Het zouttransport wordt thans aanbe steed. Maar, al zijn de sommen, die daarvoor worden te goed gedaan, belangrijk gedaald, ze zijn toch nog exorbitant hoog, in vergelijking met de gewone vrachtprijzen. Bekend is ook het zoutsmokkelen uit de schepen. Het is voorgekomen dat zoutschepen hun lading clan destien overbrachten in prauwen. Die ledige schepen vergaan dan soms bij ongeluk. Of een gedeelte van den inhoud wordt gelost, en de vermindering van de zouthoeveelheid wordt weer op rekening van lekkage gebracht. In de toekomst is er ten eerste slechts de helft der scheepsruimte noodig. In de tweede plaats kan het overweging verdienen de zout- briketten van uit Soemenep op Madoera in eigen beheer-te zenden naar de groote pakhuizen in de havens van den Archipel. Men kan dan door aannemers het vervoer naar het binnenland doen ge schieden. Terwijl er thans slechts hier en daar zoutverkooppakhuizen kunnen zijn, kan men dan natuurlijk op veel meer plaatsen depóts vestigen. Het zoutmiddel ressorteert onder dat curieuse departement van on derwijs, eeredienst en nijverheid, een allegaartje van de meest onge lijksoortige dingen. Misschien dat er dus vanwege dat departement of vanwege het Binnenlandsch Bestuur papieren bezwaren rijzen tegen het overigens zoo snuggere denkbeeld om depóts op te richten op elke districtshoofdplaats, loodsen te zetten op het erf van den wedono bijvoorbeeld. Een mandoer van ƒ15 ’s maands zou al vol doende zijn voor die eenvoudige bezigheid : de verkoop van een depótartikel. * * * Wij noemden het een groot voordeel van het briketten-plan dat de inlandsche aanmaak van zout op Madoera geen wijziging behoeft te ondergaan. De veranderingen die daarin wenschelijk zijn, hebben eigenlijk niets te maken met het brikettenplan zelf, ze zouden slechts geschieden om het de arme zoutaanmakers wat gemakkelijk te ma ken. De zoutlandjes waren oorspronkelijk door sluisjes en damme tjes afgesloten. Maar het zoutmiddel ressorteert onder het departe ment van Onderwijs en de Waterstaat heeft slechts zelden gelegen heid gehad, er zich mee te bemoeien. De toestand van die dammetjes en sluisjes is dan ook bedroevend. De arme stakkerds maken zoo wei nig zout uit het zeewater. Regent het bijvoorbeeld, dan zijn hun zout- pannen in korten tijd totaal bedorven. Men zou op Madoera ook kunnen toepassen wat te Stagno in Istrië geschiedt, waar bij regen de inhoud uit de zoutpannen kan afloopen naar centrale reservoirs. Zij krijgen voor hun zout slechts fio de kojang. 