1
Adli Muhasebe ve Adli Müşavirlik Hazırl.:Selcuk Gulten/İlyas Kocaer
2
Muhasebe ve denetim mesleği için yeni bir alan olan ve hukuk, psikoloji, suç bilimi, yazı bilimi gibi pek çok bilim dalı ile yakın ilişkisi olan Adli Muhasebe ülkemizde yeterince tanınmamaktadır.
3
Adli Muhasebe Tanımı Standart bir tanımı olmamakla beraber bize göre Adli muhasebe adli mercilere intikal etmiş veya edecek olan muhasebesel boyutu ağırlıklı olan hukuki ihtilafların çözümünü kendine has yöntem ve tekniklerle gerçekleştiren bir bilim dalıdır. Adli muhasebe bilimi ile uğraşan kişilere Serbest Adli Müşavir denilir. Serbest Adli Müşavirler görevleri ile ilgili araştırmalarda kendilerini hakim, savcı veya avukat yerine koyamazlar. Tarafsızlık esastır. Standart bir tanımı olmamakla beraber bize göre Adli muhasebe adli mercilere intikal etmiş veya edecek olan muhasebesel boyutu ağırlıklı olan hukuki ihtilafların çözümünü kendine has yöntem ve tekniklerle gerçekleştiren bir bilim dalıdır. Adli muhasebe bilimi ile uğraşan kişilere Serbest Adli Müşavir denilir. Serbest Adli Müşavirler görevleri ile ilgili araştırmalarda kendilerini hakim, savcı veya avukat yerine koyamazlar. Tarafsızlık esastır.
4
Adli Müşavirlik mesleğinin Türkiye’de bir meslek olarak kabul edilebilmesi için üç temel şart zorunludur. 1.Belli bir eğitim, staj ve sertifikasyon olmalı 2.Mesleki çalışma metodolojisi ilke ve standartları olm. 3.Meslek Yasası ve Meslek Örgütlenmesi olmalı
5
Amaç hile, yolsuzluk ve suistimalleri belge ve delilleriyle tespit ederek adaletin sağlanmasıdır. RAPORLAMA DENETİM İNCELEME KESİN HÜKME BAĞLAMA SÖZEL SUNUM HİLE, YOLSUZLUK, SUİSTİMAL AMAÇ:
7
SANIK; “suçlu olduğu kesinleşmemiş kişi” dir. “Sanık; kendisine suç isnadı yapılan, suçlu olduğu sanılan, suçlu olduğuna dair delil, şüphe veya göstergeler bulunan kimsedir.” Ancak aksi ispatlana kadar herkes masumdur (Masumiyet Karinesi) *** Serbest Adli Müşavirler ellerinde yeterli belge, delil olmadan hiç kimseyi suçlayamazlar, suç isnat edemezler. Kanuna aykırı delil veya belge toplayamazlar. Özel hayatın gizliliğini ihlal edemezler. SANIK VE SUÇLU KİMDİR ?
8
SUÇLU: “Mahkeme kararı ile suç işlediği tespit olunan kişidir.” Suçlu kişileri cezalandırmadaki amaç ıslah olmalarını sağlamak ve yeniden topluma kazandırma isteğidir.
9
“Adaletin olmadığı yerde herkes suçludur. Geciken adalet adalet değildir. Bu tip deyişlerde de belirtildiği gibi adaletin sağlanması günümüz toplumlarının hala en önemli sorunudur.”
