Przez wiele lat następstwa zdarzeń traumatycznych były rozpatrywane głównie
w modelu psychopatologicznym, skupiającym się na zaburzeniach i ich nega
tywnych konsekwencjach osobistych i społecznych. Doświadczenie traumy wią
zano z silnymi negatywnymi emocjami, a także z trudnościami w poradzeniu
sobie z objawami unikania, ponownego przeżywania czy pobudzenia. Zwracano
także uwagę na takie następstwa, jak obniżona samoocena, brak szacunku do
siebie, wycofanie z kontaktów społecznych, wyuczona bezradność, poczucie
winy (Herman, 1998; Lis-Turlejska, 2005; Popiel, 2014). W tym paradygmacie
skupiano się na traumatycznym charakterze więzi międzyludzkich i braku
wsparcia, które mogą zwiększać poczucie beznadziejności, ryzyko wystąpienia
zachowań autodestrukcyjnych, szczególnie w sytuacji traumy o charakterze
przewlekłym. Koncentracja na negatywnych społecznych i osobistych skutkach
traumy przyczyniła się do tego, że osobom, które radziły sobie z nią skutecznie,
przypisywano niezwykłą siłę, odporność psychiczną, wolę przetrwania, nadzieję
na zwycięstwo, poczucie sensu życia (Frankl, 1976).
W badaniach prowadzonych pod koniec lat 90. zaczęto podkreślać, że zda
rzenia traumatyczne nie powodują jedynie negatywnych następstw, ale mogą być
źródłem adekwatniejszego niż uprzednio funkcjonowania osobistego, społeczne
go i zawodowego (Peterson, Park i Seligman, 2006). Znaczące pozytywne zmia
ny w następstwie doświadczonej traumy określa się mianem potraumatycznego
wzrostu (PTG), pozytywnych psychologicznych zmian, wzrostu uwarunkowane
go stresem (Tedeschi, Park i Calhoun, 1998). Zmiany te najczęściej mają charak
ter odległy od zadziałania zdarzenia traumatycznego, występują we wszystkich
grupach wiekowych i dotyczą od 40% do 70% osób (Tedeschi i Calhoun, 2004).
