รู้ เพื่ออยู่รอด
จับตาภัยใกล้ตัว 14 รอยเลื่อน เสี่ยงแผ่นดินไหวในประเทศไทย,ประเทศไทยจะเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงหรือไม่?,คำถามที่มาพร้อมกับความหวาดหวั่นของคนไทยทั้งประเทศ หลังเกิดโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่สุดที่ประเทศเนปาล ที่มีความสั่นไหวรุนแรงขนาด 7.8 แมกนิจูดและ 7.4 แมกนิจูดตามลำดับ ถึง 2 ครั้ง 2 คราว ในเวลาห่างกันไม่ถึง 20 วัน คือจากวันที่ 25 เม.ย.และ 12 พ.ค.ที่ผ่านมา และตามมาติดๆด้วยอาฟเตอร์ช็อกอีกหลายสิบครั้ง,ที่สำคัญหลังเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ประเทศเนปาลครั้งแรก ที่ประเทศไทยก็เกิด เหตุการณ์แผ่นดินไหวในทะเลใกล้เกาะยาว อ.เกาะยาว จ.พังงา หลายครั้งติดต่อกัน ตั้งแต่ช่วงเช้าวันที่ 6 พ.ค. และวันที่ 7 พ.ค.2558 ขนาด 4.7 แมกนิจูด โดยแรงสั่นสะเทือนสามารถรับรู้ได้ในหลายจังหวัด โดยเฉพาะ ภูเก็ต พังงา และ กระบี่ และถัดมาไม่กี่ชั่วโมงวันเดียวกันก็เกิดแผ่นดินไหวบนบก ที่ อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ วัดแรงสั่นสะเทือนได้ 2.4 แมกนิจูด,เกิดอะไรขึ้นกับโลกใบนี้และประเทศไทย หรือว่าแผ่นดินไหวที่ประเทศเนปาล ทำให้โลกใบนี้ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป?,แต่ที่แน่ๆ ทุกคนเริ่มตระหนักแล้วว่าเหตุการณ์แผ่นดินไหวไม่ใช่เรื่องใหม่หรือเรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพราะในประเทศไทยเองมีรอยเลื่อนที่มีพลังอยู่ถึง 14 รอยเลื่อนและพร้อมที่จะปลดปล่อยพลังงานออกมาได้ทุกขณะ หากได้รับการกระตุ้น,หากยังจำกันได้เมื่อวันที่ 5 พ.ค.2557 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด มีศูนย์กลางอยู่ที่ อ.แม่ลาว จ.เชียงราย ครั้งนั้นอาคารบ้านเรือน วัด และโรงเรียนได้รับความเสียหายจนยากจะฟื้นฟู เป็นต้น,นอกจากนี้ประเทศไทยยังมีความเสี่ยงจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ซึ่งเกิดขึ้นในแถบประเทศเพื่อนบ้าน คือ พม่า ลาว รวมทั้งในทะเลอันดามันและประเทศอินโดนีเซีย ที่ส่งผลกระทบมาถึงประเทศไทยด้วย โดยเหตุการณ์ครั้งใหญ่และรุนแรงที่สุดก็คือ การเกิดแผ่นดินไหวในทะเลอันดามัน ขนาด 9.1-9.3 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 26 ธ.ค.2547,โลกไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป นับตั้งแต่เกิดเหตุการณ์แผ่นดิน ไหวรุนแรงที่เนปาล ขณะที่ประเทศไทยก็มีความเสี่ยงแผ่นดินไหวมากและรุนแรงขึ้น เนื่องจากอยู่ในแนวแผ่นเปลือกโลกเดียวกับเนปาลที่เกิดแผ่นดินไหวจากการชนของแผ่นเปลือกโลกอินเดียกับยูเรเชียแล้วทอดยาวลงมาถึงพม่า สุมาตรา อินโดนีเซียและปาปัวนิวกินี แนวดังกล่าวมีรอยเลื่อนสะแกงหรือสกายที่ขนานกับรอยเลื่อนของไทยคือรอยเลื่อนแม่ฮ่องสอน จ.แม่ฮ่องสอน-ตาก รอยเลื่อนแม่เมย-ปิง พาดผ่าน จ.ตาก จ.กำแพงเพชร รอยเลื่อนเจดีย์สามองค์ พาดผ่าน จ.กาญจนบุรี รอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ พาดผ่าน จ.กาญจนบุรี จ.สุพรรณบุรี จ.อุทัยธานี จ.ตาก เมื่อเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงที่เนปาล อาจจะมากระตุ้นรอยเลื่อนสกายและรอยเลื่อนของไทยที่มีพลังอยู่แล้วให้ขยับจนเกิดแผ่นดินไหวได้ จังหวัดที่น่าเป็นห่วงคือแม่ฮ่องสอน ตาก กำแพงเพชร เชียงใหม่ตอนล่าง กาญจนบุรี สุพรรณบุรีและนครปฐม โดยเฉพาะ จ.ตากมีความเสี่ยงมากสุด ถ้าเกิดแผ่นดินไหวอาจรุนแรงระหว่าง 6–7 แมกนิจูด นายสมบุญ โฆษิตานนท์ ผอ.สำนักธรณีวิทยา สิ่งแวดล้อม กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ระบุถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น,ผอ.