Firmaların Rekabeti Konutta Dengeleri Bozdu
Zor bir yılı geride bırakan inşaat sektörü 2020’den umutlu. “Yapılan hatalardan ders çıkardık” diyen İNDER Başkanı Nazmi Durbakayım, “Firmaların rekabeti yüzünden arsa fiyatı tavan yaptı, denge bozuldu.’’ dedi.
Bu yıl 8. kez gerçekleşen İnşaat ve Konut Konferansı’nda, gayrimenkul sektörü temsilcileri bir araya geldi. Yaklaşık 2 yıldır durgun bir dönemden geçen, son aylarda düşen faizin etkisiyle hareketlenen sektör, geçmişi analiz etti, 2020 beklentilerini paylaştı. İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Nazmi Durbakayım, sektörün oldukça zorlu ama bir o kadar da öğretici bir yılı geride bıraktığını dile getirdi. Sektör adına özeleştiride bulunan Durbakayım, firmalar arası rekabetin dengeleri bozduğuna vurgu yaptı.
Yüzde 85 Arsa Payı
Rekabet yüzünden arsa bedellerinin ciddi oranda arttığını belirten Durbakayım, “Hangi sektörde olursa olsun, rekabet imal edilen ürünün maliyeti, kalitesi, cazibesi, fiyatı ve verilen servis ile olur. Ancak bu güne kadar bizim birbirimiz ile olan rekabetimiz sektördeki ana hammadde olan arsayı hasılat paylaşımı ve kat karşılığı şeklinde edinirken gerçekleşti.
Maalesef birbirimiz ile rekabet edelim derken ana hammaddemiz olan arsaların fiyatlarına ve oranlarına tavan yaptırdık. Dünyada hiçbir yerde %80-85 arsa payı olmaz, bizde oldu. Neticelerini de gördük. Maliyet artıp, gayrimenkul fiyatı düşünce tablo değişti. Sonunda yüzlerce hatta binlerce proje sekteye uğradı” dedi. Firmaların arsa sahiplerine gelir ya da konut garantisi vermesini eleştiren Durbakayım, “Tüm riski inşaat firmalarının alması doğru değil. Biz arsa spekülatörü değiliz, finansör de değiliz. Sağlıklı olan arsa sahibi ile inşaatçının kâr-zarar ortaklığı kurması” şeklinde konuştu.
Konutta 2020 Çok İyi Geçecek
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yaptığı düzenlemelerle olumlu adımlar atıldığını belirten Durbakayım, “Artık her önüne gelen müteahhit olamayacak ve istediği yerde istediği yatırımı yapamayacak. Sektörümüze bu disiplinin çok önceleri gelmesini dilerdik. Sektörün sadık emekçileri olarak, sınıfın yaramazlarının yapmış olduğu olumsuzlukların bedelini ödemek mecburiyetinde kalmamayı tercih ederdik. Çünkü o yaramazlıkları yapanlar bugün sektörde yok. Ülkemizde bu işi ‘kâr´ olarak görenler ve ‘ar´ olarak görenler var. Artık 2020´de sektörde ‘ar´ olarak görenler var ve 2019´un tecrübelerinden çıkarılan derslerle 2020´nin çok iyi geçeceğini buradan müjdelemek istiyorum. Çünkü sektör temsilcileriyle bizim her konuşmamızda herkesin gözünden ümit ve azim fışkırıyor” şeklinde konuştu.
Zedelenen Güven Tazelenecek
Tüketicinin inşaat sektörüne güven endekinin son 9 yılda %94.4’ten %68.8’e gerilediğini belirten Durbakayım “2019, sektöre güvenin dip yaptığı bir sene oldu. Ancak sektörümüze güvenin azalması, diğer faktörlerin yanında tüketicinin gelecek kaygısından da kaynaklandı. Son 9 yılda en fazla istihdam sağlayan sektörümüzde yeni projelerin başlamaması, işten çıkarmaların artması da güven erozyonunda önemli bir paya sahipti” dedi. Zedelenen güvenin 2020’de düzeleceğini belirten Durbakayım, düzen konut kredisi faizin etkisiyle satışların artacağını ifade etti. Durbakayım, “2020’de toplam konut satışlarının 1.2 milyon adedi aşmasını bekliyoruz. Bu satışların en az 50.000 adedinin de yabancılara satılacağı yönünde öngörümüz bulunuyor” dedi.
Konut Fiyatları Yüzde 30 Artacak
İnşaat maliyetlerinin %70’e varan oranda arttığına dikkat çeken Nazmi Durbakayım, “2020’de fiyat artışı kaçınılmaz. Yıl içinde fiyatlar %30 ila 50 arasında artacak. Tüketici bu dönemi iyi değerlendirmeli. Döviz ve mevduattan çıkıp en güvenli yatırım aracı olan gayrimenkule dönmeli” dedi.