Wobec tego, że Francya miałaby zagarnąć
całe Marokko, nawet nieprzyjaciel Niemiec mu
si im przyznać, że stosownie do swojego sta
nowiska w świecie i w stosunku do swojej siły
rzeczywistej nie domagają się zbyt wiele, żąda
jąc w zamian za swoją zgodę na tę ogromną
ekspanzyę francuską pewnych terytoryów w Afry"
ce i pewnych przywilejów handlowo-ekono
micznych w południowem Marokku.
We Francyi panuje zbawienna świado
mość, że te postulaty niemieckie są najzupeł
niej realne i że uwzględnienie ich nie przy
niesie Francyi żadnego uszczerbku, ani na
honorze, ani na mieniu. To też jest rzeczą cał
kowicie pewną, że po stronie francuskiej ist
nieje tendencya pokojowa. Tendencya ta przy
stosunkowem umiarkowaniu Niemiec dawałaby
gwarancyę pokojowego załatwienia całego kon
fliktu, gdyby nie *ten trzeci*, który zdaje się
mieć swój bardzo ważny interes w niedopu
szezaniu do zgody.
Jest zaś tym wichrzycielem Anglia.
powiada to jej tradycyom najbardziej
bowanym i jej interesom najbardziej żywo
tnym. Stary i chytry Albion wypracował
sobie jedną klasyczną metodę załatwiania się
ze swoimi antagonistami. Polega ona na tem,
że Anglia zawiera sojusz z antagonistą słab
szym przeciw  antagoniście silniejszemu i
otworzywszy mu perspektywę zdobycia pe
wnych korzyści, uwikłuje go w wojnę ze
swoim własnym najbardziej niebezpiecznym
wrogiem. Jest zastosowane w praktyce przy
słowie o dwóch ptakach na jeden strzał, a
zarazem klasyczny przykład wysokiej umie
jętności wyciągania dla siebie kasztanów z
ognia — cudzemi rękami. Metodę tę stosuje
Anglia od lat blisko dwustu we wszystkich
okolicznościach i we wszystkich warunkach,
a zawsze z pomyślnym skutkiem.
