Anayasanın 4720 sayılı Kanunla değişik 86. Maddesinde; "Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin ödenek, yolluk ve emeklilik işlemleri kanunlar düzenlenir. Ödeneğin aylık tutarı, en yüksek Devlet memurunun almakta olduğu miktarı, yolluk da ödenek miktarının yarısını aşamaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri ile bunların emeklileri T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler ve üyeliği sona erenlerin istekleri halinde ilgileri devam eder...." hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca, 3671 sayılı Kanunun 2 nci fıkrasında; "Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri ile dışardan atanan bakanlar, seçildikleri veya atandıkları, emekli olanlar ise, istekte bulundukları tarihi izleyen ayın başından itibaren T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. Emekli olanların iştirakçi oldukları sürece sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıkları kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıdaki hükümler ile yasama organı üyeleri ile dışardan atanan bakanların 65 yaşını doldurup doldurmadıklarına ve isteklerine bakılmaksızın TC. Emekli Sandığı ile ilgilendirilmeleri, emekli olanların da, istekleri halinde ilgilendirilmeleri sağlanmış olup, Emekli Sandığınca aylık bağlanacağına dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Sosyal Güvenlikle ilgili bazı kanunlarda değişiklik yapılması ve temsil tazminatı ödenmesi hakkındaki Kanunun 1 inci maddesi ile, 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "re'sen emekli olma" ibaresinden sonra gelmek üzere "süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme" ibaresi eklenmiştir.
Buna göre, Emekli Sandığınca ilgilenen ve bu görevleri devam etmekte iken, emeklilik haklarını kazanarak talepte bulunan yasama organı üyeleri ile dışardan atanan bakanlara (son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde en fazla çalıştığı sosyal güvenlik kuruluşunca aylık bağlanması şartı aranmaksızın) son defa tabi oldukları Emekli Sandığınca aylık bağlanması gerekmektedir.
Yasama organı üyeliği sona eren ve Ek 76 ncı madde gereğince Emekli Sandığınca ilgilerini devam ettirerek emeklilik haklarını kazananlara; 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanması mümkün olmadığından, son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde en fazla çalıştıkları sosyal güvenlik kuruluşunca aylık bağlanması gerekmektedir.
Yasama organı üyeleri ile dışardan atanan bakanlardan emeklilik kesenekleri 2-9 dereceye gelenler için hakimlik sınıfında bulunanlara uygulanan ek gösterge, 1 inci dereceye gelenlere ise, en yüksek iştirakçinin yararlandığı (Genelkurmay Başkanı + 9000) ek gösterge uygulanmakta olup, emekliliklerinde ise; Başbakanlık Müsteşarı için öngörülen + 15000 gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı, Genelkurmay Başkanı için öngörülen + 30000 gösterge üzerinden de temsil tazminatı ödenmektedir.
Sosyal Güvenlik kurumlarından Emekli Olmadan Yasama Organı Üyeliğine Seçilenler
1- Sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birine prim ödemekte veya açıkta iken yasama organı üyeliğine seçilenler ve dışarıdan bakanlığa atananlar, seçildikleri veya atandıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren 65 yaşını doldurup doldurmadıklarına ve isteklerine bakılmaksızın Emekli Sandığı ile ilgilendirileceklerdir.
2- Emekli Sandığı ile ilgilendirilen yasama organı üyeleri ile dışarıdan bakanlığa
atananlardan bu görevleri devam etmekte iken emeklilik hakkını kazananlara emekli
aylıkları bağlanmakta, Emekli Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda
prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen hizmet sürelerine karşılık emeklilik
ikramiyesi, makam tazminatına hak kazandıkları tarihten itibaren de Başbakanlık
Müsteşarı için öngörülen 15000 gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı ödenmektedir.
3- Yasama organı üyeliği bittikten sonra, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri dahil olmak üzere kamu kesiminde her ne suretle olursa olsun görev almayan emekli yasama organı üyelerine, üyeliklerinin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından, kamu kesiminde görev alanlara ise, bu görevlerinin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, Emekli Sandığı iştirakçilerinin yararlanmakta olduğu en yüksek temsil tazminatı göstergesi olan 30000 gösterge üzerinden temsil tazminatı ödenmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumlarından Emekli Aylığı Almakta iken Yasama Organı Üyeliğine
Seçilenler
1- Emekli Sandığına tabi görevde çalışıp 1. derecenin 4. kademesine geldikten
sonra emekliye ayrılan ve bilahare yasama organı üyeliğine seçilenlerin; ek
göstergeleri ile makam tazminatı almakta olanların makam tazminatı göstergeleri,
seçildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, yasama organı üyeleri için
öngörülen ek gösterge ve makam tazminatı göstergesine yükseltilmektedir.
2- Emekli Sandığına tabi görevde çalışmakta iken 1. derecenin 2. kademesi (dahil)
veya daha aşağı derecelerden emekliye ayrılmış olanlar; istekte bulundukları
tarihi takip eden aybaşından itibaren Emekli Sandığı ile ilgilendirilerek emekli
aylıkları kesilmektedir.
