T. I. p. 477. sq. Quaeritur hic, utram pronuntiandi rationem Samaritanas qui discere aut docere volunt literas sequi par sit, et num recentior Hebraeorum vocalium subscriptarum ratio, an Chaldaeorum potius aut Syrorum enuntiatio in legendis Samaritanorum libris sit commendanda. Ut autem taceamus, odium, quod inter Judeos et Samaritanos flagrabat, impedimento his fuisse, quominus et olim puriorum Hebraeorum loquendi ratio suum fecerint, certum est, eosdem de industria in vocibus Hebraicis literas paene multas immutasse, transposuisse, elimasse, ita ut nemo credat, vocales quoque plana easdem, quibus Judei utebantur, approbasse iisdemque legibus distinctisse; praesertim cum ipsi Galilaei Samaritanis finitimi dialecto impuriore et crassiore Hierosolymitanis usi fuerint. Accedit, quod ilio tempore, quo Cuthaeorum reges florebant, Hebraismus prolapsus erat et lingua Chaldaeo-Syriaca in ipsam Judaeam cum exsulibus e Babyonia reductis inducta, dialectus saltem ex Hebraismo et Chaldaismo conflata ibidem invaluerat. Pluriinus Impe quoque facit Gholi testimonium apud Hottingerum in Alii Mor. p. 34. affirmantis, hodiernorum etiam Samaritanorum Damasci viventium pronuntiationem esse crassam et radicalem et frequentissime adhibita a reliquis dialectis distinctam. Quid quod Cuthaeorum coloni e Persia et Media in regione ni Samaritanam deducti pristinam dialectum et mere Hebraicam corruperint? Tantum praeterea abest, ut defuisse negem, qui corruptae linguae emendandae operam darent, ut his accedere nullus dubitem, qui affirment, a sacerdotibus Sanballati et subsequente aetate e Judaea in Samariam immigrantibus inveteratum squalorem abstersum et nitidiorem iterum redditam fuisse linguam. Nec hoc diffitendum erit, Samaritanos potius Syros, quos a septentrione vicinos habebant, loquendo aemulatos fuisse, quam invisos sibi in meridiem vergentes Judaeos. Hinc Castellus judex fidelimus in Gramm. Harm. recte iudicavit dicens: Linguam Syriacam optimam esse ac certissimam magistram iis, qui linguam tam Chaldaicam, quam Samaritanam recte legere velint. Quem virum si ducem, ut par est, sequimur, nihil fere erit, quod non expediatur, illustratur et certis legibus confirmetur. 