Geestelijke atrophie is in onze moderne wereld het gevolg van onderdrukking, wegwerking of ontkenning van nationaliteit. Atrophie inderdaad, want ontstaat deze niet door gebrek aan voldoende voeding, is zij niet verschrompeling ten gevolge van verandering van omgeving en levenswijze of ook wel ten gevolge van overbodigheid? Er zijn er, die dit hebben ingezien, die begrepen hebben, dat niet door toevalligheden in een stad als Chicago, Poolsche en Grieksche, Italiaansche en Russische wijken ontstaan zijn. En zij hebben begrepen, waar de fout ligt van de opvoeding van den Pool, den ler, den Hollander tot Amerikaan. Deze opvoeding is individueel geweest en zij had sociaal moeten wezen. Zij had moeten wortelen in het milieu in den eigen grond. Men weet hoe nauw Keyserling den samenhang ziet tusschen bodem en cultuur. Om den emigrant voor zijn nieuwe leven geschikt te maken, had men gebruik moeten maken van dat saamhoorigheidsbesef, dat zijn steun was in het eigen vaderland. Jane Addams van Huil House in haar boek: Newer Ideals of Peace, vertelt hierover. En vóór vier jaar bracht een onzer oudleerlingen uit Huil House een handgeweven tasch mede met Noorsche motieven. ~Weet u, in Huil House gelooven ze nu, dat het beter is den eigen aard der emigranten niet meer weg te werken. Zij ontwikkelen die juist weer.”
	~Nationaliteit”, Alfred Zimmern is aan het woord, ~is voor emigranten de eenige maatschappelijke kracht in staat om hun band met het verleden vast te houden en in hen brandende te houden die vonk van hooger leven en dat door niets te vervangen gevoel van zelfrespect, waarzonder alle belijdenissen van hooge idealen zijn als een schetterende trompet of een tinkelende cymbaal.”
	Cosmopolitisme heet de smeltkroes, waarvoor wij ten zeerste op onze hoede moeten zijn. Want in deze smeltkroes wordt vernietigd juist al datgene, waaraan de mensch houvast heeft als het gemeenschapswezen, dat hij is of hij het wil toegeven of niet. Terwijl nu in Amerika materialisme, integraal materialisme, mede door de onderdrukking van nationaliteit zegepraalt, is in Europa



	de grootste vijand van het zuivere nationaliteitsbesef een slecht idealisme. Wij zagen er voorbeelden te over van. Wij weten hoe het door onderdrukking, door vernedering men denke aan Zuid-Tirol en Duitschland, en aan Polen wat het heden betreft, of aan Elzas-Lotharingen en Italia irredenta in een recent verleden tot hypertrophie komt, tot een ziekelijken uitgroei.
