ย้อนรำลึก พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองและการทหารไทย
เราเกิดมาตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน เป็นคำกล่าวของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ ที่กล่าวเน้นย้ำเสมอเรื่องการทำงานรับใช้ประเทศชาติและเป็นแบบอย่างให้กับนายทหารรุ่นน้องและคนรุ่นหลังให้ตระหนักถึงบุญคุณของแผ่นดินที่ต้องตอบแทน (บีบีซีไทย 2562 1) วันที่ 26 พฤษภาคม 2562 พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษได้ถึงแก่อสัญกรรมอย่างสงบ นับเป็นการสูญเสียปูชนียบุคคลในทางการเมืองและการทหารของไทย (ไทยรัฐออนไลน์ 2562 1 : The Standard Team 2562 1) พลเอก เปรม ประสบความสำเร็จในการรับราชการทั้งการเมืองและการทหาร ในทางการเมือง ดำรงตำแหน่งสูงสุดคือนายกรัฐมนตรีคนที่ 16 ในปี 2523 โดยอยู่ในตำแหน่งถึง 8 ปี 5 เดือน (2523-2531) ส่วนทางการทหาร ดำรงตำแหน่งสูงสุดในกองทัพบกคือผู้บัญชาการทหารบกคนที่ 22 ในปี 2521 อยู่ในตำแหน่ง 3 ปี (2521-2524) (กองทัพบก 2562 1) ตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและผู้บัญชาการทหารบก พลเอก เปรม ได้สร้างคุณูปการแก่ประเทศชาติ ผลงานสำคัญที่สร้างชื่อให้กับพลเอก เปรม คือคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 66/2523 เรื่อง นโยบายการต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์ (กองทัพบก 2562 1) ภายหลังเกษียณอายุราชการ ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรีและรัฐบุรุษในปี 2531 ประธานองคมนตรี ครั้งที่ 1 ในปี 2541 ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในปี 2559 และประธานองคมนตรี ครั้งที่ 2 ในปี 2559 (บีบีซีไทย 2562 1) พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษภาพ: www.finearts.go.thเส้นทางการทหารของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์พลเอก เปรม สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเท็ฆนิคทหารบก (โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าในปัจจุบัน) ในปี 2484 เข้ารับราชการทหารในเหล่าทหารม้า เริ่มรับราชการเป็นผู้บังคับหมวดประจำกรมรถรบ (ร้อยตรี) ในปี 2484 ปี 2495 พลเอก เปรม ในยศพันตรีได้รับทุนจากกองทัพบกไปศึกษาต่อที่ The United States Army Armor School (Fort Knox) รัฐเคนทักกี สหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นโรงเรียนเหล่าทหารม้าชื่อดังของสหรัฐอเมริกา เมื่อสำเร็จการศึกษาในปี 2497 ได้รับตำแหน่งในการรับราชการสูงขึ้นตามลำดับ พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งทางทหารที่สำคัญ ดังนี้ (กองทัพบก 2562 1)พลเอก เปรม เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 2 ระหว่างปี 2517-2520 ได้ริเริ่มแนวคิดนโยบาย การเมืองนำการทหาร ช่วยแก้ปัญหาการคุกคามจากผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ และสามารถดึงมวลชนมาเป็นแนวร่วมได้เป็นจำนวนมาก แนวคิดการเมืองนำการทหารได้เผยแพร่ไปสู่กองทัพภาคอื่นๆ และกลายเป็นความคิดหลักของกองทัพบก กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน และขยายออกไปสู่คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 66/23 เรื่อง นโยบายต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์ วันที่ 23 เมษายน 2523 ซึ่งนำไปสู่การยุติสงครามกลางเมืองลงอย่างเด็ดขาดในปี 2524 เมื่อพลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และผู้บัญชาการทหารบก (กองทัพบก 2562 1)พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 2 ได้ริเริ่มแนวคิดนโยบาย การเมืองนำการทหาร นำมาสู่การออกนโยบาย 66/2523 นโยบายต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์ ภาพ: www.thaipost.netสำหรับที่มาของคำว่า ป๋าเปรม เกิดขึ้นเมื่อครั้งพลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการศูนย์การทหารม้าระหว่างปี 2511-2516 (เสถียร จันทิมาธร 2545 61) พลเอก เปรม จะเรียกแทนตัวเองว่า ป๋า และเรียกนายทหารผู้ใต้บังคับบัญชาว่า ลูก นายทหารผู้ใต้บังคับบัญชาและนายทหารคนสนิทจึงเรียกพลเอก