“Ağaçların acıyı hissedebildiğini, hafızaları olduğunu ve ebeveyn ağaçların çocuklarıyla birlikte yaşadığını öğrendiğinizde, artık onları sanki sıradan bir işmiş gibi devasa makinelerle kesip hayatlarını altüst edemiyorsunuz.”
-Peter Wohlleben-
Ağaç sosyal bir varlık mıdır? Almanya’da Der Spiegel’in çok satan kitaplar listesinin zirvesinden iki yıl boyunca inmeyip satış rekorları kıran, yayımlandığı birçok ülkede aynı ilgiyi gören bu kitaba bakılırsa sorunun yanıtı evet. Mesleğine tutkuyla bağlı olan ormancı yazar Peter Wohlleben ağaçların aralarında bir sosyal ağ oluşturduğunu kitabında gayet ikna edici biçimde izah ediyor.
Bu alanda yapılmış bilimsel araştırmalar ve kendisinin yıllara dayanan gözlemlerinden yola çıkan Wohlleben’e göre ağaçlar da tipik insan davranışları sergiliyor. Ağaç ebeveynler birlikte yaşadıkları yavrularıyla iletişim kuruyor ve onların büyümelerine destek oluyor. Bunlar yetmezmiş gibi ağaçlar birbirini yaklaşan tehlikelere karşı uyarıyor ve aralarındaki hasta veya acı çeken bireylerle gıdalarını paylaşıyor. Bu kitabı okuduktan sonra, ağaçlara ve ormanlara çok daha farklı bir gözle bakacaksınız…
500 yıl önce kesilmiş bir ağaç, geride kalan kütüğü sayesinde halen yaşıyor olabilir mi? Ağaçlar besin alışverişi için koloniler kurabilir mi? Tek başına bir ekosistem oluşturamayan bazı ağaçlar, orman olup topluluk ruhu ile mi yaşamak zorunda? Ağaçlar sosyal varlıklar mı yani? Ya da bir başka ağaç tek başına asırlarca bir tarlanın ortasında yaşayabilir mi? Münzevi diyebilir miyiz ona? Hasta olan ağaçlar, fil sürüleri gibi sağlıklı olanlar tarafından tekrar ayaklanana kadar yalnız bırakılmıyor, hasta ağaçlara enerji akışımı sağlıyor? Bazı ağaçların çürüyüp toprağa karışması onlarca yıl sürerken, bazı ağaçlar yosunlu taşlar sayesinde asırlar boyu hayatta mı kalıyorlar? Doğa neden her ağacın yaşam standardını farklı hale getirmiş? Nasıl yani; ağaçlar arasında da mı sınıfsal ayrım var? Hadi canım! Ağaçlar türlerini ve yaşamlarını sürdürebilmek için yapraklarıyla beslenen böceklere, tırtıllara karşı ne kadar acımasız olabiliyorlar? Ağaçlar işkencecimi yoksa sadece öz savunma mı yapıyorlar? Yoksa bazı ağaçlar diğer ağaçlara karşı soykırım mı yapıyor? Ne yani ağaçlar faşist mi? Yok canım! İnsanoğlundan çok yıllar önce iletişim yollarını bulup mantarlar sayesinde internet ağımı kurmuşlar? Mantarlar yok olursa ormanlara ne olur? Mantarlar neden zehirlidir peki? Birbirlerine rakip olan ağaçlar bile, eğer söz konusu olan hayatta kalmak ise belirli sürelerle dost olabiliyorlar mı? Ağaçlarda mı politik davranıyorlar yani her devrin ağacı mı bunlar? Sessizce göğe yükselen ağaçların hiç ses çıkarmadığını mı düşünüyorsunuz? Ağaçların yanlarında üreyen küçük ağaççıkları orman işçileri kestiği zaman ağaçların kökü hava alıyor, ve mutlu olduklarını mı zannediyorsunuz? Şehirlerde kaldırımları süslemek için ektiğimiz ağaçlar ekosisteme faydalımı, peki köklerini salacak yer bulamayan bu zavallılar ne kadar mutlu? Ellerimizle diktiğimiz ağaçları toprağa dikerken köklerine zarar verirsek diğer ağaçlarla iletişim kurmasını engelleyip ağacı yalnızlığa mı mahkum ediyoruz? Peki kültür bitkilerinin sesi var mıdır? Ormandan koparıp götürdüğümüz bir meşe palamudunun ya da evimizde dekorasyon olarak kullandığımız, özene bezene boyayıp sanat yaptığımızı zannettiğimiz bir çam kozalağının kış boyu beslenmek zorunda olan hamile bir ağacın kışlık besini olmadığını nereden biliyoruz? Ağaçlarda ensest üreme var mı? Ya doğum kontrolü? Yada öğrenme yeteneği? Eğitimlerini ebeveynlerinden alıyor olabilirler mi? Susuz kalan