พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์: ความจำเป็นของความขัดแย้ง
ก่อนอื่นต้องขออนุโมทนาต่อผลการลงประชามติรัฐธรรมนูญในประเทศไทยเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2559 ที่ผ่านมา ซึ่งผ่านมาได้ด้วยดี ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไรก็ตาม อย่างน้อยก็สะท้อนว่าชาวบ้านที่เป็นเจ้าของประเทศคิดอย่างไร โดยที่ยังไม่รวมถึงกระบวนการจัดการประชามติที่มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์อยู่บ้างในแง่การเปิดให้มีการวิพากษ์วิจารณ์รัฐธรรมนูญน้อยไปหรือวิพากษ์วิจารณ์ได้ไม่เต็มที่ทั้งหมด ไม่ว่าจะยอมรับกันหรือไม่ก็ตามสะท้อนให้เห็นถึงสัญญาประชาคมที่เป็นของสากลว่า ท้ายที่สุดแล้วก็ต้องถือเอาเพียงแต่ว่าก่อนที่จะมีการสรุปในเรื่องราวหรือประเด็นสาธารณะใดๆ ก็ตาม จำเป็นต้องผ่านการวิพากษ์เนื้อหาอย่างอิสระเสรีตามสมควรสำหรับทุกๆ ฝ่าย ซึ่งน่าเสียดายว่า ประเด็นการรับหรือไม่รับรัฐธรรมนูญของไทยที่ผ่านมายังเปิดโอกาสให้กระทำเรื่องทำนองนี้น้อยไป (สื่ออเมริกันเองจำนวนหนึ่งก็กล่าววิจารณ์ถึงประเด็นนี้ ก่อนที่ความวิตกกังวลดังกล่าวจะถูกส่งผ่านไปยังสถานทูตอเมริกันที่กรุงเทพฯในเวลาต่อมา)ข้อนี้ก็เลยทำให้ รัฐธรรมนูญที่ลงประชามติผ่านไปมีข้อที่ควรตำหนิในประการนี้เมื่อหลายปีมาแล้ว Dana Rohrabacher ส.ส.เขตออเร้นจ์ เคาน์ตี้ พรรครีพับลิกัน ในฐานะผู้เคี่ยวกรำกับงานกิจการต่างประเทศของคองเกรสมายาวนานหลายปี เคยพูดให้ผมฟังที่ ฮันติ้งตัน บีช แคลิฟอร์เนีย ว่า ในความเห็นของเขาแล้ว การปรองดองไม่มีอยู่จริง ปัญหาของหลายๆ ประเทศที่เป็นเผด็จการส่วนใหญ่ คือ การไม่ยอมรับอีกฝ่ายที่มีความเห็นต่างจากฝ่ายตนเขาถามว่า ทำไมจะต้องก้าวข้ามความขัดแย้งที่เป็นแค่วลีสวยงามเท่านั้น??? ในเมื่อความขัดแย้งเป็นธรรมชาติของมนุษย์ซึ่งก็ตรงกันกับที่ วิษณุ เครืองาม เคยกล่าวไว้ในที่ประชุมสัมนาวิจารณ์งานวิทยานิพนธ์ของนิสิตไทยท่านหนึ่งเมื่อหลายเดือนก่อนเพียงแต่มนุษย์หรือคนจำเป็นที่จะต้องอยู่กับความขัดแย้งเหล่านั้นให้ได้ตะหากเล่าบนความขัดแย้งในเรื่องต่างๆ นั้น คุณวิพากษ์วิจารณ์ คุณเถียงกันได้ แต่คุณก็เคารพเหตุผลของฝ่ายตรงข้ามกับคุณ ไม่ใช่คุณห้ามเขาพูดแล้ว คุณพูดได้อยู่เพียงฝ่ายเดียวจึงไม่แปลกที่ผู้คนที่โตมาในสังคมอเมริกันเหล่านี้ จะกลายเป็นคนกล้าพูด กล้านำเสนอความคิดของตนอย่างไม่อายว่าคนอื่นจะคิดเห็นอย่างไร เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย ซึ่งมันก็เป็นเหตุให้เกิดนวัตกรรมต่างๆ ขึ้นจากความขัดแย้งซึ่งอาจคือคำวิพากษ์วิจารณ์ หรือที่จริงก็คือความหลากหลายทางความคิด (ความคิดต่าง)นั่นเอง ทำให้เห็นในสิ่งที่เป็นคุณทั้งในเรื่องของคุณภาพการศึกษาและคุณภาพชีวิต รวมศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ในเรื่องการศึกษาของเมืองไทยนั้น พอดีเมื่อช่วงสัปดาห์ที่แล้ว ในเฟซบุ๊กของอาจารย์ ผศ.ดร.ชาญณรงค์ บุญหนุน อาจารย์ภาควิชาปรัชญาแห่งมหาวิทยาลัยศิลปากร ได้ปรารภเกี่ยวกับคุณภาพการศึกษาในสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาของไทย โดยเฉพาะในระดับดุษฎีบัณฑิต (ป.เอก) ที่ทำการผลิตกันออกมาจำนวนมากมายเพื่อสนองตอบต่อแฟชั่นเห่อปริญญาบัตร เห่อดอกเตอร์ ดังข้อความต่อไปนี้ครับเพราะบัณฑิตที่ผลิตมาแล้ว ไม่ได้สนองตอบต่อการพัฒนาวิชาการไทยให้มีความก้าวหน้า (เช่น ไม่ได้สร้างสรรค์องค์ความรู้ใหม่ ไม่ได้สร้างนวัตกรรม ไม่ให้คุณประโยชน์ต่อสังคมอย่างจริงจัง ทั้งเวทีในประเทศและเวทีสากลใดๆ เลย)ครับ ในเมื่อระบบหรือกรอบใหญ่สร้างวัฒนธรรมการวิพากษ์วิจารณ์ให้ถูกทำไม่ได้ระบบเล็กหรือกรอบเล็ก อย่างเรื่องการศึกษาก็พลอยทำไม่ได้ไปด้วย ทั้งที่การวิพากษ์วิจารณ์ โดยเฉพาะในเชิงความรู้หรือวิชาการควรปล่อยให้เป็นไปอย่างอิสระในสถาบันการศึกษา ยิ่งในระดับอุดมศึกษาด้วยแล้วนอกจากนี้แล้ว การศึกษาหรือการวิจัยในระดับอุดมศึกษาก็น่าควรที่จะตั้งสมมติฐานอยู่บนสถานการณ์อันเป็นข้อเท็จจริงทั้งในแง่สังคมและวิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะช่วยให้เกิดประโยชน์กับสังคมในโลกปัจจุบันมากกว่าการหวังผลที่ล่องลอยในโลกจินตนาการ ทั้งจินตนาการในอดีตและในอนาคตที่เกิดจากพื้นฐานการศึกษา วิชาหน้าที่พลเมืองที่คนจำนวนมากถูกฝังหัวมาตั้งแต่อดีต
 ก่อนอื่นต้องขออนุโมทนาต่อผลการลงประชามติรัฐธรรมนูญในประเทศไทยเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2559 ที่ผ่านมา ซึ่งผ่านมาได้ด้วยดี ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไรก็ตาม
พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์