Przy dzisiejszym składzie i urządzeniu
gospodarstwa ziemskiego, niema komu
się taką pracą zająć i ją prowadzić. Si
ły, które są, pochłania przedewszyst
kiem biurokratyczna formalistyka.
Ilekroć się zbierze komitet guber


nialny, który składa się przeważnie z( Węgier. Porozumienie w sprawie macedońskiej


urzędników i niepiśmiennych włościan,
czyni on wrażenie, że się zeszedł głó
wnie dla zadośćuczynienia formalności,
żądanej przez ustawę. Urzędnicy, mie


nialnem, prawie nie znają stosunków
wiejskich i potrzeb ludu. Zajęci spra
wami biurowemi, nie chcieliby przy
czyniać swoim kolegom z ziemstwa ro
boty i kłopotu, zresztą mało się inte
resują sprawami odległych powiatów,
których często nie znają zupełnie. Cho
ciaż liczbę radnych powiększono przed
kilku laty do 5 z każdego powiatu,
lecz w tej liczbie przynajmniej 2 jest
włościan, nieraz i więcej. Nawet naj
inteligentniejsi z nich rzadko są w sta
nie wypowiedzieć jakieś własne zda
nie, a w skomplikowanej machinie ad
ministracyjnej na całą gubernię już
zupełnie zoryentować się nie mogą.
reszty radnych bardzo wielu wcale nie
przyjeżdża na posiedzenia komitetu.
Starannie dobierani przez miejscową
władzę, a zatwierdzani przez ministra
spraw wewn., z jednej strony niczem
nie czują się zobowiązani do ponosze
nia trudu długiej podróży, z drugiej—
nie wierzą, by ich udział w posiedze
niach, wobec biurokratycznego trakto
wania najważniejszych spraw, mógł
przynieść pożytek krajowi. Nawet przy
obsadzaniu posad w ziemstwie, jak le
karzy, felczerów, nie wspominając już
o nauczycielach, władza miejscowa
zwraca przedewszystkiem uwagę, aby
kandydat był prawosławny lub lutera
nin, aby nie był katolikiem, gdyż przy


puszcza, że wtedy jest już i polakiem."


Ten sposób szacowania wartości ludzi
musi się odbić ujemnie na całem go
godarstwie ziemskiem w naszym
kraju.