ağaçlar ne yapıyor acaba? Aman tanrım! Çığlık mı atıyorlar? Bencil kayınlar, yalnızlığı seven meşe ağacı, yaşamın tadını çıkara çıkara büyüyen ladinler, tutumluluk ve sabrın simgesi porsuk ağacı. Her birinin kendilerine özgü karakterleri var ve bu karakterleri ile bizler onların doğup, büyümelerine ve eceli ile ölmelerine izin verdiğimiz süre içinde eko sistemi koruyabiliriz ancak. Eceli ile ölüm? Kitap bugüne kadar ağaçlar hakkında doğru bildiğimiz ne kadar çok yanlış olduğunu anlatıyor bizlere. Yazar Peter Wohlleben bir orman mühendisi. Yıllarca Hümmel köyünde yönettiği ormanda yaptığı gözlemleri sonucu ortaya çıkarmış bu kitabı. Burada bilimsel gerçeklik geliyor tabi aklımıza. Gözlem ile elde edilen veriler bilimsel gerçeklik midir? Tabi ki yeterli değildir. Şunu da dip not olarak paylaşmakta yarar görüyorum. Yazarın bir çok gözlemi laboratuvar ortamında deneye tabi tutulmuş ve doğrulanmıştır. Bu bilim kuruluşlarını da kitabında belirtmiş yazar. Peter Wohlleben bu konuda yalnız değil. Suzan Simard ki bu konunun öncülerinden ve Paul Stamets ve bir çok bilim insanı aynı görüşteler kitabın yazarı ile. Fakat bir çok bilim insanı da bu görüşü paylaşmamakta. Fakat bu görüşü savunmayan bilim insanlarının karşı çıkış nedenleri hakkında sağlıklı bir bilgiye ulaşamadım. Söz konusu kapitalizm ise ve ormanlar üretilecek bir mal ise korunmalarına karşı çıkmak sistemin bir getirisi olabilir elbette. Ormanlara bakış açımızı değiştirecek Ted konuşmalarını eklemek konunun daha kolay anlaşılmasına yardımcı olacaktır diye düşünüyorum. Suzanne Simard’ ın TED konuşması https://www.ted.com/...language=tr#t-180889 Paul Stamets https://www.ted.com/...language=tr#t-693166 Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü’ eklediği bir TED konuşması. https://www.facebook.com/...os/1703993666302694/ Kitap Ali Sinan Çulhaoğlu’ nun bence oldukça başarılı çevirisi ve Tema Vakfının katkıları ile Kitap Kurdu Yayınları tarafından piyasaya sürülmüş. Dönüşümlü kağıt kullanıldığını varsayıyorum çünkü kitabın her hangi bir yerinde böyle bir açıklamaya rastlamadım. Sunu ve Önsöz ile birlikte 36 bölümden oluşuyor kitap. Bazı bölümleri gereksiz şekilde uzatmış yazar ama kitabı yıllar boyunca, ormanın her hücresini hissederek gözlemlediği varsayılırsa eğer, daha kısa yazmak mümkün mü tartışılır tabi. Kitap oldukça rahat okunur bir dille yazılmış. Hatta bilimsel açıklamalar bile konu ile ilgisi olmayan okurları dahi zorlamayacak sadelikte. Son zamanlarda doğa ile ilgili kitaplar okumayı tercih ediyorum. Belki sıkıldım romanlardan, şiirlerden ya da insan belli bir yaşa gelince tüm izmleri hayatından çıkarıp doğanın gücünü, onun koruyuculuğunu, sessizliğini daha derinden hissediyor. Ağaçların Gizli Yaşamından önce okuduğum kitaplardan özellikle All Gore’ un Gelecek #31226337 ve Henry David Thoreau’ nun Doğal yaşam ve Başkaldırı #32313492 kitapları en çok etkilendiklerim. O nedenle her iki kitaba yaptığım incelemeyi de eklemek istedim. Her iki kitabın da doğaya ve dünyaya bakış açımızı değiştireceğini tahmin ediyorum. Ve son olarak Peter Wohlleben kitabı sayesinde de ormanlara daha farklı bakmayı, ormanda yürürken daha dikkatli adımlar atmayı, kopardığım bir yaprağın kilometrelerce öte de bir ağacın canını yaktığını fark ettim. Sırf bu nedenlerle bile okunmalı bu kitap. Bir daha ki sefere ormanda yürüyüşe çıktığımızda hafif bir çıtırtı duyarsak eğer, dikkat edelim zira bu duyduğumuz şey, sadece rüzgarın sesi olmayabilir. Kitabın incelemesini burada sonlandırabilirdim ama kitabı okuduktan sonra yaptığım araştırmaları ve doğa hakkında