./data/stoa0275/stoa002/stoa0275.stoa002.opp-lat1.xml
Tertullian
Nunc vero eadem ipsa denostro corpore vulsa in vos retorquebo, eadem vulnera criminum invobis defossa monstrabo, quo machaeris vestris admentationibusquecadatis  Iam primo quod in nos generali accusatione dirigitis, divortiumab institutis maiorum, considerate etiam atque etiam, nevobiscum communicemus crimen istud  Ecce enim per omnia vitaeac disciplinae corruptam, immo deletam in vobis antiquitatem recognosco De legibus quidem iam supra dictum est, quod eas novisde die consultis constitutisque obruistis  De reliqua vero conversationishumanae dispositione palam subiacet, quanta a maioribusmutaveritis, cultu, habitu, apparatu, ipsoque victu, ipsoque sermone;nam pristinum ut rancidum relegatis  Exclusa ubique antiquitasin negotiis, in officiis; totam auctoritatem maiorum vestraauctoritas deiecit  Sane, quod vobis magis probro est, laudatissemper vetustates, et nihilominus recusatis  Qua perversitate tantavana maiorum apud vos permanere, probari debuerunt, cum ea,quae probatis, recusetis? Sed et ipsum quod videmini a maioribustraditum fidelissime custodire et defendere, vel quo maxime reosnos transgressionis postulatis, de quo totum odium Christiani nominisanimatur, deorum dico culturam, perinde a vobis destrui acdespici ostendam  Nisi quod perinde nos etiam contemptoresdeorum haberi nulla ratio est, quia nemo contemnit quod sciatomnino non esse  Quod omnino est, id contemni potest, quodnihil est, nihil patitur  Igitur quibus est, ab eis patiatur necesseest  Quo magis oneramini credentes esse et contemnentes, colenteset despuentes, honorantes et lacescentes  Licet etiam hincrecognoscere inprimis: cum alii alios deos colitis, eos, quos noncolitis, utique contemnitis  Praelatio alterius sine alterius contumelianon potest, nec ulla electio non reprobatione componitur Qui de pluribus suscipit aliquem, eum, quem non suscipit, despexit Sed tot ac tanti ab omnibus coli non possunt  Iam ergo tuncprimo contempsistis, non veriti scilicet ita instituere, ut omnescoli non possent  At enim illi sapientissimi ac prudentissimi maiores,quorum institutis renuntiare non nostis maxime in personadeorum vestrorum, ipsi quoque impii deprehenduntur  Mentior, sinunquam censuerant, ne qui imperator fanum, quod in bello vovisset,prius dedicasset quam senatus probasset; ut contigitM  Aemilio, qui voverat Alburno deo  Utique enim impiissimum,immo contumeliosissimum admissum est, in arbitrio et libidinesententiae humanae locare honorem divinitatis, ut deus non sitnisi cui esse permiserit senatus  Saepe censores inconsulto populoadsolaverunt  Certe Liberum Patrem cum sacris suis consulessenatus auctoritate non urbe solummodo, verum tota Italia eliminaverunt Ceterum Serapem et Isidem et Arpocraten et Anubemprohibitos Capitolio Varro commemorat, eorumque aras a senatudeiectas nonnisi per vim popularium restructas  Sed tamen et Gabiniusconsul Kalendis Ianuariis, cum vix hostias probaret praepopularium coetu, quia nihil de Serape et Iside constituisset, potioremhabuit senatus censuram quam impetum vulgi, et aras instituiprohibuit  Habetis igitur in maioribus vestris, etsi non nomen,attamen sectam Christianam, quae deos neglegit  Horum si vossaltem integri in honoribus vestris rei essetis laesae religionis,sed invenio conspirasse a vobis tam superstitionis quam impietatisprofectum  Quanto enim inreligiosiores deprehendimini? Privatosenim deos, quos Lares et Penates domestica consecratione perhibetis,domestica et licentia inculcatis, venditando, pignerandopro necessitate ac voluntate  Essent quidem tolerabiliora eiusmodicontumaciae sacrilegia, nisi quod eo iam contumeliosiora quod modica Sed aliquo solatio privatorum et domesticorum deorumquerellae iuvantur, quod publicos turpius contumeliosiusque tractetis Iam primum, quos in hastarium regessistis, publicanissubdidistis, omni quinquennio inter vectigalia vestra proscriptosaddicitis  Sic Serapeum, sic Capitolium petitur, addicitur, conducitur,ut forum, sub eadem voce praeconis, eadem exactionequaestoris  Sedenim agri tributo onusti vilieres, hominum capitastipendio censa ignobiliora (nam hae sunt captivitatis notaepoenae): dei vero, qui magis tributarii, magis sancti, immo quimagis sancti, magis tributarii  Maiestas constituitur in quaestum,negotiatio religione proscribitur, sanctitas locationem mendicat Exigitis mercedem pro solo templi, pro aditu sacri, pro stipibus,pro hostiis  Venditis totam divinitatem  Non licet eam gratiscoli  Plus denique publicanis refigitur quam sacerdotibus  Nonsuffecerat vectigalium deorum contumelia, de contemptu scilicetaestimanda, nec contenti estis deis honorem non habuisse, nisietiam quemcumque habetis depretietis aliqua indignitate  Quidenim omnino ad honorandos eos facitis, quod non etiam mortuisvestris ex aequo praebeatis? Exstruitis deis templa, aeque mortuistempla; extruitis aras deis, aeque mortuis aras; eisdem titulissuperscribitis litteras, easdem statuis inducitis formas, ut cuiquears