Kalaycık Elbistan hakkında bilgiler, Kalaycık Elbistan resimleri, fotoğrafları. Kalaycık Elbistan ile ilgili yorumlar ve tartışmalar.
Kalaycık, Kahramanmaraş ilinin Elbistan ilçesine bağlı bir köydür.
Eski zamanlarda köyün tepesinde bir kale varmış.Kale ufak oldugundan köy halkı kalecik diye tabir ederlermiş.Kalenin dehlizlerle köy icine kadar gizli tunellerle baglantisi var imis.1960 li yillarda Koy cesmesinin tamirati ve yeni evlerin yapimi sirasinda bu dehlizler kesfedilmis ve ne yaziktirki tahripde edilmisler.Dehlizlerden birisi O zaman hala bir kismi görünürde olan kale alt duvarlarinin kale ic tarafinda kalan kisminda baslayip Diga Mustafa diye anilan merhum Mustafa Erdogan in evinin arkasina kadar iniyormus. Hatta daha da asagi indigi tahmini var imis. Yalniz Üzerinde ev yapili oldugu icin takip edilememis. KALENIN TAM ORTASINDA SU AN TEPENIN DORUGUNDA BULUNAN HASAN ERDOGAN IN EVINDE de 1960 ortalarinda kazi yapilmis ve tabiki birsey bulunamamis ve olan Tarihi alt yapinin iyice yok olmasina yol acmis.Isin asil ilginc yani Alevi birisinin evinde Sünni köylülerin kazi yapabilmeleri.Kalenin taslari sökülerek yeni yapilan evlerde kullanilmislar.Zamanla Kalenin kalintilari kaybolmus ve yeri sadece tepecik halinde kalmis.Daha sonraları ise kalaycık ismini almıştır. Ayrica Köyün altindada bir kale yigintisi bulunmaktadir ve Kücükkale olarak mevki tarif edilmektedir.1960-1980 yillari arasinda Köyün bircok mevkiinde kacak kazilar yapilmis ve tarihi eser sayilabilecek mekanlar tahrip edilmislerdir. Kücükkale mevkinde dehliz girisini andiran agir tas bloklari ortaya cikmistir.Ayrica Alacayir mevkinde bulunan Kilise kalintisi tamamen tahrip edilmistir.Köyün Mezere olarak adlandirilan bölgesinde Gavur Cayiri,Gavur pinari diye anilan pinar ve sulaklar vardir.Buda köyün cok eski bir yerlesim oldugu yönünde kanaat dogurmaktadir. 1960 larin hazine avciligi furyasinda Memik mevkiinde yapilan kazilarda sikkeler ve Cam olarak tabir edilen Bilezikler bulunmus cogu altin saplantisi olan kisiler tarafinda ise yaramaz diye kirilip atildigi köyde söylenmistir.Ayrica Köyde yapilan bir ev calismasi sirasinda bulunan avuc icine sigacak kadar bir Ana tanrica heykelcigi olan genis kalcali,büyük Memeli Heykelcik zamaninda Alli denen Köylü kadin tarafindan 60 liraya Elbistanda antikacilara satilmistir.En azinda Alli Zeynep 60 liraya sattigini söyleyip heykeli bulana bu parayi vermistir.Ayrica yine 1967 de Ali agalarda Y. isimli zamanin kiz cocugu tarafindan köyün bir mevkinde bulunan Köpek heykeli annesi Z. tarafindan 400 liraya Elbistanda Antikacilara satilmistir.
Kalenin etrafindaki Harman yeri olarak kullanilan alanlar aslinda eski yerlesim birimi olma olasılığı en yüksek alanlardir.Bir Baskin ,Savas aninda kalenin siginak olarak kullanildigi düsünülürse bu Harman yeri olarak anilan ancak eski ören yerlerini andiran düzlük alanlar kalenin etrafindaki yerlesim alanlari olsa gerekir. Ali Aganin evinin eski bir kalintinin üzerinde yapildigi söylentisi var olup ünlü büyük odasindaki Siyah mermer tas ve üzerindeki yazit düsündürücüdür.15mX25m olan bu odanin Ahsap islemeleri,cinlik diye adlandirilan Localari ,Havalandirma, Isiklandirilma,Akustik ,bir nevi taban isitma sistemi ile donatilmis olmasi Yazin serin Ferrah kisinsa az bir yakacakla bütün odanin sicak tutulabilme olanagi olmasi ilginctir.Topal Hassik zamaninda yapildigi söylenen bu Evin Köyde benzeri yoktu.bu evde kullanılan mimari teknik ve örnek Topal hassiğ öncesi köklü bir kültürüden geldiğini gösterir.
