TK park ยะลา: ต้นแบบห้องสมุดสมานฉันท์ จังหวัดชายแดนใต้
ท่ามกลางเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังมีมุมสงบปลอดจากเหตุความรุนแรงและยังเป็นสถานที่ที่ผู้คนทุกเชื้อชาติ ศาสนา ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ สามารถเข้ามาอยู่ร่วมกันได้อย่างสมานฉันท์อุทยานการเรียนรู้ยะลา (TK park ยะลา) ถือเป็นอุทยานการเรียนรู้ส่วนภูมิภาคต้นแบบแห่งแรก เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (สอร.) TK park กับเทศบาลนครยะลา จ.ยะลา แม้จะตั้งอยู่ในพื้นที่เสี่ยงท่ามกลางสถานการณ์ความรุนแรงใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่อุทยานการเรียนรู้ยะลา ก็สามารถฟันฝ่าอุปสรรค จนสามารถเปิดให้บริการมาได้ตั้งแต่ปี 2550 ด้วยเจตนารมณ์ที่ต้องการให้อุทยานการเรียนรู้ยะลาเป็นเสมือนแม่ข่ายทางปัญญาที่จะช่วยถ่ายทอดบทเรียนการจัดการเรียนรู้ให้กับพื้นที่ใกล้เคียง ภายใต้บริบทวัฒนธรรม และนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาผสมผสานกับองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้อย่างกลมกลืน รวมทั้งเพื่อให้อุทยานการเรียนรู้ยะลา เป็นเครื่องมือสำคัญต่อการสร้างความเข้าใจร่วมกันของประชาชนในพื้นที่ ไม่ว่าจะนับถือศาสนาใด บนเส้นทางกว่า 5 ปีของการดำเนินงานขยายองค์ความรู้ในการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิตและการส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ของอุทยานการเรียนรู้ยะลา (TK park ยะลา) ที่นอกจากการแบ่งปันและกระจายโอกาสการเข้าถึงการอ่าน และการเรียนรู้สำหรับเด็กเยาวชนในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ ได้แก่ ยะลา ปัตตานี และนราธิวาสแล้ว ภารกิจสำคัญอีกประการคือ การดำเนินยุทธศาสตร์ในการเป็นศูนย์กลาง หรือ Hub เพื่อกระจายองค์ความรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิต และส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ให้กับหน่วยงานต่างๆ ที่สนใจในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง กล่าวว่า กว่า 5 ปีที่เทศบาลนครยะลา จ.ยะลา และสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (สอร.) TK park ได้ร่วมกันผลักดันให้เกิดการขยายองค์ความรู้การจัดทำห้องสมุดมีชีวิตเข้าไปในพื้นที่ต่างๆ แม้สถานการณ์ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้จะยังคงเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบอย่างต่อเนื่อง แต่การดำเนินงานของ TK park ยะลานั้น ยังคงดำเนินต่อไปเพื่อให้บรรลุภารกิจย โดยเฉพาะในฐานะแม่ข่าย หรือ Hub ที่จะต้องกระจายองค์ความรู้และการเข้าถึงการอ่านการเรียนรู้ไปยังพื้นที่อื่นๆ ในภาคใต้ตอนล่างซึ่งเป็นสังคมที่มีวัฒนธรรมประเพณีอันหลากหลาย จำเป็นต้องให้ความรู้ ความเข้าใจ และการสร้างความร่วมมือร่วมใจของคนในชุมชน เพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนาไปสู่สังคมแห่งการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์ได้อย่างแท้จริง นางสาววัชรี กล่าวผลการดำเนินงานด้านการขยายองค์ความรู้เรื่องการจัดทำห้องสมุดมีชีวิตนั้น ผู้จัดการ TK park ยะลา กล่าวว่า กำลังจะมีการจัดตั้ง