ส่งอำนาจสู่ท้องถิ่น เพิ่มพลังประชาชน
สังคมไทยต้องใช้ อริยะพัฒนา กระจาย อำนาจ สู่ท้องถิ่น,ศ.นพ.ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส กล่าวย้ำมาแล้วหลายต่อหลายครั้งแล้วว่า ท้องถิ่นเข้มแข็งก็ทำให้ประเทศเจริญ ปลอดภัย และการที่ท้องถิ่นจะเข้มแข็งได้ ก็ต้องมีการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ซึ่งมีตัวอย่างให้เห็นจากหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์,รวมทั้ง เยอรมนี ญี่ปุ่น ที่แพ้สงครามโลกครั้งที่ 2 แต่กลับเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ฉะนั้นหากมีการ เลือกตั้ง ตามโรดแม็ปของรัฐบาล หลังเลือกตั้งคราวนี้ ประชาชนควรเรียกร้องให้พรรคการเมืองทุกพรรคกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นอย่างจริงจัง,ขณะเดียวกันในส่วนของ ผู้นำประเทศ ก็ควรมาจากท้องถิ่นหรือผู้นำตามธรรมชาติ เพราะท้องถิ่นเปิดโอกาสให้ได้พิสูจน์ตัวเองว่าเป็นคนสุจริต ฉลาด เห็นแก่ส่วนรวม ทำงานเก่ง จึงได้ขึ้นมาเป็นผู้นำ ซึ่งแตกต่างจากผู้นำที่มาจากการใช้ วาทกรรม หรือ ใช้เงิน เพราะผู้นำตามธรรมชาติมีคุณภาพสูงกว่า,ศ.นพ.ประเวศ ขยายความว่า ในหมู่บ้านหนึ่งๆ จะมีผู้นำตามธรรมชาติประมาณ 50 คน หรือทั้งประเทศราว 4 ล้านคน ถ้าคนเหล่านี้ถูกส่งเสริมให้มีศักยภาพสูงสุด ก็จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมได้,จึงถือเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องร่วมกันทำให้เข้มแข็งขึ้นเรื่อยๆ เพื่อทุกตำบลจะได้เป็นตำบลสุขภาวะ เป็นตำบลแห่งความดีงาม หรือที่เรียกว่า อริยะพัฒนา,แต่อย่างไรก็ตามจะมาถึงจุดนี้ได้ คนทั้งตำบลต้องรวมตัวกันเป็นประชาคมตำบล ฝันถึงเป้าหมายร่วมกัน คือตำบลสุขภาวะและดีงามที่สุด ขณะเดียวกันก็คิดว่าต้องทำอย่างไร ควรมีการจัดทำแผนตำบลหรือธรรมนูญพัฒนาตำบล และขับเคลื่อนพัฒนาตำบลอย่างบูรณาการ โดยมี 8 เรื่องเชื่อมโยงกัน,ได้แก่ เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม สุขภาพ การศึกษา ประชาธิปไตย,ตอนนี้เรามี 789 ชุมชนที่กำลังจะยกเป็นชุมชนสุขภาวะลดปัจจัยเสี่ยงเพิ่มปัจจัยเสริมสุขภาวะ ต่อไปภายในปี 2570 เรามีเป้าหมายจะทำเรื่องดีๆเหล่านี้ให้ทั่วถึงและครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศ เพื่อฉลองพระชนมายุครบ 100 ปี รัชกาลที่ 9 ศ.นพ.