ตามรอยน้ำตาในเพลง-เรื่องเล่าท้องถิ่น ความรุนแรงโดยรัฐจากอดีตถึงปัจจุบัน (1)
ความรุนแรงที่รัฐกระทำกับประชาชนตลอดเส้นทางประชาธิปไตยมีหลายกรณี และสำหรับสังคมไทย ไม่มีกรณีใดได้รับการชำระสะสางอย่างจริงจัง6 ตุลา เหตุการณ์อันแสนโหดเหี้ยมก็เพิ่งมีที่ทาง ถูกพูดถึงอย่างเป็นระบบในช่วง 20 กว่าปีมานี้เอง หลังจากนักวิชาการและผู้ร่วมเหตุการณ์หลายคนได้ร่วมกันผลักดันจนเป็นวาระของสังคมได้บ้าง กระนั้นก็ยังต้องงมเข็มในมหาสมุทรค้นหา ความจริง กันอีกหลายส่วนแม้จะผ่านมากว่า 40 ปีแล้วคนจำนวนไม่น้อยโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่อาจไม่รู้ว่า 6 ตุลาฯ เป็นเพียงเหตุการณ์เดียวท่ามกลาง สงครามคอมมิวนิสต์ ที่กินพื้นที่ทั่วทั้งประเทศไทย พื้นที่ สีแดง ในดินแดนภาคอีสานห่างไกลมีความรุนแรงเกิดขึ้นมากมาย ชาวบ้านที่นั่นอยู่หว่างเขาควาย ด้านหนึ่งคือกองทัพของรัฐ ด้านหนึ่งคือกองกำลังของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) พวกเขาถูกกระทำ ได้รับความสูญเสียโดยเฉพาะจากรัฐซึ่งกระทำอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างความหวาดกลัว ปัจจุบันเหลือเพียงเรื่องเล่าของอดีตสหายและประชาชนผู้ประสบเหตุในพื้นที่ซึ่งแก่ชราและล้มหายตายจากไปเรื่อยๆ เรื่องเล่าจึงบางเบาและกำลังเลือนหายประชาไท ทดลองลงพื้นที่เหล่านี้เพื่อบันทึกประวัติศาสตร์บอกเล่า (oral history) ของคนในชุมชนทั้งการสังหารวัยรุ่นที่ การบังคับอพยพจาก สู่ควนกาหลงในภาคใต้ การสังหารตัดศีรษะคนในชุมชนเนื่องจากชื่อซ้ำกับสมาชิก พคท.ที่ ฯลฯ ด้วยความตระหนักถึงข้อจำกัดมากมาย ทั้งการไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลของฝ่ายความมั่นคง การตรวจสอบที่เป็นไปได้ยาก ความไม่แม่นยำของความทรงจำผู้คน แม้กระทั่งข้อจำกัดในการรับรู้ของเราเองว่าเกิดเหตุที่ใดบ้าง เราจึงเริ่มต้นโดยใช้เครื่องมืออย่าง บทเพลงเป็นเข็มทิศนำทางตามรอยความสูญเสีย แต่ก่อนจะย้อนอดีตไปในยุคสงครามคอมมิวนิสต์ เราพาลงไปยังชายแดนใต้ พื้นที่ที่ความรุนแรงยังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน ประชาชนในพื้นที่ประสบกับความสูญเสีย รูปแบบการกระทำอาจมีทั้งส่วนที่เหมือนและต่าง แต่คำถามยังคงดังคล้ายเดิม ความจริงยังคงเป็นปริศนา ผู้กระทำยังไม่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรม ที่สำคัญความสูญเสียก็ยังคงถูกบันทึกอยู่ในบทเพลงจากนั้นพาไปดูกรณี ถังแดง หลายคนคงเคยได้ยินมาบ้างแล้ว มันเป็นเหตุการณ์ใหญ่มีผู้สูญเสียหลักพันจึงยังมีผู้ทำการศึกษาและเล่าเรื่องนี้อยู่จนปัจจุบัน