./data/stoa0054/stoa006/stoa0054.stoa006.perseus-lat1.xml
Bede the Venerable
Tum Colmanus: Pascha,inquit, hoc, quod agere soleo, a maioribus meisaccepi, qui me huc episcopum miserunt, quod omnespatres nostri, uiri Deo dilecti, eodem modo celebrassenoscuntur  Quod ne cui contemnendum et reprobandumesse uideatur, ipsum est, quod beatus euangelistaIohannes, discipulus specialiter Domino dilectus,cum omnibus, quibus praeerat, ecclesiis celebrasse legitur Quo haec et his similia dicente, iussit rex etAgilberctum proferre in medium morem suae obseruationis,unde initium haberet, uel qua hunc auctoritatesequeretur  Respondit Agilberctus: Loquatur, obsecro, uice mea discipulus meus Uilfrid presbyter, quiaunum ambo sapimus cum ceteris, qui hic adsident,ecclesiasticae traditionis cultoribus; et ille melius acmanifestius ipsa lingua Anglorum, quam ego perinterpretem, potest explanare, quae sentimus  TumUilfrid, iubente rege, ut diceret, ita exorsus est:Pasca, quod facimus, inquit, uidimus Romae, ubibeati apostoli Petrus et Paulus uixere, docuere, passisunt, et sepulti, ab omnibus celebrari; hoc in Italia,hoc in Gallia, quas discendi uel orandi studio pertransiuimus,ab omnibus agi conspeximus; hoc Africam,Asiam, Aegyptum, Greciam, et omnem orbem, quacumqueChristi ecclesia diffusa est, per diuersasnationes et linguas, uno ac non diuerso temporisordine geri conperimus; praeter hos tantum et obstinationiseorum conplices, Pictos dico et Brettones,cum quibus de duabus ultimis oceani insulis, et hisnon totis, contra totum orbem stulto labore pugnant Cui haec dicenti respondit Colmanus: Mirum quarestultum appellare uelitis laborem nostrum, in quotanti apostoli, qui super pectus Domini recumbere dignusfuit, exempla sectamur; cum ipsum sapientissimeuixisse omnis mundus nouerit  At Uilfridus: Absit,inquit, ut Iohannem stultitiae reprehendamus, cumscita legis Mosaicae iuxta litteram seruaret, iudaizanteadhuc in multis ecclesia, nec subito ualentibus apostolisomnem legis obseruantiam, quae a Deo institutaest, abdicare (quomodo simulacra, quae a daemonibusinuenta sunt, repudiare omnes, qui ad fidem ueniunt,necesse est), uidelicet ne scandalum facerent eis, quiinter gentes erant Iudaeis  Hinc est enim, quodPaulus Timotheum circumcidit, quod hostias in temploimmolauit, quod cum Aquila et Priscilla caput Chorintitotondit; ad nihil uidelicet utile, nisi ad scandalumuitandum Iudaeorum  Hinc quod eidem Paulo Iacobusait: Uides, frater, quot milia sunt in Iudaeis,qui crediderunt; et omnes hi aemulatores sunt legis Nec tamen hodie clarescente per mundum euangelionecesse est, immo nec licitum fidelibus uel circumcidi,uel hostias Deo uictimarum offerre carnalium  ItaqueIohannes secundum legis consuetudinem XIIIIa diemensis primi ad uesperam incipiebat celebrationemfesti paschalis, nil curans, utrum haec sabbato, an aliaqualibet feria proueniret   At uero Petrus cumRomae praedicaret, memor, quia Dominus prima sabbatiresurrexit a mortuis, ac mundo spem resurrectioniscontulit, ita pascha faciendum intellexit, ut secundumconsuetudinem ac praecepta legis XIIIIam lunam primimensis, aeque sicut Iohannes, orientem ad uesperamsemper exspectaret; et hac exorta, si dominica dies,quae tunc prima sabbati uocabatur, erat mane uentura,in ipsa uespera pascha dominicum celebrare incipiebat,quomodo et nos omnes hodie facere solemus  Sinautem dominica non proximo mane post lunamXIIIIam, sed XVIa aut XVIIa aut alia qualibet lunausque ad XXIam esset uentura, exspectabat eam, etpraecedente sabbato, uespere, sacrosancta paschae sollemniainchoabat; sicque fiebat, ut dominica paschaedies nonnisi a XVa luna usque ad XXIam seruaretur Neque haec euangelica et apostolica traditio legemsoluit, sed potius adimplet, in qua obseruandum paschaa XIIIIa luna primi mensis ad uesperam usque adXXIam lunam eiusdem mensis ad uesperam praeceptumest; in quam obseruantiam imitandam omnesbeati Iohannis successores in Asia post obitum eius,et omnis per orbem ecclesia conuersa est  Et hocesse uerum pascha, hoc solum fidelibus celebrandum,Niceno concilio non statutum nouiter, sed confirmatumest, ut ecclesiastica docet historia  Unde constat uos,Colmane, neque Iohannis, ut autumatis, exemplasectari, neque Petri, cuius traditioni scientes contradicitis,neque legi, neque euangelio in obseruationeuestri paschae congruere  Iohannes enim ad legisMosaicae decreta tempus paschale custodiens, nil deprima sabbati curabat; quod uos non facitis, qui nonnisiprima sabbati pascha celebratis  Petrus a XValuna usque ad XXIam diem paschae dominicum celebrabat;quod uos non facitis, qui a XIIIIa usque adXX-am lunam diem dominicum paschae obseruatis; itaut XIIIa luna ad uesperam saepius pascha incipiatis,cuius neque lex ullam fecit mentionem, neque auctorac dator euangelii Dominus in ea, sed in XIIIIa ueluetus pascha manducauit ad uesperam, uel noui testamentisacramenta in commemorationem suae passionisecclesiae celebranda tradidit  Item lunam XXIam,quam lex maxime celebrandam commendauit, a celebrationeuestri paschae  funditus eliminatis; sicque, utdixi, in celebratione summae festiuitatis neque Iohanni,neque Petro, neque legi, neque euangelio concordatis