./data/stoa0058/stoa001/stoa0058.stoa001.perseus-lat2.xml
Boethius
In           quo illud primum arbitror inquirendum, an aliquod  huiusmodi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit           exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago           decipiat  Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum           negari nequit  Omne enim quod            inperfectum esse dicitur, id inminutione perfecti inperfectum esse           perhibetur  Quo fit, ut si in quolibet genere inperfectum quid esse           uideatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit  Etenim           perfectione sublata, unde illud quod inperfectum  perhibetur exstiterit ne fingi quidem potest  Neque enim ab           deminutis inconsummatisque natura rerum coepit exordium, sed ab integris           absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur  Quod si, uti           paulo ante monstrauimus, est quaedam            boni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non           potest dubitari Firmissime, inquam, uerissimeque conclusum est Quo uero, inquit, habitet, ita considera  Deum rerum omnium principem           bonum esse communis humanorum con-  ceptio probat animorum  Nam cum nihil           deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis           dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio demonstrat, ut perfectum quoque in           eo bonum esse conuincat  Nam ni tale sit, rerum omnium  princeps esse non poterit  Erit enim eo           praestantius aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque           antiquius esse uideatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse           claruerunt  Quare ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum               deum summi perfectique boni esse           plenissimum  Sed perfectum bonum ueram esse beatitudinem constituimus; ueram           igitur beatitudinem in summo deo sitam esse necesse est  Accipio, inquam,  nec est quod contradici ullo modo queat  Sed  quaeso, inquit, te uide quam           id sancte atque inuiolabiliter probes quod boni summi summum deum diximus           esse plenissimum Quonam, inquam, modo?Ne hunc rerum omnium patrem illud summum bonum quo plenus esse perhibetur           uel  extrinsecus accepisse uel ita           naturaliter habere praesumas, quasi habentis dei habitaeque beatitudinis           diuersam cogites esse substantiam  Nam si extrinsecus acceptum putes,           praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis  Sed           hunc  esse rerum omnium           praecellentissimum dignissime confitemur  Quod si natura quidem inest, sed           est ratione diuersum, cum de rerum principe loquamur deo, fingat qui potest:           quis haec diuersa coniunxerit? Postremo quod a qualibet re diuersum est, id           non  est illud a quo intellegitur esse           diuersum  Quare  quod a  summo bono diuersum est sui natura ,           id summum bonum non est—quod nefas est de eo cogitare quo nihil constat esse           praestantius  Omnino enim nullius rei natura suo principio melior poterit               exsistere, quare quod omnium           principium sit, id etiam sui substantia summum esse bonum uerissima ratione           concluserim Rectissime, inquam  Sed summum bonum beatitudinem esse concessum           est Ita est, inquam  Igitur, inquit, deum esse  ipsam beatitudinem necesse est confiteri Nec propositis, inquam, prioribus refragari queo et illis hoc inlatum           consequens esse perspicio Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approbetur, quod duo           summa bona quae a se diuersa  sint esse           non possunt  Etenim quae discrepant bona, non esse alterum quod sit alterum           liquet; quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest            Sed quod perfectum non sit, id summum non esse manifestum est; nullo modo           igitur  quae summa sunt bona ea possunt           esse diuersa  Atqui et beatitudinem et deum summum bonum esse collegimus;           quare ipsam necesse est summam esse beatitudinem quae sit summa           diuinitas Nihil, inquam, nee reapse uerius 1 nec ratiocinatione firmius               nee deo dignius concludi potest Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent demonstratis           propositis aliquid inferre quae porismata ipsi uocant, ita ego quoque tibi           ueluti corollarium dabo  Nam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines           beati,  beatitudo uero est ipsa           diuinitas, diuinitatis adeptione  beatos fieri manifestum           est: sed uti iustitiae adeptione iusti, sapientiae sapientes fiunt, ita           diuinitatem adeptos deos fieri simili ratione necesse est  Omnis igitur           beatus deus, sed natura quidem unus; participatione  uero nihil prohibet esse quam plurimos Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum, siue porisma siue           corollarium uocari mauis Atqui hoc quoque pulchrius nihil est, quod his annectendum   esse ratio           persuadet Quid? inquam,  Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia           unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit           eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera           referantur?Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione           patefaceres Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse censemus?Ac summum quidem, inquam  Addas, inquit, hoc omnibus licet            Nam eadem sufficientia summa est, eadem summa potentia, reuerentia               quoque, claritas ac uoluptas           beatitudo esse iudicatur  Quid igitur? Haecine omnia bonum—sufficientia           potentia ceteraque—ueluti quaedam beatitudinis membra sunt an ad bonum           ueluti ad uerticem cuncta referuntur?Intellego, inquam, quid inuestigandum proponas, sed quid constituas audire desidero Cuius discretionem rei sic accipe  Si haec omnia beatitudinis membra forent,           a se quoque inuicem discreparent  Haec est enim partium natura ut unum           corpus diuersa coinponant  Atqui  haec           omnia idem esse monstrata sunt; minime igitur membra sunt  Alioquin ex uno           membro beatitudo uidebitur esse coniuncta—quod fieri nequit Id quidem, inquam, dubium non est, sed id quod  restat           exspecto Ad bonum uero cetera referri  palam est            Idcirco enim sufficientia petitur quoniam bonum esse iudicatur, idcirco           potentia quoniam id quoque esse creditur bonum; idem de reuerentia,           claritudine, iucunditate coniectare licet  Omnium igitur expetendorum summa           atque causa bonum  est  Quod enim neque           re neque similitudine ullum in se retinet bonum, id expeti nullo modo           potest  Contraque etiam quae natura bona non sunt, tamen si esse uideantur,           quasi uere bona sint appetuntur  Quo fit uti summa, cardo atque causa           expetendorum  omnium bonitas esse iure           credatur  Cuius uero causa quid expetitur, id maxime uidetur optari, ueluti           si sal ut is causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum           desiderat quam salutis effectum  Cum igitur omnia boni gratia petantur, non           illa  potius quam bonum ipsum           desideratur ab omnibus  Sed propter quod cetera optantur, beatitudinem esse           concessimus; quare sic quoque sola quaeritur beatitudo  Ex quo liquido           apparet ipsius boni et beatitudinis unam atque eandem esse substantiam Nihil uideo cur dissentire quispiam possit  Sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus Ita, inquam   Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono           nec usquam alio sitam esse substantiam