Wel, grond was er genoeg: die typisch- rossige leem waarmee Brazilië zo rijk ge zegend is en waarvan de „Bandeirantes” nog geen benul hadden, hoevéél er wel was. De andere factoren kwamen pas drie eeuwen na de stichting, toen de Engelsen in 1867 een spoorweg bouwden over de hoge bergrug, de wereld trek in koffie ging krij gen en die koffie het bruine goud werd van Sao Paulo en Brazilië, waarmee in 50 jaar milliarden en milliarden zijn verdiend. Koffie werd het bloed van de stad, die in 1890 nog maar 60.000 mensen telde, maar zoveel immigranten aanlokte, dat er thans bijna 2J mlllloen wonen. Sao Paulo werd de snelst-groeiende stad van de wereld, waar de bevolking in 10 jaar met meer dan een millioen inwoners zich uitbreidde, een groei die nog altijd voortduurt, en die Sao Paulo over 20 jaar de grootste stad van geheel Latijns-Amerika zal hebben gemaakt en een van de grootste metropolen der wereld. Het aantal fabrieken nam de laatste tien jaar met maar liefst 330 pet toe tot het huidige aantal van 35.000 met ruim 750.000 arbeiders! Dat werd mogelflk gemaakt na dat die stad twee problemen, zij het dan niet geheel afdoend, had opgelost: die van de water- en electriciteitsvoorziening. In 1922 bouwde een Amerikaanse ingenieur in de rivieren op het plateau een dam, waar door Sao Paulo’s electriciteitsvoorziening gewaarborgd was. Alleen de droogte ver leden jaar maakte een stroomrantsoenering noodzakelflk en zelden zal men in de wereld zo naar regen hebben gesnakt als in deze nijvere wereldstad. DRIEKWART van de bevolking is uit heems, voor het merendeel Italianen, maar ook Chinezen, Japanners, Duitsers, Turken, Armeniërs, Polen en zowaar nog Portugezen uit het groegere koloniale moe derland. Zij allen werden aangetrokken door de rijkdommen die in de koffie, in wol, vlees, katoen te verdienen waren. En dat er is verdiend, daarvan getuigen de grote boulevards in de buitenwijken met de kapi tale residenties der industriëlen; daarvan getuigt het aantal millionairs en multimll- lionairs dat men op circa 600 schat met nog een 1000 die het millioen nabij zijn, daarvan getuigen de monumentale banken, zoals het 27 verdiepingen hoge gebouw van de Staatsbank, en de duizenden schoorste nen die hun vette walmen uitblazen boven de subtropische parken. De geschiedenis van de rijkste rijkaard Matarazzo is wel kenmerkend voor die van menige immigrant. 