-Jeżeli uznają maszynę za beznadziejnie zepsutą, —
tłómaczyłem, — gotowi zostawić nas, na Bóg wie jak długo,
w jakichś składach, — a wtedy co?

Lepiej przeciwnie, wykazać całą sprawność, żeby jak


117


naipredzej wyslali nas gdzies do pracy, — a — $wiat jest taki
szeroki!

Rozumowanie moje trafilo do przekonania motorowi.
Wpadł momentalnie w należne, wzorowe tętno i okazał się
jak najposłuszniejszem narzędziem. — Zdumienie!

W tryumfie skierowano nas do głównej kwatery.
Po drodze przyjrzałem się po raz pierwszy niemieckim
żołnierzom.
Drogą sunął nieprzerwany ich wąż. Jeszcze jeden! Szare
hełmy, szare mundury w kurzu gościńca sunęły marszem tak
miarowym, że zdawało mi się, iż widzę szereg nakręconych
maszyn, a nie ludzi.
Twardym, mechanicznym krokiem szli, niby jakieś nie
znane, straszliwe stwory, z innej planety przybyłe — na zabór
ziemi.
Nagły, potężny, bezduszny przewala się koło nas takt
marszu:


„Deutschland, Deutschland ueber alles!
Ueber alles in der Welt!“


EN


За аА A =
I,


SU
SAUN


(2


FR % ga


118


Patrze z przerazeniem na te tepa moc. Wiec to — to —
zwycieza?

Cala moja niedzwiedzio-ludzka, polska, grunwaldzka tra
dycya budzi sie gwaltownym odruchem.
Razem z motorem belgijskiego automobilu dygoce i pod-.
rywam się, jak do skoku. |

I to w takich rękach jest w tej chwili pół świata?

Więc w takich rękach mam pozostać ja?!

Nigdy!


119


А,


Czy to siła mego postanowienia przyciągnęła losy?

Czy tak była zgóry znaczona droga moich przeznaczeń?

Nie wiem. '

Dość, że odesłano nas bezpośrednio na zachodni front.
Jedynie dzięki wyjątkowej skrupulatności niemieckiej, nie
zostałem odrazu 'rozdzielony z moim przyjacielem.
Gruby bawar, Hans, który dostał w opiekę nasz automo
bil, uważałby sobie bowiem za Śmiertelne nadużycie, dać na
ruszyć w czemkolwiek jego całość.