aut negotium aut aetas fuit: senex de Saturno, imberbis deApolline, virgo de Diana figuratur, et miles in Marte, et in Vulcanofaber ferri consecratur  Nihil itaque mirum, si hostias easdemmortuis quas et deis caeditis eosdemque odores excrematis  Quisistam contumeliam excuset, quae utut mortuos cum deis deputet?Regibus quidem etiam sacerdotia adscripta sunt sacrique apparatus,et tensae et currus et solisternia et lectisternia, laetitiae etludi  Plane, quoniam illis caelum patet, hoc quoque non sinecontumelia deorum: primo quidem, quod non decuerit alios eisadnumerari, si datum sit post mortem deos fieri; secundum, quodtam libere atque manifeste coram populo non peieraret contemplatorhominis in caelum recepti, nisi contemneret quos deieraretquam ipse quam ei qui ei peierare permittunt  Consentiuntenim ipsi nihil esse quod deierant, immo insuper et praemioafficiunt, quia publice contempserit periurii vindices  Quanquamperiurii apud vos quotusquisque purus est? Immo iam per deosdeierandi periculum evanuit, potiore habita religione per Caesaremdeierandi, quod et ipsum ad offuscationem pertinet deorum vestrorum;facilius enim per Caesarem peierantes punirentur quam perullum Iovem  Sed contemptus honestior est, habens quandamsuperbiae gloriam; venit enim aliquando etiam de fiducia vel conscientiaesecuritate vel naturali sublimitate animi  Derisus veroquanto lascivior, tanto denotatior ad contumeliae morsum  Recognosciteigitur, quam derisores inveniamini numinum vestrorum Non dico quales sitis in sacrificando, quod enecta et tabida quaequemactatis, de opimis autem et integris supervacua esui capitulaet ungulas et plumarum setarumque praevulsa, et si quid domiquoque abiecturi fuissetis  Omitto quae vulgi aut sacrilegaegulae videbuntur maiorum prope religionem convenire: atquindoctissimi, gravissimi, quatenus gravitas atque prudentia de doctrinapreficere credunt, et inreverentissimi erga deos vestros semperexistunt, nec eis cessat litteratura, quam ut eo turpius aut vanaaut falsa de deis inferat  Ab ipso exordiar studio vestro eiusunde somniat omnis nequior, cui quantum honorem adiudicatis,tantum deis vestris derogastis, magnificando qui de eis lusit  Adhucmeminimus Homeri  Ille, opinor, est qui divinam maiestatemhumana condicione tractavit, casibus et passionibus humanis deosimbuens, qui de illis favore diversis gladiatoria quodammodo pariacomposuit, Venerem sauciat sagitta humana, Martem tredecim mensibusin vinculis detinet fortasse periturum, eadem Iovem paeneperpessum a caelitum plebe traducit, aut lacrimas eius super Sarpedonemexcutit, aut luxuriantem cum Iunone foedissime inducitcommendato libidinis desiderio per commemorationem et enumerationemamicarum  Exinde quis non poetarum ex auctoritate principissui in deos insolens aut vera prodendo aut falsa fingendo?Et tragici quidem aut comici pepercerunt, ut non aerumnas acpoenas dei praefarentur? Taceo de philosophis, quos superbiaseveritatis et duritia disciplinae ab omni timore securos nonnullusetiam afflatus veritatis adversus deos erigit  Denique et Socratesin contumeliam eorum quercum et canem et hircum iurat  Nametsi idcirco damnatus est, cum paenituerit Athenienses damnationis,ut criminatores quoque inpenderint, restituitur testimoniumSocrati, et possum retorquere probatum esse in illo quodnunc reprobatur in nobis  Sed et Diogenes nescio quid in Herculemlusit, et Romani stili Diogenes Varro trecentos Ioves, seuIuppiteres dicendum est, sine capitibus inducit  Cetera lasciviaeingenia etiam voluptates vestras per dedecus deorum administrant Dispicite apud vos Lentulorum et Hostiorum sacrilegas venustates,utrum mimos an deos vestros in strophis et iocis rideatis;sed et histrionicas litteras magna cum voluptate suscipitis, quaeomnem foeditatem designant deorum  Constuprantur coram vobismaiestates in corpore inpuro  Famosum et diminutum caput imagocuiuslibet dei vestit  Luget Sol filium fulmine extinctum laetantibusvobis, Cybela pastorem suspirat fastidiosum non erubescentibusvobis, et sustinetis Iovis elogia modulari  Plane religiosioresestis in gladiatorum cavea, ubi super sanguinem humanum, superinquinamenta poenarum proinde saltant dei vestri argumenta ethistorias nocentibus erogandis, aut in ipsis deis nocentes puniuntur Vidimus saepe castratum Attin deum a Pessinunte, et qui vivuscremabatur, Herculem induerat  Risimus et meridiani ludi de deislusum, quod Ditis Pater, Iovis frater, gladiatorum exsequiascum malleo deducit, quod Mercurius, in calvitio pennatulus, incaduceo ignitulus, corpora exanimata iam mortemve simulantia ecauterio probat  Singula ista quaeque adhuc investigare quis possit,si honorem inquietant divinitatis, si maiestatis fastigium adsolant?De contemptu utique censentur quam eorum qui eiusmodi factitantquam eorum qui ita suscipiunt  Quare nescio, ne plus devobis dei vestri quam de nobis querantur Contemptis ex aliaparte adulamini, redimitis si qua delinquitis, et postremo licetvobis in eos quos esse voluistis  Nos vero in totum aversamur