düşüncelerimi de eklemek istedim. O nedenle dilerseniz buradan sonra okumama hakkınızı kullanabilirsiniz. Ormanlar hakkında bizlere öğretilen yalanlar, ormanları üretilebilecek meta olarak görmemizi sağlıyor ve bilgi eksikliğinden dolayı ağaçlara acı çektirilirken ya da onların ömürleri kısaltılırken sessiz kalmamıza neden oluyor. Bu yalanların en acımasızı ‘’Ormanların gençleştirilmesi’’. Ormanlarda ki yaşlı ağaçlar da mantarlar üremeye başlar ya da diğer ağaçların daha fazla güneş ışığı alması gerekirse ‘’gençleştirme’’ adı altında kesip yeni ağaçlara yer açmalıyız ki orman gençleşsin ve bir bütün olarak yaşamaya devam etsin. Bu kocaman bir YALAN. Çünkü ormanlar kendi başlarına bir eko sistem. Ormanları tek tek ağaçlardan oluşan bir sistem olarak görmek hastalıklı bir bakış açısı. Orman, ormandır. Tek başına bir eko sistemdir. O nedenle hangi ağacına ne zaman, ne kadar güneş ışığı gerektiğine ya da bünyesini saran bir hastalıkla nasıl mücadele edeceğine kendisi karar verebilir. Bize bu konu da hiç ihtiyacı yok. Yeter ki biz kendimizi üstün yaratıklar olarak görmekten vazgeçip ormanın işine karışmayalım. Bizlere ormanların gençleştirilmesi yalanının söylenmesinin tek bir sebebi var. Kapitalizm. Çünkü insanoğluna barınmak için kereste, ısınmak için odun gerekli. Bu nedenle ağaçların eceli ile ölmelerine izin vermiyor ve kendi ellerimizle iklim değişikliklerine sebep oluyoruz. Kapitalizmin gereğidir. Pazarlanabilir her ne varsa pazarlanabilir. Bunun ormanlar olması, ya da pazarladığımız ürünün eko sisteme zarar vermesi bu gerçeği değiştirmez. Üstelik bu gençleştirme işini, medeniyetin sembolü olarak gördüğümüz ve vazgeçemediğimiz bana göre dünyanın sonunu getirecek olan TEKNOLOJİ ile yapmaktayız. O kocaman, ürkütücü makinalar ağaçları gençleştirmek adı altında, orman zemininde dolaştıkça, ağacın çevresinde ki çürümüş yaprakları, küçük akarları, ağaçların biz insanoğlundan yüzyıllar önce kurduğu ve haberleşmesini sağlayan internet ağını (mantar ağlarını) yok ediyoruz. Böylece haberleşemeyen ağaçlar, yağmurun geleceğini, böcek istilalarını hatta belki mevsim değişikliklerini bile öğrenemeyip yaşam fonksiyonlarını kaybediyor. Bizlere bilimsel doğrular olarak aktarılan bir çok şeyin kapitalizmin bir oyunu olduğunu zamanla anlıyoruz. Bunun en tipik örneği de son zamanlarda ses bulan ‘’Kolesterol’’ gerçeği. İlaç sektörünün bir tuzağımı yoksa kolesterol masum mu tartışmalarının sürdüğü gibi ormanlar da benzer sebeplerle tartışılmaya devam ediyor. Şöyle ki ormanlar Maslow’ un ihtiyaçlar hiyerarşisinde ki en önemli iki basamağını sağlamakta biz insanoğluna. Nedir bu iki basamak. Fizyolojik ihtiyaçlar (açlık, susuzluk, vb.) ve güvenlik (barınma, ısınma vb.) ihtiyacıdır. Bu iki ihtiyacın büyük bölümü de ormanlardan sağlanıyor maalesef. Hal böyle olunca ormanların sessiz çığlıklarını uzun yıllar boyunca duymamız pek mümkün görünmüyor. Ağaçların acıyı hissedebildiğini, hafızaları olduğunu ve ebeveyn ağaçların çocuklarıyla birlikte yaşadığını öğrenmemiz gerekiyor artık. Onları sanki sıradan bir işmiş gibi devasa makinelerle kesip hayatlarını altüst etmeye yaktığımız odunlarla karbon salınımını arttırıp küresel ısınmayı artırmaya hakkımız yok. Ormanların kıyımı başladığından (Endüstri Devrimi ile) petrol, gaz ve kömürü ısınma amaçlı kullandığımızdan beri, ormanların yüzyıllardır depoladığı karbon rezervlerini havaya saçıyor, sera gazlarını arttırıyor, böylece küresel ısınmaya sebep oluyoruz.. Ormanları korumak için alınan tedbirleri, hemen her yıl dünyanın belli ülkelerinde yapılan uluslararası ormancılık ile ilgili