./data/stoa0275/stoa010/stoa0275.stoa010.opp-lat1.xml
Tertullian
Ait enim in Phaedone: Quid tumerga ipsam prudentiae possessionem? Utrumne impedimentum eritcorpus, an non, si quis illud socium assumpserit in quaestionem?Tale quid dico, habetne veritatem aliquam visio et auditio hominibus,an non? An non etiam poetae haec nobis semper obmussant,quod neque audiamus certum neque videamus? Memineratscilicet et Epicharmi Comici: Animus cernit, animus audit, reliquasurda et caeca sunt  Itaque rursus illum ergo ait supersapere quimente maxime sapiat, neque visionem proponens neque ullum eiusmodisensum attrahens animo, sed ipsa mente sincera utens inrecogitando ad capiendum sincerum quodque rerum, segressuspotissimum ab oculis et auribus et, quod dicendum sit, a totocorpore, ut turbante et non permittente animae possidere veritatematque prudentiam, quando communicat  Videmus igitur adversussensus corporales aliam portendi paraturam, ut multo idoniorem,vires scilicet animae, intellectum operantes eius veritatis cuius resnon sint coram nec subiaceant corporalibus sensibus, sed absintlonge a communi conscientia in arcano et in superioribus et apudipsum deum  Vult enim Plato esse quasdam substantias invisibiles,incorporales, supermundiales, divinas et aeternas, quas appellatideas, id est formas, exempla et causas naturalium istorum manifestorumet subiacentium corporalibus sensibus, et illas quidemesse veritates, haec autem imagines earum  Relucentne iam haereticasemina Gnosticorum et Valentinianorum? Hinc enim arripiuntdifferentiam corporalium sensuum et intellectualium virium, quametiam parabolae decem virginum attemperant, ut quinque stultae sensus corporales figuraverint, stultos videlicet quia deceptui faciles,sapientes autem intellectualium virium notam expresserint, sapientiumscilicet quia contingentium veritatem illam arcanam etsupernam et apud pleroma constitutam, haereticarum idearumsacramenta  Hoc enim sunt et Aeones et genealogiae illorum Itaque et sensum dividunt, et intellectualibus quidem a spiritali suosemine, sensualibus vero ab animali, quia spiritalia nullo modocapiat et illius quidem esse invisibilia, huius vero visibilia et humiliaet temporalia, quae sensu conveniantur in imaginibus constituta Ob haec ergo praestruximus neque animum aliud quid essequam animae suggestum et structum, neque spiritum extraneumquid quam quod et ipsa per flatum, ceterum accessioni deputandumquod aut deus postea aut diabolus adspirarit  Et nunc addifferentiam sensualium et intellectualium non aliud admittimusquam rerum diversitates, corporalium et spiritalium, visibilium etinvisibilium, publicatarum et arcanarum, quod illae sensui, istaeintellectui attribuantur, apud animam tamen et istis et illis obsequiodeputatis, quae perinde per corpus corporalia sentiat, quemadmodumper animum incorporalia intellegat, salvo eo ut etiamsentiat dum intellegit  Non enim et sentire intellegere est, et intellegeresentire est? Aut quid erit sensus, nisi eius rei quaesentitur intellectus? Quid erit intellectus, nisi eius rei quae intellegitursensus? Unde ista tormenta cruciandae simplicitatis etsuspendendae veritatis? Quis mihi exhibebit sensum non intellegentemquod sentit, aut intellectum non sentientem quod intellegit,ut probet alterum sine altero posse? Si corporalia quidem sentiuntur,incorporalia vero intelleguntur, rerum genera diversa sunt,non domicilia sensus et intellectus, id est non anima et animus Denique a quo sentiuntur corporalia? si ab anima, ergo iam etsensualis est animus, non tantum intellectualis, nam dum intellegit,sentit, quia si non sentit, nec intellegit: si vero ab animacorporalia sentiuntur, iam ergo et intellectualis est vis animae,non tantum sensualis, nam dum sentit, intellegit, quia si non intellegit,nec sentit  Proinde a quo intelleguntur incorporalia? siab animo, ubi erit anima? si ab anima, ubi erit animus? Quaeenim distant, abesse invicem debent, cum suis muneribus operantur Putabis quidem abesse animum ab anima, si quando  Namita effici ut nesciamus nos vidisse quid vel audisse, quia alibifuerit animus  Adeo contendam immo ipsam animam nec vidissenec audisse, quia alibi fuerit cum sua vi, id est animo  Nam etcum dementit homo, dementit anima, non peregrinante, sed compatientetunc animo  Ceterum animae principaliter casus est  Hocunde firmatur? quod anima digressa nec animus in homine inveniatur;ite illam ubique sequitur, a qua nec in fine subremanet Cum vero sequitur et addicitur, perinde intellectus animae addiciturquam sequitur animus, cui addicitur intellectus  Sit nunc etpotior sensu intellectus, et potior cognitor sacramentorum, dummodoet ipse propria vis animae, quod et sensus  Nihil meainterest, nisi cum idcirco praefertur sensui intellectus, ut ex hocquoque separatior habeatur quo potior affirmatur  Tunc mihi postdifferentiam etiam praelatio retundenda est, perventuro quoqueusque ad potioris dei persuasionem  Sed de deo suo quoque campoexperiemur cum haereticis  Nunc de anima titulus et de intellectunon insidiose praeferendo locus  Nam etsi potiora sunt quaeintellectu attinguntur ut spiritalia quam quae sensu ut corporalia,rerum erit praelatio, sublimiorum scilicet adversus humiliores, nonintellectus adversus sensum  Quomodo enim praeferatur sensuiintellectus, a quo informatur ad cognitionem veritatum? Si enimveritates per imagines apprehenduntur, id est invisibilia per visibilianoscuntur, quia et apostolus nobis scribit, Invisibilia enim eius a conditione mundi de factitamentis intellecta visuntur, et Platohaereticis, Facies occultorum ea quae apparent, et necesse estomnino hunc mundum imaginem quandam esse alterius alicuius,equidem ibi videtur intellectus duce uti sensu et auctore et principalifundamento, nec sine illo veritates posse contingi  Quomodoergo potior erit eo per quem est, quo eget, cui debet totum quodattingit? Ita utrumque concluditur, neque praeferendum sensui intellectum,per quem enim quid constat, inferius ipso est, nequeseparandum a sensu, per quod enim quid est, cum ipso est