Bu şekilde ilgilenip, intibakları yükseltilenlerin talepleri üzerine; talep
tarihini takip eden aybaşından itibaren, emekli aylıkları yeniden bağlanmakta,
müstahak oldukları tarihten itibaren makam tazminatları ödenmektedir.
3- Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesine tabi sandıklardan emekli aylığı almakta iken yasama organı üyeliğine seçilenler ile dışarıdan bakanlığa atananlar, istekte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren Emekli Sandığı ile ilgilendirilerek emekli aylıkları kesilip, bilahare, 5434 sayılı Kanuna göre emekli aylığı bağlanması için aranan hizmet ve yaş şartını yerine getirmeleri halinde, taleplerini takip eden aybaşından itibaren emekli aylıkları bağlanarak, makam tazminatına hak kazandıkları tarihten itibaren Başbakanlık Müsteşarı için öngörülen 15000 gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı ödenmektedir.
4- Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesine tabi sandıklardan emekli olan, bilahare milletvekili seçilenlerden Emekli Sandığı ile ilgilenme talebinde bulunmayanlar, hem emekli aylıklarını hem de görev aylıklarını almaktadırlar. Bu surette geçen süreleri herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi geçen süre kapsamında değerlendirilmediği gibi, milletvekilliğinin bu şekilde sona ermesi halinde, Emekli Sandığı emeklisi olmadıklarından dolayı; makam ve temsil tazminatlarından da yararlanamamaktadırlar.
5- Sosyal Güvenlik kurumlarından emekli olduktan sonra, yasama organı üyeliğine seçilen ve Emekli Sandığı ile ilgilendirilip, bilahare Emekli Sandığınca aylık bağlananlara; yönetim ve denetim kurulu üyelikleri dahil olmak üzere kamu kesiminde her ne suretle olursa olsun görev almamaları şartıyla, üyeliğinin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren Sandık iştirakçilerinin yararlanmakta olduğu en yüksek temsil tazminatı göstergesi olan 30000 gösterge üzerinden temsil tazminatı ödenmektedir.
6- Sosyal Güvenlik kurumlarından emekli olduktan sonra, yasama organı üyeliğine seçilen ve Emekli Sandığı ile ilgilendirilip üyeliği sona erdiğinde; 5434 sayılı Kanunla emekli aylığı bağlanması için aranan hizmet ve yaş şartını yerine getiremeyenlerin Emkli Sandığıyla ilgilerini devam ettirerek aylığa hak kazanmaları mümkün olup, bunlara müstahak oldukları tarihten itibaren emekli aylığı, makam ve temsil tazminatları ödenmeye başlanmaktadır.
Emekli Olmadan Yasama Organı Üyeliğine Seçilenlerden Bu Görevleri Esnasında
Emeklilik Hakkını Kazanamayan ve Bir Sonraki Seçimlerde Yeniden Yasama Organı
Üyeliğine Seçilemeyenler
Sosyal Güvenlik kurumlarından emekli olmadan yasama organı üyeliğine seçilenlerden
bu görevleri devam etmekte iken, emeklilik hakkını kazanamayan ve bir sonraki
seçimlerde de yeniden seçilemeyenlerin istemleri halinde, Emekli Sandığı ile
kurmuş oldukları ilgileri Emekli Sandığına yapacakları başvuru tarihini takip
eden aybaşından itibaren devam ettirilecektir.
İlgi devamı; ilgililerin görevlerinden ayrıldığı tarihteki emekli keseneğine esas aylık derece ve kademesi, ek göstergesi ve diğer unsurlar nazara alınarak hesap edilmek suretiyle sağlanacak ve ödenmesi gereken tutar ilgililer tarafından ait olduğu ay içerisinde Emekli Sandığına ödenecektir.
Ayrıca, ilgi devamı sağlanan sürelerin her yılı bir kademe, her üç yılı da bir derece verilmek suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesindeki tahsil durumları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi geçmemek üzere intibakları yapılacak ve ek göstergeleri 5434 sayılı Kanunun Ek 48 inci maddesindeki hükümler uygulanmak suretiyle tespit edilecektir.
Bunlardan Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20 inci maddesine tabi Sandıklarda çalışanların kesenekleri kendileri, karşılıkları ise çalıştırıcı işveren tarafından Emekli Sandığına ödenecektir.
Bu suretle sağlanan ilgi devamında geçen süreler, emekli keseneğine esas aylıkta değerlendirilmesine rağmen kazanılmış hak aylığı ve emekli ikramiyesinin hesabında değerlendirilmeyecektir.
Yasama organı üyeliği görevi sona eren ve istemleri üzerine Emekli Sandığı ile kurmuş oldukları ilgileri devam edenlerden; 5434 sayılı Kanunla emekli aylığı bağlanması için aranan hizmet ve yaş şartını yerine getirenlerin, son yedi yıllık fiili hizmet süresi içerisinde en fazla hizmetinin Emekli Sandığında olması halinde, taleplerini takip eden aybaşından itibaren emekli aylığı bağlanarak emeklilik ikramiyesi ile müstahak iseler makam ve temsil tazminatları ödenecektir.