8: trupy. Do tego wszystkiego mięsza się
pewną ilość rozmaitych przyborów, bądź bar
dzo świetnych i błyszczących, bądź też po
kruszonych, w którym to ostatnim razie tak
że kilka zabitych koni, czasem się dodaje
jeszcze jakieś zjawisko na niebie a całość
będzie — areydziełem, — Całkiem podobna
recepta da się ułożyć dla przeciętgego hi
storycznego romansu, n., p.: weź człowie
ka niezrównanie pięknego i nieprawdopo
dobnie szlachetnego, który nigdy nie nie je
i nie pije a poświęca się od rana do wie
czora, i nazwij go podług jakiejś historycz
nej osobistości. Postaw naprzeciw drugą o
sobę, również niesłychanie piękną i szla
chetną, różniącą się od pierwszej jedynie
tylko płcią. Między temi osobami nagromadź
wiele rozmaitych przeszkód, jakoto : strasz
nie złych ludzi, boja za ojczyznę, parę ran
uleezalnych i niedefigurujących it. p. Każ
bohaterowi w nie zbyt szybkiem tempiejprze
bywać te wszystkia przeszkody i uważaj,
ażeby mu broń Boże włos z głowy nie
spadł — aż do skutku.
Nie przeczę wcale, że tak w malar
stwie historycznem jak i w romansie zaczerp
niętym z historyi zdarzają się jako wyjątki
prace znakomite — u nas n. p. tak nie
zwykle świetne dzieła jak Matejki i Sien
kiewicza — iecz właśnie są to tylko wy
jątki. W ogóle jednak, tego, iż większość cy
wilizowanej publiczności w Europie znie
chęciła się nieco do całego tego działu ar
tystycznego i literackiego, nie uważam wcale
za upadek smaku, lecz za postęp.
Jeżeli więc przyznaję, że Siemiradzki
jest znakomitym przedstawicielem klasyer.
