Rozpoczęła się dwunasta wystawa wie
deńskich Secesyonistów. Ileż rzeczy zmieniło
się od pierwszej! Można powiedzieć krótko :
zmieniła się moda; to mówi najwięcej. Dawniej
chodziło się do Kiinstlerhaus z uroczystem
namaszczeniem a do Secesyi z ironicznym
usmieszkiem; teraz przeciwnie. Nie jest to
powtarzam raz jeszcze, ewolueya pojęć, ale
zmiana mody. Moda dokazuje takich cudów,
że n. p. przez jakiś czas przychodzą na świat
tylko same szezupłe kobiety, które mają rude
włosy. Moda panuje więc nawet nad wszech
mocną naturą. Jest nawet silniejszą niż na
tura Wiedeńczyka, która do niedawna znosiła
tylko rodzajowe obrazki, w stylu ilustracyj
do Gartenlaube, pięknie umyte i uczesane We
necyanki Blaase i inne piękne i umyte rzeczy.
Mam silne przekonanie, że i dziś jeszcze
Wiedeńczyk w duszy woli Ninetty Blaasa,
niż boginie Klingera albo „Medycyny“ i „Fi
lozofie* Klimta, tak jak i kobiety nieraz mają
właściwie czarne włosy i tylko dla mody ma
lują je sobie na rudo. Dosyć, że moda jest,
a publiczność wiedeńska godzi się z góry па
wszystko, со jest rzeczywiście inne jak do
tychczas i nowe.
Gdyby wiedeńska Secesya nie miała in
nej zasługi, jak tę, że zapoznaje nas z coraz
to innymi ludźmi, że prowadzi nas przez co
raz to inne krainy świata i duszy ludzkiej,
to i ta jedna wystarczyłaby zupełnie. Oprócz
artystycznych wielkich mocarstw europejskich,
które wysyłają swych oficyalnych reprezen
tantów na wszystkie wystawy świata, mie brak


tu także innych mniej znanych w małarstwie,
a пів mniej ciekawych narodów. Znajomość
z nimi uczy nas, że wszędzie kwitnie wio
sna, choć wszędzie innem kwisciem.
