Quid  respondebimus  eis,  qui  impio  ore  blasphemant  dicentes:  ideo
sanctus  spiritus  non  est  deus,  quia  nihil  operatus  est  quasi
deus?

Responsio.
Uideamus,  si  in  operibus  eius  nihil  diuinitatis  appareat,  primo  loco
peccatorum  remissio  non  tribuitur,  nisi  sanctus  spiritus  inuocetur.  et
quia  peccata  sine  sancto  spiritu  non  donantur,  etiam  de  ipso  apertissime
dictum  esse  nouerimus:  nemo,  inquit,  potest  dimittere  peccata
nisi  unus  deus,  quem  ergo  reparatorem  hominis  uides,  auctorem
hominis  esse  non  dubites.
Ipse  in  primis  absque  peccato  hominem  fecit,  qui  in  secundis  a  uin-
culo  peccati  hominem  cum  patre  et  filio  regenerator  absoluit.  nide  quo¬
modo  apostolus  in  epistula  Corinthiorum  opera  spiritus  sancti  uirtutes-
que  concelebrat  ita  dicens:  unicuique  autem  datur  per  spiritum
sermo  sapientiae,  alii  sermo  scientiae  secundum  eundem

5]  1  Cor.  6, 19.  20.  23]  Luc.  5,  21.  29]  1  Cor.  12,  8.
2  cf.  Faust.  de  spir.  sanet,  p.  151,  20:  deo  uotum  promisisse  cognoscitur
et  spiritui  sancto  mentitus  arguitur  (cf.  etiam  p.  152,  3)  notum  S
22  condonantur  P  23  inquit  om.  P  26  imprimis  P


Fausti  episcopi  de  ratione  fidei.
459


spiritum,  alteri  fides  in  eodem  spiritu,  alii  gratia  curatio¬
num  in  uno  spiritu,  alii  genera  linguarum,  operatio  uirtu-
tum,  alii  prophetia,  haec  omnia  operatur  unus  atque  idem
spiritus  diuidens  singulis  prout  uult.
Et  quomodo  dicimus,  ministerialis  est,  qui  miracula  tantorum  charis-  5
matum  arbitrio  propriae  uoluntatis  et  iure  dominationis  exercuit?  de
quo  sub  trinitatis  distinctione  legimus  per  prophetam:  uerbo  domini
caeli  firmati  sunt  et  spiritu  oris  eius  omnis  uirtus  eorum,
spiritu  oris  dixit  propheta,  non  operis,  ut  eum  tamquam  de  substantia
patris  noueris  processisse,  et  ideo  dicit:  spiritus,  qui  ex  patre  pro-  10
cedit,  spiritu  oris  eius  omnis  uirtus  eorum:  caelorum  uirtutes,
id  est  angelos,  dominationes,  thronos  ac  principatus,  sicut  per  patrem
et  filium  ita  etiam  per  spiritum  sanctum  creatos  esse  ueritas  loquitur.
