./data/stoa0058/stoa001/stoa0058.stoa001.perseus-lat2.xml
Tum illa paulisper arridens;            Ad rem me, inquit, omnium quaesiti, maximam uocas, cui uix exhausti           quicquam satis sit  Talis namque materia est ut una dubitatione succisa           innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant, nec ullus fuerit               modus, nisi quis eas uiuacissimo           mentis igne coerceat  In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati           serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de           arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis  Sed           quoniam  haec quoque te nosse quaedam           medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen           aliquid delibare 1 conabimur  Quod si te musici carminis oblectamenta           delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem, dum nexas sibi ordine               contexo rationes  Vt libet, inquam,  Tunc uelut ab alio orsa principio ita        disseruit: Omnium generatio rerum cunctisque mutabilium naturarum progressus et              quidquid aliquo mouetur modo, causas, ordinem, formas ex diuinae mentis                  stabilitate sortitur  Haec in suae              simplicitatis arce compositamultiplicem rebus regendis modum statuit  Qui              modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur,              prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur,              fatum  a ueteribus appellatum est               Quae diuersa esse facile liquebit, si quis utriusque uim mente              conspexerit  Nam prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium              principe constituta quae cuncta disponit; fatum uero inhaerens rebus              mobilibus dispositio per  quam              prouidentia suis quaeque nectit ordinibus  Prouidentia namque cuncta              pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur; fatum uero singula              digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec              temporalis ordinis explicatio in               diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio              digesta atque explicata temporibus fatum uocetur  Quae licet diuersa              sint, alterum tamen pendet ex altero  Ordo namque fatalis ex prouidentiae              simplicitate procedit  Sicut  enim              artifex faciendae rei formam mente praecipiens mouet operis effectum, et              quod simpliciter praesentarieque prospexerat, per temporales ordines              ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda              disponit, fato uero haec ipsa  quae              disposuit multipliciter ac temporaliter administrat  Siue igitur              famulantibus quibusdam proui-  dentiae diuinis spiritibus              fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus              siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria  sollertia seu aliquibus horum seu omnibus              fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque              gerendam formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina              simplicitas gerenda disposuit nobilem nexum atque ordinem  temporalem  Quo fit ut omnia quae fato              subsunt prouidentiae quoque subiecta sint cui ipsum etiam subiacet fatum,              quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent  Ea              uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis                  ordinem mobilitatis excedunt  Nam              ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad              simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti              cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu                  rotatus quanto a puncti media              indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero              illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac              diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente discedit              maioribus fati nexibus  implicatur ac              tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius              petit  Quod si supernae mentis haeserit firmitati, motu carens fati              quoque supergreditur necessitatem  Igitur uti est ad intellectum              ratiocinatio, ad id quod est id quod               gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est              fati series mobilis ad proui-  dentiae stabilem              simplicitatem  Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem              temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia  occidentiaque omnia per similes fetuum              seminumque renouat progressus  Haec actus etiam fortunasque hominum              indissolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobilis              prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse              necesse est   Ita enim res optime              reguntur, si manens in diuina mente simplicitas indeclinabilem causarum              ordinem premat  Hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras              propria incommutabilitate coerceat  Quo fit ut tametsi uobis hunc ordinem              minime considerare  ualentibus confusa              omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum              dirigens cuncta disponat  Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis              quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demonstratum est, bonum              quaerentes prauus  error auertit,              nedum ordo de summi boni cardine proficiscens a suo quoquam deflectat              exordio Quae uero, inquies, potest ulla iniquior esse confusio, quam ut bonis tum              aduersa tum prospera, malis etiam tum optata tum odiosa contingant? Num                  igitur ea mentis integritate              homines degunt, ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque uti              existimant esse necesse sit? Atqui in hoc hominum iudicia depugnant, et              quos alii praemio alii supplicio dignos arbitrantur  Sed