Volkanik Patlama Uçuşları Niye Etkiler?
Geçtiğimiz hafta içerisinde etkilerini gösteren Eyjafjallajökull Yanardağı’nın patlaması, birçok uçak seferinin iptal edilmesine sebep oldu. Peki hiç düşündünüz mü uçaklar niye sadece küllerin arasından geçemiyor diye?
Batma tehlikesiyle karşı karşıya olan İzlanda‘nın, en tehlilkeli volkanik buzullarından biri olan ve ülkenin güneyinde bulunan , 2010 Mart‘ının son haftasından beri aralıklar halinde lav püskürtüyor.
Bu devasa volkanik patlamaların Dünya’nın manyetik alanına birçok etkisimevcutken, insan yaşamına olan etkisi de kıtalararası boyutlara ulaştı.
Patlamaların ardından oluşan kül bulutları, neredeyse Türkiye’nin kuzey bölgesine kadar indi. Kül bulutunun bir kısmı Kanada’ya bile ulaştı!
Dolayısıyla rotası mevcut bölge içerisinde yer alan uçak seferleri de ileri bir tarihe ertelendi. Peki hiç düşündünüz mü neredeyse her türlü fırtınada bile havalanan ve yol alabilen, yıldırım çarpmasına bile korunaklı olan uçakların, bir kül bulutu yüzünden uçamamasının sebebini?
NASA’nın Deneyi
Bunun cevabını 2000 yılındaki çalışmasıyla NASA insanoğluna vermişti aslında. 2000 Şubat‘ında Mt. Hekla volkanik buzulunda test uçuşları yapan NASA, bir uçağı kül bulutunun tam içerisinden geçirdi. Uçuş sağ salim tamamlanabildi fakat uçakta meydana gelen hasar oldukça dikkat çekiciydi.
NASA’nın uçağının jet motoru pervanesi harap olmuştu
Uçağın jet motorunun pervanelerinden, motorun soğutma sistemininaşırı ısınma problemiyle karşı karşıya kalması (ölçülen değer 1093 Santigrat derece) kadar bir dizi sorun ile karşılaşan yetkililer, yazdıkları raporda da böyle bir durumda uçuş gerçekleştirmenin iyi bir fikir olmadığının altını çizdi.
Ayrıca uçağın dış yüzeyinde oluşan erozyon da işin bir diğer riski.
Buna rağmen Eyjafjallajökull patlamasının ardından bazı Finli jet uçakları, bulutların içerisinden geçiyor ve hasar analizi yapıyor. Bazı havayolları firmaları da uçaklarının dayanıklılığını kanıtlamak için kül bulutlarının içerisinden test uçuşu gerçekleştiriyor.