./data/stoa0275/stoa017/stoa0275.stoa017.opp-lat1.xml
Tertullian
Immo non dubitandum affines illos essemultimodae idololatriae  Primum quibus necesse est deos nationumpraedicare, nomina, genealogias, fabulas, ornamenta honorificaquaeque eorum enuntiare, tum sollemnia festaque eorundem observare,ut quibus vectigalia sua supputent  Quis ludimagistersine tabula septem idolorum Quinquatria tamen frequentabit?Ipsam primam novi discipuli stipem Minervae et honori et nominiconsecrat, ut, etsi non profanatus alicui idolo verbotenus de idolothytoesse dicatur, pro idololatra vitetur  Quid minus estinquinamenti eo, quam praestat quaestus et nominibus et honoribusidolo nuncupatus? Quam Minervalia Minervae, quam SaturnaliaSaturni, quem etiam serviculis sub tempore Saturnaliumcelebrari necesse est  Etiam strenae captandae et septimontium,et brumae et carae cognationis honoraria exigenda omnia,flore scholae coronandae; flaminicae et aediles sacrificant, creatisschola honoratur feriis  Idem fit idoli natali; omnis diabolipompa frequentatur  Quis haec competere Christiano existimabit,nisi qui putabit convenire etiam non magistro? Scimus dici posse:Si docere litteras dei servis non licet, etiam nec discere licebit,et, Quomodo quis institueretur ad prudentiam interim humanam,vel ad quemcumque sensum vel actum, cum instrumentumsit ad omnem vitam litteratura? Quomodo repudiamus saeculariastudia, sine quibus divina non possunt?  Videamus igitur necessitatem litteratoriae eruditionis, respiciamus ex parte eam admittinon posse, ex parte vitari  Fideles magis discere quam docerelitteras capit; diversa est enim ratio discendi et docendi  Si fidelislitteras doceat, insertas idolorum praedicationes sine dubio,dum docet, commendat, dum tradit, affirmat, dum commemorat, testimonium dicit  Deos ipsos hoc nomine obsignat, cum lexprohibeat, ut diximus, deos pronuntiari et nomen hoc in vanoconlocari  Hinc prima diabolo fides aedificatur ab initiis eruditionis Quaere, an idololatriam committat qui de idolis catechizat At cum fidelis haec discit, si iam sapit quid sit, neque recipitneque admittit, multo magis si nondum sapit  Aut ubi coeperitsapere, prius sapiat oportet quod prius didicit, id est dedeo et fide  Proinde illa respuet nec recipiet, et erit tam tutus,quam qui sciens venenum ab ignaro accipit nec bibit  Huic necessitasad excusationem deputatur, quia  aliter discere non potest Tanto autem facilius est litteras non docere quam non discere,quanto et reliqua scholarum de publicis ac propriis sollemnitatibusinquinamenta facilius discipulus fidelis non adibit quam magisternon frequentabit