Ludzie i przedmioty, jeśli wywołują w nas uczu


Rolk II. Nr. 21 (34)


piękniejszymi. Piękność bywa nietylko przyczyną,
ale często i skutkiem miłości. Z głębi naszej istoty
promieniuje piękność na umiłowane przedmioty
i każe nam dopatrywać się w nich coraz to dosko
nalszych cech. Ta „upiększająca” siła miłości może
właśnie wywoływać w duszach młodzieży owo t. zw.
sympatyczne nastawienie w stosunku do olbrzy
miej dziedziny uczuć. Czemże, jeżeli nie „upiększa
jącą* miłością jest miłość do ojczyzny, do wiedzy,
do osób bliskich?

Zachodzi głęboki związek między sztuką a moral
nością. Artysta odrywa nas na pewien czas od po
wszednich popędów  egoistycznych i na chwilę
wznosi ponad samych siebie. Dopóki zostajemy pod
urokiem dzieła sztuki, niema miejsca w sercu na
nic małostkowego i poziomego. Dzięki temu wyzwa
lającemu wpływowi, płynącemu z każdego prawdzi
wego dzieła sztuki, możemy się stopniowo dźwigać
na coraz wyższy poziom odczuwania. Jeżeli miewa
my często sposobność poddawania się działaniu sztu
ki, uczymy się lekceważyć inne przyjemności, budzą
ce grube i poziome instynkty.
Dostarczając dzieciom i młodzieży możności roz
koszowania się pięknem, nietylko otwieramy przed
niemi bogate źródło czystego szczęścia, lecz zara
zem zabezpieczamy je przeciw zgubnym wpływom
życia. Ważna jest rzeczą, skąd człowiek czerpie
swoje zadowolenie.
Sztuka nie przez to działa uszlachetniająco, że
prawi morały, lecz przez to, że oczyszcza źródło na
szych przyjemności i potęguje naszą sympatję do
wszystkiego, co ludzkie. Oto — synteza estetyki,
jako czynnika wychowawczego, i czas najwyższy,
aby zdawszy sobie z tego sprawę, pchnąć wychowa
nie młodzieży na nowe tory, przez całkowite równo
nouprawnienie sztuki, jako składowego pierwiastka
w programie nauczania.
