./data/phi0914/phi00130/phi0914.phi00130.perseus-lat2.xml
Titus Livius (Livy)
igitur omisso opere pronuntiatum iter signaque raptim ferri       sunt coepta ne naues in terram et ad obsidionem uersae ac minime nauali proelio       aptae opprimerentur:  qui enim restitissent       agili et nautico instrumento aptae et armatae classi naues tormenta machinasque       portantes et aut in onerariarum usum uersae aut ita adpulsae muris ut pro aggere       ac pontibus praebere adscensum possent?  itaque       Scipio, postquam eo uentum est, contra quam in nauali certamine solet rostratis       quae praesidio aliis esse poterant in postremam aciem receptis prope terram,            onerariarum quadruplicem ordinem pro       muro aduersus hostem opposuit, easque ipsas, ne in tumultu pugnae turbari       ordines possent, malis antennisque de naue in nauem traiectis ac ualidis funibus       uelut uno inter se uinculo inligatis comprendit,  tabulasque superinstrauit ut peruium in totum nauium ordinem esset, et sub       ipsis pontibus interualla fecit qua procurrere speculatoriae naues in hostem ac       tuto recipi possent   his raptim pro tempore       instructis, mille ferme delecti propugnatores onerariis imponuntur; telorum       maxime missilium ut quamuis longo certamine sufficerent uis ingens congeritur             ita parati atque intenti hostium aduentum       opperiebantur  Carthaginienses, qui, si maturassent, omnia permixta turba       trepidantium primo impetu oppressissent,        perculsi terrestribus cladibus atque inde ne mari quidem ubi ipsi plus poterant       satis fidentes, die segni nauigatione absumpto sub occasum solis in       portum—Rusucmona Afri uocant— classem adpulere   postero die sub ortum solis instruxere ab alto naues uelut ad iustum proelium       nauale et tamquam exituris contra Romanis   cum diu stetissent postquam nihil       moueri ab hostibus uiderunt, tum demum onerarias adgrediuntur   erat res minime certamini nauali similis, proxime speciem       muros oppugnantium nauium  altitudine aliquantum onerariae superabant;            ex rostratis Poeni uana pleraque, utpote       supino iactu, tela in locum superiorem mittebant; grauior ac pondere ipso       libratior superne ex onerariis ictus erat         speculatoriae naues ac leuia alia nauigia, quae sub constratis pontium per       interualla excurrebant, primo ipsae tantum impetu ac magnitudine rostratarum       obruebantur;  deinde propugnatoribus quoque       incommodae erant quod permixtae cum hostium nauibus inhibere saepe tela cogebant       metu ne ambiguo ictu suis inciderent         postremo asseres ferreo unco praefixi—harpagones uocat miles —  ex Punicis nauibus inici in Romanas coepti  quos cum neque       ipsos neque catenas quibus suspensi iniciebantur incidere possent, ut quaeque       retro inhibita rostrata onerariam haerentem unco traheret,  scindi uideres uincula quibus aliis innexa erat, seriem       aliam simul plurium nauium trahi   hoc maxime modo lacerati [quidem]       omnes pontes et uix transiliendi in secundum ordinem nauium spatium       propugnatoribus datum est   sexaginta ferme       onerariae puppibus abstractae Carthaginem sunt  maior quam pro re laetitia, sed       eo gratior quod inter adsiduas clades ac lacrimas unum quantumcumque ex       insperato gaudium adfulserat,  cum eo ut       appareret haud procul exitio fuisse Romanam classem ni cessatum a praefectis       suarum nauium foret et Scipio in tempore subuenisset