Oyun dünyasında lisanslı tek basketbol oyunu haline gelmiş olan 2K serisi, tekelleşmenin getirdiği güç ile hegemonyasını oyunculara kabul ettiriyor ve her geçen gün daha da tehlikeli bir yola giriyor.
Takvimler henüz 1994 yılını gösterirken, oyun severlerin ve basketbol severlerin hayatına NBA Live serisi girişini yapmış ve oyun dünyasında ilgi gören bir oyun olmuştu. Elbette bu oyunun üzerinden çok uzun yıllar geçti ve o masumane spor oyunları dünyası şimdi çok daha şeytani bir pazara dönüştü. Yazıma her ne kadar sert giriş yapıyor olsam da ne yazık ki bunlar gerçekler.
Basketbol Video Oyunlarının Kısa Tarihi
Spor oyunları biz oyuncuların her zaman ilgisini çeken yapımlar olmayı başardı. Futbol oyunlarında yıllar boyunca çekişme ve rekabet söz konusu oldu. İşin futbol kısmında FIFA, bugünlerde bir tekel gibi görünse de yine de halen bir rekabetin parçası. Ancak söz konusu bu durum ne yazık ki basketbol oyunları için geçerli değil.
1994 tarihinde hayatlarımıza giren NBA Live serisi, ilk başlarda oyuncuların keyifli vakit geçirmesini amaçlıyordu. NBA Live’da lisanslı oyuncu ve takımlar ile müsabakalar yapılabilmesi biz oyuncuları mutlu ediyordu. Geçen yıllar içerisinde gelişen oyun endüstrisi ve teknolojisi, pek çok oyunda olduğu gibi bu seride de zaman içerisinde çehreyi değiştirdi.
2000’li yılların başına kadar basketbol oyunlarında tek marka olan NBA Live serisi, sektöre Sega Sports’un da girmesi ile kendine yeni bir rakip buldu. Bu yeni rakibin ismi ise NBA 2K idi. İlerleyen zaman içerisinde NBA Live tekel olmanın ve oyuncu alışkanlıklarının sağladığı bağlılık neticesinde rahat bir şekilde, herhangi bir endişe duymadan sektöre hâkim oyun serisi olma yolunda ilerlemeye devam etti.
Bir Dönemin Sona Erişi
NBA Live serisinin NBA Live 09’u PC platformuna çıkarmayacağının duyurulmasının ardından, oyun gücünü kaybetmeye başladı. 2008 yılına kadar tekelliğini koruyan Live serisi, özellikle o döneme kadar tekel olmanın getirdiği avantaj ile oyunlarını birbirinin aynısı kopya oyunlar yapmak ile eleştirilmeye başlanmıştı. Seri daha sonraları oyunlarını konsollara getirmeye devam etse de, her geçen zaman daha fazla güç kaybetmeye ve yerini 2K serisine kaptırmaya başladı.
Çeşitli Facebook oyun gruplarında yaptığım anket sonuçları (Disket kutusu, NBA 2K Türkiye) gösteriyor ki, oyuncular NBA 2K11’in NBA Live serisinden iyice ayrıştığını düşünüyor. Yine yapmış olduğum ankete göre, oyuncularının tam anlamı ile artık 2K serisine geçtiği oyun 2K13 olmuş.
Bir Devin Yükselişi
NBA Live serisinin 2008 yılında NBA Live 09’u PC platformuna çıkarmaması serinin düşüşüne sebep olurken, 2009 yılında ilk kez NBA 2K’in yeni oyununu PC platformuna çıkarıyor olması 2K serisinin elini güçlendiren bir unsur oldu. Ancak tıpkı anket sonuçlarında oyuncuların da oy birliği ile gösterdiği gibi 2K serisi için devrim yaratan seri 2K13 oldu.
