ปี 2561ลานีญามาแรง น้ำมากบริหารดีไม่ท่วม
หลุดพ้นจากภัยแล้งติดต่อกัน 4 ปี (2556–2559) ปีที่แล้วไม่เพียงฝนจะเทมามากล้น ร่วม 2,000 มม. มากกว่าค่าเฉลี่ยปกติเกือบ 30% กลางฤดูหนาวยังอุตส่าห์มีฝนควบหนาวส่งท้ายปีเข้าให้อีกภาวะอากาศยุคนี้ปรวนแปรสิ้นดี,ปีใหม่ 2561 สภาพลมฝนฟ้าจะเป็นอย่างไร มาดูข้อมูลคำวิเคราะห์จากผู้รู้ เพื่อพี่น้องเกษตรกรจะได้รับสถานการณ์และปรับตัวเข้ากับภูมิอากาศที่เปลี่ยนไป,ปีที่ผ่านมาแม้ไม่ได้มีสภาวะของลานีญา แต่ฝนตกเยอะ เพราะได้รับอิทธิพลจากมรสุมหลายลูก โดยเฉพาะภาคใต้ ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากพายุในฝั่งทะเลจีนใต้และอันดามัน ส่วนภาคอื่นๆ โดยเฉพาะเมืองใหญ่ ได้รับผลกระทบตามปกติจากภาวะโลกร้อนอยู่แล้ว นั่นคือ ปรากฏการณ์ Cloudburst หรือฝนตกกระหน่ำอย่างกะทันหัน แต่จะหยุดลงอย่างรวดเร็ว เนื่องจากเกิดความร้อนสะสมจากการใช้พลังงานในเมืองสูง จนผลักตัวให้ความชื้นสู่ชั้นบรรยากาศ เมื่อปะทะเข้ากับลมเย็น เลยทำให้เกิดฝนตกหนัก,สำหรับปี 2561 ดร.รอยล จิตรดอน ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (สสนก.) คาดว่าจะเกิดภาวะลานีญาอย่างแรงหรือ ซุปเปอร์ลานีญา แต่ต้องดูอุณหภูมิในมหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือประกอบอีกครั้งว่าต่ำกว่าปกติมากหรือไม่ รวมถึงปัจจัยประกอบหลายอย่าง,แต่ที่แน่ๆ แม้จะเป็นลานีญาธรรมดา มีผลทำให้ปริมาณน้ำฝนมากกว่าปกติ ประกอบกับน้ำในเขื่อนค่อนข้างมาก ปี 2561 จึงแน่ใจว่าจะไม่ประสบปัญหาภัยแล้ง และถ้าบริหารจัดการน้ำดีๆ คงจะไม่ท่วมหนัก ปี 2561 ทุกอย่างน่าจะคล้ายปี 2526 และปี 2538 คือน้ำเยอะ รัฐต้องบริหารจัดการให้ดีเพราะมีน้ำต้นทุนจากปี 2560 มากอยู่แล้ว,เกษตรกรต้องติดตามสภาพดินฟ้าอากาศให้ดี มองไปที่พืชอื่นนอกจากข้าวเพื่อลดความเสี่ยงและไม่เป็นแค่ผู้ใช้น้ำอย่างเดียว ต้องทำระบบชลประทานส่วนตัวของตัวเองด้วย มีแหล่งน้ำ เป็นของตัวเอง เปลี่ยนไป ปลูกพันธุ์พืชที่เหมาะสมกับสภาพดินฟ้าอากาศ ทำร่องสวนปลูกพืชได้บนร่องน้ำขัง รอบๆร่อง ใช้ประโยชน์ได้ทั้งเลี้ยงปลาและปลูกพืช หรือหันมาปลูกพืชผสม ผสาน เพราะหากพืชตัวใดตัวหนึ่งเสียหายไป ยังมีพืชอีกตัวช่วยบรรเทาความเสียหาย,และจากการศึกษาข้อมูลปริมาณฝนและอุณหภูมิรายเดือน ในช่วงเวลา 50 ปีที่ผ่านมา ดร.รอยลพบว่าปีที่เกิดลานีญา ปริมาณฝนของไทยจะสูงกว่าปกติโดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนและต้นฤดูฝน,แต่ในช่วงกลางและปลายฤดูฝน ลานีญามีผลกระทบต่อสภาวะฝนไม่ชัดเจน แต่ที่แน่ๆ ทุกภาคของประเทศมีโอกาสอุณหภูมิต่ำกว่าปกติทุกฤดู,ด้าน ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรม ชลประทาน วิเคราะห์สถานการณ์น้ำจากข้อ มูลตั้งแต่ปี 2554 เป็น ต้นมาปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศที่ชัดเจน ไม่ใช่แค่ในประเทศไทยแต่เกิดขึ้นทั้งโลก,ความเปลี่ยนแปลงที่เห็นผลชัด คือ ปริมาณฝนที่ตกลงมาเปลี่ยนไป พื้นที่ที่ไม่เคยมีฝนตกก็ตก พื้นที่ที่ตกอยู่แล้วก็ตกหนักขึ้น บางพื้นที่ปริมาณฝนหายไปเลยก็มี แล้วยังมีการเคลื่อนตัวของฤดูกาลฝนมาช้าบ้าง ทิ้งช่วงไปบ้าง