Maar dat hij dan in dat bedrijf zelve aan de hoogste eischen behoort te voldoen, verwaarloost hij. En zoo spreekt hij dan ook over de kerk als een begrip, dat ergens boven den mensch zweeft. , De kerk is het onderwerp in oecumenisch ge sprek voor lieden, die geenerlei notie meer heb ben van datgene, wat de kerk van Christus wer kelijk is. Trouwens, wij allen loopen gevaar als wij over de kerk spreken, te vergeten, dat wij dan moeten bedoelen de plaatselijke kerk, die in gehoorzaam heid aan den Koning der kerk leeft, en waarvan wij zelve lid zijn. Zoo zegt het ook onze belijdenis. En op dat laatste : wij zjslve lid ; wij vormen met de andere geloovigen de kerk, mag vooral thans wel de nadruk hebben gelegd. Precies zoo gaat het met den staat. Die naam staat kwam nog niet zoo lang ge leden in de mode. — De Reformatoren der zestiende eeuw kenden het woord voor deze bedoelde zaak niet. De Schrift kent het ook niet. De revolutionaire wijsbegeerte heeft het woord gemaakt. Zij had toch aan de zichtbare wereld niet ge noeg. Die was slechts „verschijning", zooals alle ding, dat God gemaakt heeft. Maar achter die verschijning, daar school eerst het eigenlijke wezen, dat dan door de wijsbe geerte zou worden onthuld. Zoo stond dan ook achter het werkelijke staatsleven het eigenlijke wezen : de afgod staat. En die staat ontving dan alle macht. Wij werden er zóó aan gewend, dat wij in bijna alles dien „staat” zien als een hooger we zen, dat uit de eigen volheid voor al onze be hoeften zal kunnen zorgen. Het eigen initiatief is er nog wel, maar de staat moet subsidieeren, liefst voor 100 procent. De staat moet voor alles zorgen. Van de wieg af tot het graf. Voor onze opvoeding in de school ; voor een postje graag, als wij klaar zijn ; voor goed loon en later voor pensioen. Voor nood in geval van ziekte. En voor onze „cultuur”. Want de groote cultuurdragers van onzen tijd kunnen geen stap verzetten of zij doen een beroep op den staat. Voor ons besef beschikt die staat over alle schatten der wereld. Hij kan alles en mag dus ook alles van ons eischen. Maar als hij komt om onze bijdrage in de kos ten van alles en allerlei, met zijn belastingbiljet en belasting-contróle enz. 