Doen wij dat niet, zouden we het eerste antwoord in de middenstem, het tweede in de bovenste stem nemen, dan zal de dux geschreven moeten worden in een in zijn bovenkwart verplaatsbaar contrapunt. Nu wij de voordelen van omkeerbaar contrapunt hebben leren kennen zou ik van de andere soort niet reppen, ware het niet dat er een tonica-subdominant-subdominant van Buxtehude is aan te wijzen die in een verwante soort verplaatsbaar contrapunt schijnt geschreven. U vindt haar in Musik in Geschichte und Gegenwart II 553—554. Geheel in strijd echter met het ondubbelzinnige voorschrift van de componist zou ik de voorkeur geven aan beantwoording in de benedenkwint en daarna diens bovenoctaaf. In dat laatste geval hebben we met gewoon omkeerbaar duodeciem contrapunt te doen, in het andere geval echter met in de benedenkwint verplaatsbaar contrapunt. Deze door het gegeven voorschrift gedicteerde oplossing is onfraai, zo niet onjuist. Voor het eerst hier een interessante kwestie rond de beide soorten dubbel contrapunt!
	Houden wij ons dus bij de kruiswijze inzet: Rip I beantwoordt vanuit het bovenoctaaf, van hieruit gerekend Rip II in de benedenkwart; het omkeringsinterval is dus de undeciem. Houden we ons aan het hex. nat. dan kunnen zich tussen Dux en Rip I de volgende intervallen voordoen:
	3 4 5 @ 7 @ 9 10 11 (12 ©) die we tussen de antwoorden terugvinden als: 9 8 7@5@3 2 1 (2 (?))



	



	Op zich is het contrapunt ad undecimam een onverkwikkelijke geschiedenis: bij tweestemmigheid en binnen het omkeringsveld gehouden, mag men alleen de sext als consonant behandelen; deze levert dan in de inversie wederom een sext op, toch al een onaangenaam interval en op zich onvoldoende om een behoorlijk contrapunt te kunnen schrijven. Maar we mogen in het geval van deze canon ook het octaaf schrijven dat tussen de bovenstemmen een tot consonant af te dekken kwart zal opleveren, en bovendien mogen we het omkeringsveld verlaten en de tertsdeciem gebruiken, ook een sext, maar die in de verplaatsing een terts oplevert. Genoeg mogelijkheden dus om de Dux tegen de Riposti voort te zetten. Het blijft echter een weinig prettig contrapunt en ik verwacht alweer geen voorbeelden in de literatuur.