เปรม ว่า ป๋าเปรม จนถึงปัจจุบัน (โพสต์ทูเดย์ 2562 1) สำหรับนายทหารคนสนิทของพลเอก เปรม หรือที่เรียกว่า นายทหารลูกป๋า คนสำคัญ ซึ่งดำรงตำแหน่งนายทหารฝ่ายเสนาธิการประจำและนายทหารคนสนิทของพลเอก เปรม มีบทบาทสำคัญในการเป็นฐานอำนาจทางการเมืองและการทหารช่วงที่พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และผู้บัญชาการทหารบก ได้แก่ พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ พลเอก มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ และนายทหารเหล่าทหารม้า ได้แก่ พลตรี มนูญกฤต รูปขจร พันเอก ชูพงศ์ มัทวพันธุ์ พลเอก อู๊ด เบื้องบน และพลเอก ไพโรจน์ พานิชสมัย (เสถียร จันทิมาธร 2549 110-111) พลเอก อาทิตย์ พลเอก ชวลิต และพลเอก สุรยุทธ์ เป็นนายทหารลูกป๋าที่สามารถขึ้นสู่ตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกเช่นเดียวกับพลเอก เปรมพลเอก อาทิตย์ กำลังเอก พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ และพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายทหารลูกป๋าที่ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกภาพ: www.rta.mi.thเส้นทางการเมืองของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์พลเอก เปรม เข้าสู่ตำแหน่งทางการเมืองครั้งแรกในปี 2502 ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่สำคัญ ดังนี้ (กองทัพบก 2562 1)พลเอก เปรม ขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดในกองทัพบก โดยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกคนที่ 22 ในปี 2521 ต่อจาก พลเอก เสริม ณ นคร ที่ไปดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุด ต่อมาในปี 2523 ขึ้นสู่ตำแหน่งทางการเมืองสูงสุด โดยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 16 ในปี 2523 ต่อจาก พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีคนที่ 15 ที่ประกาศลาออกจากตำแหน่ง (Morell and Chai-anan Samudavanija 1981 279-280) พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างปี 2523-2531 รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 8 ปี 5 เดือน นโยบายสำคัญที่นำมาสู่การต่อสู้เอาชนะสงครามพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยอย่างเด็ดขาด ได้แก่ นโยบายการเมืองนำการทหาร นำมาสู่การออกคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 66/2523 เรื่อง นโยบายการต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์ โดยมีสาระสำคัญคือการยึดมั่นและสร้างสรรค์ระบอบประชาธิปไตย คัดค้านเผด็จการและต่อต้านพรรคคอมมิวนิสต์ ภัยคอมมิวนิสต์ และการปกครองแบบเผด็จการบั่นทอนความมั่นคงแห่งชาติ และระบอบประชาธิปไตยจะแก้ไขปัญหาของชาติได้ด้วยการปฏิวัติประชาธิปไตยอย่างราบรื่นตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ (สำนักนายกรัฐมนตรี 2523 1-3 : Suchit Bunbongkarn 1987 15-16)พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ผู้บัญชาการทหารบกคนที่ 22 ระหว่างปี 2521-2524 ส่งมอบตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกคนที่ 23 ให้กับ พลเอก ประยุทธ จารุมณี ในปี 2524ภาพ: www.generalprempark.comส่วนนโยบายเศรษฐกิจ ช่วงที่พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี มีนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจที่สำคัญคือ (วิเชียร ตันศิริคงคล 2537 124)1. การสร้างงานตามโครงการสร้างงานในชนบท (กสช.) โดยสานต่อจากนโยบายเงินผันที่ดำเนินการมาตั้งแต่สมัยรัฐบาลของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช2. การจัดตั้งคณะกรรมการร่วมภาครัฐบาลและเอกชน (กรอ.) เพื่อส่งเสริมบทบาททางการค้าและการลงทุนของภาคเอกชนภายในประเทศคณะรัฐมนตรี นำโดย พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมภาพ: www.finearts.go.thพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ บนเส้นทางทางการเมืองและการทหารช่วงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี (2523-2531)ช่วงที่พลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างปี 