เตรียมผลัก กม.อากาศสะอาด แก้ ฝุุ่น PM2.5 - ดูประสบการณ์จากอเมริกา
กลุ่มไทยพร้อมและเครือข่ายจัดเสวนาผลักดันกฎหมายอากาศสะอาด (Clean Air Act) ให้พรรคการเมืองต่างๆ รณรงค์ผ่านchange.orgสถานทูตอเมริกาเล่าประสบการณ์ริเริ่มกฎหมายนี้ตั้งแต่1970มีองค์กรกำกับดูแลเข้มงวด นักวิชาการระบุPM2.5ยังเป็นปัญหา มีสารพิษอื่นอีกมากในฝุ่น โต้กรมควบคุมมลพิษที่ระบุแหล่งกำเนิดหลักมาจากภาคเกษตร-ขนส่ง เพราะขาดข้อมูลภาคอุตสาหกรรม จี้เร่งทำกฎหมายบัญชีปลดปล่อยมลพิษด้าน สช. เสนอบรรจุวาระในสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ร่วมขับเคลื่อนกฎหมายเมื่อวันที่24ก.พ.ที่ผ่านมา สืบเนื่องจากวิกฤตฝุ่นPM2.5ที่เกิดขึ้นในกรุงเทพมหานครและหลายพื้นที่ทั่วประเทศในช่วงที่ผ่านมา กลุ่มไทยพร้อม (ThaiPrompt) และเครือข่ายได้จัดเวทีเสวนา อากาศสะอาดเป็นของมนุษยชาติเพื่อผลักดันกฎหมายอากาศสะอาด หรือClean Air Actในประเทศไทย โดยในวันที่8มี.ค.2562ทางกลุ่มมีกำหนดจะยื่นหนังสือถึงพรรคการเมืองต่างๆ เพื่อผลักดันกฎหมายนี้ให้เป็นนโยบายเร่งด่วน รวมถึงการรณรงค์ผ่านเว็บไซต์change.org ()อิริก แอนเดอร์สันเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน สิ่งแวดล้อมฯ สถานทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย กล่าวว่า ในสหรัฐอเมริกามีกฎหมายอากาศสะอาดมาตั้งแต่ปี1970ให้อำนาจทั้งรัฐบาลกลางและรัฐบาลมลรัฐต่างๆ ออกกฎเกณฑ์จำกัดการปล่อยก๊าซต่างๆ ทั้งกับโรงงานอุตสาหกรรมและยานพาหนะ นอกจากนี้ ยังมีสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา หรือ อีพีเอ(United States Environmental Protection Agency: EPA)ทำหน้าที่ออกระเบียบและให้ความช่วยเหลือรัฐต่างๆ ในการวางแผน ทบทวนแผน และตรวจสอบให้มีการปฏิบัติตามกฎหมาย รวมทั้งมีการกำหนดมาตรฐานของสารพิษในอากาศ หากพบผู้ละเมิด อีพีเอจะออกคำเตือน ออกคำสั่งให้แก้ไข สั่งปรับก็ได้ หรือกระทั่งฟ้องผู้ละเมิดในศาลได้ด้วยเราจำเป็นต้องมีกฎเกณฑ์ที่ฉลาดในการรับมือและให้ภาคเอกชนเข้าร่วมด้วย ความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดง่ายๆ ช่วงก่อตั้งอีพีเอต้องประนีประนอมหลายประเด็น เพื่ออย่างน้อยจะได้ขยับเข้าใกล้เป้าที่ต้องการ อิริก กล่าวอิริกยังกล่าวถึงสถิติขององค์การอนามัยโลกว่า มีคนเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากมลพิษทางอากาศประมาณ10%ของประชากรทั่วโลก มากกว่าเอดส์4เท่าดร.นพ.