Maar die sluiting bleek gemakkelijker gedekreteerd dan doorgevoerd te kunnen worden. Het was niet mogelijk te beletten, dat in Frankrijk
") Hierbij dient echter in het oog gehouden te worden, dat Frankrijk in 1806 vrij wat grooter was dan in 1789.
﻿

ECONOMISCHE GESCHIEDENIS.
887
en, veel meer nog, in de andere landen de strenge verboden op groote schaal werden ontdoken. Zelfs officieel konden zij niet volkomen gehandhaafd worden: om politieke redenen moesten zoowel Engeland als Frankrijk ten aanzien van de koopvaardijschepen der Vereenigde Staten hun drakonische maatregelen aanmerkelijk verzachten, terwijl ekonomische en financiëele motieven de Fransche regeering noopten vergunningen te verleenen tot invoer van goederen uit Engeland, zij het dan ook tegen grof geld en in beperkte mate en bovendien onder het beding, dat men eerst minstens een gelijke waarde aan nationale produkten naar Engeland uitvoerde. Deze laatste voorwaarde werd vaak ontdoken, doordat men allerlei onverkoopbaren rommel voor den export naar Engeland aangaf en dien dan onderweg in zee wierp; onze voorvaderen benutten hiertoe o.a. de produkten der nationale... theologie.57)
Voor den handel van Frankrijk en van de „neutrale" landen hadden het Continental Stelsel en de Engelsche tegenmaatregelen noodlottige gevolgen, behalve voor den smokkelhandel, die in die jaren een buitengewoon grooten omvang aannam en extra-voordeelig werd.
