Volgens de nadere omschrijving bestaat het niet uit „netjes zitten” met de armen over elkaar geslagen en de onderdrukte neiging om te spieken of met propjes papier te gooien, maar uit: dadelijk en met een vriendelijk gezicht gehoorza men, belangstelling en volharding tonen in alles van het schoolleven; heeft zelfvertrouwen, boezemt vertrouwen in, is beleefd, eerbiedigt een ander mans rechten, werkt mede met anderen in spelen en werken, is netjes op eigen spullen en zorgt voor het eigendom van een ander. Het zijn eigenlijk padvindersregels deze voorwaarden van een goed „burgerschap”, die voortgezet in het latere leven de maatschappij vrij wat aangenamer zouden maken dan zij nu is”. * * * Ook over de plaats van de school in de maat schappij en de algemene ontwikkeling, die de school aanbrengt heeft de schrijver zijn oordeel, dat hij als volgt formuleeert: „Menigmaal is mij opgevallen hoe de kinderen in de klas of in een grote bijeenkomst bij een toespraak door het schoolhoofd betrokken worden in nieuws van de dag, dat zelfs de volwassenen geschokt heeft of vervult. Jaren geleden was ik daar vurig tegen — volgens mij was een school de Dlaats om kennis op te doen en hadden ouders de taak te vertellen van hetgeen in de wereld ge beurde. Ik ben het nog niet helemaal eens met het Amerikaanse standpunt èn wegens zijn gepro nonceerdheid èn wegens het onbewuste superio riteitsgevoel van de onderwijzeressen (wier aan tal dat van hun mannelijke collega’s enige tien tallen malen overtreft) doch al wisten wij vroeger wel waar Italië, Turkije en Tripoli lagen, we hadden er geen idee van waarom zij elkaar be vochten. De krant was voor grote mensen en daarmee uit. Wanneer een kind een andermans eigendom moet eerbiedigen mag hij ook wel horen hoe en waarom Japan op gezette tijden China grote stukken grond amputeert. De radio noch de bioscoop houden het voor hem verborgen. Dit rapport zegt mij maar heel weinig, hoe de abstracte kennis van mijn dochter vooruit gaat in plussen en minnen, maar ik weet dat zij glo baal goed en uitmuntend is, dat zij het elke dag heerlijk vindt om naar school te gaan, geen vrees voor „tests” of proefwerk kent en dat een dozijn vriendinnetjes er net zo over denkt. En dit is allemaal de lichtzijde van het Amerikaanse systeem.... 