loussaint 1'Ouverture, een geboren slaaf, beeft vijftig jaren van zijn leven in slavernij doorgebragt, eer hij optrad als hersteller



32 5
van (le regten zijner broederen. Hij had dus gelegenheid gevonden, om zoowel hun aanleg als hunne behoeften te leeren kennen. Vanwaar ontleende hij echter de geschiktheid en de bevoegdheid om als bevrijder zijner land- en lotgenooten op te treden? Wij aarzelen niet te zeggen , dat wij in zijne geschiedenis blijkbaar de hand erkennen eener wijze Voorzienigheid, die hare werktuigen weet uit te kiezen, en de omstandigheden zoo weet te regelen , dat Haar wil geschiede, en dat, wat door menschen wordt verrigt, toch eigenlijk Haar werk is. Niets voorspelde in Toussaint's jeugd, wat er eenmaal van hem worden zou. Geboren en opgevoed te midden eener verachte klasse van menschen, — in zijne eerste levensjaren buitengewoon zwak en teeder van ligchaamsgestel, zoo zelfs dat men lang aan het behoud van zijn leven wanhoopte, —later wel is waar sterker en uitmuntende in ligchaamskracht, maar magteloos levende, te midden zijner smartgenooten, in enge, lage en onreine hutten — kon hij zien en beseffen hoe ellendig en beklagenswaardig het lot van slaven was, en mogt er in zijn liefderijk en christelijk gemoed de wensch ontstaan om hun lotte verbeteren; maar het zou daarbij ligt zijn gebleven, zoo niet buitengewone omstandigheden hem er toe gebragt en in gelegenheid gesteld hadden om meer te doen dan klagen en denken, — zoo hij zich niet werkelijk gedrongen had gevoeld te handelen. — Opmerkelijk is het in zijne geschiedenis, waarvan het ons ter aankondiging gezonden boekwerk een hoogst belangrijk en welgeschreven verhaal bevat, dat hij zelf, godvruchtig en nederig van aard, zich nimmer op den voorgrond heeft gesteld. Toch verhief hij zich boven alle anderen , die vóór of met hem werkten aan het groote doel zijns levens, tot magt en aanzien, en was, in den hevigen worstelstrijd , dien hij te voeren had om zijn doel te bereiken, hij de hoofdbewerker van alle groote maatregelen en plannen, —was hij het, die alles overzag en bestuurde.
