Onder de vele veranderingen, welke de Turksche maatschappij na den wereldoorlog heeft ondergaan, is er geen, welke zoozeer de aandacht van het Westen heeft getrokken, als de ommekeer inde positie der vrouw. De vrijheid welke zij thans geniet was vijftien jaar geleden nog ondenkbaar. „De Muzelman zal de vrouw, hoeveel er ook over geschreven wordt, nog in geen eeuwen vrijlaten en zij wil het zelf ook niet,” schreef een kenner van den Oriënt nog in 1910. Toch is het ongeloofelijke thans geschied ! Over de positie der Turksche vrouw onder het ancien régime bestaan allerlei verkeerde voorstellingen. Hoewel de Islam de polygamie toestaat, kwam deze in Turkije toch veel minder voor, dan men veelal meent. En dan was het aantal vrouwen nog hoogstens twee, uitgezonderd inden harem van den Sultan. Afgezien van het feit, dat hiertoe meer ideëele motieven meewerkten bij Turken, die in aanraking kwamen met de Westersche beschaving, was geldgebrek al voor de meesten een voldoende reden om zich tot één echtgenoote te beperken. Wel bezat dus vrijwel ieder Turksch huis een „harem”, maar hiermede werden eenvoudig de vrouwelijke familieleden aangeduid, die ineen afzonderlijk gedeelte van het huis, den „haremlik”, voor het oog van alle vreemdelingen waren afgesloten. Alleen voor boeren is het voordeelig een tweede vrouw als werkkracht er bij te nemen en bij hen kwam dit dan ook dikwijls voor. Een tweede verkeerde voorstelling is, dat vrijwel alle Turksche vrouwen haar leven in ledigheid doorbrachten. Natuurlijk gold dit wel voor de hoogste standen, maar over het algemeen werkten in Turkije de vrouwen veel harder dan de mannen. De landarbeid werd grootendeels door haar verricht, de beroemde voortbrengselen der Turksche huisindustrie kwamen voornamelijk uit haar handen. Niet alleen de vrouw uit het volk, maar ook de echtgenooten van vele officieren en ambtenaren zorgden
	en sloofden in ’t huishouden en \ *' moesten, daar de salarissen \ 'jÉdÉf slecht en ongeregeld uitbetaald Vm werden, dikwijls met n ongeloofelijk klein bedrag rond zien te komen. « Maar al deze arbeid der vrouw Wt geschiedde inden kleinen besloten kring van het gezin. Aan 't openbare M leven kon geen enkele Turksche deel- V JHj nemen, daar de zede eischte, dat zij MBËÉ9 Zich niet ongesluierd vertoonde aan V/jB mannen, die niet tot de naaste bloedver- Ijjr.J wanten behoorden. 