Kripto Para Nedir
Kripto para nedir sorusuyla son zamanlar sık karşılaşıyor olmalısınız. Kripto para birimi (kripto para, cryptocurrency, ya da dijital para) nedir? 21. yüzyıl ünikornu mu – yoksa geleceğin parası mı?
Bu giriş yazısı ile, kripto paralar hakkında en önemli şeyleri açıklıyor olacağız. Dikkatlice okuduktan sonra, diğer pek çok insandan daha fazla bilgiye sahip olursunuz.
İçindekiler
- 1 Kripto Para Nedir?
- 2 Kripto Paralar Nasıl Ortaya Çıktı?
- 3 Kripto paralar gerçekten nedir?
- 4 Madenciler ne yapar?
- 5 Devrimsel Özellikler
- 6 Kripto para birimleri: Yeni bir ekonominin şafağı
- 7 Kripto Paralar
- 8 Kripto paraların geleceği nedir?
Kripto Para Nedir?
Günümüzde kripto paralar, çoğu insanın bildiği küresel bir fenomen haline geldi. Hâlâ bir şekilde “zekice ama anti-sosyal” bulunsa da ve çoğu insan tarafından anlaşılmıyor olsa da; bankalar, hükümetler ve birçok şirket öneminin farkındadır.
2017 itibariyle halen kripto paraları araştırmayan, bunlarla ilgili bir makale yayınlamayan ya da bir blokchain (blok zinciri) projesi başlatmayan büyük bir banka, büyük bir finans firması, tanınmış bir yazılım şirketi veya bir hükümet bulmakta zorlanacaksınız.
“Belki de en önemlisi Bitcoin olan sanal para birimleri, bazılarının hayal gücünü yakaladı, bazılarına korku saldı ve geri kalanları şaşkına çevirdi.” – Thomas Carper, ABD Senatörü
Ancak gürültünün ve basın açıklamalarının ötesinde, bankacılar, danışmanlar, bilim insanları ve geliştiriciler dahil olmak üzere insanların ezici çoğunluğu kripto paralar hakkında çok sınırlı bir bilgiye sahiptir. Temel kavramları anlamakta başarısız olurlar.
Öyleyse bütün hikayeyi bir gözden geçirelim, ne dersiniz? Kripto para nedir? Cryptocurrency nedir?
Kripto paranın kaynağı ve kökeni nedir?
Kripto paraları neden öğrenmek zorundasın?
Ve kripto paralar hakkında ne bilmek istiyorsun?
Kripto Paralar Nasıl Ortaya Çıktı?
Çok az kişi biliyor, fakat kripto paralar başka bir buluşun yan ürünü olarak ortaya çıktı. Satoshi Nakamoto, ilk ve en önemli kripto para olan Bitcoin‘in bilinmeyen mucidi, asla bir para birimi icat etmeyi amaçlamamıştı.
2008 sonlarında Bitcoin’in duyurusunda Satoshi, “Eşler Arası Elektronik Nakit Sistemi“ni geliştirdiğini söyledi.
Amacı birçok kişinin dijital paradan önce yaratması gereken bir şeyi icat etmekti.
“Çift harcamayı önlemek için eşten-eşe bir ağ kullanan yeni bir elektronik nakit sistemi olan Bitcoin’in ilk sürümünü duyuruyorum. Herhangi bir sunucu veya merkezi otorite olmadan tamamen merkezsiz bir sistemdir.” – Satoshi Nakamoto, 09 Ocak 2009, SourceForge’daki Bitcoin duyurusu.
Satoshi’nin icatının en önemli kısmı, merkezi olmayan bir dijital nakit sistemi kurmanın bir yolunu bulmasıydı. Doksanlarda, dijital para yaratmak için birçok girişimde bulunuldu, ancak hepsi başarısız oldu.
“…On yılın üzerinde başarısız Güvenilir Üçüncü Şahıs tabanlı sistemler (Digicash, vb.) sonrasında, onu kayıp bir neden olarak görüyorlar. Umarım ayrım yapabilirler, ilk defa güvene dayanmayan bir sistem deniyoruz.” – Satoshi Nakamoto, Dustin Trammell’e bir e-postayla.