แต่เราทำการรวบรวมอีกครั้งจากเอกสารเก่าและแหล่งข้อมูลหลายแห่งเพื่อให้ เห็นภาพ ชัดๆ ว่าเกิดอะไรขึ้นในอดีต และเหตุใดสังคมไทยจึงปล่อยมันผ่านเลยไปได้ง่ายๆตรวจสอบสำนวนภาษาไทยโดย ซะการีย์ยา อมตยาช่วงเดือนที่ผ่านมา เพลงภาษามลายู ของ อิรฟาน เวาะเจ เด็กหนุ่มชาวมลายูเผยแพร่ไปทั่วในโดยเฉพาะในกลุ่มชาวมุสลิม เนื้อเพลงบอกเล่าถึงเหตุการณ์การฆ่าคนหนุ่ม 3 คนที่ขึ้นไปตัดไม้บนเทือกเขาตะเว ต.บองอ อ.ระแงะ จ.นราธิวาส เมื่อปลายปีที่แล้วฝ่ายรัฐให้ข่าวว่านี่เป็นการปะทะกันระหว่างทหารพรานกับกองกำลังติดอาวุธ RKK โดยพบอาวุธปืน AK47 และปืนสั้นอยู่ที่ร่างผู้เสียชีวิตต่อมานางพรวิลัย บวรณรงค์เดช พยาบาลวิชาชีพ หนึ่งในคณะกรรมการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่ถูกแต่งตั้งขึ้นโดยแม่ทัพภาค 4 ให้ข่าวว่าเจ้าหน้าที่เข้าใจผิดว่าผู้เสียชีวิตทั้งสามเป็นผู้ก่อการร้ายและพวกเขาเสียชีวิตขณะกำลังจะวิ่งหนีกระนั้นก็ตาม เรื่องเล่าก็ยังขัดแย้งกับสายตาของสาธารณะ ยืนยันว่าคนหนุ่มเหล่านั้นมีแต่เครื่องมือตัดไม้และเลื่อยยนต์ ภาพของผู้เสียชีวิตถูกเผยแพร่ทางโซเชียลมีเดีย ทั้งสามถูกยิงที่ศีรษะ 2 ใน 3 เสียชีวิตในท่านั่งขัดสมาธิกับพื้น ล้มตัวลงไปด้านหน้า ไม่ได้มีลักษณะดังข่าวจากฝั่งรัฐ และยังมีคำถามต่อไปด้วยว่าทำไมจึงใช้เวลานานถึง 35 ชั่วโมงก่อนจะอนุญาตให้ครอบครัวลำเลียงศพออกจากที่เกิดเหตุมาทำพิธีทางศาสนา นักวิชาการและคนทำงานภาคประชาสังคมจังหวัดชายแดนใต้ตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของ ว่าจะทำหน้าที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงในกรณีนี้อย่างตรงไปตรงมาได้อย่างไร ในเมื่อคณะกรรมการตั้งตามคำสั่ง ผอ.รมน.ภาค 4 สน. (แม่ทัพภาคที่ 4) และมีผู้อำนวยการศูนย์สันติวิธี กอ.รมน.ภาค 4 สน. เป็นประธานคณะกรรมการ นอกจากนี้คณะกรรมการชุดนี้ยังมีประวัติการทำงานมาแล้วในกรณีอับดุลเลาะ อีซอมูซอ ที่อื้อฉาวและยังคงทิ้งปริศนาเอาไว้จุดสิ้นสุดความสนใจของสาธารณชนต่อกรณีนี้น่าจะเป็นคำสั่งย้ายผู้บังคับบัญชาหน่วยทหารพรานที่ 45 ออกนอกพื้นที่ และแม่ทัพภาค 4 ได้ออกมากล่าวพร้อมกับจ่ายเงินเยียวยาศพละ ให้กับครอบครัวความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ได้มีอยู่ตลอดสิบกว่าปีที่ผ่านมา มีหลายกรณีที่มีบทสรุปเช่นนี้ คำถามของ นักสื่อสารมวลชนและอดีตผู้สมัคร ส.ส.พรรคประชาชาติ ทำให้ฉุกคิดว่า ที่ผ่านมารัฐได้ทำหน้าที่ปกปิดตัวเจ้าหน้าที่รัฐผู้กระทำความผิดไม่ให้ประชาชนได้รับรู้มาโดยตลอดใช่หรือไม่หากนับจุดเริ่มต้นที่กรณีปล้นปืนค่ายปิเหล็ง 4 มกราคม 2547 ตลอด 15 ปีในพื้นที่ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ 4 อำเภอของจังหวัดสงขลา (มกราคม 2547 - มิถุนายน 2562) มีถึง 20323 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 6997 ราย และผู้ได้รับบาดเจ็บ 13143 ราย โดย 61% ของผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตเป็นเป้าหมายที่อ่อนแอหรือพลเรือน (Soft Targets)นี่เป็นเพียงหนึ่งในความรุนแรงที่เกิดขึ้นซ้ำซากในพื้นที่ต่างวัฒนธรรม ห่างไกล ชายขอบ มันได้สร้างความชินชาและเป็นอื่นสำหรับคนทั่วไปในสังคม ไม่ได้ก่อให้เกิดความรู้สึกร่วมต่อสาธาณชน สิ่งที่ยังคงเหลือคือความทรงจำ ความเจ็บปวดของครอบครัวญาติมิตรร่วมพื้นที่เผ่าพันธุ์ ส่วนเสียงเพลง Menangis jadi darah ก็ได้ทำหน้าที่บันทึกเสี้ยวส่วนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไว้โดยไม่รู้ว่าจุดสิ้นสุดจะอยู่ตรงไหนขึ้นเหนือไปจากเทือกเขาตะเว ข้ามจังหวัดสงขลาไปยังจังหวัดพัทลุง แล้วย้อนเวลากลับไปช่วงทศวรรษที่ 2510 ซึ่งการต่อสู้ระหว่างรัฐไทยกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) กำลังทวีความเข้มข้น พื้นที่บริเวณนี้มีความสูญเสียจากความรุนแรงทางการเมืองมากที่สุดทั้งในทางปริมาณและรูปแบบ โดยมีเพลง ถังแดง เป็นหนึ่งบทสะท้อนความสูญเสียพึงกล่าวก่อนว่า สงครามเย็นหรือสงครามอุดมการณ์ระหว่างประชาธิปไตยทุนนิยมกับคอมมิวนิสต์/สังคมนิยมเกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สองจบลง ประเทศไทยก็หนีไม่พ้นพายุลูกนี้ อันที่จริงแล้ว พคท.ได้ถือกำเนิดขึ้นมาตั้งแต่ปี 2485 แต่ต้องเปลี่ยนไปเคลื่อนไหว ใต้ดิน หลังรัฐประหาร 2490 และสหรัฐอเมริกาได้ขยายบทบาทเข้าสู่ประเทศไทยอย่างชัดเจน ในปี 2494 พคท.ประกาศให้การสนับสนุนการปฏิวัติประชาชนด้วยวิธีรุนแรงหรือการทำสงครามยืดเยื้อ ปี 2508 เรียกกันว่าเป็นปีแห่ง เสียงปืนแตก พรรคสั่งเปลี่ยนนโยบายให้ทุกหน่วยใช้กำลังเข้าต่อสู้เพื่อโค่นล้มรัฐบาลปฏิกิริยาและขับไล่จักรวรรดินิยมอเมริกาออกไป โดยใช้ยุทธวิธี ป่าล้อมเมืองจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าหลายพื้นที่ในเขตป่าเขาห่างไกลซึ่งรัฐไทยเรียกว่าเป็นเขต สีแดง จะมีการต่อสู้กันดุเดือดแค่ไหน เป็นชื่อเพลงที่ (แสงธรรมดา กิติเสถียรพร) นักร้องเพลงเพื่อชีวิต สมาชิกวงจรยุทธ์และอดีตศิลปินนักปฏิวัติแถบเทือกเขาบรรทัดเป็นผู้แต่งขึ้น ใช้ทำนองเพลงข้างขึ้นเดือนหงายของวงสุนทราภรณ์ที่กำลังเป็นที่นิยมติดหูในขณะนั้นมาใส่เนื้อหาใหม่สะท้อนถึงสภาพความโหดร้ายในพื้นที่ดินแดนด้ามขวาน