Wil dit zeggen, dat het doel de middelen heiligt, dat de economische rechtvaardigheid hier maar met voeten mag worden getreden? Neen. Ook het uitvoerrecht is voor fijnere organisatie vatbaar. Bij gelegenheid van de bespreking der uitvoerrechten op tabak is op den ongelijken druk daarvan met klem gewezen. Hier had men te doen met een heffing naar de hoeveelheid, niet naar de waarde. Toch blijft, ook bij heffing naar de waarde, verschil in productiekosten en daarmede verschil in druk: bij gelijke belasting van tabak van t 1.— met 80 cent productiekosten en tabak van t 1.— met 25 cent productiekosten wordt een winst van 20 cent even zwaar belast als een winst van 75 cent. De belasting is dan omgekeerd evenredig met de draagkracht.
Dit is een reëel bezwaar. Maar in hetzelfde debat bleek, dat de productiekosten voor Sumatra van 80 cent, voor



Java van 25 cent als vrijwel vaststaande werden aangenomen. Zou het onmogelijk zijn, met bij benadering vast te stellen pro ductiekosten rekening te houden?
Het is waar: een geheel zuiver werkend systeem is ook zoo niet te bereiken; maar treft men dit doel bij de inkomstenbelasting anders dan .... op papier? De percentages en winstberekeningen sluiten als een bus, maar de virtuoos in de sport der vennootschappen en der boekhoudkundige cijfergroepeering betaalt heel wat minder dan zijn simpel-naieve concurrent. De naamlooze vennootschap is beter op ontduiking ingericht dan de physieke persoon. Ook hier weer de premie voor den best gesitueerde, den machtigste.
