Stellen wij ons dus eenvoudig een gestreepten rechthoek voor en plaatsen nu bij de scheidingspunten der eersten horizontale lijnde hóófdletters A, B, C, D, B, P, G, etc. en op de overeenkomstige punten der tweede horizontale lijnde kleine letters
	763



	a, b, c, d, e, f, g, etc. Inde figuur zijn lijnen AB en ab, B O en b c enz. door de prolongatielijnen verbonden. Waar nu door de verwisselbaarheidsclausule de vakjes onderling verwisselbaar zijn althans voor een gedeelte zijn ook die vakjes op heide (verschillende) horizontale lijnen onderling verwisselbaar. Derhalve kunnen de prolongatielijnen ook door diagonale lijnen worden vervangen; b.v.AAbB—b c, ab—C D, ef—Aß, etc. Wat wil dat nu zeggen? D. w. z. dat het pandrecht vaneen pandgever A niet altijd beperkt blijft tot zijn eigen pand, maar ook zich soms kan uitstrekken tot de panden van de heeren B en C en omgekeerd. Nu kan men hiertegen opmerken, dat toch alleen de gelijksoortige panden verwisselbaar zijn, zoodat de diagonale lijnen maar een enkelen keer kunnen getrokken worden. Die enkele keeren beslissen de zaak echter principieel, vooral, omdat er door tijdelijken inkoop en verkoop van stukken best een oogenblik kan ontstaan dat alle panden verwisselbaar zijn. Principieel doet echter m.i. de vervangbaarheidsclausule uit het individueele pandrecht een collectief 'pandrecht ontstaan, of m. a. w. de gezamenlijke pandrechtbezitters hebben tezamen een terugvorderingsrecht tegenover de gezamenlijke panden, wat op hetzelfde neerkomt als dit: dat ieder pandgever slechts zoover zijn terugvorderingsrecht mag uitoefenen als hij daardoor de andere pandgevers niet benadeelt. Terecht hebben we daarom, meenen wij, dit pandrecht als quasi-pandreeht betiteld. Voor hen, die echter voor dezen betoogtrant a la Spinoza „more geonietrico demonstratum” niet gevoelig zijn, zullen wij op grond van algemeene rechtsbeginselen, zooals die o. a. in verschillende artikelen van het B. W. belichaamd zijn, langs verschillende wegen nogmaals tot hetzelfde resultaat komen. We gaan daarbij achtereenvolgens uit van de beginselen vervat in; 1". art. 1178 B. W. (pondpondsgewijze verdeeling) ; 2°. art. 625 B. W. (geen hinder aan eigendom vaneen ander) ; 3°. art. 1206 B. W. (ondeelbaarheid van het pand). Ten slotte zal dan ineen eenigszins ander verband ook de „volle verantwoordelijkheid”, in art. 6 der Beurswet genoemd, benevens het schadevergoedings- en compensatiebeginsel kunnen strekken om ons standpunt verder te pantseren, opdat niet gezegd zal kunnen worden, dat dit alles slechts een luchtig neergeworpen bewering zij. 