Eşler Arasında Suçlama Davranışı ve Yaşanan Tartışmalar
Eşler arasında yaşanan tartışmalar ve suçlamalar, evliliklerde sorun oluşturan durumlardan en belirgin olanıdır. Her evlilikte tartışmalar çıkabilir, kimi zaman çok seyrek tartışmalar yaşayan evlilikler olsa da, sürekli tartışan, çatışmalar yaşayan evliliklerin sayısı azımsanmayacak derecede fazladır.
Evliliklerde tartışmalar her zaman çok büyük sebeplerden dolayı çıkmaz. Kimi zaman ev işlerine yardımcı olmama bir kavga konusu olabilir. Kayınvalide sorunları, çocukların eğitimi, kıskançlıklar, maddi konular, harcamalar da eşler arasında sıkça problem yaratan nedenler arasındadır.
İlk zamanlarda, ilişkilerde ve evliliklerde tartışmalar nadir olarak yaşansa da, bir süre sonra düşünce ve görüş farklılıkları, yaşantı biçimleri sorunlar oluşturmaya başlar. Tartışmalar esnasında eşlerin yaptıkları en belirgin hatalardan bir tanesi suçlama davranışıdır.
Suçlama davranışında her iki eşte ilişki memnuniyetsizliğini dile getirir ve karşılıklı suçlamalar, çözüm üretmek yerine, yıkıcı olabilir. Eşlerden suçlama davranışları gösteren taraf genellikle çatışmadaki rolünü incelemek için de direnç gösterir. Yine aynı şekilde, duygular, düşünceler ve davranışlar için diğer eşi sorumlu tutar.
Tartışmalar esnasında, bir eşin devamlı olarak diğer eşi ilişki problemleri ve ilişki tatminsizliği yüzünden suçlaması, evlilik açısından sorun teşkil eder. Örneğin; Sen bu kadar deli olmasaydın evliliğimiz daha iyi olurdu. ya da Bu kadar eleştiri yapmazsan sevinirim gibi.
Suçlanan eş ise istikrarlı olarak hakkını savunamaz ve çaresizlik, engellenmişlik göstererek iletişimi bitirme eğilimi gösterir. Suçlanan taraf, eşinin kendisine değer vermediğini düşünür bu ise ilişki için yıkıcı bir niteliğe sebep olur.
Evliliklerde yaşanan bu tartışmalar çoğunlukla çiftlerin endişelenmesine yol açıyor. Çünkü evliliklerin önemli bir kısmı boşanmayla sonuçlanıyor. Dolayısıyla, tartışma yaşayan sürekli kavga eden çiftlerde Boşanacak mıyız?, Evliliğimiz neden bu kadar kötü gidiyor? gibi düşünceler yer buluyor. Araştırmalara göre, insanların evlilikte çatışmalardan sakınması mümkün. Fakat bu çatışmaların insanların ruh halini olumsuz etkileme olasılığı da oldukça yüksek. İşte bu sebepten dolayı evliliklerde eşe karşı pozitif yaklaşım şart.
20 yıl boyunca 200 çift üzerinde sürdürülen bir çalışmadan elde edilen verilere göre, evliliği bitiren en önemli neden, çiftlerin çatışmaları çözme yeteneğine sahip olmamalarıdır. Çatışmalar her evlilikte yaşanıyor. Fakat önemli olan çatışmaların doğru şekilde sonuçlandırılmasıdır.
İnsanlar ilişki esnasında, eşleri ile aralarındaki farklılıkları göz önünde bulundurarak bir uyum oluşturma çabasına girerler. Bu uyum ise yaşanabilecek kavga ve çatışmalara karşı adeta koruyucu bir kalkan vazifesi görür. Uyumluluk sürecinin yanı sıra evlilikleri koruyacak bir diğer unsur da, çatışmaları çözmeye çalışmak olmalıdır. Her çift yaşanan bu çatışmaları aynı şekilde çözümleyemeyebilir. Bu gibi durumlarda aile içi çeşitli problem çözme teknikleri oluşturmak, bir uzman yardımı almak çiftlere yardımcı olacaktır.
Tartışmalarda Çiftlerin Yaptıkları Hatalı Davranışlar
Evliliklerde tartışmalar kadar, tartışma esnasında yapılan yanlışlar da sorunlar yaşatır. Tartışmanın yapıcı değil, yıkıcı olmasına yol açar ve çiftler arasında gerginliği arttırır.
Yıkıcı eleştiriler,
Eşlerin birbirlerine hakaret etmesi,
Suçlayıcı davranışlar,
Saldırganca espriler,
Alay etme,
Küçümseme,
Fiziksel ve psikolojik şiddet, gibi davranışlar, evlilikleri zarara uğratan olumsuz davranışlar arasındadır.
Tartışmalarda yapılan en önemli hatalardan bir tanesi eşi yıkıcı şekilde eleştirmektedir. Tartışılan konu yerine çiftler birbirlerinin kişiliklerini eleştirmeye başladıkları anda, o anki tartışma yanlış yöne doğru ilerler. Eleştiri esnasında eş tarafından yapılan suçlamalar, şikayetler ise davranışın değil kişiliğin yargılanmasına sebep olur. Örneğin; Sen hiçbir zaman
Sen her zaman
gibi cümleler karşı tarafı direkt suçlayıcı niteliktedir. Eleştiri eşe yönelik olduğu sürece incitebilir.
