./data/stoa0275/stoa005/stoa0275.stoa005.opp-lat1.xml
Sicut Esaias praedicat: Audite domus David, non pusillumvobis certamen cum hominibus, quoniam deus praestatagonem, propter hoc ipse deus dabit vobis signum  Ecce virgoconcipiet et pariet filium, et vocabitis nomen eius Emmanuel,quod interpretatur Nobiscum deus  Butyrum et mel manducabit,quoniam, priusquam cognoscat infans vocare patrem aut matrem,accipiet virtutem Damasci, et spolia Samariae adversus regem Assyriorum Itaque dicunt Iudaei: Provocemus istam praedicationemEsaiae, et faciamus comparationem, an Christo qui iam venit competatilli primo nomen quod Esaias praedicavit, et signa eius quaede eo nuntiavit  Equidem Esaias praedicat eum Emmanuel vocitarioportere, dehinc virtutem sumpturum Damasci et spolia Samariaeadversus regem Assyriorum  Porro, inquiunt, iste, quivenit, neque sub eiusmodi nomine est dictus neque re bellica functus At nos e contrario admonendos eos existimavimus, uti cohaerentiaquoque huius capituli recognoscant  Subiuncta est enimet interpretatio Emmanuel, Nobiscum deus, uti non solum sonumnominis spectes, sed et sensum  Sonus enim Hebraicus, quodest Emmanuel, interpretationem habet, quod est Nobiscum deus Quaere ergo an ista vox, Nobiscum deus, quod est Emmanuel,exinde quo Christus inluxit agitetur in Christo  Et puto, nonnegabis  Nam qui ex ludaismo credunt in Christum, ex quo ineum credunt, Emmanuel cum volent dicere, nobiscum deum essesignificant, atque ita constat iam venisse illum qui praedicabaturEmmanuel, quia quod significat Emmanuel venit, id est Nobiscumdeus  Aeque sono nominis inducuntur, cum virtutem Damasci etspolia Samariae et regnum Assyriorum sic accipiunt, quasi bellatoremportendant Christum, non animadvertentes quia scripturapraemittat, Quoniam prius quam cognoscat puer vocare patrem autmatrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae adversusregem Assyriorum  Ante est enim inspicias aetatis demonstrationem,an virum iam Christum exhibere ista aetas possit, nedumimperatorem  Scilicet vagitu ad arma esset convocaturus infans, etsignum belli non tuba, sed crepitaculo daturus, nec ex equo velde muro, sed de nutricis et gerulae suae dorso sive collo hostemdesignaturus, atque ita Damascum et Samariam pro mammis subacturus Aliud est si penes vos infantes in proelium erumpunt,credo ad solem uncti prius, dehinc pannis armati et butyro stipendiati,qui ante norint lanceare quam lancinare  Enimverosi nusquam hoc natura concedit, ante militare quam virum facere,ante virtutem Damasci sumere quam patrem nosse, sequitur utfigurate pronuntiatum videatur  Sed et virginem, inquiunt, parerenatura non patitur, et tamen credendum est prophetae  Et merito Praestruxit enim fidem incredibili rei, dicendo quod signum essetfuturum  Propterea, inquit, dabitur vobis signum  Ecce virgo concipietin utero et pariet filium  Signum autem a deo, nisi novitasaliqua monstruosa fuisset, signum non videretur  Denique si,quando ad deiciendos aliquos ab hac divina praedicatione vel converteresimplices quosque gestitis, mentiri audetis, quasi nonvirginem, sed iuvenculam concepturam et parituram scriptura contineat,hinc quoque revincimini, quod nihil signi videri possit rescotidiana, iuvenculae scilicet praegnatus et partus  Et signum ergonobis posita virgo mater merito creditur, infans vero bellator nonaeque  Non enim et hic signi ratio versaretur, sed signo nativitatisnovae adscripto exinde post signum alius iam ordo infantisedicitur, mel et butyrum manducaturi  Nec hoc utique in signum Est infantiae  Sed accepturum virtutem Damasci et spoliaSamariae adversus regem Assyriorum, hoc est mirabile signum Servate modum aetatis, et quaerite sensum praedicationis, immoreddite veritati quae credere non vultis, et intellegitur prophetiaqua renuntiatur expuncta  Credantur orientales illi Magi infantiamChristi ut regem auro et ture munerantes, et accepitinfans virtutem Damasci sine proelio et armis  Nam praeter quodomnibus notum est Orientis virtutem, id est enim vires, auro etodoribus pollere solitam, certe est divinis scripturis virtutemquoque ceterarum gentium aurum constituere  Sicut per Zachariam dicit: Et Iudas praetendit apud Hierusalem, et congregabitomnem valentiam populorum per circuitum, aurum et argentum  Nam de hoc auri munere etiam David dixit: