./data/stoa0058/stoa001/stoa0058.stoa001.perseus-lat2.xml
Sed materiam gerendis rebus optauimus quo ne uirtus tacita           consenesceret  Et illa: Atqui hoc unum  est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam           manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet           cupido et optimorum in rem publicam fama meritorum; quae quam sit exilis et           totius uacua ponderis, sic considera             Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonstrationibus accepisti, ad           caeli spatium puncti constat obtinere rationem, id est ut, si ad caelestis           globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur  Huius           igitur tam exiguae in mundo  regionis           quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis           cognitis animantibus incolatur Huic quartae, si quantum maria paludesque           premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix           angustissima inhabitandi  hominibus area           relinquetur  In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque           conclusi de  peruulganda fama, de proferendo nomine           cogitatis? Aut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis           exiguisque limitibus artata? Adde quod            hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua,           moribus, totius uitae ratione distantes, ad quas tum difficultate itinerum           tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum           singulorum sed ne urbium quidem peruenire  queat  Aetate denique Marci Tullii, sicut ipse quodam loco significat,           nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat, et erat tunc           adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa  Videsne           igitur quam sit angusta, quam  compressa           gloria quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire           fama nequit, Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diuersarum           gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude           apud alios supplicio dignum  iudicetur            Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat, huic in plurimos populos           nomen proferre nullo modo conducat  Erit igitur peruagata inter suos gloria           quisque contentus et intra unius gentis terminos praeclara illa famae           inmortalitas coartabitur   Sed quam           multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio!           Quamquam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit           longior atque obscura uetustas? Vos uero inmortalitatem uobis propagare           uidemini, cum futuri  famam temporis           cogitatis  Quod si aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod           de nominis  tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora           momenti, si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium           definitum est, minimam, licet,  habet           tamen aliquam portionem  At hic ipse numerus annorum eiusque quamlibet           multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest  Etenim           finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla           umquam poterit esse  collatio  Ita fit ut           quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur,           non parua sed plane nulla esse uideatur  Vos autem nisi ad populares auras           inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque           praestantia  de alienis praemia           sermunculis postulatis  Accipe in huiusmodi arrogantiae leuitate quam           festiue aliquis inluserit  Nam cum quidam adortus esset hominem contumeliis,           qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam gloriam falsum sibi           philosophi nomen  induerat, adiecissetque           iam se sciturum, an ille philosophus esset, si quidem illatas iniurias           leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper adsumpsit           acceptaque contumelia uelut insultans: 'Iam tandem,' inquit, 'intellegis me           esse philosophum?'  Tum ille nimium           mordaciter: 'Intellexeram,' inquit, ' si tacuisses ' Quid autem est quod ad           praecipuos uiros, de his enim sermo est, qui uirtute gloriam petunt, quid,           inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus           attineat? Nam si,  quod nostrae rationes           credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, eum is cuius           ea esse dicitur non exstet omnino  Sin uero bene sibi mens conscia terreno           carcere resoluta caelum libera  petit, nonne omne terrenum           negotium spernat quae  se caelo fruens           terrenis gaudet exemptam?