ประเวศ ว่า,เครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ โดยการสนับสนุนจากสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ได้ประกาศปฏิญญาเครือข่ายในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในพื้นที่ รวมถึงการสร้างเสริมความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นเมื่อเร็วๆนี้,โดยการทำงานร่วมกันขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกว่า 2,500 แห่ง องค์กรชุมชน 50,000 องค์กร ผู้นำชุมชนท้องถิ่นกว่า 250,000 คน และหน่วยงานของรัฐ,ในปี 2561 ได้ประมวลงานกิจกรรมเฉพาะเรื่องภายใต้ 2 หลักการ คือ การพัฒนาโดยเอาพื้นที่เป็นฐาน และทุกนโยบายคำนึงถึงสุขภาวะจากกว่า 2,000 ตำบล นำข้อมูลมาวิเคราะห์รวมกับทุนและศักยภาพของชุมชนท้องถิ่น ได้เลือก 7 ประเด็น คือ,1.การควบคุมยาสูบ 2.การควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อลดอุบัติเหตุ 3.การพัฒนาระบบอาหารชุมชน 4.การพัฒนาระบบการดูแลเด็กปฐมวัยโดยชุมชนท้องถิ่น 5.การพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุโดยชุมชนท้องถิ่น 6.การจัดระบบนิเวศชุมชนและลดโลกร้อนโดยชุมชนท้องถิ่น,และ 7.การพัฒนาระบบการดูแลกลุ่มเปราะบางโดยชุมชนท้องถิ่น,ดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เสริมว่า รายงานสถานการณ์การพัฒนาสุขภาวะเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ในเวทีสุดยอดผู้นำชุมชนท้องถิ่น วาระ ลดปัจจัยเสี่ยง เพิ่มปัจจัยสุขภาวะ จากจัดเก็บฐานข้อมูลสุขภาวะชุมชนของเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ที่ทำงานร่วมกับ สสส. มีทั้งหมด 2,863 ท้องถิ่น จำนวน 8.8 ล้านคน ใน 2.7 ล้านครัวเรือน หรือคิดเป็นร้อยละ 13.3 ของประชากรทั้งหมดของประเทศจำนวน 66 ล้านคน,ข้อมูลสุขภาวะเครือข่าย ใน 7 ประเด็น พบว่า หนึ่งการควบคุมการสูบบุหรี่อยู่ในเกณฑ์ต่ำ ถัดมาการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มี 6.6 แสนคนที่ดื่มประจำ คิดเป็นร้อยละ 7.49 ของจำนวนสมาชิก,สามการจัดการอาหารชุมชน พบว่าไม่มีปัญหาความมั่นคงด้านอาหาร ซึ่งมีเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ร้อยละ 10.51 หรือ 126,956ครัวเรือน,สี่การดูแลเด็กปฐมวัยในชุมชน มีโครงการที่ดูแลเด็กรวม 3.5 แสนคน ใน 9 แสนครัวเรือน ห้าการดูแลผู้สูงวัย เราดูแลจำนวน 1.7 ล้านคน หรือร้อยละ 19.51 ซึ่งในจำนวนนี้มีผู้สูงวัยมากถึงร้อยละ 61.5 ที่สามารถประกอบอาชีพมีคุณภาพชีวิตเกณฑ์ดี หกการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมชุมชนมี 2,788,719 ครัวเรือนที่เข้าร่วมการจัดการ และ เจ็ดการดูแลกลุ่มเปราะบาง เช่น กลุ่มผู้พิการ กลุ่มเด็ก กลุ่มผู้ป่วย เป็นต้น,ดวงพร ย้ำว่า ทั้ง 7 ประเด็นดังกล่าวพบว่า เรื่อง เหล้า และ บุหรี่ มีชุมชนที่สามารถจัดการได้ไม่น้อยกว่า 500 ตำบล ส่วนประเด็นที่ยังขับเคลื่อนได้ยาก คือการจัดการด้านอาหารชุมชนด้วยวิถีผลิตแบบเกษตรอินทรีย์ เพราะโอกาสที่คนไทยหรือเครือข่ายจะเข้าถึงอาหารปลอดภัยไม่ง่าย,ทั้งๆที่ทราบกันดีว่าภาคการเกษตรเป็นต้นทางอาหารปลอดภัย