10
ADLİ MUHASEBE DALLARI Dava Destekleri: Avukatlara kendi savunmalarını oluşturmak yada savcı veya karşı taraf avukatının savunmasını çürütecek belge ve delilleri sağlamaktır. Dava Destekleri: Avukatlara kendi savunmalarını oluşturmak yada savcı veya karşı taraf avukatının savunmasını çürütecek belge ve delilleri sağlamaktır. Uzman Tanıklık (Bilirkişi Tanıklığı): Hazırlanan raporu mahkemede tablo, şekil veya diğer görsel öğeler desteğinde sözlü olarak açıklamak soruları yanıtlamaktır. Uzman Tanıklık (Bilirkişi Tanıklığı): Hazırlanan raporu mahkemede tablo, şekil veya diğer görsel öğeler desteğinde sözlü olarak açıklamak soruları yanıtlamaktır. Hile Suistimal Yolsuzluk Araştırması: Kamu veya özel sektör kuruluşlarında var olan hile, yolsuzluk ve suistimal olaylarını belge ve delilleri ile tespit etmektir. Hile Suistimal Yolsuzluk Araştırması: Kamu veya özel sektör kuruluşlarında var olan hile, yolsuzluk ve suistimal olaylarını belge ve delilleri ile tespit etmektir.
12
Kara Paranın Aklanması İle İlgili Davalar Zimmet, Suistimal ve Yolsuzluk Davaları Vergi Davaları İcra İflas Kanunu İle İlgili Davalar İş ve Ticaret Hukuku İle İlgili Davalar Sermaye Piyasası İle İlgili Davalar Ceza Davaları Boşanma Davaları ADLİ MUHASEBE-DAVA DESTEKLERİ
13
Soruları İyi Dinleyip Cevaplandırmak Uzman Olarak Soruları Yanıtlamak-Ön Hazırlık Yapmak Konudan Konuya Geçmemek Tutarlılık Varsayımlar Yapmamak Açıklayıcı ve Öğretici Anlatım Tarafsız ve Objektif Anlatım Net ve Kesin İfadeler Kullanmak ADLİ MUHASEBE-UZMAN TANIKLIK
14
Şüphe tek gerçektir, düsturuna uygun olarak Hareket Etmek Mesleki Bağımsızlık ve Tarafsızlıktan Taviz Vermemek Hazırladığı Yazılı Raporu Mahkemede Sözlü Olarak Açıklamak İlgili Adli Mercilere Gerekiyorsa Suç Duyurusunda Bulunmak Ulaşılan Sonuçları Yazılı Bir Rapora Bağlamak Ortaya çıkan Zararın Mali Boyutunu Tespit Etmek Tespitleri Yeterli Belge ve Delillere Dayandırmak Hile, Yolsuzluk Ve Suistimalleri Tespit Etmek ADLİ MUHASEBE-ARAŞTIRMACI MUH.
15
Tarafsızlık Mesleki Etik Kurallara Uymak Şüphecilik Çalışma Metodolojisi Sürekli Mesleki Gelişim Yetkinlik Bağımsızlık ve Objektiflik Sır Saklama ADLİ MUHASEBECİ-NİTELİKLERİ
16
Çalışma Konuları, Kullandıkları Teknikler, Müşteri-Sorumlulukları Çalışma Takvimi, Çalışma Ekipleri, Raporlama Teknikleri, ADLİ MUHASEBECİ DIŞ DENETÇİ FARKI?
17
Serbest Adli Müşavir kesinlikle bir Dış denetçi, İç Denetçi, Bilirkişi, Klasik Muhasebeci değildir. SERBEST ADLİ MÜŞAVİR KİMDİR? Serbest Adli Müşavirlik muhasebe, hukuk, suç ve denetim bilimlerinin kesiştiği noktada ortaya çıkan yeni bir mesleğin adıdır.
