Yeni bir iş fırsatı arayan ya da bir iş kurmak isteyen herkesin aklına büyük markaların bayiliklerini alarak işletme açma fikri mutlaka gelmiştir. Bu yazımızda sizlere bayilik, yani franchising’in ne olduğundan, nasıl alınabileceğinden, avantajlarından ve dezavantajlarından bahsedeceğiz.
Öncelikle franchising’in en büyük avantajından bahsetmek gerekirse bu, bayiliklerin kurulu bir sistem üzerine inşa edilmesi olur. Diğer bir deyişle anahtar teslim dükkan açarsınız! Bayiliğini satın aldığınız markanın sistemine uymanız gerekir. Yani bayiliğini aldığınız markanın sistemini de satın almış olursunuz. Hazır bir sisteme sahip olmak, işletmeci için büyük bir şanstır. Kendi bağımsız mağazanızda yapabileceğiniz pek çok hatadan, tahminlerden ve varsayımlardan kurtulmuş olursunuz.
Franchising (bayilik) nedir?
Franchising, bir firmanın, hizmet alanında başarılı olmuş ticari ve hizmet markasını veya ürünlerin dağıtım ya da hizmet sunma hakkını; belirli bir süre, şart ve sınırlamalar dahilinde belirli bir ücret karşılığı farklı bir firmaya verdiği bir pazarlama ve dağıtım yöntemidir. Kısaca, bir şirket bir diğer şirketten, o şirketin adı ve ürünleri ile ticaret yapma hakkını sözleşmeli olarak satın alır. Bayilik ya da İngilizcesiyle franchising, sözleşmeye dayalı ve direkt bütünleşmiş bir pazarlama sistemidir.
ABD’de 1950’lerden beri uygulanmakta olan franchising sistemi, özellikle 1970’li yıllardan sonra sözleşmeler yoluyla dünya çapında yaygınlaşmış, ülkemizde 1986 yılında McDonalds ile ilk kez uygulama alanı bulmuştur.
Bayilik sisteminin avantajları neler?
Bilinen bir markanın bayisi olmanın birçok avantajı vardır. Bunların başında marka bilinirliği, pazarlama faaliyetlerinden ve masraflarından tasarruf, ürün ve hizmet kalitesi, finansman bulma kolaylığı ve kar garantisi gelir.
Gelin, franchising sisteminin avantajlarını madde madde ele alalım:
Bayilik alarak hazır bir yapının üzerine konun!
Bir iş başlatmak istiyor ama nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız franchising sistemi tam size göre. Bayiliğini almak istediğiniz markaların hali hazırda kurulu sistemlerini kendi işinize uygulamak hem sizi deneme yanılma masraflarından kurtarır hem de işlerin tam olarak nasıl gittiğini bilen bir ekiple çalışmış olursunuz.
Hali hazırda kurulmuş bir sistemi işletmek ve marka bilinirliği olan bir işletmeyi pazarlamaya çalışmak, yeni açılmış ve daha önce hiç duyulmamış bir mağaza açmanıza nazaran sektöre büyük bir adım önde başlamanızı sağlar. Ayrıca, bu yazımızın başında bahsettiğimiz hazır kurulu sistem sayesinde hata yapma oranınız düşer, böylelikle bayiliğinizi geliştirmek için çok daha fazla zaman kazanmış olursunuz.
Franchising almanın bu kadar çok tercih edilmesinin en önemli sebeplerinden birisi de marka bilinirliğidir. Sıfırdan yeni bir marka yaratmak, bu markayı insanlara tanıtmak ve potansiyel müşterilere güven aşılamaya çalışmak yerine, hazırda bilinen ve müşteri güvenine sahip bir marka olarak ticarete girmek, hem işlerinizi hem de karınızı artırır. Tabii ki tanınan, kaliteli ve müşteri memnuniyeti yüksek bir markanın franchising’ini aldığınızı varsayarsak.
Siz de bir franchisee olmak istiyorsanız, bayilik veren firmaları Bayim olur musun? gibi siteler aracılığıyla bulabilir veya eğer aklınızda bayiliğini almak istediğiniz bir firma varsa onun web sitesine girerek mevcut olanakları değerlendirebilirsiniz.
Bankalar, bayilik için finansman kolaylığı sağlar!
