gelegd, maar waarin dat onderscheid eigenlijk bestond, wordt nooit nader toegelieht. Mij komt deze stelling chimeriek voor, letterlijk uit de lucht gegrepen, temeer daar de magistraat geen kennis droeg van de voorwaarden, waarop de verpanding door koning Philips geschied was. Ook de Rekenkamer zond nu een commissie naar ’sGravenhage, welker verslag met de destijds gebruikelijke uitvoerigheid vermeldt, hoe de heeren door H. K. H. gracieuselijk ontvangen waren en, „op stoelen schuyns tegensover H. K. H. neergeset,” de zaak in het breede met de Vorstin behandeld hadden. Deze had daarop „in generaele, dog seer gracieuse termen” geantwoord ; maar zij hadden haar niet kunnen overtuigen. Meer succes hadden de Nijmeegsche afgevaardigden. In „seer patéticque termen” hadden deze voorgesteld, welke hoogst nadeelige gevolgen de aflossing voor de stad zou hebben. Zij hadden het hart der hooge Vrouw bewogen. Ineen missive van 29 Maart 1754 (bijlage VIII) aan de heeren van de Rekenkamer deelde deze mede, dat „bedenckelijkheden, bij Haar gevallen” overeen zaak van zooveel gewicht, Haar hadden doen besluiten den heeren te verzoeken om, zonder terug te komen op de resolutie van 13 April van het vorige jaar, de zaak provisioneel niet voort te zetten en de gelden, tot de aflossing in gereedheid gebracht, tot een ander doel te gebruiken. Nu bleef er niet anders over dan dat de Rekenkamer H. K. H. verzocht de regeling der zaak verder op zich te nemen en hoe eer hoe beter af te doen of, zoo zij daarin verhinderd werd, te veroorloven, dat de quaestie door de „ordinaris justitie” werd beslist. Door deze wrijving was de verhouding tusschen de Rekenkamer en den raad er niet op verbeterd. Reeds in December 1754 kwam het tot een uitbarsting. Den 10 October 1748 had de Provincie een overeenkomst getroffen met den Koning van Pruissen betreffende wederkeerigen vrijdom van tollen en rechten te water en te land door geheel Gelderland. Nijmegen wilde den Rijkstol, als zijnde stedelijk bezit, waarover de Staten niet hadden te beschikken, hiervan uitgezonderd zien. Toen dus het Hof en de Rekenkamer zekere bevelen aan de beambten van den tol hadden gezonden, verklaarde de raad op 4 December 1754, dat deze instructie de tolbeambten, „als onder Haar Ed. en Achtb. privatieve behering staande, geenszins was toucherende of verplightende.” De raad vond derhalve goed
	30



	t)Ë RIJKSTOL te Nijmegëk.
