Ad. a. Usunięcie bezpośredniego wpływu papieża na
stosunki wewnętrzne w Polsce osiągnąć można przez nadanie
prymasowi Polski praw zwierzchniczych nad całością hie
rarchji kościelnej w państwie. Nadanie faktycznej władzy
pryimasowi, kierującemu całością organizacyjną Kościoła na
terytorjam państwa byłoby tylko wypełnieniem intencyj Ko
ścioła nadającego fikcyjne godności prymasowi. Prymas taki
byłby mianowany przez papieża na wniosek rządu polskiego,
przedstawiającego papieżowi trzech kandydatów z pośród


WOLNOMYŚLICIEL


POLSKI Nr. id


ZWI Z LOOQQD 0000000000 ZE ZE


wyższych duchownych Polski. Od chwiłi nominacji prymas
stawałby się jednostką całkowicie od papieża niezależną we
wszelkich dziedzinach prócz dogmatyczno-rytualnej. Utrzymy
wanie łączności dogmatycznej byłoby jedyną i zarazem wy
starczającą więzią łączącą Polskę z Rzymem.
Ad b. Zwiększenie wpływów rządu na obsadzenie sta
nowisk duchownych byłoby zapewnione przez wysuwanie
kandydatów na prym !sa, oraz zatwierdzania mianowanych
przez niego biskupów.
Ad e. Wprowadzenie czynnika państwowego „w wy
chowaniu duchowieństwa w seminarjach byłoby zapewnie
niem wpływu rządu na obsadzenie stanowisk grona nauczy
cielskiego, oraz zatwierdzanie programów nauczania w semi
narjach.
Ad d. Wreszcie uregulowanie |społecznych stosunków
wśród duchowieństwa, oraz uniemożliwienie wykorzystywania
przezeń uczuć religijnych mas społecznych dla własnego inte
resu, mogłoby być załatwione w dosyć wieloraki sposób.
Najprostszym z nich jednakże wydaje mi się być wy
znaczenie odpowiednio podwyższonej pensji dla duchowień
stwa przy równoczesnym przymusie spełniania wszelkich po
sług religijnych związanych z wyznaniem, bez jakichkolwiek
opłat.
Jeżeli p. Duchnowski wierzy w to wszystko,
co napisał, to widocznie jest jeszcze b. młodym legjo
nistą. W każdym razie jedno nam w nim imponuje:
wyobraźnia. Oto może on sobie wyobrazić pry


Z KSI


Witalis Rajmund Zieliński.—Bojowy śpiew (poe
zje), W-wa, 1935, str. 32, Bibljoteka pisarzy proletarjac
kich.
