыԥҩык астудентцәа пҟаны идырбаандаҩит. Жәаҩык инареиҳаны, астудентцәа рықәгыларақәа ртәы зҳәоз арепортажқәа ҟазҵоз ажурналистцәа дырбаандаҩит. Ақәгылара ахаҭа ахәқәа рышьҭыхра ауп изыхҟьаз.


Аха византиаа идыргылеит ҳәа акәӡамкәа, абазгаа идыргылеит ҳәа зиҩуа, уи ус шакәҵәҟьаз ибзианы идыруан азоуп.


Рушьни Кәыкәиа-иԥа Џьопуа (; , Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, атеатр актиор. Аԥсны жәлар рартист.


Шә-граммк зкуаз аҵәца хәыҷқәагьы рыцыԥхьаӡа раԥхьа инықәиргылан, аимхәыц хыддыла аҵәца хәыҷқәа ааирҭәит.


Хәажәкырамза́ 21 (Хәажәкырамза́ ҩажәи́ акы́), Ма́рт 21, Хәажәкы́ра 21 — григориантәи амзар 80 тәи амш (81 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 285 мшы.


Диит 1938 шықәса жәабранмза 28 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. Ипсҭазаара далҵит 2006 шықәсазы Джуп Кәтол ақыҭа.


Ашәҟәыҩҩы аԥсҭазааратә материали ахҭҳәааи еихаҳаны аԥхьаҩ изнеигозар ихшыҩҵак, акритик иус иаҳагьы излауадаҩу аԥсҭазааратә материалгьы ашәҟәыҩҩы ихҭҳәаагьы неицҵаны, урҭ аҩбагьы ҵыҵӷәыс иҟаҵаны иара ихаҭа идунеихәаԥшра, ихатәы идеиа, ихаҭа иҳаиҳәарц ииҭахугьы иҳәароуп.


Уи ашьҭахь аԥсуа ҿар рхатәы бызшәала аҵара азин рымхын, аԥсуа школқәа қырҭуа школқәахеит.


Аҵакы аганахьала агазеҭ Аԥсны иԥсыҽу астатиақәа ахьанылауа акәӡам уаҩы иџьеишьаша, уаҩы иџьеишьартә иҟоуп аҭыжьра ахьрылшауа.


Ииаҵәоу аполитика — ари политикатә идеологиоуп, иара ззырхоу зекологиа ҭышәынтәалоу аилазаара аԥҵара ауп. Ииаҵәоу аполитика апринцип хадақәа иреиуоуп енваиронментализм, ақәымчымра, асоциалтә иашареи жәлар рдемократиеи. Ас еиԥш аполитика ашьақәгылара иалагеит 1970-тәи ашықәсқәа рзы, иахьатәи аамҭазы «аиаҵәақәа» рхатәы партиақәа аԥырҵеит акыр адунеи атәылақәа рҟны, ралхыҩцәа рыбжьара даара ақәҿиарақәа рыманы иҟоуп.


Раԥхьатәи аҭыжьраҿы ажәақәа ҿымҭ ԥсымшьа, ибдыруазыз ҳәа иҟаз, егьырҭ рҿы иԥсахуп ҿымҭ-ԥсымшьа, ибдыруаз ҳәа.


Ан лгәыԥҳәы уагәӡыргьы, дад Ҳаџьараҭ, ҳадгьыл цқьа уагәӡыргьы, дад Ҳаџьараҭ, иудыруазааит, урҭ ҳақла еиҟароуп, шьҭарнахыс уагымзааит, ҳадгьыл уаԥоуп!


Евпатория — Электрическая тяга, 1914 — до сих пор, колея 1000 мм (См. Евпаторийский трамвай).


Шьханыҟәа имхгьы ҵышлаахан, ара уажәы калдахәаратәқәагьы збоит, калдахәаратәқәагьы збоит, аацытәқәагьы, бармышьтәқәагь ыҟоуп бармышьтәқәагь ыҟоуп


Нана лашьа Парҭенгьы доуҳала дызааигәоу имаҳә иоуп, имаҳә иеиԥш иаргьы доуҳала длаҟәуп.


Гәында хәыҷы, ишшәаҳҳәахьоу еиԥш, лара Зина лхаҭа-ԥсаҭа, благәеиқәаҵәак дыҵәрышкәаӡа, даныччо мыцхәы дгәыкны, аҷкәын еиҳа иаб иоуп дзеиԥшу, уигьы благәеиқәаҵәак, иԥынҵа, илахь, ихахәда артәашьа, ицәажәашьа, иныҟәашьа уҳәа уажәнатә зегь ирныԥшуеит иаб иԥшра-исахьа, иаб иҟазшьа


Ԥхынҷкәынмза́ 11 (Ԥхынҷкәынмза́ жәе́иза), Дека́бр 11, Ԥхынҷкәы́н 11 — григориантәи амзар 345-тәи амш (346-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 20 мшы.


