“Gerçek Zamanlı” teriminin hızlı bir tanımı burada düzene giriyor. Muhtemelen bunu açıklamanın en iyi yolu çıkarımla ya da ne olmadığının açıklanmasıdır.
Bir e-posta mesajının gönderim ve alma sürecinin arkasındaki zamanlamayı düşünün. E-posta arada sırada bir “sakla ve yönlendir” protokolü şeklinde tanımlanır ve bu şekilde sınıflandırılması tam olarak doğru sayılmasa da (Wikipedia tanımına bakınız), e-postanın oluşturulması ile gönderilmesi arasında ve aynı e-postanın alınması ve okunması arasında ölçülebilir bir gecikme olduğu fikrini sunar.
Gönderim ve alım arasındaki bu gecikme genelde e-posta gönderimiyle alakasızdır ve çoğu durumda hiçkimse gecikme konusuna önem vermez. Özellikle de bir kişinin gelen kutusuna çok kısa bir zaman diliminde birçok mesaj geldiği düşünüldüğünde, okuyucunun içerikleri derhal işlemesi imkansızdır.
Özetle bir e-posta birkaç dakikalığına gecikirse, sanal olarak işlemler üzerinde hiçbir etkisi. olmayacaktır
Öte yandan sesli iletişimler tamamen farklı bir yapıya sahiptir. Bir telefon araması sırasında, 400 milisaniyeden fazla bir yayılma gecikmesi katılımcılar tarafından derhal farkedilir ve alınan ses kalitesini ciddi biçimde etkiler.
İnternet ve ağ hizmetlerinizin ses trafiğinizi taşımak için yeterli bant genişliğine sahip olduğu varsayılarak bu türden arama kalitesi sorunlarıyla karşılaştığınızda sebebin, aşırı biçimde çalışan veya tıkalı şebekeye bağlı olduğunu düşünmek oldukça güvenlidir. Böylece normal yayılma gecikmesinin dışında (çoğu kişi bu durumu “ping süresi” olarak adlandırır) ilave bir gecikme yaşanır.
QoS nedir?
VoIP bağlamında Hizmet Kalitesi, sınırlı mevcut bant genişliği dahilinde optimum arama kalitesini korumak amacıyla bir araç sunmak üzere biraraya gelen kavram ve teknikler koleksiyonudur.
Bant Genişliği Rezervasyonu – Bazen giriş seviyesindeki yönlendiricilerde bulunan bu mekanizma, sınıflandırılan trafik için mevcut bant genişliğinin belirli bir yüzdesini barındırır. Örneğin VoIP trafiği için mevcut 2000 kbps bant genişliğinin 100 kbps’sini barındırıyorsanız, diğer trafiğin bant genişliği için rekabet ettiği zamanlarda bile yönlendirici, VoIP için bant genişliğini garanti eder. VoIP trafiği 50 kbps talep ettiğinde, yönlendirici tüm VoIP trafiği taleplerini karşılar ve kalan bant genişliği diğer trafik tarafından kullanılır. VoIP trafiği 300 kbps talep ederse, yönlendirici VoIP için 100 kbps’yi garanti ederken kalan trafik geriye kalan bant genişliği için rekabet eder.
Trafik Etiketleme – Şebeke trafiği, öncelik seviyelerini göstermek üzere özel işaretçilerle etiketlenebilir. Mekanizma RFC 2474’de belgelenir ve trafik sınıflandırma amaçları için IPv4 ve IPv6 başlıklarındaki “Farklılaştırılmış Hizmetler” alanını tanımlar. Bu mekanizmanın basitçe bir paketleri işaretleme yolu olduğuna dikkat ediniz böylece herhangi bir yönlendirici yada trafik akışındaki kesilme, sınıfa bağlı trafiğin önceliklendirilmesinin tipik davranışlarından biri olan trafik sınıfıyla ilgili özel davranışı gösterebilir. QoS uygulama ihtiyacı duyuyorsanız göreviniz, cihazları eyleme uygun biçimde yönlendirmek için VoIP trafiğini etiketlemek için özellikle de 3CX makinenizi olmak üzere VoIP cihazlarınızı yapılandırmayı kapsar. Windows tabanlı İşletim Sistemlerinde bu işlem Yerel Politika veya Grup Politikası seviyesinde yürütülür ve bu bölümün sonunda, Windows 2008 veya 2012 Sunucusu üzerinde QoS etiketleme gerçekleştirmek için basit bir örneğe sahip olursunuz.
