Przejdźmy teraz do drugiej spra
wy, do sprawy rozszerzenia
autonomiiczyli samorzą
du. Dążenie do tego wynika tak
samo z naszych zasad narodowych
i demokratycznych. Powiedzieliśmy
wyżej, że naczelną zasadą polityki
każdego narodu powinno być, aby
on sam stanowił o sobie, aby się
rządził sam, aby posiadał niepod
ległość. Jeżeli jednak tej niepodległo
ści nie posiadamy, «to powinniśmy


dazyc przynajmniej do osiagniecia | powinien byé rozszerzony i popra
takiej niezawisłości, jaką osiągnąć wiony. Trzeba, ażeby ludność, to
na razie możemy, to jest do tego, jest żywioł obywatelski, miała wię
aby ta część narodu naszego, która kszy udział w stanowieniu o spra
w tem państwie zamieszkuje, stała wach powiatu i w ich załatwianiu;
sie o ile możności niezawisłą od|trzeba, ażeby w gminie nietylko
obcych, a rządziła się sama. Trzepewna nieznaczna część, ale ażeby
ba więc przedewszystkiem abyśmy | wszyscy jej członkowie mieli jakiś
sami mogli bez mieszania się obwpływ na jej sprawy. A oprócz ta
cych, ustawy sobie nadawać i mykiego rozszerzenia praw obywateli,
śleć o zaspokojeniu naszych potrzeb; | trzeba: to co jest poprawić, aby
osiągnie się przez to rozszerzenie wszystkie sprawy załatwiane były
władzy Sejmu i przeniesienie, ile się szybko i dobrze. Taki samorząd u
tylko da, spraw z Parlamentu do dołu jest najprawdziwszem i najrze
Sejmu. Wtedy będziemy się mogli | telniejszem rozszerzeniem praw oby
urządzić w kraju, jak nam samym | wateli, zapewnieniem im udziału
zda się najlepiej, i urządzić się „pow rządzie w daleko, większym sto
naszemu“. Nie będą nam wtedy ob| pniu, niż powszechne wybory. Bo
cy przykrawywać spencerków nieani poseł, choćby najlepszy, ani
mieckich albo czeskich, ale sami Parlament czy Sejm, nie mogą
sobie skroimy sukmanę, w jakiej wszystkiem się zająć. Parlament
nam wygodnie i jaka do nas przystała | i Sejm uchwala ustawy, ale te ustawy
z dziada, pradziada. A to wszystko stosują się w powiecie i gminie.