Мшаԥымза́ 30 (Мшаԥымза́ ҩажәижәаба́), Апре́ль 30, Мшаԥы́ 30 — григориантәи амзар 120 тәи амш (121 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 245 мшы.


1879 ш. – адемократцәа ралхратә сиа ала, раԥхьаӡа акәны ақ. Терре-Хот амуниципалитет амаӡаныҟәгаҩыс далхын.


Уа, шәнеиааит ҽааныбзиала, ишәзаазгеит сара абзиара, ишәзаазгеит агәабзиара, аӡынра, аӡынра еиԥшны, аҵлақәа ашәыб рықәыжьны, аԥхын аԥхынра еиԥшны, шәбеиара беиара ацҵаны, шәа шәӡыӷраԥшь-ӡыӷраԥшьӡа, ишәзырҳәо адауаԥшьқәа, ишәхьыкәкәо ииашан ахшцәа, ахши ашьеи реиԥш шәеилыԥхо, шәымза лашо, шәымра ԥхо, шәнеилааит ҽааныбзиала, сдәықәлоит сара, бзиала!


2006 шықәсa лaҵaрaмзaзы Лaдо Гургениӡе "Қырҭтәылa aбaнк" aхылaԥшрaтә совет, релaзaaрa aхaнтәaҩыс дaлырхит. Ахылaԥшрaтә СОВЕТ aхь aлхрaнӡa 2004 шықәсa жьҭaaрa инaркны Лaдо Гургениӡе "Қырҭтәылa aбaнк" aдиреқтор хaдaс дыҟaн. Иaрa убaс, Лaдо Гургениӡе "Гaлт енд Ҭaггaрт сиқиуриҭи" "Гaлт енд Ҭaггaрт кaпитaли" aхылaԥшрaтә aхеилaкқәa дырхaнтәaҩуп, Қырҭтәылa aфондтә биржa aхылaԥшрaтә aхеилaк дaлaхәуп.


Аибашьраҿы адгьыл ахаҿы еицаркуеит абомбақәа, амца, араҟа адгьыл ахаҿра еиҭаркит инхаз ауаа.


Босниеи Герцеговинеи 1878 шықәса раахыс Австро-Венгриа анапаҵаҟа аоккупациа аҟны ианыҟаз, аннексиа азун ҳәа иԥхьаӡан 1908 шықәса рзы, уаанӡа формалла Османтәи аимпериа иаҵакырадгьылны иԥхьаӡан. Ҭырқәтәылатәи ареспублика Ладатәи Кипр рылаҳәан 1983 шықәса рзы, уахь аҭырқәа архәҭақәа аналагалаз анаҩс 1974 шықәса рзы, иара Ҭырқәтәыла мацарала иазхаҵан, аха уи аилазаара иалаҵамызт.


Ҳара ҳқыҭан амразы ҵҩа змам шықәса Амра лашоит, ҵҩа змам шықәса аԥхара ҳнаҭоит.


Рашәарамза 28 рзы де Голль итанкқәа анемеццәа раанкылара рылшеит Каумонте аҵаҟа ицоз аибашьра аан. Аполковник де Голль иоуп афранцыз командаҟаҵаҩцәа зегьы рахьтә анемеццәа хьаҵыртә еиԥш аҟаҵара зылшаз, Франциа ианалалаз аамҭазы. Аԥыза-министр Поль Реино усҟан чынла дҳареикуеит, абригадатә генерал инапынҵақәа рынагӡаҩыс дҟаиҵоит.


Нанҳәамза 14 2008 ш-зы Д. Медведеви, Аахыҵ Уаԥстәыла ахада Е. Какоитеи реиԥылараҿ инапы аҵеиҩит ф-принципк Қырҭтәылеи Аахыҵ Уаԥстәылеи, иара убас ақырҭуа-аԥсуеи реидыслара аҭышәантәалара, заа Медведеви Саркози аус здырулахьаз.


Актәи аԥхныга аиԥш еиларҭәаны иҟаз Аԥсуара абжамҽамхароуп Аԥсуара акәалӡы аиԥш изыхьчоз ажәлар адоуҳатә хақәиҭра ирымаз акәын


Владимир Аҵнариа ҵиҵи-кәакәа ҵиҵи-кәакәа, маахыр џьаџьа, ҳацгәы абаҟоу, ԥаҵа кьакьа?


