De fabrikanten beleefden een schitterenden tijd. Zg vmren nog gering in aantal en verdienden geld als water. Maar al spoedig kreeg men overal in de wereld de smaak beet en de kunstzijdefabrieken verrezen als paddestoelen uit den grond. In Nederland, Frankrijk, Duitschland, Zwitserland, Spanje en Italië, in Engeland, Amerika en Japan, overal werd met koortsachtige haast gebouwd aan nieuwe fabrieken, om toch ook maar tijdig een deel van de zoete winsten, die in kunstzijde konden worden gemaakt, binnen te halen. Met het bekende gevolg, dat na enkele jaren de productie de vraag overtrof. Trouwens het overbekende beeld van de stelsellooze en wanordelijke wijze van voortbrenging, die in het kapitalisme schering en inslag is. Wanneer dan al die knappe en vooruitziende menschen, die steunt pilaren van het particulier initiatief, die nauwkeurig wisten te vertellen hoeveel geld er met de fabricage van kuntzijde was te verdienen, zagen dat het misliep, werd een beroep gedaan op. • • • den Staat. Ook dat is een overbekend versdhijnsel in het kapitalisme. De kapitalistische klasse is niet gesteld op „inmenging’ ’ van den Staat, men wenscht met rust te worden gelaten, het economisdhe leven moet zich vrij kunnen ontplooien, men wensdht niets te maken te hebben met den „zieken Staat”. Tot het mis loopt. Dan kloppen bankiers en industrieelen bij den Staat om hulp aan. Dat deden ook de kunstzijdefabrikanten, die de boel in de war gestuurd en de productie tot ver boven de consumptie hadden opgevoerd. Zoodat de Pransche Staat de Fransche fabrikanten door het heffen van een hoog invoerredht moest helpen. De Duitsche Staat deed insgelijks. Natuurlijk bleef Amerika nüet aehter en ook Engeland stond zijn kunstzijdefabrieken bg.