Et dabitur illi de auro Arabiae  Et iterum: Reges Arabum et Saba munera adferent illi Nam et Magos reges fere habuit Oriens, et Damascus Arabiae retrodeputabatur, antequam transscripta esset in Syrophoenicen ex distinctioneSyriarum, cuius tunc virtutem Christus accepit, accipiendoinsignia eius, aurum scilicet et odores, spolia autem Samariae,ipsos Magos, qui cum illum cognovissent et muneribus honorassentet genu posito adorassent, quasi dominum et regem, sub testimonioducis et indicia stellae, spolia sunt facti Samariae, id estidololatriae, credentes videlicet in Christum  Idololatriam enimSamariae nomine notavit, ut ignominiosae oh idololatriam, quaedesciverat tune a deo sub rege Hieroboam  Nec hoc enim novumscripturis divinis, figurate uti translatione nominum ex comparationecriminum  Nam et archontas Sodomorum appellat archontas vestros, et populum vestrum populum Gomorrae vocat, cumiam olim essent civitates istae extinctae  Et aiibi per prophetamad populum IsraÃ«l, Pater, inquit, tuus Amorraeus et mater tua Cethaea, quorum ex genere procreati non sunt, sed ob consimilemimpietatem, quos aliquando etiam filios suos dixerat perEsaiam prophetam: Filios generavi et exaltavi  Sic et Aegyptus nonnunquam totus orbis intellegitur apud illum superstitionis etmaledictionis elogio  Sic et Babylon apud Ioannem nostrum Romae urbis figura est, proinde et magnae et regno superbae et sanctorumdebellatricis  Hoc itaque modo Magos quoque Samaritanorumappellatione titulavit, despoliatos, quod habuerant cum Samaritis,ut diximus, idololatriam adversus dominum  Adversusregem autem Assyriorum, adversus diabolum, qui ad hoc seregnare putat, si sanctos a religione dei deturbat  Adiuvabitur autemhaec nostra interpretatio, dum et alibi bellatorem Christumscripturae designant ob armorum quorundam vocabula et eiusmodiverba  Sed ex reliquorum sensuum comparatione convincenturIudaei  Accingere, inquit David, ensem super femur  Sed quid supra legis de Christo? Tempestivus decore super filios hominum, effusa est gratia in labiis tuis  Valde autem absurdumest si, quem ad bellum ense cingebat, ei de tempestivitate decoriset labiorum gratia blandiebatur, de quo subiungens dicebat, Extendeet prospera, procede et regna  Et adiecit: Propter lenitatem et iustitiam tuam  Quis ense operabitur, et non contrarialenitati et iustitiae exercet, id est dolum et asperitatem et iniustitiam,propriam scilicet negotii proeliorum? Videamus ergo analius sit ensis ille cuius est alius, id est dei sermo divinus,bis acutus duobus testamentis legis antiquae et legis novae, acutussapientiae suae aequitate, reddens unicuique secundum actumsuum  Licuit ergo et Christo dei in psalmis sine bellicis rebusense sermonis dei praecingi figurato, cui praedicta tempestivitascongruat cum gratia labiorum, quem tunc cingebatur super femurapud David, quando venturus in terras ex dei patris decreto nuntiabatur  Deducet, inquit, te magnitudo dexterae tuae, virtus scilicet gratiae spiritalis, de qua Christi agnitio deducitur  Sagittaetuae, inquit, acutae, pervolantia ubique dei praecepta, minantestraductionem uniuscuiusque cordis, et compungentes et transfigentes conscientiam quamque  Populi sub te cadent, utiqueaderantes  Sic bellipotens et armiger Christus est; sic accipietspolia non solius Samariae, verum et omnium gentium  Agnosceet spolia figurata, cuius et arma allegerica didicisti  Atque ita intantum Christus, qui venit, non fuit bellator, quia non talis abEsaia praedicabatur  Sed si Christus, inquiunt, qui venturus creditur,non Iesus dicitur, quare is qui venit Iesus Christus appellatur?Constabit autem utrumque nomen in Christo dei, in quoinvenitur etiam Iesus appellatus  Disce erroris tui morem  Dum Moysi successor destinaretur, Auses filius Nave transfertur certode pristino nomine, et incipit vocari Iesus  Certe, inquis  Hancprius dicimus figuram futuri fuisse  Nam quia Iesus Christus secundumpopulum, quod sumus nos nationes in saeculo desertaecommorantes antea, introducturus esset in terram repromissionismelle et lacte manantem, id est in vitae aeternae possessionem,qua nihil dulcius, idque non per Moysen, id est non per legisdisciplinam, sed per Iesum, id est per novae legis gratiam, provenirehabebat, circumcisis nobis petrina acie, id est Christi praeceptis (petra