Wróciwszy do kraju, niewyjawia jednak swych spekulacyj, Pora ich
jeszcze tam. nienadeszła: nie byłby niemi poważania ani sławy pozy
skal. Voltaire kryje swe dostatki i ich źródło. Żyje jak najskromnićj.
wygrywa tylko na loteryi krajowéj jakis wielki los, który mu jest dłu
go zaprzeczany; ta wygrana i spory o nią hucznego nabierają rozgłosu.
Voltaire jednak otrzymuje swego losu wypłatę, i natychmiast usuwa się
z Paryża.
Wówczas ujrzawszy się majętnym, wyszukuje wielkich zrujnowa
nych lub rujnujących się panów. Tych zawsze wynaleść nietrudno. Po
zycza, im nie jako bankier, lecz po przyjacielsku, nie pytając o pewność
ani o procenta; takim sposobem staje się wkrótce wierzycielem ksią
zat Guises, Richelieu, Guebriant i t. d. a bardziéj na równi z niemi sta
nąwszy, bardzićj brat za brat swych obligowanych traktować może.
Osiągłszy w taki sposób pierwszych swych usiłowań skutki, latwiéj
późnićej i do królewskich trafia progów. Widząc króla zajętego piękną
panią dEtiolles, znaną później pod nazwiskiem Margrabiny Pompadour,
która z bardzo nizkiego urodzenia, żadnego wychowania niemiała, po
dejmuje się jéj umysłowego wykształcenia.... Ludwik XV _wróciwszy
z wojny, w dowód zadowolenia, mianuje go swym historyografem.... Nie
bawnie potóm Voltaire otrzymuje także dworski stopień kamerjunkra,
a gdy do każdego z tych stopni, pensya przywiązana, zarazem w urzęda
i w majątek wzrasta — a nawet i w sławę, gdyż po mnogich a dare
mnych niegdys zabiegach, zostaje wówczas akademii członkiem.
Lecz w tym dworowskim zawodzie, zawsze mu popędliwość chara
kteru, duma i mściwość na przeszkodzie stają. Nowe nieporozumienie,
intrygi i kłótnie wydalają go z Wersalu i Paryża. Voltaire udaje się do
Luneville , do Króla Stanisława Leszczyńskiego, gdzie przez dwa lata
bawi.