2K13, online oyun yapısının yanına zaten eklemiş olduğu my career modunu (kariyer) oldukça başarılı bir şekilde bu oyuna taşıdı. Bunun üzerine 2K serisi, My Team özelliğini ilk kez bu oyunda oyuncuların beğenisine sundu. Oyunun müzik küratörlüğünü ise Jay Z isimli şarkıcının üstlenmesi ve yine bu ismin oyunun yapım aşamasına katkılarda bulunması, oyunun ciddi anlamda popülerlik kazanmasına sebep oldu.
Online platformlarda oyunculara pek çok farklı seçenek sunan ve bunları optimize bir biçimde oyuncuya servis edebilen 2K serisi, bu seriden sonra hiçbir zaman NBA Live serisinin gerisinde kalmadı. 2K’in bu görkemli başarısının üzerine NBA Live’ın 13 serisini çıkarmayışı tahtın başına 2K’in geçmesi için gerekli tüm koşulların oluşmasını sağladı.
Tekelleşmenin Başlangıcı
2K serisinin görkemli yükselişi ise 2K18 ile durdurulamaz bir hale geldi. Oyunun bu serisinde oyuncular ilk kez The Neighbourhood Mode ile tanıştı. Online yapıyı bambaşka bir yapıya taşıyan bu mod, oyuncular tarafından çok sevilmeye ve oynanmaya başlayan bir tür haline gelmeyi başardı. Yine aynı yıl serinin e spor liginin kurulması ve oyunda eSporun önünün açılması, oyunun tek büyük güç haline gelmesine ciddi derecede katkıda bulundu.
Aslına bakacak olursanız buraya kadar sadece çok temel bir özet geçtim. Bu temel özet iki spor oyunu arasında rekabetin nasıl başladığını, nasıl sona erdiğini ve iki oyunun da yapmış olduğu hamleleri içeriyordu. Ancak yazının bundan sonraki kısmı eleştirel bir bakış açısı ile devam edecek.
2K İçin işler Fena Gitmiyor
NBA 2K serisi, 2K18 ile birlikte dünya çapında çok ciddi bir başarı elde etmeye başladı ve artık tam anlamı ile basketbol oyunlarında tekel isim haline gelmiş oldu. Ancak seri 2K14’ten bu yana yavaş yavaş eleştirilmeye başlansa da bu durum yine de insanları çok rahatsız etmiyor ve insanlar oyunu oynamaya devam ediyordu.
2K serisi, oyun içi satın alımları oyuna entegre ederken, ilk başlarda oyunculara yine de bir denge sunuyordu. Ancak bu denge, satış rakamlarının da artması ile beraber yıllar içerisinde şaşmaya başladı.
Bilmeyenler için özetlemek gerekirse, 2K serisi VC adı verilen kendi oyun içi para sistemine sahip. Bu para birimi ile oyuncular oyundaki çeşitli modlar içerisinde harcama yapabiliyorlar. Söz konusu para birimlerinin en yoğun kullanıldığı alanlar ise My Team ve My Career isimli modlar. NBA 2K’de My Team modunda, oyuncular sahip oldukları VC birimler ile kart paketleri açarak daha iyi desteler (kadrolar) oluşturabiliyor. Oyuncular bu sayede online platformlarda diğer oyuncular ile rekabet edebiliyor.
2K My Career modunda ise, oyuncular kendilerine bir karakter yaratıp bu karakterleri özelleştirmek ve kabiliyet puanlarını yükseltmek için yine VC isimli para birimine gereksinim duyuyor.
2K serisi VC kullanımını arttırmak adına her yıl oyunlarına daha fazla satın alınabilecek öğe eklerken, aynı zamanda paketlerin fiyat performans dengesini saptırdı. 2K serisi ayrıca kariyer modunda oyuncu yetenek puanlarını yükseltme maliyetlerini de sürekli olarak artırdı.
Uzun Grind Süreleri Can Sıkıcı Hal Almaya Başladı
Oyunun kariyer modunda uzun süreler boyunca grind yaparak karakter geliştirmek isteyen oyuncular, her geçen yıl daha da şikayetçi hale gelmeye başlamış durumda.
