./data/stoa0275/stoa006/stoa0275.stoa006.opp-lat1.xml
Tertullian
Iam ergo si huic argumentationi locus dabitur, quidprohibet, non dico et tertium et quartum deum inducere, verumtot iam numero quot et gentium reges? De deo agitur, cuius hocprincipaliter proprium est nullius exempli capere comparationem Hoc natura ipsa, si non aliquis Esaias, vel ipse per Esaiam deus,contionabitur, Cui me similabitis? Divinis forsitan comparabuntur humana, deo non ita  Aliud eninr deus, aliud quae dei  Deniquequi exemplo uteris regis quasi summi magni, vide ne iam nonpossis uti  Rex enim etsi summum magnum est in suo soliousque ad deum, tamen infra deum, comparatus autem ad deumexcidet iam de summo magno, translato in deum  Hoc si ita, quomodouteris eius rei exemplo ad dei comparationem quae, dum adcomparationem accedit, amittitur? Quid nunc, si nec inter regesplurifarium videri potest summum magnum, sed unicum et singulare,apud eum scilicet qui rex regum ob summitatem magnitudiniset subiectionem ceterorum graduum quasi culmen dominationis excipitur?Sed etiam alterius formae reges, qui singulares in unioneimperii praesunt, si minutalibus, ut ita dixerim, regnis undiqueconferantur in examinationem, qua constet quis eorum praecellat insubstantiis et viribus regni, in unum necesse est summitas magnitudiniseliquetur, omnibus gradatim per comparationis exitum demagnitudinis summa expressis et exclusis  Adeo etsi in dispersomultifarium videtur summum magnum, suis viribus et sua naturaet suo statu unicum est  Proinde cum duo dii conferuntur, ut duoreges et duo summa magna, in alterum concedat necesse est uniosummi magni ex sententia comparationis, quia summum ex victoriasua constat, superato aemulo alio magno, non tamen summo,atque ex defectione aemuli solitudinem quandam de singularitatepraestantiae suae possidens unicum est  Ineluctabilis iste complexusin hoc sententiam constringit, aut negandum deum essesummum magnum, quod nemo patietur sapiens, aut nulli alii communicandum  Aut quae ratio duo summa magna composuit? Primo enimexigam, cur non plura, si duo, quando locupletiorem oporteretcredi substantiam divinitatis, si competeret ei numerus  Honestioret liberalior Valentinus, qui simul ausus est duos concipere, Bythonet Sigen, cum usque ad xxx Aeonum fetus, tanquam Aeneiaescrofae, examen divinitatis effudit  Quaecunque ratio plura summamagna non patitur admitti, eadem nec duo, ut ipsa plura postunum  Post unum enim numerus  Quae potuit duo admittere,eadem potuit et plura  Post duo enim multitudo, unione iamexcessa  Denique apud nos vis rationis istius ipso termino pluresdeos credi non sinit, quod nec duos illa regula unum deum sistens,qua deum id esse oporteat cui nihil adaequetur, ut summo magno,unicum autem sit cui nihil adaequetur  Iam nunc duo summamagna, duo paria, cui operae pretio, cui emolumento deputarentur?Quid interfuit numeri, cum duo paria non differant uno? Una enimres est quae eadem in duobus est  Etiamsi plura essent paria,tantundem omnia unum fuissent, nullo inter se differendo, quaparia  Porro si neutrum ex duobus altero distat, iam ut ambosumma magna, qua dei ambo, neutrum plus altero praestat, nullamrationem numeri sui ostendunt, praestantiam non habentes Numerus autem divinitatis summa ratione constare deberet, velquoniam et cultura eius in anceps deduceretur  Ecce enim duosintuens deos tam pares quam duo summa magna quid facerem, siambos colerem? Vererer ne abundantia officii superstitio potiusquam religio existimaretur, quia duos tam pares et in altero ambospossem in uno demereri, hoc ipsum testimonio praestans parilitatiet unitati eorum, dum alterum in altero venerarer, dum in unomihi duo sunt  Si alterum colerem, aeque recogitarem ne suffundereviderer numeri vanitatem sine differentia supervacui, hoc estut tutius censerem neutrum colendum quam alterum cum scrupulocolendum aut ambos vane