Bankaların, bayilik alacak olan işletmecilere kredi verme konusunda çok daha pozitif yaklaşımları vardır. Bu tutumun sebebi, tanınan bir markanın ve kurulu bir sistemin yeni bir girişime oranla zarar etme olasılığının daha düşük olmasıdır. Geri ödeme riski düşük olan bayilikler, bankacılar tarafından dikkatli bir şekilde incelenir ve girişimcilerin kredi almaları çok daha kolay olur.
Franchising veren firmaların büyük bir kısmı sizi ve personelinizi eğitime tabi tutar. Bu sayede işletme yönetmekle ilgili öğrenmeniz gerekenleri öğrenebilir, markayı tanıyabilir ve bayiliği markanın istekleri doğrultusunda yönetebilirsiniz. Franchising’in en büyük avantajlarından biri de bayiliğini aldığınız firmadan ürün, lojistik, pazarlama vb. herhangi bir konu ve oluşabilecek durumda destek alabilmenizdir. Yani sorunları kendi başınıza çözmek zorunda kalmazsınız.
Bayilik sisteminde geliriniz her zaman korunur
Bayiliğini aldığınız firma her zaman işletmenizi bölgesel bir işletme olarak düşünür. Şube açmak istediğiniz bölge ve dükkanda, marka tarafından dikkatli bir fizibilite çalışması yapılır. Ancak bu fizibilite çalışması tamamlandıktan, seçtiğiniz bölgede yeterli satış potansiyeli olduğundan ve dükkanın zarar etmeyeceği kararlaştırıldıktan sonra bayilik almanıza izin verilir. Eğer fizibilite çalışması olumsuz sonuçlanırsa marka size yeni bir bölge ve dükkan önerisinde bulunmayı seçebilir.
Bu fizibilite çalışmasının amaçlarından biri, dükkanın ve bölgenin iş yapabilirliğini değerlendirmek ve potansiyel franchisee ve markanın zarar etmeyeceğini garanti altına almaktır. Bir diğeri de rekabet bölgesi dahilinde aynı markanın bir başka bayisi bulunup bulunmadığını anlamaktır. Bayilik verecek firmalar, birbirine konum olarak yakın şubelerin açılmasına, birbirinin satışlarını düşürebileceğinden dolayı izin vermez. Bu aynı zamanda, sizin, o markanın bölgenizdeki tek temsilcisi olmanızı da sağlar.
Tanınmış bir markanın bayisi olduğunuzda, işletmenizin reklamını yapmakla uğraşmanıza ve marka pazarlaması konusunda endişe etmenize de gerek yoktur. Genellikle bayiliklerin tüm reklam ve pazarlama planlarıyla ana marka ilgilenir. Eğer pazarlama faaliyetleri ile bayiliğini aldığınız firma ilgilenmiyorsa o zaman sizin için önerebileceğimiz makalelerimiz var.
Bayilik açmanın bir başka güzel yanı ise pek çok sektörde binlerce mağazanın bayilik vermesidir. Perakendeden yiyecek sektörüne kadar farklı sektörlerde bayilik veren firmalarla işlerinizi sıfırdan başlatmak yerine, kurulu bir düzen üzerinden başlayabilirsiniz. Bayilik sisteminin bir parçası olarak aynı zamanda içinde bulunduğunuz sektör hakkında pek çok şey öğrenebilir, bu sektörlerin işleyiş düzenine de büyük bir aşinalık kazanmış olursunuz.
Franchising alanında en büyük fuarlardan birisi olan Bayim Olur Musun gibi fuarlara katılarak hem alan hakkında pek çok şey öğrenebilir hem de sizin gibi bayilik işleten isimlerle tanışabilir ve ek olarak bayilik vermek isteyen marka sahipleri ile tanışabilirsiniz. Bu tarz fuarlara katılarak, yeni franchisor bulabilir, fuarlardaki seminerler aracılığıyla sektör hakkında ve bayilik sistemi hakkında pek çok yeni bilgiler öğrenebilir, kendi bayiliğinizin reklamını yapabilir, marka bilinirliğinizi ve firmanızın tanıtımını yapabilirsiniz.
Franchising bedelleri ne kadar?
Bayilik için istenen bedel markadan markaya değişiklik gösterir. Bir markanın bilinirliği ve cirosu ne kadar yüksekse potansiyel bir franchisee’den talep edeceği franchising bedeli de aynı oranda yüksek olacaktır. Ancak tabii ki bu her marka için geçerli değil. Marka bilinirliği ve potansiyel cirosuna kıyasla oldukça astronomik ücretler talep eden franchisingler de var. Bu nedenle bayilik başvurusu yapmadan önce bayiliğini almayı düşündüğünüz markanın istediği franchising bedelini değerlendirmeli ve marka bilinirliği, itibarı ve genel cirosunu araştırarak bu değerlerle karşılaştırmanız sizin yararınıza olacaktır.
