Reeds in 1751 geeft een codicil van een merkwaardig verdrag over de rendier- kwestie een vage aanduiding, zeggend : „dat, wanneer de Lappen beide landen noodig hebben het volgens oud gebruik toegestaan zal worden om met de lente en den herfst over de grenzen te trekken van het een of andere rijk.” Deze clausule was het begin van vele moeilijkheden over het weiderecht en bij het verdrag van Karlstad in 1905 kwam eveneens deze taak ter sprake. Men kwam overeen, dat de wet van 1883, die reeds verlengd was tot het einde van 1907 nog een tiental jaren zou worden gehand haafd. Tevens werd vrij streng omschreven waar de zwervende Lappen zich in Zweden en Noorwegen mochten ophouden en dat ze geen kudden mochten medevoeren, die aan andere met vaste woonplaatsen of aan maatschappijen toebehoorden. Verder werd nog overeengekomen, dat de Zweed sche Lappen zich niet voor 15 Juni met hun rendieren op Noorsch grondgebied mochten verplaatsen, indien niet een on gewone weersgesteldheid zulks nood zakelijk maakte, alweer een bepaling, waarmede dikwijls de hand gelicht werd. Er werd dan ook maar bijgevoegd, dat de Zweden, op eigen kosten echter, door een scheidsgerecht konden bepalen, wan neer, onafhankelijk van den officieelen datum, de trek plaats mocht hebben, doch 167 LAPLAND VOOR DE LAPPEN EN RENDIEREN. in geen geval zou dat geschieden voor den eersten Mei. Maar de bepalingen der wijze juristen van Karlstad hadden geen reke ning gehouden met het intuïtieve gevoel van zelfbehoud der rendieren, die niets wetend van officiëele of niet-officiëele data trokken, wanneer de muskieten het weiden op Zweedsch territoir hun ón mogelijk maakten. Maar op hun tochten naar het Westen kwamen ze natuurlijk- in botsing met de ijverige pionniers van het Noorsche Noorden, die het nieuwe weten en de techniek der landbouw machines toepasten in streken, welke nooit gedroomd hebben in cultuur te worden gebracht. Steeds Noordelijker verrezen de nederzettingen der Fabod- vallen of Scandinavische Sennereien, steeds meer wordt het oude volk van Same Adnam verjaagd of gedwongen zich aan te passen aan de zeden en gewoonten, welke de moderne tijd in internationale gelijkheid de wereld oplegt. Het duurde dan ook slechts twee jaar na het Karl- stadsche verdrag, of er werden tusschen de beide regeeringen van het Scandina vische schiereiland weer onderhandelin- gen geopend, welke echter tot geen resul taten leidden en daarom geschorst werden tot 1909. 