2523-2531 เป็นช่วงที่ทหารมีบทบาททางการเมือง สืบเนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2521 เปิดช่องให้ข้าราชการประจำสามารถดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้ในเวลาเดียวกัน โดยเฉพาะการดำรงตำแหน่งวุฒิสมาชิกของนายทหารในกองทัพบก ตามบทเฉพาะกาลที่ระบุว่า ในวาระ 4 ปีแรก ข้าราชการประจำสามารถดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้โดยไม่ต้องลาออกจากตำแหน่ง (กองบรรณาธิการมติชน 2528 18) นอกจากนี้กำหนดให้วุฒิสมาชิกมีอำนาจสิทธิเช่นเดียวกันสภาผู้แทนราษฎร สามารถลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีได้ในฐานะสมาชิกรัฐสภา (กองบรรณาธิการมติชน 2528 18-19) และกำหนดให้นายกรัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องมาจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตามมาตรา 146 ระบุว่า พระมหากษัตริย์ทรงตั้งนายกรัฐมนตรีคนหนึ่งและรัฐมนตรีอีกไม่เกิน 44 คน ประกอบเป็นคณะรัฐมนตรีมีหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน (รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 30) ทำให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2521 มีชื่อเรียกอีกชื่อว่ารัฐธรรมนูญฉบับประชาธิปไตยครึ่งใบ หรือประชาธิปไตยครึ่งใบ เพราะเป็นยุคที่ข้าราชการประจำสามารถเข้ามาดำรงตำแหน่งทางการเมือง โดยเฉพาะการดำรงตำแหน่งวุฒิสมาชิกของนายทหารในกองทัพบก ซึ่งมาจากการแต่งตั้งของนายกรัฐมนตรี ส่งผลให้พลเอก เปรม ถูกท้าทายจากนายทหารในกองทัพบกเป็นครั้งแรก เมื่อกลุ่ม จปร.7 (กลุ่มยังเติร์ก) ซึ่งคุมกำลังรบ 13 กรม 42 กองพัน ร่วมกับ พลเอก สัณห์ จิตรปฏิมา รองผู้บัญชาการทหารบก หัวหน้าคณะปฏิวัติ พลโท วศิน อิศรางกูร ณ อยุธยา แม่ทัพภาคที่ 1 พลตรี สุจินต์ อารยะกุล ผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ และพลตรี มนูญกฤต รูปขจร ผู้บังคับการกรมทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์ เลขาธิการคณะปฏิวัติ ทำการรัฐประหารพลเอก เปรม ในเดือนเมษายน 2524 แต่ไม่ประสบความสำเร็จ นับเป็นการรัฐประหารที่ใช้กำลังมากที่สุดในประวัติศาสตร์ (วิเชียร ตันศิริคงคล 2537 109 : Tamada 1995 35-37 : Surachart Bamrungsuk 1999 39-40 : ชัยอนันต์ สมุทวณิช 2525 154 : เจาะประเด็นไทยรัฐออนไลน์ 2562 1)เหตุการณ์รัฐประหาร พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ที่ล้มเหลวในเดือนเมษายน 2524ภาพ: www.thairath.co.thในปี 2528 พลเอก เปรม ถูกท้าทายจากทหารในกองทัพบกและกองทัพอากาศอีกครั้ง วันที่ 9 กันยายน 2528 เกิดการก่อรัฐประหารขึ้น คณะผู้ก่อการรัฐประหาร นำโดย พลตรี มนูญกฤต รูปขจร และพลอากาศเอก มนัส รูปขจร นำเอากำลังทหารจากกองพันทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์ และกรมทหารอากาศโยธิน จำนวน 500 คน ทำการรัฐประหารระหว่างที่พลเอก เปรม ดูงานอยู่ที่อินโดนีเซีย แต่ไม่สำเร็จ กลายเป็นกบฏไอ้โม่ง หรือกบฏนัดแล้วไม่มา (Tamada 1995 46-47 : Surachart Bamrungsuk 1999 44-46 : วิเชียร ตันศิริคงคล 2537 127 : เจาะประเด็นไทยรัฐออนไลน์ 2562 1)เหตุการณ์รัฐประหาร พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ที่ล้มเหลวในวันที่ 9 กันยายน 2528ภาพ: www.silpa-mag.comแม้ว่าพลเอก เปรม จะรอดพ้นจากการรัฐประหาร 2 ครั้งในปี 2524 และ 2528 และสามารถอยู่ในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถึง 8 ปี 5 เดือน แต่ในปี 2531 พลเอก เปรม ประกาศยุบสภา และประกาศว่าจะไม่รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยบอกว่า ผมขอพอ ขอให้ช่วยประคับคองประชาธิปไตยกันต่อไปด้วย (Workpoint News 2562 1) นับเป็นการลงจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของพลเอก เปรม ภายหลังดำรงตำแหน่งมาถึง 8 ปี 5 เดือน ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พลเอก เปรม สามารถดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถึง 8 ปี 5 เดือนคือการสนับสนุนจากกองทัพ ดังที่พลเอก เปรม กล่าวในพิธีสวนสนามทางเรือ ที่ฐานทัพเรือสัตหีบ วันที่ 18 เมษายน 2530 (สุรชาติ บำรุงสุข 2530 1)ผมคิดว่าถ้าปราศจากกองทัพ ผมคงไม่ได้เป็นนายกรัฐมนตรี… ขณะนี้อุณหภูมิการเมืองกำลังค่อนข้างมีอุณหภูมิสูง แต่ผมก็มั่นใจว่าด้วยความร่วมมือร่วมใจ ความเข้าใจของกองทัพและตำรวจ อุณหภูมิทางการเมืองคงลดต่ำลง ขอเรียนว่าที่ผมสามารถดำรงความเป็นนายกรัฐมนตรีได้ก็เพราะพวกเรา และจะเป็นนายกรัฐมนตรีด้วยการรักษาเกียรติยศชื่อเสียงของกองทัพไว้ให้ได้ กองทัพคือองค์กรที่สำคัญยิ่งของบ้านเมือง…นอกจากนี้พลเอก เปรม ยังเป็นนายกรัฐมนตรีที่เปิดบ้านให้คณะนายทหารจากกองทัพบกเข้าอวยพรเนื่องในวันสำคัญต่างๆ เริ่มเป็นครั้งแรกในปี 2525 ซึ่งเป็นการเข้าอวยพรวันเกิดพลเอก เปรม วันที่ 26 สิงหาคม 2525 นำโดย พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก ผู้บัญชาการทหารบก และคณะนายทหารจากกองทัพบก และกลายเป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา ภายหลังมีการเข้าอวยพรในวันสำคัญต่างๆ ได้แก่ วันขึ้นปีใหม่และวันสงกรานต์ จากเดิมการเข้าอวยพรพลเอก เปรม จะทำเฉพาะนายทหารจากกองทัพบก ภายหลังนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี ปลัดกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการทหารอากาศ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ข้าราชการทหาร ตำรวจ และพลเรือน ได้เข้าร่วมอวยพรพลเอก เปรม เนื่องในวันสำคัญต่างๆ ได้แก่ วันขึ้นปีใหม่ วันสงกรานต์ และวันเกิด 26 สิงหาคม จนถึงปัจจุบัน (ปิยะภพ มะหะมัด 2562 1 : พลวุฒิ สงสกุล 2562 1)การเปิดบ้านสี่เสาเทเวศร์ครั้งสุดท้ายของพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ให้พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และคณะเข้าอวยพรเนื่องในโอกาสปีใหม่ 2562 เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2561ภาพ: www.thaipost.netเส้นทางรัฐบุรุษของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ บนเส้นทางประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ (2531-2562)ภายหลังพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในปี 2531 พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรีและรัฐบุรุษในปี 2531 ในปี 2541 ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรีแทน สัญญา ธรรมศักดิ์ ที่ลาออกเนื่องจากปัญหาสุขภาพ ในปี 2559 ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน และได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรีครั้งที่ 2 สนองพระเดชพระคุณพระมหากษัตริย์ราชวงศ์จักรีสองพระองค์ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 และพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 โดยได้รับการยกย่องว่าเป็นประธานองคมนตรีสองแผ่นดิน (ไทยรัฐออนไลน์ 2562 1 : บีบีซีไทย 2562 1 : The Standard Team 2562 1) ก่อนถึงแก่อสัญกรรมอย่างสงบในวันที่ 26 พฤษภาคม 2562 ด้วยวัย 98 ปีพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรี วันที่ 4 สิงหาคม 2541ภาพ: www.tnews.co.thพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรี วันที่ 7 ธันวาคม 2559ภาพ: www.matichon.co.thพิสูจน์อักษร: อ้างอิง:
พลเอก เปรม ประสบความสำเร็จในการรับราชการทั้งการเมืองและการทหาร ในทางการเมือง ดำรงตำแหน่งสูงสุดคือนายกรัฐมนตรีคนที่ 16 โดยอยู่ในตำแหน่งถึง 8 ปี 5 เดือน ส่วนทางการทหาร ดำรงตำแหน่งสูงสุดในกองทัพบกคือผู้บัญชาการทหารบกคนที่ 22 ในปี 2521 ตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและผู้บัญชาการทหารบก พลเอก เปรม ได้สร้างคุณูปการแก่ประเทศชาติ ผลงานสำคัญที่สร้างชื่อให้กับพลเอก เปรม คือคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 66/2523 เรื่อง นโยบายการต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์ ที่มาของคำว่า ป๋าเปรม เกิดขึ้นเมื่อครั้งพลเอก เปรม ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการศูนย์การทหารม้าระหว่างปี 2511-2516 พลเอก เปรม จะเรียกแทนตัวเองว่า ป๋า และเรียกนายทหารผู้ใต้บังคับบัญชาว่า ลูก นายทหารผู้ใต้บังคับบัญชาและนายทหารคนสนิทจึงเรียกพลเอก เปรม ว่าป๋าเปรมจนถึงปัจจุบัน