sempozyumları, ormancılık ile ilgili kursları, eğitim seminerlerini incelediğimizde ormanlarla ilgili alınan önlemlerin hepsinin ‘’ormanlar için’’ değil ‘’insanlar için’’ olduğunu görüyoruz. Ağaçları ne zaman kesmeliyiz ki odun üretimini arttırabilelim. Ormanları estetik hale nasıl getirmeliyiz ki rahat ve korkusuzca dolaşıp orman havası alabilelim. Ormanlarda yaşayan memelilerden, kuşlardan ve balıklardan, yemeklerimizin daha lezzetli olması için defne yaprağı, çam fıstığı, kekik, tohum, ot, mantar ve benzerlerinden nasıl daha fazla üretebilelim. Sabah kahvaltıların olmazsa olmazı olarak bizlere öğretilen balın üretimini nasıl arttıralım bunun için arıcılığı nasıl geliştirelim? Peki daha sağlam, daha güvenli, daha yüksek evlerde oturmak için kum, çakıl, taş üretimi konusunda ormanlardan nasıl yararlanabiliriz? Savaş tedbirleri de almamız gerekli değil mi? Savunma için de ormanları korumalıyız öylemi? Bu önlemlerin hiç biri ormanların yararına değil. Zavallı insanoğlu. Kendini dünyanın efendisi olarak gördüğü sürece, zarar verdiği eko sistemde ilk kendinin yok olacağı gerçeğini nasıl görmemezlikten gelebiliyor. Karbon salınımının sonumuz olacağı gerçeği ile yüzleşmek zorundayız ve bunu sağlamak için bizlere öğretilen bazı alışkanlıklarımızdan vazgeçmemiz ya da en azından tüketimlerimizi azaltmamız gerekmekte. Bireysel olarak ta yapabileceğimiz bir çok şey var. Neler mi yapabiliriz. - Gardroplarımızı küçültelim. Giyim sektörü tonlarca tatlı suya mal oluyor. Az giysi az karbon salınımı - İnşaat sektörüne milyarlarca lira vermeyelim. Keşke şehirlerimizi kerpiç evlerle inşa edebilsek. - Daha az et yiyelim. Çünkü inekler ve koyunlar oldukça fazla miktarda metan gazı salınımına sebep oluyor. Et yeme oranı arttıkça karbon salınımı da artıyor. Hatta genel yiyecek tüketiminde de cimri davranalım. Çünkü ne erkeğin kalbine giden yol midesinden geçiyor, ne de can boğazdan geliyor. - Bulduğumuz her fırsatta mangal yakmayalım. Hele de direkt toprağın üstünde hiç yakmayalım. Zaten yeterince kötü hava soluyoruz. Mangal olmadan da yaşamak mümkün. - Ampul yakmaktan vazgeçelim. Ene azından enerji tasarruflu olanları kullanalım. - Ve belediyeleri alternatif yollar yapmıyor diye değil, toplu taşımayı özendirici tedbirler almadığı ve bisiklet yolları yapmadığı için eleştirelim. Daha az odun kullanarak daha fazla ısınma sağlanabilir mi? Roket sobalar bu nedenle tasarlanmış. Şu an ki yaşamlarımıza ne kadar uygun bu sobalar tartışılır ama, en azından bu konuda çabalayanların olması bile güzel. http://permacultureturkey.org/roket-soba/ Ağaçlar ile ilgili bu çalışmalar aslında yolun çok başında. Milyarlarca yıldır doğaya köklerini salan bu heybetli canlılar sadece 150 yıldır bilim olarak incelenmekte. O nedenle ne yüzde yüz doğruluğundan emin olabiliriz ne de ağaçların konuşabilmesini şarlatanlık olarak değerlendirebiliriz. Hollywood filmlerinde işlenen bazı konular şaşırtıcı bir şekilde bizlere geleceğin dünyasından doğru bilgiler sunuyorlar. 50 yıl önce çekilen Uzay Yolu dizisinde gördüğümüz otomatik kapıları şaşkınlıkla izlerken, o zamanlar hayal ürünü gibi gelen oysa bugün benzin istasyonlarının tuvaletlerinde dahi o kapıların kullanıldığı gerçeğini nasıl görmezlikten gelebiliriz. O nedenle, Oz Büyücüsü ya da Avatar filminde izlediğimiz konuşan ağaçlar belki de geleceğin habercisidir kim bilir? Belki de ağaçlar konuşuyor bizlere gerçekleri anlatıyordur. Hep doğayı korumaktan söz ediyoruz. Oysa doğayı korumamız değil O’ na dokunmamamız gerekiyor. O kendi ekosistemini kuruyor ve koruyor bizim desteğimize ihtiyacı yok...
