Doğumların ’u 38. gebelik haftasından önce gerçekleşir. Erken doğum ve ciddi premature doğumlar anomalilere bağlı bebek ölümlerinden sonra en çok bebek ölümüne neden olan gebelik sorunudur.
Erken doğum başladığında pek çok tedavi uygulanabilir. Ancak rahim ağzı 3-4cm açıldığında veya zarlar yırtılıp bebeğin suyu geldiğinde fazla yapacak bir şey yoktur. Bu durumda doğum kısa bir süre içinde gerçekleşir. Erken doğum eyleminde tıbbi müdahale ne kadar erken başlarsa, erken eylemi durdurma şansı o kadar fazladır.
Erken doğumu erken tanımak işte bu noktada çok önemlidir. Bu nedenle hangi durumlarda erken doğum ihtimalinin fazla olduğunu bilmek gerekir. Erken doğum riskinin yüksek olduğu durumlar;
Daha önceki doğumun erken olması
Çoğul gebelik olması (ikiz, üçüz gibi). İkiz gebeliklerin ortalama doğum zamanı 37.-38. haftalar, üçüz gebeliklerin ortalama doğum zamanı 33-34. haftalardır.
Rahim ağzından geniş biopsi alınması öyküsü
Servikal yetmezliğe bağlı dikiş atılması
Gebelik sırasında ameliyat olmak (mecbur kalındığında appendektomi, böbrek veya safra kesesi operasyonu olmak)
Bebeğin suyunun çok fazla olması
Rahimde doğuştan gelen anomali (şekil bozukluğu) olması.
Ultrasonda rahim ağzının 1cm den kısa görülmesi
Kokain bağımlılığı, ağır sigara içiciliği
Tüp bebeklerde (tek ya da çoğul) erken doğum riski yüksektir.
Piyelonefritler
Vajinal infeksiyonlar (Bakteriyel vajinosis..)
Erken Doğumun Bulguları Nelerdir?
Adet ağrısı şeklinde ağrı ya da kramplar
Alt karında dolgunluk ve makata doğru baskı
Devamlı bel ağrısı
Vajinal akıntı da ani artış
Vajinal lekelenme tarzında kanama
Bu bulgular erken doğum ağrılarını düşündürür.
Erken Doğum Riski Yüksek Olan Hastanın İzlemi:
Bu hastalar gebeliğin 20. haftasından sonra haftalık ya da 2 haftada bir izleme alınır.
Hastalara erken doğum belirtileri öğretilir.
Hastalara kendi eliyle rahim kasılmalarını nasıl takip edeceği öğretilir.
Rahim ağzı uzunluğu ultrason ya da vajinal muayene ile kontrol edilir.
Rahim ağzının sadece uzunluğu değil, yumuşaması ve incelmesi belli aralarla takip edilir.
Hasta eğer saatte 4 rahim kasılması (veya daha fazla) hissederse sağlık merkezine başvurur.
Bebeğin akciğer gelişimini hızlandıran ilaçlar verilir.
Erken Doğumun Durdurulması
Erken doğumların %40’a yakını rahim kasılmaları ile başlar, %40’ı su gelmesi şeklinde başlar ve %20 ‘si doktor eliyle (bazı durumlarda acilen doğum kararı verilmesi ile) oluşur.
Gerçek bir erken doğum eylemini bir haftadan fazla durdurmak pek mümkün değildir. Ancak sorun hangi doğum eyleminin gerçek erken doğum eylemi olduğunun anlaşılamamasıdır. Erken tedaviye başlamak doğum eylemini durdurmada önemli olduğu için hekim erken doğum eyleminden şüphelendiğinde bir an önce tedaviye başlamalıdır.
Sol yan yatış önerilir. Bu pozisyon hem bebek ve annenin en iyi kan dolaşımını sağlar hem de hastanın gerginliğini azalır.
Devamlı NST izlemi yapılır.
Gebelik haftasına göre bebeğin akciğerlerini geliştiren ilaçlar verilir.
Erken doğumu tetikleyebilecek faktörler araştırılır (idrar kültürü, vajen kültürü alınır)