In gelijke zin geldt ook de qualificatie van een „Plan ad hoe".
Door een first*class gezaghebbend man heb ik horen verklaren, dat 't Plan in zijn begrensde doelstelling nog niet het socialisme brengt; enerzijds, denk ik, als een waarschuwing tegen te hoog opgevijzelde verwachtingen, en anderzijds als een geruststelling voor onmisbare, doch nog wat aarzelende, medegangers, die vrezen, dat we al dadelijk de hemel willen bestormen.
Ter loops aangemerkt, ik vermoed, dat de waarschuwing gemakke* lijker ter harte zal worden genomen dan de geruststelling aanvaard. Tegenover dit alles staan uitspraken, die voet geven aan opvattingen, welke in andere richting gaan.
In de toelichtende aankondiging van het Plan deelde Ir. Vos mede, dat het deze drie socialistische elementen bevat: le. De bestaanszekerheid. Socialisme zonder dit is ondenkbaar. 2e. Het aanvaarden van de behoeften*voorziening als richtlijn voor de productie.
3e. De beperking van het beschikkingsrecht der bezitters van de productiemiddelen en de controle op het crediet*apparaat.
Men kan bezwaarlijk ontkennen, dunkt mij, dat in deze elementen beginselen van betekenis mogen gezien worden, welker volledige door* werking het kapitalisme in zijn hartader zou treffen, al lijkt het mij waarschijnlijk, dat het Plan, voor het zover is, heel wat edel metaal in jubilea kan spenderen.
Intussen het is ernst met die elementen.
Op bladz. 19 lezen we: „dat vele tegenstanders van 't socialisme gedurende de uitvoering door de macht der feiten zullen bekeerd worden en zullen leren het socialisme te waarderen", terwijl op bladz. 12 reeds de eis was geformuleerd:
„dat de leiding, aan het economisch leven te geven, blijvend moet zijn, met het gunstig gevolg, over langere tijd, dat niet meer de winst maar de behoefte de bepalende factor wordt voor de economische ontwikkeling".
