./data/phi0914/phi00139/phi0914.phi00139.perseus-lat1.xml
Titus Livius (Livy)
Calpurnius et L Quinctius , cum primo vere ex hibernis copias eductas in Baeturia iunxissent,       in Carpetaniam, ubi hostium castra erant, progressi sunt communi animo       consilioque parati rem gerere   haud procul       Dipone et Toleto urbibus inter pabulatores pugna orta est, quibus dum utrimque       subvenitur a castris, paulatim omnes copiae in aciem eductae sunt   in eo tumultuario certamine et loca sua et genus       pugnae pro hoste fuere  duo exercitus Romani fusi atque in castra compulsi sunt             non institere perculsis hostes  praetores       Romani, ne postero die castra obpugnarentur, silentio proximae noctis tacito       signo exercitum abduxerunt   luce prima Hispani acie instructa ad       vallum accesserunt vacuaque praeter spem  castra ingressi, quae relicta inter nocturnam trepidationem erant,       diripuerunt regressique in castra sua paucos dies quieti in stativis manserunt             Romanorum sociorumque in proelio fugaque       ad quinque milia occisa, quorum se spoliis hostes armarunt  inde ad Tagum flumen       profecti sunt   praetores interim Romani omne       id tempus contrahendis ex civitatibus sociis Hispanorum auxiliis et reficiendis       ab terrore adversae pugnae militum animis consumpserunt   ubi satis placuere vires, et iam miles quoque ad       delendam priorem ignominiam hostem poscebat, profecti, duodecim milia passuum ab       Tago flumine posuerunt castra   inde tertia       vigilia sublatis signis quadrato agmine principio lucis ad Tagi ripam       pervenerunt   trans fluvium in colle hostium       castra erant  extemplo, qua duobus locis vada nudabat amnis, dextra parte       Calpurnius, laeva Quinctius exercitus traduxerunt quieto hoste, dum miratur       subitum adventum consultatque, qui tumultum inicere trepidantibus in ipso       transitu amnis potuisset   interim Romani       inpedimentis quoque omnibus traductis contractisque in unum locum, quia iam       moveri videbant hostem, nec spatium erat castra communiendi, aciem instruxerunt             in medio locatae quinta Calpurni legio et       octava Quincti; id robur toto exercitu erat  campum apertum usque ad hostium       castra habebant, liberum a metu insidiarum   Hispani postquam in citeriore ripa duo       Romanorum agmina  conspexerunt, ut, priusquam se iungere atque instruere possent,       occuparent eos, castris repente effusi cursu ad pugnam tendunt   atrox in principio proelium fuit et Hispanis recenti       victoria ferocibus et insueta ignominia milite Romano accenso   acerrime media acies, duae fortissimae legiones,       dimicabant; quas cum aliter moveri loco non posse hostis cerneret, cuneo       institit pugnare; et usque plures confertioresque medios urgebant   ibi postquam laborare aciem Calpurnius praetor vidit,           T QuinctiliumVarum et L IuventiumThalnam legatos ad singulas legiones adhortandas propere mittit;  docere et monere iubet in illis spem omnem vincendi       et retinendae Hispaniae esse: si illi loco cedant, neminem eius exercitus non       modo Italiam, sed ne Tagi quidem ulteriorem ripam unquam visurum   ipse cum equitibus duarum legionum paullum       circumvectus in cuneum hostium, qui mediam urgebat aciem, ab latere incurrit             Quinctius cum suis equitibus alterum       hostium latus invadit  sed longe acrius Calpurniani equites pugnabant, et       praetor ante alios:  nam et primus hostem       percussit et ita se inmiscuit mediis, ut vix, utrius partis esset, nosci posset;            et equites praetoris eximia virtute et       equitum pedites accensi sunt   pudor movit primos centuriones, qui inter tela hostium praetorem       conspexerunt  itaque urgere signiferos pro se quisque, iubere inferre signa et       confestim militem sequi   renovatur ab omnibus       clamor, inpetus fit velut ex superiore loco  haud secus ergo quam torrentis modo       fundunt sternuntque perculsos, nec sustineri alii super alios inferentes sese       possunt   fugientes in castra equites       persecuti sunt et permixti turbae hostium intra vallum penetraverunt, ubi ab       relictis in praesidio castrorum proelium instauratum;  coactique sunt Romani equites descendere ex equis  dimicantibus iis       legio quinta supervenit, deinde, ut quaeque potuerant, copiae adfluebant             caeduntur passim Hispani per tota castra,       nec plus quam quattuor milia hominum effugerunt  inde tria milia fere, qui arma       retinuerant, montem propinquum ceperunt, mille semermes maxime per agros palati       sunt   supra triginta quinque milia hostium       fuerant, ex quibus tam exigua pars pugnae superfuit   signa capta centum triginta duo  Romani sociique paulo plus       sexcenti et provincialium auxiliorum centum quinquaginta ferme ceciderunt             tribuni militum quinque amissi et       pauci  equites Romani cruentae maxime victoriae speciem fecerunt, in castris       hostium, quia ipsis spatium sua communiendi non fuerat, manserunt   pro contione postero die laudati donatique a           C Calpurnio equites phaleris, pronuntiavitque eorum maxime opera hostes fusos,       castra capta et expugnata esse   Quinctius       alter praetor suos equites catellis ac fibulis donavit  donati et centuriones ex       utriusque exercitu permulti, maxime qui mediam aciem tenuerunt