National Book Awards are currently given to one book (author) annually in each of five categories: fiction, nonfiction, poetry, translation, and young people's literature. There have been awards in many other categories but they have been retired or subsumed in the current five. The National Book Foundation also presents two lifetime achievement awards each year: the "Medal for Distinguished Contribution to American Letters" and the "Literarian Award for Outstanding Service to the American Literary Community".
ที่เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1950 รางวัลหนังสือแห่งชาติเป็นรางวัลประจําปีที่มอบให้แก่นักเขียนชาวอเมริกันกับวรรณกรรมที่ได้รับการตีพิมพ์ในปีก่อนหน้านั้น และรางวัลสําหรับความสําเร็จตลอดชีพ (lifetime achievement award) ที่รวมทั้ง "เหรียญสําหรับผู้มีผลงานทางวรรณกรรมอเมริกันอันดีเด่น" (Medal of Distinguished Contribution to American Letters) และ "รางวัลนักเขียนวรรณกรรม" (Literarian Award) จุดมุ่งหมายของรางวัลก็เพื่อ "แสดงถึงความเห็นในคุณค่าของสิ่งที่ดีที่สุดในวรรณกรรมอเมริกัน, เพื่อเผยแพร่ผู้มีความสนใจในวรรณกรรมให้มากขึ้น และ เพื่อส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรมของงานเขียนที่ดีในอเมริกา ในปี ค.ศ. 1988 มูลนิธีหนังสือแห่งชาติ (National Book Foundation) ก็ได้รับการก่อตั้งให้เป็นองค์กรผู้บริหารรางวัลหนังสือแห่งชาติ รางวัลหนังสือแห่งชาติมีด้วยกันสี่สาขา: นวนิยาย, สารคดี, กวีนิพนธ์ และ วรรณกรรมเยาวชน เดิมมีสาขามากกว่าสี่แต่ถูกยุบเลิกไปหรือรวมเข้ากับสี่สาขาในปัจจุบัน