./data/stoa0275/stoa010/stoa0275.stoa010.opp-lat1.xml
Tertullian
Testimonium est veritatis eventus ipsius  Nonnunquam etin procella confusis vestigiis caeli et freti aliqui portus offenditurprospero errore, nonnunquam et in tenebris aditus quidam et exitusdeprehenduntur caeca felicitate  Sed et natura pleraque suggerunturquasi de publico sensu, quo animam deus dotare dignatus est Hunc nacta philosophia ad gloriam propriae artis inflavit prae studio(non mirum si istud ita dixerim) eloquii quidvis struere atque destruereeruditi magisque dicendo persuadentis quam docendo  Formasrebus imponit, eas nunc peraequat, nunc privat, de cerlisincerta praeiudicat, provocat ad exempla, quasi comparanda sintomnia, omnia praescribit, proprietatibus eliam inter similia diversis,nihil divinae licentiae servat, leges naturae opiniones suas facit:ferrem, si naturalis ipsa, ut compos naturae de conditionis consortioprobaretur  Visa est quidem sibi et ex sacris, quas putant,litteris hausisse, quia plerosque auctores etiam deos existimavitantiquitas, nedum divos, ut Mercurium Aegyptium, cui praecipuePlato adsuevit, ut Silenum Phrygem, cui a pastoribus perductoingentes aures suas Midas tradidit, ut Hermotimum, cui Clazomeniimortuo templum contulerunt, ut Orpheum, ut Musaeum, utPherecydem Pythagorae magistrum  Quid autem, si philosophietiam illa incursaverunt quae penes nos apocryphorum confessionedamnantur, certos nihil recipiendum quod non conspiret germanaeet ipso iam aevo pronatae propheticae paraturae, quando et pseudoprophetarummeminerimus et multo prius apostatarum spirituum,qui huiusmodi quoque ingeniorum calliditate omnem faciem saeculiinstruxerint? Postremo si etiam ad ipsos prophetas adisse credibileest indagatorem quemque sapientiae ex negotio curiositatis,tamen plus diversitatis invenias inter philosophos quam societatis,cum et in ipsa societate diversitas eorum deprehendatur  Siquidemvera quaeque et consonantia prophetis aut aliunde commendant autaliorsum subornant, cum maxima iniuria veritatis, quam efficiuntaut adiuvari falsis aut patrocinari  Hoc itaque commiserit nos etphilosophos in ista praesertim materia, quod interdum communessententias propriis argumentationibus vestiant, contrariis alicubiregulae nostrae, interdum sententias proprias communibus argumentationibusmuniant, consentaneis alicubi regulae illorum, utprope exclusa sit veritas a philosophia per veneficia in illam sua,et ideo utroque titulo societatis adversario veritatis urgemur etcommunes sententias ab argumentationibus philosopherum liberareet communes argumentationes a sententiis eorum separare, revocandoquaestiones ad dei litteras, exceptis plane quae sine laqueoalicuius praeiudicii ad simplex testimonium licebit adsumere, quiaet ex aemulis nonnunquam testimonium necessarium, si non aemulisprosit  Nec ignoro quanta sit silva materiae istius apud philosophospro numero etiam ipsorum commentatorum, quot varietatessententiarum, quot palaestrae opinionum, quot propagines quaestionum,quot implicationes expeditionum  Sed et medicinam inspexi,sororem, ut aiunt, philosophiae, sibi quoque hoc negotium vindicantem,ut ad quam magis animae ratio pertinere videatur percorporis curam  Unde et plurimum sorori refragatur, quod animamquasi coram in domicilio suo tractando magis norit  Sed videritutriusque praestantiae ambitio  Habuit et philosophia libertatemingenii et medicina necessitatem artificii ad extendendos de animaretractatus; late quaeruntur incerta, latius disputantur praesumpta Quanta difficultas probandi, tanta operositas suadendi, ut meritoHeraclitus ille tenebrosus vastiores caligines animadvertens apudexaminatores animae taedio quaestionum pronuntiarit terminos animaenequaquam invenisse omnem viam ingrediendo  Christianoautem paucis ad scientiam huius rei opus est  Nam et certa semperin paucis, et amplius illi quaerere non licet quam quod inveniri licet; infinitas enim quaestiones apostolus prohibet  Porro nonamplius inveniri licet quam quod a deo discitur; quod autem a deodiscitur, totum est