Pelersb. wied., zaznaczywszy, jak rozmaicie przyję:
to 2a granicą fakt rzeczony, powiadają w ko cu: |

„Sądzimy, iż.praktyczna polityka może Się wig
na sceptyczny stosunek do zdetronizowanej więtości
traktatów, a tem więcej do owych słodkich, + alko
„dźwięków dyplomatycznych”, które przez samą pne:
mację dawno już uznane zostały za pożyteczne tylko do
„ukrycia rzeczywistych myśli”. Fakta E eO
słowa, mogą być jedynemi wskazówkami przygotowywa
nych projektów hpa ay: town

ów przyszło
pomza a: ze s Przucją: lecz dla tem większe


są gotowemi do wojm a h

o zapewnienia sobie zwycięstwa szukają pomocy u
Wloch, a znalazłszy ją, Śpieszą ukończyć uzbrojenia,
po za które, nawet według zdania inspirowanych przez
kanclerza gazet, iść nie można; wszystkie bowiem siły
kraju naprężone są do ostateczności. Też same Niemcy
energicznie popychają sprzymierzeńca do podobnego
naprężenia gotowości wojennej i oto przez całe lat dzie
sięć obadwa mocarstwa tracą miljardy za miljardami,
rujnują się materjalnie i kładą na ołtarzu militaryzmu
ofiary z dobrobytu państwowego oraz społecznego. Po
eo? Aby dać odpór możliwej, a raczej niemożliwej „na
paści”. Któż jednak -w to uwierzy, kto w takim znawcy
i lekarzu chorób socjalnych, jak ks. Bismark, zechce
widzieć milifarystę tylko dla „zasady militaryzmu”,
Żołnierza, który się uzbraja, aby nie wojować, lecz tra
cić fenigi dla prostej możności pobrzękiwania szablą?
Byłoby wielką naiwnością powątpiewać o ostatecznych
celach polityki austrjacko-węgierskiej.”

Poniżej podajemy z Now, wr. głos tego dziennika
o przemówieniu ks. Bismarka, streszczony w depe
szy przez Ajencję półn.:

„Przedewszystkiem uważamy przemówienie ks. Bis
marka — pisze cytowany dziennik —za dzieło sztuki,
utrzymane w* odpowiednim tonie od początku do koń
ca. Jest ono spokojnem i pewnem siebie, ujawniając
spokojny i pewny siębie charakter mówcy, a dalej, jak
sądzimy, szczerem. Mowa ma nastrój bezspornie poko
jowy, jeśli patrzeć na nią spokojnie, jak na dzieło sztu
ki, gdzie wszystko jest na swojem miejscu, poczynając
od siły w zwróceniu się do Boga 1 uczucia patrjotyczne
go, a kończąc na żartach i ironji. Jeżeli zaś „przycze
piać się” do niej, tedy można ją tłómaczyć według woli;
gądzimy jednak, iż jest ona zbyt dobrze wypowiedziana,
zbyt jasno, aby zasługiwała na podobne traktowanie,
Jeden frazes wydaje nam się niezbyt Jasnym, a miano
wicie: „Żądania, z jakiemi wystąpiła do nas Rosja przed
ostatnią wcjną wschodnią, były przez nas uchylone;
następnie ` Rosja napróżno zwracała się do Austrji, na
reszcie wybuchła wojna...” Jest tojak gdyby wska
zówka, iż w rzeczywistości ks. Bismark nic nie rozstrzy
ga—ani pokoju, ani wojny. 