Topal hassig in Göcebe kültüründen gelen birisi oldugu baz alinarak Böyle mimarik bir yapitin daha önceki yerlesik bir kültürün ürünü oldugununu kestirmek zor degildir. Bagciligin Kalaycigin yeni iskani ile ortaya cikmadigi, daha köklü bir gelenegin devri oldugu aciktir.Köye yerlesen kabilelerin hicbirininde Bagcilik gelenegi yoktur. Daha cok Göcebe Hayvancilikla ugrasan Kabilelerdir. Baglarin yetistirilmesi icin secilen mekanlar da belirli bir Hava Sirkilasyonuna dikkat edilmis olup genellikle dogudan Batiya bir citilleme secilirken Günesin hic bir zaman yakici sicaginda tamamen etkilenecek bir citilleme pozisyonu olmamistir.Bagcilik Köye yerlesim ile kabullenilmis ve Aile cocuklari arasinda bölüsülmeye bakilirsa Köydeki suan ki Kabilelerden önce olmasi gerekmektedir.
Köyün eski tarim alanlari Caykuyu,Öküzdami,Alacayir ve memikdir. 1970 ortalarinda yapilan yol calismalari aslinda köyün tarihi yapisina vurulan en agir tahribattir.Büyük ölcüde kullanilan Dinamitli patlatmalar neticesinde bir cok Kaya dizimi ören yok edilmistir. Kandil Vadisinde bir savasin gectigi tahmin edilmektedir.Bu tahmini kuvvetlendirici etkenler Mevkide Cobanlar tarafinda bulunan Kiliclar olup bunlarin Coban Ailelerinde Evirgaac olarak kullanilmalaridir.
Müslüman savascilar tarafindan kullanilan kilic,pala ya benzemeyen daha cok Ortacag Avrupa Sovelye kiliclarini andiran ca.120cm uzunlugunda yörede evirgaac denen ve yufka ekmegini sacin üzerinde cevirmeye yarayan tahta alete benzedigi icin evirgac olarakda anilan bu islemeli metal kiliclar Kandil Mevkinde Bulunmuslardir. Yörede Sistematik bir arastirma yapilmamistir. Kalaycigin Kelgara ve Tekepinar diye iki de Mezrasi bulunmaktadir. Zengin su kaynaklarina ragmen köyün su ihtiyaci köyün ortasinda bulunan cesmeden karsilanmis ve 1970 yillarin sonunda Merhum Kirikci Sait Erdogan in Muhtarligi zamaninda Köye Elmalidan su getirtilmistir.Ancak cesitli anlasmazliklar yüzünde bu proje daha sonraki yillarda iptal edilmistir.
