l


Czego u nas może przed kilkudziesięcio
ma laty nikt się nie spodziewał, stało się
rzeczywistością. Teraz nasz naród nie two
rzy już zdezorganizowanej masy etnografi
cznej, ale staliśmy się już faktorem polity
cznym zaważającym na losy państwa; ka
żdy rząd austryacki i każde stronnictwo po
lityczne naszego państwa musi sięjuż z na
mi liczyć.
Nasza praca jest ułożona w określony
system; mamy przed sobą drogę utartą i
pracujemy Świadomie według wytkniętych
celów. Ten system naszej pracy i eele, do
których dążymy, chciałbym wyjaśnić czytel
nikom polskim.
Zeby zrozumieć naszą sytuacyę tera
śniejszą, muszą sięgnąć trochę dalej i obja
śnić położenie, w jakiem znajdował się przed
paru dziesiątkami lat naród słowiański zanim
się rozpoczęła nasza praca organizacyjna i Za
nim zapanował.nowy kierunek naszej dzia
łalności.
Położenie nasze było nader smutne.
Wielką trudność stanowiło i stanowi je
szcze rozbicie narodu słoweńskiego na du
żą liczbę prowincyj, które od szeregu wie
ków rozwijały się osobno i miały bardzo
małą łączność między sobą. `

Z ludności żyjącej w Chorwacyi w Żu
panyach Warazdyńskich, Zagrzebskiej i Bia
łowarskiej — Kryżewackiej, która jest etno
graficznie pnia słoweńskiego, a tworzy te
raz składową część królestwa Chorwackie
go, zrezygnowaliśmy zupełnie; właściwie ni
gdyśmy jej nie liczyli. W Jatryi jest granica
między ludnością chorwacką i słoweńską
jeszcze nia określona i zarysuje się dopiero
w najbliższej przyszłości. Przeciwności i za
targów między obu narodami nigdy nie było
i także teraz walczą one wspólnie. Można
powiedzieć, że trzecia część ludności słowiań
skiej w Istryi należy do szczepu słoweńskie
go, dwie trzecie zaś do chorwackiego. Słoweń
skie są okolice, które grawitują do Tryestu,
więc północno zachodnia ozęść Kraju. Z
trzech posłów do parlamentu z lstryi dwóch
jest Chorwatów, a jeden Słoweniec.
