W takim twierdzeniu akcent jest położony na to, co
jest absolutnie niezmienne i co człowiek musi znieść. Do
jakiego wniosku prowadzi nas Kohelet? Z jednej strony
świat widzialny i to, co w nim się dzieje, przedstawia się
Koheletowi jako całkowicie nieprzeniknione; z drugiej
strony natomiast uznaje on, iż to wszystko poddane jest
działaniu Boga. Punktem, w którym to działanie Boga jest
dostępne jako przejaw Jego potęgi i zarazem autentyczna


66


rzeczywistość, jest czas wyznaczony na wszystkie sprawy
pod słońcem.
Jednak to swoiste poznanie Boga i Jego działania
w świecie nie daje wytchnienia Koheletowi i nie kończy
jego poszukiwań czy przemyśleń. Wręcz przeciwnie — wraz
z poznaniem Boga wiąże się jego największy niepokój.
Aby to należycie zrozumieć, wróćmy do wspomnianego
już tekstu, w którym Kohelet wskazuje, iż prawem wpisa
nym w bieg wypadków na Świecie jest to, że „wszystko
ma swój czas i jest wyznaczona godzina na wszystkie spra
wy pod słońcem” (3,1-2). Kohelet stawia następujące py
tanie: „co z takiego stanu rzeczy wynika dla człowieka,
który usiłuje być panem swego życia; tzn. dla człowieka
aktywnego?” Odpowiedź jest jakby dwu płaszczyznowa.
Po pierwsze Kohelet stwierdza, iż „Bóg uczynił wszystko
pięknie w swoim czasie” (3,11). Po drugie jednak czło
wiek „nie pojmie dzieł, jakich Bóg dokonuje od początku
świata” (3,11). Znaczy to, iż człowiek nie jest w stanie do
stosować swego życia do porządku, jaki Bóg ustanowił
w świecie; nie jest w stanie wkalkulować w swe plany po
stanowień Boga dotyczących wszystkiego, co się dzieje:


Człowiek nie zna swego czasu jak ryby, które się łowi
w sieć zdradliwą i jak ptaki w sidła schwytane. Jak one tak
uwikłani zostaną ludzie w złej chwili, gdy spadnie na nich
znienacka (9,12).
