(Vervolg) Meneer Pappenheim, zeide thans graaf Ignatius, ik heb geen reden om aan uw waarheidsliefde te twijfelen, ik geloof u in wat u zegt, maar er is toch nog een groot verscliil tusschen gelooven en gelooven. Of ik het recht heb, aan de uitspraak van één enkelen vreemden man zoozeer geloof te slaan dat ik mijn ouders, mijn erfdeel, mijn aanzien en mijn christendom mag verlaten en tot het jodendom moet overgaan, of ik zelfs, gelijk u schijnt te meenen, hiertoe verplicht ben, dat is een vraag, waarover men van meening kan verschillen. Vindt u niet? Zeker graaf, antwoordde Pappenheim op gemaakt kalme wijze, als men de zaak beschouwt van'het standpunt, waaru zich op plaatst, kan men heel gemakkelijk tot zoo’n conclusie komen. Maar in werkelijkheid is het anders gesteld met de zaak. In de eerste plaats dan laat u het ten onreclite voorkomen, dat de waarheid slechts één getuige heeft, namelijk mij. En uw grootvader, die u in uw droomen verschenen is, rekent ge dien niet als getuige? en het schriftelijk getuigenis van uw vader in het gebedenboek van uw moeder telt niet mee? en de ijver van uw pleegouders, om de enkele boeken, die van uw ouders voorhanden zijn, voor u verborgen te houden, telt niet mee? Als het u alleen maar ontbreekt aan getuigen en bewijzen, vraag- het dan maar eens uw pleegouders, vraag het in het klooster, vraag het in de joodsche gemeente te Veszprim, vraag het den oudsten bedienden- van den graaf en dan zult ge zelf moeten toegeven, dat uw bewering dat het u aan getuigen ontbreekt, onlioudbaar is. En dan wordt het u ook duidelijk, dat het hier niet gaat om ’n overgang, maar om ’n terugkeer tot het jodendom. De christenen die u op wederrechtelijke en gewelddadige wijze aan uw ouders en uw jodendom ontrukten, konden u niet tot christen maken, zij misten het recht, u een der hunnen te noemen; evenals men niet een zilveren lepel stelen en dien zijn rechtmatig eigendom noemen kan. En als de rijke roover van zulk ’n lepel dezen in een prachtig étui legde, zou hij daarmee toch niet het eigendomsrecht op dien lepel verkregen hebben. 