Lombroso wspomina dalej, że instynkt ży
cia jest o tyle silniejszy od bólu, że pewien
człowiek, którego noga była tak silnie przy
ciśnięta sztabą żelazną, że go ruszyć z miej
sca nie można było, prosił o amputacyę
nogi.
Dzieci okazywały największą zdolneść opo
ru. Mała cezteroletnia dziewczynka została od
naleziona w stanie zupełnego spokoju po czte
rech dniach, ehociaż cały ten czas była sa
ma i bez pożywienia. Pytana, co robiła, od
powiedziała, że czekała na ojca i spała. Tro
je innych dzieci w wieku lat 7, 5 i 3 zo
stały po siedmiu dniach wykopane; znajdo
wały się one w rodzaju groty, dokąd zosta
ły wrzucone. Znalazły przypadkowo trochę
cukru, pomarańcz i chleba. Czekały spokoj
nie w zupełnej pewności, że ktoś przyjdzie,
by je odkopać. Najoczywiściej nie miały świa
domości czasu, ani niebezpieczeństwa. Coś
podobnego opowiada pewien człowiek, który
leżał pod gruzami przez parę dni, myśląc,
że to tylko parę godzin. Pojęcie czasu zani
ka najpierw, nie ma się bowiem zetknięcia
z wrażeniami po sobie następującemi. Stan
ten rozciąga się, gdy dalej trwa, na ogólny
zanik uczuć, niszczący Świadomość położe
nia i chroniący osobę od przerażającego stra
chu. Zjawisko to jest wprost przeciwne zja
wisku bezmyślnej ucieczki i podnieceniu. Co
się tyczy zmysłu moralności można powie
dzieć, iż katastrofa przyczyniła się do ze
zwierzęcenia natury ludzkiej. Były więc epi
zody brutalności i dzikości w walce o życie.
Tak np. pewien starzec zabił dziecko, by o
panować linę i uratować siebie. Przy po
działe chleba mężczyźni odpychali kobiety i
dzieci i wyrywali im pożywienie z ust.
Lecz były też wypadki wielkiej ofiarności.
