Sosyal medyanın gücü
CGTN / Keith Lamb
Kongre binasındaki son karışıklıktan sonra, görev süresi bitmekte olan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump'ın sosyal medyada tercih ettiği Twitter'ı kullanması kalıcı olarak yasaklandı. Twitter bu kararın Trump'ın Twitter hesabında "gelecekteki silahlı protestolar için planlarının olduğunun" görülmesinden sonra alındığını bildirdi.
İronik olarak, Trump, küçük bir seçkinin tekelindeki geleneksel medyaya güven duymadığı için başkanlığı süresince Twitter'ı kendi halkına doğrudan seslenmek için kullanmıştı. Trump böyle yaparak, ABD merkezli uluslararası sermayenin (Trump bunlara "küreselciler" diyor) hizmetinde olduğuna inandığı ve güvenmediği medyanın tekelini kırabilmişti.
Aslında, internetin ve beraberindeki sosyal medyanın büyümesi geleneksel olarak güçlü yerleşik çıkarların gücünün kırılacağı alanlar olarak görüldü. Ancak Trump'ın Twitter'dan yasaklanması sosyal medyanın tarafsız bir alan olmadığını, aksine yerleşik tekelci çıkarların milyarder bir başkana karşı bile üstün geldiği bir alan olduğu yer olduğunu vurguladı.
TRUMP'IN TWITTER'DAN YASAKLANMASI
Geleneksel kitle iletişim araçları ve yeni sosyal medya biçimleri gizlice birlikte çalışıyorlar. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı Juan Guaido'nun 2019'daki darbe girişimini alalım, burada Guadio etrafında üniformalı askerlerle doğu Karakas'taki La Carlota Askeri Üssü'nde olduğunu iddia etmişti. Sosyal medyaya konuşan ve aynı zamanda CNN tarafından canlı yayınlanan Guaido, binlerce taraftarının etrafını sardığını ileri sürerek, "Bugün silahlı kuvvetler açıkça halkla birlikte… Şimdi zamanı geldi." demişti.
Aslında, Guaido'nun binlerce taraftarının etrafını sardığı iddiası yanlıştı ve ne de kendisi La Carlota Askeri Üssü'ndeydi. Aksine, üssün dışında bir otobanın üst geçidinde duruyordu. Orada olan CNN de bunu çok iyi bildiği için, sadece yakın plan çekim yaptı. Gerçekte olan bir halk ayaklanmasını kışkırtmak için kışkırtıcı bir hareketti ve bu girişim Başkan Trump tarafından aktif biçimde desteklendi.
MEDYAYA KİM SAHİPSE "KİMİN YASAKLANACAĞI" KONUSUNDA SON SÖZÜ O SÖYLER
Hiç şüphesiz, zaman zaman sosyal medya ezilenler tarafından geleneksel devlet gücünü ve yerleşik çıkarları kırmak için kullanılabilir. Ancak, bu anlayış, kitle iletişim araçlarının kendisinden kaynaklanan büyük ölçüde kendi kendini yaygınlaştıran bir anlayıştır.
Aslında, sosyal medyayı özgürlük ve ifade özgürlüğünün tarafsız gücü olarak ilan etmek boş değilse bile tehlikeli olabilir. Çünkü ilk olarak bu inanç yanlıştır. Medyaya kim sahipse kimin yasaklanacağı konusunda son sözü o söyler; veri toplanması kullanıcılardan çok şirketlerin elinde tekelleştirilmiştir.
İkincisi, bu inanç sosyal medyaya sahip olan medya şirketlerinin çıkarlarını sosyal medya kullanıcılarının çıkarları ile denk ve eşit gören yanlış bir algıyı güçlendirir. Aslında, bir şirketin asli çıkarı kendi sınıf çıkarlarını korumanın yanı sıra herkes için toplumsal ilerlemedense artan kâr için mücadele etmektir.
