Bu bölüm İslâm dininin doğuşundan günümüze kadar geçirdiği tarihi süreci konu edinmekte ve İslâm tarihi boyunca meydana gelen belli başlı siyasî, sosyal, kültürel, edebî ve sanatsal olayları incelemektedir. İslâm öncesi Arap toplumu, İslâm’ın doğuşu, dört halife dönemi ve diğer Müslüman devletler ele alınmaktadır. Müslümanlar tarafından oluşturulan kurumlar ile bilim ve kültür geleneği de bu bölüm içinde araştırılmaktadır.
İslâm Tarihi ve Sanatları Bölümü şu anabilim dallarını bünyesinde barındırmaktadır: İslâm Tarihi Anabilim Dalı (İslam Tarihi Bilim Dalı, İslam Kurumları Tarihi Bilim Dalı), Türk-İslam Edebiyatı ve İslâm Sanatları Anabilim Dalı (Türk-İslâm Edebiyatı Bilim Dalı, İslam Sanatları Bilim Dalı, Türk Din Musikisi Bilim Dalı).