hoven, Nieuwpoort (eerst in 1673 versterkt) en de post bij de sluizen van Ameijde aan de Lek; de verdedigingswerken bij de Goejan Verwellesluis aan beide oevers van den Hóllandschen IJssel; bet verdedigingswerk bij de Nieuwerbrug aan de dijken van 'den Ouden Rijn (hierachter legerde de Prins zelf, omdat het den hoofdtoegang tot Holland afsloot) en eindelijk de werken in het front Abcoude, Hinderdam, Uitermeer, Weesp, Muiden, achter de Vecht, inzonderheid tot dekking van Amsterdam, f)
	Eerst na het veroveren van de buitenprovinciën volgden de Franschen de onzen in de. richting van Holland; zij vonden de landen toen echter behoorlijk onder water, de toegangswegen bezet- en door verdedigingswerken afgesloten. Hun dralen na den IJsselovergang kwam hun duur tel staan: nergens vermochten zij meer tot het hart des lands door te dringen vóór het invallen van de vorst; bijna 6 kostbare maanden (einde Juni tot einde December) gingen voor hen in gedwongen, bijna volkomen werkeloosheid verloren. Bij een vorige gelegenheid heb ik op deze, voor ons zoo hoogst gewichtige zaak. tevens een belangrijke les uit den oorlog van 1672/’73, de aandacht gevestigd, mede aan de hand van in den laatsten tijd openbaar gemaakte Fransche archiefstukken. Kortheidshalve zij hier daarnaar verwezen. §)
	De Franschen, die voor de Hollandsche Waterlinie overal het hoofd stootten, zetten zich aan de grens der onderwaterzettingen op alle toegangswegen vast en vormden dus, wat wij in den tegemvoordigen tijd een „insluitingslinie” zouden noemen. Naarden, Amersfoort, Utrecht en Vreeswijk vormden daarvan de steunpunten. **) In de
	f) Een oogenblik (20 Juni) is zelfs Muiden in Fransche handen geweest. Dat men deze alles beslissende plaats bij den terugtocht losliet, is wel een bewijs voor. de schromelijke verwarring, die cr heerschte. '§)' Zie : „Een Nederlandseh Volksleger” (uitgegeven door de Vereeniging „Volksweerbaarheid”), blz. 29 tot 33.