Köy Halkinin büyük bir kismi Büyüksehirlere,yurtdisina göcmüstür. Belli basli göc mekanlari yurt icinde Elbistan Merkez,Istanbul Bagcilar, Esenler, sultançiftliği, yenibosnai Ümraniye,Antalya, Ankara yurdisinda ise Almanya, Ingiltere dir. Köyün sembolü Hüren diye adlandirilan dag olup dorugunda üc tas yigintisinda olusan ziyaret bulunmaktadir. En son 1970 yillarin ortasinda olmak üzeri yagmur Duasi icin ziyarete cikilmis ve Kurbanlar kesilmistir. Köyün belli Kabileleri, Hasallar,Gucurlar,Girolar,Cerkolar,Topal Hassikler, Irbamlar ve Gilli Seydolardir.1970 lerin basinda köyde ikamet eden Kabilelere göre Aile sayilari. ŞUULLAR HANİFİ YILMAZ, SAYİT YILMAZ VE TORUNLARI Topal Hassikler Aliaga,Kalenderaga,Yavan hasan,Dardonun cocuklari,Musto,Ibik ve kirikci Sait Erdogan Aileleri. Kelleler Bayram Cavus ,Koco Cavus ,Kelle Husso Irbamlar;Seyit Aga,Seydefendi,Diga Mustafa ,Mehmet Erdogan Aileleri. Gilli Seydolar; Hasan Cavus, Mamo cavus Aileleri. Cerkolar; Hafiye Hasan ,Cerko Yusuf ,Dollis Ali, Gucurlar;Zarif,Deli Hamza, Tilki Hamza, Kelle Hamit,Fatililer vs. Girolar; Urus Ali, Cinto Mamo, Kor Hasan, Beriler;Berilerin Saydo, Alaman Hasan, Sahin Ibik Urumlar; Hassik, Urum Ali, Bro Hasan Gavcarlar; Abo, Gavcar Husso Gokkurlar Seydo Cavus, Gokkur Alo,Yumurta Hasan vs. Köyün ilk sakinleri muhtemelen Gucurlerdir. Topal hassik,Sari ibrahim ve gilli seydo ise üc kardes olup Babalari Köse Musto dur.Sinemilli asiretinin Semsikan koluna mensup olduklari söylenir.Semsik Sultan Sinemil diye bilinegelen Sinemillilerin atasinin bes oglundan birisidir..Köse Mustonun Babasi Killo Hasan zamaninda Asiret ici anlasmazliklar ve kan davasi nedeniyle Gücük,Kantarma yöresini terk edip Elmali köyüne yerlesmisler.Asiretin Kalender kolu ile Höycüyük köyü sinirlari icinde yaptiklari savas neticesinde Kalender kolunun Dedelik makaminida temsil etmessi ve Büyük kardes soyundan olmasi nedeni ilede Semsikkan kabilesi dagitilmis ve bölgeden bir nevi uzaklastirilmistir. Soylarinin Deveci yusuf adli Kervanciya dayandigini yaslilari tarafinda söylenirdi. Deveci Yusuf zamninda Kervancilik yapar iken bir durakda huysuzluk eden erkek devesini döver .Hirsini alamayan deve kinlenir ve dinlenmekte olan sahibini Cadirda yakalar ve isirarak öldürür. Bu nedenlede köyde birbirlerine dargin olup barismayanlara Deve kini güdüyor diye gönderme yapilirdi. Su an Hayatta olan ve Erdoganlar sülalesi hakkinda en tutarli bilgiye sahip olan kisi Ali Aganin oglu Iprahim Erdogan olsa gerekir. Pek cok sözlü aktarma bilgiye sahip olan Aile yaslilari en son 2004/2005 de Musto ve Sait Erdoganlarin ölümü ile kayit edilemedikleri icin kaybolmustur.Iclerinde en bilgilisinin Kalender Aga oldugu söylenirdi. Bütün Anadolu Alevi leri gibi Soylarinin Horasandan sükün ettigine inanirlar. Anadoluya geldiklerinde ilk yerlesim alanlarinin Elazigda Maden yeri veya Bakir madeni olarak adlandirdiklari yeri söylerlerdi. Orada birkac kusak ötede yakin akraba-emmidas diye adlandirdiklari akrabalari oldugunu söylerlerdi.
Göcer bir yapiya sahip kabile yazin Sivas -Afsin-Elbistan platosundaki genis daglik alanda bulunan Saricicek cayirinda yaylarlarmis ve kisida Kalaycik ve Kisla köyü sinirlarindaki Agillarda gecirirlermis. Son yaylaya cikislari 1959 olup takibinde yaylaklarini satarak yerlesik hayata tamamen adapta olmuslar. Sivasin Tavla, Camiliyurt ,Elmali, Köskköylerinde yakin Akrabalik baglari bulunmaktadir.
