“Ben Youtuber olacağım!”
“Ben ünlü bir basketbolcu olup NBA’de oynayacağım!”
Ergenliğe girmeye bir kala, fiziksel yaşları 13, deneyimledikleri yaşları 5-25 aralığında değişken… Neredeyse her gün uzayan boyları gibi ruhsal durum göstergeleri de anlık olarak bir uçtan diğerine savruluyor olsa da şahane bir topluluk.
Oğlum ve arkadaşları!
Bu aralar beni en çok şaşırtan, eğlendiren, bildiklerimi unutup yeni şeyler öğrenmeme imkan veren, umutlandıran şeylerden biri onlarla vakit geçirmek.
Birlikte olduğumuz zamanlarda gelecek ile ilgili hayallerini anlatmaya teşvik ediyorum onları çoğu zaman. Malum erkek olmanın getirdiği genel bir konuş(a)mama durumu var tabii…
Ama konu gelecek ve hayal kelimelerinde birleşince yüzlerinde gerçek bir gülümseme, kalplerinde pırpır eden kelebeklerle birlikte bugünden kopup başka bir zamana kanat çırpıyorlar zihinlerinde.
“Gelecek” ve“hayallerin” ortak kümesi Russell Westbrook veya en azından Logan Paul gibi olmak. (Benim gibi daha önce bilmeyenler için Russell Westbrook günümüzün en başarılı ve popüler NBA oyuncularından biri, Logan Paulise yirmi milyon abone sayısına yaklaşan bir youtuber!)
***
Onlar hızlıca ulaşılması mümkün, mütevazı hayallerini özetleyip birbirleri ile güreşmeye ya da basketbol potasının çemberine asılmaya koştuklarında benim de içimdeki küçük kızın sesi canlanıyor aniden ve her seferinde.
“Ben de astronot olmak istiyorum!”
***
“Astronot!”
Her birimize defalarca kez sorulan “Söyle bakalım, büyüyünce ne olacaksın?” sorusuna benim verdiğimi hatırladığım ilk cevaptı bu.
Astronot olmak istiyordum.
Malum 60’lı yılların sonu 70’li yılların başları; önce Yuri Gagarin sonra Neil Armstrong’un şimdiki NBA oyuncuları ve youtuber’lardan bile çok daha havalı olduğu zamanlar.
Üstelik yetmiş dokuz bölümlük Uzay Yolu dizisinin her bölümünü defalarca izlemişliğimiz de var…
Nedeni ne olursa olsun astronot olmak demek; sonsuz bir özgürlük, imkansızı başarmak, sınırları zorlamak, farklı olmak, bilinmeyene ayak basabilme umudu, bütün dünyanın gözü önünde yerçekimsiz uzayda asılı kalmak, nefessiz beklenen bir habere dönüşmek…
Yani acayip havalı, müthiş bi duygu!
Hayali bile insanı mutlu etmeye yeter!
***
Sorulan sorunun cevabını büyük bir inanç ve ciddiyetle vermiş olsam da “Astronot olmak istiyorum!” yanıtım her seferinde önce bir şaşkınlık sonrasında “Hay ilahi çocuk!” ya da “Çocuk olmak ne güzel, hayalin bini bir para…” kıvamında sevgi(!) sözcükleri ile karşılanırdı.
Bu cevabı duyan hemen herkes, sanki her seferinde farklı ve beklenmedik bir fıkra dinlemiş gibi önce şaşırıp sonra güldüğüne göre, astronot olmanın insanları oldukça mutlu bir meslek olduğunu düşündüğümü hatırlıyorum önceleri!
***
Bir süre geçtikten ve ben de biraz daha duygu okuma yeteneklerimi geliştirmeye başladıktan sonrabu kahkahaların mutluluktan çok komik bir fikre verilen tepki gibi gözükmeye başladığını da.
Hatıramda asılı kalan tırnak içi cümle; “Hmmmm demek astronot olacaksın! Ne güzel! Haahaaahaaaaa!”
Bende bıraktığı duygu; kocaman bir yürek burkulması!
Astronot olmanın nesi bu kadar komik ise!!!