Абарҭқәа рышьҭахь, даара акрызҵазкуаз Европа ашәарҭадареи аусеицуреи рзы Аиҿкаара (ОБСЕ) аделегатцәа реиԥыларақәа мҩаԥысуан Лиссабон (1996 ш.), Копенгаген (1997 ш.), Осло (1998 ш.), Сҭампыл (1999 ш.), Вена (2000 ш.), Бухарест (2001 ш.), Лиссабон (2002 ш.), Маастрихт (2003 ш.), Софиа (2004 ш.), Лиублин (2005 ш.), Асҭана (2010 ш.). Арҭ афорумқәа рҟны ирылацәажәан арегионалтә шәарҭадара, атерроризм, асепаратизм, ауаҩы изинқәа рзы иҟоу ауадаҩрақәа уҳәа реиԥш иҟоу азҵаарақәа. Иазгәаҭатәуп, 2003 шықәса раахыс Урыстәыла Европа ашәарҭадареи аусеицуреи рзы Аиҿкаара (ОБСЕ) акыр апозициа ӷәӷәа шааннакылаз, уи апозициа акыр атәылақәа-алахәылацәа реиҳарак рпозициа зынӡа еиԥшымызт.  Абри иахҟьаны иаку азҵаарақәа акыр аԥыхын. Аамҭаказы иҟан убас еиԥш ацәажәарақәагьы, Урыстәылатәи Афедерациа Европа ашәарҭадареи аусеицуреи рзы Аиҿкаара (ОБСЕ) иалҵыр ҟалоит ҳәа.


Жәабранмза́ 1 (Жәабранмза́ акы́), Февра́ль 1, Жәабра́н 1 — григориантәи амзар 32 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 333 мшы (334 мшы ашықәс ду ала).


Иааидкыланы Џьума Аҳәба ирҿиамҭа еизыркәкәаны ҳазхәыцуазар, идеиа хадас иамоу ауаҩи аԥсабареи реицыҟазаароуп, реизакроуп, ауаҩи аԥсабареи еизаагәазароуп, еиҿамгылароуп, урҭ рыбжьара гармониала еиқәшәо, иҭибаго аизыҟазаашьақәа анрымоу ауп аԥсҭазаара анылашоу, аҵакы анамоу, ианыԥшӡоу.


Аԥсны абольшевикцәа русура асааира анапхгара рырҭон Урыстәылатәи Анапхгара Акомитет асоциал-адемократиатә апартиа аусуцәеи абольшевикцәеи, иара убас урҭ анапхгара арҭон Аԥсны аҿацәтәи акомитет РСДРП.


Ахы ақәшәеит ишьамхы адырдха, аха ишьамхқәа иҵамҟәалеит, ахы ақәшәеит инапы, инацәа ду иара итәӡамызшәа иамнахит, аха иавтомат аҵхара иаҟәмҵит иаанхаз инацәкьарақәа, ахы ақәшәеит игәышԥы, аха ус имариам ашьхауаҩ игәеисра аиқәтәара


Уи апунктқәа руак аҿы иаҳәон Аԥсны иԥырҟауа абна шәиԥшьынҩажәа нызқь кубометра ларҟәызааит ҩынҩажәеи хәба нызқь кубометр рҟынӡа ҳәа.


250тә ш. аҿы Кофуи апериод иаиои еибаԥсахит. Ари апериод аан ахәҳәыгәрақәа ркултура иплеит. Иамато араион аҿы ахьӡык иапонтә аҳәынҭқарра ицәырҵит.


Актәи ашәҟәы аҿы ихәшҭаара, еигәышә, сшьа, сда ҳәа иҩыз ажәақәа, аҩбатәи аҿы ихәшҭаараҿ, иеигәышә, сшьа-сда ҳәа иԥсахны икьыԥхьын.


Алберт Еинштеин (; , Ульм, Германиатәи аимпериа — , Принстон, Ниу-Джерси, ЕАА) — агерман физик аҭоурых аҿы ахәыцҩы дуқәа дыруаӡәкны дрыԥхьаӡоит.


Ажәытәтәи аԥсуа патриархалтә морали иахьатәи акоммунисттә морали иахьеиқәшәақәо ыҟазаргь, ԥсихологиала урҭ ирымоуп еинышәра зқәым аконфликт.


Зыԥсадгьыл аҵла адацқәеи адгьыли рымаӡақәа ирылахәу ауаҩы адунеи зегьы датәуп.


Зхы аҭыԥ аҿы иҟоу аӡәыр иҟаиҵеит ҳәа уаҳахьоума маӡала бзиа иибо аԥҳәыс диманы иԥҳәыс лԥылара дцеит ҳәа.


