Araçtaki değer kaybı, genel olarak aracın kaza öncesindeki değeri ile kaza sonrası değeri arasındaki fark olarak ifade edilir. Bir trafik kazası sonucunda araç tam ve doğru bir şekilde onarım görse dahi, aracın kaza meydana gelmeden önceki satış değerine kıyasla kazadan sonraki satış değeri daha düşük olacaktır. Kısaca, araç değer kaybına uğrayacaktır.
Türk Ticaret Kanunu’nun Konuya İlişkin Hükümleri
- 1409 md. Uyarınca; Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü, sigortacıya aittir.
- md. İle de 1409.md hükmünün sigortalı, sigorta ettiren yahut lehtar aleyhine değiştirilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
- 1484 md. Uyarınca; Sigortacı, sigortalıya karşı ifa borcundan tamamen veya kısmen kurtulmuş olsa da , zarar gören bakımından ifa borcu, zorunlu sigorta miktarına kadar devam eder.
- TTK 1486. Md . ile de 1484. Md. Hükümlerine aykırı sözleşme şartlarının geçersiz olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun İlgili Hükümleri
- Madde 91; İşletenlerin, bu kanunun 85. Maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları sorumludur.
Zarar Kavramı ve Borçlar Kanunu Yaklaşımı
Madde 90; Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu’nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 49. Md’ Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren , bu zararı gidermekle yükümlüdür’ hükmü ile zararın tazminini yasal güvence altına almıştır.
Konuya İlişkin Diğer Kanunlardaki Hükümler Ve İçtihat
- Öncelikle bilindiği gibi ‘Zorunlu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sigortası’ KTK’nın zorunlu kıldığı bir sorumluluk sigortası olup Genel Şartları da Borçlar Kanunu md.20 uyarınca Genel İşlem Şartı niteliğindedir..
- Yargıtay 4.Hukuk Dairesi Esas:2001/4982 Karar:2001/9209 no’lu kararında; Dava trafik kazasından doğma tazminat isteği olup mahkemece bilirkişi raporuna dayanılarak davacıya ilişkin araçta değer kaybı olmayacağı benimsenmiştir. Oysa davacının olaydan sonraki mal varlığının değeri, zarar verici olayın meydana gelmemesi halinde değerinden daha az ise, zarar var demektir. Gerçekten bir şeyin tahrip edilmesi veya zarar görmesi halinde nesnel zararı tayin etmek için kural olarak objektif değeri esas almak gerekir.
Bu ise mübadele(rayiç) değeridir. Davaya konu olan olayda davacıya ilişkin araç 55.460.390 TL harcanması gerektirecek derecede hasara uğramıştır. Bu halde sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele(rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri , ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur. Bu ilke , zarar ,ister haksız eylemden doğsun, isterse sözleşmeye aykırı hareketten meydana gelsin, aynen uygulanır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk(Trafik) Sigortası Genel Şartları A.5. Teminat Türleri arasında olan Maddi Zararlar Teminatına istinaden: Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle ilgili genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti ilgili genel şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.
- Araç KM’sinin 165.000 üzerinde olması (tespit edilen km bilgisinin yanlış olduğunu ve gerçek km farklı ise değer kaybı bedelli farklılık oranında değişir ),
- Aracın değer hasar kaybına konu kısımlarında, tespit edilemeyen veya gözden kaçırılan eski bir hasar var ise (araç sahibi bilgiyi vermekle yükümlüdür),
- Kaza tarihinden itibaren 2 yıl sonrasInda talepte bulunulması durumunda,
- Çekme belgeli ve hurda belgeli işlem görmüş araçlar ile İLGİLİ HUSUSLARIN YER ALDIĞI DEĞER KAYBI TALEPLERİ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI GENELGESİNE İSTİNADEN ÖDENMEMEKLE BİRLİKTE, BU KONULARDA DA MUTLAKA TARAFIMIZA DANIŞINIZ.
Sigortacı; hak sahibini, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine belirttiği tarihten itibaren on beş iş günü içinde tazminatını hak sahibine öder. Ancak eksik evrak vs. sebepleri makul süre gün uzaması yaşanabilir.
Tarafımıza vermiş olduğunuz vekalet sonrası değer kaybı raporunuz ruhsat sahibi eksperler tarafından hazırlanarak ,alınacak değer kaybı raporu kusurlu aracın trafik sigorta şirketine gönderilerek, 15 iş günü içerisinde alınacak değer kaybı bedeliniz makul komisyon düşülerek kalan bedel araç maliki IBAN numarasına yatırılacaktır.