วิรุฬ ลิ้มสวาทสำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า กฎหมายอากาศสะอาดของสหรัฐอเมริกาไม่ได้เน้นการควบคุมอย่างเดียว แต่ส่งเสริมให้ลดมลพิษอย่างเป็นระบบด้วย นอกจากนี้ยังมีการให้ทุนการวิจัย20ปีแก่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเพื่อติดตามผลกระทบทางสุขภาพของผู้คน ตีพิมพ์ผลวิจัยปี1993ทำให้คนรู้จักอันตรายของPM2.5ต่อมาปี1995สมาคมโรงมะเร็งอเมริกันเผยแพร่ผลการศึกษาว่าPM2.5ทำให้เกิดการเสียชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ในปี1997หลักฐานทั้ง2ชิ้นนี้ทำให้สมาคมโรคปอดอเมริกันฟ้องอีพีเอ ส่งผลให้หน่วยงานนี้ต้องเพิ่มมาตรฐานอากาศและบังคับใช้กฎหมายเข้มงวดมากขึ้นข้อเสนอสำหรับประเทศไทย คือ1.ยกร่างกฎหมายอากาศสะอาดที่รอบด้านทั้งการควบคุมและลดมลพิษ2.ตั้งหน่วยงานกลางอย่างอีพีเอ3.สร้างระบบติดตามตรวจสอบสภาพอากาศในทุกพื้นที่4.ผลิตองค์ความรู้ที่ทันสมัยรวมสหวิทยาการดร.นพ.วิรุฬ ยังระบุถึงรายงานของกรมควบคุมมลพิษปี2561ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากทีมวิจัยของสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หรือเอไอที (Asian Institute of Technology: AIT)ที่ระบุว่า แหล่งกำเนิดPM2.5ใน กทม.คือ ไอเสียรถยนต์ ดีเซล การเผาชีวมวล และฝุ่นทุติยภูมิว่าการวิเคราะห์ที่มาของฝุ่นนั้นเป็นไปตามบัญชีการปลดปล่อยมลพิษซึ่งยังขาดความครบถ้วนของข้อมูลในภาคอุตสาหกรรมเพ็ญโฉม แซ่ตั้งผู้อำนวยการมูลนิธิบูรณะนิเวศ กล่าวว่า บัญชีการปลดปล่อยมลพิษเป็นสิ่งที่จำเป็นมากและประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายนี้ ขณะที่ต่างประเทศล้วนมีกฎหมายนี้แล้ว สาระสำคัญคือกำหนดให้แหล่งกำเนิดมลพิษต้องส่งข้อมูลการปล่อยมลพิษโดยระบุชนิดและปริมาณด้วย ในสหรัฐอเมริกามีการกำหนดตัวมลพิษที่ต้องรายงานไว้800กว่าชนิด ญี่ปุ่นประมาณ200กว่าชนิดมูลนิธิฯ ยกร่างกฎหมายบัญชีการปล่อยมลพิษในปี2558สำรวจความเห็นภาคอุตสาหกรรมในมาบตาพุดแล้วด้วยว่า79%เขาอยากให้มีและยินดีปฏิบัติตาม แต่เกิดรัฐประหารก่อนจึงยังไม่ได้ผลักดัน เพ็ญโฉม กล่าวเพ็ญโฉม ยังกล่าวถึง พ.ร.บ.โรงงานฯ ที่เพิ่งผ่านการพิจารณาของ สนช. เมื่อวันที่23ก.พ.2562ที่ผ่านมา ว่าอาจมีผลเอื้ออำนวยให้ผู้ประกอบการตั้งโรงงานได้มากขึ้นจากการผ่อนคลายมาตรฐานทางสิ่งแวดล้อมต่างๆ ซึ่งอาจมีผลต่อความรุนแรงของปัญหามลภาวะทางอากาศให้เพิ่มมากขึ้น ซึ่งรวมถึงปัญหาPM2.5ด้วย ส่วนข้อเสนอในทางนโยบายคือ ต้องแยกอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานส่งเสริมการลงทุนและควบคุมมลพิษให้แยกขาดจากกันและมีอำนาจทัดเทียมกันรศ.ดร.วิษณุ อรรถานิชคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่า องค์การอนามัยโลกคำนวณว่า แต่ละปีมีผู้เสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศราว4.2ล้านคน โดย92%อยู่ในประเทศรายได้ปานกลางและรายได้ต่ำที่ผ่านมาตนได้ทำวิจัยโดยใช้แนวคิดความพึงพอใจในชีวิตซึ่งรวมเรื่องสิ่งแวดล้อมด้วย มีการคำนวณความเต็มใจจ่ายของคน กทม. (หากต้องการอากาศสะอาดยอมจ่ายเงินเท่าไร) พบว่า หากต้องการให้ฝุ่นPM.10ลดลง1ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรจากที่เกินระดับความปลอดภัย คน กทม. เต็มใจจ่าย6380บาทต่อปีต่อครัวเรือน เมื่อคูณกับ2.89ล้านครัวเรือนจะได้เงินจำนวน18420ล้านบาทต่อปีรศ.