Dinsdag 4 september komt Charles de Gaulle in Bonn aan: de Westduitse bevolking is al wekenlang duide lijk gemaakt, dat de verzoening tussen de Fransen en Duitsers, de grote Europese erfvijanden, door dit bezoek zal worden bekroond. Adenauer, die in juli in Frank rijk was geweest, had daar zijn steentje bijgedragen en nu ging de Gaulle dat in de Bondsrepubliek doen. Het had allemaal de klank van een nogal abstracte geschiedenis, waar niet al te veel mensen voor warm zouden lopen en vandaar dan ook dat dagenlang de kranten volstonden met oproepen, toch vooral de pre sident vriendelijk te willen ontvangen en wie in Bonn op het stadhuis Franse vlaggen wilde komen lenen, kon dat ook. Vierentwintig uur later was er van dat koele, afwachtende ‘verzoe nen’ helemaal niets overgebleven. Dat was helemaal niet alleen het gevolg van een sentimentele golf, die de Duit sers overspoelde bij de aanblik van de generaal. Het was veel eerder een gevolg van het optreden van de Gaulle zelf. Natuurlijk dreef het publiek in de eerste plaats nieuwsgierigheid, maar wie op de markt in Bonn heeft be leeft, hoe de generaal in langzaam maar voortreffelijk Duits zijn toehoor ders toeriep dat zij ‘een groot volk, jazeker, het grote Duitse volk’ waren en welke gevolgen dit had, kan er niet meer aan twijfelen, dat er in de Bondsrepubliek zes dagen lang een openbare cursus in massapsychologie is gegeven. De grote vijand van nog maar zo weinig jaren geleden, zei de over wonnenen, die werkelijk hun oude zelf vertrouwen nog niet terug hebben, dat zij een groot volk waren, en bood hun vriendschap aan. De ‘vriendschap’ van woensdag 5 september, was weer een dag later tot ‘samenwerking’ geworden. Tussen die ‘vriendschap’ en de ‘samenwer king’ vindt men een tafelrede van de Gaulle in kasteel Brühl, die in alle Bonner ambassades hartkloppingen heeft veroorzaakt. En niet daar alleen. De indruk was gewekt, dat de Gaulle niets meer of minder had aangebo den dan een politieke unie tussen de twee landen, als een soort voor loper van de Europese politieke unie, bij de vorming waarvan het zo moei lijk toegaat, wat de heren Adenauer en de Gaulle bepaald al lang ver driet. 