สังคมไทยยังต้องการเฟมินิสต์
ฉันไม่ใช่เฟมินิสต์ตั้งแต่เกิดฉันเกิดในครอบครัวที่มีปู่เป็นลูกครึ่งจีนและผู้ชายเป็นใหญ่ฉันยังจำได้ดี ตอนที่แม่คลอดน้องสาวคนสุดท้อง ปู่พูดว่า เฮ้ออ ผู้หญิงอีกแล้วเหรอฉันซึ่งอายุ 8 ขวบ พูดกับปู่ไปว่า ผู้หญิงก็คนเหมือนกันแต่ฉันก็ยังไม่ใช่เฟนินิสต์ตอนพี่สาวฉันเรียนฟิสิกส์ครั้งแรก พี่สาวบอกว่าผู้ชายเก่งกว่าผู้หญิงในเรื่องคำนวณ ฉันก็เชื่อแบบนั้นมาตลอด แม้ว่าตอน ม.4 ฉันจะได้ท้อปวิชาฟิสิกส์ตอนสอบกลางภาค จนสุดท้ายฉันเลือกเอาดีทางเคมีเพราะคิดว่ามันท้าทายพอและในขณะเดียวกัน ก็เป็นสิ่งที่ผู้หญิงทำได้ ฟิสิกส์คือสนามเด็กเล่นสำหรับผู้ชายเท่านั้นฉันยังโตมากับความคิดว่าผู้ชายต้องเป็นผู้นำ เป็นช้างเท้าหน้า ฉันเคยอยู่กับความเชื่อที่ว่า ผู้หญิงทำงานด้วยกันไม่ได้ เพราะจะทะเลาะกัน แข่งกัน จนกระทั่ง ฉันได้มาอยู่ในกลุ่มวิจัยที่มีหัวหน้าเป็นผู้หญิง มีเพื่อนร่วมงานเกือบครึ่งหนึ่งเป็นผู้หญิง จนฉันได้เรียนรู้ว่า ปัญหาจากเพื่อนร่วมงานนั้น ไม่ได้มาจากผู้หญิงเลย ฉันทำงานกับหัวหน้าอย่างสนุกมาก เพื่อนร่วมงานที่ฉันไม่ชอบ กลับไม่ใช่ผู้หญิง แต่เป็นผู้ชาย ผู้ชายที่ไม่รับฟังความคิดเห็นของผู้หญิงและปฏิบัติกับผู้หญิงราวกับเป็นสิ่งมีชีวิตที่ด้อยต่ำกว่า มันน่าหงุดหงิดมากที่เราก็เรียนมาเหมือนกัน และถึงแม้ว่าความคิดฉันถูก(จนอยากเอางานวิจัยสองชิ้นที่ไฮไลน์ข้อความสีสดๆ ไปปาใส่หน้า) แต่เขาไม่ฟังความคิดของฉัน เพราะฉันเป็นผู้หญิงฉันผู้เคยคิดว่าการต่อสู้ของเฟมินิสต์จบแล้ว ผู้หญิงมีสิทธิเลือกตั้ง มีสิทธิได้เรียน มีสิทธิสมัครงาน นั่นเพียงพอแล้ว แต่ความจริงไม่ใช่เลย เรายังอยู่ในโลกที่ชายเป็นใหญ่ ตั้งแต่ทวีปอเมริกา มายัง เอเชีย แม้ว่าคลื่นของเฟมินิสต์จะซัดเข้าฝั่งมาจนคลื่นลูกที่สี่แล้ว แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า สงครามกับความคิดชายเป็นใหญ่ได้จบลงแล้วผู้ชายอาจมีแรงมากกว่า แต่ผู้ชายไม่ได้ฉลาดกว่า หรือเก่งกว่า งานวิจัยด้าน IQ (Intelligent Quotient) และ เพศบอกว่า ค่าเฉลี่ย IQ ของผู้ชายไม่ได้มากไปกว่าผู้หญิงสาเหตุที่เรา รู้สึก ว่าผู้ชายฉลาดกว่าผู้หญิงอาจเป็นเพราะค่านิยมทางสังคมที่ถูกถ่ายทอดทางสื่อ พ่อแม่ และครู ดังที่งานวิจัยชิ้นหนึ่งได้เผยความจริงอันน่าเศร้าว่า เด็กผู้หญิงสูญเสียความมั่นใจและคิดว่าตัวเองฉลาดน้อยกว่าเด็กผู้ชายตั้งแต่อายุหกขวบปฏิเสธไม่ได้เลยว่าสังคมมีส่วนปั้น/ตบแต่งความคิดและความสนใจของเด็กหญิงและชายในการเลือกอาชีพ และนั่นอาจเป็นเหตุผลว่าในบางอาชีพที่เรามองว่าเป็นอาชีพของ คนฉลาด จึงมีผู้ชายมากกว่าผู้ชายไม่ได้ควบคุมอารมณ์ได้ดีไปกว่าผู้หญิง ฉันว่าเราคงไม่ต้องไปหางานวิจัยที่ไหนว่ายืนยันข้อนี้ ท่านผู้นำ คุณประยุทธ จันทร์โอชา สามารถเป็นตัวอย่างแสดงให้เห็นอย่างดีทีเดียวว่า ความเป็นผู้ชายนั้นไม่ได้เกี่ยวข้องกับความสามารถในการควบคุมอารมณ์ตัวเองเลย ในความเป็นจริงผู้หญิงและผู้ชายรู้สึกโกรธและแสดงความโกรธได้บ่อยพอๆกัน ในทางกลับกัน ผู้หญิงมีสมองส่วน Orbital frontal cortex (ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมการแสดงของความก้าวร้าว) ใหญ่กว่ากว่าผู้ชาย นักวิจัยจึงเสนอว่านี่อาจช่วยอธิบายว่าเหตุใดผู้หญิงจึงควบคุมการระเบิดทางอารมณ์ได้ดีกว่าเมล็ดพันธุ์ความคิดชายเป็นใหญ่นี้ยังช่วยรัฐกำหนดบทบาททางเพศ และนิยาม ผู้หญิงที่ดี ที่ต้องรักนวลสงวนตัว ต้องไม่แต่งตัวโป๊ ถ้าแต่งงานแล้ว ก็ควรอยู่บ้าน ทำอาหาร เลี้ยงลูก เป็นเมียที่ดี เป็นแม่ที่ดี ส่วนผู้ชายก็มีหน้าที่ทำงาน เป็นช้างเท้าหน้า ราวกับว่าคุณค่าที่แท้จริงของผู้หญิงอยู่ที่หว่างขา เนื้อตัว ร่างกายเท่านั้นที่ไม่อาจสามารถเปล่งประกายในหน้าที่การงานได้อย่างเต็มที่เพราะอคติทางเพศ ทำให้เสียงและความคิดเห็นของผู้หญิงไม่ได้รับการรับฟังและยอมรับ ซึ่งย้อนกลับมาทำร้ายองค์กรที่ควรจะขับเคลื่อนไปด้วยศักยภาพที่เต็มเปี่ยมของทุกคนการสร้างคุณค่าของผู้หญิงจากหว่างขา เนื้อตัว และร่างกาย ซึ่งเหมือนเป็นใบอนุญาตทางสังคมแบบอ้อมๆให้ทำร้าย หรือ ล่วงละเมิด หรือ ข่มขืน ทั้งผู้หญิงที่รัฐนิยามว่าเป็นผู้หญิงที่ดีและไม่ดี วัฒนธรรมและความเชื่อแบบนี้ยังทำให้เหยื่อมีความอับอาย อับอายที่จะถูกตั้งคำถามโดยสังคม อับอายที่จะไปแจ้งความ และรู้สึกไร้คุณค่า (เพราะสังคมดันไปกำหนดค่าของผู้หญิงไว้ที่หว่างขา เนื้อตัว ร่างกาย เมื่อถูกละเมิดส่วนนี้ เหยื่อจึงรู้สึกไร้ค่าไปโดยปริยาย) แทนที่สังคมหรือรัฐจะมาวุ่นวายกับการนิยามผู้หญิงที่ดี วุ่นวายกับนม จิ๋ม การแต่งตัว การแสดงออกทางเพศของผู้หญิง สังคมควรให้ค่ากับการยินยอมพร้อมใจ (consent) ว่า เราไม่มีสิทธิไปแซว ไปจับเนื้อต้องตัวใคร ไปมีเพศสัมพันธ์กับใคร โดยที่เขาไม่ยินยอมที่ต้องแบกรับความเครียด ปัญหาด้านสุขภาพจิต เพราะสังคมกำหนดว่า ผู้ชายห้ามแสดงออก ห้ามร้องไห้ ห้ามระบาย ทั้งนี้ยังมีประเพณีผู้ชายต้องจ่ายค่าสินสอด ซึ่งมองจากมุมไหน ประเพณีนี้ก็ไม่สมเหตุสมผลด้วยประการทั้งปวง