Kırk yaş üstü bireylerde radyolojik inceleme, kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve kırık riski analizlerinin değerlendirilmesi
Abstract
Osteoporoz tanısı için halen altın standart yöntem dual enerji X-Ray absorbsiometridir. Dual enerji X-Ray absorbsiometri analizinde T skorunun -2.5’in altında olmasıyla osteoporoz tanısı konur. Bununla birlikte, kırıkların yaklaşık yarısının T skoru osteoporotik olmayanlarda olduğunu gösterilmiştir. Bu durum, kırık riskini daha iyi değerlendirecek yöntemlerin arayışına neden olmuştur. “Fracture risk assesment tool”,bu amaçla geliştirilmiş bir kırık riski analiz yöntemidir. Kişilerin demografik ve klinik özelliklerini, dual enerji X-Ray absorbsiometri sonucu ile kombine ederek, on yıllık kırık riskine dair veriler sağlar. Ancak “Fracture risk assesment tool”un bazı dezavantajları vardır. Çalışmamızda 300 olgunun; osteoporoz ve kırık risk faktörleri, dual enerji X-Ray absorbsiometri analizleri, torakolomber grafileri ve “Fracture risk assesment tool” sonuçları irdelendi. Olgular özgeçmiş ve direkt grafide osteoporotik kırık varlığına göre gruplandı.Kırığı olan ve olmayanlar arasında; osteoporoz risk faktörleri, kemik mineral yoğunlukları, T skorları ve “Fracture risk assesment tool” analizleri karşılaştırıldı. Olguların 65’inde kırık saptandı. Bunların 38’inde osteoporotik kırık öyküsü vardı. 27 olguda ise, kırık öyküsü olmamasına rağmen, radyografide osteoporotik kırık varlığı belirlendi. 235 olgunun ise kırığı yoktu. Osteoporoza bağlı kırığı olan ve olmayan olguların, vertebral ve femur kemik mineral yoğunluğu değerleri anlamlı şekilde farklıydı (p<0.001).Ortalama L1-L4, femur boyun ve total femur T skorlarına göre değerlendirildiğinde; vertebral kırıklı olguların %19’u osteopenik, %81’i osteoporotikti. “Fracture risk assesment tool” analizleri gruplar arasında karşılaştırıldı. Osteoporotik kırığı olmayanlar ile kırığı olduğunun farkında olmayanların (grafide kırık saptanan) “Fracture risk assesment tool” sonuçları farksız bulundu. “Fracture risk assesment tool” değerleri, sadece özgeçmişinde kırık var mı sorusuna evet cevabı verilen grupta anlamlı fark gösterdi.Çalışma sonuçlarımıza göre; osteoporotik kırıkların bir bölümü, T skoru -2.5’in üstünde olan bireylerde gözlenebilir. Bu nedenle, osteoporoz ve kırık değerlendirmesi yapılırken; kişilerin öyküleri ve dual enerji X-Ray absorbsiometri analizlerinin yanı sıra direkt grafi incelemeleri gereklidir. “Fracture risk assesment tool”, kırığının farkında olmayan bireyleri, kırıksız bireylerden daha riskli göstermede yetersizdir ve geliştirilmeye ihtiyacı vardır.Anahtar kelimeler: Osteoporoz, dual enerji X-Ray absorbsiometri, “Fracture risk assesment tool”, kırık riski.AbstractThe golden standart for the diagnosis of osteoporosis is still dual energy X-Ray absorptiometry. Osteoporosis is diagnosed when T score is under -2.5 via dual energy X-Rayabsorptiometry. Moreover, it is demonstrated that about one half of fractures was at the nonosteoporoticpatients. This condition caused to search for better methods. Fracture riskassesment tool is a method of fracture risk analysis for this purpose. It provides some data about the ten year probability of fracture risk by combining the demographic and clinical features with dual energy X-Ray absorptiometry. However, fracture risk assesment tool has some disadvantages.In our study, the osteoporosis and fracture risks, dual energy X-Ray absorptiometry analysis, thoracolumber direct graphies and fracture risk assesment tool results of 300 cases were investigated. The cases were grouped according to the fracture history and the presence of fracture at the direct graphy. Osteoporosis risk factors, bone mineral densities, T scores and fracture risk assesment tool analysis results were compared between cases with and without fractures.Sixty-five of cases had a fracture. 38 of them had osteoporotic fracture history. An osteoporotic fracture was present at the direct graphy of 27 cases although there were no fracture history. 235 cases had no fracture. The vertebral and femoral bone mineral density measurements of cases with and without osteoporotic fractures was different (p<0.001). When cases was evaluated according to mean T scores of L1-L4, femur neck and total femur, %19 of cases with vertebral fracture was osteopenic, %81 of cases with vertebral fracture was osteoporotic. Fracture risk assesment tool analysis was compared between the groups.According to fracture risk assesment tool results, there was no difference between cases without osteoporotic fractures and ones who is unaware of their fracture (cases with fracture at the direct graphy). Fracture risk assesment tool showed important difference only at the group who had fracture history. According to the results of our study, a part of osteoporotic fractures could be observed at the cases whose T score above -2.5. For this reason, the direct graphies are needed while evaulation of osteoporosis and fracture in addition to personal history and dual energy X-Ray absorptiometry analysis. Fracture risk assesment tool is insufficient at showing cases unaware of their fracture at more risk than cases without fracture. Keywords: Osteoporosis, dual energy X-Ray absorptiometry, fracture risk assesment tool, fracture risk.