Syniezom narodowym wyżej wymienio
nych autorór bez względu na ich zasadnicze
różnice w poz ;dach, możnaby dać tytuł w4a
Śnie: „tak być powinno* ; tyle razy z tej for
muły czynią sowity i częsty użytek. Wyjątek po
zorny w tej mierze stanowi Grabiec, który ra
czej stara się o zebraniefakiów i cyfr, mających
następnie być podstawą dalszych jego rozumo
wan i wniosków, materyał jednak faktyczny,
jakim operuje, jest zbyt szczupły, znajomość
pewnych sier i kwesiyi (np. agrarnej) zbyt ma
ła, by rezultaty tej niewielkiej książki napisa
nej zresztą taleniem i pewną plastyką, mogły
dać sumienniejszy pogląd na cały szereg spraw
i problemów, poruszonych tylko tamże
a wymagających  specyalnych  roztrząsań i
badań.
Natomiast w pracach pozostałych publi
cystów i uczonych, zwłaszcza w „Sprawie pol


Nr. 175.
gałęziach wiedzy i czynu społeczno-polityczne
go, byłoby to bowiem i niemożliwem i bezpo
trzebnem zresztą, ale jasnem jest, że jeśli wska
zania na teraźniejszość, najbliższą i dalszą przy
szłość nie mają być jedynie w powietrzu za
wieszonem „tak być powinno* — do niczego
niestety nikogo nie obowiązującem, to publicyś
ci — konstruując takie wskazania, winni są
w najogólniejszej formie i w najprostszych ze
stawieniach podać wyniki (o ile możliwe nie
seoryami naukowemi będące) dzisiejszej nauki
i praktyki społeczno-politycznej w zakresie sto
sunków polskich (agrarnych, przemysłowych),
więc gospodarczych i kulturalnych, i dopiere
przedstawiwszy te wyniki naukowe i prakty
czne, mogą je swobodnie ocenić i swobodnie już
stawiać horoskopy czy wytyczne na przyszłość.
