﻿

[ 435 |
wijl men van de tipar maar één' oogst erlangt, en allo twee jaren een andere plek gronds moet zoeken om een tipar aan te leggen.
Een tipa?--vel& wordt 5 a 6 maal geploegd en geëgd , met het uitwerpsel der karbouwen bemest, en voorts tegen het einde der drooge moesson met het graan of de korrel der padie bezaaid.
De sawah's of natte rijstvelden worden aangelegd , of op hooge velden en heeten dan sawah darat, of in lage landen en worden dan sawah dalam genoemd. De sawah dalam wordt maar eens geploegd en eens geëgd, doch de sawah darat moet twee- of meermalen geploegd en geëgd worden.
Er is een spreekwijze bij den Inlander , die ons doet veronderstellen , dat niet de bewerking van gagah's , (waarvan beneden meer gezegd zal worden) maar van diepe saivah's of sawah dalam de oudste wijze is, waarop men op Java Ac padie cultiveerde. Deze spreekwijze is: toerong di sawah d. i. afdalen in zijn rijstvelden, afklimmen naar zijne in de diepte van moerassen en ravijnen gelegen velden. In onze dagen zegt de Inlander toerong di sawah , wanneer hij naar zijn velden gaat met oogmerk om ze te bewerken; terwijl hij het eenvoudig bezoeken der sawah's, om ze te bezien of om het dijkje rondom het veld te maken, noemt pergi di sawah, d. i. gaan naar de saivali's.
De gedaante van een piltakh (I) is een langwerpig vierkant , dat men, bij vrije beschikking over het
(i) Pütahh heet een stuk gronds, hetwelk tot den aanleg van awaiïs met een dijkje is afgeschoten.