ปัจจุบันเพลงถังแดงยังมีเผยแพร่ในช่องยูทูบและในโซเชียลมีเดียอื่น สรุปกรณีถังแดงไว้ในบทความ ว่าเหตุการณ์ ถังแดง หรือ รู้จักกันในอีกชื่อหนึ่งว่า เผาลงถังแดง เป็นเหตุการณ์สำคัญเกี่ยวกับปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงของรัฐที่ใช้วิธีการรุนแรงนอกกระบวนการกฎหมายเพื่อลงโทษผู้ต้องสงสัยว่าเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการคอมมิวนิสต์ในเขตจังหวัดพัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียงในช่วงเวลาของทศวรรษ 2510 ปฏิบัติการที่ถูกกล่าวถึงในแง่ลบนี้ คือ การที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายรัฐด้วยวิธีการจับกุมผู้ต้องสงสัยมาใส่ในถังน้ำมันขนาด 200 ลิตร ซึ่งใส่น้ำมันเชื้อเพลิงเอาไว้ในก้นถังประมาณ 20 ลิตร แล้วจึงเผาผู้ต้องสงสัยเหล่านั้น โดยที่ผู้ต้องสงสัยบางส่วนถูกทรมานจนเสียชีวิตมาก่อนหน้านั้น ในขณะที่บางส่วนซึ่งยังไม่เสียชีวิตก็จะถูกเผาทั้งเป็นในหนังสือ (2544) แสงธรรมดาได้เขียนบันทึกความทรงจำและผลงานเพลงที่ตัวเองแต่งไว้ถึง 57 หน้า โดยมีเพลงถังแดงบันทึกอยู่ด้วย แต่ก็ไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับบทเพลงนี้ โชคดีที่รายละเอียดส่วนหนึ่งของกรณีถังแดงถูกบันทึกไว้ในภาคแรกของหนังสือเล่มเดียวกัน (เมื่อชาวนาจับปืน ถังแดง น.130-147)หนังสืออ้างถึงคำบอกเล่าจากความทรงจำของอดีตสหายหญิงชาวพัทลุงผู้หนึ่งว่าเธอยังได้กล่าวถึงกรณีข่มขืนแล้วฆ่าด้วย แต่เพียงสั้นๆข้อความหนึ่งในบทบันทึกชิ้นนี้น่าจะถ่ายทอดบทสรุปของสภาพบรรยากาศในชุมชนในเวลานั้นได้ดีบันทึกชิ้นนี้ยังสรุปว่า โดยอ้างแหล่งข่าวจากนายทหารยศพันโทผู้หนึ่งของกองทัพภาคที่ 4 ซึ่งมีพื้นเพเดิมอยู่ที่จังหวัดพัทลุง แต่นายทหารฝ่ายการเมืองของกองทัพภาค 4 ได้ออกมาปฏิเสธตัวเลขดังกล่าว พร้อมชี้แจงว่าจำนวน 3008 คนเป็นจำนวนผู้เสียชีวิตทั้งหมดของจังหวัดพัทลุง นครศรีธรรมราช และสุราษฎร์ธานี หาได้เป็นกรณีถังแดงเพียงกรณีเดียวไม่4 กุมภาพันธ์ 2518 ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายอำนวยการและประสานงานกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) ได้ยอมรับว่า กรณีที่มีข่าวว่าเจ้าหน้าที่ของ กอ.ปค.หรือ กอ.รมน.