./data/stoa0275/stoa010/stoa0275.stoa010.opp-lat1.xml
Tertullian
Innatam eamfacit, quod et solum armare potuissem ad testimonium plenae divinitatis;adicit immortalem, incorruptibilem, incorporalem, quishoc et deum credidit, invisibilem, ineffigiabilem, uniformem, principalem,rationalem, intellectualem  Quid amplius proscriberet animam,si eam deum nuncuparet? Nos autem, qui nihil deo adpendimus,hoc ipso animam longe infra deum expendimus quodnatam eam agnoscimus, ac per hoc dilutioris divinitatis, et exiliorisfelicitatis, ut flatum, non ut spiritum, et si immortalem, uthoc sit divinitatis, tamen passibilem, ut hoc sit nativitatis, ideoqueet a primordio exorbitationis capacem, et inde etiam oblivionisaffinem  Satis de isto cum Hermogene  Ceterum quae, ut haberimerito possit ex peraequatione omnium proprietatum deus, nullipassioni subiacebit, ita nec oblivioni, cum tanta sit iniuria oblivioquanta est gloria eius cuius iniuria est, memoria scilicet, quam etipse Plato sensuum et intellectuum salutem, et Cicero thesaurumomnium studiorum praedicavit  Nec hoc iam in dubium deducetur,an tam divina anima memoriam potuerit amittere, sed an quamamiserit recuperare denuo possit  Quae enim non debuit oblivisci,si oblita sit, nescio an valeat recordari  Ita utrumque meae animae,non Platonicae congruet  Secundo gradu opponam: Naturacompotem animam facis idearum illarum, an non? Immo natura,inquis  Nemo ergo concedet naturalem scientiam naturalium excidereartium  Excidet studiorum, excidet doctrinarum, disciplinarum;excidet fortasse et ingeniorum et affectuum, quae naturaevidentur, non tamen sunt, quia, ut praemisimus, et pro locis etpro institutionibus et pro corpulentiis ac valetudinibus et pro potestatibusdominatricibus et pro libertatibus arbitrii ex accidentibusconstant  Naturalium vero scientia ne in bestiis quidem deficit Plane obliviscetur feritatis leo, mansuetudinis eruditione praeventus,et cum toto suggestu iubarum delicium fiet Berenices alicuius reginae,lingua genas eius emaculans  Mores bestiam relinquent,scientia naturalium permanebit  Non obliviscetur idem naturaliumpabulorum, naturalium remediorum, naturalium terrorum; et si depiscibus, et si de placentis regina ei obtulerit, carnem desiderabit,et si languenti theriacam composuerit, simiam leo requiret, et sinullum illi venabulum offirmabit, gallum tamen formidabit  Perindeet homini omnium forsitan obliviosissimo inobliterata perseverabitsola scientia naturalium, ut sola scilicet naturalis, memorsemper manducandi in esurie et bibendi in siti, et oculis videndumet auribus audiendum et naribus odorandum et ore gustandum etmanu contrectandum  Hi sunt certe sensus, quos philosophia depretiatintellectualium praelatione  Igitur si naturalis scientia sensualiumpermanet, quomodo intellectualium, quae potior habetur,intercidit? Unde nunc ipsa vis oblivionis antecedentis recordationem?Ex multitudine, ait, temporis  Satis inprospecte  Quantitasenim temporis non pertinebit ad eam rem quae innata dicatur,ac per hoc potissimum aeterna credatur  Quod enim aeternum est,eo quia et innatum est neque initium neque finem temporis admittendonullum modum temporis patitur  Cui temporis modusnullus est, nec ulla demutatione tempori subest, nec ea de multitudinetemporis vis est  Si tempus in causa est oblivionis, curex quo anima corpori inducitur, memoria delabitur, quasi exindetempus anima sustineat, quae sine dubio prior corpore non fuitutique sine tempore? Ingressa vero corpus statimne obliviscitur,an aliquanto post? Si statim, ecquae erit temporis nondumsubputandi multitudo? infantia scilicet  Si aliquando post, ergoillo in spatio ante tempora oblivionis memor adhuc aget anima?Et quale est ut postea obliviscatur, et rursus postea recordetur?Quoquo autem tempore illam oblivio inruerit, quantus hic etiamhabebitur modus temporis? tota, opinor, vitae decursio satis nonerit ad evertendam memoriam tanti ante corpus aevi  Sed rursusPlato causam demutat in corpus, quasi et hoc fide dignum, utnata substantia innatae vim extinguat  Magnae autem ac multaedifferentiae corporum pro gentilitate, pro magnitudine, pro habitudine,pro aetate, pro valetudine  Num ergo et oblivionum differentiaeaestimabuntur? Sed uniformis oblivio est; ergo non eritcorporalitas multiformis in causa exitus uniformis  Multa itemdocumenta, teste ipso Platone, divinationem animae probaverunt,quae proposuimus iam Hermogeni  Sed nec quisquam hominumnon et ipse aliquando praesagam animam suam sentit, aut ominisaut periculi aut gaudii augurem  Si divinationi non obstrepit corpus,nec memoriae opinor officiet  In eodem certe corpore etobliviscuntur animae et recordantur  Si qua corporis ratio incutitoblivionem, quomodo contrariam eius admittet recordationem? quiaet ipsa post oblivionem recordatio memoria recidiva est  Quodprimae memoriae adversatur, cur non et secundae refragetur?Postremo, qui magis reminiscerentur quam pueruli, ut recentioresanimae, ut nondum immersae domesticis ae publicis curis, ut ipsissolis deditae studiis, quorum discentiae reminiscentiae fiunt?Immo cur non ex aequo omnes recordamur, cum ex aequo omnesobliviscamur? Sed tantummodo philosophi  Ne hi quidem omnes Plato scilicet solus in tanta gentium silva, in tanto sapientiumprato, idearum et oblitus et recordatus est  Igitur si nullomodo consistit argumentatio ista praecipua, totum illud paritereversum est cui accommodata est, ut animae et innatae et in caelestibusconversatae et consciae divinorum illic et inde delatae ethic recordatae crederentur, ad occasiones plane haereticis subministrandas