./data/phi0860/phi001/phi0860.phi001.perseus-lat2.xml
Curtius Rufus, Quintus
Ne hocquidem supplicium seditionem militum movit  Namquecopiarum duces atque amicos eius manipuli adeuntpetentes, ut, si quos adhuc pristina noxa iudicaret esse contactos, iuberet interfici  Offerre se corpora irae:trucidaret  Tandem prae dolore vix mentis compotesuniversi concurrunt ad regiam armisque ante foresproiectis tunicati astantes, ut nuda et obnoxia poeniscorpora admitterentur, fientes orabant  Non se deprecari, quin suppliciis sontium expiarentur, quae percontumaciam deliquissent  Regis iracundiam sibi mortetristiorem esse  Cumque dies noctesque ante regiampersistentes miserabili clamore habituque paenitentiam suamadprobarent, biduum tamen adversus humillimas suorum preces iracundia regis duravit  Tertio die victusconstantia supplicum processit incusataque leniter exercitusinmodestia non sine multis utrimque lacrimis in gratiamse cum ipsis redire professus est  Digna tamen res visaest, quae maioribus hostiis expiaretur  Itaque sacrificiomagnifice perpetrate Macedonum simul Persarumqueprimores invitavit ad epulas  Novem milia eo convivioexcepisse proditum est memoriae eosque omnes invitanterege ex eadem creterra libatisse, Graecis barbarisquevatibus cum alia fausta vota praceuntibus, tum inprimis,ut utriusque imperii societas in idem corpus coalitaperpetua esset  Maturata deinde est missio, etinfirmissimus quisque exauctorati  Amicorum quoque seniorumquibusdam commeatum dedit  Ex quibus Clituscognomine Albus Gorgiasque et Polydamas et Antigenes fuere Abeuntibus non modo praeteriti temporis stipendia cumfide persolvit, verum etiam talentum adiecit in singulosmilites viatici nomine  Filios ex Asiaticis uxoribussusceptos — ad decen milia fuisse traduntur — apud serelinqui iussit, ne in Macedoniam cum parentibustransgressi et coniugibus liberisque prioribus permixtifamilias contentionibus et discordiis inplerent: sibi curae forepollicitus, ut patrio more instituti militiae artesedocerentur  Ita plus decem milia veteranorum dimissa sunt,additusque est, qui eos deduceret, Craterus, ex praecipuisregis amicis  Cui si quid humani accidisset,Polyperconti parere iussi sunt  Litteris etiam ad Antipatrumscriptis honorem emeritis haberi iussit, ut, quotiens ludiatque certamina ederentur, in primis ordinibus coronatispectarent, utque fato functorum liberi inpuberes inpaterna stipendia succederent  Craterum Macedoniaefinitimisque regionibus cum imperio praeesse placuit,Antipatrum autem cum supplemento iuniorum Macedonumad regem venire  Verebatur enim, ne per discordiampraefecti cum Olympiade gravis aliqua cladesacciperetur  Nam multas ad Alexandrum epistulas mater,multas Antipater miserat, vicissimque alter alterumadroganter et acerbe pleraque facere criminabantur, quae addedecus aut detrimentum regiae maiestatis pertinerent Postquam enim rumor occisi regis temere vulgatus inMacedoniam manavit, mater eius sororque Cleopatratumultum moverant, et haec quidem patenum regnum,Olympias Epirum occupaverat  Forte, dum eiusmodilitterae redduntur, Hephaestion, qui omnium arcanorumparticeps haberetur, resignatas ah Alexandro simulinspiciebat  Neque retinuit eum rex, sed detractum digitoanulum ori legentis admovit, nihil eorum, quae perscriptaessent, in alios efferendum significans  Incusasse autemambos fertur et matris insolentia permotus exclamasse,eam pro habitatione decem mensium, quam in utero sibipraebuisset, gravem mercedem exigere, Antipatrum verosuspectum habuisse parta ex Spartanis victoria tollereanimos et imperio tot iam annos prorogatо suprapraefecti modum esse elatum  Itaque cum eius gravitasatque integritas a quibusdam praedicaretur, responditexterius quidem album videri, sed si penitus introspiceretur,Mum esse purpureum  Pressit tamen suspicionem suamneque ullum manifestius abalienati animi indiciumprotulit  Credidere tamen