ดร.วิษณุ ยังกล่าวว่าเราอาจกล่าวโทษหน่วยงานกำกับดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมกันมาก แต่งบประมาณด้านสิ่งแวดล้อมของไทยมุ่งเน้นไปที่ด้านอื่นๆ เช่น การแก้ปัญหาน้ำเสีย กำจัดขยะ เป็นหลัก ซึ่งจำเป็นต้องเพิ่มงบประมาณการดูแลมลภาวะทางอากาศให้สมดุลกับงานที่ต้องทำด้วยผศ.ดร.คนึงนิจ ศรีบัวเอี่ยมอาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย กล่าวว่า แนวคิดในทางกฎหมายระหว่างประเทศที่สำคัญและไม่ค่อยพูดถึงกันคือ มรดกร่วมกันของมนุษยชาติ อากาศที่ดีก็อยู่ในแนวคิดนี้ มันไม่ใช่ของใคร ทุกคนรับตกทอดจากการบรรพบุรุษ มีหน้าที่ต้องรักษาเพื่อส่งให้รุ่นถัดไป และRight to breathe clean airจึงเกิดขึ้นถามว่ากฎหมายอากาศสะอาดเกิดในประเทศไทยหรือยัง เรามีแบบไม่เต็มที่ ไม่มากพอที่จะแก้ปัญหาได้ และยิ่งกว่านั้นโครงสร้างองค์กรของเราอ่อนแอมาก หน่วยงานต่างๆ ไม่สามารถทำงานให้ได้ผล ถ้าจะเริ่มผลักดันก็เริ่มได้เลย ตรงไหนก็ได้ขอแค่เริ่ม ผศ.ดร.คนึงนิจ กล่าวศ.ดร.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการป้องกันและจัดการภัยพิบัติ คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ กล่าวว่า ประเด็นที่ต้องคำนึงและพูดถึงอย่างมากคือPM2.5ไม่ใช่แค่ฝุ่น มันยังมีสารก่อมะเร็งเป็นร้อยชนิด มีตะกั่ว ปรอท แคดเมียม สารโลหะหนักหลายชนิดที่จะอยู่ในนั้นได้ นอกจากนี้ยังมีจุลินทรีย์ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพหลายตัวด้วย สิ่งที่เรียกร้องมาโดยตลอดสิบกว่าปีคือ อยากเห็นค่ามาตรฐานสารก่อมะเร็งในชั้นบรรยากาศ แต่ก็ไม่เกิดความคืบหน้าแต่อย่างใดนพ.พลเดช ปิ่นประทีปเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) กล่าวว่าเครื่องมือหนึ่งในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหานี้คือ สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งจัดประชุมทุกเดือนธันวาคม ในปี2562อาจตั้งเป้าเลยว่าจะบรรจุเรื่องนี้ในระเบียบวาระ โดยภาคส่วนต่างๆ ต้องร่วมเตรียมการ พร้อมกับเคลื่อนไหวด้านอื่นทั้งการผลักดันข้อเสนอกับพรรคการเมือง การให้ความรู้ความเข้าใจกับประชาชน และสร้างแรงกระตุ้น ปลุกพลังทุกภาคส่วนมาสานพลังบูรณาการความร่วมมือเพื่อแก้ปัญหามลภาวะทางอากาศอย่างจริงจัง
กลุ่ม ไทยพร้อม และเครือข่ายจัดเสวนาผลักดันกฎหมายอากาศสะอาด (Clean Air Act) ให้พรรคการเมืองต่างๆ รณรงค์ผ่าน change.org สถานทูตอเมริกาเล่าประสบการณ์ริเริ่มกฎหมายนี้ตั้งแต่ 1970
กฎหมายอากาศสะอาด,Clean Air Act,change.org,PM2.5,ฝุ่น,พ.ร.บ.โรงงาน,สช.,กลุ่มไทยพร้อม