./data/stoa0275/stoa006/stoa0275.stoa006.opp-lat1.xml
Tertullian
Si deus commune vocabulum factum est vitio erroris humani, quatenus pluresdei dicuntur atque creduntur in saeculo, benedictus tamen deusdomini nostri Iesu Christi non alius quam creator intellegetur, qui et universa benedixit, habes Genesim, et ab universis benedicitur, habes Danielem  Proinde si pater potest dici sterilis dei nullius magis nomine quam creatoris, misericordiarum tamen pateridem erit qui misericors et miserator et misericordiae plurimus est dictus  Habes apud Ionam cum ipso misericordiae exemplo, quam Ninivitis exorantibus praestitit, facilis et Ezechiae fletibus flecti, et Achab, marito lezabelis, deprecanti sanguinem ignoscere Nabuthae, et David agnoscenti delictum statim indulgere, malens scilicet licet paenitentiam peccatoris quam mortem, utique ex misericordiaeaffectu  Si quid tale Marcionis deus edidit vel edixit, agnoscampatrem misericordiarum  Si vero ex eo tempore hunc titulum eiadscribit quo revelatus, quasi exinde sit pater misericordiarum quoliberare instituit genus humanum, atquin et nos ex eo temporenegamus illum ex quo dicitur revelatus  Non potest igitur aliquidei adscribere quem tunc ostendit cum aliquid ei adscribit  Si enimprius constaret eum esse, tunc et adscribi ei potest  Accidensenim est quod adscribitur, accidentia autem antecedit ipsius reiostensio cui accidunt, maxime cum iam alterius est quod adscribiturei qui prius non sit ostensus  Tanto magis negabitur esse,quanto per quod affirmatur esse eius est qui iam ostensus est  Sicet testamentum novum non alterius erit quam qui illud repromisit;et si non littera, at eius spiritus; hoc erit novitas  Denique  qui litteram tabulis lapideis inciderat, idem et de spiritu edixerat,Effundam de meo spiritu in omnem carnem  Et si littera occidit, spiritus vero vivificat, eius utrumque est qui ait, Ego occidam et ego vivificabo, percutiam et sanabo  Olim duplicem vim creatorisvindicavimus, et iudicis et boni, littera occidentis per legem etspiritu vivificantis per evangelium  Non possunt duos deos facerequae, etsi diversa, apud unum recenseri praevenerunt  Commemoratet de velamine Moysi, quo faciem tegebat incontemplabilemfiliis IsraÃ«l  Si ideo ut claritatem maiorem defenderet novi testamenti, quod manet in gloria, quam veteris, quod evacuari habebat, hoc et meae convenit fidei praeponenti evangelium legi, etvide ne magis meae  Illic enim erit superponi quid ubi fuerit etillud cui superponitur  At cum dicit, Sed obtunsi sunt sensus mundi, non utique creatoris, sed populi, qui in mundo est  DeIsraÄle enim dicit, Ad hodiernum usque velamen id ipsum in corde eorum  Figuram ostendit fuisse velamen faciei in Moyse velaminiscordis in populo, quia nec nunc apud illos perspiciatur Moysescorde, sicut nec facie tunc  Quid est ergo adhuc velatum in Moysequod pertineat ad Paulum, si Christus creatoris a Moyse praedicatusnondum venit? quomodo iam operta et velata adhuc denotanturcorda Iudaeorum, nondum exhibitis praedicationibus Moysi, idest de Christo, in quo eum intellegere deberent? Quid ad aposlumChristi alterius, si dei sui sacramenta Iudaei non intellegebant,nisi quia velamen cordis illorum ad caecitatem, qua non perspexerant Christum Moysi, pertinebat? Denique quod sequitur, Cumvero converterit ad deum, auferetur velamen, hoc Iudaeo propriedicit, apud quem et est velamen Moysi, qui cum transierit infidem Christi, intellegit Moysen de Christo praedicasse  Ceterumquomodo auferetur velamentum creatoris in Christo dei alterios,cuius sacramenta velasse non potuit creator, ignoti videlicet ignota? Dicit ergo nos iam aperta facie, utique cordis, quod velatum estin Iudaeis, contemplantes Christum eadem imagine transfigurari agloria, qua scilicet et Moyses transfigurabatur a gloria domini, ingloriam  Ita corporalem Moysi illuminationem de congressu dominiet corporale velamen de infirmitate populi proponens, et spiritalemrevelationem et spiritalem claritatem in Christo superducens, tanquam a domino, inquit, spirituum, totum ordinem Moysi figuramignorati apud Iudaeos, agniti vero apud nos Christi fuissetestatur  Scimus quosdam sensus ambiguitatem pati posse de sonopronuntiationis aut de modo