Ayrica kalayciga Erzurum Muhacirleri Kayseride-Kirkisirakköyünden Ginili Hüseyin,Sivasin -Kavak ve Tavla Köyünden yerlesenler olmustur. Köyün Girisinde Kurt deresinde ve Kandil yolu üzerinde Magaralar bulunmaktadir. Köyün evleri genelde Kerpicten olup göcler nedeni ile ya tamamen sökülüp agaclari satilmis veya ören halinde dirler. Yazin 25 haneyi bulan Nüfüs kisin 10 haneye düsmektendir. Köyden göc ilk olarak 1950 lerde Mevsimlik isci olarak Cukurovaya Baslamis. 1960 sonlarinda ise Istanbula kalici olarak yönelmistir. Ilk kalici Göcler genelde Alevi az Toprakli aileler arasinda yasanirken 1980 baslarinda ise Sünni leri ve genis Toprak sahibi aileleride icine almistir. Köyde uzun kis gecelerinde belirli saygin Ailelerin evlerinde toplanilarak Kitap okunup hikayeler anlattilirdi. 1970 yillarda Alevilerin toplandigi yer genelde Hassiklerde Ali Aga nin evinde olup her aksam bir ailenin yaptigi Sac Kömbe sinin yenmesinden sonra Kör oglu, Ince Memet romanlari okunurdu.Yaliniz Romanlarin ayrilik ve aci yerleri genellikle okutulmazdi. Örnegin Kör oglunda Hoylunun delikli Tüfekle vuruldugu yerden yani Mertligin bozuldugu yerden Kitap kapattirilir ve Dirlik bozulmasin,Ayrilmasinlar denilerek sonuc sir edilirdi.Zamanla Köde ve Kabile icinde yüksek tahsil yapmis veya yapmakta olan genclerin bulunmasina karsin Kitaplarin okunmasinda Ali Aganin oglu Iprahim tercih edilirdi. Birkac Az kitabi belki de onlarca defa okumanin verdigi rahatlikla neredeyse Romanlari ezbere okurdu. Genelde Kirkisirakli Ginili Hüseyinden Eskiyalik anilari dinlenilir veya Haci Cemal Benli Bozla Boybörek dinlenilirdi.
Köyün Arazisi,tarim alanlari %30Alevi ailelere aittir. Mezere, Incecayir,Memik ve Tekepinari tamamen Alevi Ailelerde olup Kucükkale Caykuyu,Alacayir ise agirlikli olarak Alevi Ailelerin zimmetindedir. Topal Hassikler Kabilesi Aile basina 350-450 Dönüm,Sari Irbamlar toplam tahminen 5000 Dönüm, Killi Seydolar tahminen 250 dönüm,Diger Alevi Ailelerde tahminen toplam 250 dönüm ekili alana sahiptirler. Sünni ailelerde ise şuular kabilesinin 500 dönümi Gucurlarin Zarif tahminen 350 dönüm,Almanci Hamit tahminen 350 dönüm . Alevi Aileler genelde Köy disinda yasamlarini sürdürdüklerinden genellikle sünni aileler ortaklik anlayisi ile isletiyorlar. Köyün ekilir alani tahminen 12-13 bin dönümdür. Köyde isimler az secenekli oldugundan Bunlari ayirt etmek icin arkasina veya önüne muhakkak bir Lakap eklenir. Örnegin ,Kara Ahmet,Kel Ali, Kir Ali, Mor Ali,Kara Ali,Gucur Ali,Cik Ali,Cukur Ali,Urus Ali,Dollis Ali,Kör Hasan, Koc Hasan,Yavan Hasan,Bro Hasan,Kara Hasan,KelHasan,Davras Hasan,Alaman Hasan, Kelle Hasan,Asilak Hasan,Mando Hasan,Öküz Hasan,Fistik Memmet,Diga Mustafa,Giro Mamo,Kör Hasan ,,Cindo Mamo,Kelle Haydar,dardo yusuf,kenedi,Galo Kalender ,Kelle Hamit, Gucur Zarif,Kekec Durmus,Girrom veya sümüklü Cemal,Kara Dogan,Kör ibik,Yassi Mamo, Kütto Haydar,Curro Mustafa,Curra Hamit,Tilki Hamza,Hafiye Hamza,Cerko yusuf,Top Hasan,Deli Hamza,Alihamza,Karni böyük Ali,sahin ibik, Kelle Salman,Gavur Ali,vs.
