พระบารมีแผ่ไพศาล ถิ่นทุรกันดารเป็นสุข
ตามรอยพระราชดำริสู่แนวปฏิบัติพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร,รู้สึกอยู่เสมอว่า การเป็นเจ้าฟ้านั้นได้เปรียบผู้อื่นหลายอย่าง คือ ได้รับความสะดวกสบาย ความเชื่อถือ ความเอื้อเฟื้อจากผู้อื่น ได้รับความรู้ ความร่วมมือนานับประการ พูดจาติดต่อกับใครก็ง่าย ถือเป็นผลประโยชน์ที่เกิดในตระกูลที่พ่อแม่ปู่ย่าตายายเคยทำคุณแก่บ้านเมือง ผลดีมาตกอยู่กับลูกหลานดังที่กล่าวมา ฉะนั้นจึงควรนำข้อได้เปรียบนี้มาทำประโยชน์แก่คนอื่น,พระราชดำรัสใน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สะท้อนให้ทุกคนได้ประจักษ์ว่า เหตุใดจึงทรงทุ่มเทกำลังพระวรกาย และกำลังพระทัย ทรงงานหนัก จนก่อให้เกิดโครงการในพระราชดำริ รวมทั้งมูลนิธิต่างๆมากมาย เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนไทย,ปี 2558 จึงถือเป็น ปีมหามงคลของปวงชนชาวไทย,เนื่องด้วย ในวันที่ 2 เมษายน 2558 พระองค์จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 5 รอบ 60 พรรษา โดยยังทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างเต็มพระกำลัง ด้วยพระราชประสงค์ที่จะบำบัดทุกข์บำรุงสุขพสกนิกรชาวไทยทุกหมู่เหล่า โดยเฉพาะผู้ยากไร้และด้อยโอกาสในถิ่นทุรกันดารให้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น,และด้วยทรงตระหนักว่า เด็กและเยาวชน เป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต จึงทรงริเริ่มงานโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร เมื่อปี 2523 และไม่ใช่เฉพาะ การศึกษา เท่านั้นที่ทรงให้ความสำคัญ แต่ทรงมุ่งมั่นที่จะพัฒนาครอบคลุมปัญหารอบด้าน ทั้ง โภชนาการและสุขภาพอนามัย การส่งเสริมอาชีพ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ การอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น จึงนำไปสู่โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร (กพด.) ตามพระราชดำริ,สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ร่วมกับ สำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และภาคีเครือข่าย ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) และ โรงเรียนพระปริยัติธรรม ซึ่งเป็นหน่วยงาน ร่วมสนองพระราชดำริ ได้จัดประชุมวิชา การ การพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ขึ้นที่ศูนย์ ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติ เฉลิมพระเกียรติ 7 รอบพระชนมพรรษา จ.เชียงใหม่ ระหว่างวันที่ 21-23 มกราคม 2558,ภายใต้จุดเน้น พระบารมีแผ่ไพศาล ถิ่นทุรกันดารเป็นสุข เพื่อเฉลิมพระเกียรติในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558 ในการนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานการประชุม และทอดพระเนตรการนำเสนอผลงาน แนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารตามแนวพระราชดำริ ทั้ง 5 ด้านที่ได้รับการคัดเลือกให้ถวายรายงานหน้าที่ประทับ,ทีมการศึกษา มีโอกาสเข้าร่วมรับฟังการประชุมและการนำเสนอผลงาน ซึ่งเรามองเห็นว่าจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารต่อไป จึงขอคัดย่อแต่ละแนวปฏิบัติที่ดีมานำเสนอต่อสาธารณชน เพื่อนำไปเป็นประโยชน์ต่อสังคมส่วนรวมและประเทศชาติต่อไป,ด้านการศึกษา เรื่อง อ่านแจกลูก ถูกใจหนู ของ น.ส.ผกามาศ ธะนะคำ ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา แม่ฟ้าหลวง บ้านห้วยตองหลวง จ.เชียงใหม่ ถวายรายงานว่า การสอนภาษาไทยที่ผ่านมาใช้วิธีสอนแบบท่องจำ นักเรียนส่วนใหญ่ประสมสระ วรรณยุกต์ หรือตัวสะกดเป็นคำใหม่ไม่ได้ จึงเข้าร่วม โครงการสอนภาษาไทยแบบแจกลูกสะกดคำ และนำเนื้อหามาทำเป็นหนังสือไวนิลเล่มใหญ่พร้อมจัดกิจกรรมสอนเด็ก ผลปรากฏว่านักเรียนชั้น ป.1–3 สอบผ่านเกณฑ์ประเมินดีขึ้นถึงร้อยละ 80 และเป็นต้นแบบให้กับครูโรงเรียนอื่นอีกด้วย,ด้านโภชนาการและสุขภาพอนามัย เรื่อง พิชิตทุพโภชนา (การ) รักษาสุขภาพอนามัย ของ นายปรีชา ย้อยศิริ ร.