Tarih:06 Şubat 2017 Yazar:Ender Yalçınkaya Kalyan
Bu son günlerde hastalarımızdan çok fazla duyduğumuz bir soru. Taze embriyo transferi mi daha iyi sonuç veriyor, yoksa dondurulmuş embryo transferi mi? Günümüzde dondurulmuş ve taze embriyo transferlerinin klinik gebelik sonuçları çok benzer; hatta hastanın durumuna göre dondurulmuş embryo transferlerinin sonuçları çok daha yüksek olabiliyor. Peki nedir mesela bu koşullar, herkese dondurulmuş embryo transferi uygulanabilir mi? Bu konulara biraz değinmek istiyorum bu yazımda.
Öncelikle söylenmesi gereken şey her hastaya dondurulmuş embriyo transferi yapmak mümkün olmuyor. Embriyo dondurmak için öncelikle embriyoların iyi kalite olması (1. ve 2. kalite) önemli. Kötü kalitedeki bir embriyoyu dondurup çözdürdüğümüzde sağkalım oranları iyi olmamakla birlikte, iyi kalite embriyoların dondurma çözdürme işlemleri sonundaki sağkalım (yaşama) oranları %97-98 civarında. Bundan 10 sene önce sorsanız biz embriyologlar olarak dondurma yapmakta daha bir çekingen davranırdık, sağkalım oranları günümüze göre çok düşüktü. Bu nedenle o zamanlarda taze embryo transferi oranları çok daha yüksekti. Fakat günümüzde ilerleyen ve oldukça başarılı dondurma teknikleriyle (özellikle vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma) embriyolar %100'e yakın canlılıkla çıkmakta ve bu da hastalara gönül rahatlığıyla dondurmayı önermemizi sağlamakta. Tabii ki bu transferlerin en güzel yanı rahim içinin daha az hormon etkisiyle daha kontrollü bir şekilde kalınlaşmasını sağlamak oluyor. Böylece çözdürme sonrası canlı olarak elde ettiğimiz embriyoların gebelik oranları yüksek çıkabiliyor.
O zaman ne diyoruz; dondurulmuş embriyo transferi planlamak için öncelikle hastanın durumunun bunu gerektirmesi ve embriyo kalitesinin de dondurmaya elverişli olması gerekiyor. Hastanın durumu derken kastettiğim bazı özel durumlar var tabii ki. Hastanın taze embriyo transferi durumunda gebelik şansını düşürebilecek durumlar şu şekilde sıralanabilir:tedavi sırasında kullanılan yüksek dozdaki ilaçlar nedeniyle çok sayıda yumurta oluşmasıyla beraber OHSS (over hiperstimülasyonu) riski olması, hastanın daha önce başarısız taze embriyo transferi öyküleri olması, rahimiçinin tedavi süresince yeterince kalınlaşamaması ya da aşırı kalınlaşması ya da preimplantasyon genetik tanı uygulanması nedeniyle embryoların biyopsi sonrası dondurulması.
Konuyla ilgili yurtdışı verilerinden de bahsetmek iyi olabilir diye düşündüm. Örneğin Avustralya ve Yeni Zelanda'da yapılan bir araştırmada son beş yıl içerisinde dondurulmuş embriyo transferi başarı oranlarında %5'lik bir artış olduğunu gösteriyor. Bu durum dondurma tekniklerindeki gelişmelerle açıklanmış. Taze embryo transferlerinde aynı artış gözlenmezken, dondurma-çözdürme tedavilerinin başarı oranları anlamlı bir artış göstermiş. Bu durum ülkemizde de oldukça benzer.
Ben, bir embriyolog olarak dondurulmuş embriyo transferlerini çok sevdiğimi söyleyebilirim ama doğru hastada doğru şekilde kullanıldığında tabii ki:)
Konuyla ilgili sormak istediğiniz başka şeyler olursa benimle iletişime geçebilirsiniz. Sevgiyle kalın.