İnsan davranışları, anlaşılması zor karmaşık bir konu değildir fakat her zaman bu davranışlar öngörülür olmayabilir. Çoğu zaman hepimiz çevremizdeki insanların belirli bir ortamda nasıl hareket edeceğini veya bir sonraki adımının ne olacağını tahmin etmek isteriz.
Bu noktada kişilik kavramı önem kazanır. Kişilik kişinin kendine özgü, kendini diğer insanlardan ayırt edilmesini sağlayan tutum ve davranışların tümü olarak tanımlanabilir.
Psikolojide ağırlıklı bir yeri olan kişilik üzerine bir çok çalışma yapılmış ve kişilik tipleri çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Aşağıda kişilik tiplerini ve bu tiplerin özelliklerini bulabilir, hangi kişilik tipine uygun veya daha yakın olduğunuzu değerlendirebilirsiniz.
Kişilik tipleri A,B,C ve D olmak üzere 4 tipe ayrılmıştır. Genellikle, bir birey ağırlıklı özelliklerini sergilediği kişilik tipinin altında sınıflandırılmıştır ama tabi ki diğer kişilik grubundaki özelliklere de sahip olabilir.
Genel karakter özellikleri hırslı, rekabetçi, pratik, sabırsız ve agresif (sinirli) olmalarıdır. Bu kişilerin son derece bağımsız bir doğası vardır. Oldukça hırslıdırlar ve adeta bu dünyada bir iz bırakmak isterler. Hedef belirleme, pozitif düşünme ve motivasyon onlar için çok önemlidir. Doğaları gereği rekabetçi ve yüksek bilince sahiptirler. Bununla birlikte sabırsız olmaları ve kazanma hırsları onları zaman zaman düşmanlık yapabilen, saldırgan ve ahlaklı olmayan kişiler olarak tanımlanmasına neden olabilir.
A tipi kişiliğe sahip bireyler girişimci ve risk almayı seven bir karaktere sahiptirler. Bir sorunu çözmede pratiklik gösterirler ve çoğu zaman başarılarının arkasındaki sır değişimlere ve gereksinimlerine karşı direnç göstermemeleridir.
Bu tip bireylerin diğer özellikleri sürekli bir şeyler yapmak zorunda olmalarıdır. Çevrelerindeki insanları pek dinlemezler ve beceriksizliğe karşı tahammülleri yoktur. Çoğu işkoliktir. Geceleri uyumada zorluk çekerler.
Bu tip kişilik grubuna giren insanlar hipertansiyon, stres, kalp hastalığı gibi hastalıklara yatkındırlar.
Genel karakter özellikleri rahat, neşeli, sakin, işlerini erteleyen, sıradan kişiler olmalarıdır. A tipi kişilik yapısına sahip olanların tam tersi özelliklere sahiptirler. Gerçekten stresli ortamlarda bile rahat olabilirler ve çevrelerinde mutlu, şanslı kişiler olarak tanımlanırlar. Neşeli, kaygısız ve eğlenceli oldukları için insanlar onlarla zaman geçirmekten zevk alırlar. Bu tip insanlar acele etmezler ve işlerini genellikler son güne bırakırlar. Rahat olmayı severler ve her şeyi olduğu gibi kabul edebilirler.
B tipi kişiliğe sahip olanlar daha az rekabetçidir ve yaptıkları iş veya projede sonuç başarı endişesi taşımazlar. Başarısızlıkları kolayca tolere edebilir ve başka bir işe baştan başlayabilirler.
Onları diğer tip kişilik yapılarından ayıran bir diğer özellik oldukça soğukkanlı ve sakin olmalarıdır. En gergin ve stresli koşullarda sabırlıdırlar ve sakin yapılarını korurlar. Kolay kolay sinirlenmezler, hoşgörülü ve esnektirler. Neredeyse hiç bir şeyden şikayet etmezler.
İnsanlarla kolay bağlantı kurdukları, doğaları gereği neşeli ve eğlenceli oldukları, duygusal bağları kolay oluşturdukları için oldukça sosyal bir hayat yaşarlar.
Genel karakter özellikleri sistematik, düşünceli, duyarlı, ihtiyatlı olmalarıdır. Bu kişilik tipini genellikle diğer tiplerden ayıran özelliği ayrıntılara önem vermeleridir. Çok sistematik ve analitik düşünürler, araştırma ve bilgiye verdikleri önem en öne çıkan özellikleridir. Ayrıntılara odaklandıkları ve dikkatli oldukları için doğal olarak problem çözücü tiplerdir. Son derece hassas, derin ve düşünceli olmaları diğer karakter özellikleridir.
Bu kişiler, genelde sosyal ya da insan etkileşiminden kaçınma eğilimindedirler. Mantık çoğu zaman ön plandadır. C tipi insanları kabuklarından çıkarıp diğer insanlarla etkileşime sokmak oldukça zordur fakat sayılar, matematik , bilgisayar, muhasebe gibi konularda oldukça yeteneklidirler.
Risk alma bu insanlar için çok cazip bir seçenek değildir.
Detaylı düşünme, bilgi ve araştırmalara dayalı karar vermeleri her zaman doğru kararları aldıkları anlamına da gelmemektedir.
Genel karakter özellikleri stresli, negatif, karamsar, depresif olmaları ve kendilerini sosyal olarak baskı altında hissetmeleridir.
Bu kişiler endişe, sinirlilik, kasvet gibi olumsuz ruh haline sahiptirler ve çoğu zaman kendilerinden emin değillerdir. Toplum tarafından reddedilmemek için olumsuz duygularını çoğu zaman paylaşmazlar. Bu stres hali onları kalp ile ilgili hastalıklara eğilimli hale getirir. Yapılan çalışmalar, kalp hastalarının %18-53 arasında D tipi kişiliğe sahip olduğunu göstermektedir.
Gerçekte olan insanların yukarıda bahsedilen karakter özelliklerinin bir karışımı olmasıdır fakat bazı kişilerde bazı özelliklerin daha ağır basması kişilik yapısının oluşmasında etkin olmaktadır. Siz de yukarıdaki özelliklere göre kendinizin ait olduğu veya ağırlıklı olarak içinde olduğunuz kişilik tipini tayin edebilirsiniz.