P2P Ağlar
Merkezi yapılan tüm girişimlerin başarısız olduğunu gördükten sonra, Satoshi merkezi bir varlık olmadan dijital bir nakit sistemi kurmaya çalıştı. Dosya paylaşımı için eşten-eşe (Peer-to-Peer) ağ gibi.
Bu karar sayesinde cryptocurrency yani kripto para doğdu. Satoshi dijital parayı hayata geçirmek için gerekli olan eksik parçayı bulmuştu. Nedeni biraz teknik ve karmaşıktır, ancak anlarsanız, kripto para hakkında çoğu insandan daha fazla şey biliyor olacaksınız. Bu yüzden mümkün olan en kolay ve en sade hale getirmeye çalışalım:
Dijital nakit gerçekleştirmek için hesapları, bakiyeleri ve işlemi olan bir ödeme ağına ihtiyacınız var. Anlaşılması kolay. Her bir ödeme ağının çözmesi gereken en önemli sorun, ikili harcamadan kaçınmaktır: yani bir işletmenin aynı miktarı iki defa harcamasını önlemektir. Bu iş genellikle bakiyelerin kaydını tutan merkezi bir sunucu tarafından yapılır.
Merkezi olmayan bir ağda böyle bir sunucunuz yoktur. Yani bu işi yapmak için ağın her bir varlığına ihtiyacınız var. Ağdaki her eşin, çift harcama girişimlerini ve gelecekteki işlemlerin geçerli olup olmadığını kontrol etmek için tüm işlemlerin bulunduğu bulunduğu bir listeye ihtiyacı var.
Ancak bu varlıklar bu kayıtlar hakkında nasıl fikir birliğine varabilir? Nasıl ortak bir konsensüs oluşturulabilir?
Ağdaki eşler yalnızca tek, küçük bir bakiyeyi kabul etmezlerse, her şey bozulur. Kesin bir fikir birliğine ihtiyaçları var. Böyle bir durumda, genellikle, yine bakiyelerin doğruluğunu teyit için merkezi bir otoriteye ihtiyaç duyarsınız. Ancak, merkezi bir otoritenin olmadığı yerde nasıl fikir birliğine varırsınız?
Satoshi birden ortaya çıkana kadar kimse bu sorunun cevabını bilmiyordu. Aslında, kimse mümkün olduğuna bile inanmıyordu.
Satoshi bunu kanıtladı. Onun en büyük yeniliği merkezi bir otorite olmadan fikir birliği elde etmekti. Kripto paralar bu çözümün bir parçasıdır – çözümü heyecanlandıran, etkileyici yapan ve tüm dünyaya yayılmasına yardımcı olan kısmıdır.
Kripto paralar gerçekten nedir?
Kripto paralardaki tüm gürültüyü alıp basit bir tanıma indirgediğinizde, belirli koşulları yerine getirmeden kimsenin değiştiremeyeceği bir veritabanında bulunan sınırlı girdiler olduğunu fark edersiniz. Bu sıradan gibi görünebilir, fakat inanın veya inanmayın: para birimini tam olarak böyle tanımlayabilirsin.
Banka hesabınızdaki parayı düşünün: yalnızca belirli koşullar altında değiştirilebilen bir veritabanındaki girdilerden daha fazlası nedir? Fiziksel madeni paraları ve banknotları bile aynı şekilde düşünebilirsin: fiziksel bir veritabanında sınırlı girdilerden başka hangi para birimi ve paraları fiziksel olarak kendi durumunuzdan daha çok koşulla eşleşiyorsa bunlar değiştirilebilir? Para, bir takım hesaplar, bakiyeler ve işlemler için doğrulanmış bir girişle ilgilidir.
Madenciler paraları nasıl yaratır ve işlemleri nasıl onaylarlar
Kripto paraların veri tabanlarını yöneten mekanizmaya bir göz atalım. Bitcoin gibi bir kripto para birimi şifreleme ve bir eş ağı içerir. Her eşte, tüm işlemlerin tam geçmişi ve dolayısıyla her hesabın bakiyesi hakkında bir kayıt vardır.
Bir işlem, Ahmet’in özel anahtarı tarafından imzalanmış ve içinde “Ahmet Ayşe’ye X Bitcoin verdi” yazan bir dosyadır. Bu konuştuklarımız en temel açık anahtar şifreleme konuları, onun dışında bir şey değil. İmzalandıktan sonra, bir eşten diğer eşe gönderilen bir işlem, ağ üzerinde yayınlanır. Bu temel P2P teknolojisidir. Yine özel bir şey değil.