plerique Antipatrum arcessi sesupplicii causa ratum inpiis insidiis mortis regis, quaepaulo post secuta est, auctorem extitisse Interea rex, ut inminuti exercitus detrimenta sarciret,optimum quemque Persarum in Macedonicos ordinesadlegit: mille etiam praestantissimos segregavit ad corporiscustodiam: aliam hastatorum manum, haud paucioresdecem milibus, ad regium tabernaculum excubias agereiussit  Haec agenti Peucestes supervenit cum vigintimilibus sagittariorum funditorumque, quos ex suaprovincia coegerat  His per exercitum distributis profectusest Susis et Pasitigri amne traiecto apud Caras castrametatus est  Inde quadriduo per Sittacenen ductiscopiis Sambana processit ibique per septem dies substitit Tridui deinde itinere emenso Celonas perventum est Oppidum hoc tenent Boeotia profecti, quos Xerxes ex sedibussuis excitos in Orientem transtulit: servabantqueargumentum originis peculiarem sermonem ex Graecisplerumque vocibus constantem, ceterum propter commerciinecessitatem finitimorum barbarorum lingua utebantur Inde Bagistanen ingressus est, regionem opulentam etabundantem arborum amoeno et fecundo fetu ceterisquead vitae non usum modo, verum etiam delectationempertinentibus  Gravis inter haec Eumeni cumHephaestione simultas inciderat  Nam servos Eumenis edeversorio, quod pro domino suo occupaverant, Hephaestioproturbavit, ut Euius tibicen eo reciperetur  Neque multopost, cum iam sopita odia viderentur, nova ortacontentione adeo recruducrunt, ut etiam in atrox iurgium etacerba utrimque convicia prorumperent  Sed Alexandriintercessione imperioque inimicitiae saltem in speciemabolitae sunt, cum ille Hephaestioni etiam minatus esset,qui in summa regis gratia Eumenem quamvis cupidumreconciliationis pertinacius aversabatur Perventum deinde est in Mediae campos, ubi maximiequorum greges alebantur: Nisaeos appellant,magnitudine et specie insignes  Plus quinquaginta milia ibireperta esse cum Alexander eo transiret, a comitibus eiusadnotatum est: olim triplicem numerum fuisse, sed interbellorum turbas maximam eorum partem praedonesabegisse  Ad triginta dies ibi substitit rex  Eo Atropates,Mediae satrapes, centum barbaras mulieres adduxitequitandi peritas peltisque et securibus armalas: undequidam crediderunt Amazonum ex gente reliquias fuisse Septimis deinde castris Ecbatana, Mediae caput, pervenit Ibi sollemnia dis sacrificia fecit ludosque edidit etconviviis festisque diebus laxavit animum, ut ad nova operavalidior esset  Sed ista volventem velut iniecta manufatum alio traxit vitamque carissimo amicorum eiusneque multo post ipsi quoque regi eripuit  Pueros instadio certantes spectabat, cum nuntiatum est deficereHephaestionem, qui ex crapula septimum iam diem aegercubabat  Exterritus amici periculo statim surrexit etad hospitium eius celeriter se contulit  Neque tamenprius eo pervenit, quam illum mors occupavit  Id regiomnium, quae in vita pertulerat, adversorumluctuosissimum accidisse certum habetur eumque magnitudinedosoris in lacrimas et lamenta victum multa animi degradu deiecti argumenta edidisse  Sed ea quidem varietraduntur: illud inter omnes constat, Alexandrum, utquam decentissimas exequias ei duceret, noluisseEcbatanis eum sepeliri, sed Babylonem, quo ipse profecturusesset, a Perdicca deferri: ibique funus inaudito exemploduodecim milibus talentum locavisse  Per Universum certeimperium lugeri eum iussit et, ne memoria eius inexercitu exolesceret, equitibus, quibus praefuerat, nullumpraefecit ducem, sed Hephaestionis alam appellari voluit et,quae ille signa instituisset, ea non inmutari  Funebriacertamina ludosque, quales numquam editi fuissent,meditatus tria milia artificum coegit: qui non multo postin ipsius exequiis certasse traduntur  Nee amici tameffuso adfectu ad conciliandam eius gratiam segniter usicertatim repperere, per quae memoria defuncti clariorhonoratiorque fieret  Eumenes igitur