ไปหนักปลายฤดูบ้าง,อธิบดีกรมชลประทาน ฝากเตือนประชาชนในเรื่องการใช้น้ำในอนาคต ผู้ใช้น้ำที่มีหลายภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นภาคเกษตร ภาคอุตสาหกรรม ผู้ บริโภคและใช้รักษาระบบนิเวศ ต้องสร้างจิตสำนึกในการใช้น้ำร่วมกันยกตัวอย่าง ปี 2558 เกิดภัยแล้ง มีการรณรงค์ประหยัดน้ำ พอปี 59 กลับหายไปเลย ไม่มีการรณรงค์ในเรื่องนี้เท่าที่ควร,ฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นปีอะไร คนไทยต้องมีจิตสำนึก ในการใช้น้ำ ถึงปีนี้น้ำมากควรใช้น้ำอย่างประหยัดเหมือนกัน เพราะปัจจุบันจะหวังพึ่งน้ำจากชลประทานอย่างเดียวไม่ได้ เพราะชลประทานต้องพึ่งพาฟ้าฝนจากธรรมชาติเช่นกัน แต่ธรรมชาติยุคนี้วิปริตแปรปรวนเอาแน่เอานอนไม่ได้ ยากจะคาดการณ์ได้ถูกต้อง ที่บอกว่าน้ำจะมาก อาจจะน้อยก็ได้ ฉะนั้นต้องฝึกนิสัยประหยัดเอาไว้ก่อน เพื่อจะได้มีหลักประกัน เราจะมีน้ำใช้แน่เมื่อภัยมาถึง,รศ.ดร.เจษฎา แก้วกัลยา อดีตอาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมชลประทาน คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์กำแพงแสน มองถึงปัญหาเรื่องน้ำในประเทศไทยว่า แม้ว่ารัฐบาล คสช. จะได้มีการจัดทำแผนยุทธศาสตร์บริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี และมีการตั้งหน่วยงานใหม่ สำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพื่อมาเป็นตัวเชื่อมประสานและกำกับดูแลหน่วยงานด้านน้ำ 30 กว่าหน่วยงานให้ทำงานไปในทิศทางเดียวกัน แต่กว่าหน่วยงานนี้จะเดินหน้าไปได้จริง มีกฎหมายมารองรับ มีบุคลากร งบประมาณ เครื่องไม้เครื่องมือที่พร้อมจะทำงานได้ คงต้องใช้เวลาอีกนานต้องฝ่าคลื่นใต้น้ำหน่วยงานเดิมขัดแข้งขัดขาอีกไม่น้อย,ในภาวะที่ประเทศกำลังเผชิญกับปัญหาน้ำสำคัญ 2 เรื่อง ท่วมกับแล้ง จะสร้างเขื่อนอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ยากจะทำได้ หนทางที่จะทำได้เร็ว ต้องใช้แก้มลิงเป็นแหล่งเก็บกักน้ำในฤดูน้ำมาก ไว้ใช้ในฤดูน้ำแล้ง,ดร.เจษฎา เสนอความเห็นว่า ในขณะที่รัฐบาลพยายามแก้ปัญหาเรื่องนี้ ด้วยการหาพื้นที่ทำแก้มลิงให้มากขึ้น ควรรื้อฟื้นโครงการขุดสระ ขุดบ่อ ของกรมพัฒนาที่ดิน ที่มีชาวชุมชนต่างๆร้องขอมาถึงประมาณ 3 แสนกว่าบ่อ แต่ทำได้ไม่กี่พันบ่อ เพราะติดขัดงบประมาณ,โครงการนี้เป็นเรื่องดี เพราะบ่อเหล่านี้ทำเสร็จแล้วจะมอบให้กับชุมชน ไม่ให้ใครยึดเป็นเจ้าของ แถมชุมชนที่ร้องขอจะต้องออกเงินร่วมด้วยช่วยราชการอีกบ่อละ 2,500 บาท ผลดีอันนี้จะทำให้ทุกฝ่ายได้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการน้ำร่วมกัน หากทำได้ครึ่งหนึ่ง 1.5 แสนบ่อ รัฐบาลใช้เงินประมาณ 2,000 ล้านบาท จะทำหน้าที่เป็นแก้มลิงช่วยกักน้ำได้บ่อละ 1,200 คิว รวมแล้ว 18 ล้าน ลบ.ม. ได้ทั้งแก้มลิงแก้น้ำท่วมและเป็นทั้งแหล่งน้ำในหน้าแล้ง ช่วยเพิ่มช่องทางทำกินให้ชาวบ้านได้อีกทาง.,ทีมข่าวเกษตร
หลุดพ้นจากภัยแล้งติดต่อกัน 4 ปี (2556–2559) ปีที่แล้วไม่เพียงฝนจะเทมามากล้น ร่วม 2,000 มม. มากกว่าค่าเฉลี่ยปกติเกือบ 30% กลางฤดูหนาวยังอุตส่าห์มีฝนควบหนาวส่งท้ายปีเข้าให้อีก
ลานีญา,อากาศแปรปรวน,ปีใหม่ 2561,ปริมาณน้ำ,ทีมข่าวเกษตร