Son dönemde bir hayli başımızı şişiren konu nükleer enerji.
Genellikle nükleer enerji radyasyon yayar zararlıdır denir, ancak zararları bilinmez, bilinse de klasikleşmiş birkaç örnek söylenir ya da yıllardır hep aynı şeyler söylenir... Elektronik cihazların hepsinin radyasyon yaydığı söylenir ancak ne çeşit radyasyon yaydıkları ya da zararı olup olmadığı bilinmez.... Zaralı olduğunu söyleyenlerin bile radyasyon yayan bu cihazlardan vazgeçemediğini görüyoruz.
Ancak nükleer enerji ile ilgili yapılanlar endişe ve korku yaratsa da faydaları hiç azımsanmayacak düzeyde.
Konu hakkında hemen hemen en çok sorulan sorulardan ikisi mikrodalga fırın veya cep telefonu radyoaktif mi, yani radyasyon yayıyor mu? Mikrodalga fırını talimatlara uygun kullandığınızda hiçbir zarar görmezsiniz, rahat olabilirsiniz. Cep telefonlarının ise yaklaşık 25 yıllık bir geçmişi var. Bu zamana kadar da bu konuda kayıtlı bir vaka yok.
Günümüzde radyasyon çeşitleri her yerdedir. Her an bir sürü radyasyon çeşidine maruz kalıyoruz, bunların zararsız olan çoğunluğu güneşten veya arka plan olarak bilinen kozmik radyasyondan ve kullandığımız günlük aygıtlardan kaynaklı. Radyasyon kelimesi genelde radyasyon zehirlenmesi ve kanser gibi sağlık sorunlarıyla yan yana kullanılsa da kelime anlamı olarak enerjinin dalgalar veya parçacıklar yolu ile transferidir.
En çok merak edilense nükleer reaktörlerin ne kadar radyasyon yaydıkları.
Bir nükleer reaktör, nükleer yakıtların bulunduğu ve kontrollü bir şekilde rekasiyonun sürdürüldüğü yerdir. Yakıtların bulunduğu çekirdek genellikle soğutucu su içerisinde bulunur bununla birlikte katı ve gaz ortamda bulunan çekirdekler de mevcuttur. Yakıt olarak genellikle tercih edilen Uranyum-235, silindirik yakıt çubukları halinde kullanılır. 1000MW üretim kapasiteli bir reaktör bu yakıttan 75 ton barındırır. Güç santrallerinde yüksek verimliliği devamlı sağlaması için yakıt çubukları 18–36 ay süreyle kullanıldıktan sonra değiştirilir. Bu süreç boyunca 1 ton uranyumdan, 20.000 ton kömür veya 8.5 milyon metreküp gazın eşdeğeri olan 44 milyon kilowatt-saatlik elektrik elde edilir.Enerji üretim süreci ise ; yakıt biraz önce anlattığımız gibi reaksiyon sonucu kendisinden küçük izotoplara ayrılır ve bu izotopların kinetik enerjisi ısı üretir. Aynı şekilde reaksiyon sonucu açığa çıkan gamma ışınlarının bir kısmı da ısı sağlar. Artık madde olarak üretilen izotoplar da radyoaktif bozunma ile bir süre daha ısı yaymaya devam ederler. Nükleer enerji kaza oranı ve etkileri düşük olduğu ve atıkları güvenle muhafaza edildiği sürece en temiz enerji türüdür. 1970’lerde ticarileşmesinden bu yana fosil yakıt yakan santrallerden salınabilecek 64 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salınımının önüne geçmiştir. Çernobil, Fukushima, Three Mile Adası ve bazı nükleer denizaltı kazaları dahil bütün kazaları ele aldığımızda nükleer enerji, birim enerji başına en az can kaybının olduğu ana enerji türüdür. Kömür, petrol, doğal gaz ve hidroelektrik iş kazaları ve yarattıkları kirlilik sebebiyle çok daha fazla can kaybına sebep olmakta. Ancak burada bir detay var. Nükleer kazaların can kaybı, ekonomik bedelinin ağır olması ve reaktör erimesi kazalarının belli bölgeleri uzun süre radyoaktifleştirmesi ve riskli bölgelerin tahliyesi azımsanacak gibi değildir. Bu sebeple bu tür işletmelerde çok dikkatli olunmalı. Bir ifadeyle şakaya gelir bir yanı yok.
Kısacası nükleer enerji istesek de istemesek de hayatımızın bir gerçeği.
Her gün yüzlerce hatta binlerce ton kömür yakmaya kıyasla kesinlikle çok daha temiz bir alternatif, ancak gerekli güvenlik önlemleri alınmadığı taktirde riskleri de çok büyük. Kesinlikle çok büyük sorumluluk gerektiren ve bu sorumlulukları yerine getiremeyecek ulus ve kurumların uzak durması gerektiren bir konu. Ancak görünen insanlığın gelişimi ve insanlığın dünyanın dışına çıkıp derin uzaya ulaşabilemesi için kaçınılmaz enerji olarak görünüyor. Güneş Sistemi'nin en uzak bölgesindeki cüce gezegen Plüton'un yüzey görüntülerini Nasa'nın uzay aracı New Horizons, nükleer enerjiyle çalışmasaydı Dünya'ya göndermeyecekti.
Radyasyon, nükleer enerji, radyoaktivite, nükleer fizik gibi konuları detaylarıyla youtube kanalımdaki belgesellerden izleyebilirsiniz. İlginize teşekkürler. Hoşça kalın!