Podziwia, jak w pieśni bez akcyi odgrywa się
wstrząsająca akcya zapasów mieszczęśliwego
narodu, z jakąś »uduchowioną brutalnością« od
bijając się w sercach głównych postaci drama
tu. Charakteryzuje odrębność scenicznego sty
lu Wyspiańskiego, który, zrywając ze starą
»metodąc dramatyczną, za pomocą najprost
szych środków wywołać umie najpotężnicjsze
wrażenie.
W »Warszawiance« nagromadziła się nieprze
brana moc narodowych cech i właściwości, któ
re w cudowny sposób blaskiem ołśniewają całe |
życie polityczne Polaków. Tu się odbija wielki
wpływ poetyckiej kultury Polaków na ich ży
cie polityczne, który się szczególnie w owych
latach jasno zaznaczał. Ożyli tu byrońscy boha
terowie, ludzie o myślach i gestach jego krea
cyj poetyckich, poeci i entuzyaści, błyszczący
przepiękną francuską mową.
Głębokie to i »niepomiernie piękne« dzieło
poezyi znalazło — jak j


stwierdzają krytycy
chorwaccy — na scenie zagrzebskiej bardzo
dobrych interpretatorów w głównych rolach:
Maryi (pna Vilkar) i Chłopiekiego (p. Nuczić).
„Dziwna jednak rzecz, że krytyka »Obzoru«
nie wspomina ani słowem, zarówno w rozbiorze
krytycznym utworu, jak i w samej recenzyi
teatralnej o postaci starego wiarusa
1 scenie Jego wejscia do sali z raportem (dla wo
dza, która to scena stanowi punkt kulminacyj
ny w dramatycznem napięciu tej »pieśni« Wy
spiańskiego. O ile wnosić można ze sprawo


zdań, rola tej postaci w utworze nie została
należycie wyzyskaną przez reżyseryę i arty
stów chorwackich, a stąd i nienależycie zrozu
miana przez krytyków. Po części da się to od
nieść prawdopodobnie i do postaci samej Maryi,
której charakterystyka wypadła n sprawozdaw
ców zbyt blado i jednostronnie, =

Zasadnicza jednak rzecz — wstrząsająca. do
głębi każdą duszę polską pieśń bojowników
wolności z r. 1831, przemówiłu do sere naszych
pobratymców z »wyjątkową siłą, jaką rzadko
tylko zdarza się spotykać dzisiaj na scenie«.
