เมื่อเงาปิศาจเริ่มปรากฎ: บทวิเคราะห์สถานการณ์การเมืองไทยในสายตาสื่อนอก
เมื่ออำนาจเก่าไม่ยอมที่จะตาย ขณะที่อำนาจใหม่กำลังพยายามให้กำเนิด เมื่อนั้นฝูงปิศาจย่อมปรากฎเหตุการณ์ความรุนที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองในเมืองไทยถูกเผยแพร่โดยสื่ออเมริกันจำนวนไม่น้อย ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์และสื่อโทรทัศน์ ถามว่าอเมริกันให้ความสนใจเหตุการณ์ที่เกิดในเมืองไทยมากน้อยขนาด ไหน คงต้องบอกจากการประเมินด้วยสายตาและประสบการณ์ของผมเองว่า คนอเมริกันส่วนใหญ่ ให้ความสนใจต่อเหตุการณ์ความรุนแรงในเมืองไทยน้อย เพราะยังมีเรื่องอื่นที่พวกเขาสนใจมากกว่า โดยเฉพาะเรื่องที่ กระทบต่อความเป็นอยู่ของพวกเขาอเมริกันส่วนใหญ่อาจมองไม่ออกว่าการเมืองประเทศไทยเป็นอย่างไร เท่ากับการเมืองของพม่า การเมืองของลาว การเมืองของเวียดนามและการเมืองของกัมพูชา ซึ่งอเมริกันรู้จักมากกว่าการเมืองของ ประเทศไทยเพราะประเทศเหล่านี้มีความสัมพันธ์กับอเมริกันในเชิงความขัดแย้งด้านอุดมการณ์และแม้กระทั่งเคยเป็นคู่สงครามกันมาก่อน อย่างเช่น เวียดนาม เป็นต้น ที่สำคัญอเมริกาเป็นประเทศที่สาม ที่รับผู้อพยพจากประเทศเพื่อนบ้านของไทยเหล่านี้อย่างไรก็ตามในบรรดาหน่วยงานอเมริกันที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ คงไม่มีหน่วยงานใด ไม่รู้จักเมืองไทย เพราะเมืองไทยเป็นสถานที่ที่ถือว่าเป็นจุดยุทธศาสตร์ทางด้านความมั่นคงของอเมริกัน ประเทศหนึ่งในภูมิภาค เป็นที่ตั้งของหน่วยงานอเมริกันและองค์กรระหว่างประเทศหลายองค์กรเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองล่าสุดที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ทางการอเมริกันได้ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เป็นเหตุให้กระทรวงการต่างประเทศของอเมริกันต้องออกคำเตือนให้ นักท่องเที่ยวอเมริกันหรือผู้ที่ไปติดต่อธุระกิจที่เมืองไทย พึงใช้ความระมัดระวัง ไม่ต่างจากหน่วยงานของกระทรวงการต่างประเทศของอีกหลายประเทศ ที่ออกคำเตือนคนของประเทศตนเช่นเดียวกันการรายงานของสื่ออเมริกัน โดยเฉพาะการวิเคราะห์สถานการณ์ในเมืองไทยนั้น เป็นไปตามข้อมูล และประสบการณ์ของสื่อส่วนหนึ่ง ซึ่งได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จากฝ่ายที่ไม่พอใจสื่อต่างประเทศในประเทศไทยว่า สื่ออเมริกันเหล่านี้ ไม่รู้เรื่องเมืองไทยดีเท่าสื่อไทย สื่อนอกจึงอาจเชื่อถือไม่ได้ขณะที่ในเมืองไทยสื่อของไทยเป็นส่วนมากถูกแยกข้าง ให้เป็นส่วนหนึ่งของคู่ขัดแย้งทางสังคม จนกระทั่งคนไทยจำนวนไม่น้อย เชื่อว่าสื่อไทยเชื่อถือไม่ได้ เพราะกลายเป็นสื่อเลือกข้างกันแทบทั้งหมด การณ์จึงกลับกลายเป็นว่าหากต้องการแสวงหาข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองคราวล่าสุด สื่อต่างประเทศกลับมีความสำคัญในฐานะต้นขั้วของการค้นหาว่าอะไรเกิดขึ้นในประเทศที่มีความขัด แย้งทางการเมืองโดยประชาชนแบ่งออกเป็นสองฝักสองฝ่ายมาอย่างยาวนานค่อนทศวรรษสื่ออเมริกันและสื่อต่างประเทศต่างพยายามค้นหาความจริงของเหตุการณ์การเมืองของไทย โดยการวิเคราะห์ว่าเกิดอะไรขึ้น โดยเฉพาะความเชื่อมโยงความขัดแย้งที่มีมาอย่างยาวนานระหว่างฝ่าย กลุ่มอำนาจเดิมกับฝ่ายกลุ่มอำนาจใหม่ภายหลังการฟอร์มตัวของรัฐบาล ทักษิณ ชินวัตร ก่อนที่รัฐบาลทักษิณ จะโดนทำการรัฐประหารโดยคณะทหารในปี 