De drukte der vaardigheids-man heeft de ledigheid van den psycholoog niet kunnen verbergen. Diens taak was het ons te doen zien: Van Essen’s dubbel-wezen, de man in zijn grootheid, zijn kracht en, tegelijk, in zijn zwakheid en angst. Daarin schoot hij te-kort. Het eerste bedrijf is voortreifelijk als inleiding; toont niet voldoende den man-in-zijn-grootheid-en-kracht, dat de schrijver daarmede voor dat deel kon volstaan. Toch deed hij het. In de volgende bedrijven zien we allóén den man-in-zijn-verslapping-en-angst, bemerken niets meer van den krachtmensch. Het lag niet alleen, zelfs niet voor het grootste deel aan de slappe ver-beelding van den heer Tartaud, dat we ons verwonderd hebben hoe ’t mogelijk was dat déze man zich zoolang nog staande hield, niet tien jaar eêr gevallen was.
Neen, Schürmann is er nog lang niet. Verschillende goede en mooie tooneelen maken nog geen gaaf tooneelspel. Hij zal er kunnen komen door nauwgezetter, gewetensvoller arbeid. Hoe kan hij gelooven ooit een psychologisch werk van wichtige beteekenis te kunnen geven, zoolang hij zoo vluchtig, oppervlakkig werkt!
	De psycholoog in dezen tooneelschrijver moet ernstiger, de vaardige helper bescheidener worden. En zij moeten elkander wat beter leeren verstaan.
') Dit is een uitnemende vondst, zal men zeggen. Het is juist géén vondst. Het is het eindpunt der logische ontwikkeling. Daarom is het zoo verdienstelijk en te waardeeren dat de schrijver hiertoe kwam.
Wroeging.
DOOE PIETER VAN DER MEER.