İşlem hemen hemen tüm ağ tarafından bilinir. Ancak belirli bir süre sonra teyit edilir.
Onay, kripto para birimlerinde kritik bir konsepttir. Kripto para birimlerinin tamamı teyit demektir.
Bir işlem doğrulanmadığı sürece beklemededir ve sahte olabilir. Bir işlem onaylandıktan sonra, taş blok üzerine yerleştirilir. Artık değiştirilemez, tersine çevrilemez, Blok Zinciri (Block Chain) adı verilen tarihsel işlemlerin değişmez kaydının bir parçasıdır.
Sadece madenciler işlemleri teyit edebilir. Bu onların kripto para ağındaki işleridir. İşlemleri alırlar ve onları yasal olarak damgalayıp ağa yayarlar. Bir işlem bir madenci tarafından onaylandıktan sonra, her node o işlemi veritabanına eklemelidir. Blok zincirinin bir parçası haline gelir.
Bu iş için, madenciler kripto paranın bir simgesi ile, örneğin Bitcoin ile ödüllendirilirler. Madencinin faaliyeti kripto para sisteminin en önemli parçası olduğundan, bu konu üzerinde bir süre daha kalmalı ve daha derinlemesine bir göz atmalıyız.
“Önümüzdeki birkaç yıl içinde, ulusal hükümetlerin insanların merkezileştirilmiş dijital para birimleri kullanarak işlem yapacakları nakitsiz bir toplumu geliştirmek için büyük adımlar attığını göreceğiz. Aynı zamanda, merkezi olmayan kripto para birimleri tüm sektörlerde artan bir kullanım gösterecektir.” – Caleb Chen, London Trust Media
Madenciler ne yapar?
Esas itibarıyla herkes madenci olabilir. Merkezi olmayan bir ağın bu görevi devretme yetkisi bulunmadığından, kripto para, bir iktidar partisinin onu kötüye kullanmasını önlemek için bir çeşit mekanizmaya ihtiyaç duyar. Birisinin binlerce eş yarattığını ve sahte işlemler yaydığını düşünün. Sistem hemen bozulacaktı.
Bundan dolayı, Satoshi, madencilerin bu göreve hak kazanmak için bilgisayar güçlerinin bir kısmını yatırım olarak kullanması gerektiği kuralını koydu. Aslında yeni bir bloğu öncekiyle birleştiren bir hash (şifreleme fonksiyonunun bir ürünü) bulmak zorundalar. Buna İş İspatı denir. Bitcoin SHA 256 Hash algoritmasına dayanır.
SHA 256 ile ilgili ayrıntıları anlamanıza çok gerek yoktur. Madencilerin çözmek için rekabet ettikleri kriptolojik bir bulmacanın temelini oluşturduğunu bilmeniz önemlidir. Bir çözüm bulduktan sonra, bir madenci bir blok inşa edebilir ve onu blok zincire ekleyebilir. Bir teşvik olarak, kendisine belirli sayıda Bitcoin veren bir para basma işlemi hakkı vardır. Bu, geçerli Bitcoin oluşturmanın tek yoludur.
Bitcoinler, ancak madenciler bir şifreleme bulmacasını çözdükçe oluşturulabilir. Bu bulmacanın zorluğu, bütün madencinin yatırım yaptığı bilgisayar gücünü artırdığından, belirli bir süre içinde yalnızca belirli bir miktar kripto para oluşturulabilir. Bu, ağdaki hiçbir eşin bozamayacağı fikir birliğinin bir parçasıdır.
Devrimsel Özellikler
Gerçekten düşündüğünüzde, Bitcoin, hesaplar ve bakiyeler konusunda fikir birliğine sahip, eşlerin merkezi olmayan bir ağı olarak banka hesabınızda gördüğünüz rakamlardan daha fazlası olan bir para birimidir. Bu rakamlar bir veritabanındaki girdilerden daha fazlasıdır – göremediğiniz insanlar tarafından değiştirilebilen bir veritabanı ve bilmediğiniz kurallar mı, kripto para birimi mi?
