Życie to wyścig. Kto choć na chwilę za
trzyma sią, sądząc, że przeszeał bardzo wiele
i że należy mu się wypoczynek, ten zostanie
bez miłosierdzia wyprzedzooym. Musimy za
tem ciągle iść naprzód, nie tylko na wła
snych nogach, bez żadnego poparcia, ale je
szcze — musimy dźwigać dodatkowe ciężary.
Biada tym którzy padną zmęczeni!... Każdy
naród jest Robinsonem na wys„ie. Gdy sam
nie wyrobi sobie warunków bytu, musi
zginąć.
Niepakonaną energia w pracy, głęboka
mądrość, niezachwiany porządek, oto zalety,
które społeczeństwom dają możność potęgo
wania sił życiowych, dają im prawo do 1st
nienia czyli — do szczęścia. Kto chce bawić
się, odpoczywać albo wzdychać, niech odrazu
idzie do szłachtuza... Swiat należy tylko do
dzielnych ludzi; dla niedołęgów nie ma na
nim miejsca, a gdyby nawet było jeszcze jakie,
to wkrótce go zibraknie... Jest już bowiem
coraz trudniej nietylko o chleb, ale nuwet o
powietrze l...
Wiem ja, że słowa te brzmią twardo dla
ludzi, u których piękny wiersz albo muzy
czna kompozycya znaczy tyle, co wygrana
bitwa, a bez porównania więcej aniżeli po
rządny sklep lub warstat. Ale ja nie dla nich
piszę te uwagi, nie dla tych u których naj
większym wynalazkiem jest nowa suknia, naj
ważniejszym aktem społecznym — bal albo
wyścigi, a najwyższym celem życia.. pozy
skanie miłości jakiejś „pięknej i niewinnej
dziewicy..."

Piszę dla tych, ktorzy już rozumieją, że
naród sam musi budować swoją przyszłość, a
tylko szukają najogólniejszego planu tej
budowy.
W duszy ludzkiej tkwi instynktowy po
ciąg do szczęścia i to w postaci przyjemnych
wzruszeń. Jest to niby prąd rzeki, który ka
żdą łódkę pcha do odpoczynków, radości, na
wet ''o 1ozkosznych uniesień.
Otóż na tym prądzie nie dojeżdża się
ani do doskonałości, która jest celem świata,
ani do społecznego szczęścia.
