Fehmi Köfteoğlu
Türkiye’nin turizmdeki başarılarından biri de Türk tur operatörlerinin oluşturduğu charter sistemidir.
Havayolu taşımacılığı özellikle tarifesiz sefer yapan charter sistemi turizmin olmazsa olmazıdır.
Türkiye’de havayolu taşımacılığı 1980’li yıların başında Almanya’da çalışan yurttaşlarımızın Türkiye’ye gidip gelmeleri için kiralanan uçaklarla yapılan işçi taşımacılığı olarak tanımlanan haliyle başladı.
Almanya’dan Türkiye’ye uçakla işçi taşımacılığı saygıyla andığımız Sebahattin Yetmişbir ardından Vural Öger ile başladı. Buradan turistik amaçlı hale dönüştürüldü.
Charter sistemi Amerika’nın Irak’a ilk saldırısı olan 1991’deki birinci Körfez Krizi döneminde başta Almanya olmak üzere yabancı tur operatörlerinin Türkiye’ye uçak kaldırmaması üzerine Türklerin önce uçak kiralayarak, daha sonra kendi havayollarını kurmalarıyla oluştu.
O dönemde kurulan çok sayıda havayolu şirketinden bugün hâla faaliyette olan yalnız Onur Air var.
Cankut Bagana’nın sahibi olduğu Onur Air ilk kuruluşundan bu yana her dönemde ilginç gelişmelere sahne oldu.
Son olarak Cankut Bagana devletin şirketten hisse alıp ortak olarak kendilerine destek olmasını istedi.
Türkiye’nin turizmdeki başarısının önemli bir unsuru olan charter sisteminde Rusyanın ayağı oldukça önemlidir.
Rusya’daki Türk kökenli tur operatörleri Coral, Pegas ve Anex kendi havayolu şirketlerini de kurdu.
Bu arada şunu da belirtelim.
Koronavirüs salgını nedeniyle alınan önlemler kapsamında üçü Rusya’da biri Hollanda’da faaliyet gösteren bünyesinde havayolu olan dört Türk kökenli tur operatörüne 30’ar milyondan toplam 120 milyon dolar kredi desteği sağlandı. Bununla, yerinde, gerekli ve doğru bir iş yapıldı. Eksik olan bunun yüzde 10’u kadar bir desteğin de zor durumdaki seyahat acentelerine verilmemesidir. Dolayısıyla bu şirketlere verilen kredi desteğine itiraz yerine bu desteğin zor durumdaki şirketlere de yapılmasını istemek gerekir.
Havayolu şirketleri dünyanın her yerinde zor durumda.
Dün ve bugün olduğu gibi korona sonrası ‘Yeni normal’de de havayolu taşımacılığı turizmin olmazsa olmazı olacak. Bu gerçekten hareketle havayolu şirketleri ayakta tutulmalı.
Almanya, İngiltere, İtalya, Hollanda, İspanya, Fransa ve diğer ülkeler bunu yapıyor.