สำนักธรณีวิทยาฯยังบอกด้วยว่า หลังแผ่นดินไหวที่ประเทศเนปาล ยังมีการขยับตัวของรอยต่อของเปลือกโลกหรือวงแหวนไฟ (Ring of Fire) ด้านตะวันตกขนาด 5 แมกนิจูดและเกินกว่า 5 แมกนิจูด ถึง 20 ครั้งตั้งแต่ประเทศรัสเซีย ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ ปาปัวนิวกินี อินโดนีเซียต่อไปถึงนิวซีแลนด์ ซึ่งไม่ส่งผลกระทบต่อไทยโดยตรงเพราะอยู่คนละแนว แต่ชี้ให้เห็นว่าโลกไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป,ขณะที่ในมุมมองของนักวิชาการหลายรายระบุว่า แม้ประเทศไทยจะไม่ได้ตั้งอยู่บนพื้นที่ วงแหวนไฟ ซึ่งเป็นจุดที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง แต่พื้นที่ประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นบริเวณชายฝั่งเกาะสุมาตราของอินโดนีเซียหรือพม่า พบว่ามี รอยเลื่อนมีพลัง (Active Fault) พาดผ่าน ซึ่งรอยเลื่อนเหล่านี้หากเกิดแผ่นดินไหวขึ้น ประเทศไทยย่อมเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบไปด้วย,โดย ผศ.ดร.สันติ ภัยหลบลี้ คณะ วิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า แผ่นดินไหวที่เนปาล ไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย เพราะอยู่ห่างไกลกันมาก แต่แหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตและส่งผลกระทบต่อประเทศไทยนั้น ได้แก่ แนวมุดตัวสุมาตรา­–อันดามัน และกลุ่มรอยเลื่อนสกาย ที่ผ่านพาดเมืองมิตจีนา เนปิดอว์ และมัณฑเลย์ของพม่า ซึ่งกลุ่มรอยเลื่อนนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวมาแล้ว 12 ครั้ง ความแรงสุดสูงถึง 8.0 แมกนิจูด และประเทศไทยเคยได้รับแรงสั่นสะเทือนถึงกรุงเทพฯ จึงเป็นรอยเลื่อนที่น่าเป็นห่วง,ขณะที่ ศ.กิตติคุณ ดร.ปณิธาน ลักคุณะประสิทธิ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่า จากการศึกษาของนักธรณีวิทยาพบว่า รอยเลื่อนขนาดใหญ่ใน จ.เชียงรายหรือกาญจนบุรี มีศักยภาพทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7–7.5 แมกนิจูด หรือน้องๆ ของเนปาลเลยทีเดียว,ส่วน รศ.ดร.เป็นหนึ่ง วานิชชัย สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หัวหน้าโครงการวิจัยลดภัยพิบัติจากแผ่นดินไหวในประเทศไทย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) กล่าวว่า รอยเลื่อนมีพลังที่พาดผ่านประเทศไทยมีทั้งหมด 14 รอยเลื่อน จากการศึกษาพบว่า ในอดีตรอยเลื่อนทั้งหมดเคยเกิดแผ่นดินไหวที่ความรุนแรงขนาด มากกว่า 6.0 แมกนิจูดมาแล้ว ดังนั้น 14 รอยเลื่อนในประเทศไทยจะมีโอกาส เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่มากกว่าขนาด 6.0 แมกนิจูดอย่างแน่นอน โดยเฉพาะในพื้นที่ 9 จังหวัดภาคเหนือและจังหวัดกาญจนบุรีที่อยู่ในแนวพาดผ่านของรอยเลื่อนมีพลัง ทางที่ดีเราควรเตรียมความพร้อมรับมือ,ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม มองว่า แม้ ณ วันนี้โอกาส เกิดแผ่นดินไหวอย่างรุนแรงในประเทศไทยจะเหมือนน้อยมาก แต่คงไม่มีนักวิเคราะห์คนใดสามารถ หยั่งรู้หรือคาดการณ์ได้ล่วงหน้าว่าแผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นเมื่อไหร่ ที่ไหน และรุนแรงมากน้อยเพียงใด,เราจึงอยากขอฝากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง สิ่งสำคัญที่ลืมไม่ได้คือการเตรียมความพร้อมให้กับประชาชน ด้วยการให้ความรู้ชนิดครบวงจร ตั้งแต่พื้นที่ซึ่งเป็นจุดเสี่ยง การสังเกตสิ่งที่จะเป็นสัญญาณเตือนภัย การปฏิบัติตัวเพื่อรับมือทั้งก่อน ขณะที่เกิดและหลังเกิดแผ่นดินไหว,ถึงเวลาแล้วที่คนไทยต้อง รู้ เพื่ออยู่รอด,ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม
คำถามที่มาพร้อมกับความหวาดหวั่นของคนไทยทั้งประเทศ หลังเกิดโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่สุดที่ประเทศเนปาล ที่มีความสั่นไหวรุนแรงขนาด 7.8 แมกนิจูดและ 7.4 แมกนิจูดตามลำดับ ถึง 2 ครั้ง 2 คราว 
แผ่นดินไหว,ประเทศไทย,โศกนาฏกรรม,เนปาล,อาฟเตอร์ช็อก,เชียงใหม่,ภูเก็ต,พังงา,กระบี่,ข่าว,ไทยรัฐฉบับพิมพ์