Kalaycik köyü ile adi Özlesmis bir isimde Topalhassiklerde Kirikci saydodur. Kücük sait olarak da anilan bu Merhum bir kavga sirsinda kirilan kendi ayagini sararak iyilestirmis ve edindigi tecrübeyle binlerce tanimlanacak Insana yardimci olmustur. Kalaycik Köyünün en trajik öyküsü belki de Le le Coban türküsünün sahibi Hine ye aitdir. Köyün Kizlarindan Merhum Hine Gönlünü Coban Kiyan a Kaptirir ve Kacar. Mezhep farkliligindan cok eziyet cektirilir ve Kiyandan vaz gecirilmeye calisilir. O Eziyet ve Cilede Coban Kiyan a olan Meyilini Hine Bu Türkü ile dile getirir. Havadada Kar sesi var. Basindada Mor Fesi Var. Acin Bakin su Konagi . Icindede Yar sesi var. Lele Coban Garip oglan. Mor Posuyu Boyamadim. Ben Cobana Doyamadim. Hep Kuslarda Yuva Yapmis. Serce kadar olamadim. Lele Coban Garip Oglan. Rahmetli Hine Ölünceye kadar Cobanina sadik kalmistir.Coban in Oglu Cukur Aliyi kendi öz cocugu kabul etmis ona analik yapmistir. Kalaycik Köyünün birde Harputlu Ebesi Var idi. Rus harbinde Saydo Cavus a gönlünü kaptirip Harput ta beraber Kalaycik a gelmis.Bazen askinda bittigi oluyorki gecinememis ve ayrilmislar ama Kalaycikta yasamaya devam etmis ve Gecimini Ebelikle temin etmistir.Su an Hayatta olan 40 yas üstü bütün Kalayciklarin Dogumlarinda ebelik yapmis Beyaz, Nurlu yüzlü tipik bir Anadolu Kadini.Öyleki Köy saglik ocaginda görevli Ebe var iken bile Harputlu Zöhre tercih edilirdi.Allah gani gani Rahmet eylesin. Kalaycik Köyünde önceleri kislar cok sert ve yagisli gecermis.2metre kar kalinligi cok olagan bir durummus.Yolarin kapandigi soguk kis aylarinda köyün saglik sorunlarini Askerden ögrendikleri saglik bilgileri ile Sihhiyeler halletmeye calisirlarmis. Iclerinde en tecrübelileri Yusuf Erdogan ve Cik Ali dir.
Kirikci Seydo 2005 yilindaki Hakka yürüyüsüne kadar 10 binlerle ifade edilebilecek kirik cikik vakasinin tedavi ederek 85 yillik hayatinin 65 yilina yakinini bir ortopadi muucidi olarak gecirmistir.Belkide bir Avrupa ülkesinde onlarca onursal doktora ile ödüllendirilebilecek bu Insan icin Omurga ve Kalca kiriklari gibi Komplex tedaviler bile olagan ,siradan tedaviler idi.Modern Tippin olmadigi ve tedavi kosullarina maddiyetin yetmedigi yerlerde Kirikci seydo 65 yila yakin karsiliksiz sifa dagitmistir.Allah Rahmetini üstünde eksik etmesin.Topragi bol olsun.
Bütün Anadoluda oldugu gibi Kalaycik köyü icinde ikinci Cihan Harbi yoksulluk ve aci getirmistir. Merhum Cerko Yusufun bir anlatisisina göre Bir Cuval Arpa ve az bir Bugdayla kisi gecirmislerdir. Donmus toprakta Üzüm kütüklerinin kökleri cikarilip Haslanmis arpalar dövülüp cocuklarina ve Kardeslerinin cocuklarina yedirilerek kisi gecirmislerdir. Akilli ve iradeli tutumu sayesinde hem kendi Cocuklarini hem de kardeslerininkini kirimdan kurtarmistir.
yesilcimen.com > Kalaycık Elbistan