Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez: Yavuz bugün ya da yarın yeni sondajına başlayacak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez, "Yavuz, Güzelyurt-1 lokasyonuna ulaştı, bugün ya da yarın yeni sondajına başlayacak." dedi.
Antalya
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bu yıl "Geleceği İnşa Etmek" temasıyla 10'uncusu düzenlenen Türkiye Enerji Zirvesi'nin açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye'nin sürdürülebilir piyasa ekonomisi anlayışına dayalı fırsatlar sunan bir ülke olduğunu söyledi.
Türkiye'nin artık bölgesinde enerji sektöründe bir "rol model" olduğunu vurgulayan Dönmez, son 16 yılda sektöre 100 milyar doların üzerinde yatırım yapıldığını anımsattı.
- EPDK Başkanı Yılmaz: Elektrikte hizmet kalitesi 'bonus' sistemiyle artacak
- Taçoy: Türkiye ve KKTC’nin haklarını sonuna kadar savunacağız
Dönmez, gelecek 3 yılda Türkiye ekonomisinin yüzde 5 büyümesiyle enerji talebinin de artacağını ve bu büyümenin birçok fırsat oluşturacağını anlattı.
Bakan Dönmez, bu kapsamda, her türlü düzenleme, mevzuat ve teşvikleri hayata geçirmeye hazır olduklarını dile getirdi.
Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışmasının yoğun başvuruyla tamamlandığını belirten Dönmez, kendi enerjisi ve teknolojisini üreten Türkiye'nin daha güçleneceğini söyledi.
Dönmez, şöyle devam etti:
"Ülkemizin 70 yıllık hayali olan ilk nükleer santrali Akkuyu'nun ilk ünitesini 2023 itibarıyla devreye alıyoruz. Türkiye, Akkuyu ile nükleer teknolojiyle tanışmış olacak. Akkuyu'nun bir diğer önemli boyutu da bilgi transferi gerçekleştirmiş olmak. Rusya'nın üniversitelerine gönderdiğimiz gençlerimiz oradaki bilgiyi ülkemize taşıyor. İnşallah, Türkiye bir teknoloji devrimi yaşamış olacak."
Akdeniz'de kararlılık vurgusu
Dönmez, petrol ve gazda arama ve üretim çalışmalarının da hızlandırıldığını, denizlerde Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) ruhsat sahalarında sismik arama ve sondaj çalışmalarının sürdüğünü anlattı.
Akdeniz'de Türkiye'nin kararlılığı ve ciddiyetini tüm dünyanın anlaması gerektiğini vurgulayan Dönmez, "Türkiye olarak Akdeniz’deyiz, KKTC’nin ve Kıbrıs Türklerinin haklarını sonuna kadar savunacağız. Geçtiğimiz hafta Yavuz’un yeni bir seferde olduğunu, Güzelyurt-1’e doğru sondaj yapmak üzere yola çıktığını duyurmuştuk. Cumartesi günü lokasyonuna ulaştı ve sabitleme çalışmalarına başladı. Son hazırlıklar tamamlandı. İnşallah bugün ya da yarın sabah Yavuz yeni sondajına başlayacak. Matkap dönmeye başlayacak. Haberi her an gelebilir." ifadelerini kullandı.
"Arayacağız, araştıracağız varsa, mutlaka bulacağız"
Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki haklılığının Birleşmiş Milletler nezdinde de kayıtlı olduğunun altını çizen Dönmez, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Doğu Akdeniz’de enerji korsanlığına geçit vermeyeceğiz. Türkiye, bölgesinin hiçbir zaman göz ardı edilemeyecek bir ülkesidir. Biz, uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarımızın farkındayız, takipçisi olacağız. Hiçbir güç bizi çalışmalarımızdan alıkoyamaz. Arayacağız, araştıracağız ve varsa, mutlaka bulacağız. Yerli teknolojiyle sınıf atlattığımız gemilerimiz ve gece gündüz milletimizin aydınlık geleceği için canla başla çalışan mühendislerimiz var. Bu konudaki öz yeterliliğimiz inşallah bizlere güzel günlerin kapılarını aralayacak. Bir zamanlar bu işleri yapmak için ne finansal gücü ne de teknik altyapısı olan Türkiye nerede, şimdi iki sondaj gemisinin yanına üçüncüsünü almak için girişimlerde bulunan ve Doğu Akdeniz’de hakkını yedirmeyen Türkiye nerede?"