ในปัจจุบันได้กระทำการสังหารชาวบ้านไปประมาณ 300 คนในหลายอำเภอของพัทลุงด้วยการใช้น้ำมันราดแล้วจุดไฟเผาหรือที่เรียกว่าเผาลงถังแดงตามที่ปรากฏเป็นข่าวนั้น เป็นความจริงทั้งนี้ จังหวัดพัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียงมีเงื่อนไขหลายประการที่ทำให้ประชาชนไม่พอใจการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่รัฐและเป็นพื้นที่เคลื่อนไหวสำคัญของ พคท. เริ่มมีการใช้ความรุนแรงระหว่าง 2 ฝ่ายเป็นครั้งแรกในปี 2507 ที่บ้านควนปลงใกล้ตัวเมืองพัทลุง เริ่มจากกลุ่มแนวร่วมของขบวนการคอมมิวนิสต์ตัดสินใจยิงเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงเพื่อแย่งชิงปืนไปใช้ในกองกำลังคอมมิวนิสต์ ต่อมาเมื่อ พคท.ประกาศจัดตั้งกองกำลังติดอาวุธขึ้นอย่างเป็นทางการมีชื่อว่า กองทัพปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทย ในวันที่ 1 มกราคม 2512 พคท.ในเขตภาคใต้จึงได้ประกาศจัดตั้งกองกำลังติดอาวุธประจำภาคใต้ขึ้นใช้ชื่อว่า กองทัพปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทยประจำภาคใต้หลังจาก พคท.ในพื้นที่ภาคใต้สามารถหาสมาชิกและแนวร่วมได้มากขึ้น และสามารถขยายขอบเขตความเคลื่อนไหวไปสู่การใช้กำลังอาวุธ ทำให้รัฐบาลที่มีนโยบายแข็งกร้าวได้เพิ่มความเข้มแข็งของการดำเนินงานด้านความมั่นคงและส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาประจำการในพื้นที่ภาคใต้มากขึ้น โดยเฉพาะในพัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียงซึ่งมีการเติบโตของขบวนการคอมมิวนิสต์มากเป็นพิเศษ ดังมีหลักฐานว่ากำลังทหารตำรวจเริ่มเข้าสู่พื้นที่จังหวัดพัทลุงราวปี 2507 ในพื้นที่ตำบลเกาะเต่า ตำบลควนขนุน และจับชาวบ้านไปราว 50-60 คน ในข้อหาคอมมิวนิสต์ ในเดือนมิถุนายน 2509 ก็จับชาวบ้านไปอีกกว่า 40 คน ต่อมาในปี 2512 รัฐบาลได้ส่งกำลังทหาร ตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) และอาสารักษาดินแดน (อส.) มาตั้งฐานปฏิบัติการในหมู่บ้านบริเวณชุมชนเทือกเขาบรรทัดหลายจุดด้วยกัน ปี 2517 รัฐบาลได้ส่งกำลังทหารเข้าประจำการบริเวณบ้านคลองหมวย ตำบลบ้านนา อำเภอเมืองพัทลุง จำนวนมากถึง 1 กองพัน และแยกกำลังอีกส่วนหนึ่งไปตั้งที่บ้านท่าเชียด อำเภอตะโหมด เพื่อหมายจะปราบปรามคอมมิวนิสต์ให้สิ้นซากภายใต้ปฏิบัติการด้านความมั่นคงเหล่านี้ทำให้มีชาวบ้านจำนวนมากถูกจับกุมและนำตัวไปสอบสวนในเขตพื้นที่ปฏิบัติการของฝ่ายความมั่นคง จนกระทั่งปี 2515 ชาวบ้านบางส่วนที่ถูกนำตัวไปสอบสวนในค่ายทหารบางแห่งโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ค่ายเกาะหลุง ในตำบลบ้านนา และ ค่ายท่าเชียด ในตำบลตะโหมดเริ่มสูญหายไปเป็นจำนวนมาก เมื่อมีผู้มาสืบถามถึงผู้ที่สูญหาย เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงที่จับกุมชาวบ้านมาสอบสวนก็จะชี้แจงว่าได้ดำเนินการปล่อยตัวคนเหล่านั้นกลับบ้านไปแล้ว ต่อมาเริ่มมีการร่ำลือกันถึงการ เผาลงถังแดง แพร่ไปทั่วพื้นที่จังหวัดพัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียง เริ่มมีการโจษจันถึงการที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงใช้กระบวนการนี้จัดการกับประชาชนในพื้นที่ซึ่งถูกตั้งข้อสงสัยว่าเป็นแนวร่วมหรือสมาชิก พคท. โดยมักจะอ้างอิงถึงการพบกลุ่มควันไฟต้องสงสัยขนาดใหญ่ที่พวยพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างบ่อยครั้งในเขตพื้นที่ปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงต่อมาเมื่อข่าวการสูญหายของประชาชนมีจำนวนมากขึ้น ประชาชนจังหวัดพัทลุงและผู้ที่เกี่ยวข้องเริ่มนำเรื่องราวเหล่านี้ออกเผยแพร่สู่สาธารณชน13 กุมภาพันธ์ 2518 ศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย (ศนนท.) และแนวร่วมต่อต้านเผด็จการแห่งชาติเปิดอภิปรายที่สนามหลวงและมีแถลงการณ์กรณีถังแดงเรียกร้องให้รัฐบาลยุบกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) โดยด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ยุติการสังหารประชาชนแบบเหวี่ยงแหและให้รัฐบาลใหม่ชดใช้ค่าเสียหายแก่ครอบครัวผู้เคราะห์ร้ายทุกครอบครัว ชาวบ้านจากจังหวัดพัทลุง พร้อมด้วยนายพินิจ จารุสมบัติ รองเลขาฝ่ายการเมือง ศนท. เข้าพบ พล.อ.กฤษณ์ สีวะรา ผู้บัญชาการทหารบกในเวลานั้น พล.อ.กฤษณ์ยอมรับว่าเรื่องถังแดงนั้นได้เกิดขึ้นจริง พร้อมประกาศลาออกจากตำแหน่งผู้อำนวยการ กอ.รมน. และเตรียมเสนอให้รัฐบาลใหม่ถอนกำลังจาก กอ.รมน.ให้หมดด้วย ขณะที่นายอ่ำ รองเงิน ผู้แทนราษฎรจังหวัดพัทลุง 3 สมัยจากพรรคประชาธิปัตย์ได้นำกรณีนี้ไปอภิปรายในรัฐสภาและเปิดเผยต่อประชาชน ขณะที่นายจำลอง พลเดช ผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุงซึ่งเห็นด้วยกับการเปิดเผยข้อเท็จจริงในกรณีถังแดง กลับถูกนายวิญญู อังคณารักษ์ รองปลัดกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้นเรียกตัวเข้าพบและตำหนิในท่าทีดังกล่าวดูเหมือนว่ากรณีถังแดงจะมาถึงข้อยุติเบื้องต้น หลังจากพล.อ.กฤษณ์ สีวะรา ยอมรับว่ามีคดีถังแดงเกิดขึ้นจริง พร้อมกับได้ประกาศลาออกจากกอ.รมน.