./data/stoa0275/stoa006/stoa0275.stoa006.opp-lat1.xml
Tertullian
Nec enim disceptaretur cur destrueret sabbatum, si destruere deberet Porro destruere deberet, si alterius dei esset, nec quisquammiraretur facientem quod illi congruebat  Mirabantur ergo,quia non congruebat illi deum creatorem circumferre et sabbatumeius impugnare  Et ut prima quaeque decidamus, ne eadem ubiquenovemus ad omnem argumentationem adversarii ex aliqua novaChristi institutione nitentem, haec iam definitio stabit, ideo de novitateinstitutionis cuiusque disceptatum, quia de novitate divinitatisnihil erat usque adhuc editum, sicuti nec disceptatum, necposse retorqueri ex ipsa novitate institutionis cuiusque satis aliama Christo demonstratam divinitatem, quando et ipsam novitatempronuntiatam a creatore constiterit in Christo non esse mirandam Et oportuerit utique prius alium deum exponi, postea disciplinameius induci, quia deus auctoritatem praestet disciplinae, non deodisciplina; nisi si et Marcion plane tam perversas non per magistrumlitteras didicit, sed per litteras magistrum  Cetera de sabbatoita dirigo  Si sabbatum Christus intervertit, secundum exemplumfecit creatoris; siquidem in obsidione civitatis Hierichuntiscircumlata per muros arca testamenti octo diebus, etiam sabbato,ex praecepto creatoris sabbatum operatione destruxit, ut putant quihoc et de Christo existimant, ignorantes neque Christum sabbatumdestruxisse neque creatorem, ut mox docebimus  Et tamen perlesum tunc quoque concussum est sabbatum, ut et hoc in Christumrenuntiaretur; etiam si odio insecutus est sollemnissimumludaeorum diem, ut Christus non ludaeorum, de odio quoque sabbatiprofessus creatorem, ut Christus ipsius, sequebatur exclamantem ore Esaiae, Neomenias et sabbata vestra odit anima mea Sed et haec quoquo modo dicta sint, scimus adhibendam tamenin hac specie etiam abruptam defensionem adversus abruptam provocationem Nunc et ad ipsam materiam disceptabo, in qua visaest destruere sabbatum Christi disciplina  Esurierant discipuli; eadie spicas decerptas manibus efilixerant, cibum operati ferias ruperant Excusat illos Christus et reus est sabbati laesi; accusantpharisaei, Marcion captat status controversiae (ut aliquid ludam cum mei domini veritate), scripti et voluntatis  De scripturaenim sumitur creatoris et de Christi voluntate color, quasi deexemplo David introgressi sabbatis templum et operati cibum audenterfractis panibus propositionis  Meminerat enim et ille hocprivilegium donatum sabbato a primordio quo dies ipse compertusest, veniam ieiunii dico  Cum enim prohibuisset creator in biduumlegi manna, solummodo permisit in parasceue, ut sabbati sequentisferias pridiana pabuli paratura ieiunio liberaret  Bene igitur quodet causam eandem secutus est dominus in sabbati, si ita voluntdici, destructione; bene quod et affectum creatoris expressit insabbato non ieiunandi honore  Denique tunc demum sabbatumdestruxisset, etiam ipsum creatorem, si discipulos sabbato ieiunaremandasset adversus statum scripti et voluntatis creatoris  Sed quoniamdiscipulos non constanter tuebatur, sed excusat, quoniam humanamopponit necessilatem quasi deprecatricem, quoniam potioremhonorem sabbati servat non contristandi quam vacandi, quoniamDavid comitesque eius cum discipulis suis aequat in culpa et invenia, quoniam placet illi quia creator indulsit, quoniam de exemploeius et ipse tam bonus est, ideo alienus est a creatore?Exinde observant pharisaei si medicinas sabbatis ageret, ut accusarent eum, certe qua sabbati destructorem, non qua novi dei professorem;fortasse enim hunc solum articulum ubique ingeram,alium Christum nusquam praedicatum  In totum autem errabantpharisaei circa sabbati legem, non animadvertentes condicionaliteream indicentem ferias operum, sub certa specie eorum  Nam cumde die sabbati dicit, Omne opus tuum non facies in ea, dicendo Tuum de humano opere definiit, quod quisque ex artificio vel negotiosuo exequitur, non de divino  Opus autem salutis et incolumitatisnon est hominis, sed dei proprium  Sicut et rursus inlege, Non facies, inquit, omne opus in ea, nisi quod fiet omni animae, id est in causa animae liberandae: quia opus dei etiamper hominem fieri potest in salutem animae, a deo tamen, quodfacturus fuerat et Christus homo, quia et deus  In hunc ergo sensumlegis inducere volens illos per manus arefactae restitutioneminterrogat, Licetne sabbatis benefacere, an non? animam liberare, an perdere? ut id operis permittens quod pro anima facturusesset admoneret eos quae opera sabbati lex prohiberet, humanascilicet, et quae praeciperet, divina scilicet, quae fierent animae omni  Dominus sabbati dictus, quia sabbatum ut rem suam tuebatur Quod etiam si destruxisset, merito, qua dominus magis illequi instituit  Sed non omnino destruxit qua dominus, ut hinc iamapparere possit ne tum quidem in arcae circumlatione apud Hierichuntemsabbatum a creatore destructum  Nam et illud opus deierat quod ipse praeceperat, et quod propter animas disposuerathominum suorum in discrimine belli constitutas  Sed etsi odium alicubi sabbatorum professus est, Vestra sabbata dicendo, hominumea deputans, non sua, quae sine dei timore celebrat populus plenus delictis, labiis deum diligens, non corde, suis sabbatis, id estquaecuuque disciplina eius agerentur, alium statum fecit, quae per eundem postea propheten vera et delicata et non profanandapronuntiat  Ita nec Christus omnino sabbatum rescindit, cuiuslegem tenuit et supra in causa di(??)cipulorum pro anima operatus(esurientibus enim solatium cibi indulsit), et nunc manum aridam curans, factis ubique ingerens, Non veni dissolvere legem, sedadimplere, si Marcion hac voce os ei obstruxit  Adimplevit enimet hic legem, dum condicionem interpretatur eius, operum differentiamilluminat, dum facit quae lex de sabbati feriis excipit, dumipsum sabbati diem benedictione patris a primordio sanctum benefactionesua efficit sanctiorem, in quo scilicet divina praesidia ministrabat,quod adversarius aliis diebus praestitisset, ne sabbatumcreatoris ornaret, ne opera debita sabbato redderet  In quo die si et Helisaeus prophetes Sunamitidis filium mortuum restituit invitam, vides pharisaee, tuque Marcion, olim creatoris esse sabbatisbenefacere, animam liberare, non perdere, nihil Christum noviintulisse quod non sit ex forma, ex lenitate, ex misericordia, ex praedicatione quoque creatoris  Nam et hic specialis medicinaeprophetiam repraesentat  Invalescunt manus dissolutae, sicut etgenua dissoluta in paralytico