ฉันเองก็สนใจความรุนแรงทางเพศที่เกิดในผู้ชาย ทั้งในสังคมโรงเรียนชายล้วน ในค่ายทหารเกณฑ์ แต่ข้อมูลการข่มขืนและล่วงละเมิดผู้ชายมีน้อยมากๆ จนฉันก็ไม่แน่ใจว่า เป็นเพราะผู้ชายถูกล่วงละเมิดทางเพศน้อยกว่าผู้หญิงอยู่แล้วจึงไม่ได้รับความสนใจในข่าว? หรืออีกส่วนหนึ่งผู้ชายอาจมีความอับอายมากกว่าผู้หญิงที่จะเปิดเผยหรือแจ้งความเรื่องเหล่านี้? เพราะสังคมสอนให้ผู้ชายต้องแมน ต้องไม่ร้อง ต้องไม่เจ็บด้วยเหตุนี้ ฉันเชื่อว่าเรายังจำเป็นต้องมีเฟมินิสต์เพื่อถอนรากถอนโคนระบอบชายเป็นใหญ่ ในกรอบสังคมแบบนี้ ต่อให้ผู้หญิงมีสิทธิเลือกตั้ง มีสิทธิเข้าเรียน มีสิทธิสมัครงาน (แต่อย่าลืมนะว่าไทยยังไม่ให้สิทธิผู้หญิงทำแท้งอย่างถูกกฎหมาย ผู้หญิงมีสิทธิลาคลอดได้แค่ 3 เดือน ผู้ชายสามารถลาไปดูแลลูกและภรรยาที่เพิ่งคลอดได้มากสุดแค่ 15 วัน) แต่สุดท้ายแล้ว ก็ยังมีเพดาน มีกำแพงที่มองไม่เห็นที่ปิดกันกั้นศักยภาพของผู้หญิงอยู่ แต่ให้อภิสิทธิ์และความคาดหวังที่เกินจริงกับผู้ชาย มาถึงจุดนี้ หากคุณยังยืนกรานว่าสังคมไทยไม่ต้องการเฟมินิส์เพราะผู้หญิงยังมีสิทธิ์เลือกใช้ชีวิตได้เท่าผู้ชาย คุณแน่ใจอย่างนั้นจริงหรือ?อย่างที่อาจารย์สมศักดิ์ เจียมธีระสกุล ชอบโควทแนวคิดของ Rousseau-Kant บ่อยๆว่า สิทธิ คือ อำนาจในการเลือกทำอย่างอื่น (Right is power to do otherwise.) ในสังคมที่ชาย(ยัง)เป็นใหญ่ ยังมีอคติกับผู้หญิงและความเป็นหญิง ไม่มีทางที่ ได้อย่างเสรีโดยไม่ถูกตัดสิน/ประณาม/กดดัน จากสังคมหากผู้หญิงอยากทำงานในสาขาอาชีพที่มีสัดส่วนผู้ชายมากกว่า เช่น การเมือง วิศวกรรม ฟิสิกส์ ฯลฯ ผู้หญิงก็อาจต้องทำงานมากกว่า อาจต้องเกิดมาฉลาดกว่าคนทั่วไป หรือต้องเสียสละชีวิตส่วนตัวมากกว่า (ถ้ากฎหมายเรื่องการลาคลอดและการเลี้ยงดูบุตรไม่เพียงพอ อาจจะต้องเลือกไม่มีลูก? เพื่อความก้าวหน้าของงาน? ผู้ชายต้องเสียสละแบบนี้ไหม?) จึงจะได้รับการยอมรับ ถ้าเราคาดหวังให้ผู้หญิงต้องเป็นยอดมนุษย์แบบนี้ เพียงเพื่อแค่ได้ยืนตรงอย่างเสมอภาคกับผู้ชาย มันก็น่าตั้งคำถามว่า เราได้สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้สิทธิของผู้หญิงจริงไหม หรือ เราเชื่อในสิทธิการเลือกของผู้หญิงจริงๆไหม?