Çocuk kitaplarını, yetişkin kitaplarından ayırmak gerekir. Çocukların yaş aralıklarına göre farklı ihtiyaçları, becerileri ve hatta dünyaya açılan farklı pencereleri vardır. Aslolan onlara kitapları sevdirmek ve alışkanlık kazandırmaktır. Dış dünyada olup bitenleri sanatsal nitelikli kitaplar aracılığıyla çocuklara aktarmak ailenin temel görevi arasında olmalıdır. Çocuğu en yakından tanıyan ailedir. Öncelikle çocukların ilgi alanlarına uygun kitaplarla başlanmalıdır. Basılı yayınlara kitapların yanında çocuk dergileri, çocuk gazeteleri eşlik edebilir. Hepimiz bebeklikte ”ninni”lerle tanışmışızdır. Ninni deyince ruhumuzu sıcaklık ve samimiyet sarıverir. Erken çocukluk döneminde geliştirilen dinleme becerileri, çocuğun okul hayatındaki okuma-yazma becerilerinin temelini oluşturur.
3-4 yaş aralığı dil gelişiminin en hızlı olduğu dönem kabul edilirse tekerlemeler, kısacık şiirler, yüzümüzü güldüren bilmeceler, masallar, mini hikayeler; ses tekrarlarıyla, inişli çıkışlı ses tonlarıyla, mimiklerle, vurgularla ve karakterlerin farklı ses tonlarıyla çocukları etkisi altına alır. Okul öncesi dönem çocuklarının dikkat düzeyleri düşüktür. Bu sebeple az kelimeyle gereksiz detaylardan kurtularak dikkatlerini toplayabiliriz. Metin ve resim oranlaması yaşa göre değişkenlik göstermektedir. Yaş ilerledikçe resim azalıp yazı artar.
Hikayeye başlamanın sırrı; “Kapak resminden yola çıkarak adının ne olacağı” ile ilgili soruların sorulması ve dikkatin çekilmesidir. Metni okurken resimleri parmağımızla göstermek ve yavaş okumak önemlidir. Kitap sayfalarında sadece metinde anlatılan resimlerin olduğuna özen gösterin. Hikayeyi devam ettirirken zaman zaman olay ve kahramanlarla ilgili sorularla ilerlenebilir. Resimleri göstererek çocuklardan anlatmaları istenebilir. Hikayenin sonuna doğru okumayı bırakıp çocukların yaratıcılıklarını geliştirmek amacıyla hikayeyi tamamlaması sağlanabilir.
***
4-5 yaş aralığındaki çocuklara alternatif olarak farklı olayları içeren resimli kartlarla hikaye oluşturmalarına fırsat tanınabilir. Yer alan kahramanlarla sık sık özdeşim kurma çabasındadırlar. Dünyanın merkezinde kendilerini varsaydıkları için kahramanların paylaşımcı, öz güveni gelişmiş olmalarına özen gösterilmelidir. Karakterlerin mutlu, üzgün, sinirli gibi temel duygu durumlarından bahsetmeyi unutmayalım. Şayet çocukların günlük hayatlarında karşılaştıkları sorunlar varsa buna cevap olabilecek kitapları seçmek ise başka bir çözüm yoludur.
5-6 yaş aralığındaki çocukların algılama, ayırt etme, yorumlama becerileri ve kelime dağarcıkları geliştikçe hikayedeki sebep-sonuç ilişkilerini rahatlıkla kurabilirler. Eski kitaplarının tekrar tekrar okunmasını isterler. Hatta bu yaş aralığın sonlarına doğru özgün ve basit hikayeler oluşturmaları için çocuklar aileleri tarafından desteklenmelidir. Çocuğun oluşturduğu hikayedeki roller aile bireyleri arasında paylaşılıp dramatize edilirse eğlenceli oyun haline dönüşmüş olur. Değişen roller sayesinde çocuğun empati yeteneği gelişir.
Çocuklar genellikle hediye ve ödül olarak ilk sırada “oyuncak” alınmasını, ikinci sırada “kitap” alınmasını tercih etmektedirler. Ebeveynlere düşen görev kitabı ilk sıraya almalarıdır. Her ne kadar “boyama kitapları” daha cazip gelse de klasik çocuk kitap alımlarını arttırmalıdırlar. Özellikle babaların çocuk gelişimi üzerindeki etkisi düşünülürse çocuklarıyla “Kitap Okuma” saati belirleyerek katkıda bulunmalıdırlar. Şehirde yer alan çocuk kütüphanelerini ve çocuk kitabevlerini sık sık ziyaret etmelidirler.
“Hiçbir gemi, bizi bir kitap kadar uzaklara götüremez.” Emily Dickinson
“Allahım bana içi kitap dolu bir ev ile çiçek dolu bir bahçe ver.” Konfüçyüs
“Okumayı öğrenme, sanatların en zorudur.” Goethe
“Okuma, ruhu yüceltir.” Voltaire