Nie rzadko też o tej samej maleryi traktuje autor (na wzór Dekretałów)
w rozmaitych tytułach, a nawet w rozmaitych księgach, co niezmiernie
utrudnia objęcie naraz całej kwesty. I tak to dzieło, w szczegółach
prawdziwie znakomile, padło otiarą przestarzałego szablonowego podziału,
którego się wielu autorów aż do naszych czasów trzyma z przesadnego
konserwatyzmu jakby dogmatu lub jakiej świętości -z wielką szkodą
dla rozwoju umiejętności prawniczej i dla kodyfńkacyi praw kościelnych,
do której słusznie nietylko kanoniści oddawna wzdychają. Ten konser
watyzm autora jest powodem, dlaczego brak w dziele poglądów na
historyczny rozwój pojedynczych instytucyj i praw Kościoła, którego zna
jomość wielce się przyczynia do zrozumienia obowiązującego dzisiaj u
slawodawstwa kościelnego, Radzibyśmy też widzieli częstsze powoływanie
się na powagi, na których się autor opiera. W kilku punktach z auto
rem zgodzić się nie możemy. N. p. twierdzi w Ks. l. tyt. IL n. 29.
iw tyt IV. n. 19. że nie istnieją prawa kościelne merc poenales i po
daje racyę, która niczego nie dowodzi; w Ks. I. tyt. VIL n. 3 sq. autor
niepotrzebnie traci dużo słów na przeprowadzenie paraleli między związ
kiem małżeńskim a związkiem biskupa ze swoją dyecezyą. Omnis com
parałio claudicat, a to specyalnie kuleje na wszystkie cztery nogi, tak
jak niewystarczające jest porównanie (przez autora bardzo uwydatniane)
związku małżeńskiego ze związkiem hristi cum Eeclesia; w Ks. L
ty. XXVII. n. 18. twierdzi aulor całkiem mylnie, że dopiero na Sob.
Lateran. IV. (w r. 1215) cap. 14. X. (L 31) dano biskupom władzę
przybierania sobie wikarych generalnych. którym znowu w Ks. IIL tyt.
VH. n. 20. przyznaje całkiem błędnie, że mogą bez specyalnego przy
wileju udzielać benefieyalom institutionem auctorisabilem. W ks. L tyt.
NXXI n. 51. dobrze uczy aulor o znaczeniu deecyzyj Kongregacyi rzym
skich in causis particularibus, ale niekonsekwentnie z tem, co mówi


160 DWUTYGODNIK KATECHSTYCZNY i DUSZPASTERSKI.
