Porównajcie to co zaszło w czasie osie
dlenia się Hiszpanów w Ameryce, Anglików
w lIndyach, Anglo-Amerykanów w Północnćj
Ameryce È osądzcie: Niezawodnie więcćj tam
popełniono zdrożności, gwałtowności w tych
trzech podbojach, niżeli my w Algieryi. —
Można więc ganić różne wyprawy, różne fa
kta szczegółowe; można było poznać co w nich
nieszczęśliwego iokropnego, a przecież żadna
ztąd słuszna nagana spaść nie może na nasze
postępowanie w ogóle, na nasze wojska, na
gabinet ami na jego przywódzców. — Jedna
wyprawa ściągnęła przed niedawnym czasem
osobliwą uwagę izby i jćj kommissyi. Muszę
z tego powodu podać niektóre objaśnienia do
kladne, gdyż nie chciałbym opuścić żadnćj
kwestyj ani też zaćmić. żadnego szczegółu. =
Niepotrzebuję powiadać izbie kommissyi, żeś
my nie szukali sprzeczności, że nie użyję in
nego wyrazu, jaka powstała z tego względu
między gabinetem a kominissyą izby. Dosyć
już mamy sporów, nie potrzeba więc tworzyć
nowych. Lecz przejdźmy do samćj zasadni
czćj kwesty względem wyprawy na Kabylię.
Z niejakiem zadziwieniem wyczytałem w spra
wozdaniu p. Tocqueville, te dwa frazesy: „Na
przeciw małćj pustyni, w górach ciągnących
się po nad morzem, mieszkają niepodlegli Ka
bylowie. Do tej pory przez terrytorium ich
wojska francuzkie nie przechodziły.*

W tój chwili nie przypominam sobie dru
giego frazesu , lecz z tych dwóch ustępów zda
wało się wynikać, że zdaniem szanownego p.