18
HUKUK DENETİM MUHASEBE UZMANLIK SUÇ BİLİMİ ADLİ MERCİLER-MAHKEMELER SUÇLU SUÇSUZ SERBEST ADLİ MÜŞAVİR GÖRÜŞ-DEĞERLENDİRME KARAR
19
Diğer Mali ve Psikolojik Faktörler –Baskı/Stres HİLE, YOLSUZLUK VE SUİSTİMAL ORTAMI KONTROL DENETİM İNCELEME SUÇLU PROFİLİFIRSATLAR İç Kontrol Sistemi Yetersizleri HİLE, YOLSUZLUK Hileyi Haklı Gören Psikolojik Unsurlar Herkes Yapıyor Anlayışı ŞİRKET ZARARLARI
20
HİLE YAPAN KİŞİ PROFİLİ Uzun Süre İzin Kullanmama Sık Sık Fazla Mesai Aşırı Kendine Güven Mali durumu bozuk olan veya aşırı harcama düşkünlüğü içerisinde bulunanlar, aşırı içki, kumar, uyuşturucu gibi alışkanlıkları olanlar, sosyal yaşamları dengesiz kişiler uygun fırsat ortamını bulmaları durumunda mutlaka şirketleri aleyhine suç işlerler. Şirketinizde; - İç Denetim Yoksa, - Aile Şirketi ise, - Çalışanlar uzun süre sizde ise, - Mesai saatleri uzun ise, - İzinler belli değilse, - Çalışanlara eşit davranılmıyor - Ücret dengesizlikleri varsa Hilelere hazır olmanız gerekir. HİLE -SUÇLU
21
Şahsilik Kanunlara Bağlılık İhtiyatlılık İhtiyatlılık Özün Önceliği Tutarlılık Tarafsızlık ve Delile Bağlama Eşitlik Sosyal Sorumluluk ADLİ MUHASEBE-TEMEL KAVRAMLARI Şüphecilik
22
DAVA DESTEKLERİ KAPSAMINDA SÖZLEŞMELER MAĞDUR AVUKAT ) Savunmasına yardımcı olmak veya karşı tarafın savunmasını çürütmek Uzman Desteği Sağlamak, Yazılı ve Sözlü Görüş Bildirmek
23
Serbest Adli Müşavirler verecekleri hizmet kapsamında öncelikle müşterisi ile yazılı sözleşme yapmalıdır. Sözleşmede alacağı ücret, çalışmanın kapsamı, uyulacak olan etik kurallara atıf yapılması zorunludur. Her ne kadar müşteriden ücret alınsa da esas olan adaletin tecellisine hizmet etmektir. Kamuya karşı olan sorumluluklar unutulmamalıdır. Kesinlikle bir savcı, avukat veya hakim gibi davranılmamalıdır..
24
EKONOMİK SUÇLAR Mali Suçlar 1. Tehlike Suçu Niteliğindedirler. 2. Mahsus Suç Niteliği Taşırlar. 3. İspat Yükümlülüğü Yer Değiştirir. 4. Faillerinin Nitelikleri Farklıdır. 5. Mağdur Sayısı Fazladır. 6. Organize Nitelik Taşırlar
25
CEZA İLKELERİ 1. Kanunilik İlkesi 2. Kişisellik 3. Eşitlik 4. İnsani Değerlere Uygunluk 5. Etkili Olmak 6. Düzeltilebilir Olmak 7. Mali Külfet Getirmemek(Kamuya)
26
“ ADLİ MUHASEBE İLE İLGİLİ KURSLAR, SEMİNERLER, KİTAPLAR, DERGİLER, EĞİTİMLER, MAKALELER, YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA TEZLERİ MUTLAK SURETLE ARTMALIDIR. SERBEST ADLİ MÜŞAVİRLER’DE DEĞİŞEN TEKNOLOJİ, ULAŞIM OLANAKLARI KARŞISINDA KENİDLERİNİ YENİLEMELİDİR. ”
27
- Hukuk Eğitimi - Muhasebe Eğitimi - Denetim Bilimi Eğitimi - Kriminoloji Eğitimi - Diğer Temel Eğitimler ÖĞRENCİ EĞİTİMLERİ Meslek Mensubu Meslek içi Eğitim Adli Muhasebe Eğitimi; Eğitim, staj ve sınavlar ile belli bir yetkinlik seviyesine ulaşanların mesleği icra etmelerine izin verilmelidir.