ซึ่งจะเป็นห้องสมุดที่มีรูปแบบตามสภาพแวดล้อมและบริบทของแต่ละชุมชน เช่น ชุมชนตลาดเก่า ซึ่งยังมีความเป็นธรรมชาติอยู่มาก การจัดห้องสมุดมีชีวิตแห่งนี้จะมีบริบทของชุมชนตลาดเก่า หรือบางชุมชนที่มีลักษณะของการผสมผสานการอยู่ร่วมกันระหว่างชาวไทยพุทธ ชาวไทยเชื้อสายจีน และชาวไทยมุสลิม รูปแบบของห้องสมุดมีชีวิตก็จะมีเรื่องราวและการจัดกิจกรรมที่เหมาะสมร่วมกันสำหรับต้นแบบห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียนชุมชนทั้ง 4 แห่ง ประกอบด้วย โรงเรียนเทศบาล 4 (ธนวิถี) โรงเรียนเทศบาล 5 (บ้านตลาดเก่า) ชุมชนบ้านร่ม และชุมชนอารีย์บางกอก โดยเฉพาะห้องสมุดมีชีวิตโรงเรียนเทศบาล 4 (ธนวิถี) คาดว่า จะสามารถนำร่องเปิดให้บริการเพื่อเป็นของขวัญให้กับชาวเมืองยะลาได้ภายในเดือนเมษายน 2556ด้วยรูปแบบของการเป็นพื้นที่ศึกษาตามอัธยาศัยและเปิดกว้างสำหรับทุกคนทุกเชื้อชาติและทุกศาสนา ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ได้เล็งเห็นประโยชน์จากการส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ในรูปแบบของห้องสมุดมีชีวิต และเพื่อให้เป็นพื้นที่ที่จะช่วยสร้างความสมานฉันท์ และสร้างสันติของคนในพื้นที่ จึงได้ดำเนินการจัดตั้งเพราะเชื่อว่าจะนำมาสู่ความเข้าใจกันมากขึ้น และจะช่วยให้สถานการณ์ความรุนแรงใน 3 จังหวัดชายแดนใต้มีแนวโน้มลดลงได้ โดยมี TK park ยะลาเข้าไปเป็นพี่เลี้ยงให้คำปรึกษาแนะนำระบบการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิต ขณะนี้อยู่ระหว่างการออกแบบโครงสร้างอาคาร คาดว่า จะสามารถเปิดให้บริการได้ในอีก 2 ปีข้างหน้านางสาววัชรี กล่าวว่า เพราะอุทยานการเรียนรู้ หรือ TK park จัดเป็นพื้นที่หรือศูนย์กลางที่เปิดกว้างให้ทุกคนและทุกศาสนาสามารถเข้ามาเรียนรู้ และศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมร่วมกันได้ตามอัธยาศัย ไม่ว่าจะเป็นชาวไทยพุทธ ชาวไทยมุสลิม หรือคนไทยเชื้อสายจีน ดังเช่น TK park ยะลา ที่เปิดให้บริการมากว่า 5 ปี แม้จะตั้งอยู่บนพื้นที่เสี่ยง แต่ก็เป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างสำหรับทุกคน และเป็นพื้นที่ที่มีความปลอดภัยมากที่สุดในเขตเทศบาลนครยะลา เชื่อว่า อุทยานการเรียนรู้ทั้ง 3 จังหวัดชายแดนใต้จะเป็น ได้ในอนาคต ผู้จัดการ TK park ยะลา กล่าวอีกว่า การที่เราทำตรงนี้ เพื่อให้คนได้เห็นว่า ความสำคัญของกระบวนการส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้นั้น มีความสำคัญอย่างมาก และยังเป็นประโยชน์ที่ยั่งยืนต่อประเทศ ซึ่งการจะทำให้คนเข้ามาใช้บริการห้องสมุดมีชีวิตมากขึ้นได้นั้น เรื่องของการสร้างบรรยากาศ ถือเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อเป็นการเปิดโลกกว้างสู่การเรียนรู้แก่เด็กเยาวชนและประชาชนมากขึ้น รวมทั้งการคัดสรรหนังสือใหม่ๆ เข้ามาหมุนเวียนสม่ำเสมอ และการจัดกิจกรรมที่เหมาะสมสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น ซึ่งเป็นรูปแบบที่ให้ความรู้สึกถึงความแตกต่างจากห้องสมุดแบบเดิมๆ 
 ท่ามกลางเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังมีมุมสงบปลอดจากเหตุความรุนแรงและยังเป็นสถานที่ที่ผู้คนทุกเชื้อชาติ ศาสนา ทั้งเด็กและผู้ใหญ่
การอ่าน,ชายแดนใต้,ยะลา,ห้องสมุด,อุทยานการเรียนรู้ TK park,เยาวชน