Behalve dezen kleinverkoop hebben wij den verkoop in partijen. Wij kennen hierbij den verkoop in het binnenland aan den grossier, den boterhandelaar en den agent of com- missionnair. De beide eersten doen voor eigen rekening zaken en zij zijn dus zelf aansprakelijk voor betaling van het gekochte. De agent en commissionnair werken tegen provisie, de eerste minder zelfstandig dan de laatste, doch als regel zijn zij niet aansprakelijk voor de betalingen, tenzij men hieromtrent vooraf een regeling getroffen heeft. Een agent laat men vaak een zeker bedrag, in welken vorm dan ook, als zekerheid stellen, waarover de verkooper be schikken kan, zoodra het met de betaling van een partij vastloopt. De commissionnair doet feitelijk niet anders dan de verkooper met den kooper in verbinding brengen, waar voor hij een zeker loon geniet, doch verantwoordelijkheid voor de richtige betaling neemt hij meestal niet op zich. Fabrieken die op het buitenland zaken doen, doen dit als regel met de buitenlandsche grossiers, ook hebben zij daar wel een agent of verkoopen zij de boter via een binnen- landschen commissionnair, die dan het contact tusschen den buitenlandschen kooper en de fabriek tot stand brengt. In den regel wordt omtrent den verkoop in het buiten land een vaste prijsbasis aangenomen, maar ook komt het nog wel voor dat boter in consignatie gezonden wordt. Dat aan dit laatste groote bezwaren verbonden zijn, behoeft zeker niet te worden aangetoond. Waar het nu bij al deze wijzen van verkoop op aan komt is, dat de kooper die aansprakelijk is voor de be talingen, hiervoor de noodige credietwaardigheid bezit en geen chincaneur is. Of deze dan in het binnenland of in het buitenland woont, komt er in normale tijden niet zoo heel veel op aan, al is het natuurlijk een feit, dat even- tueele geschillen als anderszins, zich in den regel gemak kelijker binnenslands dan buitenslands laten afwikkelen. Vóór den oorlog deden vele onzer fabrieken, vooral in de Oostelijke provinciën, zaken in Duitschland. Vooral .in de Rijnprovincie en het Roergebied vond onze boter een goed afzetgebied en menige fabriek had hier relaties, die van jaren terug dateerden en levering zoowel als betaling vond meestal naar beiderzijdsch genoegen plaats. De boter handel in het binnenland beteekende niet zoo veel als thans het geval is, hoewel sommige fabrieken toch ook daar wel goede relaties met soliede afnemers hadden. 