Waarop nu kunnen we borduurwerk toepassen? Onder w’elk voorwendsel gaan we steeds door per sé handwerken te vervaardigen zonder bepaald doel. Wc kunnen een voorbeeld nemen uit de volkeren, die nog in staat van mindere beschaving verkeerden. Stel u voor een edelvrouwe aan het hof van Eduard I, die haar tijd zoek zou brengen met het maken van de vele nuttelooze handwerkjes, negentien van de twdntig vromven van onzen tijd zich bozig houden, dat is te zeggen: als ze al eenig werk verrichten. Zij arbeidde jiiren lang aan een mooi geborduurden priestermantel of ander kerkelijk kleed of borduurde een gordel of kleed voor zichzelf, w'erk dat niet maar eens even in een paar dagen of maamlen te maken was. Ze zouden niet bestaanbaar geweest zijn in do i3<ie eeuw die stapels ving-erkommendoekjes, kleedjes en meer zulke nuttelooze voorw'crpen, met patronen bedrukt om in genuanceerde zijde van de leelijkste kleuren gewerkt te worden, zooals men ze ziet in de onvermijdelijke handwerkwinkels van heden. Evenmin is dit tegenwoordig mogelijk in Turkestan, in de onbedorven streken van Indië, in China of bij eenig volk, dat nog niet de kunst geleerd heeft nuttelooze voorwerpen van luxe op te stapelen. Ik wil hiermee niet zeggen, dat er in dezen tijd ook geen heerlijk mooie borduurwerken in EuroiDa worden voortgebracht, maar de gewone mensch is niet in staat ze te maken of te w'aardeeren. Waarom geniet de gewone mensch niet van een in heldere kleuren geborduurde japon en maakt hij er niet liever een voor zich zelf dan dat hij overbodige zaken versiert? Misschien omdat hij niet wenscht dat een japon langer dan een paar maanden duurt of dat de stof, die hij koopt, niet goed genoeg is om te borduren of wel omdat de- jap<jn tegen dat het borduurwerk af is niet meer in de mode zal zijn kleur, vorm van mouwen, enz., aangaat. Misschien komt het niet in hem op dat het mogelijk is een japon vele jaren te dragen, als zij gemaakt is van goede stof, die gewasschen of uitgestoomd kan worden en niet verschiet en dat er kleuren en vormen bestaan, die op zich zelf mooi en dus niet afhankelijk van mode zijn. Dit alles in aanmerking genomen, mag het borduren van een japon zoo noodig een of meer jaren duren.
