เปิดใจแพทย์ไทย ใช้ AI สแกนวัณโรค ครั้งแรกในโลก สุดประหยัด ลดเวลา สกัดผู้ติดเชื้อ
ใน 1 ปี มีผู้ติดเชื้อวัณโรคมากถึง 1.2 แสนคนต่อปี หรือ ภายใน 1 วัน มีคนไทยติดเชื้อวัณโรค 328 คน,ที่ผ่านมา กระทรวงสาธารณสุข พยายามเร่งรัดค้นหา ผู้ป่วยที่ติดเชื้อวัณโรค เพราะการแพร่เชื้อง่ายมาก,สธ.นำรถเอกซเรย์เคลื่อนที่ ไปเอกซเรย์นักโทษ 3 แสนคน ,แต่จำนวนแพทย์ไม่เพียงพอที่จะอ่านแผ่นเอกซเรย์ได้หมด เพราะต้องใช้เวลานาน จึงส่งผลให้ไม่สามารถนำตัวคนไข้ที่มีความเสี่ยงไปตรวจ,เสมหะ เพื่อวินิจฉัยโรคได้อย่างทันท่วงที,นพ.ท่านหนึ่งและคณะ พยายามคิดค้นเทคโนโลยีมาใช้ เพื่อแก้ปัญหา โดยมุ่งหวังที่จะตัดวงจรการแพร่เชื้อ,จนมาพบเข้ากับเทคโนโลยี AI ซึ่งมีการทดลองนำไปใช้แล้ว พบว่า สะดวก รวดเร็ว ไม่มีค่าใช้จ่าย สามารถนำผู้ที่เสี่ยงติดเชื้อไปทำการ,รักษา และลดการแพร่กระจายเชื้อไปสู่ผู้อื่นได้เป็นอย่างดี,ล่าสุด กรมควบคุมโรค เล็งเห็นถึงความสำคัญของเทคโนโลยีข้างต้น จึงเชิญแพทย์เจ้าของแนวคิดไปหารือ เพื่อนำ AI มาใช้คัดกรองวัณโรคแล้ว ,----- ----- ----- , ,พญ.ผลิน กมลวัทน์ ผู้อำนวยการสำนักวัณโรค ,กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข กล่าวกับทีมข่าวเช่นนั้น,ทีมข่าวเจาะประเด็นไทยรัฐออนไลน์, ขอเปิดเรื่องด้วยตัวเลขทางสถิติ เพื่อให้ผู้อ่านได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของประเด็นนี้ไปพร้อมๆ กัน หรือในอีกแง่หนึ่ง หลายคนอาจจะให้ความสนใจในประเด็นดังกล่าวอยู่แล้ว เพราะสืบเนื่องจากกรณีของดารา และบุคคลที่มีชื่อเสียงป่วยด้วยวัณโรค จนเป็นเหตุให้เสียชีวิต กระทั่งวันนี้ ,วัณโรค, ได้กลายเป็นประเด็นที่กระตุกให้สังคมได้คิด พร้อมกับให้ความสำคัญในเรื่องนี้,และคุณรู้หรือไม่ว่า วัณโรค ได้พรากชีวิตของคนไทยไปแล้วมากมายถึงเพียงใดพญ.ผลิน ผู้อำนวยการสำนักวัณโรค ได้ให้ข้อมูลกับทีมข่าวว่า องค์การอนามัยโลก จัดให้,ประเทศไทยติด 1 ใน 14 ประเทศที่พบผู้ป่วยวัณโรคสูง โดยพบอัตรา 1.2 แสนคน/ปี,(ภายใน 1 วัน มีคนไทยติดเชื้อวัณโรค 328 คน) ,มีผู้เข้าถึงระบบการรักษาเพียงร้อยละ 60 และเสียชีวิตสูงถึงปีละ 12,000 ราย, ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่น่าตกใจอยู่ไม่น้อย,พญ.ผลิน ผู้อำนวยการสำนักวัณโรค ระบุว่า ที่ผ่านมา กระทรวงสาธารณสุข ได้มีมาตรการ,เร่งรัดค้นหานำตัวผู้ป่วยที่ติดเชื้อมารักษา เพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อ, เพราะ,ด้วยความที่เชื้อสามารถแพร่ได้ง่ายมาก และมีการติดต่อในระบบทางเดินหายใจ ,ฉะนั้น การที่ประชาชนใช้บริการรถไฟฟ้า เดินในห้างสรรพสินค้า จึงมีโอกาสรับเชื้อ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในพื้นที่แออัด เช่น กลุ่มนักโทษ ยิ่งมีความเสี่ยงสูง และที่ผ่านมา ,สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค ได้มีการนำรถเอกซเรย์เคลื่อนที่ ไปเอกซเรย์นักโทษทั้งหมด 3 แสนคน เพื่อวินิจฉัยว่าป่วยเป็นวัณโรคหรือไม่ หากพบว่าติดเชื้อ ก็ต้องรีบนำตัวมาให้ยาป้องกัน เพื่อไม่ให้เกิดโรคในอนาคต, พญ.