./data/stoa0275/stoa005/stoa0275.stoa005.opp-lat1.xml
Tertullian
Quamvis ex temporibus Danielispraedicantis probaverimus iam venisse Christum, qui nuntiabatur Nasci enim eum oportuit in Bethlehem Iudae  Sic enim scriptum est in propheta: Et tu, Bethlehem, non minima es inducibus Iudae; ex te enim exiet dux qui pascet populum meumIsraÃ«l  Si autem adhuc natus non est, qui processurus dux de tribuIuda ex Bethlehem nuntiabatur? Oportet enim eum de tribu Iudaet a Bethlehem procedere; animadvertimus autem nunc neminemde genere IsraÃ«l in civitate Bethlehem remansisse, et exinde quodinterdictum est no in confinio ipsius regionis demoretur quisquam Iudaeorum, ut hoc quoque esset adimpletum per prophetam: Terravestra deserta, civitates vestrae igni exustae, id est, quod bellitempore eis evenerit, regionem vestram in conspectu vestro extericomedent, et deserta et subversa erit a populis alienis  Et alio loco sic per prophetam dicitur: Regem cum claritate videbitis, idest Christum, facientem virtutes in gloria dei patris, et oculi vestrividebunt terram de longinquo, quod vos pro meritis vestris postexpuguationem Hierusalem prohibiti ingredi in terram vestram delonginquo eam oculis tantum videre permissum est  Anima, inquit,vestra meditabitur timorem, scilicet quo tempore excidium suipassi sunt  Quomodo igitur nascetur dux de Iudaea, et quatenusprocedet de Bethlehem, sicuti divina prophetarum volumina enuntiant,cum nullus omnino sit illic in hodiernum derelictus ex IsraÃ«l,cuius ex stirpe possit nasci Christus? Si enim secundum Iudaeosadhuc non venit, cum venire coeperit, unde ungetur? Lex enimpraecepit in captivitate non licere unctionem chrismatis regalisconfici  Si autem iam nec unctio est illic, ut Daniel prophetavit (dicit enim, Exterminabitur unctio), ergo iam non est illisunctio, quia nec templum, ubi erat cornu de quo reges ungebantur Si ergo non est unctio, unde ungetur dux qui nascetur inBethlehem? aut quomodo procedet de Bethlehem, cum de semineIsraÃ«l nullus omnino sit in Bethlehem? Iterato denique ostendamuset venisse iam Christum per prophetas, et passum, et incaelis iam receptum, et inde venturum secundum praedicationesprophetarum  Nam post adventum eius secundum Danielem quodipsa civitas exterminari haberet legimus, et ita factum recognoscimus Dicit enim scriptura sic: Civitatem et sanctum simul exterminari cum duce, indubitate qui de Bethlehem et de tribu Iudaesset processurus  Unde et manifestum est quod civitas simuleo tempore exterminari deberet cum ducator eius in ea pati haberet,per scripturas prophetarum, dicentium: Expandi manus meas tota die ad populum contumacem et contradicentem mihi, quiambulat in via non bona, sed post peccata sua  Et in psalmisdicit: Exterminaverunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: Ipsi autem contemplati sunt et viderunt me, et in siti meapotaverunt me aceto  Haec David passus non est, ut de se meritodixisse videatur, sed Christus, qui crucifixus est  Manus autemet pedes non exterminantur, nisi eius qui in ligno suspenditur Unde et ipse David regnaturum ex ligno dominum dicebat; namet alibi propheta ligni huius fructum praedicat dicens, Terra dedit benedictiones suas  Utique illa terra virgo, nondum pluviis irrigata, nec imbribus fecundata, ex qua homo tunc primum plasmatusest, ex qua nunc Christus per carnem ex virgine natus est  Et lignum, inquit, attulit fructum suum, non illud lignum in paradisoquod mortem dedit protoplastis, sed lignum passionis Christi,unde vita pendens a vobis credita non est  Hoc enim lignumtunc in sacramento erat quo Moyses aquam amaram indulcavit, undepopulus, qui siti peribat in eremo, bibendo revixit; sicuti nos,qui de saeculi calamitatibus extracti, in quo commorabamur sitipereuntes, id est verbo divino privati, ligni passionis Christiaquam baptismatis potantes fide, quae est in eum, reviximus, a qua fide IsraÃ«l excidit, per Hieremiam dicentem: Mittite, etinterrogate nimis, si facta sunt talia, si mutabunt gentes deossuos, et isti non sunt dii; populus autem meus mutavit gloriamsuam, ex que nihil proderit eis; expavit caelum super isto  Et quando expavit? Indubitate quando passus est Christus  Et horruit,inquit, plurimum nimis, et sol media die tenebricavit  Etquando horruit nimis, nisi in passione Christi, cum terra quoquecontremuit, et velum templi scissum est, et monumenta dirupta sunt? Quoniam duo haec mala fecit populus meus: Me, inquit,dereliquerunt fontem aquae vitae, et foderunt sibi lacus contritos,qui non poterunt aquam continere  Indubitate non recipiendoChristum, fontem aquae vitae, lacus contritos coeperunt habere,id est synagogas in dispersiones gentium, in quibus iam spiritussanctus non immoratur, ut in praeteritum in templo commorabaturante adventum Christi, qui est verum dei templum  Nam et istamsitim divini spiritus eos passuros dixerat propheta Esaias, dicens: Ecce, qui serviunt mihi, manducabunt, vos autem esurietis: servientesmihi potabuntur, vos autem sitietis, et a contribulationespiritus ululabitis; remittetis enim nomen vestrum in satietatemelectis meis, vos autem interficiet dominus; eis autem, qui serviuntmihi, nomen