./data/phi0914/phi00125/phi0914.phi00125.perseus-lat1.xml
Titus Livius (Livy)
Marcellum miserunt, e quibus unus potestate dicendi facta:  'consulem te, M Marcelle , in Italia adissemus, cum primum de nobis, etsi non iniquum, certe       triste senatus consultum factum est, nisi hoc sperassemus in prouinciam nos       morte regum turbatam ad graue bellum aduersus Siculos simul Poenosque mitti,            et sanguine nostro uolneribusque nos       senatui satisfacturos esse, sicut patrum memoria qui capti a Pyrrho ad Heracleam       erant aduersus Pyrrhum ipsum pugnantes satisfecerunt   quamquam quod ob meritum nostrum suscensuistis, patres       conscripti, nobis aut suscensetis?  ambo mihi       consules et uniuersum senatum intueri uideor, cum te, M Marcelle , intueor, quem si ad Cannas consulem habuissemus, melior et rei       publicae et nostra fortuna esset   sine, quaeso, priusquam de condicione nostra queror, noxam       cuius arguimur nos purgare  si non deum ira nec fato, cuius lege immobilis rerum       humanarum ordo seritur, sed culpa periimus ad Cannas, cuius tandem ea culpa       fuit?  militum an imperatorum? equidem miles       nihil unquam dicam de imperatore meo, cui praesertim gratias sciam ab senatu       actas quod non desperauerit de re publica, cui post fugam Cannensem per omnes       annos prorogatum imperium   ceteros item ex       reliquiis cladis eius, quos tribunos militum habuimus, honores petere et gerere       et prouincias obtinere audiuimus   an uobis       uestrisque liberis ignoscitis facile, patres conscripti, in haec uilia capita       saeuitis? et consuli primoribusque aliis ciuitatis fugere, cum spes alia nulla       esset, turpe non fuit, milites utique morituros in aciem misistis? ad Alliam       prope omnis exercitus fugit;  ad Furculas       Caudinas ne expertus quidem certamen arma tradidit hosti, ut alias pudendas       clades exercituum taceam;  tamen tantum afuit       ab eo ut ulla ignominia iis exercitibus quaereretur ut et urbs Roma per eum       exercitum qui ab Allia Ueios transfugerat reciperaretur,  et Caudinae legiones quae sine armis redierant Romam       armatae remissae in Samnium eundem illum hostem sub iugum miserint, qui hac sua       ignominia laetatus fuerat   Cannensem uero quisquam exercitum       fugae aut pauoris insimulare potest, ubi plus quinquaginta milia hominum       ceciderunt, unde consul cum equitibus septuaginta fugit, unde nemo superest nisi       quem hostis caedendo fessus reliquit?  cum       captiuis redemptio negabatur, nos uolgo homines laudabant quod rei publicae nos       reseruassemus quod ad consulem Uenusiam redissemus et speciem iusti exercitus       fecissemus;  nunc deteriore condicione sumus       quam apud patres nostros fuerunt captiui  quippe illis arma tantum atque ordo       militandi locusque, in quo tenderent in castris, est mutatus, quae tamen semel       nauata rei publicae opera et uno felici proelio reciperarunt;  nemo eorum relegatus in exsilium est, nemini spes emerendi       stipendia adempta; hostis denique est datus, cum quo dimicantes aut uitam semel       aut ignominiam finirent;  nos, quibus, nisi       quod commisimus ut quisquam ex Cannensi acie miles Romanus superesset, nihil       obici potest, non solum a patria procul Italiaque sed ab hoste etiam relegati       sumus,  ubi senescamus in exsilio ne qua spes,       ne qua occasio abolendae ignominiae, ne qua placandae ciuium irae, ne qua       denique bene moriendi sit   neque ignominiae       finem nec uirtutis praemium petimus; modo experiri animum et uirtutem exercere       liceat  laborem et periculum petimus, ut uirorum, ut militum officio fungamur             bellum in Sicilia iam alterum annum       ingenti dimicatione geritur; urbes alias Poenus, alias Romanus expugnat;       peditum, equitum acies concurrunt;  ad       Syracusas terra marique geritur res; clamorem pugnantium crepitumque armorum       exaudimus resides ipsi ac segnes, tamquam nec manus nec arma habeamus  seruorum       legionibus Ti Sempronius consul totiens iam cum hoste signis conlatis pugnauit; operae       pretium habent libertatem ciuitatemque   pro seruis saltem ad hoc bellum emptis       uobis simus; congredi cum hoste liceat et pugnando quaerere libertatem  uis tu       mari, uis terra, uis acie, uis urbibus oppugnandis experiri uirtutem?  asperrima quaeque ad laborem periculumque       deposcimus, ut quod ad Cannas faciundum fuit quam primum fiat, quoniam quidquid       postea uiximus id omne destinatum ignominiae est '