Oyuncular günümüzde parkta (The Neighbourhood) oynamak için ortalama en az 80+ overall rating’e ihtiyaç duyuyor. 2K serisi, oyuncuların bu yetenek ortalama puanına ulaşması için oyunculara iki seçenek veriyor. Bu seçenekler ise yüksek saatlerde grind yapmak ya da VC satın almak.
Oyuncular uzun saatler boyunca grin yapmanın karşılığında kazandıkları VC’ler ile karakterlerini yükseltebiliyor. Ancak bu noktada aradaki fark ciddi derecede açılmış durumda. Oyunda satın alacağınız VC ile çok hızlı bir şekilde karakterinizi geliştirebilir ve oyunun en eğlenceli yeri olan parkta oynamaya bir an önce başlayabilirsiniz. Ancak oyun içi ekstra para almak istemeyen bir oyuncu iseniz, oyunu oynama süreniz bir hayli artıyor ve bu süre her geçen oyun daha da fazla oluyor.
2K20 ile 80+ Overall bir oyuncu olmak için ortalama olarak 18 ila 25 saat arası bir oynanış süresini geride bırakmanız gerekiyor ki; aslına bakarsanız bu oldukça ciddi bir süre anlamına geliyor. Bu sene ise 2K21’de ben kendi oyunumda 80 Overall olana kadar, oyunda toplam 24 saati geride bıraktım. Elbette bu süre oyuncudan oyuncuya göre değişiklik gösterebilir. Ancak geliştirdiğimiz karakterlerde badgede kasabilmek adına oynama süreleri ortalama olarak yine benzer olacaktır. Buna ek olarak ben oyunu Hall of Fame yani en yüksek zorluk derecesinde oynadım. Bu zorluk derecesi kariyer modu esnasında yaptığınız maçlardan ekstra kazanç elde etmenizi sağlıyor. Buna rağmen yine de bu denli yüksek süreler grind yapmak zorunda kalmak oldukça üzücü.
2K21 Nasıl Bir Oyun Olmuş?
Gelelim asıl konuya. 2K21 nasıl olmuş? 2K serisi, özellikle sektörde tekelleşmesinin ardından, her sene hemen hemen aynı oyunu tekrar oyunculara sunması ile eleştirilere maruz kalıyordu. Ancak bu sene bu durum çok daha farklı. Yani buna ne demek doğru olur bilmiyorum ama benim için bu düpedüz sahtekarlık. 2K21, 2K20’nin o kadar aynısı ki bunu aklım bir türlü almıyor.
NBA 2K21’de 2K20’ye göre bir değişiklik bulmanız oldukça zor. Elbette bazı değişiklikler söz konusu. Ancak bu değişikliklerin sayısı oldukça az. Kendi gözlemlemelerime göre oyunda basit birkaç değişiklik söz konusu. Bunlardan sanırım ilki ve olması gereken en önemli değişiklik, şut barının yenilenmesi.
Seriyi aktif oynayan oyuncuların iyi bileceği gibi 2K20’de anlamsız bir şekilde neredeyse her karakter ile yeşil bar yapıp şut sokmak mümkündü. Slasher, Lockdown defender gibi karakterler açıp mantık ötesi şutlar oyunda sokulabiliyordu. Ancak yeni gelen şut sistemi bir nebze de olsa bunun önüne geçmiş durumda. Artık gerçekten şutör bir karakter açmadığınız sürece şut sokmanız, özellikle barı yeşile getirmeniz bir hayli zor.
2K21’de yer alan bir diğer değişiklik ise neighborhoodun sahile taşınması olmuş. Bir nevi Venice Beach havası katılmaya çalışılan neighborhoodda işleyiş ise yine bildiğimiz gibi. NBA 2K21’de yer alan bir diğer değişiklik ise bir önceki oyuna göre neighborhoodda yer alan sahaların dizilimlerinin farklı olması. 2K21’de neighborhoodda daha fazla 3v3 sahası yer alırken 2v2 sahası yine aynı. Bu sefer saha aralarında gereksiz yükseltilerin ve nesnelerin olmayışı yine bir diğer yeni özellik.
