Pomimo to, albo właśnie dla te
go jest rzeczą wartą zachodu
postawienie sobie raz pytania,
na czym właściwie polega wciąż
Jeszcze wyjątkowe stanowisko
Beehovena, dlaczego on, jak nikt
inny, otoczony jest nimbem sa
motnej wzniosłości, która go wy
mosi ponad inne nie mniej zasłu
aone nazwiska


Co u Beethovena rzuca się
przede wszystkim w oczy i w
większym niż u kogo innego sto
niu przejawia, jest to, co nazwał
bym „prawem“. Beethoven dą
ży do osiągnięcia szczytu zgodnej


z prawami naturalnymi skoń
czoności — i stąd nadzwyczajna
jasność znamionująca jego mu
zykę. Prostota, która nią rzą
dzi, nie jest prostotą naiwności,
nie jest prymitywnością, ani też
obliczoną na efek; uczuciowoś
cią jakiegoś nowoczesnego prze
boju. A jednak niemasz innej
muzygi, któraby tak bezpośred
nio, tak odkrycie, niejako nago
objawiała się słuchaczowi, Z ży
cia Beethovena wiemy, że nie
był on bezwzględnie łatwo pracu
jącym artystą, że monumental
ność i prostota jego tematyki
bynajmniej nie przychodziły mu
darmo. Odwrotnie, każdy jego
utwór przedstawia  skoncen
trowany ekstrakt całego świa
ta, powstając zx bezgranicz


nego chaosu bytu i przeżyć, zi
którego żelazna wola
wykrzesa porządek, formę i jas
ność. Ten szczegółny rodzaj ja
sności oznacza tu poniechanie
środków pomocniczych — któ
rych nie brak zarówno w sztuce
jak i w życiu — stosowanych
„dla nadania powiedzianym sło
wom korzystnego oświetlenia,
by wydawały się one skutkiem
pewnego zabarwienia lub zaak
centowania bardziej głębokie i
ważkie, niż są w istocie. ;

W naszym stuleciu nie mało
jest kompozytorów, którzy o ty
le są wprost przeciwieństwem
Beethovena, że właściwą jest im
wyjątkowa zdolność do ukrywa
nia, żeby nie powiedzieć masko
wania swych własnych -myśli
(na czym nie poznają się tylko
zupełnie naiwni, do których
dziwnym trafem należy wielu
intelektualistów z dużych miast).
Beethoven obejmuje w sobie
całą zespoloną naturę ludzką.