Ахантәаҩыс иҟоу (; уи ахантәаҩыс иалырхуа, атәыла- ахантәаҩыс иҟоу Адәныҟатәи аусқәа рминистр иоуп) – напхгара аиҭоит ОБСЕ аусура. Насгьы акоординациа азиуеит аусбарҭақәа русуреи ОБСЕ аинститутқәеи. Аиҿкаара адгылара мҩаԥигоит, хылаԥшра аиҭоит, акризистә ҭагылазаашьа аҟны аконфликтқәа рыӡбара дацхраауеит.


Ианаҭаххо аамҭазы, Аԥсадгьыл ахьчараҿы, аԥсадгьыл азыҳәан ашьа акаҭәараҿы зегьы зинла ҳаиҟаразар, зинла ҳаиҟаразааит аҭынчра аамҭазгьы, Аԥсадгьыл алаҭҳаџьра аамҭазгьы.


Оҭҳаратәи аиҵбыратәи ашкол аҿы аҵара иҵон 1918 шықәсанӡа, нас — Ԥсырӡхатәи ԥшьы-классктәи ашкол аҟны. 1924 шықәсазы дҭалоит Н. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи аԥсуа школ. Уи даналга, 1929-1931 шықәсқәа рзы аҵара иҵоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә техникм аҿы.


Аинститут даналга ашьҭахь инеиԥынкыланы акыр шықәса аус луан ашәҟәҭыжьырҭа Алашараҿы редақторс, зныхгьы уи ашәҟәҭыжьырҭа адиреқтор ихаҭыԥуаҩыс дыҟан.


Аԥсны ақьырсиан динхаҵара аларҵәара аҵак ду аман аԥсуааи ақырҭцәеи реизааигәахара, реиларҵәара азҵаатәы аӡбараҿы, Қырҭтәылан усҟан ақьырсиан динхаҵара аԥшәымара злауаз ала.


Уи излаиҳәоуала Амаан ипиеса ԥшьқәгыларакны иҟаҵоуп аҷанба итәгьы ԥшьқәгылараны иҟаҵоуп, Ростов атеатр аҿы иҟаз ауаа зегьы џьашьатәыс ирыман ашьақәгылашьеи аиҿкаашьеи, иара ажәақәа ирԥшӡаны рыргылашьеи.


Уаҟа исцәынхеит, дад, сыгәҭакы шсыгәҭыхаз, уаҟа исцәынхеит сара аамҭа исаӷаз, аха сызлиааз.


Уаҵә иҟало уаҩы издырӡом, уаҩы издырӡом, аха усгьы сананырхуа, санылонда сахьанырҵо!


Ахәыҷы иажәабжь ҳәаны даалгеит сабгьы уара уоуп, саншьагьы уара уоуп, саншьа иԥҳәысгьы бара боуп, сангьы абри лоуп, ҳәагьы нациҵеит.


Ари аинститут данҭаз аҵара бзиаӡаны иҵон, насгьы напхгара аиҭон Қарҭ аҵара зҵоз аԥсуа студентцәа рхеидкыла землиачество ҳәа изышьҭаз.


Португалиа (, [puɾtuˈɣaɫ], ), аофициалтә хьӡы: Португалиатәи Ареспублика (, ) — Европаҟны мрагыларатәи агаҟны атәыла.


Устәи адгьыл иасит, усҟан адау абӷа иҽықәикит, нас ганха амрагыларахь иасит, усҟан арыӷьарахьтәи авара дадтәалан, уахьынтәи амраҭашәара иасит, дааҳәны наҟтәирахьтәи авара дадтәалт.


Ус акәын асовет Еидгыла ҳәа изышьҭаз, адунеи фыџьара ишаны хәҭак зымҽхазкуаз атәыла дуӡӡа ахьынӡанаӡааӡоз иахьабалакь ишыҟаз, ус иҟан Европеи Азиеи рҿы акыр демократиатә тәылақәа ҳәа изышьҭаз зегьы рҿы ишыҟаз.


Исхаԥыруеит, исхаҷырҷыруеит ажәҵарақәа ажәытәӡаӡа Месоԥотамиеи Ассириеи ирыҵанакуаз Ҩаҩылонтәи аԥсҭазаарагьы иалахәыз, иахьатәигьы иалахәу, ҳаԥхьаҟатәигьы иалахәхо аԥсуа жәҵарақәа.


Иара абри аамҭазы, инауката усура инаваргыланы, а-30-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭанӡа, Д. Галиа рҵаҩыс аус шиуц иуеит Аҟәатәи еиуеицшым аҵареиурҭақәа рҿы, 1938 шықасазы - Аҟәатәи аҳаынҭқаррата педагогтә институт дадоцентуп.


