นักปรัชญาชายขอบ: มายาคติของ ความเป็นอารยะ
ในหนังสือ ปรัชญาสาธารณะ - Public Philosophy (แปลโดยสฤณี อาชวานันทกุล) ไมเคิล แซลเดล (Michael Sandel) วิพากษ์ ปัญหาของความเป็นอารยะ (หน้า 84-90) ไว้อย่างน่าสนใจ โดยอ้างถึงกระแสต่อต้านความไร้อารยะในสังคมอเมริกัน ช่วงปี 1996 ที่บิล คลินตันชนะการเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีสมัยที่ 2 ว่าเสียงเรียกให้ทุกคนมีความเป็นอารยะก้องกังวานทั้งแดนดิน คนอเมริกันเอือมระอากับโฆษณาโจมตีคู่แข่ง การรณรงค์เชิงลบ และความเคียดแค้นต่อพรรคฝั่งตรงข้าม นอกจากนั้นก็ทุกข์ใจที่เห็นชีวิตประจำวันหยาบกร้านขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นความหยาบคายบนทางด่วน ความรุนแรงและลามกสามานย์ในภาพยนตร์ฮอลลีวูดและเพลงยอดนิยม การสารภาพฟูมฟายชนิดหน้าไม่อายของรายการโทรทัศน์ช่วงกลางวัน หรือดาราเบสบอลที่ถ่มน้ำลายใส่กรรมการแซลเดมองว่า เพราะแม้เราจะอยากให้การถกเถียงทางการเมืองดำเนินไปด้วยจิตวิญญาณของการนับถือซึ่งกันและกัน แต่การให้คุณค่าแก่ความเป็นอารยะสูงเกินไป เชิดชูมันมากเกินไป ก็อาจเกิดปัญหาต่อความเป็นประชาธิปไตยเสียเอง ดังที่เขาวิพากษ์ว่าการร้องขอให้แสดงความเป็นอารยะต่อกันมากขึ้นในภาคการเมือง มักเป็น การอ้างศีลธรรม มาขอให้เพ่งเล็งเรื่องการลักลอบบริจาคเงินสมทบหาเสียง หรือการประพฤติผิดอื่นๆ ในทำนองเดียวกัน การเรียกร้องให้ทุกคนเลิกการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย อาจทำให้ความแตกต่างที่ชอบธรรมด้านนโยบายระหว่างพรรคเรือนลางลง หรือกลายเป็นการสร้างความชอบธรรมให้กับการเมืองที่ปราศจากหลักการหรือความเชื่ออันแรงกล้าเมื่อหันมามองการเมืองในบ้านเรา จะเห็นการสร้างกระแสความเอือมระอาต่อ ความไร้อารยะ อย่างชัดเจน เช่น เอือมระอาต่อการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย การมุ่งเอาชนะคะคานกันของภาคการเมือง การอภิปรายที่ไร้สาระ ไร้มารยาทในสภา การแบ่งฝ่ายแบ่ง สี ของกลุ่มมวลชนทางการเมืองนอกสภา และสิ่งที่ใช้เป็นมาตรฐานของ ความเป็นอารยะ ก็คือ การอ้างศีลธรรม การอ้างสถานะทางการศึกษา ทางเศรษฐกิจ ไปจนถึงรูปลักษณ์หน้าตาดังเห็นได้จากปรากฏการณ์ของการโจมตีศีลธรรมของนักการเมือง การดูถูกสถานะทางเศรษฐกิจ การศึกษา รูปลักษณ์หน้าตาของมวลชนฝ่ายตรงข้าม เช่นว่าเพราะความยากจนจึงมารับจ้างชุมนุมเพราะด้อยการศึกษาจึงถูกหลอก รูปลักษณ์หน้าตาก็โง่ๆ เซ่อๆ เป็นพวกกเฬวราก ควายแดง ฯลฯ ไม่เหมือนกับพวกตัวเองที่มีฐานะดี มาชุมนุมก็นำเงินมาบริจาคด้วย การศึกษาก็ดี หน้าตาดี ท่าทางฉลาด บางคนก็ประกาศว่าตนเองมี ปริญญา 5 ใบ ประกาศความเป็นเสรีชน อธิการบดีมหาวิทยาลัยบางคนพูดถึงปัญหาความยากจน ความด้อยการศึกษาของอีกฝ่ายที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตย