W całym teraz Świecie, a we Włoszech częściej niż gdziekolwiek,
dają się napotykać wielkie imiona w pośród opustoszałych pałaców; pod
szczątkami dawnego bytu przepychów, kryjące teraźniejszą nędzę, a mi
mo to Święcie dochowujące historyczną cześć domu swego. Rodzina
zmarłego, o którym mówiemy, niemiała mu za co sprawić pogrzebu,
a w swćj dumie nieznalazła odwagi pójść za miłosierdzia braćmi; lecz
sprzedawszy ostatnićj prababki ślubną obrączkę, nie omieszka mu poło
żyć kamienia z herbami i spisem dalekich przodków imienia. Jest to,
jak mówią, z obawy obrażenia ich cieniów, i dla nieubliżenia historyi.
Niedostatek jest rzeczą chwilową i przypadkową, a grób przyszłym wie
kom opowie świetność dawnego rodu. (1)


(1) W Wenccyi cziczeronź między ciekawościami miejscowemi , niedawno jeszcze
pokazywali starą pannę Foscari. Jest ona ostalnią ze znakomitego imienia, lecz w ta
kim stopniu ubóstwa, iż złaski zwiedzających prawie jedynie żyła: «0 jednak nie
mogło jćj skłonić do opuszczenia pałacu przodków, ani do sprzedania ich portretów.
Miałaby to za większą hańbę niż żyć z jałmużny. Rząd teraz zobawy runięcia tego
przepysznego gmachu, odebrał go jéj i swym kosztem restaurujć na szkoły publiczne


109


Nie mysl, żebym się mocno zmeczyla idąc za tym pogrzebem. Cmen
tarze gdzieindzićj z obawy złego powietrza za miasto usunięte, we
Włoszech nie ruszyły się z miejsca. Niemał każdy znaczniejszy kościoł
i klasztor ma w swym obrębie Campo Santo, najczęściej ozdobne posą
gami i rzeźbami, a prócz tego zachowały prawo dawnym zwyczajem
grzebania w samym kościele.
We Florencyi najświetniejszy zbiór nagrobków posiada kościoł Świę
tego Krzyża (Santa Croce). Artysta może w nim znaleść wzory ze
wszystkich sztuki epok; popioły Michała Anioła tam go wołają także.
Poeta przed grobem Danta klęka, uczony Galileuszowi, literat Machiave
lowi i Alfieremu cześć zanosi, Francuz z cesarskich czasów Spieszy do
Bonapartych kaplicy, gdzie już kilka zamknęło się grobów; inne otwarte
czekają.
