1040 Polska Rkademja Literatury


Myśl utworzenia Polskiej Hkademji Literatury na wzórAka
demji francuskiej założonej, przez kard. Richelieu (1585 — 1642),
rzucił pierwszy Stefan Żeromski w r. 1918 („Projekt
Akademii literatury polskiej, W-wa, Kraków 1918). Realizacja
tedy tego projektu nastąpiła w 15 lat po jego ogłoszeniu
i po 15 latach istnienia państwa polskiego. Czyli innemi słowy:
spółczesne pokolenie polskie oddało hołd literaturze,
która począwszy od połowy XVIII wieku  aż' pe
odzyskanie niepodległości, podtrzymywała ducha od
poru w społeczeństwie i. czuwała, aby . „żywe rany
niewoli nie zatliźniły się błoną podłości“. Legjonom Dąbro
wskiege towarzyszyła bezpretensjonalna piosenka Józefa Wy:
bickiego; w Noe Listopadową deklamowano z: bałkonu ratusza
warszawskiego Miekiewiczowską „Odę do młodości*, straceń
com Powstania styczniowego nastrajała serca na wysoki toń:
ofiary literatura romantyczna -(zwłaszcza  Ill-cz. „Dziadów“;
„Księgi Narodu i Pielgrzymstwa polskiego“), legjionistom Pił;
sudskiego, dodawało siły i otuchy fascynujące i słówó
Stefana Żeromskiego i Struga. Onato, literatura -pol
ska (a nie katoliekie faramuszki), czyniła naród, pozbawióny:
własnej państwowości, spoistą bryłą o mocnej woli do niepod
tegłegó bytu, która jak skała oparła sięzwycięsko aa
atakom przemocy i+zalćwowi rodzimego upedlenia.  : siin:
H Wage Żeromiskiego do zadań. zaprojektowanej preżeń
Akademii: miały należeć: 1) sprawa czystości i piękności: ję:
żyka, -2) rozszerzanie kultury literackiej. na szerokie warstwy:
inteligencji i łudu, oraz 3) sprawa instancji i obrony twór:
czości wolnej“ (Str. 9). -Narażie akademicy mają się zająć:
ustawą bibljoteczną*" Mają atoli wszelkie dane, aby sprostać
tym trzempostulatom twórcy „Wiatru ód-morza* i „Dumy
© hetmanie‘^ Nie uprzedamy się zgóry do tej. instytucji i cie
śzymy się,”że przynajmniej jeden sen szlachetnego entuzjasty
polskiej kultury i wielkiego czapodzieja języka polskiego urze:
czywistnił sie po 15-u-latach.