Take Two Oyuncuları Kandırıyor Mu?
NBA 2K21’de kendi adıma bu iki ana özellik dışında ise gözüme çarpan bir değişiklik yok. Son olarak söylenebilecek bir diğer değişiklik ise oyunun ara yüzünün değişmiş olması. Ancak oyunu aslında tam olarak da eleştirmeye başlayacağım nokta da burası.
Arayüz değişikliği deyince aklınıza ne gelir? Oyun menüsünün konumlandırılmasının değişmesi, yükleme ekranlarında farklılıklar, yazı punto ve renklerinde değişiklikler, menü animasyonlarında değişimler vs. Ama hayır, bunlardan neredeyse hiçbiri 2K21’in arayüz değişikliği içerisinde yer almıyor. Oyunda yer alan arayüz değişikliği yalnızca yazıların renklerinin değişmesi. İşte bu olay inanılmaz. Sadece arayüz değişikliğinde dahi bu özensizliği görmek endişe veriyor.
Kısaca 2K bu yıl oldukça özensiz bir oyunu oyunculara sunmuş durumda. Bir iki temel değişiklik dışında her şey tamamen yalap şalap şeklinde oyunculara sunulmuş durumda. Bu oyunun oyunculardan 60 dolar talep ettiğini unutmamak gerek. Her sene çıkan bir oyun serisi olarak, 2K oyunlarında değişiklikler yapmak zorunda. Bu değişiklikler yapılmalı ki yayıncı firma Take Two oyunculardan 60 Dolar talep edebilsin. Ancak Take Two 2K21’de neredeyse hiç değişiklik yapılmadan bu parayı oyunculardan talep ediyor. Bu işin mantığını ise hiçbir şekilde anlamlandıramıyorum.
NBA 2K21 bir önceki senenin o kadar aynısı ki, 2K20’de mevcut olan hilelerin aynısı 2K21’de de kullanılabiliyor. Sadece bu örnek bile oyunun ne kadar bir önceki seri ile aynı olduğunu gösteren muazzam bir örnek. Oyunun sahip olduğu fizik motorunda en ufak bir değiştirme, iyileştirme ya da yenilik yok. Oyuncuların animasyonları, yüzleri birebir aynı. Hatta daha da geriye gitmiş diyebiliriz.
Özellikle kariyer modunu oynayan oyuncular için badge sistemi oldukça ehemmiyetli bir durum. 2K bu noktada neyse ki büyük bir özen göstermiş. Şirket, oyuncuları düşündüğünü göstererek, bir önceki oyunda olan badge sistemine en ufak bir değişiklik getirmeden oyunculara sunmuş (ironi). Sanırım değişen bir ya da iki badge var. Onun dışında her şey tamamı ile aynı.
Aynıception
2K21 aslında pek çok şeyden öteye bitmemiş, ham bir oyun. Seriyi düzenli oynayanlar daha iyi bilir, oyunun kariyer modunda maç sonlarında yaptığımız röportajlar ile takım kimyası ya da hayran kazanabiliyorduk. Artık oyun nasıl bir aceleye gelmişse, artık oyunda maç sonrası ya da devre arası röportaj vermiyoruz.
Yine bir önceki oyunda kullanılan devre arası şovları, bu şovları yapan kadınların karakter tasarımları, maskotların tasarımı, bisiklet şovu yapan adamların tasarımları yine aynı. 2K21’de maalesef yine aynı kıvırcık saçlı kız, aynı sarışın kız aynı animasyonlar ile dans ediyor. Öte taraftan yine aynı kel adam bisiklet ile bir şeyler yapıyor. Yahu insan bari en azından burada bir değişiklik yapar. Ne kadar zor olabilir ki? Oyunda rakip mola aldığında oyuncuların birbirileri arasında konuşurken yaptığı el ve mimik hareketleri bile aynı.