“Bu, mücadele etmek için daha çok kavgaya sahip olduğumuz insan gelişiminin anlatımı ve Bitcoin alanında temelde para ve devletin ayrılması olduğunu söyleyebilirim.” -Erik Voorhees, şifreleme girişimcisi
Temel olarak, kripto paralar, merkeziyetçi olmayan konsensüs-veritabanlarındaki sembolik paralarla ilgili girdilerdir. Konsensüs tutma işlemi güçlü kriptografi ile güvence altına alındığından, kripto para birimi olarak bilinirler. Kripto paralar şifreleme üzerine inşa edilmiştir. İnsanlar ile ya da güvene dayalı ilişki ile değil, matematikle korunmaktadırlar. Belki evinize bir meteor düşmesi, bir bitcoin adresinin ele geçirilmesi ihtimalinden daha yüksektir.
Kripto paraların özelliklerini tanımlayarak, işlem ve para özelliklerini birbirinden ayırmamız gerekir. Çoğu şifreli para birimi ortak bir özellik kümesini paylaşır.
İşlemsel Özellikler
- Tersine çevrilemez: Onaylandıktan sonra, bir işlem tersine çevrilemez. Kimse tarafından. Ve kimse derken gerçekten kimse. Siz değil, bankanız değil, Birleşik Devletler başkanı değil, madenci değil, Satoshi değil. Kimse. Para gönderirsen, gönderirsin. Nokta. Paranızı bir dolandırıcıya gönderdiyseniz veya bir bilgisayar korsanı bilgisayarınızdan çaldıysa size kimse yardımcı olamaz. Güvenlik ağı yoktur.
- Takma adlı kimlik: Ne işlemler ne de hesaplar gerçek dünya kimliklerine bağlı değildir. Bitcoini rastgele yaklaşık 30 karakter zinciri olarak adlandırılan adreslerde alırsınız. İşlem akışını analiz etmek genellikle mümkün olsa da, kullanıcıların gerçek dünya kimliğini bu adreslere bağlamak mümkün değildir.
- Hızlı ve global: İşlemler neredeyse anında ağa yayılır ve birkaç dakika içerisinde doğrulanır. Küresel bir bilgisayar ağında oldukları için, fiziksel konumunuzdan tamamen bağımsız gerçekleşir. Bitcoini komşuma ya da dünyanın öbür ucundaki birisine göndermem hız anlamında çok farklı olmaz.
- Güvenli: Kripto para birimi fonları, ortak bir anahtar şifreleme sisteminde kilitlenir. Yalnızca özel anahtarın (private key) sahibi kripto para gönderebilir. Güçlü şifreleme ve büyük sayıların büyüsü bu düzeni kırmayı imkansız kılıyor. Bitcoin adresi Fort Knox‘dan daha güvenlidir.
- İzne ihtiyaç duymayan: Başkalarının kripto para kullanmasını istemenize gerek yoktur. Bu, herkesin ücretsiz olarak indirebileceği bir yazılımdır. Kurulduktan sonra, Bitcoin veya diğer kripto para birimlerini alıp gönderebilirsiniz. Kimse sizi engelleyemez. Kapıda bekçi yoktur.
Parasal Özellikler
- Kontrollü tedarik: Çoğu kripto para birimi para tedarikini sınırlar. Bitcoin’de, arz, zamanla azalacak ve nihai rakamına 2140 civarında ulaşacaktır. Tüm kripto paralar, kodda yazılı bir programla paranın arzını denetler. Bu, gelecekteki her an bir kripto para birimi oranının parasal kaynağının bugün kabaca hesaplanabilir olması demektir. Sürpriz yoktur.
- Borç yoktur, taşıyıcı vardır: Banka hesabınızdaki fiat-parası borç ile oluşturulur ve defterinizdeki rakamlar borçları ifade eder. Bu basitçe bir borç senedi sistemidir. Kripto paralar borçları temsil etmez. Sadece kendilerini temsil ederler. Onlar, altın paralar kadar gerçektir.
Kripto paraların devrimci etkisini anlamak için yukarıda bahsettiğimiz her iki özelliği de dikkate almanız gerekir. İzne ihtiyaç duymayan, tersine çevrilemez ve takma isim ile ödeme yöntemi olarak kullanılan Bitcoin, bankaların ve hükümetlerin vatandaşlarının parasal işlemleri üzerindeki kontrolüne yönelik bir saldırıdır. Birinin Bitcoin’i kullanmasının önüne geçemezsiniz, birinin ödeme kabul etmemesini engelleyemezsiniz, bir işlemi geri alamazsınız.
