‘Zamları biz bile takip edemiyoruz’
Ekonomik kriz yapılan zamlarla birlikte etkisini artırıyor. Vatandaşın her geçen gün tepkisi artarken, bu durumdan esnaf da etkileniyor. Çiğli’nin Güzeltepe Mahallesi’nde görüştüğümüz kimi esnaf kapıya kilit vuracak duruma geldiğini söylerken, kimisi zamları takip edemediğini söylüyor. Bakkal işletenler ise veresiyeyi kesmiş durumda, çünkü yurttaşlar ödeyemiyor.
30 yıldır Çiğli Güzeltepe Mahallesi’nde esnaf olan İsmail Bingöl krizin önceki krizler gibi olmadığını söyleyerek, “Ülkemizde zenginler giderek zenginleşiyor fakirler giderek yoksullaşıyor. Yani bu dönemde yoğurdun kaymağını üst sınıf yiyor. Vatandaşı değil yandaşı düşünen bir hükümet var. Fabrikaları özelleştirip üretimi yok ettiler, sonra da tek tek kapattılar” dedi.
‘BİR ÜRÜNE AYDA İKİ KEZ ZAM GELİYOR’
Bingöl krizin kendilerine yansımasını ise şu şekilde anlattı: “Mahalle bakkallarında veresiye vermek ve defter tutmak bir kültürdür ama ne yazık ki bunu kaldırmak zorunda kaldık. Verdiğimizin parasını alamıyoruz, bir nevi mecbur kalıyoruz. 2 bin lira maaş alan vatandaşın ev kirası, elektrik, su, pazar ve diğer giderler derken bakkal borcunu ödemeye parası kalmıyor. Mecburen erteliyor ya da bir daha bakkalın önünden geçmiyor. Biz de biliyoruz onun zor durumda olduğunu, parası olsa öder ama yok.”
Sattıkları ürünün yenisini almaya gittiklerinde toptancının yeni fiyattan verdiğini, aynı ürüne ayda iki sefer zam geldiği söyleyen Bingöl, bazen zamlı almalarına rağmen halka yansıtmadıklarını söyledi.
‘VATANDAŞ GÜNÜNÜ KURTARMA DERDİNDE’
Krizin sistem sorunu olduğunu dile getiren Bingöl, “Vergiler ile bir devlet yönetilemez. Sanayi yok, elindeki fabrikaları satıyorsun. Bana göre bu sistemin gitmesi lazım, böyle nereye kadar gider... Devleti yönetenler yönetemiyorlar. Din adamlarından devlet bakanı olmaz ama bunlar yapıyorlar. Bu gidişin sonu felakettir. 2023’e varmadan bunlardan kurtulmak lazım. Kayyumlarla ülke yönetmek isteyen bir anlayış var” dedi. Yurttaşların kriz karşısında gününü kurtarmanın derdine düştüğünü söyleyen Bingöl, “İnsanlar aç, açlıktan dolayı ahlaki çöküntüler baş gösteriyor. Sokaklardaki durum ve olaylar bunu anlamak için en iyi örnektir, bakarsanız görürsünüz” diye konuştu.
‘ÜRÜNLERE 2 AYDA BİR ZAM GELİYOR’
Yine aynı mahallede bakkal dükkanı işleten Kayhan Aydın ise “Alım gücü gittikçe kötüye gidiyor. Fabrikaları biz kuralım, çiftçiliği biz yapalım, toprağı biz işleyelim, elektriği biz üretelim, biz satalım, biz kazanalım” dedi. Krizin bitmesi için üretimin, fabrikaların ve sanayinin artması gerektiğini ifade eden Aydın, “Bu söylediklerimin tam tersi yapılıyor. İşçi 2 bin lira alıyor, kira ve diğer harcamalar çıkınca elinde zaten bir şey kalmıyor, nasıl geçinsin? Siz söyleyin. Şu bakkaldaki bütün ürünlere neredeyse 2 ayda bir zam geliyor ben bile zamları takip edemiyorum. Gidişat hiç iyi görünmüyor umarım buna bir çözüm bulurlar. İsterlerse bu krizi çözebilirler ama ne hikmetse sanki bilinçli olarak çözmek istemiyorlar. Ekonomisi düzgün, barış içinde ve gelişen bir ülke olmamız gerekirken tam tersine doğru hızla gidiyoruz, açıkçası geleceğimiz karanlık” dedi.
Kayhan Aydın
İsmail Bingöl