Genel anlamda bayilik bedelleri hakkında bilgi sahibi olmak ve birçok markanın ne kadar franchising bedeli talep ettiğini öğrenmek içini bayimolurmusun.com.tr’nin Franchise Ara bölümünü ziyaret edebilirsiniz.
Bayilik açma süreci nasıl işler?
Bayilik açmak için bayisi olmak istediğiniz markaya bir başvuru formu yollamanız gerekir. Açmak istediğiniz bayiliğin başvurusunu, markanın internet sitesi üzerinden veya e-posta yoluyla yapabilirsiniz. Bu süreçte her markanın farklı prosedürleri mevcut. Markaların hazırladığı hazır franchising başvuru formları genellikle 5 bölüme ayrılır.
İlk bölümde, bayiliğini açmak istediğiniz markaya bayilik formu yollamanız gerekiyor. Bu kısımda ad soyad, T.C. kimlik numarası, ikametgah, doğum yeri ve tarihi, öğrenim durumu ve tüm iletişim bilgilerinizi paylaşmanız gerekiyor.
İkinci adımda, ticari geçmişinizle ilgili tüm bilgileri belirtmelisiniz. Varsa ticari kaydı bulunan şirketinizin adı, faaliyet alanı, kuruluş yılı, vergi dairesi ve numarası, şirketteki pozisyonunuz, şirket iletişim kanalları gibi bilgileri paylaşmalısınız.
Üçüncü adımda ise mağaza bilgileri ile ilgili önünüze üç seçenek sunuluyor. Bunlar:
- Mevcut mağazanızı bayiliğini açacağınız mağaza yapmak,
- Uygun olduğunu düşündüğünüz bir mağazayı kiralamak ve bayilik açmak,
- Bayilik açmak istemek fakat uygun belirlenmiş bir mağazanın olmaması.
Başvuru sürecinde ilerleyebilmek için bu üç seçenekten birisini seçmeniz gerekiyor. Eğer ilk maddeyi seçtiyseniz; mevcut mağazanızla ilgili tüm bilgileri de bayilik verecek olan firma ile paylaşmalısınız. Bu bilgiler genellikle mağazanın adresini, bulunduğu konumu (AVM veya iş merkezi içinde, işlek cadde üzerinde vb.), faaliyet konusu ve mağazanın büyüklüğü gibi bilgileri içerir.
İkinci maddede de seçtiğiniz mağazaya ait tüm bilgileri paylaşmanız gerekir. Eğer son maddeyi seçerseniz, mağazayı açmayı düşündüğünüz şehri, ilçeyi ve neden bu markayı seçtiğiniz ile ilgili kısa bir açıklama yazısı yazmalısınız.
Dördüncü adımda kişisel yatırım bilgilerinizi franchisor marka ile paylaşmalı ve varsa bayiliğini yaptığınız başka markaları, franchisor firmanın uğraştığı sektöre olan ilginizi, mağazayı kimin yöneteceği ve öngördüğünüz yatırım miktarı ile ilgili bilgileri yazmalısınız.
Son adımda ise sözleşme onayı yaparak bilgilerinizin ve başvurunuzun gizli tutulacağını onaylayarak bayilik başvuru formunuzu tamamlayabilirsiniz.
Hazır franchising başvuru formlarının kapsamı genellikle bu kadar olsa da daha köklü ve büyük markalar, sizden yazılı olarak ciddi boyutta bir iş planı sunmanızı bekler. Zaten, herhangi bir marka sizden istese de istemese de eğer bir iş planı yapmadan bir işe girişirseniz, başarılı olma olasılığınız oldukça düşük veya şansa bağlı olacaktır.
Dükkanlarınızı ikas ile yönetin!
İster bir veya birden fazla bayisi olan bir franchisee olun ister bayilik veren bir franchisor, ikas ile tüm dükkanlarınızı tek uygulama üzerinden kolayca yönetebilirsiniz. ikas ile hızlı ve kolay satış yapabilir, tüm şubelerinizdeki satışları ve kasa durumlarını anlık olarak takip edebilir, hızlıca stok sayabilir ve stokları kolayca güncelleyebilirsiniz.