Sınırlı, kontrollü bir arz ile bir hükümet, bir banka veya başka bir merkezi kurum tarafından değiştirilemeyen para olarak, kripto para birimleri para politikasının kapsamına saldırmaktadır. Kripto para birimi, para arzını manipüle ederek enflasyon veya deflasyonu kontrolünde tutan merkez bankalarının bu gücünü ellerinden alıyor.
“Altın standardı ile karşılaştırıldığında halen oldukça yeni ve dengesiz olsa da, kripto para birimi kesin olarak yaygınlaşmaktadır ve önümüzdeki birkaç yıl içinde kesinlikle daha normal kullanıma sahip olacaktır. Şimdilik, özellikle, seçim sonrası piyasa belirsizliği ile popülerliği artmaktadır. Alıcılar ve yatırımcılar için koruma önlemleri ve korumalar geliştirmek (kripto içeren her şeyde olduğu gibi) büyük ölçekli sahiplenmeyi kolaylaştıracaktır. İki yıl içinde, insanların paralarını kripto para yoluyla sanal yatağın altına itebilecekleri bir yerde olacağımızı ve nereye gidilirse gidilsin, paranın orada olacağını bileceklerdir.” -Sarah Granger, Yazar ve konuşmacı.
Kripto para birimleri: Yeni bir ekonominin şafağı
Çoğunlukla devrim niteliğindeki özelliklerinden dolayı kripto paralar, mucitlerinden Satoshi Nakamoto’nun hayal etmeye cesaret edemediği bir başarıya ulaştı. Dijital bir nakit sistemi yaratmaya yönelik her girişim, kritik bir kullanıcı kitlesini çekmezken, Bitcoin’in coşku ve cazibesini tahrik eden bir şeyler vardı. Bazen teknolojiden çok dine benzediği oluyor.
Kripto para birimleri, dijital altındır. Siyasi nüfuzdan azadedir. Zaman içindeki değerini korumayı ve artırmayı vaat eden paradır. Kripto para birimleri ayrıca, dünya çapında bir kapsamda hızlı ve rahat bir ödeme aracıdır ve karaborsa ve herhangi bir yasadışı ekonomik faaliyet için bir ödeme aracı olarak hizmet verecek kadar özel ve anonimdir.
Ancak kripto para birimleri daha çok ödeme için kullanılırken, spekülasyon aracı olarak kullanımı ödeme şekillerininin kıymetini düşürüyor. Kripto para birimleri, yatırımcılar ve spekülatörler için son derece dinamik, hızlı büyüyen bir pazar doğurdu. Okcoin, poloniex veya shapeshift gibi değiş tokuş borsaları, yüzlerce kripto para biriminin ticaretini sağlar. Günlük ticaret hacmi Avrupa’daki büyük borsalarınkini aşıyor.
Aynı zamanda, Ethereum’un akıllı sözleşmeleri ile çoğunlukla kolaylaştırılan Başlangıç Para Dağılımı (ICO) praksisi, milyonlarca dolar toplamak için genellikle bir fikrin yeterli olduğu, inanılmaz derecede başarılı olan kitlesel fon (crowdfunding) projelerini canlandırdı. “DAO” örneğinde bu rakam 150 milyon dolardan fazla olmuştur.
Bu zengin ekosistemdeki kripto paralarda, aşırı dalgalanma yaşarsınız. Bir kripto paranın bir günde %10 (bazen de %100) kazanabilirken, ertesi gün yine eski değerine dönebilir. Şanslıysanız, bir veya iki hafta içinde paranızın değeri yüzde 1000’e kadar yükselebilir.
Bitcoin şimdiye kadarki en ünlü kripto para birimi olarak kalırken ve diğer çoğu kripto para birimleri spekülatif olmayan etkiye sahipken, yatırımcılar ve kullanıcılar çeşitli kripto para birimlerine göz kulak olmalı. Aşağıda Ağustos 2017 itibariyle en popüler 10 kripto parayı bulabilirsiniz.
