God wil dus den wil des menschen eerbiedigen en wel zoozeer, dat wanneer zij willen, bergen in de zee zullen storten en in den hemel moet gelden wat zij op aarde doen. (Matth. 18 : 18.) „God wil dat alle menschen zalig worden en dat zij tot kennis der waarheid komen." (1 Tim. 2 : 11,) en (Ezechiël 18 : 23 ) „God wil niet dat iemand verloren ga, maar dat elk zich bekeere." (2 Petrus 3 : 9.) Deze wil Gods ontmoet echter tegenstand bij den wü van den mensch. God heeft alzoo een dubbelen wil, een oorspronkelijken, aller heilbedoelenden, en een anderen wil, die voor den wil des menschen stand houdt, dien eerbiedigt, geduld heeft, verdraagt, maar altijd op des menschen wil wacht, daar Hij zonder dezen niets doen wil. „God zegt Augustinus, „heeft mij geschapen zonder mij, doch Hij wil mij niet herscheppen zonder mij." Er is, zooals Baier elders zegt, een oorspronkelijke wil Gods en een voorwaardelijke, die van zekere voorwaarden des menschen afhangt, of in 'tkort: een werkzame en een niet-werkzame wil. Wat echter de oude dogmatici meer in summa leerden, dat wordt door de nieuwere nader uiteengezet en toegepast. In den jongsten tijd maakt men meer ernst met de persoonlijkheid Gods in betrekking tot de menschelijke vrijheid.
