164 GELDERLAND EN DE SCHEEPVAART enige invoer van fabrikaten en wijn voor eigen gebruik i). De doorvoerhandel concentreerde zich hoofdzakelik in Keulen, Dordrecht en Deventer 2). Bovendien moeten de vele oorlogen met de heersende onveiligheid, vooral in de eerste helft van de 16de eeuw, waardoor de scheepvaart langs de Gelderse rivieren grotendeels stil moest liggen, een zeer nadelige invloed op de handelsbeweging gehad hebben 3). Volgt nu de aangekondigde tabel, waarin ik voor vergelijking niet alleen de cijfers voor de Gelderse steden, maar ook die van andere Noord-Nederlandse gewesten en de Overijselse steden heb gegeven. 1) Brieven uit en aan het Hof No. 718, 829 en 724. 2) Zie Kuske a. w. Ook voor de middeleeuwen wordt dit door dezen schrijver betoogd. 3) Zie Kuske a. w. STADSKIND = ONDER CURATEELE. „Albert ten Dorst, wegens siins onordelycken levens ende mishandelinghe ziinner huisfrouwen voor een eerbaer Raedt be scheiden ende gecompareert, is weder aen den avendt in Emaus (gevangenis) doen setten. Ende om die verquistongh siins gudt geboorlyck voor te commen, daermede siin huisfrouw middel hebben moege om eerlycken te leven, is gudtgevonden (immers indien men geene beterschap aen hem soude bevinden), dat hy stadtskindt gemaect sal werden ende iedermennichlyck by aepenbaere publicatie gewarschouwt hem niet te borgen off te leenen, want men dairover geen recht doen sal” (Nym. raads resolutie van 13 December 1598). H. D. J. V. S. KRUIDNAGELS IN DE KERK. „Betaelt aen Gerith Metss vyer gulden tyen stuyvers van kruytnagel, soe hy ten behoeve van de kerck heeft gelevert” (Rekenboek van St. Stephenskerk, December 1637). Waarschijn lijk gebruikt als desinfecteerend middel, daar de pest in het vorige H. D. J. V. S. jaar vreeselijk gewoed had. 165 DOOR DE SONT IN DE IÓDE EEUW. „ Percen- 1497 r5°3 1528 Ï536 r537 I538 1539 !S4O 1541 '542 1544 Totaal. 