Borsada Nasıl Başarılı Olunur?
Bu dönem yatırım piyasalarında işlem yapan herkes Warren Buffet ismini mutlaka bir şekilde duymuştur. 11 yaşında ilk hisse senedini almaya başlayan ve uzun yıllardır dünyada dolar milyarderliği sıfatını koruyan Buffet’a göre borsada yatırımcılığı olağanüstü beceriler gerektirmiyor. Kendisine sırrını soranlara verdiği cevap “nefsime hakim oluyorum.” Nitekim Buffet’ın kurmuş olduğu strateji kısa vadeli karlar yerine spekülatif olmayan, temeli sağlam şirketlere yatırım yapmaktır. Şimdiye kadar tıraş bıçağı, otomobil sigortaları, deterjan, alkolsüz içkiler gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapmıştır.
Kısa vadede kar etme olanağı görse de pek tercih etmez, yatırım yapacağı sektörü sıkı bir şekilde analiz eder. Temel prensibini ise “İyi bir şirketi şahane fiyata satın almaktansa, şahane bir şirketi iyi fiyata almak çok daha iyidir.” olarak açıklar.
Dünyanın en büyük yatırımcılarından birisi olan George Soros’ta akla, mantığa normal bir insan evladının düşünebileceği ilkelerden bahseder. Ana prensibini doğru zamanda doğru yerde olmak olarak açıklar. Sürünün gittiği yönün tam tersine de gitmesi her zaman onu diğer yatırımcılardan farklı kılan bir özelliği olmuştur. Bu iki stratejisi Soros’un Hedge Fonunu bir numara yapmıştır.
Soros, piyasalarda yatırım yapmak için trend başlangıç ve bitişlerini saptamanın önemine dikkat çekerken, Buffet şirket değerine göre ucuz kalmış ve istikbali olan kağıtları tercih etmektedir. İki dahi yatırımcının ortak prensibi ise “Borsada kesinlikle uzun vadeli yatırım yapılmalıdır.” Warren Buffet bunu kartopu ile örnekler, biriktirmeye devam ederek elindeki kartoplarını uzun vadede çığa dönüştürür. Aldığı senetleri ortalama 20 yıl kadar elinde tutmuştur.
Borsa konusunda en çok okunan kitapların yazarı Peter Lynch’te borsayı uzun vadeli yatırım aracı olarak görür. Kitaplarında al-sat şeklinde bir tavsiyeye asla rastlayamazsınız. Bu konuda sadece yabancı yatırımcılardan örnek verirsek kendi ülkemizdeki yatırımcılara haksızlık etmiş oluruz. Borsamızın kurucusu ve ilk başkanı Sn. Muharrem Karslı’da kişisel portföyü için uzun vadeli alım yapar, portföyünden kısa vade de senet satışı yapmazdı. Bedelsiz, bedelli sermaye artışları sayesinde portföyünü büyütürdü. Temettü gelirleri ile de gelir sağlardı. Kısa vadeli alımı asla tasvip etmezdi. Bu stratejisi diğer işlerine daha fazla zaman ayırmasını sağlar, ekran başında vakit öldürmezdi.
Günümüzde diğer bir yerel örnek uzun vadeli yatırım konusunda başarılı çalışmaları olan Sn. Halil Buhur’dur. Temeli sağlam, sektöründe önemli ağırlığı bulunan kurumsal şirketleri tercih eder. Buhur 25 listesi incelendiğinde az önce saydığımız kriterler fark edilecektir. Yatırım yapılan şirketin temettü dağıtma payına bakılması, bu oranın en az %70-90 aralığında olması gerektiğini belirtmektedir. Şirket yatırımcı dostu olmalıdır. Uzun vadeli yatırım felsefesinin temel prensibinin de senetten gelen temettü ile aynı hisseden alım yapılması olduğunu belirtir. Böylece gelen kuzularında seneye kuzu vereceğini, sürü sayısının çoğalacağını belirtir. Sürünün yeterli büyüklüğe gelene kadar bu prensip devam ettirilmelidir.
Verdiğimiz örneklerden sonra spekülatif, temeli sağlam olmayan şirketlere yatırım yapan Al -Satçıların, günlükçülerin ve kısa vadecilerin istisnalar olsa da kaybettiği anlaşılmıştır. Şans eseri birkaç işlemden kar sağlanabilir fakat filmin sonu mutlaka hüsranla biter, ellerindeki sermayeyi yitirirler. Para kazanmanın bu denli zor olduğunu bir dönemde, ani kararlar vererek yatırım yapmamalı tabiri caizse ince eleyip sık dokunmalıdır.