Listy Michała do Mondeta, Michała, —
który doprowadził, do czego dążył, jest wol
ny, i nikt mu nie zabroni pojąć za żonę o
sobę ukochaną, — nie zdradzają weale tryumfu
Z odniesionego zwycięstwa, ani najmniejszej
radości. Człowiek to prawy, choć słabego
charakteru; aby dojść do celu, zdeptał
serca tych, którzy dla niego byli dawniej
wszystkiem na ziemi... przypatrzył się zbli
ska, — jako interesowany — procedurze pra
wnej, przeciw której z takim zapałem pow
stawał niedawno, i gdyby mógł, krzyczałby
głośno z obrzydzenia... Ale darmo! nie wol
no mu już, i musi poddać się wszystkim wy
maganym formalnościom, służyć za cel roz
mów, ciekawości.... bo był nadto wybitną 050
bistością, aby w tajemnicy, jak prosty śmier
telnik przejść przez te wszystkie historye. A
potem... widział Zuzannę |... musiał ją zoba
czyć po raz ostatni... Ujrzał ją bladą, zmie
nioną, postarzałą, niewypowiedzianie smutną,
i to on temu był winien!.. A, co za nie
sprawiedliwość losu! On, winny, idzie *do
życia, do względnego szczęścia, podczas gdy


ona, ofiara, zostaje opuszczona, samotna...
Prawda, że ma dzieci... Och, dzieci! myśli
ciągle o nich... Czy też one go pami tają ?
Może później urządzi się tak, żeby móżł je
widywać od czasu do czasu; ale może lepiej
całkiem ich nie widywać ? "Bo co one po
wiedzą, nie widząc ojca w domu, a u niego
inną kobietę, którą on Żoną nazywa ?... Może
lepiej, żeby myślały, iż umarł ?... Prosi Mon
deta, żeby mu donosił o Zuzannie i dzie
ciach, żeby się starał, aby im niczego nie
brakło... Z Bianką nie widuje się wcale, ani
pisują do siebie...
