Deblet Bakanı Edip Safter Gaydalı'nın başkanlığında bir Türk bürokrat ve işadamı heyetinin de katıldığı seminerde konuşan Irak Başbakan Yardımcısı Hikmet El Azavi, ‘‘BM'nin oluşturduğu Yaptırımlar Komitesi'ne rüşvet dahi verdik. Ama, yine de ticarette bu engeli aşamadık’’ dedi.
IRAK Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hikmet El Azavi, Birleşmiş Milletler (BM) kararıyla oluşturulan ve Irak ile yapılan ticari sözleşmeleri kontrol eden Yaptırımlar Komitesi'nin bazı üyelerine, ‘‘Kontratlara İşlerlik kazandırılması amacıyla rüşvet dahi verildiğini’’ açıklayarak, ‘‘Ama maalesef olmuyor’’ dedi.
Irak Başbakan Yardımcısı El Azavi, bu açıklamayı çok sayıda Türk ve Iraklı işadamları ile iki ülke bakanlarının da bulunduğu seminerde yaptı. Seminerde bakanların yaptığı sunuşlardan sonra iki ülke işadamlarının karşılaştıkları güçlüklerle ilgili soruları cevaplandı.
ZORLUK ÇIKARIYORLAR
Bir işadamı, ‘‘Komite'de bekleyen kontratlarımızın daha çabuk sonuçlanması nasıl sağlanabilir?’’ sorusuna, El Azavi şu karşılığı verdi:
‘‘Kontratları inceleyen Komite üyeleri zorluk çıkarıyor. Kontratlara işlerlik kazandırılması istiyoruz ama olmuyor. Bu amaçla basın ve uluslararası kuruluşlar aracılığıyla baskı yapmaya çalışıyoruz. Belki size tuhaf gelecek ama, BM'nin 661. sayılı kararı çerçevesinde görev yapan Yaptırımlar Komitesi'nin bazı üyelerine rüşvet dahi verilmiştir, ama maalesef olmuyor’’.
FİYAT İNDİRİN
Bu arada, Irak Petrol Bakanı Amir El Reşit BM kararları kapsamında ihtiyaç maddeleri için açılan ihalelerde Türk firmalarının daha düşük fiyat vermesini isteyerek, ‘‘Fiyata dikkat ederlerse ilişkilerin gelişmesine katkıda bulunurlar’’ dedi.
KEK toplantısı kapsamında dün iki ülke bakanları ile işadamlarının katıldığı geniş kapsamlı bir seminer düzenlendi. Seminere Devlet Bakanı Edip Safter Gaydalı, Irak Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hikmet El Azavi, Petrol Bakanı Amir El Reşit, Dış Ticaret Müsteşarı Kürşat Tüzmen katıldı. Irak Petrol Bakanı Reşit, iki ülkenin ekonomik ve ticari ilişkilerini düzenleyen hukuki altyapının hazır olduğunu söyleyerek, toplantılarda mutabakata varılan yeni formülleri açıkladı.
Ülkesinde zengin petrol ve gaz rezervleri bulunduğunu anımsatan El Reşit, Türkiye'nin de enerjiye olan ihtiyacını bildiklerini ve bu doğrultuda işbirliği olanaklarını arttıracaklarını söyledi. Toplantılarda sınır ticaretinin geliştirilmesi üzerinde durduklarını belirten Reşit, şöyle konuştu: ‘‘Ülkemize yapılan düşmanca saldırıdan önce iki ülkenin ticaret hacmi 2.5-3 milyar dolar düzeyindeydi. İnanıyorum ki, açıkladığımız bu yeni üç formülle 2000 yılında ticari ilişkilerimizde 1990 öncesi rakamlara çok yaklaşacağız.’’
Irak'la ticarette üç ayaklı plan
IRAK Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hikmet El Azavi, Türkiye ile Irak'ın aynı bölgeyi paylaşmasından dolayı ‘‘Bir kader birliği’’ olduğunu belirterek, ‘‘Çıkarlarımızı korumak hakkımızdır’’ dedi.
Devlet Bakanı Edip Safter Gaydalı, BM'nin petrol karşılığı gıda programının sağladığı imkanların yeterli olmadığını söyleyerek, ‘‘Türkiye'nin payının yükseltilmesini istiyoruz’’ dedi.
Görüşmeler sırasında, Türkiye-Irak arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin Körfez Savaşı öncesi düzeye yükseltilmesi için üç formülden oluşan yeni bir çerçeve çizildi. Bağdat'ta devam eden 16. Dönem Türkiye-Irak Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) toplantılarında benimsenen bu çerçeve şu maddelerden oluşuyor:
BM kararları çerçevesinde ihtiyaç maddelerinin ithali.
Sınır ticaretinin arttırılması.
Taksitli ödeme.