Tem trudnićj przeto jest mało kobietę nagą, że
w niéj jak najściślej połączyć trzeba dwie własności
anatoma i artysty; — trzeba tam wydać i wydźwignąć
wszystkie muszkuły — wiązy i kości, a przytem tak
je trzeba okryć zewnętrzną powłoką, aby widz każden
zapomniał, że i w najpiękniejszćj kobiecie jest szkielet!

Oto są trudności rysunku — nierównie większe tru
dności napotyka malarz w inkarnacyi — w kolorycie
ciała ludzkiego. Farby żywiołowe, które w fizyologi
cznych, fizycznych i chemicznych fenomenach rozpo
jedyńczone widzimy, uszlachetniają się niejako w or
ganicznóm zastósowaniu i użyciu. Najwyższą organiczną
istotą jest człowiek; jego skóra, jako powierzchnią naj
doskonalszego ustroju, musi nam oczywiście objawiać
najpiękniejszą harmonią kolorów. — Uczucie tego cie
listego koloru wymaga tak rozmaitych, rozlicznych,
drobnych i delikatnych operacyi oka, ducha i ręki, że
kto doszedł do tego uczucia, ten najważniejsze zawo
dy w technice malarstwa już przezwyciężył. Ta bia
łość soczysta, która jednak bladością nie jest, ta roz
koszna rumienność, którą niewinność, młodość, czer
stwość, skromność lub wstydliwość krasi lica dziewi
cze; ten brzask różannej jutrzenki, ten błękit pogodnego
nieba, przez które się żółtawy płomyk słońca przebija,
ta krew, to życie, które gra pod miękką tkanką skórki
elastycznćj i dziurkowatćj — to wszystko może aż do
rozpaczy doprowadzić malarza!

Cóż dopiero ; mówić o tćj ciągłćj zmianie ciała ludz
kiego! Każesz się n. p. malować — usiadłeś — malarz
przeniósł już oko swoje z ciebie na płótno — maluje,
a tym czasem twarz twoja co chwila się odmienia;
przyjdą ci na myśl uwagi księdza Baki, albo rzeczpo
spolita Babińska, wnet uśmiech ironiczny siada na
ustach; przyjdzie ci na myśl rycerz z pod Cecory, albo
niedole obecne, wnet smutek czoło zachmurza; przyj
dzie ci na myśl twój przyjaciel — albo piękna — wnet
serce żywićj uderza, krew się zagrzewa, rumienią lica
— błogość się jakaś rozlewa po twarzy, a szczęście
z pod skóry wygląda! — Cóż wtedy biedny malarz
ma począć? — Twarz twoja męczarnią jest dla niego,
bo płótno nie chce się poruszać, rozciągać, rumienić lub
blednąć w miarę owćj nagłćj zmiany tego leciuchnego,
ruchliwego tchu, który się duszą zowie.
