Wiem, iż niema prawie ani jednej rodziny w Grudziądzu
robotniczej ani urzędniczej, którejby przynajmniej choć jeden
czlonek nie był zarazem członklem Spółdzielni. Tu zachodzi
pytanie: Jakto? czy to n'e wystarcza? Wszak Grudziądz liczy
około 50 O0Ornieszkańców a dzieląc ich na rodziny przez mi
nimum 5 osób, to jest około 10000 rodzin, czyli że zorganizo
wanych członków powinno być około 10000 osób. Przy takiej
liczbie członków czynnych może spółdzielczość istnieć a na
wet się rozwijać. Tak! Tak by należało przypuszczać, ale
niestety tak nie jest, bo aczkkolwiek tych 10000 członków
de facto istnieje, to po pierwsze nie wszyscy są członkami
czynnymi a po drugie spóldz'elczość tutejsza jest za bardzo
rozproszkowana. Na wytłumaczenie dlaczego nie wszyscy
członkowie są czynnymi, pozwolę sobie wskazać po pierwsze
na ta, co już wyżej o sposobie kierowania spółdzielczością
powiedziałem a po drug'e iż zawłedzeni w swych nadziejach
co do korzyści a nawoływania do coraz to dalszych dopłat
na udziały, które uważają za przepadłe ociągają się i nie przy
chodzą swym spółdzielnioan z pomocą, tak jak by to być po
winna.
Postępują omi błędnie ale o tem nie miejsce tu mówić.
Wskazalem już powyżej, iż spółdzielczość jest za bardzo roz
proszkowana, Rozproszkowanie to, wytworzyła wojna i spo
wodowany przez nią zwłaszcza system aprowizacji ludnośc'
oparty na przydziałach kooperatywom prawnie powstałym.
System ten spowodował powołanie do życia mnóstwo spół
dzielni rachitycznych, które z chwilą normalnych warunków
handlu, nie wytrzymają na dłuższą mete współzawodnictwa
z przedsięblorstwami kapitalistycznemi.
Takie spółdzielnie prędzej czy później usunięte zostaną
za nawias Życia gospodarczego, w którym zresztą wydatniej
szej roli nie odgrywały. Przyszłość spółdz'elni domaga się.
