W chwilach zaś przygnębienia troską i chorobą,
kiedy zdaje mu się, że już „znikąd pociechy ża


O O O WE W ZE WZ ZA ZOZ CO JJ O a


dnej, znikąd nadzieji* wyglądać nie może, przy
świeca poecie jeszcze myśl o kraju: „obym się
mógł, aby do Polski zaciągnąć, — woła — jak


niektórzy z poczciwych żydów do Jerozolimy, na
wieczny odpoczynek!* „Kto wie, czy się nie wy
biorę, ale już na dobre z Włoch do Galicji. albo
Księstwa, aby gdzie znalazłszy kąt pracować, po
kąd sił starczy, pokąd wzrok jeszcze służy i myśl
jasno rzecz obejmuje" -— pisze w jaśniejszej ja
kiejś chwili, donosząc przyjaciołom, że „dzięki
Bogu trzyma się jeszcze na nogach i pracuje,
jak może“, ale wkrótce potem znowu nastraja
pióro na smutna nutę, gdy pisze w grudniu 78 r.:
„Obiecywałem sobie, że będę mógł pojechać do
kraju, ale to nie tak łatwo wykonać, jak zamie
rzyć: stan zdrowia, upały i wyraźny brak celu
powstrzymały mnie w drodze, dojechałem do
Wenecji i wróciłem w góry. -— Jechać, kiedy
tam u was każdego, kto się Polakiem nazywa,
wypędzają panowie krakowscy, a wszakże ja się
nie zaprę mego polskiego uczucia. — Na cośmy
tu przyszli panie Henryku łaskawy! Ot bieda, nę
dza i to podwójna, bo i majątkowa i moralna".
O „panach krakowskich* wspomina często
z gorvczą i pogardą, oto naprzykład, co pisze w
styczniu tegoż roku: „W kołach tutejszych poczci
wych Włochów najwyższe oburzenie sprawiają
nasi panowie odstępcy narodawej chorągwi; na
zywają to archicynizmem politycznym, jakiego
przykładu nie ma w dziejach — ten program
odstępstwa, stawiany z góry. — Zle jest bardzo
u nas i tem gorzej, że wszystko, co zdolniejsze
sprzedaje się i za licną nagrodę do tego obozu
zaciąga... Gdzież my to idziemy?*..
