Quae omnia revera unius consilii fuisse, nulla re magis proba-
tur, quam quod loca minimi momenti. Aptam luliain, Larpen-
toracte Meminorum, tiarcasonem Latino iuri‘ donata videmus,
cuius doni ratio nullo modo potest intellegi, nisi ad universae
|)rovinciae statum refertur, et baiic igitur habes caussam, unde
Aeriam quoque et llorinannos Lomacinamque lulio Caesari La-
tium debere comdudas. Ergo manifestum est, ut supra diximus,
non tam praemii loco latinitatem jiropagatam esse, quam ex
universi imperii ratione, canique ut intellegas, haec oportet
memineris: extiterunt anno fere a. Cli. .50 regiones, quae ne-
que Italico neque Craeco more instituUc essent, tres: Hispaniae,
Narbonensis nostra provincia, ulterior, (|uam modo Caesar vi-
cerat, Gallia, quod omne provinciarum genus ex novo ordine
a C.aesare instituto ad reliqui imperii vitam civilem erat confor-
mandum. At Hispaniae anno demum 45 multo labore l'ompeiauis
potuerunt eripi, ulterior Gallia vixdum pacata nimis aliena tum
erat a more Romano: una igitur extitit provincia Narbonensis,
quae Graecorum commercio praeparata, ipsorum Romanorum
dominatione per septuaginta annos Romanis legibus assucta eo
commodior erat exequeudo imperatoris consilio, quo angustio-
ribus rinibus erat circumscripta: iibinam insigniori exemplo
omnibus populis potuit proponi, qua ratione in novo imperio
quae barbarae fuerant provinciae, essent constituendae? et quo'
meliori via a priori ad novum statum traduci potuit imiversv
gens quam propagatis per omnem provinciam institutis munici-
palibus, quae Italici quoque cultus tutissimum essent fundamen-
tum. Quae melius illustrantur, si quae similia in aliis imperii
partibus Caesar si non ad finem perduxit, incepit quidem et ut
perficienda essent monstravit, comparamus: mitto coloiiia.s, <pias
in singida quaedam loca celebriora deduxit, ut Carthaginem et


Digitized by Coogle



PARS r. CAPVT II.
99


(Corinthum , quilius<|iin veterem ojitiniatiuin iniiiriam sii^^tiilil.
