./data/phi0914/phi0018/phi0914.phi0018.perseus-lat2.xml
Titus Livius (Livy)
FabioL Fuluio consulibus, A CorneliusAruina dictator et M FabiusAmbustus magister equitum, metu grauioris in Samnio belli—conducta enim       pretio a finitimis iuuentus dicebatur—intentiore dilectu habito egregium       exercitum aduersus Samnites duxerunt   castra       in hostico incuriose ita posita tamquam procul abesset hostis, cum subito       aduenere Samnitium legiones tanta ferocia ut uallum usque ad stationem Romanam       inferrent   nox iam appetebat; id prohibuit       munimenta adoriri; nec dissimulabant orta luce postero die facturos   dictator ubi propiorem spe dimicationem uidit, ne       militum uirtuti damno locus esset, ignibus crebris relictis qui conspectum       hostium frustrarentur, silentio legiones educit; nec tamen fallere propter       propinquitatem castrorum potuit   eques extemplo insecutus ita institit       agmini ut, donec lucesceret, proelio abstineret; ne pedestres quidem copiae ante       lucem castris egressae   eques luce demum ausus       incursare in hostem carpendo nouissimos premendoque iniquis ad transitum locis       agmen detinuit  interim pedes equitem adsecutus et totis iam copiis Samnis       urgebat   tum dictator, postquam sine magno       incommodo progredi non poterat, eum ipsum in quo constiterat locum castris       dimetari iussit  id uero circumfuso undique equitatu—ut uallum peteretur opusque       inciperet—fieri non poterat   itaque ubi neque       eundi neque manendi copiam esse uidet, instruit aciem impedimentis ex agmine       remotis  instruunt contra et hostes et animis et uiribus pares   auxerat id maxime animos quod ignari loco iniquo, non hosti       cessum, uelut fugientes ac territos terribiles ipsi secuti fuerant   id aliquamdiu aequauit pugnam iam pridem desueto       Samnite clamorem Romani exercitus pati; et hercule illo die ab hora diei tertia       ad octauam ita anceps dicitur certamen stetisse ut neque clamor, ut primo semel       concursu est sublatus, iteratus sit neque signa promota loco retroue recepta       neque recursum ab ulla sit parte   in suo quisque gradu obnixi, urgentes       scutis, sine respiratione ac respectu pugnabant; fremitus aequalis tenorque idem       pugnae in defatigationem ultimam aut noctem spectabat   iam uiris uires, iam ferro sua uis, iam consilia ducibus       deerant, cum subito Samnitium equites, cum turma una longius prouecta       accepissent impedimenta Romanorum procul ab armatis sine praesidio, sine       munimento stare, auiditate praedae impetum faciunt   quod ubi dictatori trepidus nuntius attulit, 'sine modo'       inquit, 'sese praeda praepediant ' alii deinde super alios diripi passim       ferrique fortunas militum uociferabantur   tum       magistro equitum accito 'uides tu' inquit, ' M Fabi , ab hostium equite omissam pugnam? haerent impediti impedimentis       nostris   adgredere, quod inter praedandum       omni multitudini euenit, dissipatos—raros equis insidentes, raros, quibus ferrum       in manu sit, inuenies—equosque dum praeda onerant, caede inermes cruentamque       illis praedam redde   mihi legiones peditumque       pugna curae erunt; penes te equestre sit decus '