Według podania, dzieci jego przypadkowo ułożyły soczewki
w rurce tak, że przez nie dostrzegły powiększonego koguta na
wieży kościelnej i zdumione pokazały to ojcu, a ten ze spostrze
żenia ich umiał skorzystać. Niewątpliwe tylko, że luneta do
brze już znaną była w Holandyi w roku 1608, a w roku 1609
posiadał ją Galileusz. Bawiąc w Wenecyi, usłyszał o cudownym
wynalazku holenderskim, a wróciwszy do Padwy, gdzie podów
czas był profesorem, według zebranych wieści, przyrząd po
dobny zbudował. Galileusz nie jest wprawdzie tedy wynalazcą
lunety, ale ją znacznie udoskonalił, gdy bowiem optycy holen
derscy pięciokrotne zaledwie otrzymywać mogli powiększenia,
osiągnął Galileusz powiększenie 30-krotne.
Istotna wszakże zasługa Galileusza na tem polega, że
lunetę zwrócił ku niebu i do obserwacyi ciał niebieskich ją
zastosował, Gdy pierwsi posiadacze lunet zadawalniali się
drobną uciechą, że z wysokich wież rozglądać mogą dobrze
okolicę otaczającą, a wynalazcy tę tylko w niej korzyść do
strzegali, że przydatną być może dowódcom do rozpatrywania
wojsk nieprzyjacielskich, genialny umysł Galileusza ocenił
natychmiast, że nowy ten przyrząd daje wzrokowi naszemu
możność wydobycia się poza ciasne szranki ziemskie i prze
niknięcia obszarów niebieskich. W rękach Galileusza stała się
luneta z drobnej igraszki potężnym środkiem badań nauko
wych, a w krótkim czasie dostrzegł za jej pośrednictwem mnó


o? OF *


stwo zdumiewających i niespodzianych szczegółów. Na księ
życu zobaczył wysokie góry i głębokie kratery, a na słońcu
ciemne plamy; odkrył odmiany Wenery i księżyce Jowisza,
a droga mleczna, która oku nieuzbrojonemu jednolitą tylko,
jaśniejącą wydaje się powłoką, ukazała mu się złożona z nie
przejrzanego mnóstwa gwiazdek drobnych.
Pierwsza ta wszakże luneta, zwana Zczełą holenderską
albo lunetą Galileusza, była słabym zaledwie przyrządem.
