Stowarzyszenia takie powinny tedy być nadzwy
czaj ostrożne w udzielaniu kredytu hipotecznego. Po
mijając już bowiem, że stowarzyszeuia takie z na
tury swej jako operujące w największej części wkład
kami oszczędności i cudzymi kapitałami na mocy kre
dytu im udzielonego, powinny tylko takiego kredytu
udzielać, ażeby w razie jakiegoś przesilenia lub na
wet nieuzasadnionej paniki, jak najspieszniej ściągnąć
swoje wierzytelności, to obecnie powinny stowarzy
szenia te udzielanie pożyczek hipotecznych ograni
czyć o ile możności, albo postarać się, aby stowa
rzyszenia, te przynajmniej, które należą do Związku
stowarzyszeń zarobkowych i gospodarczych, otrzy
mały przywilej powołanem powyżej rozporządzeniem
ministerstwa nr. 110/1865 Dz. p. p. ustanowiony.
Inaczej bowiem zrobią stowarzyszenia te to smutne
doświadczenie, że w razie wystawiania na przymu
sową sprzedaż średnich i mniejszych posiadłości go


spodarczych w bardzo częstych wypadkach nie znaj
dzie się nabywca.
Zarzuci kto może, że przecież ordynacya egze
kucyjna daje wierzycielowi inny środek do ściągnię
cia wierzytelności swej w przymusowym zarządzie
posiadłością dłużnika. Z tego środka egzekucyjnego,
przy średnich i małych posiadłościach gospodarskich,
ja bardzo niewiele korzyści dla wierzyciela spodzie
wam się. Może to kto nazwie pesymizmem , ale we
dług mego zdania, za mało jeszcze mamy inteligen
cyi, aby taki przymusowy zarządca średniej i małaj
posiadłości gospodarskiej sprawował zarząd z korzy
ścią dla wierzyciela i dłużnika, a dłużnik, widząc,
że jego grunt obcy człowiek zabiera, aby się nie po
kusił o samowładne odebranie swojej „ojczyzny* i
nie naraził się na skargę o naruszenie posiadania.
Dlatego też widzę niebezpieczeństwo i w para
grafie 201-ym ordynacyi egzekucyjnej, którego prze
pis zezwala dłużnikowi żądać od sądu zamiast licy
tacyi, tymczasowego zarządu nieruchomości, jeżeli
wykaże, że przeciętny dochód z niej wystarczy na
pokrycie rat długu, jeżeli raty przy lub po zacią
gnięciu długu przez wierzyciela przyznane zostały.
Że bowiem wykazanie tego przeciętnego dochodu
bardzo łatwem będzie, wykazałem wyżej.
