staat: „Om bekwame schoolmeesters te verkrijgen, heeft men slechts het loflijk voorbeeld van het vorstelijk Delft na te volgen, gelijk, zoo ik wel onderricht ben, ook reeds van eenige weinige andere steden geschied is, te weten: men heeft daar ter plaatse het schoolmeesterschap tot een soort van gilde gemaakt; uit de voornaamste mees ters kiest men eenige tot hoofdlieden; deze, echter onder het toezicht der edelachtbare magistraat, nemen het examen der zich aandienende meesteren af, en doen er , ') Zie de nummers van 18 en 25 Maart j.1. verslag van. Niemand wordt tot dit examen toegelaten, tenzij hij een bepaald getal jaren zich als ondermeester van zijn post gekweten hebbe. Wanneer men nu bevindt, dat hij van een goed gedrag en voor zijn werk bekwaam is, verkrijgt hij vrijheid om de jeugd, alleen in hetgeen waarvan hij proeven van bekwaamheid gegeven heeft, te onderwijzen.” Het is wel jammer, dat van deze gilden zoo weinig bekend is, doch wij kunnen ons troosten met de gedachte, dat zij in de geschiedenis der onderwftzersorganisatien op zich zelf staan; de voorloopers onzer tegenwoordige vereenigingen vormen zij niet. Die ontstonden later, in 1799, en het doel, waarmede zij opgericht werden, heeft met dat der gilden zeer weinig te maken. Om dit doel te leeren kennen, weet ik geen beter middel, dan uit het 2e stuk der Bijdragen betrekkelijk den staat en de verbetering van het schoohoezen in de Bataafsche Gemeenebest voor 1800, een gedeelte van een artikel over te schrij ven: Gewichtig voorstel aan de onderwijzers der jeugd, vooral in de kleine steden en ten platten lande. Gemakkelijker is het over het algemeen de plaats te noemen of te beschrijven, waar wij zijn moeten, dan den kortsten en gemakkelijksten weg tot dezelve aan te wijzen. Dit, mijne vrienden! zult gij waarschijnlijk, bij het lezen van verscheiden geschriften, de heilzaamste inrichtingen ontwerpende, dikwerf aangemerkt hebben. Zij wijzen wel de plaats uwer bestemming, schilderen haar schitterend, heerlijk, verlokkend; maar de weg, hoe er te komen , wordt zoo menigmaal vergeten. En wat helpen dan die tafreelen? Ons oogmerk is thans, u zoodanig een voorstel aan te bieden, waartegen, hopen wij ten minste, deze bedenking niet aangevoerd zal kunnen worden — een voorstel, dat en uitvoerlijk en hoogst bevorderlijk is voor het groote doel, waarop gij uw aandacht het meest behoort te vestigen, de verbetering, namelijk, van het onderwijs. 