./data/phi0914/phi00131/phi0914.phi00131.perseus-lat1.xml
huic ut occurrerent, et regis legati iter       adcelerarunt, et a consule missus L FuriusPurpurio legatus venit;  Atheniensium quoque       legati ad id concilium occurrerunt  primi Macedones, cum quibus recentissimum       foedus erat, auditi sunt   qui in nulla       nova re nihil se novi habere, quod adferrent, dixerunt; quibus enim de causis       experta inutili societate Romana pacem cum Philippo fecissent, compositam semel       pacem servare eos  debere   ‘an imitari’ inquit unus ex       legatis Romanorum ‘licentiam, an levitatem dicam, mavultis? qui cum legatis       vestris Romae responderi ita iussissent; ‘quid ad nos venitis, Aetoli, sine       quorum auctoritate pacem cum Philippo fecistis?  ’, iidem nunc, ut bellum secum adversus Philippum geratis, postulant; et       antea propter vos et pro vobis arma sumpta adversus eum simulabant, nunc vos in       pace esse cum Philippo prohibent   Messanae ut       auxilio essent, primo in Siciliam transcenderunt; iterum, ut Syracusas oppressas       ab Carthaginiensibus in libertatem eximerent;  et Messanam et Syracusas et totam       Siciliam ipsi habent  vectigalemque provinciam securibus et fascibus subiecerunt   scilicet sicut vos Naupacti legibus vestris per       magistratus a vobis creatos concilium habetis, socium hostemque libere quem       velitis lecturi, pacem ac bellum arbitrio habituri vestro, sic Siculorum       civitatibus Syracusas aut Messanam aut Lilybaeum indicitur concilium:  —praetor Romanus conventus agit; eo imperio evocati       conveniunt; excelso in suggestu superba iura reddentem, stipatum lictoribus       vident; virgae tergo, secures cervicibus imminent; et quotannis alium atque       alium dominum sortiuntur   nec id mirari       debent aut possunt, cum Italiae urbes Regium, Tarentum, Capuam, ne finitimas,       quarum ruinis crevit urbs Roma, nominem, eidem subiectas videant imperio             Capua quidem, sepulcrum  ac monumentum Campani populi, elato et extorri eiecto ipso populo,       superest, urbs trunca sine senatu, sine plebe, sine magistratibus, prodigium,       relicta crudelius habitanda, quam si deleta foret   furor est, si alienigenae homines, plus lingua et moribus et       legibus quam maris terrarumque spatio discreti, haec tenuerint, sperare quicquam       eodem statu mansurum   Philippi regnum       officere aliquid videtur libertati vestrae; qui, cum merito vestro vobis       infensus esset, nihil a vobis ultra quam pacem petiit fidemque hodie pacis       pactae desiderat   adsuefacite his terris       legiones externas et iugum accipite: sero ac nequiquam, cum dominum Romanum       habebitis, socium Philippum quaeretis   Aetolos, Acarnanas, Macedonas, eiusdem       linguae homines, leves ad tempus ortae causae diiungunt coniunguntque; cum       alienigenis,  cum barbaris aeternum omnibus Graecis bellum est eritque; natura enim,       quae perpetua est, non mutabilibus in diem causis hostes sunt   sed unde coepit oratio mea, ibi desinet: hoc eodem       loco iidem homines de eiusdem Philippi pace triennio ante decrevistis iisdem       improbantibus eam pacem Romanis, qui nunc pactam et compositam turbare volunt        in qua consultatione nihil fortuna mutavit, cur vos mutetis, non video             ’ secundum Macedonas ipsis Romanis ita       concedentibus iubentibusque Athenienses, qui foeda passi iustius in crudelitatem       saevitiamque regis invehi poterant, introducti sunt   deploraverunt vastationem populationemque miserabilem agrorum: neque       id se queri, quod hostilia ab hoste passi forent; esse enim quaedam belli iura,       quae ut facere, ita pati sit fas:  sata exuri,       dirui tecta, praedas hominum pecorumque agi misera magis quam indigna patienti       esse;  verum enim vero id se queri, quod is,       qui Romanos alienigenas et barbaros vocet, adeo omnia simul divina humanaque       iura polluerit, ut priore populatione cum infernis deis, secunda  cum superis bellum nefarium gesserit         omnia sepulcra monumentaque diruta esse in finibus suis, omnium nudatos manes,       nullius ossa terra tegi   delubra sibi fuisse,       quae quondam pagatim habitantes in parvis illis castellis vicisque consecrata ne       in unam urbem quidem contributi maiores sui deserta reliquerint   circa ea omnia templa Philippum infestos       circumtulisse ignes; semusta, truncata simulacra deum inter prostratos iacere       postes templorum   qualem terram Atticam       fecerit, exornatam quondam opulentamque, talem eum, si liceat, Aetoliam       Graeciamque omnem facturum   urbis quoque suae       similem deformitatem futuram fuisse, nisi Romani subvenissent  eodem enim       scelere urbem colentis deos praesidemque arcis Minervam petitam, eodem Eleusine       Cereris templum, eodem Piraei Iovem Minervamque;  sed ab eorum non templis modo sed etiam moenibus vi atque armis       repulsum in ea delubra, quae sola religione tuta fuerint, saevisse   itaque se orare atque obsecrare       Aetolos,  ut miseriti Atheniensium ducibus diis immortalibus, deinde Romanis, qui       secundum deos plurimum possent, bellum susciperent   tum Romanus legatus: ‘totam orationis meae       formam Macedones primum, deinde Athenienses mutarunt   nam et Macedones, cum ad conquerendas Philippi iniurias in tot       socias nobis urbes venissem, ultro accusando Romanos, defensionem ut accusatione       potiorem haberem effecerunt,  et Athenienses in       deos inferos superosque nefanda atque inhumana scelera eius referendo quid mihi       aut cuiquam reliquerunt, quod obicere ultra possim?  