Kolonia, gdzie znajdują się te fabryki, po
lewej stronie Soczy, nazywa się Strazic (Stra
zig) i zaludniona mieszkańcami rozmaitej naro
dowości; wioska przeciwległa na prawym brzega
rzeki nazywa się Podgora i składa się z mie
szkańców wyłącznie słowiańskiego plemienia, a
mianowicie z Kraińców.
Nie dość na tem. P. Ritter nabył w okoli
cach Aquilei, między Monfalcone a elniatyckien
morzem, ogromne dobra zwane Monastero,
gdzie uprawia ryż i inne płody ziemskie. Wybu
dował też koło fabryk wspaniały pałac z pię
knym ogrodem.
Obecnie istniejący młyn kosztował prawie
pół miliona guldenów. Jest wzorem pięknej bu
dowy i doskonałości. Postawiony nietylko dla
użytku lecz z przepychem iwytwornością. Wszyst
ko w nim z lanego żelaza, nawet zastawki i
drągi żelazne do podnoszenia zastawek na upu
ście. Rzeka wzięta w klamry; młynówka obmu
rowana ciosowemi płytami. Kraty żelazne dla
zatrzymania Śmiecisk lub liści płynących z wo
Mieszkania dla młynarzy i urzędników ob
szerne, wygodne. Tę budowę wzniesiono na miej
scu dawnej fabryki miedzi, zburzonej po ku
pnie miejscowości, o której mowa.
