kon den indruk maken, als waren allen het onderling oneens. Wie scherper toekeek kon echter zien, dat hier van één zijde voortdurend werd aangevallen, eischen werden gesteld en dat ter anderer zijde door leiders en congresleden toegevendheid en verdraagzaamheid werden gebruikt. Tegenover de dogmatische beperktheid, de geestelijke doofheid der communisten kwamen zij met een open oor en een bereid hart; en dat ze dat gedaan hebben, tot het einde toe deze menschen die zich hun ~tegenstanders” noemden hebben willen en kunnen zien als aan hun eigen zaak toegewijde menschen, van wie misschien ook voor de algemeene zaak hulp te verwachten was dat alleen is al een batig saldo van ’t congres!
	Ook de communisten vinden dat het congres zonder eenige winst gesloten is. Wat verwachtten zij er echter van? In ~De Tribune” zeggen zij het ongeveer zoo: ~dit congres werd op touw gezet met het doel een anti-sovjetblok te vormen.” Hieruit blijkt: le hoe zij zich voortdurend bedreigd voelen: 2e dat zij alles door een politieke bril zien. Wie zich bedreigd voelt, wantrouwt alles en iedereen zoo ook zij. Maar wanneer ze hebben willen luisteren, hebben ze kunnen hooren dat hun vrees ongegrond was. Onze afgevaardigden werden niet ondersteund door imperialistische regeeringen, wij waren er niet op uit, hun den mond te snoeren evenmin echter lieten wij ons in een hoek duwen als het er op aan kwam, de sovjet-regeering de waarheid te zeggen, zooals in de passen-aangelegenheid.
