Dat ideaal van „self help”, dat de mensch zich moest stellen „om er te komen”, heeft zich zoodanig gerealiseerd, dat de mensch voor den mensch een wolf geworden is, want als hij er eenmaal „is”, dan moet hij zich ook met hand en tand verdedigen tegen eiken belager van zijn welstand.
En als belager heeft hij dan ook iederen concurrent, dit woord in, den ruimsten zin genomen, te beschouwen.
Als dan ook van de zijde der bezitters vaak beweerd wordt, dat er geen verschil van belang bestaat, dan moeten we dat beschouwen, óf als een verloochenen van de eigen beginselen, óf als een brutale poging, de niet-bezitters zand inde oogen te strooien, want nog is het woord vaneen der voornaamste „self help” menschen, de liberale econoom Adam Smith tijdgenoot en vriend van Malthus van kracht, „dat de belangen van kapitalist en werkman absoluut niet dezelfde zijn.” En wanneer hij als zijn meening daarenboven te kennen geeft, „dat de burgerlijke staatsmacht in werkelijkheid ingesteld is tot de verdediging der rijken tegen de armen, of tot verdediging van hen, die eigendom bezitten tegen hen, die geheel bezitloos zijn,” dan is ’t ons duidelijk geworden, waarom van regeeringswege en van de zijde der haar steunende groepen in casu de R. K. kerk, zoo geageerd wordt tegen het N.-M., als zijnde een ramp voor de Mij., hetgeen met andere woorden zeggen wil, dat het N.-M. een ramp beteekent voor een zekeren Mij.-vorm, waarin de tegenstanders van het N.-M. niet zoo slecht boeren.
Die vorm, echter, is een fase van het algeheele en door alle eeuwen bestaande samenleven der menschen.