eadem haec Cianos, Abydenos, Aenios, Maronitas, Thasios, Parios,       Samios, Larisenses, Messenios hinc ex Achaia existimate queri, graviora       acerbioraque eos, quibus nocendi maiorem facultatem habuit   nam quod ad ea attinet, quae nobis       obiecit, nisi gloria  digna sunt, fateor ea defendi non posse  Regium et Capuam et Syracusas       nobis obiecit   regium Pyrrhi bello legio a       nobis Reginis ipsis, ut mitteremus, orantibus in praesidium missa urbem, ad quam       defendendam missa erat, per scelus possedit         comprobavimus ergo id facinus? an bello persecuti sceleratam legionem, in       potestatem nostram redactam, tergo et cervicibus poenas sociis pendere cum       coegissemus, urbem, agros suaque omnia cum libertate legibusque Reginis       reddidimus?  Syracusanis oppressis ab externis       tyrannis, quo indignius esset, cum tulissemus opem et fatigatifagitati prope per triennium terra marique urbe munitissima oppugnanda essemus,       cum iam ipsi Syracusani servire tyrannis quam capi a nobis mallent, captam       iisdem armis et liberatam urbem reddidimus   neque infitias imus Siciliam       provinciam nostram esse et civitates, quae in parte Carthaginiensium fuerunt et       uno animo cum illis adversus nos bellum gesserunt, stipendiarias nobis ac       vectigales esse; quin contra hoc et vos et omnes  gentes scire volumus, pro merito cuique erga nos fortunam esse             an Campanorum poenae, de qua ne ipsi       quidem queri possunt, nos paeniteat? hi homines, cum pro iis bellum adversus       Samnites per annos prope septuaginta cum magnis nostris cladibus gessissemus,            ipsos foedere primum, deinde conubio       atque cognationibus, postremo civitate nobis coniunxissemus,  tempore nostro adverso primi omnium Italiae       populorum, praesidio nostro foede interfecto, ad Hannibalem defecerunt, deinde       indignati se obsideri a nobis Hannibalem ad oppugnandam Romam miserunt             horum si neque urbs ipsa neque homo       quisquam superesset, quis id durius quam pro merito ipsorum statutum indignari       posset?  plures sibimet ipsi conscientia       scelerum mortem consciverunt, quam ab nobis supplicio adfecti sunt  ceteris ita       oppidum, ita agros ademimus,  ut agrum locumque ad habitandum       daremus, urbem innoxiam stare incolumem pateremur, ut, qui hodie videat eam,       nullum oppugnatae captaeve ibi vestigium inveniat  sed quid ego Capuam dico, cum       Carthagini victae pacem ac libertatem  dederimus?  magis illud est periculum,       ne nimis facile victis ignoscendo plures ob id ipsum ad experiundam adversus nos       fortunam belli incitemus   haec pro nobis       dicta sint, haec adversus Philippum, cuius domestica parricidia et cognatorum       amicorumque caedes et libidinem inhumaniorem prope quam crudelitatem vos, quo       propiores Macedoniae estis, melius nostis         quod ad vos attinet, Aetoli, nos pro vobis bellum suscepimus adversus Philippum,       vos sine nobis cum eo pacem fecistis   et       forsitan dicatis bello Punico occupatis nobis coactos metu vos leges pacis ab       eo, qui tum plus poterat, accepisse; et nos, cum alia maiora urgerent, depositum       a vobis bellum et ipsi omisimus   nunc et nos       deum benignitate Punico perfecto bello totis viribus nostris in Macedoniam       incubuimus, et vobis restituendi vos in amicitiam societatemque nostram fortuna       oblata est, nisi perire cum Philippo quam vincere cum Romanis mavultis             ’ haec dicta ab Romano cum essent,       inclinatis omnium animis ad Romanos Damocritus, praetor Aetolorum, pecunia, ut       fama est, ab rege accepta  nihil aut huic aut illi parti adsensus,  rem magni discriminis consiliis nullam esse tam inimicam quam celeritatem       dixit; celerem enim paenitentiam, sed eandem seram atque inutilem sequi, cum       praecipitata raptim consilia neque revocari neque in integrum restitui possint             deliberationis eius, cuius ipse       maturitatem expectandam putaret, tempus ita iam nunc statui posse: cum legibus       cautum esset, ne de pace belloque nisi in Panaetolico et Pylaico  concilio ageretur,  decernerent       extemplo, ut praetor sine fraude, cum de bello et pace agere velit, advocet       concilium, et quod tum referatur decernaturque ut perinde ius ratumque sit ac si in Panaetolico aut Pylaico concilio actum       esset   dimissis ita suspensa re legatis       egregie consultum genti aiebat: nam utrius partis melior fortuna belli esset, ad       eius societatem inclinaturos  haec in concilio Aetolorum acta