To jednak nie jest jeszcze dostateczną po
temu kwalifikacyą. By narodem być, trzeba
posiadać żywą kulturę narodową, trzeba po
siadać swego rodzaju warsztat duchowy,
któryby nieskończenie bogatą i różnorodną
treść wszechludzkiego życia przerabiał i prze
tapiał na wartości kulturalne, noszące na so
bie piętno wspólnego pochodzenia, będące do
siebie zbliżone w sposobie ujmowania i war
tościowania świata i kultury. Kultury takiej
nie mierzy się stopniem jej wartości aktu
alnej, lecz ukrytą w niej zdolnością do roz
woju. Zastosowując zaś ten probierz do „kul
tury“ żydowskiej, spostrzegamy odrazu jej
wewnętrzną niemoc twórczą. Wprawdzie
istnieje obecnie coś w rodzaju quasi-euro
pejskiej kultury żydowskiej (raczej, żargono
wej), lecz jest ona zakrojona na bardzo wązką
miarę i przystosowana do akulturalnych sto
sunków, panujących w masach ludu żydow
skiego. Zaspakaja ona jego potrzeby kultu
ralne, Jecz tylko o tyle, o ile potrzeby te
pozostają na bardzo nizkim poziomie cywili
zacyjnym.