ผลิน ผู้อำนวยการสำนักวัณโรค ให้ข้อมูลจากประสบการณ์การทำงาน,ด้วยความที่ ,แผ่นเอกซเรย์มีจำนวนมาก แต่แพทย์มีจำนวนไม่เพียงพอ จึงทำให้แพทย์ไม่สามารถอ่านแผ่นเอกซเรย์ได้หมด, ,และไม่สามารถนำตัวคนไข้ที่มีความเสี่ยงไปตรวจเสมหะ เพื่อวินิจฉัยโรคได้อย่างทันท่วงที, แต่ขณะเดียวกัน ก็,มีนายแพทย์คนหนึ่งและคณะ พยายามคิดค้นหาวิธีเพื่อแก้ปัญหา ซึ่งมุ่งหวังที่จะตัดวงจรการแพร่กระจายเชื้อวัณโรคไปสู่ผู้อื่น, โดยไม่มีจุดประสงค์ที่จะหวังเงินทองแต่อย่างใด,นายแพทย์ พัฒนา AI คัดกรองวัณโรค หวังช่วยลดจำนวนการแพร่เชื้อ,นายแพทย์ที่เรากล่าวมาแล้วข้างต้น คือ ,ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ พงศ์พิรุฬห์ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, วัย 43 ปี ซึ่ง ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ยอมเปิดใจกับเราว่า แม้ว่า สำนักวัณโรคจะมีนโยบายการตรวจคัดกรองวัณโรคจากคนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อเนื่องทุกปี แต่,อุปสรรคคือ จำนวนแพทย์มีจำกัด และมีภาระงานด้านอื่นๆ ค่อนข้างมาก จึงทำให้แพทย์มีเวลาอ่านผลเอกซเรย์ได้เพียงไม่กี่รายเท่านั้น และไม่สามารถนำตัวผู้ที่ติดเชื้อไปทำการรักษาได้ทันที,ณ เวลานี้มีแผ่นเอกซเรย์เก่าๆ ของแต่ละปีสะสม และรอแพทย์อ่านอยู่เป็นจำนวนมาก เราจะนำภาพเอกซเรย์เข้าโปรแกรม AI (เทคโนโลยีโปรแกรมปัญญาประดิษฐ์) ที่เราทำขึ้นมา ซึ่งใช้เวลาประมาณครึ่งวินาทีต่อรูป โปรแกรมก็จะแสดงผลให้ทราบว่า เจ้าของแผ่นเอกซเรย์นั้นๆ ติดเชื้อวัณโรคอยู่หรือไม่,การใช้เทคโนโลยี AI ใช้เวลาในการตรวจหาเชื้อวัณโรคให้กับคน 1,200 คน (1 แผ่นเอกซเรย์ = 1 คน) ใช้เวลาอ่านเพียงแค่ 10 นาทีเท่านั้น ซึ่งโดยปกติแล้วใช้เวลาเฉลี่ยถึง 5 เดือนในการอ่านผลเอกซเรย์จำนวนเท่านี้ และเราได้,ทดลองการใช้งานกับฟิล์มเอกซเรย์ของผู้ที่ติดเชื้อและไม่ติดเชื้อไปแล้วหลายหมื่นราย พบว่า เทคโนโลยี AI สามารถตรวจพบผู้ติดเชื้อวัณโรคได้จริง มีความแม่นยำ โดยมีประสิทธิภาพในการคัดกรองวัณโรคได้ถึง 96%, ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ กล่าวด้วยสายตามุ่งมั่น,AI คัดกรองวัณโรค ค้นให้เจอ พาไปรักษา ป้องกันแพร่กระจาย,ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ พยายามนำข้อมูลมาอธิบายให้เห็นภาพใหญ่ว่า ปัจจุบัน การตรวจวัณโรคในประเทศไทย แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ คือ 1. การตรวจวัณโรคแบบรายคน และ 