15.04.2012 - 01:00 | Son Güncelleme: 15.04.2012 - 01:00
Nükleer krizde umut ışığı
Türkiye, İran ve BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ile Almanyadan oluşan P5+1 ülkelerini İstanbulda bir araya getirdi. Ahmet Davutoğlunun katkısıyla ABD ve İran baş başa görüştü. Taraflar, nükleer krizin aşılması için karşılıklı adım atmayı kararlaştırdı.
> Buket GÜVEN - İSTANBUL
DAVUTOĞLU KARŞILADI
Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayındaki müzakerelere katılan AB heyetine Catherine Ashton, İran heyetine ise Said Celili başkanlık etti. Tarafları, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu karşıladı.
Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayında saat 11.00 sıralarında başlayan, toplu ve ikili görüşmeler şeklinde yapılan müzakereler yaklaşık 10 saat sürdü. Toplu müzakereler, AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ile İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili başkanlığında gerçekleştirildi. Müzakerelerin tamamlanmasının ardından basın toplantısına geçildi. AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Ashton, düzenlediği basın toplantısında, İranla nükleer konusu ile ilgili müzakereler yapıcı ve yararlı olmuştur ve bir süre önceki İranla yaptığımız mektup teatisinin ruhuna uygun olmuştur dedi. Ashton, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması çerçevesinde yüklenilen bütün yükümlülüklerin İran tarafından yerine getirilmesinde ve ancak bu yapılırken İranın da, nükleer enerjinin barışçıl yollarda kullanılmasına ilişkin hakkına saygı duyma konularında mutabık kalındığını belirtti.
Görüşmelerde bir dizi diyalog çerçevesinde acil ve pratik adımlar atarak, güven artırıcı önlemler almayı ve İranın bütün uluslararası taahhütlerini nasıl yerine getireceğini tartıştıklarını ifade eden Ashton, bunu yaparken de adım adım ve mütekabiliyet çerçevesinde bir yaklaşım uygulama konusunda anlaştıklarını söyledi. Bu adımların kapsamlı müzakereler sonucunda bir çözüme ulaştıracağını vurgulayan Ashton, böylece İrandaki programın sadece barışçıl nedenlerle kullanılıp kullanılmayacağı konusundaki soru işaretlerinin ortadan kaldıracağını söyledi.
İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ABD, Rusya Federasyonu, Çin Halk Cumhuriyeti, Fransa ve İngiltere ile Almanyadan oluşan 5+1 ülkeleri arasındaki nükleer müzakereler İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayında yapıldı ve yaklaşık 10 saat sürdü.
NÜKLEER ENERJİ İRANIN HAKKI
Ashton, bugün çok açık bir hedefle çalıştıklarını belirterek, Biz şunu öğrenmek istiyorduk. Acaba İran, sürdürülebilir bir sürece doğru ilerlemeye hazır mı, razı mı? Bunun gerçekten böyle olduğunu teyit etmeye çalıştık. Görüşmelerimizde ileriye doğru ne gibi adımlar atılacağını tartıştık ve hangi süreçler sonunda somut önerilerin masaya konulacağını görüştük dedi. Bundan sonra daha somut ve pratik adımlar üzerine odaklanmak istediklerini belirten Ashton, İranın sivil amaçlı nükleer enerji programlarına sahip olma hakkı bulunduğunu da sözlerine ekledi.
CELİLİ: BAŞARILI BİR GÖRÜŞME
Said Celili de, Bugün yaptığımız çalışmalara baktığımda, iş birliğine dayalı yaklaşım çerçevesinde başarılı bir görüşme yaptığımızı düşünüyorum. İleriye doğru bir adım attık, bundan sonraki görüşme turunda da başarılı olabileceğimizi umuyorum dedi.
2. GÖRÜŞME 23 MAYISTA BAĞDATTA
AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Ashton, Bundan sonra 23 Mayısta yeniden toplanacağız, ancak temsilcilerimiz ondan önce bir araya gelecekler dedi.
Davutoğlunun telkinleri zirvede olumlu sonuç verdi
Ocak 2011de yapılan görüşmelerin ardından kesilen nükleer görüşmeler İstanbulda yeniden canlandı. Taraflar görüşmeler için İstanbula bir gün önce geldi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, hem batı tarafına hem de İran tarafına siyasi esneklik gösterilmesi önerisinde bulundu. Dün gerçekleştirilen görüşmeler Davutoğlunun AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Catherine Asthon ile İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri ve Nükleer Müzakerecisi Said Celiliyi kapıda karşılaması ile başladı. Davutoğlu toplantının yapıldığı Lütfü Kırdar Kongre Merkezinde bir süre bekledikten sonra oraya yakın Hilton Oteline geçerek görüşmelerin seyrini takip etti. Davutoğlu öğlen programını tarafların herhangi bir pozitif katkı talebi olabileceği gerekçesiyle boş bıraktı. Görüşmeler sürerken Ashtonun Sözcüsü Michael Mann toplantının pozitif bir ortamda geçtiği bilgisini verdi. İran tarafının daha önce İstanbula önkoşullarla geldiğini hatırlatan Mann bu sefer ön şart olmadığı için görüşmelerin pozitif bir havada geçtiğini kaydetti. Toplantı sırasında Rusya da görüşmelerin iyi gittiğini açıkladı.
MEKİK DİPLOMASİSİ
Görüşmeler sürerken Bakan Davutoğlu taraflardan gelen talep üzerine Ashton ve Celili ile ayrı ayrı görüştü. Bu görüşmelerin ardından Davutoğlu mekik diplomasisi gerçekleştirerek taraflarla ikinci bir kez daha bir araya geldi. Davutoğlu taraflara beklentilerin yüksek tutulmaması mesajını verdi. Görüşmelere verilen öğle yemeğinin ardından P5+1 ülkeleri yani ABD, Fransa, İngiltere, Çin ve Rusya ile Almanyanın temsilcisi İranın Nükleer Başmüzakerecisi Celili ile görüşmek istedi. İran, geçtiğimiz sene yapılan görüşmeler sırasında P5+1 ülkelerinin görüşme talebine olumlu cevap vermemişti.
Davutoğlu, twitter hesabından yaptığı değerlendirmede ise Bu toplantının uluslararası barış ve güvenliğe katkı sağladığına inanıyoruz. Sürece bundan sonra da her türlü katkıyı sağlamaya hazırız dedi.