Önceliklendirme – Trafiğin etiketlenmesi çözümün sadece bir bölümüdür. Tüm dahil olan cihazların ve hizmetlerin etiketlenen trafiği önceliklendirdiğinden emin olmanız gerekir. Özellikle İnternet Servis Sağlayıcınızın etiketlenen trafiği kabul ettiğini ve uygun şekilde önceliklendireceğini garanti etmelisiniz.
Tipik Tıkanma Noktaları
Şebeke tıkanıklığının nasıl çözüme ulaştırılacağını daha iyi şekilde anlamak için “nereye bakmalı” üzerindeki bazı işaretçiler çok kullanışlı olabilir. Bunu takip eden tam kapsamlı bir liste olmasa da kesinlikle mükemmel bir başlangıç noktasıdır.
WAN-to-LAN cihazı (Yönlendirici/Güvenlik Duvarı)
İnternet bağlanabilirliği pratikte heryerde gelişmeye devam etse de kullanılabilir bant genişliği sınırlı bir kaynak olmaya devam eder.
İlk muhakeme kontrolünüz, internet bağlantınızda bant genişliğinizin taşıyabileceğinden daha fazla arama sunmaya çalışmadığınızdan emin olmak olmalıdır. Çoğu internet bağlantısı asimetriktir yani indirme ve yükleme bant genişliği kullanılabilirliği aynı DEĞİLDİR. Tipik olarak yükleme bant genişliği, indirme bant genişliğinden önemli ölçüde daha düşüktür bu nedenle genellikle sınırlandırma faktörünüz (engel) yükleme bant genişliğidir. Bunun sebebi sesli iletişimin, sesli verilerin eşzamanlı olarak gönderilmesini ve alınmasını gerektirmesidir.
Tıkanma noktasını doğrulamaya çalışmanın basit bir yolu, WAN-to-LAN cihazında aşağıdakileri kontrol etmektir:
- İnternet bağlantınızda hareket eden bir sesli arama, ses kalitesi sorunları yaşıyor.
- İnternet bağlantınızda hareket ETMEYEN bir sesli arama (tipik olarak her iki dahili hattın da IP Santralinizle aynı LAN üzerinde bulunduğu bir dahili hattan diğerine bir arama yapılarak) ses kalitesi sorunları YAŞANMIYOR.
Her iki sorunun da cevabı “evet” ise tıkanma noktası, WAN-to-LAN cihazınız olduğundan kesinlikle emin olabilirsiniz.
Mini Düğmeler Olarak Kullanılan Masaüstü Telefonlar
Bugünkü birçok SIP masaüstü telefonu, yerinde noktalarınızda çalıştırmanız için gereken şebeke noktası sayısını azaltarak bir bilgisayarı telefon vasıtasıyla LAN’a papatya dizimi şeklinde bağlamanızı sağlayan ikinci bir ethernet portunun ilave uygunluğunu sunar.
Ancak belirli durumlar görünüşte açıklanamayan arama kalitesi sorunlarına sebep olabilir. Bu semptomlar tipik olarak aralıklıdır, herhangi bir zamanda tek bir kullanıcı tarafından yaşanır ve aramanın başka bir LAN dahili hattına veya harici bir arayana yapılması arasında gerçek bir fark bulunmaz.
- Çoğu arama iyi görünüyor.
- Bazı aramalarda ses kalitesi sorunları var.
- Bazı aramalar arama sırasında bir noktada azalan ses kalitesiyle birlikte iyi başlıyor.
