|  Sformułowawszy tedy pierwsze i naj
,wyższe, czy też najogólniejsze prawo
| wszechświata, jakim jest ruch, Sup. przy
stępuje do dalszego rozbioru tego prawa,
"do analizy ruchu. Czyni to w sposób
zręczny. „Wszystko, co jest — powiada
on— pod dwojakim pojawia się względem:
, każda pojedyncza istota, każde ciało, każdy
| nawot pomysł człowieka jest raz całością
samą w sobie, raz częścią dalszej, rozleglej
szej całości.* Z tego spostrzeżenia wy
prowadza on wniosek że. „musi być pewny
| popęd i powna zasada istnienia dla części,
bo to nio istniałyby odrębnie; musi być
druga dla całości, bo ta rozsypaćby się mu
|siała.* Tym dwojakim popędem, tą dwo
jaką zasadą jest dwojaki ruch, („...lwojakie
| istnienie, powiada S. każe wierzyć w dwo
jaki ruch*) odpowiadający istnieniu całości
i części. BS. nie waha się przyjąć na podsta
wie tego wniosku, (który atoli jest tylko do
mysłem) dalsze prawo ogólne o dwojakim
ruchu; „Prawem odwiecznem przeto, po
wszechnem i niezmiennem jest organizm
jeden i wspólny w przyrodzie całej, opiera
| jący się na dwoistym ruchu: części i cało
ści; to jest na siłach pojedynczych i na


silo powszechnej; organizm, utrzymujący
całość częściami, karmiący części całością;
a to bez względu, czy te części i ta całość
są ciałami świata pierwotnego, czy wyro
bem ludzkiej myśli. Mówię bez względu,
bo świat zwany umysłowym nie ma od
dzielnogo istnienia a zatem i praw oddziel
nych. Prawa świata fizycznego powtó
rzyć się muszą w umysłowym świecie,
i i tylko w pojęciu człowieka“
62).
