De hongersnood van 1921 belette verdere uit breiding. In 1922 echter steeg het aantal tot 139 met 8521 bedden ; in 1923 tot 148 met 8838 bedden waarvan 46 kindersanatoria met 3075 bedden. Daar het onmogelijk was steeds maar nieuwe sanatoria te stichten, werden consultatiebureaux opgericht (voor pro- phylaxe en therapie). Niet alle consultatie bureaux werken volgens hetzelfde stelsel; dit is plaatselijk verschillend. Te Moscou zijn 8 bureaux, te Leningrad is 1 consultatie bureau ; in de provincie zijn er 7 waaraan dagsanatoria voor kinderen zijn verbonden, bij andere (4 te Moscou, 1 te Leningrad, 3 in de provincie) zijn nachtverblijven. Enkele bureaux hebben dagverblijven voor volwassenen. Bij 31 zijn ziekenkeukens aanwezig, bij 26 chirur gische secties. Aan de consultatie-bureaux bestaan raden voor socialen arbeid, waarin zitting hebben vertegenwoordigers van ziekenkassen, organisa ties voor arbeidsbescherming, der schoolartsen, van de sectie voor bescherming van moeder en kind enz. enz. Hierdoor blijft men steeds in contact met de bevolking, meer dan dat in andere landen het geval is. (In Nederland heeft men iets dergelijks sedert 1906, toen de com missies - en comité’s voor socialen arbeid in ons land werden opgericht nadat Prof, de Josselin de Jong deze in Zweden had leeren kennen). Deze raden worden zeer hoog geacht in Rusland. Voor de propaganda worden ook bepaalde dagen uitgekozen (tuberculosedagen). Op deze dagen is alle kracht gericht op de t.b.c.- bestrijding ; er worden voordrachten gehouden en tentoonstellingen, de pers schrijft er over, ja er worden zelfs afzonderlijke kranten uit gegeven aan dit doel gewijd. De eerste tuber- culose-dagen vonden in 1922 plaats met groot succes. In alle bedrijven werden voordrachten gehouden ; de Moscou b.v. in 3 dagen meer dan 1000. Te Leningrad woonden ongeveer 40000 personen de voordrachten bij, te Orenburg 15000, te Hamel 20000. Ook in de provincies werden bijzondere couranten uitgegeven. Op de tuberculosedagen werden 220000 goudroebels aan giften ontvangen. In 1923 werden dagen voor’ kindertuberculose gehouden ; zelfs de meest afgelegen gebieden (Siberië, Kaukasus) deden mede. In 1924 worden dagen gehouden om het verband bestaande tusschen tuberculose en arbeid te bespreken. Wetenschappelijk onder zoek wordt niet verwaarloosd. In 1921 werd te Moscou een Tuberculose-Instituut opgericht voor dit doel. Dit instituut x) bestaat uit een sociale en klinische afdeeling. De eerste afdeeling omvat het instituut voor sociale ziektekunde, de hygiëne van de tuberculose en van het consul tatiebureau. 