./data/phi0914/phi00122/phi0914.phi00122.perseus-lat1.xml
Titus Livius (Livy)
Terentio consuli aequum  censuerint, nihil vos eorum, patres           conscripti, quae illic acta sunt ignorare patiar  atque utinam haec quae apud vos acturus sum Canusi apud ipsum           exercitum agerem, optimum testemtested ignaviae cuiusque et virtutis, aut unus hic saltem adesset P            Sempronius, quem si isti ducem secuti essent, milites hodie in castris           Romanis, non captivi in hostium potestate essent  sed cum, fessis pugnando hostibus tum victoria laetis, et ipsis           plerisque regressis in castra sua, noctem ad erumpendum liberam habuissent,           et septem milia  armatorum hominum erumpere etiam per confertos  hostes possent, neque per se ipsi id facere conati sunt neque alium           sequi voluerunt  nocte prope tota P  Sempronius Tuditanus non destitit monere,           adhortari eos, dum paucitas hostium circa castra, dum quies ac silentium           esset, dum nox inceptum tegere posset, se ducem sequerentur: ante lucem           pervenire in tuta loca, in sociorum urbes posse  si ut avorum memoria P  Decius tribunus militum in Samnio, si ut                nobis adulescentibus priore Punico bello M  Calpurnius Flamma  trecentis voluntariis, cum ad tumulum eos capiendum situm inter           medios duceret hostes, dixit: 'Moriamur, milites, et morte nostra eripiamus           ex obsidione circumventas legiones,' —si hoc P  Sempronius diceret,                nec viros equidem nec Romanos vos           ducerem,  si nemo tantae virtutis  exstitisset comes                viam non ad gloriam magis  quam ad salutem ferentem demonstrat;           reduces  in patriam ad parentes ad coniuges ac liberos facit  ut           servemini deest vobis animus;  quid, si           moriendum pro patria esset, faceretis? quinquaginta milia civium           sociorumque circa vos eo ipso die caesa iacent  si tot exempla           virtutis non movent, nihil unquam movebit; si tanta clades vilem  vitam non fecit, nulla faciet                liberi atque incolumes desiderate patriam; immo desiderate, dum           patria est, dum cives eius estis  sero nunc desideratis, deminuti capite, abalienati iure civium, servi           Carthaginiensium facti  pretio redituri estis eo unde ignavia ac nequitia abistis? P            Sempronium, civem vestrum, non audistis arma capere ac sequi se iubentem:                Hannibalem post paulo audistis castra prodi et arma tradi iubentem                quamquam quid ego  ignaviam istorum accuso, cum scelus possim accusare? non           modo enim sequi recusarunt bene monentem, sed obsistere ac retinere conati           sunt, ni strictis gladiis viri fortissimi inertes summovissent                prius , inquam, P  Sempronio per civium agmen quam per           hostium fuit erumpendum  hos cives patria desideret? quorum si ceteri similes           fuissent, neminem hodie ex iis qui ad Cannas pugnaverunt, civem haberet                ex milibus septem armatorum sescenti exstiterunt qui            erumpere auderent, qui in patriam liberi atque armati redirent, neque his           sescentis  hostes obstitere:  quam tutum iter           duarum prope legionum agmini futurum censetis fuisse? haberetis           hodie viginti milia armatorum Canusi fortia fidelia, patres conscripti                nunc autem quem ad modum hi boni fidelesque—nam fortes ne           ipsi quidem dixerint— cives esse possunt? nisi quis credere potest adfuisse  erumpentibus, qui, ne erumperent, obsistere conati sunt; aut non           invidere eos cum incolumitati, tum gloriae illorum per virtutem partae, cum           sibi timorem ignaviamque servitutis ignominiosae causam esse sciant                maluerunt in tentoriis latentes simul lucem atque hostem           exspectare, cum silentio noctis erumpendi occasio esset  at enim           ad  erumpendum e castris defuit animus, ad tutanda fortiter castra           animum habuerunt;  dies noctesque aliquot           obsessi vallum armis,  se ipsi tutati vallo sunt; tandem ultima ausi passique,cum omnia           subsidia vitae deessent  adfectisque           fame viribus arma iam sustinere nequirent, necessitatibus magis humanis quam           armis victi sunt  orto sole hostis ad vallum accessit;  ante secundam horam, nullam fortunam certaminis experti, tradiderunt           arma ac se ipsos  haec vobis istorum  per biduum militia fuit  cum in           acie  stare ac pugnare decuerat,  in castra  refugerunt; cum pro vallo pugnandum erat, castra tradiderunt, neque           in acie neque in castris utiles  et vos  redimamus? cum erumpere e castris oportet, cunctamini ac manetis; cum manere           et  castra tutari armis necesse est, et castra et arma et vos ipsos           traditis hosti  ego non magis istos redimendos, patres conscripti, censeo quam           illos dedendos Hannibali qui per medios hostes e castris eruperunt ac per           summam virtutem se patriae restituerunt