- Bazı aramalar arama sırasında kaybolan sorunla birlikte kötü arama kalitesiyle başlıyor.
Bu durum bazen masaüstü telefona bağlı bilgisayarın, telefonun işlem gücüne baskın gelmek için şebekeden yeterince faydalandığına bağlanabilir. Bunu bilgisayarın telefonla bağlantısını keserek doğrulayabilirsiniz.
Dahili LAN Cihazları
Bazı şebeke düzenleri de bazen yukarıda açıklanan bilgisayarın bir masaüstü telefona bağlı olduğuna çok benzer belirtilere maruz kalabilir. Ancak olayın aralıklı çok yüksek şebeke kullanımına bağlı olması çok muhtemeldir. Bir grafik tasarım bürosunda olduğu gibi çok büyük ölçekli belgelerin şebekeden naklini gerektiren ortamlar diğerlerinden daha fazla bu duruma elverişlidir.
LAN’ınız bir MPLS şebekesi üzerinden iki veya daha fazla birbirine bağlı siteden oluşuyorsa, bu belirtiler geleneksel bir LAN’a göre kendilerini daha fazla belli edebilir.
Tartışmalı şekilde bu türden bir senaryoyu çözmenin en iyi yolu, VoIP cihazlarda (IP Santraliniz dahil) trafik etiketlemesi gerçekleştirerek ve anahtarlarınızın ve yönlendiricilerinizin trafik etiketlerine dayalı trafiği önceliklendirmek üzere doğru biçimde yapılandırılmasını sağlayarak LAN üzerinde QoS uygulamaktır.
Bu konu hakkında bazı ilginç bilgiler için Turku Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden Donald Egbenyon’un Lisans Tezi’ni incelemek isteyebilirsiniz:
https://publications.theseus.fi/bitstream/handle/10024/38426/bachelor_donald.pdf
WiFi Şebekeler
Yerinde noktalarınızda WiFi cihazlar kulanıyorsanız, her bir Erişim Noktasının sınırlı bir kapsama alanı bulunduğunu ve bir Erişim Noktasından diğerine hareket eden bir WiFi cihazın “dolaşım” için biraz zamana ihtiyacı olduğunu aklınızda tutunuz. Bu ihtiyaç bir aramayı sonlandıracak kadar uzun sürebilir ve WiFi cihazınızın kendini 3CX ile yeniden kaydetmesini gerektirebilir.
Bu türden durumlardan kaçınmak için geçiş sürecini birkaç milisaniyeden ötesine uzatmayan bir WiFi altyapısı araştırmanız gerekebilir. Bu olgu tek bir WiFi alanına sahip WiFi cihazı sunan çoklu Erişim Noktaları kullanılarak gerçekleştirilebilir, o arada arka uç hangi Erişim Noktasının hizmeti sağlayacağının yönetimiyle ilgilenir.
VLAN’lar Hakkında Birkaç Söz
Çoğu şebeke mühendisi için Ses ve Veri arasındaki bant genişliği rekabetinin olası sorunlarını ele almanın tercih edilen kesin garantili yolu, fiziksel olarak ayrı bir anahtar şebekesi kullanarak ya da aynı ölçeği başarmak üzere VLAN’lar kullanarak Sesi kendi LAN’ına ayırıp farklı trafik türlerini ayrı tutmaktır.
Bu zorluğa yaklaşımda çok etkin bir yol olmasına karşın, Birleşik İletişimler kavramının Ses ve Veri’yi bir noktada birleştirdiğini unutmamalısınız. Özellikle masaüstü bilgisayarında bir VoIP uygulaması çalıştıran bir kullanıcı (bir 3CX istemci burada mükemmel bir örnektir), derhal Ses ve Verinin aynı LAN üzerinde seyahat etme ihtiyacını doğurur ve trend bunu kesinlikle çalışmanın “normal” şekli haline getirir.
Bu türden sorunlarla uğraşırken LAN üzerinde QoS’nin daha iyi sonuçlar verdiğini görebilirsiniz.