Daarenboven drongen de Westerlingen, niet alleen door in het reusachtige rijk, tot nu toe gesloten door een hoogen muur, maar, zooals we zagen, mochten de Europeesche zendelingen, onder be gunstiging van den Keizer zelf, de porcelein-fabneken bezoeken. Deze hartstocht voor het Oostersch porselein (want ook het Japansche kunst- produkt deelde in de algemeene bewon dering), wordt door professor Zimmermann verklaard door de toenemende zucht naar praal en pronk van de absolute vorsten en vorstjes, die rondom in Europa het voorbeeld van den praalzieken zonne koning Lodewijk XIV trachtten na te volgen. Aan het Fransche hof werd door den dauphin en den hertog van Orleans het sein gegeven voor het verzamelen van porcelein. En alle mindere grootheden volgden gehoorzaam de van boven af gedirigeerde mode na. Men behoorde niet tot de „Society” wanneer men geen porceleinkabinet bezat, waarin rondom aan de wanden op consoles en kasten het mooiste porcelein werd tentoongesteld. En natuurlijk volgden de rijke burgers, en degenen die niet het hoogste, een verzameling, konden bereiken, kochten ten minste het toen zoo zeer in de mode zijnde vijfdeelig kaststel en vulden hun porcelein- kast met het aantrekkelijk Oostersch produkt. ’t Is uit dien tijd, dat het meeste mooie oude porcelein, in bezit van musea en van particulieren, stamt. En vooral bij onze overgrootouders was de liefde voor porcelein heel groot. Men zat immers in Nederland vlak bij de bron, n.1. de importeerende Oost- Indische Compagnie. Zelfs de boeren bleven in ons land met achter bij de patriciërs ; daarvan ge tuigt nog de enorme kostbare verzame lingen oud-porcelein, die men vooral in Noord-Holland en Friesland bij de oude boerenfamilies aantreft. In de streek tusschen Hoorn en Alk maar vindt men in verscheidene boerde rijen, als zomers de koeien op het land zijn, de stallen rijk versierd met oud Oostersch porcelein en even kostbaar Delfsch aardewerk. Ik het dan wonder, dat sommige boeren, al loopen ze op klompen en in een blauwe kiel, hooghartig neerzien op de stads- menschen, die in hun salon een enkel stuk van ’t porcelein bezitten, waarmee hun geheele vee-stal versierd is ? In ’t begin der achttiende eeuw kwam zeer veel mooi porcelein naar Europa, al is het allermooiste, bestemd voor de Chi- neesche Keizerlijke familie, voor de man- derijen en voor godsdienstig gebruik, ook toen nooit uitgevoerd. 