ส่วนผู้หญิงที่มี สิทธิเลือก หรือคิดว่าตัวเองได้ใช้สิทธินั้น หรือมีความสุขกับการเลือกนั้น ถ้าไม่บังเอิญเกิดมาเป็นผู้หญิงในชนชั้นอภิสิทธิ์ชนที่มีสติปัญญาดี ก็อาจเป็นผู้หญิงที่รู้สึกดีกับการถูกกดขี่ด้วยค่(ฆ่)านิยมทางสังคม และรู้สึกดีที่เห็นผู้หญิงด้วยกันถูกกดขี่ ทั้งรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม การปฏิบัติตัวตามค่(ฆ่)านิยมทางสังคมไม่ใช่ตัวเลือก มันเป็น requirement เป็น the must เพราะถ้าคุณไม่ทำตาม สังคมก็จะตีตราคุณ คุณปฏิเสธได้ไหมว่า คุณรู้สึกอึดอัด ตะขิดตะขวงใจ ต่อผู้หญิงที่ไม่ได้ปฏิบัติตามค่านิยม ผู้หญิงที่ดี แม่ที่ดี เมียที่ดี แบบที่รัฐสร้างขึ้น ถ้าคุณปฏิเสธไม่ได้ ก็แปลว่า ลึกๆ คุณยังเหยียดเพศอยู่ คุณอาจไม่ได้สนใจเลยจริงๆ หรอกว่าผู้หญิงจะมีสิทธิเลือกทำหรือไม่ทำอะไร คุณแค่ feel comfortable ที่เชื่อว่าผู้หญิงควรอยู่ในกรง แล้วปล่อยให้ผู้ชายออกไปโบยบินท้ายที่สุดแล้วถ้ายังเชื่อว่าการกดขี่ผู้หญิงไม่มีจริง เพียงเพราะ ไม่เคยเจอกับตัวเอง หรือ แม่ของคุณเป็นใหญ่ในบ้าน หรือในครอบครัวคุณนั้นคุณสามีกลัวภรรยา ฉันก็อยากบอกว่า โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์ซึ่งหมุนรอบหลุมดำกลางกาแล็กซี่ทางช้างเผือกอีกทีหนึ่ง โลกไม่ได้หมุนรอบคุณ รอบพ่อแม่คุณ หรือ รอบครอบครัวคุณ ต่อให้คุณเกิดมาด้วยอภิสิทธิ์ต่างๆ พร้อมด้วยปัญญาอันเฉียบแหลมโดยที่ระบอบชายเป็นใหญ่ทำอะไรคุณไม่ได้เลย หรือคุณจะอาศัยในฟองสบู่สีรุ้ง ล้อมรอบด้วยทุ่งลาเวนเดอร์สองร้อยไร่ ก็ไม่ได้แปลว่า การต่อสู้ของเฟมินิสต์จบแล้ว ได้โปรดรับฟังเถิดว่า ยังมีผู้หญิงที่ถูกเอาเปรียบ/ทำร้ายจากค่านิยมนี้ ยังมีคนที่อยากต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมทางเพศ อย่าให้โลกอันสวยงามนั้นบดยังสายตาของคุณจนมองไม่เห็นว่า วัฒนธรรมและค่านิยมของเรานั้นกดขี่ เหยียด และเหยียบย่ำผู้หญิง(และทำร้ายผู้ชายทางอ้อม)เพียงใด และอย่าเพิกเฉย หรือรอให้ระบอบชายเป็นใหญ่มันทำร้ายคุณหรือคนที่คุณรักเลย Johnson Wendy et al. vol. 3 no. 6 SAGE Publications Inc Nov. 2008 pp. 518–31. SAGE Journals doi:10.1111/j.1745-6924.2008.00096.x. Bian Lin et al. Science vol. 355 no. 6323 American Association for the Advancement of Science Jan. 2017 pp. 389–91. BBC News บีบีซีไทย 1 Feb. 2017. www.bbc.com https://www.bbc.com/thai/international-38825676. The Guardian 12 May 2019. www.theguardian.com .
ฉันไม่ใช่เฟมินิสต์ตั้งแต่เกิด ฉันเกิดในครอบครัวที่มีปู่เป็นลูกครึ่งจีนและผู้ชายเป็นใหญ่ ฉันยังจำได้ดี ตอนที่แม่คลอดน้องสาวคนสุดท้อง ปู่พูดว่า เฮ้ออ ผู้หญิงอีกแล้วเหรอ ฉันซึ่งอายุ 8 ขวบ พูดกับปู่ไปว่า
ผู้หญิงเปล่งแสง,เฟมินิสต์