Уигьы шымцыз анааԥш, иаақәгьежьаан Қырҭтәыла атерриториаҿы иаборигенцәаны иҟоу ақырҭцәеи аԥсуааи роуп ҳәа иаақәгылахт аԥсуаа аборигенцәас иахьыҟоу Аԥсны шакәу, ақырҭцәа аборигенцәас иахьыҟоу Қырҭтәыла шакәу мҳәаӡакәа.


Абхазоу В. В., «Аԥсуа жәлар рҿаԥыц рҿиамҭа. 12 томкны. 5 атом. Аҩбатәи ашәҟәы», Аҟәа, 2007


Ахамелеонқәа реиҳарак адгьылбжьаха Мадагаскари, Африкеи, агәыла адгьылбжьахақәа рҿыи инхоит. Ахамелеон ахкы рацәа ыҟоуп: урҭ шьоукы, Испаниа, Сириа, Арабтәылагьы инхоит Хамелеон аԥсҭазаара аҵас Ахамелеонқәа еиҳараӡак аҵла аҟны инхоит. Урҭ адгьыл ахь зынӡа илыбааӡом уҳәар ҟалоит. Иҟоуп хкык, уи адгьыл аҟны ауп иахьынхо. Арҭ ахамелеонқәа лассы абӷьқәа рҟны ицәоит, ма аҭыҩраҿы. Ахамелеонқәа шьоукы ашышкламс аҭра аҟны ацәара бзиа ирбоит.


Ԥхынҷкәынмза́ 9 (Ԥхынҷкәынмза́ жәба́), Дека́бр 9, Ԥхынҷкәы́н 9 — григориантәи амзар 343-тәи амш (344-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 22 мшы.


Қьада, Қобулеҭ, Шьуахьау, Хьалуачаур, Хәыло, Жәыргьыҭ, Хәаб, Ҵаленџьыха, Чхәароҵҟәы, Санакь, Абашьа, Мартәыл, Местиа, Уажәыргьаҭ, Ланчхәыҭ, Чохатаур, Тҟибул, Ҵҟалтубо, Ҷиаҭура, Баӷдад, Ван, Зесҭаԥон, Ҭерџьола, Самтредиа, Сачхере, Харагаул, Хәан, Ахмета, Гәырџьаан, Дедоԥлис-Ҵҟаро, Ҭелау, Лагодехь, Сагареџьо, Сиӷнаӷь, Ҟәарел, Душьеҭ, Ҭианеҭ, Мцхеҭа, Ҟазбақь, Амбролаур, Уан, Цагер, Лентех, Адыгьан, Аспинӡа, Ахалқалақь, Ахалцых, Борџьом, Ниноҵминда, Болнис, Гардабан, Дманис, Марнеул, Ҭеҭри-Ҵҟаро, Ҵалка, Гәар, Касп, Қарел, Хашәыр.


Ҟоҳ, ааи, сминауаҭуп, сминауаҭуп, сымц исҳәаз, еиқәсырҽаҽаз рацәа исыҵыҵит, – иҳәеит.


Уан, уан, уан ддыргәааит, уан, Лкалҭ џьырхәаа рхы иҭадырԥеит, уан, уан, уан!


Рауль Лашәриа гәаныла Аԥсуара ӡырго, гәаныла иныҳәо Аԥсынра, схьаақәа ҿымҭӡакәа исхыго, саналахо Аҟәа сара, снанагоит Иуа дахьгылоу, дхәыцраха амшын ахь дыԥшуа, снанагоит Иуа дахьгылоу, иара ус аказыҳәан дмашшуа.


Мшаԥымза́ 2 (Мшаԥымза́ ҩба́), Апре́ль 2, Мшаԥы́ 2 — григориантәи амзар 92 тәи амш (93 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 273 мшы.


Амеханик еиҳаби аелекртомеханик еиҳаби дәыӷбала даар здыруада ҳәа авокзал ахь рхы дырхеит, ҳара аеропорт ахь ҳҿынаҳхеит.


Нобельтәи Адунеизегьтәи апремиа ахеилак, жьҭаарамза 7, 2005 шықәса рзы Осло ирыланаҳәеит Нобельтәи Адунеизегьтәи апремиа Атомтә фымца азы Жәларбжьаратәи амаҵзуреи (МАГАТЭ) уи ахада Мохаммед ель-Барадеи ишранаршьо. Уи ишьақәнаргылеит 10 миллионк швециатәи акронқәа, имҩаԥысит Норвегиа аҳҭнықалақь аҟны, ԥхынҷкәынмза, 2005 шықәса рзы.


Сара ажәабжь сыздырӡом, аха Чагә, ухаҵкы сцеит, азауад ҽдуқәа умоуп, ала дуқәа умоуп, уара зыхкы умам ҳәа акы ыҟам, ачақәа зкуа ацгәы умоума?