concedamus ut              aliquis possit bonos  malosque discernere; num igitur              poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus diei solet,              animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus              his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam              lenibus  quidam uero acribus              adiuuentur? At hoc medicus, qui salutatis ipsius atque aegritudinis modum              temperamentumque dinoscit, minime miratur  Quid uero aliud animorum salus              uidetur esse quam probitas? Quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius                  uel seruator bonorum uel malorum              depulsor quam rector ae medicator mentium deus? Qui eum ex alta              prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod              conuenire nouit accommodat  Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne              miraculum,  eum ab sciente geritur              quod stupeant ignorantes  Nam ut pauca quae ratio ualet humana de diuina              profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi              seruantissimum putas omnia scienti prouidentiae diuersum uidetur; et              uictricem quidem  causam dis, uictam              uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus admonuit  Hie igitur              quidquid citra spem uideas geri, rebus quidem rectus ordo est, opinioni              uero tuae peruersa confusio  Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo              diuinum iudicium pariter  et humanum              consentiat, sed est animi uiribus infirmus; cui si quid eueniat aduersi,              desinet colere forsitan innocentiam per quam non potuit retinere              fortunam  Parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere              possit aduersitas, ne cui non con-  uenit laborare patiatur  Est alius              cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus; hunc contingi              quibuslibet aduersis nefas prouidentia iudicat adeo ut ne corporeis              quidem morbis agitari sinat  Nam ut quidam me quoque excellentior:                 ἀνδρὸς δὴ ἱεροῦ δέμας                 αἰθέρες ᾠκοδόμησαν Fit autem saepe, uti bonis summa rerum              regenda deferatur, ut exuberans retundatur improbitas  Aliis mixta              quaedam pro animorum qualitate distribuit; quosdam remordet ne longa              felicitate luxurient, alios  duris 1              agitari ut uirtutes animi patientiae usu atque exercitatione confirment               Alii plus aequo metuunt quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt              quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit  Nonnulli              uenerandum saeculi nomen gloriosae               pretio mortis emerunt: quidam suppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris              praetulerunt inuictam malis esse uirtutem  Quae quam recte atque              disposite et ex eorum bono quibus accedere uidentur fiant, nulla              dubitatio est  Nam illud quoque, quod improbis  nunc tristia nunc optata proueniunt, ex eisdem ducitur              causis; ac de tristibus quidem nemo miratur, quod eos male meritos omnes              existimant  Quorum quidem supplicia tum ceteros ab sceleribus deterrent,              tum ipsos quibus inuehuntur emendant; laeta uero  magnum bonis argumentum loquuntur, quid de              huiusmodi felicitate debeant iudicare quam famulari saepe improbis              cernant  In qua re illud etiam dispensari credo, quod est forsitan              alicuius tam praeceps  atque inportuna natura ut eum in              scelera potius  exacerbare possit rei              familiaris inopia j huius morbo prouidentia collatae pecuniae remedio              medetur  Hic foedatam probris conscientiam exspectans et se cum fortuna              sua comparatis, forsitan pertimescit ne cuius ei iucundus usus est, sit              tristis amissio   Mutabit igitur              mores ac dum fortunam metuit amittere, nequitiam derelinquit  Alios in              cladem meritam praecipitauit indigne acta felicitas; quibusdam permissum              puniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii  Nam ut              probis atque  improbis nullum foedus              est, ita ipsi inter se improbi nequeunt conuenire  Quidni, cum a semet              ipsis discerpentibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque              saepe, quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe              summa illa  prouidentia protulit              insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent  Nam dum iniqua sibi a              pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis              frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse quos oderant  Sola               est enim diuina uis  cui mala quoque              bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boni elicit effectum  Ordo              enim quidam cuncta complectitur, ut quod adsignata ordinis ratione              decesserit, hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in regno              prouidentiae  liceat temeritati               ἀργαλέον δέ με ταῦτα θεὸν                 ὥς πάντ᾽ ἀγορεύειν Neque enim fas est homini cunctas              diuinae operae  machinas uel ingenio conprehendere uel              explicare sermone  Hoc tantum perspexisse sufficiat, quod  naturarum omnium proditor deus idem ad bonum              dirigens cuncta disponat, dumque ea quae protulit in sui similitudinem              retinere festinat, malum omne de reipublicae suae terminis per fatalis              seriem necessitatis eliminet  Quo fit ut quae in terris abundare                  creduntur, si disponentem              prouidentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas  Sed uideo te iam              dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatigatum              aliquam carminis exspectare dulcedinem  Accipe igitur haustum quo                  refectus firmior in ulteriora,              contendas