Ağaçlar da hisseder! Duyguları vardır... Ağaçlar da konuşur! Kendi bilinçleri vardır... Göründüklerinin aksine, en az bizim kadar, canlıdır. Canları yanar, yaralanabilirler...
Tüm bilgisi tecrübelerine ve merakına dayalı yazarımız, yıllar boyu üstlendiği orman koruculuğu görevi sırasında ağaçların sanılandan daha fazlası olduğunu keşfediyor ve bu keşiflerini bilimsel temellere dayandırarak biz okurlarla buluşturuyor.
Ağaçlara merakınız varsa ve şaşırmaya hazırsanız durmayın, zaman kaybetmeyin, okuyun derim
Kitabın en son cümlesini incelemenin ilk cümlesi olarak kullanmak istiyorum: " Ancak ağaçları anlayabilen bir insan onları koruyabilir." Kitabın özü de bu cümledir bana göre. Bu kitabı okuduktan sonra benim gibi sizin de bakışınız değişecek sanırım ağaçlara. Ağaçlardaki değişimlerin sebebinin ne olduğunu,neyi ne için yaptıklarını sayısal verileri de sıklıkla kullanarak benzetmelerle öyle güzel ifade etmiş ki yazar, hayran olmamak mümkün değil. Herkesin okuması gerekir kesinlikle ama bence en çok da ziraat fakültesi öğrencilerinin okumasının isabetli olacağı kanaatindeyim.
Hani 'Şiir gibi' denir ya , akıp gider bazı duygular işte bu kitap da içinize bir tohum atıp ,filizlendirecek ve size yepyeni bir bakış açısı , ' KUZEYDEN ' başka bir pusula yönü olduğunu gösterecek ;) Tıpkı yosunların her daim kuzeyi göstermediğini anlayacak kadar eğitim sisteminden uzaklaşabilen beyinler için ekstra 'Yaşamsal galat-ı meşhur'ları 'da içeriyor. YEŞİLseverler:) için tam Animasyon filmi gibi... Ağaçların konuşabilmesi fikri bile insanı öyle bir hikayenin içinde hissettiriyor ki sanki küçüklüğümüzde izlediğimiz en masum çizgi filmleri , Şirinler Köyünün kenarından geçerken iyi bir çocuk olunca olacaklardan bahseden Nur Subaşı'nın sesindeki o naifliği yakalamış , elinizle tutabilmiş gibi ... Lütfen doğaya zarar vermeyin demek yerine , size bir reçete yazıyorum bu kitabı okuyun demek , okuyunca hepimizin hemfikir olacağı bir öneri olacaktır ;) BENCE!
Bu kitabı okuduktan sonra iddia ediyorum ki ağaçlara bakış açınız tamamen değişecek :) Ağaçların olağanüstü varlıklar olduğunu bu kitap ile daha çok anladım . Kitap çok fazla Bilgi içerdiği için , öğrenmeyi sevenler için keyifli olacaktır. Ben yine çizecek pek çok şey buldum ve hatta Notlar dahi aldım . İlgimi çeken noktaları paylaşmak istiyorum;
-Türdeş ağaçlar kök sistemleri ile birbirlerine bağlıdır ve rakipleri uğruna birbirlerini besler . Konum ve şartlarına göre kimin neye ihtiyacı varsa zayıf ve güçlü yönlerini aralarında paylaşırlar.( şekeri fazla olan şeker verir, fakir olan destek alır.) -Ağaçlar koku kullanarak kendilerini ifade ederler. Kendisinin yapraklarını yiyen hayvan için zehirli madde pompalar ve rüzgar aracılığı ile bunu diğer türdeş bitkilere haber olarak gönderir -Ormanlar birlikte aşırı sıcak ve soğuğu hafifleten ekosistemi oluşturabilir, bol miktarda su depolayabilir ve nem üretebilir. -“beslenme yılı” kayın ve meşelerin tohum saçtıkları yılı anlatan eski bir deyiştir.Bu yılda yaban domuzlarının doğum oranları 3 katına çıkmaktadır. Çünkü takip eden kış zamanı yeterince yemek bulabilirler. -Bir avuç orman toprağında, dünyadaki insan sayısından fazla yaratık mevcuttur. -Ağaçlar öldükten sonra dahi sisteme hizmet etmeye devam eder. Oyukları hayvanlar için yuva vazifesi görür ve kalıntıları toprağa karışarak humusa dönüşür .
