ticheiden, profyten, opkomelingen ende mit alle vryheide ende tobehoirre, nyet daervan uytgescheiden, soals die aldair gelegen sijn ende gelyck onse heren ende voirvaderen seliger gedachten dieselve ampten allewegen gehadt hebben ende ons angekomen sijn” i). Daarmede was de gansche Rijkstol met zijn ap- en dependenties in het tijdelijk bezit der stad Nijmegen overgegaan. Van de stedelijke rekenboeken der eerste jaren van de 16de eeuw zijn alleen die van de jaren 1511 en 1513 bewaard gebleven. De ontvangsten der tolgelden zijn daarin niet geboekt. Er volgt dan een leemte inde rekeningen tot 1519. Van dit jaar af vindt men daarin steeds het hoofd : „Van den tol ontfanghen van maent to maent, gelijck hierna beschreven volght.” Men ziet daaruit, dat het toljaar met primo Februari aanving en dat de ontvangsten destijds nog zeer gering waren, waartoe de rustelooze regeering van Karei van Egmond wel het hare zal hebben bijgedragen. In 1519 bedroeg het totaal der ontvangsten 1619 gld. 13 st. 3 oortjes. Het maximum van één maand was gebeurd in November: 152 gld. 12 st.; het minimum in Januari, 6 gld. 1 oort, denkelijk ten gevolge van ijsgang of het „zitten” der rivier. Vergeleken met den Nederrijn, moet er dus toen nog weinig scheepvaart op de Waal geweest zijn. De eenige tollijst of tarief van den Rijkschen tol, die tot ons gekomen is, dagteekent uit de laatste jaren, waarin hij nog in het bezit van hertog Karei was. Zij is van den volgenden inhoud : DAT TOLRECHT IN DIE WAELL. Van eenen voder wijns XI gr. Van eenen last herinx eyn alden schilt. Van eenen last vysch Vlij gr. Vaneen hondert zaltz Vlij schildt. Vaneen karre weitz I st. Van eenen doerganek holtz Ij st. Vaneen hondert weitz —. Vaneen hondert leyen twe st. Vaneen par steen van XVIJ 1 st. Vaneen last botteren Ij st. 1) Bijlage I.