แล้วบรรดาคนที่มีอารยะก็เรียกร้องและสนับสนุนรัฐประหารไปพร้อมๆ กันการเชิดชูความเป็นอารยะภายใต้การอ้างศีลธรรมสถานะทางเศรษฐกิจการศึกษารูปลักษณ์หน้าตาฯลฯ ดังกล่าว จึงนำไปสู่ปัญหาที่แซลเดลกล่าวว่าโดยการทำให้ความเชื่อในเรื่องการเลือกตั้งของคนเสื้อแดงไร้ความหมาย เพราะพวกเขาถูกให้ความหมายว่า ไร้ความเป็นอารยะ จนกระทั่งไม่สามารถจะมี เจตจำนงทางการเมือง ของตนเอง เพราะเป็นเพียงคนที่ถูกหลอก ถูกซื้อ หรือเป็น ขี้ข้าทักษิณ เป็นต้นพร้อมกับการทำให้อีกฝ่ายไร้ความเป็นอารยะก็คือการ นั่นก็คือการเมืองในวิถีรัฐประหารที่อ้างว่า นี่ไม่ใช่การเล่นการเมือง แต่เป็นการแก้ปัญหาบ้านเมืองในนามศีลธรรม ความดี คนดี ที่มีความเป็นอารยะเหนือกว่าการเมืองน้ำเน่าที่มากไปด้วยปัญหาดังที่ผ่านๆ มาแล้ววิถีแห่ง ความเป็นอารยะ หลังรัฐประหาร 2557 ก็เริ่มตั้งแต่การปิดเว็บฯ โป๊ การจัดระเบียบวินมอเตอร์ไซค์ คิวรถตู้ การขายล็อตเตอร์รี่ เรื่อยมาถึงการจัดระเบียบการเล่นน้ำสงกรานต์ที่ต้องแต่งกายชุดสุภาพ ห้ามนั่งแคปและกระบะรถยนต์ รวมทั้งออกคำสั่งเรียกนักวิชาการ นักกิจกรรมทางการเมือง นักการเมือง สื่อมวลชนฝ่ายตรงข้ามเข้าปรับทัศนคติในค่ายทหาร การส่งเจ้าหน้าที่ทหารสกัดการชุมนุม การจัดเสวนาเกี่ยวกับปัญหาปากท้อง ที่ทำกิน สิ่งแวดล้อมของชาวบ้าน การควบคุมเสรีภาพในการแสดงออกในโลกโซเชียล การเสนอร่างกฎหมายควบคุมสื่อฯลฯ สุดท้ายตามมาด้วยการประกาศใช้ รัฐธรรมนูญ ฉบับ คสช.ภายใต้ ม. 44 ทั้งหมดนี้คือ ความเป็นอารยะ ได้พาเรามาถึงและดำเนินต่อไปแต่ในทัศนะของแซลเดล เราเลือกนักการเมืองให้มาถกเถียงกันในประเด็นสาธารณะร้อนฉ่าทั้งหลาย เช่น จะใช้เงินเท่าไรกับการศึกษา การทหาร และการดูแลคนจน จะลงโทษอาชญากรอย่างไร และจะยอมให้คนทำแท้งหรือไม่ บางทีผมก็แปลกใจกับการแสดงความเอือมระอาต่อการโต้เถียง ก่นด่าใน โลกเสมือนจริง ของสังคมโซเชียล เพราะมองว่ามันเป็นความวุ่นวาย สร้างความแตกแยก ความไม่สงบสุขของสังคม แต่อย่างที่ประจักษ์ ก้องกีรติให้สัมภาษณ์เผยแพร่ในสื่อออนไลน์(ประมาณ)ว่า ความสงบสุขไม่ใช่เป้าหมายเดียวของสังคม ถ้าความสงบสุขเป็นเป้าหมายเดียวของสังคม ประเทศเกาหลีเหนือคงเป็นประเทศที่น่าอยู่ที่สุด เพราะไม่มีสื่อวิจารณ์รัฐบาล ไม่มีการประท้วงทางการเมือง ดังนั้น ความคิดต่าง การถกเถียงโต้แย้ง เสียงวิพากษ์วิจารณ์ การชุมนุมประท้วงและอื่นๆ ที่ไม่เกิดความรุนแรงจึงเป็นเรื่องปกติของสังคมประชาธิปไตย ด้วยเหตุนี้วิถีประชาธิปไตยจึงเป็นวิถีที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในการปรับปรุงการบริหาร การสร้างความยุติธรรม และอื่นๆ
 ในหนังสือ ปรัชญาสาธารณะ - Public Philosophy (แปลโดยสฤณี อาชวานันทกุล) ไมเคิล แซลเดล (Michael Sandel) วิพากษ์ ปัญหาของความเป็นอารยะ (หน้า 84-90) ไว้อย่างน่าสนใจ
ความมีอารยะ,นักปรัชญาชายขอบ,ไมเคิล แซลเดล