Jednym z najgłośniejszych takich procesów był prowadzony przez
Jakóba Szelę z rodziną Boguszów. Siedmdziesięcioletni Szela był |


: : heas pe an l
chiopem inteligentnym, umiał czytać i pisać, posiadał niezwykłą |


pów. Nie miał wcalę wyglądu zbójeckiego, jaki mu przypisywała
legenda późniejsza, wytworzona poc wpływem okrucieństw 1846 roku.
Przeciwnie, współcześni świadczą, że na twarzy jego niemalowała się
srogość, lecz powaga i przebiegłość, a ogólny wygląd jego postaci
wyrażał energiczną i bezwzględną wolę; nie działał w stąnie opiłym,
nie wściekał się, lecz trzeźwy i spokojny, zawsze miał na ustach słowa
Pisma świętego; zdawał się być mistykiem i sekciarzem; nawet gdy
w r. 1846 mordował szlachtę i znęcał się nad swojemi ofiarami, wy
stępował jako moralista i mściciel. :

Uosabiał on całą nienawiść chłopstwa ku pańszczyźnie. Był on
chłopem gospodarzem we wsi Smarzowej, należącej do Boguszów.
Stary Stanisław Bogusz, w 1846 r. starzec 87-letni, należał w swoim
czasie do stronników konstytucji 3 maja, brał udział, w powstaniu
kościuszkowskiem i po ludzku obchodził się ze swoimi chłopami. Od
dawna jednak nie zajmował się gospodarstwem i zdał rządy w swych
dobrach synom Wiktorowi i Nikodemowi, którzy traktowali chłopów
po szlachecku, bez miłosierdzia. To doprowadziło do śmiertelnej nie
nawiści między nimi a Szelą. Jakób Szela procesował się z Boguszem
o swoje własne krzywdy i o krzywdy gminy, która go swoim pełno
mocnikiem wybrała. Z tego urzędu złożono go skutkiem starań Bogu
szów, lecz Szela odwołał się do nadwornej kancelarji w Wiedniu
i stamtąd przyszło jego zatwierdzenie. Zato Boguszowie, mając wła
dzę dominjalną w ręku, mścili się mnóstwem dotkliwych udręczeń
na Szeli; między innemi syna jego oddali do wojska, w którem wów-,
czas służba linjowa trwała 14 lat. Szela zaprzysiągł krwawą zemstę
Boguszom i całej szlachcie i w r. 1846 przysięgę spełnił z przeraża
jącem okrucieństwem.
