Ergenlerle iletişime girerken aklımızda tutmamız gereken en önemli konu ‘eleştiridir’. Tüm ergenler eleştirilmekten rahatsız olur ve korkarlar. Dolayısı ile kendilerini bir savunma içerisine soktuklarını, karşı atak cevaplar hazırladıklarını görebilirsiniz. Özellikle kendi kararlarını almak konusunda ihtiyaç duydukları özgürlük hissi onların uğruna savaş verebilecekleri bir şeydir.
Anne-babaların en çok bu noktada zorlandıklarını tahmin edebiliyorum. Bilgisayar oynayacağı veya dizi izleyeceği için normal bir saatte uyumayan bu nedenle sabah uyanamayıp okula veya sınava gitmeyen bir ergenle nasıl çatışmaya girmeden ona bu yaptığının uygun olmadığını söyleyebiliriz? Özellikle Türk eğitim sistemi sınava dayalı bir sistemken ve tüm çocuklar yarışır şekilde sınavlara hazırlık yaparken onun bu davranışının hayatını kaydırmak olarak algılamanız da normal. Aslında bu işin çözümü zaten evde yapıyor olduğunuzdan farklı değil. Sadece zamanlamasına dikkat etmek ve tavrınızı ayarlamak önemli. Ergen bilgisayar başında oynarken ‘yeter artık kapat şunu, kaç defa konuşacağız?’ gibi veya başına geleceklerle ilgili onu tehdit ederek süreci sağlıklı ilerletemezsiniz.
Öncelikle onunla konuşmak için ayrıca bir zaman ayırmanızı öneririm. Konuşacağınız zaman telefonunuzu sessize almanızı, bölünmenize neden olacak durumları kontrol etmenizi öneririm (örneğin yemek pişirmenin ortasında veya televizyon açıkken ya da diğer aile üyelerinin eve giriş çıkış saatlerinde konuşmayın). Çocuğunuzla hali hazırda sağlıklı bir iletişiminiz yoksa, yani normal zamanlarda nötr konular hakkında sohbet etmiyorsanız bu konuşmayı önceden planlamanız daha da önem kazanıyor. Normalde iletişim içerisindeyseniz de günlük sohbet ile başlayabilirsiniz. Özellikle ders konusunda konuşacaksanız genel durumun nasıl olduğunu sorabilir ve yardıma ihtiyaç duyup duymayacağını öğrenebilirsiniz. Takviye alması için gerekli zamansal ve maddi düzenlemeler konusunda yardımcı olabileceğinizi belirtebilirsiniz. Zamanlama, konuları yetiştirme, mevcut başarı durumu hakkında düşündüklerini öğrenmenizde fayda var. Sürecin bunaltıcı olabileceğini anladığınızı ifade etmeniz görüşme esnasında onu anladığınızı bilmesi açısından faydalı olacaktır. Unutmayın ki ergenlik döneminin en önemli yanılgılarından biri de ‘sorunu sadece kendi yaşadığı pencereden gördüğünden hem hissettikleri daha derindir hem de anlaşılmadığına inanır’.
Ders konusunda kendi kişisel tecrübelerinizi aktarmanız da faydalı olabilir ancak bunu yaparken amacımız sizin ne zorluklara rağmen ne mucizeler başardığınızı aktarmanız değil! Unutmayın ki kendinizle ilgili ‘bak ben nasıl yaptım’ demeniz ergene kendinizle kıyasladığınızı hissettirecektir. Önemli olan sizin de zorlandığınız zamanlarınızın olduğu, umutsuzluğa düştüğünüz zamanların olduğunu bilmesi. Veya bu şekilde olmadıysa da belki size destek olan bir büyüğünüzün sizi nasıl etkilediğini nasıl motive ettiğini anlatabilirsiniz. Ergenler motivasyonel hikâyelerden hoşlanır ve etkilenirler. Ve geliyoruz konuşmanın en can alıcı kısmına. ‘Daha az mı ekrana baksan acaba!’yı en kibar şekilde alındırmadan, germeden nasıl söyleriz. Ekranda geçirdiği zamanın onun için anlamını sorgulayın! Rahatlama mı, dersle ilgili bir kaçış mı? Ve bununla ilgili daha farklı yöntemlerle de aynı amaca ulaşabileceğini vurgulayıp ekran süresini kontrol etmesini sağlayabilirsiniz.
Not: Sorularınızı yazarın sayfasında yer alan mesaj gönder butonuna tıklayarak iletebilirsiniz.