Dönmez, Türkiye'nin uluslararası doğal gaz boru hattı ve depolama projelerine de değinerek, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Avrupa bölgesinde dört sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminaline sahip tek ülke olduğunu bildirdi.
Beşinci terminalin inşasının da sürdüğünü aktaran Dönmez, "Mevcut LNG kapasitemizi 2016’ya göre 4 katına çıkardık. Saros, sıvılaştırılmış doğal gaz depolama ve yeniden gazlaştırma terminali (FSRU) tesisimizin de devreye girmesiyle günlük pik tüketimin yaklaşık yarısını LNG altyapımızdan karşılayabilecek duruma geleceğiz." dedi.
Enerji Çalışanları Haftası
Dönmez, elektrik dağıtımında Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) tarafından hayata geçirilen "Aydınlatma Mobil Takip Uygulaması" ile vatandaşların nerede olursa olsunlar, aydınlatma sorunlarını bu sistem üzerinden direkt olarak iletebileceklerini ifade etti.
Uygulama ile bugüne kadar yaklaşık 210 bin şikayet aldıklarını söyleyen Dönmez, bunların yüzde 99,47’sinin giderildiğini belirtti.
Dönmez, yaklaşık 500 bin çalışanı olan enerji piyasası için, sektörden gelen talepler doğrultusunda kasım ayının ikinci haftasının "Enerji Çalışanları Haftası" olarak kutlanacağını sözlerine ekledi.
"Fatih sondaj gemisinin çalışmaları sürüyor"
Dönmez, zirve kapsamında düzenlenen özel oturumda moderatörlerin sorularını yanıtladı.
Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafından verilen ruhsat alanlarında haklarını sonuna kadar kullanılacağını dile getiren Dönmez, 5-6 yıldır devam eden sismik araştırma sonucunda sondaj noktalarının belirlendiğini söyledi.
Dönmez, yaklaşık 2 yıl önce Türkiye'nin filosuna kattığı Fatih sondaj gemisinin şu anda Kuzey Kıbrıs'ın batısında sondaja devam ettiğini anlatarak, "Finike bölgesinde 4 bin 300 metrede sondajına devam ediyor. Belki 500-600 metre daha ilerledikten sonra 5 bin metrelerde hedef noktaya ulaşmış olacağız. Bugünden bir şey demek zor. Hatta sondaj bittikten sonra bile bazı analizlerin yapılması gerekiyor." diye konuştu.
Yavuz sondaj gemisinin de Karpaz bölgesindeki ilk sondajını tamamlayarak Güzelyurt-1 sahasındaki çalışmalarına başlayacağını aktaran Dönmez, Yavuz gemisinin bölgede 5 bin metre sondaj derinliğine ulaşacağını bildirdi.
Dönmez, deniz sondajlarındaki gelecek planlarına ilişkin ise "Buradaki programımız bittikten sonra gemilerden birini Marmara ya da Karadeniz'e çekebiliriz. Şu anda Karadeniz ile ilgili çalışmalar devam ediyor, Marmara da aynı şekilde. Bunları artırarak devam edeceğiz." açıklamasında bulundu.
Güneydoğu'da petrol, Trakya'da gaz bulundu
Türkiye'nin karada yaptığı arama ve üretim çalışmalarının da son hızla devam ettiğini vurgulayan Dönmez, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) bu yıl 140 adet açılması hedeflenen sondaj kuyusunun bir kısmının keşif, bir kısmının ise üretim amaçlı olacağını belirtti.
Dönmez, TPAO'nun tükettiği rezerv kadar yerine yeni rezerv koyma hedefiyle hareket ettiğine dikkati çekerek şunları kaydetti:
"Türkiye uzun bir aradan sonra ilk defa günlük 50 bin varil ortalama üretim seviyesinin üzerine çıktı. Şu anda tam olarak lokasyonunu paylaşamıyorum ama zaman zaman yeni keşiflerin bilgisi geliyor. Güneydoğu'da bir petrol keşfimiz var. Yakın bir süre içinde açıklayacağız. Trakya'da da gaz keşfimiz var. Bunların testleri henüz tamamlanmadığı için lokasyonlarını açıklamıyoruz fakat bunlar sevindirici gelişmeler. Yıl başında yaklaşık 3 milyar metreküp bir keşfimiz olmuştu. Bir diğer sevindirici gelişme de hidrolik çatlatma yöntemiyle petrol ve gaz üretimine başlamamız. TPAO'nun düşey hidrolik çatlatmayla ilgili ilk sahası Diyarbakır'da üretime geçmişti. Şimdi, önümüzdeki haftalarda bitecek. Yatayda da çatlatma yapmak suretiyle bu teknolojiyi kullanacağız. Trakya'da hem bir özel sektör kuruluşunun hem de TPAO'nun bir doğal gaz keşfi de var. Bu yöntem, klasik yöntemlerle üretilemeyen sahalardaki üretimin yapılmasını sağlıyor. Dolayısıyla üretimde bir artış bekliyoruz."
