İlk defa 1966 yılında Isaac Markis tarafından tanımlanan bir psikolojik rahatsızlık olan sosyal fobi, toplumsal kaygı bozukluğu olarak da adlandırılmaktadır. Ortamda bulunan diğer insanların yanında hata yapma ve küçük düşme korkusu temeline dayanan bu psikolojik rahatsızlık sosyal çevre içerisinde kendisini gösterir.
Öncelikle korku ve fobi arasındaki ayrımı belirlemek, sosyal fobi kavramını daha net anlamaya yardımcı olacaktır.Korku, gerçek bir tehlikenin varolduğu ortamda ortaya çıkan oldukça gerçek bir duygudur.
Oysa fobi; gerçekçi olmayan fakat bazı baskılar sonucunda kişide ortaya çıkan bir duygudur.
Sosyal fobiye sahip olan birey, sosyal ortamlarda kalmaktan çekinir ve sürekli kendisini izleme durumu vardır. Kendisini sık sık yargılar ve eleştirir. İçinde yaşadıklarının dışarıdan görülebiliyor olduğunu düşündüğü için fiziksel tepkiler de verir. Sesinin ve elinin titremesi, yüzünün kızarması gibi bedensel tepkiler onun utanma, aşağılandığını hissetme gibi düşüncelerinin bir sonucudur.
Yetişkin sosyal fobi tanısını koymak için bir uzmana gitmek ve bireyi sosyal ortamında değerlendirmek gerekir. Eğer birey kendisini yalnızken iyi hissediyor ancak yabancılarla yan yana geldiği an büyük kaygılar yaşıyorsa, sosyal fobiye sahip olma ihtimali yüksektir.
Sosyal Fobi Yaygın Bir Psikolojik Rahatsızlık mı?
Sosyal fobi dünya genelinde sanıldığından daha yaygın olarak görülen bir psikolojik rahatsızlıktır. İş ve sosyal hayatı etkileyen bu durum bir süre sonra bireylerin depresyona girmesine neden olabilmektedir.
Yapılan araştırmalara göre alkolizm ve depresyondan sonra en sık rastlanan üçüncü psikolojik problem olan yetişkin sosyal fobi çocuklarda da görülmektedir. Çocuklardaki sosyal fobi kendisini daha çok okul fobisi olarak gösterebilir. Ayrıca kadınlarda sosyal fobi görülme oranı erkeklere göre 2 kat fazladır.
Sosyal Fobinin Psikolojik Belirtileri Nelerdir?
Planlanan sosyal ortamlara girmeden haftalar, hatta aylar önce endişe duymak sosyal fobinin psikolojik belirtilerinden biridir. Yabancılar tarafından sürekli izlendiğini düşünmek, her gün içerisinde bulunulan topluluklarda bile gerilme ve endişeli olma hali de önemli belirtileri arasındadır. Sosyal ortamlardan sürekli kaçmak ve başkalarının tedirgin olduğunuzu hissetmesinden çekinmek de sayılabilir.
Sosyal fobi kendisini fiziksel belirtilerle de gösterir. Bunlar arasında hızlı nefes alıp verme, ağız kuruluğu, mide bulantısı, terleme ya da sıcak basması gibi belirtiler sayılabilir.