2K20’de kazandığımız hayran sayısı arttıkça markalar ile görüşüyor ve ekstra VC kazanabilecek anlaşmalar yapıyorduk ve bu görüşmeleri marka temsilcileri ile oyunda yüz yüze gerçekleştiriyorduk. Buna ek olarak markaların hedef koyduğu hayran sayılarına ulaşınca özel etkinliklere katılıyor ve sınırlı da olsa kariyer modunda sinematik bir anlatıya şahit oluyorduk. Bahsettiğim tüm bu olaylar ne yazık ki ortadan kalkmış durumda. 2K21’de bunun yerine bize bir mesaj geliyor ve marka görüşmelerini anlaşmalarını bu mesajlar üzerinden gerçekleştiriyoruz.
Oyunda şampiyon olduğumuz zaman tanık olduğumuz kutlama efektleri ve animasyonlar da yine birebir aynı. Oyunun sahip olduğu bu benzerlikleri saymakla bitiremeyebilirim. O yüzden sahip olduğu değişikliklere bakmak yeterli olacaktır. Geri kalan her şey 2K20’de ne ise o.
Durumun Gidişatı Ne Olacak?
2K serisi, rakipsiz bir şekilde basketbol oyun alanına hükmetmeye devam ediyor ve oyuncuları boyunduruğu altına almış durumda. Bu noktada oyuncuların söz konusu bu durumlara bir tepki koyması gerekiyor. Neredeyse hiçbir değişiklik yapmadan aynı oyunu oyunculara ısıtarak sunan Take Two firmasının oyunculardan ciddi bir tokat yemeye ihtiyacı var.
Nasıl ki oyuncular EA’in Star Wars Battlefront isimli oyununa zamanında sert tepkiler göstererek firmanın agresif lootbox politikasından vazgeçmesini sağladıysa, NBA 2K oyuncuları da aynı şeyi yapmalılar. Gerekirse oyunlar satın alınmamalı, gerekirse forumlarda ve çeşitli platformlarda ciddi şikayetler ortaya konmalı.
2K21 Next Generation Tampon Görevi Görebilir
Take Two firması, 2K21 Next Gen ile ortaya ciddi anlamda farklılıklar koymadan sadece görsel iyileştirmeler ile oyuncunun gözünü boyamaya çalışırsa, sanıyorum ki işte o zaman seri ciddi tepkilere maruz kalacaktır.
Ben bir bilgisayar kullanıcısı olarak 2K21’in Next Gen versiyonundan faydalanamıyorum. Take Two ise oyunları ile ilgili asıl değişiklikleri Next Gen’e sakladıklarını ifade ediyor. Bu noktada bilgisayar oyuncularını yeniliklerden mahrum bırakan 2K’in, bilgisayar oyuncularının gönlünü nasıl alacağı ise benim açımdan merak konusu.
İşler Değişebilir mi?
Yazının başlarında da anlattığım gibi 2K serisinin yükselişi NBA Live serisinin düşüşü ile başlamıştı ve NBA Live serisinin bilgisayar platformuna oyununu çıkarmaması ile son bulmaya başlamıştı. Şimdi ise benzer bir durum 2K21 için geçerli. Bu yıl asıl içeriğini bilgisayara çıkarmayacağını ifade eden Take Two, benim gibi pek çok oyuncu tarafından tepki görmüş durumda.
Bu durum EA çatısı altında yer alan NBA Live serisi için, aslına bakacak olursanız tekrardan ihtiyaç duyduğu yükselişe geçebilmek için oldukça iyi bir fırsat. Ancak ne yazık ki halen NBA Live 21’in çıkışına dair net bir tarih ya da haber yer almamakta.
Sonuç olarak ister ticarette, ister oyunda hangi alanda olursa olsun tekel olmak, tek hâkim olmak oldukça tehlikeli. Başka bir alternatifi olamayan oyunlar zaman içerisinde güçlenerek oyuncuları istedikleri yönde manipüle edebiliyor ve boyunduruğu altına alabiliyor. Umuyorum ki Take Two firmasının bu agresif ve umursamaz politikası oyuncular tarafından kısa sürede tepki görmeye başlar ve seri en baştan yeni bir heyecan ile revizyon geçirir.