Bunun gibi daha pek çok ilginç bilgiye sahip olmak için bu kitabı okumalısınız.. Ayrıca kitabın içinde bahsedilen ağaçların resimleri de mevcut ..
Ağaçların Gizli Yaşamı beni öyle etkisi altına aldı ki, gördüğüm herkese ağaçlarla ilgili öğrendiğim bir şeyler anlatmaya başladım. Gece gündüz aklımda. Yolda yürürken etrafımda ağaç arıyorum. Yaprağına bakıp gövdesine dokunmak, toprağını eşelemek, seni daha önce fark etmediğim için özür dilerim, tanıştığıma çok memnunum demek istiyorum.
Biz aşağı yukarı bir şeyler öğrenmeye başladığımız ilk andan itibaren ağaçların canlı olduğunu biliyoruz fakat bu onlara birer eşya muammelesi yapmamızı engellemiyor.
Çünkü onları tanımıyoruz.
Doğuyor, büyüyorlar. Hastalanıyor, bazen iyileşiyor bazen iyileşemiyorlar. Çocuklarına bakıyor, komşu ağaçlarla ve ormanla iletişim kuruyorlar. Susuzluk çığlıkları atıyor veya acı çekiyorlar. Hepsi ne kadar insani değil mi?
En büyük problemimiz, doğadaki her şeyin hizmetimize yaratıldığını varsaymak. Oysa doğadan sürekli alıp karşılığında hiçbir şey vermeyen her canlı organizma sonunda o şeyi tüketerek kendi sonunu da getirecektir.
Yazar kitabın sonunda ağaçları sevmeyenin onları koruyamayacağını söylüyor. Ben de ağaçları sevmenin onları tanımakla başlayacağını düşünüyorum.
Günaydın, Öncelikle kitabın yazarından bahsetmek istiyorum.Ormancı ya da Orman Muafaza Memurluğu mesleğini icra eden yazar, bu meslekle bir süre çalıştıktan sonra artık bilimsel bir bakışa yönelmiş, Kitapta Bilimsel olarak ağaçların iletişimi, birbirine yardımı, aşık olmaları,tehlike durumunda haberlerlesmeleri gibi konulara bilimsel ispatlarla ele almış. Özetle ağaçların gizli yaşamını anlatmış. Teknik bir kitap dolayısıyla romansal akıcı üsluba sahip bir kitap değil bu sebeble değerlendirme yaparken 3 puan kırdım. Bu kitabı okuduktan sonra şunu anlıyorsunuz doğadaki her bitki ; ağaç olsun,çiçek ya da çimen farketmez yaşayan organizma ve onlarında biz insanlar gibi hukuka dayalı yaşam hakları var. Lütfen doğaya saygılı olun Keyifle okumalar....
Kitabı okurken aklımdan geçen tek düşünce ; farkında olmadan zarar verdiğim ağaçlar beni affederler mi ? Üzgünlüğümü anlayıp onları kırmadan tekrar sevmeme izin verirler mi ? Gövdesine yaslanıp hayaller kurarken canını istemeyerek yaktığımı anlar da tekrar kabul eder mi gövdesine ? ...
Yazar kendisini ormanlara adamış bir doğa sever. Ağaçları ,onlar üzerinden yaşama tutunan canlıları öyle güzel anlatmış ki insan yaptıklarına dönüp bir daha bakıyor. Bizim bir ağacın gölgesinde oturup dinlendiğimiz de ona sormamız gerekiyor nasılsın diye ? Gövdesinin yaralarını , dallarının kırılganlığını görmemiz gerekiyor. Toprağını sıkıştırıp köklerini havasız bıraktığımızı ve su depolamasını engellediğimizi bilmemiz gerekiyor. Gereksiz ağaç cinayetini engellememiz gerekiyor. Kısacası doğa bize kendini sunarken bize sunulan güzellikleri haddinden fazla tüketmememiz gerekiyor. Ne çok şey yapmamız gerekiyor gibi duruyor ama doğa bize kendini sunarken bizim biraz daha dikkatli olmamız çok şeymiş gibi durmuyor. Doğaya saygı duyalım. Ağaçları ,tüm canlıları koruyalım. Geleceğimizi kurtaralım.. Ormanda yürürken nasıl bir işleyişin hakim olduğuna kulağınızı verin :)
Okurken adeta ormanda gezinmiş hissi veren bir kitap. Bilimsel terimlere az yer vermesindeki sebep her insana hitap etmek isteyişi sanırım. Bu kitabı okuduktan sonra bahçeme bir ağaç daha dikesim geldi.
