Wielu autorów przytaczało dowody, że przez leczenie korzeni i szczelne
zamknięcie kanału ziarniniaki istotnie po naświetlaniu znikają. W każdym
razie ilość dotyczących przypadków jest niewielka ; znajdujemy też pomiędzy


LECZENIE PROMIENIAMI ROENTGENA W STOMATOLOGJI 151


nimi przypadki, w których na zdjęciach kontrolnych brak tworzenia się
budowy kości. Jednakże w tych przypadkach stwierdzić można zmniej
szenie się ogniska. Po największej części chodzi tu o małe torbiele, gdzie
była tkanka nabłonkowa.
Między roentgenologami, którzy zajmują się leczeniem promieniami
Roentgena przypadków stomatologicznych, znajdujemy też energicznych
przeciwników naświetlania ziarniniaków (W eski). Autorowie ci motywują
swe stanowisko następująco: Naświetlanie promieniami Roentgena nie jest
wgale równoznaczne z zabiegiem chirurgicznym resekcji szczytu korzenia.
Zabieg ten bowiem prowadzi do pozytywnych wyników, podczas gdy na
świetlanie przeważnie do pozornych (Weski); nie znajdujemy bowiem
w. zdjęciach roentgenowskich dostatecznych dowodów, że pod wpływem
samego naświetlania tworzy się na nowo tkanka kostna pozaszczytowa.
Natomiast możemy podać roentgenologicznie pozytywne wyniki lecze
nia tkanki pozaszczytowej także w tych przypadkach, w: których kanał
korzenia był leczony i szczelnie zamknięty, bez stosowania naświetlań
(Jörgensen: zob. ryciny Weskiego, Z. R. 1924, str. 159 i Leth
Espensen l. c.).
Naświetlanie samo nie abia drobnoustrojów, należy jednak przyjąć,
że elementy łącznotkankowe okolicy pozaszczytowej ulegają wzmocnieniu
i pobudzone są do obrony.
. Chociaż sam jestem zdecydowanym zwolennikiem chirurgicznego
leczenia przewlekłego zapalenia produktywnego ozębnej i od r. 1906
gorliwie zalecam leczenie radykalne, nie mogę jednak zająć zupełnie
negatywnego stanowiska wobec leczenia ziarniniaków promieniami Roent
gena, gdyż o korzystnym ich wpływie przekonały mnie publikacje innych
autorów, którzy udowodnili pomyślne wyniki swoich doświadczeń zdję
ciami kontrolnymi.
"Należy dodać, że hasniGAANIe promieniami Roent
gena po poprzedniem wypełnieniu korzeni pobudza rege
nerację kości i że istotnie ziarniniaki znikają po naświe
tleniu. Wymaga to przynajmniej 2 miesięcy do 1 roku. Pozatem można
przez naświetlanie uzyskać szybsze zwapnienie przy zwolnionej regeneracji
kości po resekcji szczytu korzenia.