enim Christus multis modis et figuris praedicatusest), ideo is vir, qui in huius sacramenti imagines parabatur,etiam nominis dominici inauguratus est figura, ut Iesus nominaretur Nam qui ad Moysen loquebatur, ipse erat dei filius, qui etsemper videbatur  Deum enim patrem nemo vidit unquam, et vixit  Et ideo constat ipsum dei filium Moysi esse locutum, et dixisse adpopulum: Ecce, ego mitto angelum meum ante faciem tuam, id est populi, qui te custodiat in itinere, et introducat te in terram,quam praeparavi tibi; intende illi et audi cum, et ne inobaudiensfueris ei, non enim celavit te, quoniam nomen meum superillum est  Populum enim introducturus erat Iesus in terramrepromissionis, non Moyses  Angelum quidem dixit eum ob magnitudinemvirtutum, quas erat editurus (quas virtutes fecit Iesus Naveet ipsi legitis), et ob officium prophetae, nuntiantis scilicet divinamvoluntatem; sicuti et praecursorem Christi, Ioannem, futurumangelum appellat per prophetam spiritus dices ex persona patris:Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, id est Christi, qui praeparabit viam tuam ante te  Nec novum est spiritui sancto angelosappellare eos quos ministros suae virtutis deus praefecit Idem enim Ioannes non tantum angelus Christi vocatus est, sed etlucerna lucens ante Christum  Paravi enim lucernam Christo meo, David praedicat; quem ipse Christus, veniens adimplere prophetas,dicit ad Iudaeos  Ille fuit, inquit, lucerna ardens et lucens, utpote qui non tantum vias eius parabat in cremo, sed et agnum dei demonstrande illuminabat mentes hominum praeconio suo, uteum esse intellegerent agnum quem Moyses passurum nuntiabat Sic et Iesus ob nominis sui futurum sacramentum; id enim nomensuum confirmavit quod ipse ei indiderat, quia non angelum necAusen, sed Iesum eum iusserat exinde vocari  Sic igitur utrumquenomen competit Christo dei, ut et Iesus appellaretur  Etquoniam ex semine David genus trahere deberet virgo ex qua nascioportuit Christum, ut supra memoravimus, evidenter propheta insequentibus dicit: Et nascetur, inquit, virga de radice Iesse, quod est Maria, et flos de radice eius ascendet, et requiescetsuper illum spiritus dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritusagnitionis et pietatis, spiritus consilii et veritatis, spiritusdei timoris implebit illum  Neque enim ulli hominum universitasspiritalium documentorum competebat nisi in Christum, flori quidemob gloriam, ob gratiam adaequatum, ex stirpe autem Iessedeputatum, per Mariam scilicet inde censendum  Fuit enim depatria Bethlehem et de domo David, sicut apud Romanos in censudescripta est Maria, ex qua nascitur Christus  Expostulo etiam,ut qui a prophetis praedicabatur ex Iesse genere venturus etomnem humilitatem et patientiam et tranquillitatem esset exhibiturus,an venerit  Aeque ita is homo, qui talis ostenditur, ipse erit Christus, qui venit  De hoc enim propheta dicit: Homo inplaga positus, et sciens ferre imbecillitatem, qui tanquam ovis advictimam ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum  Si neque contendit, neque clamavit, neque audita est foris vox eius qui arundinem contusam, IsraÃ«lis fidem, non comminuit,qui linum ardens, id est momentaneum ardorem gentium,non extinxit, sed lucere magis fecit ortu luminis sui, non potestalius esse quam qui praedicabatur  Oportet itaque actum Christieius, qui venit, ad scripturarum regulam recognosci  Duplici enim,nisi fallor, operatione distinctum eum legimus, praedicationis etvirtutis  Sed de utroque titulo sit dispositum  Itaque specialiterdispungamus ordinem coeptum, docentes praedicaterem adnuntiatum Christum, ut per Esaiam: Exclama, inquit, in vigore,et ne peperceris, exalta ut tuba vocem tuam, et adnuntia plebimeae facinora ipsorum, et domui Iacob delicta eorum: Me de diein diem quaerunt, et cognoscere vias meas cupiunt; quasi populus,qui iustitiam fecerit, et iudicium dei non dereliquerit, et reliqua  Virtutes autem facturum a patre: Ecce deus noster iudicium retribuet,ipse veniet et salvos faciet nos; tunc infirmi curabuntur,et oculi caecorum videbunt, et aures surdorum audient, et mutorumlinguae solventur, et claudus saliet, velut cervus, et cetera Quae operatum Christum nec vos diffitemini, utpote qui dicebatis quod propter opera eum non lapidaretis, sed quoniam ista sabbatisfaciebat