2006 ซึ่งความขัดแย้ง ดังกล่าวเป็นสาเหตุของการต่อสู้ทางการเมืองในประเทศไทย แสดงให้เห็นถึงบทบาทของกองทัพต่อการเมืองไทย โดยมองว่ากองทัพมีส่วนต่อชะตากรรมการเมืองของไทย ด้วยการวางสถานภาพของกองทัพเอง ขณะที่การวางตัวของผู้นำกองทัพได้รับการจับตาขัดแย้งทั้งสองกลุ่มแม้ว่าในการความขัดแย้งครั้งล่าสุดกองทัพจะอ้างถึงการวางตัวเป็นคนกลางก็ตามMichael Peel แห่งไฟแนนเชียลไทม์ วิเคราะห์ว่า สำหรับเมืองไทยไม่แน่ว่าอาจมีการกระทำ รัฐประหารขึ้นได้ตลอดเวลาแต่ทางกองทัพคงพยายามเลี่ยง เนื่องจากมีประสบการณ์ในปี 2006 มาแล้ว และในปัจจุบันสถานการณ์หลายอย่างเปลี่ยนไป แต่กระนั้นก็ยังมีความคิดนี้ในบรรดานายทหารบางคน โดยเฉพาะความต้องการให้มีการรัฐประหารของคู่ขัดแย้งของรัฐบาลหรือฝ่ายไม่เอารัฐบาลยิ่งลักษณ์สื่ออเมริกันจำนวนหนึ่งได้วิเคราะห์ถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในเมืองไทย โดยเชื่อมโยงเหตุการณ์รัฐ ประหารในปี 2006 ที่คณะผู้ทำการรัฐประหารที่นำโดยพล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน รัฐประหารรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร ซึ่งในเวลานั้นกำลังขัดแย้งกับกลุ่มผู้ประท้วงที่เรียกตัวเองว่า กลุ่มพันธมิตร แต่แล้วการรัฐประหาร นั้นก็นำมาซึ่งความแตกแยกของกลุ่มผู้สนับสนุนทักษิณกับฝ่ายอำนาจเก่า ( Old elite) หลังจากที่ฝ่ายทักษิณประสบชัยชนะในการเลือกตั้ง แม้ว่าทักษิณจะไม่ได้อยู่ในเมืองไทยก็ตามภายใต้กลไกรัฐธรรมนูญที่ร่างขึ้นมาโดยกลุ่มคนที่เห็นด้วยกับคณะรัฐประหารในปี 2007 มีการจัดตั้งรัฐบาลที่มีพรรคประชาธิปัตย์เป็นแกนนำ ได้ตัวนายกรัฐมนตีคือ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ซึ่งเป็นรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ จนกระทั่งเกิดการประท้วงโดยกลุ่มเสื้อแดงในปี 2010 ทำให้กองทัพภายใต้การบัญชาการของรัฐบาลอภิสิทธิ์ต้องออกปราบปรามประชาชนผู้ประท้วง เป็นเหตุให้มีผู้เสีย ชีวิตประมาณ 90 บาดเจ็บราว 2000 คน (Charlie Campbell : Time Wold)ความขัดแย้งยังคงดำรงอยู่อย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งถึงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งเป็นน้องสาวของทักษิณ โดยเฉพาะประเด็นที่การที่สส.ฝ่ายรัฐบาล(พรรคเพื่อไทย) พยายามเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญหลายบางหัวข้อ เช่น ให้ สมาชิกวุฒิสภา(สว.)ที่แต่เดิมมาจากการแต่งตั้ง ประมาณครึ่งหนึ่ง มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด แต่การแก้ไขดังกล่าวกลับไม่ได้รับการอนุมัติจากศาล รัฐธรรมนูญ ซึ่งฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลระบุว่า เป็นสถาบันที่เป็นตัวแทนของกลุ่มอำนาจเก่า และมาจากเจตนารมณ์ของคณะผู้ก่อการรัฐประหารเมื่อปี 2006 โดยเรียกว่า เป็นระบบการรัฐประหารโดยคณะตุลาการ หรือ Judicial coup (Michael Peel : Financial Times)Thomas Fuller แห่ง New York Times มองถึงสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองไทยว่า มีที่มาจากการกระจายผลประโยชน์ทางด้านเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากนโยบายของรัฐบาลทักษิณ ต่อเนื่องมาถึงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ โดยเฉพาะการผลักดันนโยบายที่โดนกล่าวหาจากฝ่ายตรงข้ามว่า