Deze verbrak de insluiting, welke de groei van Israël belemmerde. Hij ver overde de sterke stad Jerusalem en maakte daarvan niet alleen het godsdien stig, maar ook het mercantile middel punt van zijn rijk. Salomon ging nog verder. Als scherpzinnig vorst had hij wel eenige overeenkomst met Koning Leopold van België. Hij verbeterde de karavaan wegen door ze ,te bestraten, voerde een muntwezen in, plaatste tol kantoren aan de wegen, richtte publieke bazars op en sloot tractaten met Phe- nicië Damaseus, Saba, Egypte, enz. Ge-, huwd met een dochter van Koning Tha- roo wist hij het handelsmonopolie te krijgen van den invoer van paarded, lijn waad, cederhout, enz. en van de uit voer van graan. Dat dit laatste reeds belangrijk was voor die dagen kan blij ken uit het feit, dat er toen reeds voor plm. 14 millioen gulden aan koren werd uitgevoerd. Toen de handelsgeest vaardig werd over Israël was het met de oude een voud en de sociale verhoudingen gedaan- Men verbouwde niet meer voor eigen behoefte, maar om zooveel mogelijk te kunnen verhandelen. De materieele levensopvatting drong door, en het egoïsme kreeg de over hand. De handel had de schoone sociale band, die het Israëlitische volk eeuwen te samen had gehouden, verbroken. Maar deze omzwaai van een ingeslo ten agricultuurstaat tot een cosmopoli- 'tischen handejsstaat kon. niet zonder schokken geschieden. De invloed der vreemdelingen, hunne heidensche denk beelden brachten een matenansuscucn zm onder het volk. Ook nog aangewakkerd door de verschillende vreemde vrouwen, door Salomon — ook wel met politie ke oogmerken — van verschillende lan den tot zich genomen. De denkbeelden over bezit, genot, ze delijkheid enz. vervormden zich, een ver zwakking van levensernst en zedelijke kracht openbaarde zich alom. Het ka pitaal begon te heerschen en de goede goede gevolgen van een opgewekten han delsgeest ontaarden in winzucht en too- meloos genot. Isaïas klaagt luide en zelfs de zacht moedige Amos verheft zijn stem tegen hen, die rusten op ivoren rustbedden. Het alcoholisme was mede een wrange vrucht van den rijkdom. Samaria wordt ■door Isaias de kroon der wijnzuipers van Ephraïm genoemd. Priesters en gods- mannen waren als de rest. Men kende geen hoogere Ie<■ ensidealen meer: alleen verdienen en genieten. Het stelsel: laten wij genieten, mor gen sterven wij, was in de geheele maatschappij 'doorgedrongen. De verhouding was veranderd. 