Ağaçların sosyal yaşamlarının, aile içi eğitim düzenlerinin, yardımlaşma ve haberleşme sistemlerinin, uydukları etik kuralları ve ritüelleri olduğunun; nasıl rekabet ettiklerinin, sonraki senelerini aile ve komşularıyla birlikte nasıl planladıklarının, annesi veya bir yakını ölen bir ağacın neler yaptığının, daha çok insani diye nitelendirdiğimiz bu durum ve tepkilerin keyifle anlatıldığı bu kitabı Alman bir korucu yazmıştır. Devlet ormanında koruculuk yapan yazar ekoloji hakkında öğretildiklerini kendi çaba ve araştırmalarıyla desteklemiş ve bu kitapta henüz üzerine çalışılmakta olan araştırmalara dahi yer vermiştir. Hayvanları savunmakla övünüp bitkilere ise nesne muamelesi yaparak haklarını hiçe sayanların ufuklarını genişletebilmelerini umut ediyorum. Keyifli okumalar
Eğer milli eğitim bakanı olsaydım tüm (orta öğrenimdeki sınıfları olan) okullar için okunması gerekli kitap olarak bu kitabı müfredata koyardım. Kitap ağaçlar, mantarlar, ormanlar ve adına “doğa” dediğimiz ekip sistemin can taşlarını müthiş, okuması kolay en anlaşılabilir şekilde aktarıyor. Ağaçları olduk olası severdim. Şimdi onlara saygı duyuyorum.
Uzun zamandır yediğim besin değeri en yüksek öğün oldu ^.^
Nasıl beslendiğimi ifade etmek isterim, Samimi ama rahatsız etmeyen bir dil, bilimsel olarak kanıtlanmış ve hala üzerinde çalışılan veriler, yazarın kendi deneyimleri, fikirleri ve duyguları, aynı konuyla ilgili yazarın başka insanlarla teması ve bunları objektif olarak değerlendirmesi beni gerçekten tatmin etti.
Ağaçlar, konumuz ağaçlar.
Aslında ne kadar az konu edindiğimiz, fikir sahibi olduğumuz ağaçlar. Hassas kalpli okuyucu arkadaşlarım kesinlikle kaçırmamalı.
Kitap bittikten sonra ağaçları çok daha farklı ve bilgi sahibi olarak göreceksiniz.
Sık sık Belgrad Ormanına koşuya giderim. Kitap bittikten sonra ilk ormana girişim bambaşka olmuştu, bu keyfi hepinizin yaşamasını dilerim.
"Ormanı ziyaret eden insanların kan basıncı kozalaklı ağaçların altında yükselir, meşeliklerin altında yatışıp düşer. Sizde bu testi uygulayıp hangi tür ormanda kendinizi en rahat hissettiğinizi öğrenebilirsiniz."
Ceviz ağaçları, haşerelerin kolaylıkla icabından gelen bir bileşimi yapraklarında barındırır. Öyle ki, bahçe severlere bahçelerinde dinlenebilecekleri bir yer istiyorlarsa,bir ceviz ağacı örtüsünün altına bir bank koymaları hep tavsiye edilir,çünkü burası sivrisinekler tarafından ısırılma ihtimallerinin en düşün olduğu yerdir.
Mantarsı ağlar ağaçlara hizmetleri karşılığında ağacın toplam gıda üretiminin üçte birini ister. Başka türlere bu kadar bağımlı olduğunuz bir durumdayken hiçbir şeyi şansa bırakmamak akıllıcadır. Böylelikle narin mantar lifleri, sardıkları kök uçlarını manipüle etmeye başlar. Mantar önce ağacın yeraltı yapılarıyla neler söylediğini dinler. Bu bilginin kendileri için yararlı olup olmadığına göre mantarlar, ağacın hücre gelişimini kendi faydalarına göre yönlendiren bitki hormonlarından üretmeye başlar
Bitkiler fotosentez yapar ve hayvanlar diğer canlıları yer. Nihayetinde, diğer tek büyük fark, bilgi işlemenin ve bunu harekete dökmenin aldığı zamandır.Bu illa ki hayatı yavaş şeritte yaşayanların hızlı şeritte yaşayanlardan daha az değerli olduğu anlamına mı gelir?
Geyikler ağaçları seçerken sıra dışı olanlara gider.İster ladin,ister kayın,çam ya da meşe seçsinler her zaman bölgede alışılmadık olanı seçer.Kim bilir?Belki de dökülen kabukların kokusu onlara egzotik bir parfüm gibi gelmektedir.İnsanlarda da aynı durum geçerlidir.Nadir bulunan şeyler daha değerlidir.
