Zastanów się pan! Cóż ci z tego przyjdzie, że
się skompromitujesz i popsujesz sobie wszystkie
widoki na przyszłość dla jedynej głupiej formal
ności i to jeszcze wobec człowieka, który pana
zdradził? Sam pan widzisz, że on nie kierował
się zbytnią skrupulatnością, zeznając to wszystko
o panu...
Coś, jakby szyderstwo, przebijało w głosie puł
kownika. Artur popatrzył się na niego uwaźnie.
Nagle rozjaśniło mu się w głowie najzupełniej.
— To kłamstwo! — krzyknął. — To obrzy
dliwe fałszerstwo! Ach, poznaję to po twojej
twarzy, ty tchórzu! To łapka, na którą chcieliś
cie mię złapać. Jesteś pan fałszerzem, kłamcą,
łajdakiem...
— Milcz! — krzyknął pułkownik i skoczył,
jak wściekły.
— Kapitanie Tomassi — zwrócił się do ko
legi — zadzwoń pan, proszę, na stróża i każ pan
zamknąć tego młodzika na kiłka dni do ciemnej
kaźni. Widzę, że trzeba mu dać dobrą lekcyę,
aby nabrał rozsądku...
Kaźnia była ciemna, wilgotna, brudną norą


podziemną. Zamiast przyprowadzić Artura „de
rozsądku“, rozgoryczyła go do ostateczności.
W zbytkownym domu rodzicielskim przyzwy
czaił się od małego dziecka do najwykwintniej
szej czystości, do najwybredniejszego porządku
i nieraz posuwał swe osobiste wymagania w tym
kierunku aż do dziwactwa. To też wrażenie,
jakiego doznał teraz przy pierwszem zetknięciu
się z plugawemi, od robactwa rojącemi się ścią
nami, ze zgniła, brudem i wszelkiem możliwem
paskuctwem pokrytą podłogą i z odrażającą wo
nią grzyba, wyziewów kanałowych i gnijącego
drzewa, było wprost okropne. Gdy go tam we
pehnięto i zatrzaśnięto za nim drzwi, zrobił naj
pierw parę nieśmiałych kroków wprzód, z daleko
wyciągniętemi przed siebie rękoma, ale zaraz
wzdrygnął się cały z obrzydzenia, gdyż palce
jego dotknęły oślizłej, śmierdzącej ściany. W gru
bej ciemności dreptał potem po omacku, chcąc
znaleźć jakieś bodaj trochę czyściejsze miejsce,
aby módz usiąść, bo ledwo trzymał się na no
gach.
