Jako przykład można przytoczyć książke Anglika Wiliama
Locy'ego р. t. „Badacze życia“, tłumaczona na język polski. Autor ten
na stronie 15 twierdzi, że Kościół był w średniowieczu przyczyna
upadku badań przyrodniczych. Otóż jest to nieprawda. Wspomnie
liśmy już o św. albercie Wielkim, który w pracach swoich zajmował
się wszystkimi naukami przyrodniczymi, oraz pozostawił wyraźny
ślad swojej działalności w dziełach przyrodniczych. Obok niego godnie
reprezentuje wiedzę przyrodniczą benedyktyn Bazyli Walenty, ży
jacy w XVI wieku, który wynalazł kwas solny, wprowadził prepa
raty antymonowe do lecznictwa, pierwszy otrzymał czysta rtęć, oraz


„DZWON NIEDZIELNY“


Str. 15


pierwszy podał metody chemicznej analizy. Takich przykładów można
by przytoczyć więcej. Niestety ludzie przeważnie o tym nie wiedzą
i bezkrytycznie przyjmuja różne twierdzenia, nie odpowiadające
prawdzie historycznej. :

Co do pochodzenia człowieka od małpy, to wspomniany autor na
stronie 398 mówi tak: „Pochodzenie człowieka od wygasłej małpy
trzeciorzędu wydaje się być już dobrze stwierdzone*. A więc autor
nie twierdzi stanowczo, że pochodzenie człowieka od małpy jest
stwierdzone, tylko przypuszcza, że pochodzenie „wydaje się“ być już
dobrze stwierdzone. Oczywiście, — i to jest najprzykrzejsza strona
tej sprawy — autor stawiając to przypuszczenie nie wyjaśnia bliżej
nigdzie zasadniczej RÓŻNICY MIĘDZY CZŁOWIEKIEM. а ZWIERZĘ
CIEM, KTÓRA POLEGA NIE NA RÓŻNICY W BUDOWIE CIAŁA,
ALE NA TYM, ŻE CZŁOWIEK MA DUSZĘ NIEŚMIERTELNĄ
i ROZUMNĄ, NATOMIAST ZWIERZĘ, A WIĘC TAKŻE i MAŁPA
JEJ NIE MA. ZAPEWNE PAN BÓG MÓGŁ STWORZYĆ CZŁOWIEKA
W TEN SPOSÓB, ŻE W CIAŁO ROZWINIĘTE ZE ZWIERZĘCIA
MÓGŁ TCHNĄĆ DUSZE NIEŚMIERTELNĄ i ROZUMNĄ. ALE NA
TO NIE MAMY ŻADNYCH DOWODÓW. I w tym tkwi główne nie
domaganie tej ksiażki, przeznaczonej dla użytku młodzieży. Zresztą
nawiasem mówiąc, argumenty w tej ksiażce przemawiające za po
chodzeniem człowieka od małpy w tym sensie, jak je podaje autor,
zostały dawno obalone. Stad to robi ona wrażenie typu ksiażki prze
znaczonej na agitację za pewnym światopogladem materialistycznym,
który dzisiaj coraz bardziej traci na znaczeniu, nawet w kołach lekarzy
i przyrodników. W każdym razie brak jej ścisłości i sumienności.