Схымҭа иланашьҭыз ачерқьес снеихагылеит, ихы ҷаԥшьӡа исан, иблаиқәарақәа аҭаара иаҿын, убриаҟара сшәаны сгәыҭҟьа-ԥсыҭҟьаха сыҟан, ашырҳәа саҳәа ааҭысԥаан, акырынтә деиҩырсса-еихырсса дықәсҵеит, убриаҟара шизызузгьы, сшәаны шьҭахьҟа-шьҭахьҟа сышцоз аунтер сигәыдҳалеит.


1995 ш. В. Арӡынба идҵала иара дҟаҵан Аԥсны Ахәынҭқарра 1 тәи ипремиер ихаҭыԥуаҩс.


Антигуеи Барбудеи () — Аҩадатәи Америкатәи адгьылбжьахатә атәыла маҷ Мраҭашәаратәи Индиаҟны. Ари атәыла 2 адгьылбжьахақәа хада: Антигуа, Барбуда рыла ишьақәгылоуп; убри анаҩс уаҩ дахьықәнымхо адгьылбжьаха маҷ Редонда ишьақәгылоуп.


Тәылақәак рҿы уи убысҟак амҽхак дуп, ақалақьқәа ирыланхо ауааԥсыра рхыԥхьаӡара акырӡа еиҳахеит ақыҭақәа ирыланхо раасҭа.


Гәыла иԥшьахаз аус ажәлар рҿынӡа инаӡоит, уанӡа инаӡаз дызҿу аус ажәлар ирусхоит.


Аразын сшәыло, аразын сшәыҵуа, зны амҩа саныло, зны амҩа саныҵуа, агәырԥынҵа сықәгыл скәашон, аразын ԥареиԥш уччабжь каԥсон!


Егьырҭ ацҳаражәҳәаҩцәа ԥхыӡлеи лаԥшҵашәаралеи ауп Ҳазшаз дшырбахьаз ус ауп Ижәытәӡатәиу Ауасиаҭ аҿы Анцәа ицҳаражәҳәаҩ Даниил ишиҩуа


Уаа, уан, уан, уан, уара Уачамчыраҟа удәықәырҵоит, аха ҳара иҳамада, Уан, агәаҟцәгьа, уаан?!


Абас аԥхӡы нкаҭәаны аус аныру ашьҭахь, машәыршәа ирцәаанхаз, рнапы ахьымнаӡоз иҟаз аҩымҭақәа рҿы Аԥсни аԥсуааи ртәы анаацәырҵ, урҭ Аԥсни аԥсуааи ҳәа иаҳәо башоуп, ишеилкаатәу, хыхь ишазгәаҳҭахьоу еиԥш, Қырҭтәылеи ақырҭцәеи ҳәа ауп ҳәа иаақәгылт


Нави Мумбаи (входит в агломерацию Мумбая) — метрополитен Нави Мумбаи (планируется)


Ажьырныҳәамза́ 12 (Ажьырныҳәамза́ жәа́ҩа), Ианва́р 12, Ажьырны́ҳәа 12 — григориантәи амзар 12 тәи амш ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 353 мшы (354 мшы ашықәс ду ала).


Иалта (планируется открыть лёгкое метро не ранее 2025 года): Ялтинское лёгкое метро


Монпелье. Электрическая тяга 1 января 1898 — 31 января 1949. Современная система открыта 1 июля 2000 года.


Ауаа аиаша аҳәара иацәшәон, агхақәа цәырыргомызт, акритика ҟазҵоз дыцҭәаҟаҵаҩуп ҳәа ихәаԥшуан, уажәшьҭа ҳара аиаша аҳәара ҳҽаҳаршьцылароуп ҳәа.


Гуннар Миурдаль иоуп издырҳәало атезис, астерилизациа – ари ихадароу, зда ԥсыхәа ыҟам елементуп («великого социального процесса приспособления»), ауаҩы ҳаамҭазтәи ақалақьтәи аиндустриалтәи еилазаара дахәҭакны дҟаларц азы ҳәа. Альва Миурдаль лакәзар, агра змаз, аилазаара ирмыхәоз ауаа рыҿиара аанкылара аҭахуп ҳәа дықәгылон, абри аԥҳәыс лоуп 1982 шықәса рзы Адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа занашьазгьы. Швециаа рзы ари иҭазырхоз ашьцыларазы аҵыхәтәантәи ԥсгагахеит, 2012 шықәса рзы ауаҩы ихаҵара- ԥҳәысра аниԥсахуа астерилизациа аҟаҵара хымԥадатәины аҟаҵара ахьаԥырхыз. Уи азакәан аконституциа еиланагоит ҳәа иԥхьаӡан зхаҭара шьақәыргылам ауаҩы ишшыԥхьыӡ ала.