***
Sonrası bulanık olsa da anlaşılabilir.
Neden astronot olamadığımdan çok neden bu hayalden vazgeçtiğim.
***
Bütün bu düşünsel geri dönüşlerle aslında bugün oğlum ve arkadaşlarının youtuber veya NBA’de basketbolcu olma hevesleri ile benim astronot olma sevdamın arkasında yatan motiflerin birbirinden çok da farklı olmadıklarını anlıyorum.
Biliyorum ki bizi şekillendiren en önemli faktörlerden biri çevremiz. Belki de en önemlisi. Zamanın bir ruhu olduğu gibi her dönemin kendine has çekim alanları var.
Bana rol modelini söyle sana kurabileceğin hayali yazayım misali.
Kim bilir belki bir de, hayalinin bile insanı mutlu etmeye yettiği, benzer havalı duygular!
Ve tabii ki; ön yargısız ve imkansızlıklarla, öğrenilmiş verilerler kısıtlanmamış hayal dünyası zenginliği.
***
İşte tam da bu nedenle bu hayallerini “Ah zamane çocukları işte! Hepsi çabucak ünlü ve zengin olma peşinde” düşüncesi ile yaftalamaktan özenle kaçınıyorum.
Önemli olan hayal kurma yeteneklerini hep canlı tutup, yaratıcılık, azim ve umutla onların peşinden gidebilmeleri. Doğal olarak bu kocaman hayallerinin gerçekleşmesi mümkün olmayabilir ama peşinden koşulan her bir hayal, en azından, onları sevdikleri bir alanda mutlu olabilecekleri bir hayata yönlendirebilir.
***
Ünlü eğitimci ve yazar Sir Ken Robinson’ın çok izlenen TED Konuşması’nda okulların çocukların yaratıcılığını ve hayal kurma ihtimallerini nasıl da öldürdüğünden bahsediyordu. Oysaki yaratıcılığımızın, hayallerimizin ölmesi için okulu beklemeye bile gerek kalmıyor çoğu kez.
Aileler ve yakın çevre yeterli oluyor başkalarına bırakmadan.
“Sabitlenmiş düşünce” tarzımız öldürüyor çocuklarımızın ve aslında hepimizin içindeki hevesi. Hayata baktığımız çerçeveyi değiştirme isteksizliğimiz, karşımıza çıkan ilk engelde vazgeçişlerimiz, koruma içgüdümüz, korku ve endişelerimiz.
Diğer yandan Stanford Üniversitesi Psikoloji Profesörü Carol Dweck’in ortaya attığı “gelişme düşüncesi”;
- Zorluklar karşısında yılmadan azimle çalışma-öğrenme yeteneğine sahip kişilerin,
- Sadece zeki ve yetenekli olmanın değil gelişmenin peşinde olanların,
- Başarısızlıktan korkmayan ve bunu öğrenmek için bir fırsat olarak görenlerin,
- Başkalarının başarılarından ilham alan ve kendi başarma umutlarına sıkı sıkı sarılanların
hayatın her alanında daha fazla ve sürekliliği olan başarılara imza attıklarını ve daha tatminkar hayatlar sürdürdüklerini ortaya koyuyor.
O zaman sevdiklerimizin kimi zaman bize gerçekçi gelmeyebilecek kocaman hayalleri ürkütmesin gözümüzü. Yeter ki hayalleri kendi yetenek ve güçlerine uygun, çaba ve azim ile kendilerini geliştirebilecekleri konularda olsun.
İnsan ömrü gençken uzun görünse de yaş aldıkça bir çırpıda geçiverdiğini anladığımız bir yolculuk. Bunun için önemli olan, sadece nihai hedefe kilitlenmek yerine, cesur hayallerle süslü ve anlamlı bir yaşamın keyfine varabilmek.
İşte sadece bu nedenle bile bırakın hayallerimiz kendimizden büyük olsun.
Düşe kalka yapacağımız hayat yolculuğunda başarısız olmakhiç hayal kurmamaktan daha kötü olmayacaktır.
Sevgilerimle,
Selma Yalaman Serger