Kaynak: coinmarketcap.com
Kripto Paralar
Kripto para nedir sorusuna cevap bulabilmek için, belli başlı bazı kripto paraları incelemekte fayda var.
Bitcoin
Tek ve ilk, en ünlü kripto para. Bitcoin, tüm kripto para b-endüstrisinde dijital altın standart olarak hizmet eder, küresel bir ödeme aracı olarak kullanılır ve karanlık internet pazarları veya fidye yazılımlar gibi siber suçların fiili para birimidir. Ortaya çıkışından yedi yıl sonra, Bitcoin’in fiyatı sıfırdan 650 doların üzerine çıkmış ve işlem hacmi 200.000’den fazla günlük işleme ulaşmıştır.
Söyleyecek çok şey yok: Bitcoin burada kalıcı.
Ethereum
Genç kripto deha Vitalik Buterin‘in buluşu kripto para hiyerarşisinde ikinci sıraya yükseldi. Bitcoin’e ek olarak, blok zinciri yalnızca hesapları ve bakiyeleri değil, durumları da doğruluyor. Bu, Ethereum’un yalnızca işlemleri değil, karmaşık sözleşmeleri ve programları da işleyebileceği anlamına gelmektedir.
Bu esneklik Ethereum’u blok zincir uygulaması için mükemmel bir araç haline getirir. Ama bir maliyetle gelir. Ethereum tabanlı bir akıllı sözleşme olan DAO’nun hacklenmesinden sonra geliştiriciler, fikir birliğine varılamayan ve Ethereum Classic’in ortaya çıkmasına neden olan sert bir çatal kararlaştırdı. Bunun yanında Ethereum’un birkaç klonu vardır ve Ethereum’un kendisi DigixDAO ve Augur gibi çeşitli kripto paralar barındırır. Bu, Ethereum’u tek para biriminden daha çok kripto para birimi ailesi yapar.
Ripple
Belki de kripto para topluluğundaki en az popüler ya da en çok nefret edilen proje Ripple’dir. Ripple’de yerel bir kripto para birimi (XRP) olsa da, bu, kripto para biriminin kendisinden daha çok bir IOU’yu işleyen bir ağla ilgilidir. Para birimi olan XRP, değeri depolamak ve değiş tokuş etmek için bir araç olarak değil, daha çok ağı istenmeyen saldırılara karşı korumak için bir kripto para olarak hizmet etmektedir.
Ripple ağını çalıştıran şirket Ripple Labs, her XRP parasını oluşturdu ve onları istendiği zaman dağıtıyor. Bu nedenle, Ripple topluluk içinde önceden-madenli diye adlandırılır ve gerçek bir kripto para birimi muamelesi görmez ve XRP değeri iyi bir değer olarak kabul edilmez.
Ancak bankalar Ripple’den hoşlanıyor gibi görünüyor. En azından sisteme hızlı bir şekilde adapte oluyorlar.
Litecoin
Litecoin, Bitcoin’den sonra ilk kripto para birimlerinden biriydi ve dijital altın bitcoine kıyasla gümüş olarak etiketlendi. Bitcoin’den daha hızlı, daha büyük miktarda para ve yeni bir araştırma algoritması olan Litecoin, gerçek bir yenilikçiydi ve Bitcoin’in küçük kardeşi haline geldi. “Bu, kendi kod tabanını kullanan, ancak kendisinden daha da hafif olan birkaç kripto para biriminin ortaya çıkmasını sağladı”. Örnekler Dogecoin veya Feathercoin’dir.
Litecoin gerçek kullanım bulamadı ve Bitcoin’den sonra ikinci sırayı kaybederken, halen aktif olarak geliştirilmektedir ve işlem görmektedir ve Bitcoin başarısız olursa yedek olarak beklemektedir.
Monero
Monero, cryptonite algoritmasının en önemli örneğidir. Bu algoritma Bitcoin’in eksik olduğu gizlilik özelliklerini eklemek için icat edildi. Bitcoin’i kullanırsanız, her işlem blok zincirinde belgelenir ve işlem izi izlenebilir. Halka-imza denilen bir kavramın getirilmesiyle, cryptonite algoritması bu izi kesebildi.
