./data/stoa0275/stoa002/stoa0275.stoa002.opp-lat1.xml
Tertullian
Haec enim materia est erroris humani per artificemeius, ne ignorantia erroris vacet, quo magis rei sitis  Patentoculi, nec vident; hiant aures, nec audiunt; cor stupet saliens,nescit animus quod agnoscit  Denique si tantam perversitatemuna praescriptione discuti liceret, in expedito esset nuntiatio, cumomnes istos deos ab hominibus institutos novimus, iam hinc exciderefidem verae divinitatis, quod nihil utique aliquando coeptumdivinum videri iure possit  Sedenim multa sunt, quibus teneritasconscientiae obduratur in callositatem voluntarii erroris  Ingentimanu veritas obsidetur, et ipsa de sua virtute secura est! Quidni?quemcumque vult, de ipsis adversariis socios protectoresquesibimet assumit et omnem illam expugnatorum multitudinem prosternit Adversus haec igitur nobis negotium est, adversus institutionesmaiorum, auctoritates receptorum, leges dominantium,argumentationes prudentium, adversus vetustatem, consuetudinem,necessitatem, adversus exempla, prodigia, miracula, quae omniaadulterinam istam divinitatem corroboraverint  Quare secundumvestros commentarios, quos ex omni theologiae g(??)re cepistis,gradum conferens, quoniam maior in huiusmodi penes vos auctoritasliterarum quam rerum est, elegi ad compendium Varronisopera, qui rerum divinarum ex omnibus retro digestis commentatusidoneum se nobis scopum exposuit  Hunc si interrogem,qui insinuatores deorum, aut philosophos designat aut populos autpoëtas  Triplici enim genere deorum censum distinxit: unum essephysicum, quod philosophi retractant, aliud mythicum, quod interpoëtas volutetur, tertium gentile, quod populi sibi quique adoptaverunt Igitur cum philosophi physicum coniecturis concinnarint,poëtae mythicum de fabulis traxerint, populi gentile ultro praesumpserint,ubinam veritas collocanda? In coniecturis? Sed incertaconceptio est  In fabulis? Sed foeda relatio est  In adoptionibus?Sed passiva et municipalis adoptatio est  Deniqueapud philosophos incerta, quia varia, apud poëtas omnia indigna,quia turpia, apud populos passiva omnia, quia voluntaria  Porrodivinitas, si veram retractes, ea definitione est, ut ista nequeargumentationibus incertis colligatur, neque fabulis indignis contaminetur,neque adoptionibus passivis iudicetur; haberi enim debet,sicut est, certa, integra, communis, quia scilicet omnium  Ceterumquem deum credam? Quem suspicio aestimavit? Quem historiaiactavit? Quem civitas voluit? Dignius multo neminem credamquam dubitandum, aut pudendum, aut adoptivum