Ostatni przyszedł w chwili, kiedy Polska była
wzburzona i przyszedł z zamiarem uspokojenia
jej za pośrednictwem terroryzmu to raz— a po
wtóre w myśl przyjętego systemu Zruszczenia
lub pognębienia umysłowego i moralnego. Pierw
sze to jest: upokojenie udało mu się — drugie
nie mogło. — Nie przeszkodziło to jednak. aby
rządząc się Petersburg tym samym systemem.
nie przysłał nam nowego człowieka, w osobie Kotze
buego równieenergicznego jak Berg. Ten choćby był
chciał rozwijać teroryzm nie mógł, bo nie zachodziła
tego żadna potrzeba — za to, wedle rozkazu pró
bował kraj rusyfikować, nie oglądając się na
wiele — bo nie było się na co oglądać. Inaczej
przecie sprawy stanęły; kiedy, skutkiem ostatniej
wojny wschodniej, w nowy sposób ułożyły się
stosunki polityczne w Europie, wobec nich Ro
sya dobrze to pojęła, że Polacy jeszcze mogą
jaką rolę odegrać w ewentualnych wypadkach,
a pojąwszy postanowiła ich głaskać względami,
nie zmieniając systemu. W tym to celu przysyła
nam Albedyńskiego gwoli głaskania nas, a Apu
chtina gwoli postępowania w myśl polityki od
lat 20 praktykowanej. Czy się tu system zmie
nił?! Nie, nikt tego twierdzić nie może!...
