Kukla deyince birçoğumuzun aklına Karagöz-Hacivat ya da Pinokyo geliyor. Genellikle tek kişinin seslendirdiği, iple ya da tahta çubuklarla hareket ettirilen belki tarihin en eski sanat dallarından biri.
Farklı coğrafyalarda, farklı kültürlerde yüzyıllarca kuklacılar sokak sokak, köy köy gezerek hikayeler anlattı. Eski Mısırlıların kil ve topraktan, eski Çin’de de hayvan derilerinden kuklalar yapıldığı biliniyor. Aristo’nun eserlerinde de eski Hindistan’da da kuklaları görmek mümkün. Bizdeki kukla geleneğinin de Orta Asya’dan geldiği düşünülüyor.
Önce tiyatro rakip oldu kuklalara, sonra sinema ve televizyon. Teknolojinin gelişmesi de geleneksel kukla sanatını olumsuz etkiledi. Ama kuklalar, müzik, dans, sahne sanatları ve plastik sanatlarla birleşerek yeniden hayat buldu.
14. Uluslararası İzmir Kukla Günleri başladı
2007 yılından bu yana düzenlenen Uluslararası İzmir Kukla Günleri’ne gösterilen ilgi de bunun kanıtı. Festival, Sabancı Kültür Sarayı’nda düzenlenen bir törenle başladı. Açılış töreninde Almanya’dan gelen Theater Strahl grubu "Sınıf Sınıf" oyununu sergiledi. Festivalin bu yılki sloganı “Bir de Kuklalardan Dinleyin”.
VOA Türkçe’ye konuşan Festival Direktörü Selçuk Dinçer, “Dünyada kukla çok ilerlemiş durumda. Kukla, çok hızla devinen, gelişen, dünyanın belki de en hızla gelişen sanat dalı. Modern kukla bugün birçok ülkede, İtalyan çerçeve tarzı tiyatroyu, drama tiyatrosunu bir adım geçmiş durumda bile” dedi. Dinçer, Türkiye’nin de geleneksel Karagöz-Hacivat, İbiş gibi karakterlerini koruyabilmek için kukla sanatını geliştirmek zorunda olduğunu söyledi.
Corona virüsü kukla günlerini de etkiledi
Dinçer, Corona virüsü salgının kukla günlerini de olumsuz etkilediğini belirterek şunları söyledi: “Orijinal programımıza göre 23 ülkeden 50 kukla tiyatrosu ve 52 oyun vardı. Ancak Corona virüsü ve ülke olarak almak zorunda kaldığımız tedbirler nedeniyle Çin, İtalya ve İran’dan gelecek olan grupları iptal etmek zorunda kaldık. Şu anda festival programında 19 ülkeden 45 oyun var. Bu bile bugünkü dünya konjonktüründe bizim festivalimizi bu yılın en büyük kukla festivali yapacak”. Dinçer, bu yıl 100 bin seyirciyi aşmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi.
Festival 22 Mart’a kadar sürecek. Salonlarda, sokaklarda, alışveriş merkezlerinde toplam 37 farklı alanda, her gün 8-10 gösteri yapılacak. Ayrıca panel, sergi ve atölye çalışmaları da düzenlenecek.