Uç kuruluştan bilim insanları ağaçları kelimenin tam anlamıyla daha yakından dinlediklerinde, yumuşak bir mırıldanma işittiler. Özellikle de geceleri. Günün bu zamanında, suyun çoğu gövdede depolanmıştır, zira taç fotosenteze ara vermiştir ve neredeyse hiç terlemez. Ağaçlar kendilerine o kadar çok su pompalar ki bazen gövdelerinin çapı genişler. Su, iç nakil borularında neredeyse tamamen hareketsiz biçimde tutulur. Hiçbir şey akmaz. Peki bu sesler nereden gelir? Araştırmacılar bu seslerin, suyla dolu dar borulardaki minik karbondioksit baloncuklarından geldiğini düşünüyorlar.19 Borulardaki baloncuklar? Bu, güya kesintisiz su sütununun binlerce defa kesildiği anlamına gelir. Eğer durum böyleyse terleme, kohezyon ve kılcal hareket, su nakline çok az katkıda bulunuyor demektir.
Ağaçlardaki su basıncını ölçerseniz, en yüksek oranın, yaprakların baharda açılmasının hemen öncesinde olduğunu görürsünüz. Yılın bu döneminde su gövdede öyle bir kuvvetle fırlar ki, ağaca bir steteskop dayarsanız suyun sesini bile duyabilirsiniz
Orman ekosistemi hassas bir dengede durmaktadır. Her varlık, diğer tüm varlıkların sağlığına katkıda bulunduğu bir konum ve işleve sahiptir. Doğa, genelde bu ya da benzeri bir şekilde tanımlanır; ancak, bu ne yazık ki yanlıştır. Zira orada, ağaçların altında, orman kanunları geçerlidir. Bütün türler hayatta kalmak ister ve ihtiyacı olan şeyi diğerlerinden alır. Hepsi de gaddardır ve her şeyin çökmemesinin tek sebebi, hakkı olandan fazlasını talep edenlere karşı korumaların mevcut oluşudur. Bir nihai sınırlama da, organizmanın kendi genetiğidir. Fazla açgözlü olan ve karşılığında hiçbir şey vermeden çok fazla alan organizma, yaşamak için ihtiyaç duyduğu şeyi yok eder ve nesli tükenir. Bu yüzden çoğu tür, ormanı aşırı sömürüden koruyan kalıtsal davranışlar geliştirmiştir.
Bonn Universitesi Hücresel ve Moleküler Botanik Enstitüsü'nden Frantisek Baluska, çalışma arkadaşlarıyla birlikte, kök uçlarında beyin benzeri yapılar bulunabileceği fıkrini savunmaktadır. Burada, sinyal yollarının yanı sıra, hayvanlarda bulunanlara benzer sayısız sistem ve molekül de mevcuttur. 23 Bir kök, toprakta ihtiyatla ilerlerken, uyarıcıların ayırdındadır. Araştırmacılar, bir geçiş bölgesinde işlendikten sonra davranışlarda değişime sebep olan elektriksel sinyalleri ölçmüşlerdir. Eğer kök, zehirli maddelere, delinmez taşlara ya da çok nemli toprağa rastlarsa, durumu analiz eder ve gerekli düzenlemeleri, uzayan uca iletir. Kök ucu, bu iletişim sonrası yön değiştirir ve büyüyen kökü kritik bölgelerin etrafından dolandırır.
“Ağaçların acıyı hissedebildiğini, hafızaları olduğunu ve ebeveyn ağaçların çocuklarıyla birlikte yaşadığını öğrendiğinizde, artık onları sanki sıradan bir işmiş gibi devasa makinelerle kesip hayatlarını altüst edemiyorsunuz.”
-Peter Wohlleben-
Ağaç sosyal bir varlık mıdır? Almanya’da Der Spiegel’in çok satan kitaplar listesinin zirvesinden iki yıl boyunca inmeyip satış rekorları kıran, yayımlandığı birçok ülkede aynı ilgiyi gören bu kitaba bakılırsa sorunun yanıtı evet. Mesleğine tutkuyla bağlı olan ormancı yazar Peter Wohlleben ağaçların aralarında bir sosyal ağ oluşturduğunu kitabında gayet ikna edici biçimde izah ediyor.
Bu alanda yapılmış bilimsel araştırmalar ve kendisinin yıllara dayanan gözlemlerinden yola çıkan Wohlleben’e göre ağaçlar da tipik insan davranışları sergiliyor. Ağaç ebeveynler birlikte yaşadıkları yavrularıyla iletişim kuruyor ve onların büyümelerine destek oluyor. Bunlar yetmezmiş gibi ağaçlar birbirini yaklaşan tehlikelere karşı uyarıyor ve aralarındaki hasta veya acı çeken bireylerle gıdalarını paylaşıyor. Bu kitabı okuduktan sonra, ağaçlara ve ormanlara çok daha farklı bir gözle bakacaksınız…