./data/stoa0275/stoa010/stoa0275.stoa010.opp-lat1.xml
Tertullian
Non utique extranaturale est somnus, ut quibusdam philosophisplacet, cum ex bis eum deputant causis quae praeternaturam haberi videntur  Stoici somnum resolutionem sensualisvigoris affirmant, Epicurei deminutionem spiritus animalis, Anaxagorascum Xenophane defetiscentiam, Empedocles et Parmenidesrefrigerationem, Strato segregationem consati spiritus, Democritusindigentiam spiritus, Aristoteles marcorem circumcordialis caloris Ego me nunquam ita dormisse praesumo ut ex his aliquid agnoscam Neque enim credendum est defetiscentiam esse somnum,contrarium potius defetiscentiae, quam scilicet tollit, siquidemhomo somno magis refieitur quam fatigatur  Porro nec semper exfatigatione concipitur somnus, et tamen cum ex illa est, illa iamnon est  Sed nec refrigescentiam admittam aut marcorem aliquemcaloris, cum adeo corpora somno concalescant, ut dispensatiociborum per somnum non facile procederet calore properabili etrigore tardabili, si somno refrigeraremur  Plus est quod etiamsudor digestionis aestuantis est index  Denique concoquere dicimur,quod caloris, non frigoris operatio est  Perinde deminutionemanimalis spiritus aut indigentiam spiritus aut segregationemconsati spiritus immortalitas animae non sinit credi  Perit animasi minoratur  Superest, si forte, cum Stoicis resolutionem sensualisvigoris somnum determinemus, quia corporis solius quietemprocuret, non et animae  Animam enim ut semper mobilem etsemper exercitam numquam succidere quieti, alienae scilicet astatu immortalitatis; nihil enim immortale finem operis sui admittit,somnus autem finis est operis  Denique corpori cui mortalitascompetit, ei soli quies finem operis adulatur  Qui ergo de somninaturalitate dubitabit, habet quidem dialecticos in dubium deducentestotam naturalium et extranaturalium discretionem, ut et quaeputaverit citra naturam esse naturae vindicari sciat posse, a quaita esse sortita sunt, ut citra eam haberi videantur, et utique autnatura omnia aut nulla natura  Apud nos autem id poterit audiriquod dei contemplatio suggerit, auctoris omnium de quibus quaeritur Credimus enim, si quid est natura, rationale aliquod opusdei esse  Porro somnum ratio praeit, tam aptum, tam utilem, tamnecessarium, ut absque illo nulla anima sufficiat recreatorem corporum,redintegratorem virium, probatorem valetudinum, pacatoremoperum, medicum laborum, cui legitime fruendo dies cedit,nox legem facit, auferens rerum etiam colorem  Quodsi vitale,salutare, auxiliare somnus, nihil eiusmodi non rationale, nihilnon naturale  Sic et medici omne contrarium vitali, salutari, auxiliariextra naturales cardines relegant  Nam et aemulas somnovaletudines, phreneticam atque cardiacam, praeter naturam iudicandonaturalem somnum praeiudicaverunt; etiam in lethargo nonnaturalem notantes testimonio naturali respondent, cum in suotemperamento est  Omnis enim natura aut defraudatione aut enormitaterescinditur, proprietate mensurae conservatur  Ita naturaleerit statu, quod non naturale effici potest decessu vel excessu Quid, si et esum et potum do naturae sortibus eximas? nam etin his plurima somni praeparatura est  Certe his a primordio naturae suae homo inbutus est  Si apud deum discas, ille fonsgeneris, Adam, ante ebibit soporem quam sitiit quietem, ante dormiitquam laboravit, immo quam et edit, immo quam et profatusest, ut videant naturalem indicem somnum omnibus naturalibusprincipaliorem  Inde deducimur etiam imaginem mortis iam tunceum recensere  Si enim Adam de Christo figuram dabat, somnusAdae mors erat Christi dormituri in mortem, ut de iniuria perinde lateris eius vera mater viventium figuraretur ecclesia  Ideo etsomnus tam salutaris, tam rationalis, etiam in publicae et communisiam mortis effingitur exemplar  Voluit enim deus, et aliasnihil sine exemplaribus in sua dispositione molitus, paradigmatePlatonico plenius humani vel maxime initii ac finis lineas quotidieagere nobiscum, manum porrigens fidei facilius adiuvandae per imagineset parabolas, sicut sermonum, ita et rerum  Proponit igiturtibi corpus amica vi soporis elisum, blanda quietis necessitate prostratum,immobile situ, quale ante vitam iacuit, et quale postvitam iacebit, ut testationem plasticae et sepulturae, expectansanimam quasi nondum conlatam et quasi iam ereptam  Sed etilla sic patitur, ut alibi agere videatur, dissimulatione praesentiaefuturam absentiam ediscens: de Hermotimo sciemus  Et tameninterim somniat: unde tunc somnia? Nec quiescit nec ignavescitomnino, nec naturam immortalitatis feriis soporis addicit  Probatse mobilem semper; terra, mari peregrinatur, negotiatur, agitatur,laborat, ludit, dolet, gaudet, licita atque inlicita persequitur, ostenditquod sine corpore etiam plurimum possit, quod et suis instructasit membris, sed nihilominus necessitatem habeat rursuscorporis agitandi  Ita cum evigilaverit corpus, redditum officiiseius resurrectionem mortuorum tibi affirmat  Haec erit somni etratio naturalis et natura rationalis  Etiam per imaginem mortisfidem initiaris, spem meditaris, discis mori et vivere, discis vigilare,dum dormis