./data/phi0914/phi0019/phi0914.phi0019.perseus-lat2.xml
Titus Livius (Livy)
Ualerius praetor quartum creatus               consules partiti prouincias; Etruria Decio, Samnium Fabio euenit          profectus ad Nuceriam Alfaternam, cum pacem petentes, quod uti ea cum daretur noluissent, aspernatus esset, oppugnando ad deditionem subegit               cum Samnitibus acie dimicatum  haud magno certamine hostes uicti; neque eius pugnae memoria tradita foret, ni Marsi eo primum proelio cum Romanis bellassent  secuti Marsorum defectionem Paeligni eandem fortunam habuerunt               Decio quoque, alteri consuli, secunda belli fortuna erat  Tarquiniensem metu subegerat frumentum exercitui praebere atque indutias in quadraginta annos petere               Uolsiniensium castella aliquot ui cepit; quaedam ex his diruit ne receptaculo hostibus essent; circumferendoque passim bello tantum terrorem sui fecit ut nomen omne Etruscum foedus ab consule peteret               ac de eo quidem nihil impetratum; indutiae annuae datae  stipendium exercitu Romano ab hoste in eum annum pensum et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit               tranquillas res iam <in> Etruscis turbauit repentina defectio Umbrorum, gentis integrae a cladibus belli, nisi quod transitum exercitus ager senserat               ii concitata omni iuuentute sua et magna parte Etruscorum ad rebellionem compulsa tantum exercitum fecerant ut relicto post se in Etruria Decio ad oppugnandam inde Romam ituros, magnifice de se ac contemptim de Romanis loquentes, iactarent               quod inceptum eorum ubi ad Decium consulem perlatum est, ad urbem ex Etruria magnis itineribus pergit et in agro Pupiniensi ad famam intentus hostium consedit          nec Romae spernebatur Umbrorum bellum; et ipsae minae metum fecerant expertis Gallica clade quam intutam urbem incolerent               itaque legati ad Fabium consulem missi sunt, ut, si quid laxamenti a bello Samnitium esset, in Umbriam propere exercitum duceret               dicto paruit consul magnisque itineribus ad Meuaniam, ubi tum copiae Umbrorum erant, perrexit               repens aduentus consulis, quem procul Umbria in Samnio bello alio occupatum crediderant, ita exterruit Umbros ut alii recedendum ad urbes munitas, quidam omittendum bellum censerent;              plaga una—Materinam ipsi appellant—non continuit modo ceteros in armis sed confestim ad certamen egit               castra uallantem Fabium adorti sunt  quos ubi effusos ruere in munimenta consul uidit, reuocatos milites ab opere, prout loci natura tempusque patiebatur, ita instruxit; cohortatusque praedicatione uera qua in Tuscis, qua in Samnio partorum decorum, exiguam appendicem Etrusci belli conficere iubet et uocis impiae poenas expetere, qua se urbem Romanam oppugnaturos minati sunt               haec tanta sunt alacritate militum audita ut clamor sua sponte ortus loquentem interpellauerit ducem  ante imperium deinde concentu tubarum ac cornuum cursu effuso in hostem feruntur               non tamquam in uiros aut armatos incurrunt; mirabilia dictu, signa primo eripi coepta signiferis, deinde ipsi signiferi trahi ad consulem armatique milites ex acie in aciem transferri et, sicubi est certamen, scutis magis quam gladiis geritur res;         umbonibus incussaque ala sternuntur hostes  plus capitur hominum quam caeditur atque una uox ponere arma iubentium per totam fertur aciem               itaque inter ipsum certamen facta deditio est a primis auctoribus belli  postero insequentibusque diebus et ceteri Umbrorum populi deduntur: Ocriculani sponsione in amicitiam accepti