./data/phi0914/phi00134/phi0914.phi00134.perseus-lat1.xml
Titus Livius (Livy)
in quo duplex       consulis oratio fuit; nam et legem ullam omnino abrogari est indignatus, et eam       praecipue legem, quae luxuriae muliebris coercendae causa lata esset   et illa communis pro legibus visa       consularis oratio  est, et haec adversus luxuriam severissimis moribus conveniebat;            itaque periculum est, nisi, quid in       utraque re vani sit, docuerimus, ne quis error vobis offundatur   ego enim quem ad modum ex iis legibus, quae non in       tempus aliquod, sed perpetuae utilitatis causa in aeternum latae sunt, nullam       abrogari debere fateor, nisi quam aut usus coarguit aut status aliquis rei       publicae inutilem fecit,  sic, quas tempora       aliqua desiderarunt leges, mortales, ut ita dicam, et temporibus ipsis mutabiles       esse video   quae in pace lata sunt, plerumque       bellum abrogat, quae in bello, pax, ut in navis administratione alia in secunda,       alia in adversa tempestate usui sunt   haec cum       ita natura distincta sint, ex utro tandem genere ea lex esse videtur, quam       abrogamus? quid? vetus regia lex,  simul cum       ipsa urbe nata aut, quod secundum est, ab decemviris ad condenda iura creatis in       duodecim tabulis scripta, sine qua cum maiores nostri non existimarint decus       matronale servari posse, nobis quoque verendum sit, ne cum ea pudorem       sanctitatemque feminarum abrogemus?  quis       igitur nescit novam istam legem esse, Q Fabio et Ti Sempronio consulibus viginti ante annis latam? sine qua cum per tot annos       matronae optimis moribus vixerint, quod tandem, ne abrogata ea effundantur ad       luxuriam, periculum est?  nam si ista lex vetus aut ideo lata esset,  ut finiret libidinem muliebrem, verendum foret, ne abrogata incitaret;            cur sit autem lata, ipsum indicabit       tempus  Hannibal in Italia erat, victor ad Cannas; iam Tarentum, iam Arpos, iam       Capuam habebat;  ad urbem Romam admoturus       exercitum videbatur; defecerant socii; non milites in supplementum, non socios       navalis ad classem tuendam, non pecuniam in aerario habebamus; servi, quibus       arma darentur, ita ut pretium pro iis bello perfecto dominis solveretur,       emebantur;  in eandem diem pecuniae frumentum       et cetera, quae belli usus postulabant, praebenda publicani se conducturos       professi erant; servos ad remum numero ex censu constituto cum stipendio nostro       dabamus;  aurum et argentum omne ab       senatoribus eius rei initio orto in publicum conferebamus; viduae et pupilli       pecunias suas in aerarium deferebant; cautum erat, quo ne plus auri et argenti       facti, quo ne plus signati argenti et aeris domi haberemus —  : tali tempore in luxuria et ornatu       matronae occupatae erant, ut ad eam coercendam Oppia lex desiderata sit, cum,       quia Cereris sacrificium lugentibus  omnibus matronis intermissum erat, senatus finiri luctum triginta            diebus iussit ? cui non apparet inopiam       et miseriam civitatis [et] quia omnium privatorum pecuniae in usum publicum       vertendae erant, istam legem scripsisse, tam diu mansuram, quam diu causa       scribendae legis mansisset?  nam si, quae tunc       temporis causa aut decrevit senatus aut populus iussit, in perpetuum servari       oportet, cur pecunias reddimus privatis? cur publica praesenti pecunia locamus?            cur servi, qui militent, non emuntur? cur       privati non damus remiges, sicut tunc dedimus?  omnes alii ordines, omnes homines mutationem       in meliorem statum rei publicae sentient: ad coniuges tantum nostras pacis et       tranquillitatis publicae fructus non perveniet?  purpura viri utemur, praetextati in magistratibus, in sacerdotiis; liberi       nostri praetextis purpura togis utentur; magistratibus in coloniis       municipiisque, hic Romae infimo generi, magistris vicorum, togae praetextae       habendae ius permittemus, nec ut vivi solum habeant [tantum] insigne,  sed etiam ut cum eo  crementur mortui; feminis dumtaxat purpurae usu interdicemus ? et, cum       tibi viro liceat purpura in vestem stragulam uti, matrem familiae tuam purpureum       amiculum habere non sines, et equus tuus speciosius instratus erit quam uxor       vestita?  sed in purpura, quae teritur       absumitur, iniustam quidem, sed aliquam tamen causam tenacitatis video; in auro       vero, in quo praeter manu pretium nihil intertrimenti fit, quae malignitas est?       praesidium potius in eo est et ad privatos et ad publicos usus, sicut experti       estis   nullam aemulationem inter se       singularum, quoniam nulla haberet, esse aiebat  at hercule universis dolor et       indignatio est, cum sociorum Latini nominis uxoribus vident ea concessa       ornamenta,  quae sibi adempta sint, cum       insignis eas esse auro et purpura, cum illas vehi per urbem, se pedibus sequi,       tamquam in illarum civitatibus, non in sua imperium sit   virorum hoc animos vulnerare posset; quid       muliercularum censetis, quas etiam parva movent?  non magistratus nec sacerdotia nec triumphi nec insignia nec dona aut spolia       bellica iis contingere possunt;  munditiae et ornatus et cultus, haec       feminarum insignia sunt, his  gaudent et gloriantur, hunc mundum muliebrem appellarunt maiores nostri,       quid aliud in luctu quam purpuram atque aurum deponunt?  quid, cum eluxerunt, sumunt? quid in gratulationibus       supplicationibusque nisi excellentiorem ornatum adiciunt?  scilicet, si legem Oppiam abrogaritis, non vestri       arbitrii erit, si quid eius vetare volueritis, quod nunc lex vetat; minus       filiae, uxores, sorores etiam quibusdam in manu erunt;  — numquam salvis suis exuitur servitus muliebris; et ipsae       libertatem, quam viduitas et orbitas facit,  detestantur, in vestro arbitrio suum       ornatum quam in legis malunt esse; et vos in manu et tutela, non in servitio       debetis habere eas et malle patres vos aut viros quam  dominos dici   invidiosis nominibus       utebatur modo consul seditionem muliebrem et secessionem appellando  id enim       periculum est, ne Sacrum montem, sicut quondam irata plebs, aut Aventinum       capiant;  — patiendum huic infirmitati est,       quodcumque vos censueritis  quo plus potestis, eo moderatius imperio uti       debetis ’