./data/phi0914/phi0019/phi0914.phi0019.perseus-lat2.xml
Titus Livius (Livy)
duo exercitus erant; scuta alterius auro, alterius argento caelauerunt; forma erat scuti: summum latius, qua pectus atque umeri teguntur, fastigio aequali; ad imum cuneatior mobilitatis causa               spongia pectori tegumentum et sinistrum crus ocrea tectum  galeae cristatae, quae speciem magnitudini corporum adderent  tunicae auratis militibus uersicolores, argentatis linteae candidae  his dextrum cornu datum:              illi in sinistro consistunt  notus iam Romanis apparatus insignium armorum fuerat doctique a ducibus erant horridum militem esse debere,              non caelatum auro et argento sed ferro et animis fretum: quippe illa praedam uerius quam arma esse, nitentia ante rem, deformia inter sanguinem et uolnera               uirtutem esse militis decus: et omnia illa uictoriam sequi et ditem hostem quamuis pauperis uictoris praemium esse          his Cursor uocibus instinctos milites in proelium ducit  dextro ipse cornu consistit, sinistro praefecit magistrum equitum               simul est concursum, ingens fuit cum hoste certamen, non segnius inter dictatorem et magistrum equitum ab utra parte uictoria inciperet               prior forte Iunius commouit hostem, laeuo dextrum cornu, sacratos more Samnitium milites eoque candida ueste et paribus candore armis insignes; eos se Orco mactare Iunius dictitans, cum intulisset signa, turbauit ordines et haud dubie impulit aciem               quod ubi sensit dictator, 'ab laeuone cornu uictoria incipiet' inquit 'et dextrum cornu, dictatoris acies, alienam pugnam sequetur,              non partem maximam uictoriae trahet?' concitat milites; nec peditum uirtuti equites aut legatorum studia ducibus cedunt        M Ualerius  a dextro,       P Decius  ab laeuo cornu, ambo consulares, ad equites in cornibus positos euehuntur adhortatique eos, ut partem secum capesserent decoris, in transuersa latera hostium incurrunt               is nouus additus terror cum ex parte utraque circumuasisset aciem et ad terrorem hostium legiones Romanae redintegrato clamore intulissent gradum, tum fuga ab Samnitibus coepta               iam strage hominum armorumque insignium campi repleri; ac primo pauidos Samnites castra sua accepere, deinde ne ea quidem retenta; captis direptisque ante noctem iniectus ignis               dictator ex senatus consulto triumphauit, cuius triumpho longe maximam speciem captiua arma praebuere          tantum magnificentiae uisum in his, ut aurata scuta dominis argentariarum ad forum ornandum diuiderentur  inde natum initium dicitur fori ornandi ab aedilibus cum tensae ducerentur               et Romani quidem ad honorem deum insignibus armis hostium usi sunt: Campani ad superbiam et odio Samnitium gladiatores, quod spectaculum inter epulas erat, eo ornatu armarunt Samnitiumque nomine compellarunt               eodem anno cum reliquiis Etruscorum ad Perusiam, quae et ipsa indutiarum fidem ruperat, Fabius consul nec dubia nec difficili uictoria dimicat               ipsum oppidum—nam ad moenia uictor accessit—cepisset, ni legati dedentes urbem exissent               praesidio Perusiae imposito, legationibus Etruriae amicitiam petentibus prae se Romam ad senatum missis consul praestantiore etiam quam dictator uictoria triumphans urbem est inuectus;              quin etiam deuictorum Samnitium decus magna ex parte ad legatos,       P Decium  et       M Ualerium  , est uersum, quos populos proximis comitiis ingenti consensu consulem alterum, alterum praetorem declarauit