Maar eerlijke werkelijkheidszin gebiedt ons te erkennen, dat onze inzichten aangaande de militarisering van de revolutie ook door de huidige spaanse gebeurtenissen gestaafd worden. En zo staan we thans voor de keus: vertrouwen op de geringe kans, dat in West-Europa het fascisme alsnog langs niet-gewelddadige weg zal worden verslagen, vertrouwen ook op onze overtuiging, dat het fascisme onherroepelijk in de generaties, die onder zijn bewind opgroeien, de kiemen van het verzet en van zijn eigen nederlaag moet kweken, óf- de kans wagen, met alle kracht de gewapende strijd tegen het fascisme steunen en erop vertrouwen, dat wij m staat zullen zijn de funeste gevolgen van een militarisering van de revolutie te remmen. _|
	Waarlijk, hoopvol ziel de to*jmst er niet uit. Maar er i niets bij gewonnen de ogen te sluiten voor de werkelijkheid. Het is mij niet mogelijk thans over Spanje te schrijven zonder op deze kant der dingen de aandacht te vestigen! tmamr g] te ved laat men zich bi| het bepalen van zijn hou-
	ding leiden door blind enthousiasme of even blinde beginselvastheid. 1 L L uu
	Twee dingen moeten thans onze aandacht heblien. Dat is enerzijds de militarisering der revolutie en haar consequenties, anderzijds de verwezenlijking van onze idealen, die thans zo goed en zo kwaad als het gaat in Cataionie plaats vindt. De ruimte laat niet toe, hier bewijsplaatsen te citeren, ik ben natuurlijk gaarne bereid ze alsnog te publiceren. ,
	We moeten dan vaststellen, dat zoals te voorzien was, de CNT en FAI een steeds grotere last van regeringsverantwoordelijkheid te dragen krijgen, met alle gevolgen van dien. .11
	Een van die gevolgen is het besluit van het regionale plenum van Catalonië, om op te komen voor de invoering van een algemene gedwongen dienstplicht. Een ander, de aanvaarding van een centraal bevel in de operaties der antifascistische strijdkrachten. n j j »
	Mag men tegenover deze feiten yolhouden dat er in Spanje aan de zijde der anti-fascisten, althans aan de kant van CNT-FAI, geen militarisme is? Zijn het ontbreken van de formele discipline naar pruisisch model, van uniform en rangen, is de kameraadschappelijke omgang van kader en troep voldoende om deze bewering te staven? Zeker, a s men het rode leger, althans dat van voor enkele jaren, a s men de Boeren legers der Zuid-afrikaanse oorlogen, als men de legers der franse revolutie niet militaristisch noemt. 