2. การค้นหาและป้องกันการระบาด,ยกตัวอย่างให้เห็นภาพนะครับ เราจะเห็นว่า ช่วงที่ผ่านมา มี,ดาราป่วย และเมื่อดาราไปพบแพทย์ ก็จะได้รับการตรวจวินิจฉัย จนพบว่าเขามีเชื้อวัณโรคซ่อนอยู่ นี่คือรูปแบบที่ 1 คือ การตรวจวัณโรคแบบรายคน ซึ่งการตรวจลักษณะนี้ ไม่สามารถทำการตรวจประชาชนจำนวนมากๆ ได้ หากจะตรวจในคนหมู่มาก จะต้องใช้งบประมาณมหาศาล,,ส่วน,การตรวจวัณโรคด้วยเทคโนโลยี AI ที่ผมทำนั้น เป็นไปในเชิงสาธารณสุข, หากจะอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ คือ ,การใช้ AI ตรวจให้รู้ในเวลาอันรวดเร็วว่าใครมีเชื้อวัณโรคอยู่บ้าง และเราจะได้รีบทำการรักษาเขาครับ,,โดยกลุ่มเสี่ยงของผู้ที่มีโอกาสติดเชื้อวัณโรคนั้น มักจะเป็นผู้ที่ใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่แออัด เช่น นักโทษ รวมถึงผู้ที่ทำงานในพื้นที่ที่มีอากาศปิด เช่น คนขับรถแท็กซี่, คนขับรถตู้ เป็นต้น,ตัวแท็กซี่ หรือคนขับรถตู้เอง ก็ไม่รู้ว่าผู้โดยสารคนใดที่ป่วยเป็นวัณโรค หากมีผู้โดยสารคนใดสักคนหนึ่งที่ป่วยด้วยโรควัณโรคขึ้นรถมา ซึ่งผู้โดยสารท่านนี้เขาอาจจะรู้หรือไม่รู้ตัวก็ตาม แล้วเขาไอในรถสัก 3 ที หากคนขับรถสาธารณะต้องเจอกรณีลักษณะนี้บ่อยๆ เขาอาจไม่ติดเชื้อในครั้งแรก แต่อาจจะติดเมื่อเกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้ในครั้งต่อๆ ไป,จากนั้น คนขับรถสาธารณะ เขาอาจจะไอจามและแพร่เชื้อนี้ไปหาใครสักคน หรือถ้าโชคร้าย คนคนนั้นอาจเป็นคุณ เพราะฉะนั้น ,เทคโนโลยีนี้จึงจะเข้าไปช่วยดักสกัดคนเหล่านี้(คนที่ติดเชื้อ)ก่อนที่จะมาเจอกับคุณครับ, ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ พยายามบอกเล่าให้ประชาชนเข้าใจ และเกิดความตระหนัก,ขั้นตอนการใช้ AI ตรวจหาวัณโรค,เมื่ออ่านมาถึงจุดนี้ หลายคนอาจสงสัยการทำงานของ AI คัดกรองวัณโรค ซึ่ง ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ได้อธิบายเป็นขั้นเป็นตอน เพื่อที่จะให้เห็นภาพง่ายๆ ว่า,1. หน่วยงานราชการเชิญนักโทษ(กลุ่มเป้าหมายที่กรมควบคุมโรคมุ่งเน้น) มาตรวจคัดกรองวัณโรค,2. นำรถเอกซเรย์เคลื่อนที่มาให้บริการ โดยเชิญนักโทษเดินขึ้นไปบนรถ เพื่อเอกซเรย์ทรวงอก,3. เครื่องเอกซเรย์ เก็บไฟล์ภาพเอกซเรย์ไว้ในฮาร์ดดิสก์,4. นำอุปกรณ์ที่มีเทคโนโลยี AI อ่านไฟล์ที่อยู่ในฮาร์ดดิสก์,5. เทคโนโลยี AI จะประมวลผลออกมา โดยเป็นลักษณะของตัวเลข 0 ถึง 1 เช่น 0.56, 0.99 เป็นต้น (ประมวลผลจากรูปที่มีข้อมูลเป็นพิกเซล เปลี่ยนมาเป็นตัวเลข),6. เทคโนโลยี AI จัดเรียงลำดับผู้ที่มีความเสี่ยงติดเชื้อวัณโรคจากมากไปหาน้อย,7. ผู้ที่มีผลคะแนนลำดับต้นๆ ถือว่า มีความน่าสงสัยที่จะติดเชื้อวัณโรค,8. แพทย์จะรู้ได้ทันทีว่า นักโทษรายใดมีความเสี่ยง และจะนำไปสู่ขั้นตอนการตรวจเสมหะ เพื่อวินิจฉัยโรคได้อย่างรวดเร็ว,,เทคโนโลยี AI สามารถอ่านผลหลังจากที่ขึ้นไปเอกซเรย์บนรถได้ทันที เมื่อทราบผลคะแนนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องก็สามารถแจ้งผู้รับบริการได้ ณ เวลานั้นเลย, ,หากผลวินิจฉัยวัณโรคออกมาแล้วพบว่า มีความเสี่ยงจะติดเชื้อ แพทย์ก็สามารถนำบุคคลท่านนั้นๆ ไปตรวจเสมหะ เพื่อวินิจฉัยวัณโรค และทำการรักษาได้อย่างรวดเร็ว, ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ พยายามกล่าวเรื่องเทคโนโลยีและเรื่องสาธารณสุขให้เข้าใจง่ายที่สุด,AI คัดกรองวัณโรค ประโยชน์มหาศาล,หากนำรถเอกซเรย์เคลื่อนที่ ไปบริการตรวจสุขภาพให้แก่นักโทษ แต่กลับไม่มีแพทย์อ่านผลเอกซเรย์ ย่อมเท่ากับว่า การให้บริการครั้งนั้นๆ เปล่าประโยชน์ ,แต่ถ้าเรานำเทคโนโลยี AI มาใช้คัดกรองวัณโรคได้ ก็จะทำให้ลดโอกาสที่ผู้ติดเชื้อจะไปแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่น,,,แค่นี้ก็ประโยชน์มหาศาลแล้วนะครับ เพราะเดิมทีหน่วยงานราชการต้องใช้งบประมาณจำนวนมากในการจ้างแพทย์มานั่งอ่านแผ่นเอกซเรย์เป็นกองๆ มิหนำซ้ำยังต้องใช้เวลานานหลายเดือน หรืออาจมากกว่านั้น, ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ กล่าวจากความรู้สึกของคนที่เห็นภาพปัญหาและอยากหาทางแก้,พัฒนาแล้ว ได้ใช้จริง,โดยล่าสุด นายแพทย์สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค ได้เล็งเห็นถึงเทคโนโลยี AI คัดกรองวัณโรค และได้มีการพูดคุยกับ ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ และคณะ เพื่อหาแนวทางนำเทคโนโลยีดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ ซึ่งสองฝ่ายมองเห็นถึงปัญหาตรงกันว่า แม้ว่าจะนำรถเอกซเรย์เคลื่อนที่ไปให้บริการประชาชนได้ แต่ก็ยังติดอุปสรรคเรื่องการรอผลอ่านฟิล์มเอกซเรย์ที่ค่อนข้างล่าช้า เนื่องจาก,ไม่สามารถหาแพทย์ที่มีเวลา เดินทางไปอ่านภาพถ่ายรังสี(แผ่นเอกซเรย์)ในพื้นที่ ขณะทำการเอกซเรย์,นายแพทย์สุวรรณชัย เปิดเผยกับทีมข่าวว่า ,การมี AI จะช่วยคัดกรองผู้ที่มีภาพเอกซเรย์ปกติออกก่อน และจะเหลือไว้แค่ผู้ที่มีภาพเอกซเรย์ผิดปกติ ซึ่งเป็นกลุ่มที่น่าสงสัยว่าจะเป็นวัณโรค, ฉะนั้น เทคโนโลยีนี้จึงเป็นประโยชน์ที่ว่า ,1. แพทย์อ่านซ้ำน้อยลง 2. ศักยภาพในการอ่านฟิล์มเพิ่มมากขึ้น 3. ผู้รับบริการทราบผลเอกซเรย์เร็วขึ้น 4. ไม่มีต้นทุน, และสุดท้ายก็จะนำไปสู่การตรวจเสมหะ เพื่อวินิจฉัยโรคได้อย่างรวดเร็ว และจะสามารถขยายครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายได้มากขึ้น ซึ่งจะเริ่มต้นโดยเน้นไปที่กลุ่มนักโทษในเรือนจำ,ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ยังระบุอีกว่า ล่าสุด ตนและคณะได้หารือกับสำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร