Fazla Mesai Ücreti Ödenmiyorsa Bunlara Dikkat!
Ülkemizde ortalama çalışma süresi ise 47,8 saat. Buna hesaba göre her işçi haftada en az 3 saat mesaiye kalmış oluyor.
OECD’nin verilerine göre, Türkiye’de çalışanların yüzde 44’e yakını haftada 50 saatten fazla çalışmaktadır. Bu oran OECD’nin ortalamasında sadece yüzde 9 olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye’de “ücretli işlerde” erkek çalışanların yüzde 47’si, kadın çalışanların ise de yüzde 33’ü çok uzun saatler çalışıp fazla mesai yapıyor.
Haftalık Çalışma Saatlerinde Türkiye İlk Sırada
Haftalık olarak ortalama çalışma saatlerine bakıldığında;
- Hollanda’da 30,
- Fransa’da 35,
- İngiltere’de 36.5,
- Almanya’da 38 saat,
- Çin’de 40 saat,
- Yunanistan’da ise 42.1 saattir.
60 saat ve üzerinde çalışanlar listesine bakıldığı zaman ise Türkiye yüzde 23,3 oran ile birinci sırada yer alır. OECD’de aynı oran yüzde 5,6 olarak göze çarpar.
Fazla Mesai Ücreti Ödenmiyorsa Neler Yapılmalı?
- Haftalık yasal çalışma süresi 45 saati geçemez. Ancak bazı gerekli durumlarda işveren, işçinin onayıyla fazla mesai yaptırabilmektedir. İşçi, çalıştığı her bir saat için, yüzde 50 zamlı ücret alır. Ücretini alamayan işçiye ise tazminat hakkı doğmaktadır.
- Fazla mesai ücretini alamayan işçi isterse önce ihtar çekerek uyarabilir, ancak işveren hâlâ ödeme yapmıyorsa işçinin istifa etme hakkı ortaya çıkar. Bu durumda işçinin ilk önce arabulucuya gidip daha sonra da mahkemeye giderek hem fazla mesai ücretini hem de tazminatını alma hakkı vardır.
- Ayrıca fazla mesaisi ödenmeyen işçi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na şikayette de bulunabilir. İşçinin bu iki yoldan birini denemesi için işten çıkmasına gerek yoktur. İşçi çalıştığı zamanda yasal süreci başlatabilir veya şikayette bulunabilmektedir.
- Fazla mesai ücretinin ödenmemesi işçi için yasal olarak da haklı bir fesih sebebidir. Fazla mesai ücreti ödenmeyen işçi istifa etmek yerine haklı nedenden dolayı hemen fesih hakkını kullanabilir. Ancak haklı fesih hakkının daha sonra ispatlanabilmesi için yazılı olarak (mümkünse noter aracılığıyla) yapılmasında fayda vardır. Haklı fesih yapan işçi bir yılını doldurmuşsa kıdem tazminatını alabileceği gibi son 3 yılda 600 gün primi varsa ve son 4 ay boyunca iş sözleşmesi devam etmişse de aynı zamanda işsizlik ödeneği de alabilmektedir.
- Ancak fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle haklı fesih yapmadan ve yasal süreci başlatmadan önce işçinin fazla mesailerini ispatlayabileceği bir şekilde kanıtları biriktirmesinde fayda vardır.
Fazla Mesai Davaları Ne Kadar Sürer?
İşçilerin alacak davası için sonuçlanma süresi 540 gün olarak belirlenmiştir. Bu da, davanın yaklaşık olarak 18 ay içerisinde tamamlanacağı anlamına gelmektedir. Bunların yanı sıra işçilerin alacak davalarında da zaman aşımı süresi ise alacağın türüne göre değişiklik göstermektedir.