Laat mij niet spreken over al het booze wat haar in dezen onzen tijd en in deze onze wereld in den weg treedt. Maar laat mij iets anders noemen, iets wat voor goedwillende menschen in onzen tijd een veel dreigender gevaar is. Ik zag het in levenden lijve toen een jonge man afwijzend reageerde op het Booth-voorbeeld, ~want je mocht toch niet ingaan tegen de goede opwelling van die gokkers!” Peilt gij hier niet de diepte van de kloof die een zeker humanisme, of humanisme zonder meer, scheidt van het religieus humanisme dat velen onzer wagen te belijden? Om er nog van te zwijgen dat de goedhartigheid van deze spelers nog geen openbaring is van



	geestelijk leven. Ziet gij hier niet het groote gevaar van humaanzijn op niet-geestelijken grondslag? In den strijd om de persoonlijkheid gaat het om ons hoogste goed, ja ik durf zeggen om het eeuwig goed. Want wij staan hiér in de eeuwigheid die van het verleden was toen dit ~nu” heette en van de toekomst zijn zal als deze „nu” zal wezen en aan de eeuwigheid hebben wij deel door onze persoonlijkheid. ~lmmers, in den strijd om haar te behouden, gaat het om het wezen zelf van ons menschelijk leven; om ons uit het stoffelijke en zinnelijke, maar tijdelijke, het geestelijke en oneindige te verwerven, dat daarboven uitgaat en ons een zijn doet verkrijgen, waardoor dood niet meer dan een overgang wordt.”
	Spreekt het nu niet vanzelf dat al wat de persoonlijkheid schaadt, het ook de maatschappij, ja de menschheid doen moet? Beter, veel beter helaas dan vorige geslachten, weten wij hoe kennis en vaardigheid alleen dan zegenende machten zijn, indien zij door dit streven worden bezield en geheiligd, een streven, zonder hetwelk wij menschen weinig meer zijn dan hoogst vernuftige dieren: ja, door ons grooter vernuft gevaarlijker, dikwijls barbaarscher en geraffineerder dan deze.
