At  clamant  multi,  extare  bona  fule  translatos
libros  in  Graecam  et  Latinam  linguam,  eoque
curam  peregiin::e  linguae  discendae  supervacuam
esse.
Gaudeo  versiones  extare ,  ct  Dei  beneficio
oinnium  inaxime  luculenta  et  nitida  est  Germa-
nica,  summa  diligentia  et  firie  exploratis  erudito-
rum  iudiciis  a  D.  Lulhero  elaborata.  Nam  et  in
populi  et  in  eruditorum  manihus  sacros  libros  esse
oportet,  ut  praecipit  Petrus,  inquiens:  Recte  fa-
citis,  quod  propheticum  sermonera  legitis.  Sed
unde  populus  interpretationem  haberet,  nisi  docti
aliqui  linguam  novissent?  Singulare  Dei  bene-
ficium  est,  quod  semper  in  Eeclesi.t  donum  lingua-
rum  alias  illustrius,  alias  obscurius  fuit.  Multae
enim  snnt  causae,  cur  semper  aliquos  esse  opor-
teat,  qnibus  fontes  noti  sint.  priraum  turpissi-
mum  esset,  ipsam  Ecclesiam  ignorare  exordia  sua,
nec  certo  fontes  doctrinae  tenere.  Deinde  nemo
s.uiiis  ignorat,  non  semper  retincri  similem  j>er-
spicuitatem  et  puritatem,  cum  sententiae  ex  aliis
linguis  in  ali.ts  transfuiiriiintur.  Et  magna  est  in-
terpretum  dissimilitudo,  etiam  cum  par  fides  est.
Ecclesi.i  initio  cum  esset  eruriilior,  tainen  iudica-
vit  usitatae  interpretationi ,  alias  plures  adriendas
esse.  Manifestum  est  enim  in  illa  usilala  multa
esse  mutil.i  membra,  multa  obscnre  et  sordide  red-
dita  esse,  alias  ab  ipsis  autoribus ,  alias  a  scribis
membra  n  •rrationuin  confusa  et  pertuibaia  esse,
el  prophelicas  narrationes  saepe  raaguarum  aedium
ruinis  sjjnilcs  esse.
Grata  igitur  fuit  Ecclesiae  opera  erudilorum,
qui  interpretationes  novas  edirierunt,  qiiarum  ali-
quas  in  unum  vulumen  congessit  Origencs.  seri
post  illum  Nicomediae  fuit  vir  nobilitate  generis
praeslans,  sed  multo  praestantior  eruditione  et
55*


871


DECL.   DE   STLDIO   LINGLAE   EBRAEAE.
