En ik moet dadelijk toegeven, dat, de wereld bekijkende gelijk Zola en de meeste kunstenaars, ik hun geen ongelijk kan geven met hun verwaarloozen van die kleine, alledaagsche momenten waarvan de misère, de honger de som maakt. Vaneen hongerlijder valt een aardig novelletje te schrijven; z’n kale jas, z’n afgetrapte broek, z’n uitgeloopen schoenen; later zijn omhooggeslagen kraag, om het ontbrekend linnen te verbergen, z’n schaamachtig doen, zijn negeeren van oude kennissen, z’n geheimzinnigheid. Ook z’n brutaal en ongemotiveerd optreden, z’n lichtgeraaktheid enz. Thuis prikkelbaarheid, de liefde die het venster uitgaat, op den duur het moreel verval, en ten slotte een of ander onbeholpen schurkenstreekje. Ja, een novelletje is van hongerlijders wel te maken, en ook zijn ze goeie stof voor bijfiguren, handig, scherp neergezet met hun hoekige gezichten en gluipoogen en ruwe woorden. Maar een roman van hongerlijders alleen, dat is te armoedig, te kaal, te koud, te leeg, te negatief.
Goed bedacht is het overigens bij die vrouw uit Chateau-Thierry, dat ze haar zuigeling ziet hongerlijden. En ook goed. dat dat kind door den vader, den natuurlijken verzorger, is verlaten. Dan de grootmoeder er nog bij bijna een onderwerp voor een realistischen Duitschen schilder. Maar ten slotte is dit heele gevalletje toch dankbaarder te doen voor Coppée met z’n sentimenteel gepeuter, dan voor den forschen, groot-dramatischen baszanger, die Zola inde litteratuur is.
