./data/phi0914/phi00138/phi0914.phi00138.perseus-lat1.xml
Titus Livius (Livy)
postero die cum quadringentis equitibus et       Attalo progressum eum ad naturam montis situmque Gallicorum castrorum visendum       equites hostium, duplex numerus, effusi e castris, in fugam averterunt; occisi       quoque pauci fugientium, vulnerati plures         tertio die cum omnibus ad loca exploranda profectus, quia nemo hostium extra       munimenta processit, tuto circumvectus montem, animadvertit meridiana regione       terrenos et placide acclives ad quendam finem colles esse, a septentrione ardua       et rectas prope rupes,  atque omnibus ferme aliis inviis       itinera tria esse, unum medio monte, qua terrena erant, duo difficilia ab       hiberno solis ortu et ab aestivo occasu  haec  contemplatus eo die sub ipsis radicibus posuit castra;  postero sacrificio facto, cum primis hostiis litasset,       trifariam exercitum divisum ducere ad hostem pergit   ipse cum maxima parte copiarum, qua aequissimum aditum       praebebat mons, ascendit; L Manlium fratrem ab hiberno ortu, quoad loca patiantur et tuto possit, subire       iubet;  si qua periculosa et praerupta       occurrant, non pugnare cum iniquitate locorum neque inexsuperabilibus vim       adferre, sed obliquo monte ad se declinare et suo agmini coniungi; C Helvium cum tertia parte circuire sensim per infima montis, deinde ab occasu       aestivo erigere agmen  et Attali auxilia trifariam aequo numero divisit, secum       esse ipsum iuvenem iussit   equitatum cum       elephantis in proxima tumulis planitie reliquit; edictum praefectis, ut intenti,       quid ubique geratur, animadvertant opemque ferre, quo postulet res, possint             Galli et  ab duobus lateribus satis       fidentes invia esse, ab ea parte, quae in meridiem vergeret, ut armis clauderent       viam, quattuor milia fere armatorum ad tumulum imminentem viae minus mille       passuum a castris occupandum mittunt, eo se rati veluti castello iter       impedituros   quod ubi Romani viderunt,       expediunt sese ad pugnam  ante signa modico intervallo velites eunt et ab Attalo       Cretenses sagittarii et funditores et Tralli et       Thraeces;  signa peditum, ut per arduum, leni       gradu  ducuntur, ita prae se habentium scuta, ut missilia tantum vitarent, pede       collato non viderentur pugnaturi   missilibus       ex intervallo loci proelium commissum est, primo par, Gallos loco adiuvante,       Romanos varietate et copia telorum; procedente certamine nihil iam aequi erat        scuta longa ceterum ad amplitudinem corporum parum lata, et ea ipsa plana, male       tegebant Gallos   nec tela iam alia habebant       praeter gladios, quorum, cum manum hostis non consereret, nullus usus erat             saxis nec modicis, ut quae non       praeparassent, sed quod cuique temere trepidanti ad manum venisset, et ut insueti, nec arte nec viribus adiuvantes ictum,       utebantur   sagittis glande iaculis incauti et       ab omni parte configebantur nec, quid agerent, ira et pavore occaecatis animis       cernebant, et erant deprensi genere pugnae, in quod minime apti sunt   nam quemadmodum comminus, ubi in vicem pati et       inferre vulnera licet, accendit ira animos eorum, ita, ubi ex occulto et procul       levibus telis vulnerantur, nec, quo ruant caeco impetu, habent, velut ferae       transfixae in suos temere incurrunt   detegebat vulnera eorum, quod nudi       pugnant, et sunt fusa et candida corpora, ut  quae numquam nisi in pugna nudentur; ita et plus sanguinis ex multa       carne fundebatur, et foediores patebant plagae, et candor corporum magis       sanguine atro maculabatur   sed non tam       patentibus plagis moventur; interdum insecta cute, ubi latior quam altior plaga       est, etiam gloriosius se pugnare putant;        iidem, cum aculeus sagittae aut glandis abditae introrsus tenui vulnere in       speciem urit, et scrutantis, qua evellant telum non sequitur, tum in rabiem et       pudorem tam parvae perimentis versi pestis prosternunt corpora humi   sic tum passim procubuere; alii ruentes in hostem       undique configebantur et, cum comminus venerant, gladiis a velitibus       trucidabantur   hic miles tripedalem parmam       habet et in dextera hastas, quibus eminus utitur, gladio Hispaniensi est       cinctus; quodsi pede collato pugnandum est, translatis in laevam hastis stringit       gladium   pauci iam supererant