Men behoorde derhalve te wachten tot Tartaud weder optreden kan. Waar het een voorstelling geldt, door de Too neelverbond-afdeeling voorbereid, mogen zulke dingen in het openbaar worden gezegd. Boven dien moet bezwaar rijzen tegen het feit dat, onder de voorbereiding voor een Duitsche klucht, te midden van reizen en trekken overal heen, met eiken avond spelen, in ruim één week «Monna Vanna» moet worden bestudeerd. Wil onze Afdeeling haar roeping naar behooren vervullen, dan mag zij aan zóó iets onartistieks niet meedoen. Niemand zal het haar kwalijk nemen als zij, door de omstandigheden gedwongen, deze opvoering uitstelt. Wij weten, dat er in de afdeeling méér aldus wordt gedacht. In dat alles op haren en snaren zetten, dat handicappen van belangen voor een vooraf bepaalden feestavond, is 'iets antipathieks. Daaraan mag Maeterlinck niet worden gewaagd.» 52 HET TOONEEL. De voorstelling is doorgegaan en Maeterlinck heeft er het lootje bij gelegd. Dit is het minst erg voor Maeterlinck; die zal er wel van bovenop komen, maar de gastheer, het tooneelverbondbe- stuur heeft zich lichtelijk gecompromiteerd. Er is over deze Mohna Vanna-vertooning een kleine litteratuur losgebroken, gaande van de scherpste — en zeer gemotiveerde — afkeuring, over het onbenullig waardeeren en ’t stomme prijzen heen, naar de hoogte van de Arnhemsche Courant, waarin «een ooggetuige die het weten kan», verklaarde: «nooit zoo iets schoons op het tooneel in ons land gezien te hebben.» In deze wandeling over het geaccidenteerd terrein der critiek komen we, veertien dagen na dato, wel wat achteraan. Wat we, in dit geval slechts matig betreuren. De ontwijdende vertooning heeft vrijwel onze ambitie verstoord om over het zoo buitengewone tooneelwerk te spreken met de liefde en den eerbied, die het toekomen. Men verdedigt Goden niet tegen profaneerders. Men zou er liever toe bijdragen, dat de hoon vergeten en de eerbied in ons zelven weer ongerept wezen kon. ’t Zal, ’laas, voorloopig heel moeielijk vallen in Monna Vanna te lezen en dan niet weder den heer Moor te zien of de Pisaansche volksmenigte uit den renaissance-tijd, gelijk zij in de Aert van Nes straat werd voor gesteld. Toch dank ik — aan dit, nu voorloopig voor mij onleesbaar gemaakte stuk — een diepe, heerlijke ontroering. In géén tooneelwerk van de laatste jaren heb ik zóó gesavoureerd een pure, hooge schoonheid. De ongeëvenaarde superioriteit der klassieke tragiek is in Maeter- linck’s «Monna Vanna» herboren. 