ร.บ้านเขาส่องกล้อง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก ถวายรายงานว่า การขาดการดูแลภาวะโภชนาการของเด็กและเยาวชนส่งผลให้เกิดภาวะทุพโภชนาการ ซึ่งเป็นเรื่องที่สมเด็จพระเทพฯ ทรงห่วงใย จึงร่วมกับโรงเรียนในโครงการตามพระราชดำริ สำรวจข้อมูลทุพโภชนาการของเด็ก จากนั้นก็จัด กิจกรรมสร้างเสริม สุขภาพนักเรียนเป็นรายบุคคล ส่งเสริมเมนูอาหารเพื่อสุขภาพ จัดกิจกรรมออกกำลังกาย และสร้างเครือข่ายส่งเสริมสุขภาพ จนเด็กมีพัฒนาการตามวัย มีสุขลักษณะที่ดีและมี ความรู้ ความเข้าใจในการบริโภค,ด้านการส่งเสริมอาชีพ เรื่อง โครงการปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี่ อินทรีย์ ของ จ.ส.ต.อำนาจ สืบสุทธา ร.ร.ตำรวจตระเวนชายแดนบ้านย่านซื่อ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ถวายรายงานว่า ชาวบ้านในพื้นที่มีฐานะยากจน ส่งผลให้เด็กสุขภาพไม่แข็งแรง จึงทำ โครงการปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี่ ตามหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงอย่างยั่งยืน เพื่อเป็นศูนย์การเรียนทำนาข้าวแก่นักเรียนและชาวบ้าน และนำผลผลิตที่ได้หุงให้นักเรียนรับประทาน เพราะข้าวไรซ์เบอร์รี่มีสารต้านอนุมูลอิสระทำให้ร่างกายแข็งแรง และยังจำหน่ายเป็นรายได้ให้ยุวเกษตรกรอีกด้วย,ด้านการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น เรื่อง ความเชื่อ แรงศรัทธา วัฒนธรรมการย้อมผ้าด้วยรากเขาะ ของ น.ส.รัศมี ศรีชโลม ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา แม่ฟ้าหลวง บ้านห้วยขี้หมี จ.ตาก ถวายรายงานว่า การย้อมผ้าด้วยรากเขาะเป็นเรื่องความเชื่อและแรงศรัทธาที่ว่า การใส่ชุดกะเหรี่ยง ที่ทอจากด้ายที่ย้อมด้วยรากเขาะจะทำให้สุขภาพดี จึงนำความเชื่อและแรงศรัทธานี้มาส่งเสริม โดยเชิญปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญามาถ่ายทอดความรู้ และให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งเป็นการช่วยอนุรักษ์ วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้,และสุดท้ายคือ ด้านอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง วัด บ้าน คน ป่า สู่การพึ่งพาและเกื้อกูล ของ พระครูสังวรสุดกิต ร.ร.ทิพย์ปาละวิทยานุวรณ์ จ.ลำปาง ถวายรายงานว่า ปัญหาของบ้านสามขา คือการตัดไม้ทำลายป่าจนเกิดความแห้งแล้ง ชาวบ้านทำนาเก็บเกี่ยวผลผลิตไม่ได้ก็ไปทำไร่เลื่อนลอย เป็นเหตุให้ ผืนป่าเขตต้นน้ำเสียหาย พระภิกษุ สามเณร และเยาวชนในหมู่บ้านจึงร่วมกันสร้างฝายและแนวกันไฟ พร้อมริเริ่มฟื้นฟูป่าต้นน้ำ และกระตุ้นให้ผู้ใหญ่ในชุมชนตระหนักและอนุรักษ์บ้านเกิด จนนำไปสู่การพึ่งพาและเกื้อกูล,หลังทอดพระเนตรการนำเสนอผลงานและนิทรรศการผลการดำเนินงาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงชื่นชมผลการดำเนินงานและมีรับสั่งให้นำแนวปฏิบัติที่ดีทั้ง 5 ด้านไปขยายผล เพื่อให้เด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารได้มีชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น,สมกับคำที่ว่า พระบารมีแผ่ไพศาล ถิ่นทุรกันดารเป็นสุข,ทีมการศึกษา
เนื่องด้วย ในวันที่ 2 เมษายน 2558 พระองค์จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 5 รอบ 60 พรรษา โดยยังทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างเต็มพระกำลัง ด้วยพระราชประสงค์ที่จะบำบัดทุกข์บำรุงสุขพสกนิกรชาวไทยทุกหมู่เหล่า โดยเฉพาะผู้ยากไร้และด้อยโอกาส
พระบารมี,ถิ่นทุรกันดาร,เด็ก,เยาวชน,ผู้ยากไร้,ด้อยโอกาส,การศึกษา,ทีมการศึกษา,สุขภาพ