Dit nu is de tweede reden der mislukking van de wet, dat ook hiervan niets is uitgekomen. Wat in theorie door critici reeds werd verwacht, n.1. dat de partij, die door een uitspraak zou worden teleurgesteld, zich daarbij niet gemakkelijk zou neerleggen, dat vooral, indien het hof reden aanwezig zou achten om de arbeidsvoorwaarden te verslechteren, de werklieden naar het-wapen der werkstaking zouden grijpen, is niet uitgebleven. In den eersten tijd geschiedde dit niet, omdat het land bloeide (een oorzaak was trouwens ook het overwegen van veeteelt en landbouw en van zeer kleine industriebedrijven, waarin de „stakingslust" steeds veel kleiner is dan in de grootindustrie), maar. zoodra er eenige depressie kwam of ontevredenheid o\ei het hof om andere redenen, bleef het land geenszins van stakingen bevrijd. De Schr. vermeldt dan ook in de jaren 1906—1911 een dertigtal *) onwettige stakingen (van enkele
') De heer de Riem er (zie boven), wiens cijfers omtrent de stakingen op bl. 94 niet met die van den heer Heineken op bl. 159 overeenkomen, verkleint de beteekenis der stakingen zeer (de cijfers zijn dan ook veel kleiner dan die van ons land b.v., dat toch niet zeer sterk aan dit euvel lijdt), maar o. i. is bet ver-



dezer deelt hij de geschiedenis mede) tegen 33 wettige (nl van niet geregistreerde vereenigingen of ongeorganiseerden). Van die 30 kwamen er in 1911 niet minder dan 11 voor en juist terwijl wij dit schrijven, bevatten de dagbladen dagelijks berichten van een bijzonder ernstige staking. In de laatste jaren doet zich bovendien het verschijnsel voor, dat de werklieden zich aan de registratie gaan onttrekken, dat het aantal leden der geregistreerde vereenigingen afneemt en dat vereenigingen worden gevormd, die zich niet laten registreeren, dat m. a. w de voordeelen der wel door de eerst belanqheUenden worden versmaad, En waar het hof zelf in een van zijn uitspraken er op wees, dat „an arbitration system which does not prevent strikes is a failure and cannot, survive" (bl. 168), ligt het voor de hand, dat de Schrijver de feiten aldus ziet, dat op dit punt \an een mislukking moet worden gesproken (bl. 167) *)
Hoe is het echter mogelijk geweest, dat dat kon geschieden, niettegenstaande de wet in de bedoelde gevallen werkstaking verbiedt? Omdat zij geen doeltreffende sanctie bevat. De natuuriijke sanctie van iedere wet, maar zeker van deze, is de algemeene overtuiging van de rechtvaardigheid van het verbod (bl. 