Türkiye'nin enerji sektöründe önemli bir değişim yaşadığını dile getiren Dönmez, en fazla varlık özelleştirilen sektörün enerji olduğunu kaydetti.
Dönmez, kamunun toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 20'sini, üretimin ise yüzde 15'ini elinde bulundurduğunu ve kamuya ait küçük hidroelektrik santrallerinde özelleştirmelerin devam edeceğini ifade etti.
Bundan sonraki dönemde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının yüzde 50'nin üzerinde seyredeceğini söyleyen Dönmez, "Elimizdeki doğal gaz varlıklarımız çok önemli ve onlara her zaman ihtiyacımız olacak ama artık ithal kaynağa dayalı bir tesis kurulmayacak." şeklinde konuştu.
Dönmez, Türkiye'nin artan kurulu gücüne bağlı olarak bölgedeki ülkelerle elektrik ticaretini de artırdığına işaret ederek, Türkiye yatırım yapan şirketlere "iç piyasa odaklı düşünmeyin" tavsiyesinde bulundu.
Mini YEKA ihaleleri 2020'nin ilk çeyreğinde yapılacak
Öte yandan, Türkiye'nin Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihalelerine de devam edeceğini bildiren Dönmez, "Mini YEKA projeleri için önümüzdeki haftalarda ilana çıkarız. 2020'nin ilk çeyreğinde de ihaleleri yapmış oluruz." dedi.
Dönmez, ayrıca Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) hakkındaki düzenleme ve çalışmalarının da devam ettiğine değindi.
Çatı tipi güneş enerjisi santrallerinin kurulumunda artış olabileceğini aktaran Dönmez, "Bu projelerde artık geri dönüş süreleri 10 yılın altına düştü. Buna uygun iş ve finansman modellerinin de birlikte gelişebileceğini düşünüyorum. Bankalarla da görüşüyoruz. Burada büyük bir fırsat var." dedi.
Dönmez, Türkiye'nin doğal gazda arz güvenliğinde yaptığı çalışmalara ilişkin, Tuz Gölü Doğal Gaz Depolama tesisinin kapasitesinin 5,5 milyar metreküpe kadar çıkacağını vurguladı.
Silivri'deki 2,8 milyar metreküp kapasiteli yer altı depolama tesisinde kapasite artış ihalesinin bugünlerde yenileneceğini dile getirerek, "Böylece, bu tesisin kapasitesi de yaklaşık 4,6 milyar metreküpe gelmiş olacak. Bununla birlikte BOTAŞ, yer altı depo kapasitesi olarak önümüzdeki 4-5 yıl içinde 10 milyar metreküpe ulaşmış olacak." diye konuştu.
Dönmez, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) payının hem dünyada hem de Türkiye'de giderek arttığını anımsattı.
Türkiye'nin bulunduğu konum itibarıyla avantajlı olduğunu dile getiren Dönmez, sözlerini şöyle tamamladı:
"Biz de bu avantajı tüketicilerimizin lehine kullanmak için değerlendirmiş olduk. İki tane yüzer LNG depolama ve yeniden gazlaştırma terminali ekledik ve sisteme boru gazı dışında LNG giriş kapasitesini artırdık. Böyle bakıldığında, Türkiye'nin yıllık olarak neredeyse 30 milyar metreküplük LNG'yi gazlaştırma kapasitesi yakaladığını teknik olarak gördük. Bunun yaklaşık üçte birini kullanıyoruz. Bir taraftan da yıllık gaz tüketimimizin 50 milyar metreküp olduğunu dikkate aldığımızda, bu yatırımlarla tüketimin yarısını artık LNG yoluyla alabilir hale gelmişiz. Türkiye'yi tamamen boru gazına bağımlılıktan kurtarmış olduk. Geçmiş yıllarda yüzde 80-90 seviyesinde olan boru gazı bağımlılığımızı, teknik olarak yüzde 50 seviyesine düşürdük."