ในวันต่อมานอกจากหนังสือบนเส้นทางภูบรรทัดฯ ยังพบว่ามีการทำรายการสารคดี ที่เผยแพร่ทางโทรทัศน์ช่องไอทีวี โดย(ไม่สามารถตรวจสอบวันเวลาที่เผยแพร่ได้ชัดเจน) รายการนี้ได้สัมภาษณ์ผู้อยู่ในเหตุการณ์รวมถึงผู้ที่เป็นทหารปลดประจำการที่เคยอยู่ในเหตุการณ์ด้วย เจ้าของที่ดินสวนผลไม้ริมน้ำที่เป็นสถานที่ตั้งค่ายบ้านสะพานหมวย ให้สัมภาษณ์ว่า ชาวบ้านสะพานหมวย เล่าว่า ช่วงปี 2514 - 2515 มีการตั้งค่ายทหารอยู่ 2 กองพันบริเวณใกล้กับหมู่บ้าน ชาวบ้านจึงได้ยินเสียงหวีดร้อง ได้เห็นแสงไฟ และเสียงเครื่องยนต์ที่ถูกเร่งให้มีเสียงดังกลบเสียงร้องและมีกลิ่นเนื้อไหม้ ชาวบ้านอีกคนในพื้นที่บอกว่าถ้าได้ยินเสียงรถมาก็จะต้องวิ่งแล้ว ถ้าไม่วิ่งจะโดนทหารจับ จับแต่ผู้ชาย ผู้หญิงกับเด็กไม่จับเทพชัย หย่อง สรุปเบื้องต้นว่าค่ายปฏิบัติการทหารชั่วคราว 3 แห่งที่ตั้งขึ้นในจังหวัดพัทลุงเป็นสถานที่คุมขังและสอบสวนผู้ที่ต้องสงสัยว่าจะมีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ และสถานที่เหล่านี้ชาวบ้านบอกว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการกระทำที่เรียกว่า ถังแดงสารคดีย้อนรอยระบุว่า ในปี 2513 กองกำลังทหารผสมจากค่ายเสนาณรงค์จำนวน 4 กองร้อยเข้ามาตั้งฐานแห่งแรกที่บ้านท่าเชียด อำเภอโตน จังหวัดพัทลุง ผู้สื่อข่าวได้สัมภาษณ์อดีตทหารเกณฑ์ที่อยู่ในค่ายนี้คนหนึ่ง เขาให้รายละอียดว่าในค่ายนี้มีหน่วยปฏิบัติการที่เรียกว่า Small Unit ออกลาดตระเวนในพื้นที่พัทลุง สตูล ตรัง นครศรีธรรมราช และสงขลา เพื่อติดตามกวาดล้างคอมมิวนิสต์ตามบัญชีดำ เป็นหน่วยฆ่าโดยตรง มีจำนวนประมาณ 1 หมวด พวกนี้เป็นพวกที่ไปฆ่าโดยตรง ยิงแล้วกลับเลย แล้วทหารอย่างพวกเขาจึงค่อยเข้าไปเคลียร์ต่อต่อมายังได้จัดตั้งค่ายที่บ้านพูด และค่ายที่บ้านสะพานหมวย อีก 2 แห่ง รวมเป็น 3 แห่งในจังหวัดพัทลุง เป็นคนส่วนน้อยที่สามารถหลบหนีออกมาจากค่ายบ้านพูดได้ให้ข้อมูลว่า เขาถูกเชื่อว่าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ เขามั่นใจว่าถ้าถูกจับเขาจะต้องถูกฆ่าตายแน่นอน แต่ไม่รู้ว่าเป็นวิธีไหน แฉล้มจึงตัดสินใจหนีออกมา เขาบอกว่ามันไม่ใช่ความต้องการที่จะรอดชีวิต แต่ต้องการตายอย่างรวดเร็ว ไม่อยากทรมาน แต่เขาก็หลบหนีออกมาได้สำเร็จ แล้วถูกจับตัวอีกครั้ง โชคดีที่มีญาติเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจประกันตัวเขาออกมาได้ เขาจึงรอดตายแต่โชคร้ายก็ยังไม่หมดไป หลังจากที่แฉล้มหนีออกมาได้นั้น เจ้าหน้าที่ได้ไปตามหาตัวเขาที่บ้านและควบคุมตัวภรรยาของแฉล้มไปที่ค่ายบ้านพูด หลังจากนั้นแฉล้มก็ไม่ได้ข่าวภรรยาอีกเลยจากรายการย้อนรอย สิ่งที่น่าสนใจมากกว่าปากคำของชาวบ้านคือ มีการสัมภาษณ์อดีตนายทหารที่เคยอยู่ในเหตุการณ์ถึง 2 คน อดีตทหารที่เคยเข้าร่วมปฏิบัติการกวาดล้างคอมมิวนิสต์เล่าถึงสิ่งที่เกิดขึ้นว่า