Koronavirüs her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak daha önceden sağlık sorunu olanlar ve belli bir yaşın üzerindekilerde virüs daha etkili olabiliyor. BBC Sağlık Editörü Michelle Roberts, bu durumdaki insanların ne yapması gerektiğini yazdı.
Kimler risk altında?
Virüsü kapma riski herkeste aynı. Fakat bağışıklık sistemi daha zayıf olanlar, kalp rahatsızlığı, şeker hastalığı ya da astım hastalığı olanlar, virüsü kaptıktan sonra daha sert sonuçlarla karşılaşabiliyor.
Birçok kişi virüsü kaptıktan birkaç gün sonra, iyi bir dinlenmeyle iyileşebiliyor. Ancak virüs bazı kesimlerde risk yaratabiliyor. Bu kişiler için de griple belirtiler aynı oluyor: öksürük, yüksek ateş ve nefes almada zorluk.
Yüksek risk grubuna girenler 70 yaş üstü herkes ve 70 yaşın altında olup aşağıdaki sağlık sorunlarından birini yaşayanlar:
- Bronşit ya da astım gibi kronik akciğer hastalıkları
- Kronik kalp hastalıkları
- Kronik böbrek hastalıkları
- Hepatit gibi kronik karaciğer hastalıkları
- Parkinson, MS, serebral palsi ya da öğrenme zorluğu çekme gibi kronik nörolojik hastalıklar
- Diyabet hastaları
- Dalak hastalıkları, daha önce dalak ameliyatı geçirmiş olma
- AIDS gibi hastalıklar
- Steroidler ya da kemoterapi gibi tedaviler sebebiyle zayıflayan bağışıklık sistemi sorunları
- Çok yüksek kilo
- Hamileler
Astım hastaları ne yapmalı?
Astım konusunda çalışan Astım UK, günlük aldığınız ilaçlara devam etmenizi ve nefes cihazınızı eskisi gibi kullanmanızı öneriyor. Böylece soluk borusuna bulaşan koronavirüs gibi virüsler vücudunuza girdiğinde astım krizi geçirmenizin önüne geçmiş olursunuz.
Cihazınızı da sürekli yanınızda taşıyın. Eğer astımınız kötüleşirse ve koronavirüs kaptığınızdan kuşkulanıyorsanız, bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Yaşı 70’in üzerindekiler ne yapmalı?
Uzmanlar, 70 yaş üzerindeki kişilerin evde kalmasını ve özellikle kalabalık kapalı ortamlarda bulunmaması gerektiğini söylüyor. Bu kişiler eğer yalnız yaşıyorsa, ailelerine durumu bildirmeli ve alışveriş gibi ihtiyaçları için yardım talebinde bulunmalı.
Kronik bir hastalığım olanlar ne yapmalı?
Yüksek tansiyon, akciğer fonksiyonlarında sıkıntı, güçsüz bağışıklık sistemi gibi sorunlarınız varsa koronavirüsün bulaşması halinde ciddi sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Bu nedenle virüsü kapma riskini en aza indirecek önlemler almalısınız. Bu önlemlerin başında, evde kendinizi izole etmek, kalabalık ortamlarda bulunmamak, sevdiklerinizle bile olsa sosyal mesafeye dikkat etmek geliyor. Eğer normal bir soğuk algınlığı belirtileri gösteriyorsanız, kesinlikle evde kalmalı ve dinlenmelisiniz. Eğer belirtiler ağırlaşırsa ve yedi gün içinde kendinizi daha iyi hissetmezseniz, bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Şeker hastaları ne yapmalı?
Tip 1 ya da tip 2 diyabet hastaları risk altında. Düzenli bir şekilde kan şekerinin ölçülmesi gerektiğini belirten uzman Dan Howarth, “Eğer diyabetiniz varsa ve öksürük, yüksek ateş belirtilerinin yanı sıra nefes almakta zorluk yaşıyorsanız, düzenli şekilde kan şekerinizi ölçmelisiniz. Yedi gün boyunca evden çıkmayın ve düzenli ilaçlarınızı almaya devam edin. Aile sağlığı merkezi, eczane ya da hastanelere gitmeyin. Kan şekerinizi sık aralıklarla ölçün ve durumunuz yedi gün içinde düzelmez ya da daha kötüye giderse, gerekli tıbbi birimlere telefon ederek durumunuzu bildirin” diyor.
Hamileler ne yapmalı?
Hamile kadınların ve bebeklerinin koronavirüs kapması halinde hastalığı diğer insanlara göre daha ağır geçireceklerine dair henüz bir kanıt yok. Ancak uzmanlar yine de hamileleri çok daha fazla dikkat etmesi ve sosyal temasları durdurması konusunda uyarıyor.
Sigara içenler risk grubunda mı?
Kamu sağlığı gönüllülerinden Deborah Arnott, koronavirüs kapması halinde hayati tehlike riskini azaltmak için sigara içenlerin sigarayı azaltması ya da tamamen bırakması tavsiyesinde bulunuyor: “Sigara içenlerin nefes yolu enfeksiyonlarını kapması ihtimali diğer insanlara göre iki kat yüksektir ve kolayca zatürre olabilirler.”
Grip aşısı işe yarar mı?
Koronavirüs gripten çok farklı bir virüs ve gripten 30 kat daha ölümcül. Koronavirüsün henüz aşısı bulunamadı. Bu nedenle grip aşısı koronavirüse fayda etmeyecektir.