distinctionis, cum duplicitas carumintercedit  Hanc Marcion captavit sic legendo: In quibus deus aevihuius, ut creatorem ostendens deum huius aevi alium suggerat deum alterius aevi  Nos contra sic distinguendum dicimus: In quihusdeus, dehine: aevi huius excaecavit mentes infidelium; In quibus,Iudaeis infidelibus, in quibus opertum est aliquibus evangelium adhuc sub velamine Moysi  IIIis enim deus, labiis diligentibus eum, corde autem longe absistentibus ab eo, minatus fuerat: Aure audietis et non audietis, oculis videbitis et non videbitis, et: Nisi credideritis nec intellegetis, et: Auferam sapientiam sapientium etprudentiam prudentium irritam faciam  Haec autem non utique deevangelio dei ignoti abscondendo minabatur  Ita etsi huius aevideus, sed infidelium huius aevi excaecat cor, quod Christum eiusnon ultro recognoverint de scripturis intellegendum  Et positum inambiguitate distinctionis hactenus tractasse, ne adversario prodesset,contentus victoriae nae ultro possum et in totum conten-tionem hanc praeterisse  Simpliciori responso prae manu eritesse huius aevi dominum diabolum interpretari, qui dixerit, prophetareferente, Ero similis altissimi, ponam in nubibus thronum meum; sicut et tota huius aevi superstitio illi mancipata est quiexcaecet infidelium corda et inprimis apostatae Marcionis  Deniquenon vidit occurrentem sibi clausulam sensus: Quoniam deus, qui dixit ex tenebris lucem lucescere, reluxit in cordibus nostris adilluminationem agnitionis suae in persona Christi  Quis dixit, Fiat lux? Et de illuminatione mundi quis Christo ait, Posui te in lumen nationum, sedentium scilicet in tenebris et in umbra mortis?Cui respondet spiritus in psalmo ex providentia futuri  Significatumest, inquit, super nos lumen personae tuae, domine  Persona autem dei Christus dominus  Unde et apostolus supra, Qui est imago, inquit, dei  Igitur si Christus persona creatoris dicentis,Fial lux, et Christus et aposloli et evangelium et velamen etMoyses et tota series secundum testimonium clausulae creatoris estdei huius aevi, certe non eius qui nunquam dixit, Fial lux  Praetereohic et de alia epistula, quam nos ad Ephesios praescriptamhabemus, haeretici vero ad Laodicenos  Ait enim meminisse nationes quod illo in tempore cum essent sine Christo, alieni abIsraele, sine conversatione et testamentis et spe promissionis,etiam sine deo essent, in mundo utique,etsi de creatore  Ergosi nationes sine deo dixit esse, deus autem illis diabolus est, noncreator, apparet dominum aevi huius eum intellegendum quem nationespro deo receperunt, non creatorem, quem ignorant  Qualeest autem ut non eiusdem habeatur thesaurus in fictilibus vasis nostris cuius et vasa sunt? Nam si gloria dei est in fictilibus vasistantum thesauri haberi, vasa autem fictilia creatoris sunt, ergo etgloria creatoris est, cuius vasa eminentiam virtutis dei sapiunt, etvirtus ipsa; quia propterea in vasa ficlilia commissa sunt, ut eminentiaeius proberetur  Ceterum iam non erit alterius dei gloriaideoque nec virtus, sed magis dedecus et infirmitas, cuius eminen- tiam fictilia et quidem aliena ceperunt  Quodsi haec sunt fictiliavasa, in quibus tanta nos pati dicit, in quibus etiam mortificationemcircumferimus dei, satis ingratus deus et iniustus, si nonet hanc substantiam resuscitaturus est, in qua pro fide eius tantatolerantur, in qua et mors Christi circumfertur, in qua et eminentia virtutis consecratur  Sed enim proponit, Ut et vita Christi manifesteturin corpore nostro, scilicet sicut et mors eius circumferturin corpore  De qua ergo Christi vita dicit? qua nunc vivimus in illo? Et quomodo in sequentibus non ad visibilia nec ad temporalia,sed ad invisibilia et ad aeterna, id est non ad praesentia,sed ad futura exhortatur? Quodsi de futura vita dicit Christi, incorpore eam dicens apparituram, manifeste carnis resurrectionempraedicavit, exteriorem quidem hominem nostrum corrumpi dicens,et non quasi aeterno interitu post mortem, verum laboribus et incommodis, de quibus praemisit adiciens, Et non deficiemus Nam et interiorem hominem nostrum renovari de die in diem dicenshic utrumque demonstrat, et corporis corruptionem ex vexationetemptationum et animi renovationem ex contemplatione promissionum