กระบวนการสอบสวนจะให้ผู้ต้องหานั่งเก้าอี้แล้วก็มีเพชฌฆาตนั่งอยู่ข้างหลัง ผู้พันอยู่ข้างหน้าตั้งคำถามถามไปตอบไป ตรงบ้างไม่ตรงบ้าง แค่ยักคิ้ว (ส่งสัญญาณ) ครั้งเดียวเพชรฆาตก็ตีเลย แล้วก็เอาร่างไปแขวนคอให้ตาย จากนั้นจึงเอายัดลงถังแดง ราดน้ำมันและจุดไฟเผา เฉพาะกองพันที่ไปตั้งอยู่ที่บ้านคลองหมวยเกือบ 2 ปี ผู้ที่ถูกสังหารเท่าที่เขารู้ก็เป็นร้อยคนแล้ว ในส่วนที่ไม่รู้เห็นยังไม่สามารถระบุจำนวนได้ว่ามากเท่าไร แม้แต่ชาวบ้านที่จังหวัดตรัง บ้านควนไม้ดำ รำแกลง ลำปอก ก็ถูกส่งมาที่นี่แล้วก็ไม่ได้มีโอกาสกลับไปสักคนเดียวการเข่นฆ่าประชาชนผู้บริสุทธิ์โดยการเผาลงถังแดงในพื้นที่จังหวัดพัทลุงถูกปิดเป็นความลับขั้นสุดยอด ทหารเกณฑ์ที่ร่วมปฏิบัติการครั้งนั้นต้องร่วมสาบานตนก่อนปลดประจำการว่าจะไม่เปิดเผยข้อมูลใดๆ ให้บุคคลภายนอกทราบโดยเด็ดขาด โดยจะสาบานต่อธงชัยเฉลิมพลซึ่งถือเป็นตัวแทนของในหลวง (ไม่เปิดเผยชื่อและใบหน้า) อีกคนหนึ่งให้สัมภาษณ์ถึงกระบวนการสังหารอย่างค่อนข้างชัดเจนว่า เริ่มต้นจากการสอบสวนโดยนายทหารระดับผู้บังคับบัญชา เมื่อได้คำตอบไม่ว่าจะเป็นที่พอใจหรือไม่แล้วก็ตาม ผู้ทำการสอบสวนจะส่งสัญญาณให้ผู้ใต้บังคับบัญชาทำร้ายเหยื่อ และนำไปแขวนคอกับต้นไม้ให้ตายสนิทเสียก่อนจึงจะนำศพใส่ลงในถังแดงราดน้ำมันแล้วจุดไฟเผา จากนั้นจึงทิ้งเถ้ากระดูกลงในลำน้ำอดีตทหารอธิบายว่า การเผาในถังเป็นวิธีที่ง่ายในการทำลายซากศพและใช้พื้นที่จำกัด การตั้งค่ายในบริเวณที่มีต้นไม้สูงและอยู่ติดกับลำน้ำ ช่วยให้เกิดความสะดวกในการสังหารและทำลายหลักฐาน โดยการทิ้งเถ้ากระดูกที่เหลือจากการเผาลงในลำน้ำได้เลยเขาบอกด้วยว่า คืนหนึ่งสามารถสังหารได้ถึง 3 ศพในสารคดีนี้ (แซ่ด่าน) ให้สัมภาษณ์ด้วยว่า นี่เป็นการใช้นโยบาย 3 เรียบ คือ ปล้นเรียบ เผาเรียบ ฆ่าเรียบ โดยมีเป้าประสงค์เพื่อสร้างความหวาดกลัว และเหตุที่มีพูดถึงมันอีกครั้ง ไม่ใช่เป็นการพูดเพื่อรื้อฟื้นเอาผิด แต่มันเป็นบทเรียนของอดีตที่รัฐได้กระทำต่อประชาชนของตนเอง ขอบคุณ Tyrell HaberkornUniversity of Wisconsin–Madison ที่สนับสนุนเอกสารประกอบการเขียนรายงานจำนวนมาก
ความรุนแรงที่รัฐกระทำกับประชาชนตลอดเส้นทางประชาธิปไตยมีหลายกรณี และสำหรับสังคมไทย ไม่มีกรณีใดได้รับการชำระสะสางอย่างจริงจัง6 ตุลา เหตุการณ์อันแสนโหดเหี้ยมก็เพิ่งมีที่ทาง
depth,ถังแดง,สงครามเย็น,พัทลุง,พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย,ความรุนแรงทางการเมือง,สังหารหมู่,ภาคใต้,ชายแดนใต้,หาญ พงษ์สิฏานนท์