Chasydyzm, krzewiący się głównie na
Wolyniu i Podolu, miał podówczas sporo
zwolenników także w Księstwie Warszaw
skiem. W myśl doktryny rebe'go z Ladów
kilku cadyków poczęło i tutaj usposabiać lu
dność żydowską wrogo przeciwko Napoleo
nowi i werbować szpiegów, na których czele
stanął Izrael „magid“ z Kozienic. Pod wpły
wem antykulturnego chasydyzmu żydzi w Księ
stwie Warszawskiem wszczęli też z rządem
pertraktacye w sprawie uwolnienia się od
służby wojskowej za 700.000 złp. rocznego
podatku.
Gdy działania wojenne się rozpoczęły,
Sznejer-Zelman, widocznie z obawy przed
swymi wrogami-misnagdy m, którzy mo
gli poinformować wojska trancusko-polskie
o jego działalności, z całą swoją rodziną to


Pilzner na miary, toczony
według najnowszej hy
— ==  gleny, marka B. B.—


3 razy


6


J' ESD N OS Ć


Nir 23


warzyszył wojskom rosyjskim w ciagu woj
ny; lecz być może również, że traktowano
go jako zakładnika. Forsowna ta podróż nad
werężyła zdrowie cadyka tak silnie, iż 4.
stycznia 1813 r. zmarł w pewnej wsi w o
kolicach Krzemieńczuga. Przywódcą chasydów
został jego syn Dow-Ber.
W konkluzyi swej pracy pisze p. Kan
del: „Po dziś dzień jeszcze potomkowie
Sznejera-Zelmana stoją na czele chasydyzmu
i wywierają wpływ potężny, pod względem
absolutystycznego niemal charakteru swojej
władzy nad licznemi rzeszami wiernych ad
herentów swoich. Jednakowoż ta władza dy
nastyi Sznejera-Zelmana uległa odtąd pewne
mu, nader znamiennemu ograniczeniu pod
względem terytoryalno-ludnościowym. A mia
nowicie — i to jest okoliczność niemałego
znaczenia społeczno-politycznego dla dzisiej
szej doby, tlómacząca poniekąd niejedno
z zjawisk, rozgrywających się wśród łudności
żydowskiej, na jakie patrzymy obecnie —
podczas gdy samemu protoplaście Sznejerowi,
podlegali owego czasu chasydzi zarówno
polscy, jak litewscy, obecnie natomiast jego
sukcesorom podlegają niemal wyłącznie ci
ostatni, t. j. tak zwani litwacy.
Lektor.
Przegląd prasy żargonowej.
(Obłuda klubu żydowskiego. Wyznaniowość
syonistów).