Gallorum, qui,       postquam ab levi armatura superatos se viderunt et instare legionum signa,       effusa fuga castra repetunt pavoris et tumultus iam  plena, ut ubi feminae puerique et alia imbellis turba permixta esset             Romanos victores deserti fuga hostium       acceperunt tumuli   sub idem tempus L Manlius et C Helvius , cum, quoad viam colles obliqui dederunt, escendissent, postquam ad       invia ventum est,  flexere iter in partem       montis, quae una habebat iter, et sequi consulis agmen modico uterque intervallo       velut ex composito coeperunt, quod primo optimum factu fuisset, in id       necessitate ipsa compulsi:  subsidia enim in       talibus iniquitatibus locorum maximo saepe usui fuerunt, ut primis forte       deturbatis secundi et tegant pulsos et integri pugnam excipiant   consul, postquam ad tumulos ab levi armatura captos       prima signa legionum pervenerunt, respirare et conquiescere paulisper militem       iubet; simul strata per tumulos corpora Gallorum ostentat,  et, cum levis armatura proelium tale ediderit, quid ab       legionibus, quid ab iustis armis, quid ab animis fortissimorum militum       expectari? castra illis capienda esse, in quae compulsus ab levi armatura hostis       trepidet   praecedere tamen iubet levem armaturam,       quae, cum  staret agmen, colligendis per tumulos telis, ut missilia sufficerent,       haud segne id ipsum tempus consumpserat   iam       castris appropinquabant; et Galli, ne parum se munimenta sua tegerent, armati       pro vallo constiterant  obruti deinde omni genere telorum, cum, quo plures atque       densiores erant, eo minus vani quicquam intercideret teli, intra vallum momento       temporis compelluntur stationibus tantum firmis ad ipsos aditus portarum       relictis   in multitudinem compulsam in castra       vis ingens missilium telorum coniciebatur, et vulnerari multos clamor permixtus       mulierum atque puerorum ploratibus significabat   in eos, qui portas stationibus suis clauserant, legionum antesignani pila       coniecerunt  iis vero non vulnerabantur, sed transverberatis scutis plerique       inter se conserti haerebant; nec diutius impetum Romanorum sustinuerunt             patentibus iam portis, priusquam irrumperent       victores, fuga e castris Gallorum in omnis partes facta est  ruunt caeci per       vias, per invia; nulla praecipitia saxa, nullae rupes obstant;  nihil praeter hostem metuunt: itaque plerique praecipites       per vastam altitudinem prolapsi ac debilitati exanimantur  consul captis castris       direptione praedaque abstinet militem; sequi pro se quemque et instare et       perculsis pavorem addere iubet   supervenit et alterum cum L Manlio agmen; nec eos castra intrare sinit;  protinus ad persequendos hostis mittit, et ipse paulo post tradita       captivorum custodia tribunis militum sequitur, debellatum ratus, si in illo       pavore quam plurimi caesi forent aut capti         egresso consule C Helvius cum tertio agmine advenit, nec continere suos ab direptione       castrorum valuit, praedaque eorum, iniquissima sorte, qui pugnae non       interfuerant, facta est  equites diu ignari et pugnae et victoriae suorum       steterunt;  deinde et ipsi, quantum equis       subire poterant, sparsos fuga Gallos circa radices montis consectati cecidere       aut cepere   numerus interfectorum haud facile       iniri potuit, quia late per omnis amfractus montium fugaque et caedes fuit,            et magna pars rupibus inviis in profundae       altitudinis convalles delapsa est, pars in silvis vepribusque occisa   Claudius, qui bis pugnatum in Olympo monte scribit,       ad quadraginta milia hominum auctor est caesa, Valerius Antias, qui magis       immodicus in numero augendo esse solet, non plus decem milia   numerus captivorum haud dubie milia quadraginta explevit,       quia omnis generis aetatisque turbam secum traxerant demigrantium magis quam in       bellum euntium modo   consul armis hostium in       uno concrematis cumulo ceteram praedam conferre omnis iussit, et aut vendidit,       quod eius in publicum redigendum erat, aut cum cura, ut quam aequissima esset,       per milites divisit   laudati quoque pro contione omnes sunt,       donatique pro merito quisque,  ante omnis Attalus summo ceterorum adsensu: nam singularis eius iuvenis       cum virtus et industria in omnibus laboribus periculisque tum modestia etiam       fuerat