แต่ถ้าภาคเกษตรใช้สารเคมีปริมาณสูงก็มีภาวะความเสี่ยง จะเห็นได้จากชุมชนต้องการทำเรื่องเกษตรปลอดภัยแต่ทำได้ยาก เพราะไม่ชนะใจตนเองหรือไม่ชนะความเห็นของกลุ่ม,สิ่งที่เราพยายามตอกย้ำพื้นที่คือ หากเราจะทำให้ชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็งนอกเหนือจากการมีสุดยอดผู้นำแล้ว ต้องเชี่ยวชาญในการใช้ข้อมูล และมีคณะทำงาน เราพยายามกระตุ้นให้สุดยอดผู้นำชุมชนท้องถิ่นมีสำนึกสาธารณะในเรื่องที่ความรู้ชัด วิธีปฏิบัติก็ไม่ยาก ผู้ร่วมมือเยอะ,หลังจากนี้ทั้ง 789 ตำบลที่อยู่ในเครือข่ายจะต้องเป็นฐานเรียนรู้ให้กับอีก 7,000 ตำบลทั่วประเทศ และเป็นฐานการขับเคลื่อนประเทศต่อไป,สุริยา ยีขุน นายกเทศมนตรี ต.ปริก อ.สะเดา จ.สงขลา บอกเล่า มุมมองในฐานะผู้ปฏิบัติ คิดว่าผู้นำชุมชนท้องถิ่นที่ดีต้องมีคุณสมบัติ 10 ข้อ คือสามารถทำให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว แล้วการยอมรับก็จะตามมามีความเสียสละ ทำหน้าที่ บทบาทที่ตนได้รับอย่างมีประสิทธิภาพ ตอบโจทย์การสร้างพลังชุมชน ช่วยให้สังคมอยู่ดีมีสุขตั้งแต่เด็กเล็กผู้สูงวัย มีความซื่อสัตย์ สุจริต โปร่งใส ไม่กลัวการตรวจสอบ,มีคุณธรรมกำกับตัวเอง ปฏิบัติหน้าที่อย่างซื่อสัตย์สุจริต ไม่เลือกปฏิบัติ ไม่มีวาระซ่อนเร้น สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้กับทุกคนสร้างการยอมรับจากสังคมด้วยการทำหน้าที่ให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชน สังคม บนพื้นฐานของสัมมาชีพรู้จักเรียนรู้ คิดค้น พัฒนา บนพื้นฐานข้อมูล ข้อเท็จจริง,มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ต้องคิดเป็น อย่าคิดตามผู้อื่น โดยใช้ข้อมูล องค์ความรู้ เทคโนโลยี มีการวิเคราะห์สังเคราะห์ และจินตนาการเพื่อให้คิดนอกกรอบได้ และมีทางออกในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นสร้างคนรุ่นใหม่ให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในชุมชนให้ได้ ซึ่งในจุดนี้ ทาง สสส.ได้ให้โอกาสและกลไกที่จะทะลวงไปสู่การทำงานร่วมกันในท้องถิ่นอยู่แล้ว การเชื่อมองค์กรกับภาคีเครือข่ายเพื่อขับเคลื่อนงาน ขยายขอบเขตของงาน,ข้อสุดท้ายมีรูปแบบ เครื่องมือ ในการออกแบบ วางแผน รวมถึงมีเทคนิค วิธีการที่จะเคลื่อนแผนไปสู่การปฏิบัติ ดังนั้นผู้นำชุมชนท้องถิ่น จึงจำเป็นต้องรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลกด้วย,ปลดล็อกอำนาจรวมศูนย์ กระจายสู่ท้องถิ่นเสริมพลังประชาชนประชาธิปไตยเต็มใบ.
ท้องถิ่นเข้มแข็งก็ทำให้ประเทศเจริญ ปลอดภัย และการที่ท้องถิ่นจะเข้มแข็งได้ ก็ต้องมีการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น 
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น,ผู้นำชุมชน,เศรษฐกิจ,สุขภาพ,สกู๊ปหน้า1,เกษตร