Gdy zimny wiatr północno-wschodowy powstaje, baro
metr pod „naciskiem powietrza idzie w górę, chociaż w
skutek oziębienia para się w chmury deszczowe groma
dzi. Jeżli barometr opada niżej tego stanu który w prze
cięciu odpowiada panującemu wiatrowi, można się de
szczu z pewnością spodziewać. Kiedy się panujący wscho
dowiec przez południe wykręca, barometr wcześnie opa
da, bo już górą cieplejszy wiatr południowy pociąga cho
ciaż dołem jeszcze dmie wschodowy. Czem dalej wiatr


się obraca, czem wyraźniej na zachód się wykręca, tem


bardziej barometr się zniża, a deszcz wówczas nieustan
nie pada. Dopiero kiedy wiatr zashodowy w północno
zachodowy przechodzi. barometr się podnosi, zwiastuje
zbliżające się panowanie wschodowca i ustalenie pogody.
Po barometrze zmiany xiężyca największą mają u go
spodarzy powagę. Do nowiu i pełni ich nadzieje i oba
„wy głównie się odnoszą. Jak wielkie jest działanie xię
życa na zjawiska ziemskie, dowodzi przypływ i odpływ
morza, który od niego tylko zawisł, Dostrzeżono że i at


— 136 —


mosfera, ten— jak się Humboldt wyraża— lotniejszy jeszcze
ocean na którego głębiach i mieliznach mieszkamy, temu
samemu wpływowi ulega. Ale przypływ i odpływ atmos
fery tak jest nieznaczny że ledwie o '/,,, cala zmienia stan
barometru. Obliczono wpływ światła xiężycowego na
temperaturę ziemską; nie wynosi on nigdy więcej jak o
stopnia Reaumura. To wszystko nie upoważnia nas jeszcze
do wniosku że od tych wpływów stan pogody zawisł.
A jednak przekonano się z wielu starannych postrzeżeń,
że na 4 do 8 dni przed pełnią i na samej pełni najczę:
ściej deszcz a na ostatniej kwadrze pogoda przeważa.
U nas powszechnie uważają na trzeci i czwarty dzień po
nowiu i po pełni, i utrzymują że w tych dniach ustala się
stan pogody na następne dnie. Piszący sam do tych nale
ży którzy zmianom xiężyca przeważny przypisują wpływ.