Cryptonite’nin ilk uygulaması olan Bytecoin, büyük çapta işlendi ve dolayısıyla topluluk tarafından reddedildi. Monero, bytecoin’in ön tanımlanmamış ilk klonuydu ve bir sürü farkındalık yarattı. Kendi küçük gelişmeleriyle birlikte cryptonote’nin diğer birçok enkarnasyonu vardır, ancak hiçbiri Monero ile aynı popülerliğe ulaşamadı.
Monero’nun popülerliği, bazı darknet marketlerin bunu para birimi olarak kabul etmeye karar verdikleri 2016 yazında zirveye ulaştı. Bu, Monero’nun gerçek kullanımını hayal kırıklığına uğratacak kadar küçük bırakırken, fiyatta istikrarlı bir artışa neden oldu.
Bunların yanı sıra, birkaç ailenin yüzlerce kripto para birimi de var. Çoğu, yatırımcılara ulaşmak ve çabucak para kazanma girişimlerinden başka bir şey değil, ancak birçoğu, cryptocurrency-teknolojisi yeniliklerini test etmek için oyun alanlarını vaat etmektedir.
Kripto paraların geleceği nedir?
Kripto para pazarı hızlı ve vahşidir. Neredeyse her gün yeni kripto para birimleri ortaya çıkar, yaşlılar ölür, erken benimseyenler zenginleşir ve yatırımcılar para kaybeder. Her kripto para, dünyayı değiştirmek için çoğunlukla büyük bir hikayesi olan sözler ile geliyor. Birkaç tanesi ilk aylarda hayatta kalabiliyor ve en çok spekülatörler tarafından pompalanıyor ve boşaltılıyor ve son yatırımcı da umudunu kaybedene kadar zombi paralar olarak yaşıyor.
“Bundan 2 yıl sonra, kripto para birimlerinin, ticari işlemler ve mikro ödemeler için tercih edilen havale aracı olarak Western Union’u aşan bir protokol olarak meşruiyet kazanacaklarına inanıyorum. Ticari işlemlerle ilgili olarak – iki yol göreceksiniz: Herhangi bir ücret ödememek, herhangi bir parayı neredeyse anında hareket ettirmek için onu kullanan finansal işletmeler olacak ve blok zincir teknolojisi için bunu kullananlar olacaktır. Blockchain teknolojisi, güvene dayanmayan denetim, tek gerçek kaynak, akıllı sözleşmeler ve renkli paralar ile çok büyük fayda sağlamaktadır.” -Cody Littlewood, ve Codelitt’in kurucusu ve CEO’su.
Piyasalar kirli. Fakat bu, kripto para birimlerinin artık burada kalacağını ve dünyayı değiştireceği gerçeğini değiştirmiyor. Bu zaten şu an oluyor. Dünyanın dört bir yanında insanlar, ulusal paralarının devalüasyonuna karşı kendilerini korumak için Bitcoin satın alıyorlar. Çoğunlukla Asya’da, Bitcoin havalesi için canlı bir pazar ortaya çıkmıştır ve Bitcoin, maalesef siber suçların karanlık ağlarını da kullanıyor ve gelişiyor. Daha fazla sayıda şirket, Blockchain teknolojilerinin ilk gerçek dünyadaki uygulaması olan Ethereum’da Akıllı Sözleşmelerin veya token’ın gücünü keşfediyor.
Devrim zaten oluyor. Kurumsal yatırımcılar kripto paraları satın almaya başladı. Bankalar ve hükümetler, bu buluşun kontrolü ellerinden alma potansiyeline sahip olduğunun farkındalar. Kripto para birimleri dünyayı değiştiriyor. Adım adım. Ya uzaktan bakıp gözlemleyebilirsiniz – ya da yapımında tarihin bir parçası olabilirsiniz.
“Eğilim devam ederse, ortalama bir insanın 2 yıl içinde bir tane bitcoin satın almaya gücü yetmeyecektir. Küresel ekonomiler şişirilir ve piyasalar durgunluk belirtileri gösterdiğinde, dünya gerçek bir kargaşaya ve sermaye kontrollerine karşı bir kaçış olarak Bitcoin’e dönecektir. Bitcoin çıkış yoludur, ve bir bütün olarak kripto para birimi asla gitmeyecek, olgunlaştıkça kullanımda olacak ve kabulü büyüyecektir.” -Brad Mills: Seri Teknik Girişimci