Örneğin, Haziran 2009'daki İran protestoları sosyal medyanın, geleneksel kitle iletişim araçları ile iş birliği içinde Twitter'ın Batılı kullanıcılarını Twitter'ın İranlı göstericilerin liberal özgürlükler için örgütlenip mücadele etmelerine izin verdiğine inanmalarını sağlayan bir propaganda yürüttü.
"TWITTER DEVRİMİ" SADECE BİR NİYETTİ
2009'daki bu protestolar Batı medyası tarafından geniş biçimde "Twitter Devrimi" diye adlandırılırken, Twitter'ın protestolarda herhangi bir önemli rol oynayıp oynamadığı hayli şüphelidir. Çünkü o zaman bütün İran'da sadece 8 bin 600 Twitter kullanıcısı vardı. İkincisi, İranlıların kitlesel olarak Batı tarzı liberal özgürlükler istediği varsayımı oldukça şüphelidir.
"Twitter Devrimi" sadece bir niyetti. Bu "devrim" İran'ın içinde değil, asıl olarak Batılı Twitter kullanıcılarının hayalinde yaşanmıştı.
Pew Araştırma Merkezi'nin istatistikleri 2009 İran protestoları hakkındaki önemli tweetin CNN'in İranlı eylemcilerin Twitter'ı nasıl kullandıkları ile ilgili bir haberinin Twitter'da dolaşmasıydı. Buna ek olarak, birinci sıradaki tweet'lerden biri kullanıcıları avatarlarını protesto hareketinin rengi olan yeşile çevirmeye çağıran bir internet sitesinin paylaşılmasıydı.
Modern çağda, siber savaş genel olarak hem devlet hem de devlet dışı aktörler tarafından kullanılıyor. Örneğin, Obama yönetimi döneminde ABD Stuxnet yazılımı İran'ın Natanz kentindeki uranyum zenginleştirme tesisine sabotaj yapmak için kullandı. Esad yanlısı Suriye Elektronik Ordusu 23 Nisan 2013'te Associated Press haber ajansının Twitter hesabını ele geçirdi ve şu mesajı attı: "Acil: Beyaz Saray'da İki Patlama ve Barack Obama Yaralandı." Bu mesaj atıldıktan sonra birkaç dakika içinde New York borsası hisse senedi olarak 136 milyar dolar değer kaybetti.
MODERN ÇAĞ VE SİBER SAVAŞ
Doğrudan hackleme dışında, sosyal medyada rahatsızlık vermenin başka yaygın biçimleri de var. Bot olarak bilinen çoğunlukla otomatik hesaplar içerikleri dolaşıma sokmak için oyun algoritmalarını kullanıyor. Bunun yapılması insanlar arasında gerçek mantıklı tartışmaları bastırabilir ve ağları meşgul edebilir. Bu da belirli fikirlerin popüler olduğu şeklinde bir yanlış algıya neden olabilir ve yanlış konsensüslerin oluşmasına yol açabilir. Zincirleme etki içinde, insanlar cemaatten ayrı düşme korkusu içinde bir görüşü desteklemeyi seçebilir.
NSA'nın bilgilerini ifşa eden Edward Snowden'ın kamuoyuna sızdırdığı "Yanıltma Sanatı: Çevrim İçi Gizli Operasyonlar İçin Eğitim" adlı belgede, ABD ve İngiltere'nin sosyal medyayı belirli hedeflere karşı gizli operasyonlarında çok aktif biçimde kullandıklarını açığa çıkardı. Bu konudaki taktikler arasında, hedefin kurbanı imiş gibi davranan sahte bloglar, aile üyelerine mail atma, bilgi sızdırma, iş ilişkilerini çökertme ve forumlara olumsuz bilgiler atma gibi şeyler var.
Stratejik Kültür Vakfı'na göre, bu taktikler bütün dünyada ayaklanma çıkarmak için kullanıldı. Tesadüfen bu ayaklanmalar her zaman pazarların dışa açılmasına ve uluslararası sermayeye alan açılmasına hizmet ediyor. Açıktır ki, dünyanın en güçlü devletinin başkanı bile bu güce bağlıdır.