Powiat Horodeński obejmuje 15:15 mil kwadratowych
powierzchni. Miasto Horodenka położone nad rzeką Horo
dnicą. Posiada wspaniały kościół parafialny, wybudowany
przez starostę Kaniowskiego (Potockiego). Dawny zamek,
zamieniony na pałac, znacznie dziś podupadł. Nieopodal
Horodenki leży miasteczko Czernelica nad Dniestrem, gdzie
znajduje się zamek starożytny. Dalej Chocimierz, miejsce
pamiętne w dziejach bitwą z Tatarami roku 1624 stoczoną,
Obertyn nad Dniestrem, przy ujściu rzeki Czerniawy, leży
wśród rozległej, wzgórzami najeżonej równiny. Tu Jan Tar
nowski, hetman polski za Zygmunta Starego, pobił na głowę
Wołochów i Turków. Mnogo mogił w tej okolicy świadczy
o owej bitwie, w której 4.000 Polaków pokonało 22.000
Wołoszy i Turków. W pobliżu Obertyna leży wieś Rako
wiec. Tu za panowania króla Jana Sobieskiego, garstka Po
laków, pobiła na głowę Tatarów.
Powiat Peczeniżyński obfituje w ropę i naftę. Jest
ekonomią skarbową. O ziemi Pokuckiej śmiało powiedzieć
można:

Tu każda piędź ziemi, którą stopa depcze,

Coś o dawnych dziejach wędrowcowi szepcze.
A szept ten, choć cichy, zrozumieć go można,

Bo wszystko woła: „Tu groby“ — z ostrożna!


Były tu niegdyś rody bogate, przeważnie ormiańskie.
Dziś pozbyli się tej pięknej ziemi, tych szumiących borów
i lasów, które ojcowie ich przed najazdami nieprzyjaciół
zasłaniali swą piersią, które przez setki lat zostawały w rę
kach ich rodów, a dziś w rękach obcych i wrogich nam
żywiołów!.. Patrząc na to wszystko oczyma serca i duszy,
płakać tylko za minioną przeszłością i nad smutną tera
źniejszością! — Toż:


Płyń dumko moja w rzewno -łzawej nucie,

Od brzegów Dniestru przez całe Pokucie!

Płyń! tam gdzie Prutu mkną w dal modre fale

I nieś wraz z niemi me serce i żale!

Płyń! przez urocze mroczne jary, gaje,

Przez kwietne łąki i górskie ruczaje.
Płyń! na szczyt Karpat, przez cieniste hory,

Z poszumem Prutu — na szczyt Czarnohory

I spytaj dumko, gdzie są polskie dwory?...