ซึ่งทางสำนักอนามัยสนใจและมีแผนที่จะนำ AI ไปใช้คัดกรองวัณโรค โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ โชเฟอร์แท็กซี่ ,หากความร่วมมือกับกรมควบคุมโรค สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี จะถือว่านี่เป็นครั้งแรกในโลกที่ทีมพัฒนาเทคโนโลยี AI จับมือกับภาครัฐระดับประเทศ และนำ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดกรองวัณโรคได้จริง อีกทั้งยังประหยัดเวลารอยืนยันผลอ่านเอกซเรย์จาก 5 เดือน เหลือเพียงแค่ 10 นาที ,ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ กล่าวด้วยสีหน้าภาคภูมิใจ,ไม่ได้เงิน เสียเวลา ทำไมต้องมาพัฒนา AI คัดกรองวัณโรคเพื่อคนอื่น,เมื่อถามว่า ทำไมนายแพทย์คนหนึ่งถึงสามารถพัฒนาเทคโนโลยีลักษณะนี้ขึ้นมาได้ ทีมข่าวได้รับคำตอบจาก ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ว่า ด้วยความที่สมัยยังเป็นเยาวชน ตนเคยเป็นนักเรียนคอมพิวเตอร์โอลิมปิก ซึ่งมีพื้นฐานความรู้ในการเขียนโปรแกรมอยู่แล้ว และทบทวนความรู้อยู่เสมอ จึงเอาทักษะที่มีเกี่ยวกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์มาต่อยอดพัฒนาเป็นโปรแกรมเพื่อการแพทย์ โดยทำงานร่วมกับทีมทำงานอีก 2 ท่าน,เมื่อถามอีกว่า เงินที่ใช้ในการพัฒนาเทคโนโลยี AI ดังกล่าว ใช้งบประมาณมากน้อยเพียงใด และใครเป็นผู้สนับสนุน ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ตอบข้อซักถามนี้อย่างซื่อๆ ว่า ผมออกเงินเองครับ(หัวเราะ) และทำกับน้องๆ อีก 2 คน คนหนึ่งเป็นแพทย์เหมือนกัน คือ นพ.ศีลวันต์ สถิตรัตนชีวิน โรงพยาบาลบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี และอีกคนหนึ่งมีดีกรีเหรียญทองคอมพิวเตอร์โอลิมปิก คือ พนาสัน สุนันต๊ะ,วัณโรควินิจฉัยไม่ง่าย และคนในสังคมก็ยังมีคนด้อยโอกาสอยู่มาก ซึ่ง,คนด้อยโอกาสในที่นี้ไม่ใช่ด้อยโอกาสในแง่ของเศรษฐกิจ สังคม แต่พวกเขาด้อยโอกาสในแง่ที่จะเข้าถึงการตรวจรักษาจากแพทย์ที่เหมาะสม, ดังนั้น ,เทคโนโลยีที่เราพัฒนาขึ้นมานี้ จึงเป็นการเพิ่มโอกาสให้กับผู้ที่ด้อยโอกาส,,ในการพัฒนาเทคโนโลยีนี้ขึ้นมา อาจเสียค่าใช้จ่ายไปบ้าง ประมาณ 3 แสนบาทครับ เสียเงินไปบ้างก็ไม่เป็นไร ถือว่าเราได้ความรู้ทางเทคโนโลยีเพิ่มเติม ระบบสาธารณสุขไทยก็พัฒนาขึ้น ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยเราก็ดีขึ้น(ยิ้ม), ผศ.ดร.นพ.กฤษณ์ ทิ้งท้าย.,น่ารู้
คุณรู้หรือไม่ว่า วัณโรคได้พรากชีวิตของคนไทยไปแล้วมากมายถึงเพียงใด องค์การอนามัยโลก จัดให้ประเทศไทยติด 1ใน14 ประเทศที่พบผู้ป่วยวัณโรคสูง โดยพบอัตรา 1.2 แสนคน/ปี ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่น่าตกใจ
วัณโรค,AI คัดกรองวัณโรค,AI ตรวจหาวัณโรค,ตรวจ วัณโรค,ข่าวร้อน,ข่าวทั่วไป