cum se obsimultatem cum Hephaestione in regis indignationem incurrissesensisset, multis auctor fuit seque et arma suaHephaestioni consecrandi pecuniasque ad cohonestandumfunus large contulit  Hoc exemplum imitati sunt ceteri:eoque processit adsentantium inpudentia, ut regi maeroreet desiderio defuncti insanienti persuasum tandem sit,deum esse Hephaestionem  Quo quidem tempore excopiarum ducibus Agathocles Samius in extremumpericulum venit, quod eius tumulum praeteriens inlacrimassevisus est  Ac nisi Perdiccas venanti sibi Hephaestionemadparuisse ementitus per deos omnes ipsumqueHephaestionem deierasset, ex ipso se cognovisse, Agathoclemnon ut mortuum et vanae divinitatis titulis frustraornatum flevisse, verum propter memoriam pristinaesodalitatis lacrimas non tenuisse, vir fortis et de rege benemeritus pietatis in amicum graves poenas innoxiuspependisset Ceterum ut paulisper a luctu avocaret animum, inCossaeorum terram expeditionem suscepit  luga Mediaevicina Cossaei tenent, aspera et bellicosa et rapto vivereassueta gens  Ab his Persarum reges annuo tributopacem redimere solebant, ne in subiectam terramdecurrentes latrociniis regionem facerent infestant  Namvim temptantes Persas facile reppulerant asperitatelocorum defensi, in quae se recipiebant, quotiensarmis superati erant  Idem muneribus quotannisplacabantur, ut regi Ecbatanis, ubi aestiva solebat agere,Babylonem remigranti tutus per ea loca transitus esset Hos igitur Alexander bipartito agmine adgressus intraquadraginta dies perdomuit  Nam ab ipso rege etPtolomaeo, qui partem exercitus ducebat, saepe victi, utcaptivos suos reciperent, permisere se victori  Ille validasurbes opportunis locis condi iussit, ne abducto exercitufera gens iugum exueret  Motis inde castris, ut militentexpeditione recenti fessum reficeret, lento agmineBabylonem processit  Iamque vix triginta ab urbe stadiaaberat, cum Nearchus occurrit, quem per Oceanum etEuphratis ostia Babylonem praemiserat, oravitque, nefatalem sibi urbem vellet ingredi  Conpertum id sibi exChaldaeis, qui multarum iam praedictionum eventu artissuae fidem abunde probavissent  Rex fama eorumhominum constantique adseveratione motus dimissis inurbem amicorum plerisque alia via praeter Babylonemducit ac ducenta inde stadia stativa conlocat  Sed abAnaxarcho philosophe edoctus contemptis Chaldaeorummonitis, quorum disciplinam inanem aut supervacuamarbitrabatur, urbem intrat  Legationes eo ex universoferme orbe confluxerant  Quibus per conplures diesstudiose auditis deinceps ad Hephaestionis exequiasanimum advertit  Quae summo omnium studio itacelebratae sunt, ut nullius ad id tempus regis feraliamagnitudine sumptuum apparatusque celebritate non vicerint Post haec cupido incessit regi per Pallacopam amnemad Arabum confinia navigandi: quo delatus urbicondendae commoda sede reperta Graecorum aetate autvulneribus invalidos et, si qui sua sponte remanserant, ibiconlocat  Quibus ex sententia perfectis iam futuri securusChaldaeos inridebat, quod Babylonem non ingressustantum esset incolumis, verum etiam excessisset  Verumenimvero revertenti per paludes, quas Euphrates in Pallacopameffusus efficit, foedum omen oblatum est  Quipperami desuper inpendentes detractum capiti regis diademaproiecerunt in fluctus  Cum deinde alia atque aliaprodigia nuntiarentur, procurandis eis Graeco simulbarbaroque ritu continua sacra facta sunt  Neque tamenexpiari nisi morte regis potuere  Qui cum Nearchumexcepisset convivio iamque cubitum iturus esset, MediiLarisaci obnixis precibus dedit, ut ad eum comissatumveniret  Ubi postquam tota node perpotavit, male haberecoepit  Ingravescens deinde morbus adeo omnes viresintra sextum diem exhausit, ut ne vocis quidem potestasesset  Interea milites sollicitudine desiderioque eius anxii,quamvis admonentibus ducibus, ne valitudinem regisonerarent, expresserunt, ut in conspectum eius admitterentur