Farklı alanlarda faaliyet gösteren beş sivil toplum kuruluşu bir araya gelerek siyasi partilerin seçim beyannamelerini insan hakları çerçevesinde değerlendirmiş ve ortak çalışmanın sonucunda ortaya çıkan raporu MAZLUMDER İstanbul Şubesi'nde düzenlenen basın açıklamasıyla kamuoyuna sunmuştur.
Katılımcı STK'ların temsilcilerinin rapor üzerine değerlendirmelerini ve kendi yaklaşımlarını sundukları basın toplantısında aşağıdaki açıklama yapılmış ve hazırlanan rapor basın mensuplarına ve diğer katılımcılara takdim edilmiştir.
Basın Açıklamasının Metni
Seçmenden en fazla oranda oy alabilme çabası içindeki siyasi partilerin seçmenle bir sözleşme niteliğini taşıyan parti programlarını ve seçim bildirgelerini kamuoyu adına incelendi. Üç seçim döneminde 5 siyasi partinin seçim beyannameleri üzerinden “Önümüzdeki süreçte Siyasi Partiler tarafından atılmak istenen somut adımlar nelerdir? Siyasi partiler bu somut adımları için nasıl bir süreç öngörmektedir? Hangi temel alanlar önceliklendirilmiştir?” gibi sorulara yanıt arandı.
Sivil toplum ve STK’ları ilgilendiren engelli hakları, hasta hakları, hekim ve sağlık çalışanları hakları, sosyal sigorta ve güvenlik, kadın ve çocuk hakları, alkol ve madde bağımlılığı, tüketici hakları, insan hakları ve yeni anayasa gibi 8 başlık altında siyasi partilerin ne tür politikalar öngördüğü ele alındı.
Sonuç olarak:
1. Nüfusun Yaklaşik Yüzde 12’sini Oluşturan engellilerin sorunlarının farkında fakat çözüm önerileri muğlâktır.
2. Hasta haklarına ilişkin vaadler bakımından ise, ulusal ve uluslararası belgeleri kapsayacak şekilde bir düzenleme amacı taşımadıkları tespit edilmiştir.
3. Ülkemizde son dönemlerde hekim ve sağlık çalışanlarına yapılan saldırılar, hekimlerin ve sağlık çalışanlarının çalışma şartlarındaki ağırlaşma genel geçer ifadelerle ele alınmış ancak sorunun özüne değilmemiştir.
4. Siyasi partilerin sosyal sigorta ve güvenceler konusunda gerçekleştirilen ve vaat edilen uygulamalar ile seçim beyannamesinde yer alan idealize edilmiş süslü cümleler arasında ciddi farklar bulunmaktadır.
5. Kadın ve çocuk haklarına ilişkin vaad edilen hususlar, genel geçer, ezberci ifadelerle değerlendirilmiştir.
6. Partilerin, “bağımlılık” denildiğinde sadece uyuşturucu ve alkol bağımlılığından bahsettikleri, internet bağımlılığı, sigara, gıda, kumar, oyun ve cinsel bağımlılık çeşitlerine dair bir politikanın varlığı bir yana dursun, genel geçer bir ifadeye dahi yer vermedikleri görülmüştür.
Devletin kumarı bizzat oynatarak bağımlılık oluşturduğunu görmezden gelmişlerdir. Bağımlılıkların köleliğe dönüştüğünü, köleliğin insanlığa karşı işlenen suçlardan olması nedeniyle de bağımlılık üretmenin insanlık suçu olduğunu kabul ile uygun bir hukuk dili üretmek gerektiğinin farkına bile varamamışlardır.
7. Siyasi partiler, tüketicilerin hak arama yollarının kolaylaştırılmasına yönelik olarak, tüketici mahkemelerinin sayısını artıracaklarını ve üreticiyi-tüketiciyi koruyucu yeni yasal düzenlemeleri hayata geçireceklerini vaat ediyorlar. Hâlbuki uygulamalardan da görebildiğimiz gibi, mevcut mahkemelerin sayısını artırmak tüketici haklarına daha etkin koruma sağlayacağı anlamına gelmemektedir.
8. Siyasi Partilerin bildirgelerinde, temel insan hakları, bu hakların yansımaları olarak sağlıklı yaşam hakkı (bağımlılıklar), tüketici hakları, hasta ve hekim hakları, kadın ve çocuk hakları, sosyal sigorta ve güvenlik, engelli hakları, yeni anayasa konuları az sorunlu alanlar olarak algılanmakta, küçük palyatif değişikliklerle bu sorunların giderileceği imajı verilmektedir.
Kişisel ve siyasal haklar açısından siyasi partilerden bazılarının hiçbir şekilde, işkence ve kötü muameleye, ifade özgürlüğüne, farklı dil ve kültürel özelliklere sahip yurttaşların bu özelliklerinin korunması ve geliştirilmesi sorununa değinmedikleri, somut insan hakları sorunlarından çok genel ifadeler kullanmayı tercih ettiklerine dikkat çekmek isteriz.
Partilerin Seçim Beyannamelerindeki ifadelerin birçoğunun, gerek ulusal ve gerekse uluslararası insan hakları belgeleriyle yeteri kadar örtüşmediği ve bu standartlara sahip olmadığı kanaatine varılmıştır. Partilerin ülke sorunlarına ve bahsi geçen sorunlara ilişkin çözüm önerileri arasında benzerlikler (kopyala-yapıştır) bulunmaktadır.
Siyasi partilerin “uzlaşma” arayışına girmemeleri dikkat çekici bir nokta olmakla birlikte, bir olabilmek adına, ortak bir çözüm geliştirebileceklerine yer vermemeleri tarafımza ve kamuoyuna hayal kırıklığı yaratmıştır.
Kamuoyuna saygı ile duyurulur.
İmzacı Kuruluşlar:
MAZLUMDER İstanbul Şubesi
Hasta Hakları Aktivistleri Derneği
Hukuk Vakfı
Sağlık ve Gıda Güvenliği Hareketi Derneği
Tüketiciler Birliği
MAZLUMDER İstanbul Şubesi Basın Bürosu