Tartışma esnasında, eleştirilerin yanı sıra yapılan bir diğer yanlış ise; hakarettir. Aşağılama, suçlama, psikolojik olarak kötü hissetmesini sağlama gibi amaçlarla yapılan hakaretler evliliklerin zarara uğramasına ve eşlerin birbirleri hakkında olumsuz düşüncelere sahip olmasına yol açar. Yapılan hakaretlerin sayısı arttıkça, eşler arasındaki saygı da zarara uğrar. Sonuç ise her iki taraf açısından da olumsuzlaşır.
Eşler arasında yapılan bir diğer hata ise, tartışma esnasında sürekli olarak savuma yapmaktır. Sürekli olarak kendisini savunan eş, tepki verirken genellikle hatalı olma ihtimalini düşünmez. Savunmacı tutumu, sözleri ve davranışları ise çatışmayı çözmek yerine arttırır.
Bazı savunmacı tutumlar:
Sorumluluğu reddetme: Eşler görevleri ne olursa olsun, suçlanacak kişinin kendileri olmadığında ısrar ederler.
Mazeret beyan etme: Eşler dış etkenlerin kendilerini belli bir tarzda davranmaya zorladığını, dolayısıyla olayların kendi kontrolleri dışında geliştiğini iddia ederler.
Negatif beyin okuma yapma: Bazen eşlerden biri, ötekinin kişisel hisleri ve davranışlarıyla ilgili varsayımlarda bulunur. Sen, bunun zaman kaybı olduğunu düşünüyorsun Senin ondan nefret ettiğini biliyorum şeklinde cümleler kurar. Bu tarz beyin okumalar negatif boyutlar içerdiği zaman, karşı tarafta savunma güdülerini kışkırtır.
Karşılıklı şikâyet etme: Bazen eşler birbirlerinin tam olarak ne söylediğine hiç dikkat etmeden karşılıklı şikâyet ve eleştirilerde bulunurlar.
Sürekli aynı sözleri tekrar etme: Eşler birbirlerinin bakış açısını anlamaya çalışmak yerine, sürekli kendi konumlarını tekrar edip dururlar. Her iki eş de kendisinin haklı olduğunu ve karşı tarafın bakış açısını anlamaya çalışmanın zaman kaybı olduğunu düşünür.
Tartışmalar esnasında, eleştiriler, yargılayıcı tutumlar, suçlamalar eşlerin incinmelerine sebep olur. Eşlerin tartışma esnasında birbirlerine yenik düşmek istemeyişleri, evliliklerinde sorunlar yaratabilir. İşte bu yüzden tartışmalar bazı yanlışları düzeltmek için olmalıdır.
Tartışmaların ilişkilerin bir parçası olduğunu kabul etmek gerekiyor fakat unutulmaması gereken bir nokta da sağlıklı bir ilişki için kavga sonrası barışmayı bilmek.
Psikologlar Çatışma Yaşayan Çiftlere Terapi Sürecinde Nasıl Yardımcı Oluyor?
Evliliğinizde sürekli olarak çatışmalar yaşıyor ve ilişkinizle ilgili problemleri çözmekte zorlanıyorsanız eğer çift ve aile danışmanlıklarından destek alabilirsiniz. Terapi süreci boyunca:
Eşlerin ilişkideki problemleri tanımlanır. Davranışının temelindeki problemleri; saygıları güçlendirilerek ve suçlamadan vazgeçirerek tanımlamaları sağlanır.
Her iki eş, bütün suçu diğer eşe atmak yerine problemlerde kendisinin de payı olduğu konusunda sorumluluk almaları için cesaretlendirilir.
Uzak geçmişte yer alan problemler yerine, şimdiki problemlere odaklanarak, her iki eşin çabalarının, model olma ve övgü kullanılarak güçlendirilmesi ve cesaretlendirilmesi sağlanır.
Eşlere herkesin kendi davranışlarından, düşüncelerinden ve duygularından sorumlu olduğunun öğretilir
Suçlayan eşin; kendisinin hoşuna gidecek, suçlanan eşin cesaretlenebileceği pozitif davranışları listelenir. (kusur bulan negatiflik yerine, istenen duruma odaklanmak gibi.)
Eşlere, ilişkinin temel kurallarını açık açık konuşmaları konusunda yardımcı olunur. (Örneğin; çocukları yatağa yatırmaya koca da yardım etmeli ve kadın bahçe/avlu işlerine yardım etmeli.)
Bütün sorumluluğu bir eşin alması yerine, dış baskılarla başa çıkmak anlamında, problem çözme tekniklerinin kullanımında eşlere yardımcı olunur.


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Eşler Arasında Suçlama Davranışı ve Yaşanan Tartışmalar" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Dnş.Filiz OKUŞ TEZEL'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Dnş.Filiz OKUŞ TEZEL'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.