Dzienniki paryzkie powtarzają za prowin
cjonalnym Mémorial de la Loire listy zmar
łego admirała Courbeta, zawierające bar
dzo ostrą i niebezparejalną może krytykę postę
powania rządu francuzkiego w Tonkinie. Uwagi
admirała nie były naturalnie przeznaczone do
użytku publicznego. Dla pamięci dzielnego ma
rynarza byłoby może i lepiej, gdyby listów jego
nie ogłaszano wcale, okazuje się bowiem z nich
równocześnie, że Courbet był w duchu zaciekłym
przeciwnikiem republiki.
O goryczy, jaką przejęte były uwagi Cour
ra świadczyć mogą następujące wyjątki z jego
18tów :

„24. lutego 1884. „., W imieniu narodu fran
cuskiego i bezwątpienia także woli narodu odda
łem naczelną komendę nad korpusem ekspedy
cyjnym jen. Millotowi. Oto jest podarek nowo
roczny rządu republikańskiego |... Albowiem Fer
ry zlewa swe dobrodziejstwa na tych tylko, któ
rzy przysięgają na jego sztandar! I pomyśleć so
bie, „że przed laty 36 narażałem się na ulicach
pay a, aby tym szubrawcom drogę utoro
wać |*...
„9. marca 1884... Flota nie ma już nie do
czynienia. Widocznie nie zdecydują się nigdy
wystąpić na morzu przeciwko państwu Niebie
skiemu. Nasza eskadra stoi obecnie w pogotowiu
i to jest jedyne odszkodowanie, jakie mi rząd
mógł ofiarować !*...
W podobnym, albo jeszcze namiętniejszym
tonie trzymaną jest cała reszta ogłoszonych li
stów. Publikacja ich wpłynęła bezwątpienia na
to, że rząd nie zgodził się na pochowanie zwłok
zmarłego admirała w Panteonie, postanawiając
jedynie pogrzeb uroczysty na koszt państwa w
kościele Inwalidów.
Sprawy autonomiczne.
