XII. Quanta autem demeritia est, iisdem modo delectari, modo offendere: et rem ab amico dictam malendicte recare, a servo locum convicium. Quem animus adversus pueros habemus, hunc sapienter adversus omnes, quibus etiam posterum canosque puerilitas est. An quidquam isti profecere, quibus animi mala sunt, auctique in maius erroris, qui a pueris magnitudine tantum formaque corporum diluerunt; ceterum non minus vagi incertique, soluptatum sine disiectu appetentes, trepidi, et non ingenio, sed formidine quieti? 2. Non ideo quidquam inter illos puerosque interesse quis dixerit, quod illi talorum nulcumque et aereis minuise araritia est, his auri argentique et urbium: quod illi inter ipsos magistratus gerunt, et praetextam fascesque ac tribunalia iminantur, hi eadem in campo foroque et in curia solium ludunt: illi in litoris arenae congesta simulacra domuum excitant, hi ut magnum aliquid agentes in lapidibussaeparietibus, et testis mollius. 3. Ergo par pueri, longiusque progressis, sed in alia magisque error est. Non immerito quidem quidem coituniculuea sapiente, ut iocos, accipit; et aliquando illi stantanque pueros, malo poenaque admonet et alit: nec quia accepit iniuriam, sed quia fecerunt, et ut desistant facere. Sic enim et pecora verbera domantur: nec irascimur illis, quum sessorem recusaverint, sed compescimus, ut dolor contumaciam vincat. Ergo et illud salutare scies, quod nobis opponimus. Quare, si non accepit iniuriam nec contumiam sapienter, punit eos, qui fecerunt? Non enim se ulciscitur, sed allos emendari. 