ประชานิยม แต่ผลของนโยบายนี้กลับสร้างความพอใจให้กับคนในภาคชนบท ซึ่งไม่ค่อยได้รับการเหลียวแลอย่างจริงจังจากรัฐบาลชนชั้นนำกรุงเทพ(Bangkok elite) ที่หมายถึงพรรคประชาธิปัตย์Fuller ให้ความสำคัญกับการมองปัญหาความขัดแย้งในเมืองไทยแง่ แบ่งสรรปันส่วนอำนาจ ทางเศรษฐกิจ โดยอ้างการวิเคราะห์ของนิธิ เอียวศรีวงศ์ ที่ว่า ชนชั้นกลางชั้นนำเก่า(อำนาจเก่า) อดรนทนไม่ได้กับการมีอิทธิพลทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นของคนในต่างจังหวัด ซึ่งพวกเขามองว่า คุกคามต่อสถานะความเป็นชนชั้นนำ(อำนาจเก่า)ที่เคยมีมาอย่างยาวนาน ซึ่งเป็นเหตุผลส่วนหนึ่งของการเข้าร่วมชุมนุมกับนายสุเทพ เทือกสุบรรณ ที่เป็นแกนนำการชุมนุม เรียกร้องให้รัฐบาลยุติการทำงาน และที่สำคัญ คือ นายสุเทพ เสนอระบบให้ปฏิเสธเลือกตั้ง (abandon its electoral system) และจัดตั้งสภาประชาชน (Peoples Council) ซึ่งการอธิบายรูปแบบของสภาดังกล่าว กลับไม่ชัดเจนแต่อย่างใดFuller ยังระบุว่า พรรคประชาธิปัตย์พ่ายการเลือกตั้งทุกครั้งตั้งแต่ปี 1992 เนื่องจากล้มเหลวในการได้รับการสนับสนุนจากประชาชนในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยอ้างการวิจัยของนักวิชาการอเมริกัน Charles Keyes ที่ระบุว่า คนไทยภาคอิสานและภาคเหนือมีอิทธิพลในการกำหนดการตั้งมั่นหรือเสถียรภาพของรัฐบาลไทยมากขึ้น เพราะฐานเสียงสนับสนุนสส.ส่วนใหญ่มาจากภาคนี้ เชื่อมกับนโยบายของรัฐบาลที่นำการช่วยเหลือลงไปสู่ภูมิภาคนี้มากขึ้นขณะที่อีกด้านหนึ่งกลุ่มชนชั้นนำของไทยที่เป็นเสียงข้างน้อยเริ่มไม่พอใจมากขึ้น จนถึงกระทั่งเมื่อ อ้างเสียงส่วนใหญ่ไม่ได้ ก็มีการอ้างถึง ความเป็นคนดี ที่จะต้องต่อสู้กับสิ่งชั่วร้าย (good people fighting evil.) แทน นอกเหนือไปจากข้อกล่าวหาว่า คนต่างจังหวัด(เหนือ-อิสาน) ซึ่งเป็นคนมีรายได้น้อยไม่รู้เรื่องการเมือง ชนชั้นกลางเมืองเท่านั้นที่รู้ ดังนั้นชนชั้นนำหรือชนชั้นกลางเก่าจึงคาดว่า คนจนเหล่านี้จะต้องเลือกนักการเมืองที่ให้เงินกับพวกเขา (The poor dont know anything. They elect the people who give them money.)ขณะเดียวกัน Fuller เห็นว่าจากประวัติศาสตร์ กองทัพไทยอยู่ข้างชนชั้นนำกรุงเทพ(Bangkok elite) โดยเฉพาะเหตุการณ์ภายหลังยึดอำนาจทักษิณในปี 2006 ที่กองทัพเข้าไปมีส่วนโดยตรงกับการแต่ง ตั้งคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.) ซึ่งต่อมาอำนาจของกองทัพดังกล่าวได้โยงไปถึงการแต่งสว. ที่ส่งผ่านไปถึงฝ่ายองค์กรศาล(รัฐธรรมนูญ) และข้าราชการระดับสูง (Thomas Fuller : New York Times)Benedict Anderson ผู้เชี่ยวชาญด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยคอร์แนล อ้างวาทะของนักคิด Antonio Gramsci เกี่ยวกับสถานการณ์การเมืองในเมืองไทย ภายใต้สภาวะแห่งความน่าพรั่นพรึงขณะนี้ว่า
เมื่ออำนาจเก่าไม่ยอมที่จะตาย ขณะที่อำนาจใหม่กำลังพยายามให้กำเนิด เมื่อนั้นฝูงปิศาจย่อมปรากฎเหตุการณ์ความรุนที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองในเมืองไทยถูกเผยแพร่โดยสื่ออเมริกันจำนวนไม่น้อย
Antonio Gramsci,Benedict Anderson,Michael Peel,New York Times,Thomas Fuller,พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์,ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร,สื่อมวลชน,อเมริกา,ไฟแนนเชียลไทมส์