Ихы-иԥсы аусура иамадан, ижәлар ирымадан, ихаҳауазгьы дара иртәын, ирҳауазгьы дара иртәын, иаргьы дара дыртәын.


Ричард I Алымгәы (, ; , Оқсфорд, Англиа — , Шалиу, Аквитаниа агерцогра) — Англиа акрал, хылцшьҭрала Плантагенетаа рдинастиа аиуоуп. Англиа акрал Генрихи II Плантагенети иԥҳәыси, герцогԥҳәлс Елеонореи Аквитаниатә рыԥоуп. Уи даҽа хьыӡҷыдак (не столь еицырдыруа, еиԥш Алымгәы ауп) — Ричард Да-и-Мап-и () — имоуп.


Акаҩ, акаҩ, акаҩ ҳәа иааҩуаз абжьы, агәаҩа иузадкыломызт, аха иагьҵарцәамызт, иаанагозгьы шәеиха, шәеиха, шәеиха!


Иара уажәгьы иҟаларушь, абри аҩыза аҭагылазаашьа аан ҿымҭкәа аганахь итәоу?


Уара акрууеит уара ухазы, уара акрууеит жәлары рзы, Анхаҩ изын хәҭа бзиа!


Арҭ аҩымҭақәа жанрла ишеиԥшым еиԥш тематикалеи, проблематикалеи, сахьаркыратә ҟазарылагьы еиуеиԥшым.


Жьҭаарамза́ 10 (Жьҭаарамза́ жәаба́), Оқтиа́бр 10, Жьҭаара́ 10 — григориантәи амзар 283 тәи амш (284 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 82 мшы.


Аԥсуа арԥыс атәым милаҭ иреиуаз аҭыԥҳа еиҳараӡак ақырҭуа, агыруа, аурыс ԥҳәыс дигон, аԥсуа ҭыԥҳа атәым милаҭ иреиуоу арԥыс еиҳараӡак ақырҭуа, агыруа ԥҳәысс диццон.


Абхазоу В. В., «Аԥсуа  фольклор. Актәи  ашәҟәы. Жәлар рпоезиа», Аҟәа, 2013


Унан, џьбеит, сыԥсындаз, абас шԥашәыхьи, зегь шәаҵкыс еиҵбыз, зегь шәаҵкыс икәадаз, аҽнышьыбжьон шәышԥеижьеи шәыбла шааԥшуаз!


Суонси (1435 мм), пригородный трамвай, официальное название системы — The Swansea and Mumbles Railway. Железная дорога на конной тяге с 1804 года, регулярный пассажирские перевозки с 1807 году (первая пассажирская железная дорога в мире). Паровая тяга с 1877 года. Электрификация системы завершена в 1929 году. Система была закрыта 5 января 1960 года (См. Железная дорога Суонси и Мамблза).


Марк Веррии Флакк – римтәи афилолог, ашәҟәыҩҩы, арҵаҩы (диит ~Ҳ. ҟ. 55 ш.)


Урыстәылатәи Афедерациеи, ԥасатәи Асовет Еидгыла аҳәынҭқаррақәеи, Мраҭашәаратәи Европеи, Еиду Америкатәи Аштатқәеи, еиҳаракгьы Ҭырқәтәылатәи Ареспубликеи, Аҷареи, Ааи гәатәи Амрагылара аҳәынҭқаррақәеи рҿы.


Аԥсны аҭоурых аҿы хадара зуа апроблемақәа жәпакы ирызкны иаԥҵоуп амонографиатә ҟазшьа змоу аусумҭақәеи знаукатә ҩаӡара ҳараку астатиақәеи.


Иҷкәын еиҳабы данааи, фуф иҳәан, дындәылҵны дцеит, агәыбжьанытәгьы дааит, уигьы ус ҳәаны, иаб игәхьаа мкӡакәа дындәылҵны дцеит.


Иулиа Аиҳабы – Римтәи аимператор Октавиан Август абиологиатә иԥҳац (диит Ҳ. ҟ. 39 ш.)


Адамыр длак-ҩакуа, доуҳалагьы, маха-шьахалагьы анахьгьы дыҟамкәа, арахьгьы дыҟамкәа, дагьаԥшәымамкәа, дагьсасымкәа, иаб иашҭа, иҩны, игәара зыхьчо илаҵәҟьа дтәымшьаны еишуа, дыбжьажьо дахьыҟалаз, нацәақәкыла изхраитәуа аӡәгьы дыҟам.


