Het arme menschenhart is vaak' zoo zelfzuchtig. Het gebeurt menigmaal, dat hetgeen tot critiek aanzet, niet is vrij te pleiten van overdreven eigenliefde, van jaloersheid, heerschzucht of zelfs van haat of wraak'. Menigeen die he? wapen der critiek danig weet te roeren, dient daarmede vcor een groot deel zich zelf, doordien men zich poogt te verheffen op de voetstukken waarvan men anderen heeft neergehaald. Zij die kromme, wegen plegen te gaan, munten in den regel uit om hun gangen rechtmatig voor te stellen. Het is heel wat gemakkelijker met den mond zijn houding goed te praten, dan wel zijn gedragingen te verbeteren. Terecht zegt BOILEAU: „De critiek is gemakkelijk, maar de kunst is moeilijk."
De betrouwbaarheid eener critiek is afhankelijk van de kennis en het talent van den beoefenaar en van zijn persoonlijkheid, zijn karakter. Wat personen-critiek betreft, dient men te bedenken, dat men het geknakte riet niet mag breken. Dit soort van critiek is meer het werk van de ziel als van het bloot verstand, van het hart meer als van den geest.
