Tot slot nog enkele opmerkingen over het Nederlandsche affiche: De tentoonstelling — ik vermeldde het reeds — streeft in geen enkel op zicht naar volledigheid; zoo is b.v. behalve in de cultureele afdeeling, van reclameplaten uit eigen land een spaarzaam ge bruik gemaakt en wel om drieërlei reden: Het had geen zin veel bekende platen op te hangen. Het formaat en vooral de schaal van de meeste Ne derlandsche affiches is te klein om het naast de beste buitenlandsche uit houden.* Behoudens enkele uitzon deringen is de kwaliteit niet steeds verheffend. Beide laatste factoren waren aanleiding tot het organiseeren van deze tentoonstelling: om door het toonen van de beste buitenlandsche affiches de Nederlandsche affichekunst te stimuleeren. Enkele punten zijn hierbij van groot belang: De opleiding tot ontwerper is volkomen on toereikend. De honoraria zijn te laag (in Frankrijk, Enge land en Zwitserland betaalt men het drie voud). Een goed affiche moet gedurfd zijn — ont werper en opdrachtgever ontbreekt het ge- woonlijk aan durf. * Om den bezoeker gelegenheid te geven enkele verge lijkingen te maken is in de afdeeling der verkeersaffiches een reclamezuil met Nederlandsche platen neergezet. 72 KRONIEK Demi ihr erfröret, teemt wir nicht schwitzten Welk een nijvere stand de kunstenaars vormen, dringt gemeenlijk maar slecht door tot publiek en autoriteiten, die, zeker ,,in <le..e benarde tijden”, op de penning (moeten) zijn en derhalve geneigd blijken, allereerst te besnoeien op „weelde” en „luxe”. In zo’n geval wordt — automatisch — ook de kunst, juist de kunst, en de levende nog eerder dan de klassieke, het kind van de rekening. Monumenten laat men nog niet zo licht ver worden tot bouwvallen; orkesten vinden in de plaats hunner inwoning soms warme pleitbezorgers “n collec tanten; zelfs beeldende kunstenaars komen in het raam van nieuwe bouwwerken en ledige wanden nog wel eens ter sprake; maar de beoefenaren der schone letteren zijn, onmiddellijker dan welke andere groep, aangewezen op de „open markt , welke meer en meer gecommerciali seerd is, d.w.z. welke in onze tijd goed geld betaalt voor slecht werk, terwijl zij voor goed werk vaak nog geld toe vraagt. Met deze kanttekening wordt niet beoogd een pleidooi, als zouden andere kunstvormen dan de literatuur in ons land de verdiende steun genieten, van de zijden van publiek en autoriteiten — de waarheid spreekt te duide lijk om zulks ook maar te durven wagen. 