Fanatyzm polityczny nieraz już popy
chał do zbrodni, do mordów, czasem ja
wnych i nawet pozorami prawności po
krywanych, czasem skrytobójczych. Roz
pacz szalona zrodziła: zbrodnie paryskiej
komuny — okrutny ucisk ducha, panują


sności prywatnej i chce stworzyć nowe,
bez własności społeczeństwo, jeżeli wszel
kie prawo uznaje się „niewolą* a zupeł
ne bezprawie odrodzeniem, toż naturalne,
że kto ten „program* przyjmuje — ten
od wszelkich względów na prawo i mo
ralność ezuje się zwolnionym. Jeżeli po
siew taki padnie na org gwałtowną,
energiczną, mniej do rozmyślań a więcej
do czynu zdolną i gotową, toż może ona
łatwo dojść do wniosku, że skoro „wła
sność jest kradzieżą”, *to naruszenie jej
nie jest zbrodnią, skoro ustawa wszelka
jest wypływem „uzurpacyi* — to można
wsżelką pisaną ustawę. nawet wtedy gdy
ona jest tylko słusznym wyrazem natural
nego prawa, najbrutalniej pogwałcić. Co
umysł uczony jako teoryę, jako czystą po


cy w caracie, wywołał w Rosyi ową krwa-|stawi doktrynę — to sobie owe energi


wą, już tyle lat trwającą podziemną wal


czniejsze a niekoniecznie myślące żywioły,


kę między rządem a rewolucyą — walkę,lnieraz niestety rzeczywistą krzywdą po


w której obie. już strony mają ręce po
łokcie w krwi zbroczone. Tu jest przy
najmniej walka, jest namiętność, jest ja
kiś motyw psychiczny, tu padają ludzie,
którzy w walce tej po jednej lub drugiej
stronie czynny brali udział. Ale żeby so
bie powiedzieć: celem moim anarchia,
zburzenie wszelkich 'upórządkowanych stoj
sunków, wszelkiej władzy, w$zaikiego r2ġ
du i urzędu, obalenie zupełne WłaSNOŚCI
indywidualnej, religii, małżeństwa .i tym
podobnych „przesądów* —'i te za cel
sobie wziąwszy, wychodzić na prosty ra
bunek, a dla pozyskania pieniędzy na a
gitacyę w „myśl. takięgo „programu“, ta
czyć ten rabunek 2 morderstwem bez
bronnych i niezego ałego się nie obawia


drażnione, przełożą zaraz na język prak
tyczny i dojdą do — rewolweru, truci
zny, sztyletu, dojdą do używania tej bro
ni choćby dlatego tylko, aby wypróżnió
kieszenie zamordowanych i... zyskać pie
niądze na „agitacyę*.