Усҟан сҽадцаланы аҵара саҿын ақырҭуа поезиа, бзиа ибаны еиҭазгон абарҭ аклассикцәа рҩымҭақәа


Ажәытәӡатәи адыгаа рҭоурых шьҭухыр ачерқьезқәа рахь ухьаҳәыргьы, аҟабардаа рахь ухьаҳәыргьы уахькылсуа џьарак ауп, избанзар, жәларык зларакәыз ала ҭоурыхк ауп ирымоу.


Уажәоуп уи салҵны санаагыла, сҭаацәа сызхара исымбацт, ишысҭаху аҽага шьҭысымшьӡацт, ишысҭаху сымтәацт-сымгылацт


Лада зхы хоугьы ҩада зхы хоугьы ишырҭаху иахьықәҳауа, иԥсшьарҭақәоушәа, иԥсшьарҭақәамшәа, ихәаахәҭырҭоушәа ибжьахәаахәҭырҭоушәа излеиҿкаау, ишеиҿкаау, излеибарку ишеибарку узеилымкаауа, ашәи қашьи реиԥш иахьеилоу иахҟьаны, абанҭ амардуан иаҿаӷӷа иаҿагылоу рҩызцәа ахәаршеиԥш идыршуеит агаҿа ақалақь ссақәеи аиланхарҭақәеи.


Асовет мчы аныҟаз апрокуратуреи иахьатәи апрокуратуреи руснагӡашьақәа еиԥшым, бымбои, игәы иалан иара.


ИУНЕСКО иара убас аинформациқәеи адыррақәеи реимдареи рыларҵәареи иазку центрны иҟоуп, убри алагьы ари аиҿкаара иалахәу аҳәынҭқаррақәа руаажәларрақәа рылшарақәа иеиуеиԥшым аҟәшақәа рыҟны рыҿиара иацхраауеит. Иааизакны, ИУНЕСКО аус зуа 191 иара убас ассоциациатә ҳәынҭқаррақәа 6 рыбжьара – аҵараиуреи, акультуреи, акоммуникациеи рысфераҟны жәларбжьаратәи аусеицура иацхраауеит. ИУНЕСКО ииашаны, мцҳәарада, хра злоу ауаатәҩсатә ҟазшьақәеи иарбан цивилизациа - заалакгьы, иарбан культуразаалакгьы ҳаҭыр ақәҵареи шьаҭас измоу жәларбжьаратәи аигәныҩразы аҭагылазаашьа аԥҵара иазку.


Лара лажәақәа рыла, арҭ аҳәынҭқаррақәа рҿы аԥсуаа реиҳараҩык аԥсуа хьыӡқәа ныҟәыргоит


Уцәанырреиԥш, ҳәаа амам улахь еиқәзҵогьы, ҳәаа амам урҭ ириааиз амчгьы.


Аекологиа ршоит хыџьараны: 1) аҵиаақәа рекологиа; 2) аԥстәқәа рекологиа; 3) ауаҩы иекологиа ҳәа.


Аҟәатәи ашьхаруаа рышкол аҿы аҵара аниҵоз уа рҵаҩцәас иман аԥсуа школ абду ҳәа иԥхьаӡоу Фома Христофор-иԥа Ешба, Аҟәатәи ареалтә ҵараиурҭаҿы аҵара аниҵоз рҵаҩцәас уа аус руан


Стокпорт, часть трамвайной системы Большого Манчестера. Конный трамвай с 1890 года, электрификация начата в 1901 и завершена в 1905 году. Система закрыта 25 августа 1951 года.


Абри шԥоузеилымкаауеи ҳәа аанаго дихәаԥшуан, аха егьигьы иԥшышьа убасҵәҟьа акәын ишыҟаз, абасеиԥш иҟоу, уамак ахшыҩ зҭахым шԥоузеилымкаауеи.


Ҩ-ӡиаск, Мықәи Кәыдри ирыбжьоу аҵакырадгьыл акәын Мықәтәи аҷкәандарцәа ирҭыԥыз. Х-нефк змоу акуполтә уахәама аҭӡынҵақәеи асахьақәеи анын, уи шьакәдырӷәӷәоит иҳ аҩсыз ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа рзы ирбаз, XIV -ашықәсқәа I азбжа иаҵанакуа асахьаҭыхымҭақәа. Мықәтәи аҷкәандарцәа ақтивла иалахәын атәыла аԥсҭазаара.


Аҩыза Хәарҵкьиа имӡакәа исеиҳәеит араиком аҟны ҭыԥ заҵәык ҭацәны аинструкторра шыҟоу, аха исеиҳәеит апартиа Аԥснытәи обком аҟны аусура салагар шиҭахыз.