nominabitur novum, quod benedicetur in terris  Adhuc huius ligni sacramentum etiam in Regnorum legimus celebratum Nam cum filii prophetarum super flumen Iordanem lignumsecuribus caederent, exsiliit ferrum, et mersum est in flumine, atqueita Helisaeo propheta superveniente petunt ab eo filii prophetarumuti ferrum flumini quod mersum fuerat erueret  Atque itaHelisaeus accepto ligno et misso in eum locum ubi submersumfuerat ferrum, statim supernatavit, et lignum mersum est, quodreceperunt filii prophetarum  Ex quo intellexerunt quod Heliaespiritus in eum sit repraesentatus  Quid manifestius huius lignisacramento, quod duritia huius saeculi mersa in profundo erroris,et a ligno Christi, id est passionis eius, in baptismo liberatur, utquod perierat olim per lignum in Adam, id restitueretur per lignumChristi? nobis utique, qui successimus in loco prophetarum, easustinentibus hodie in saeculo quae semper passi sunt prophetaepropter divinam religionem  Alios enim lapidaverunt, alios fugaverunt,plures vero ad mortis necem tradiderunt, quod negare nonpossunt  Hoc lignum sibi et Isaac, filius Abrahae, ad sacrificiumipse portabat, cum sibi eum deus hostiam fieri praecepisset  Sedquoniam haec fuerant sacramenta quae temporibus Christi perfificiendaservabantur, et Isaac cum ligno reservatus est, arieteoblato in vepre cornibus haerente, et Christus suis temporibuslignum humeris suis portavit, inhaerens cornibus crucis, coronaspinea in capite eius circumdata  Hunc enim oportebat pro omnibusgentibus fieri sacrificium, qui tanquam ovis ad victimam ductus est, et velut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuitos suum  Hic enim Pilato interrogante nihil locutus est; in humilitateenim iudicium eius sublatum est  Nativitatem autem eiusquis enarrabit? quia nullus omnino hominum nativitatis Christifuit conscius in conceptu, cum virgo Maria a verbo dei praegnansinveniretur, et quia tolleretur a terra vita eius  Cur itaque postresurrectionem eius a mortuis, quae die tertia effecta est, caelieum receperunt? Secundum prophetiam Osee emissam huiusmodi Ante lucem surgent ad me dicentes, Eamus et revertamur ad dominum deum nostrum, quoniam ipse eripiet et liberabit nos  Postbiduum, in die tertia, quae est resurrectio eius gloriosa, de terrain caelos eum recepit, unde et venerat ipse spiritus ad virginem,cuius neque nativitatem neque passionem Iudaei agnoverunt  Igiturquoniam adhuc contendunt Iudaei necdum venisse Christum,quem tot modis approbavimus venisse, recognoscant Iudaei exitumsuum, quem post adventum Christi relaturi praedicabantur ob impietatemqua eum et despexerunt et interfecerunt  Primo enim,ex qua die, secundum dictum Esaiae, proiecit homo abominamenta sua aurea et argentea, quae fecerunt adorare vanis etnocivis, id est, ex quo gentes nos dilucidato pectore per Christiveritatem proiecimus idola (videant Iudaei), et quod sequitur expunctumest  Abstulit enim dominus sabaoth in Iudaeis et ab Hierusalem inter cetera et sapientem architectum, qui aedificatecclesiam dei templum et civitatem sanctam et domum domini  Nam exinde destitit apud illos dei gratia  Et mandatum est nubibus, nepluerent imbrem super vineam Sorech, id est caelestibus beneficiis,ne provenirent domui IsraÃ«lis  Fecerat enim spinas, exquibus Christum coronaverat, et non iustitiam, sed clamorem, quo in crucem eum extorserat  Et ita subtractis charismatis prioribuslex et prophetae usque ad Ioannem fuerunt; et piscina Bethsaidausque ad adventum Christi  Valetudines ab IsraÃ«le curaredesiit deinde, cum ex perseverantia furoris sui nomen domini per ipsos blasphemaretur, sicut scriptum est: Propter vos nomen deiblasphematur in gentibus  Ab illis enim incepit infamia, et tempusmedium a Tiberio usque ad Vespasianum  Qui cum ista commisissent,nec intellexissent Christum in tempore suae visitationisinveniendum, facta est terra eorum deserta, et civitates eorumigni exustae; regionem ipsorum in conspectu eorum extranei devorantes, derelicta est filia Sion tanquam specula in vinea vel ut in cucumerario casula, ex quo scilicet IsraÃ«l dominum non cognovit,et populus eum non intellexit, sed dereliquit magis et ad indignationemprovocavit sanctum IsraÃ«l  Sic et machaerae condicionalis comminatio: Si nolueritis nec obaudieritis, gladius voscomedet, Ex quo probamus machaeram Christum fuisse, quemnon audiendo perierunt, qui et in psalmo dispersionem eius postulat a patre dicens, Disperge illos in virtute tua  Qui et rursum per Esaiam exustionem eorum orat: Propter me, inquit, haec factasunt vobis, in anxietate dormietis  Haec igitur cum pati praedicarenturIudaei propter Christum, et passos eos esse inveniamus,et in dispersionem demorari cernamus, manifestum est propterChristum Iudaeis ista accidisse, conspirante sensu scripturarumcum exitu rerum et ordinis temporum  Aut si nondum venit Christus,propter quem haec passuri praedicabantur, cum venerit, ergopatientur  Et ubi tunc filia Sion relinquenda, quae nulla hodieest? ubi civitates exurendae, quae iam in tumulis exustae sunt? ubidispersio gentis, quae iam extorris? Redde statum Iudaeae, quemChristus inveniat, et alium contende venire