MESLEK SEÇİMİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Meslek seçimi yaparken hayatımızı şekillendirecek olan en önemli kararlardan birisini alıyoruz. Meslek seçimini yapan birey aslında gelecekteki yaşam biçimini de ana hatlarıyla çizmiş olur. Bu nedenle meslek seçimi arifesindeki bir bireyin, her şeyden önce kendini tanıması gerekir. Meslek seçimi yapılırken öğrencinin ilgi ve alaka duyduğu alanlar, öğrencinin yeterlilikleri ve yetenekleri göz önünde bulundurulmalıdır. Birey, seçtiği meslekle her gün yeniden yeni bir uğraş içine gireceğinden, seçilen mesleğin bireyi maddi yönden olduğu kadar manevi yönden de doyurması gerekmektedir. Bireyin kişisel özellikleri, doğru meslek seçimi yapabilmesi için çok büyük bir önem taşır ve asla atlanılmaması gereken bir noktadır.
MESLEĞİ TANIMAK
Mesleğin popülaritesine kapılarak yapılan tercihler her zaman her birey için doğru tercih olmayabilir. Öncelikle mesleği iyi tanımak gerekir. Bireyin, kendini tanıdıktan sonra emin olması gereken en önemli nokta budur. Böylece, seçeceği mesleğin kendisi için uygun olup olmadığına karar verebilir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise; meslekler ve yüksek öğretim programları hakkında edinilecek bilgilerin niteliğidir. Yüzeysel bilgiler, tercih yapacak öğrencinin yanlış yönlendirilmesine ve meslek seçiminde hatalı tercihler yapmasına neden olabilir. Mesleği tanımak, meslek seçiminde titizlik isteyen bir aşamadır ve en az bireyin kendini tanıması kadar önemlidir.
PUAN ENGELİ
Üniversite tercih dönemlerinde, okul ve bölüm tercihi yapılırken sınavdan alınan puanlar adaylar için kafa karıştırıcı olabiliyor.
Diyelim ki; hangi mesleği istediğinizi biliyorsunuz, ama puanınız istediğiniz bölüm ya da program için yeterli değil. İlk sıralara istediğiniz okul ve bölümleri yerleştirdiniz. Ancak, açıkta kalma ihtimaliniz var ve bunu istemediğiniz için tercih listenizin alt sıralarını hakkında fikir sahibi olmadığınız ya da size uygun olmayan bölümler yazarak doldurdunuz. Bu, tercih dönemlerinde pek çok öğrencinin karşı karşıya kaldığı bir durumdur. Size önerimiz, işinizi şansa bırakmak yerine daha detaylı bir araştırma yapmanız ve sizi mutlu edebileceğine inandığınız alternatif seçenekleri değerlendirmeniz.
Tercih dönemlerinde sıkça yapılan bir diğer hata da yüksek puan alan öğrencinin hiç ilgi duymadığı halde, “Puanım boşa gitmesin.” endişesiyle hiç ilgi duymadığı alanlara yönelmesidir. Böyle düşünen bir öğrenci, öğretmen olmak isterken hukuk fakültesini; mühendisliğe ilgi duyan bir öğrenci tıp fakültesini yazabiliyor. Bu tür bir karar, alınmadan önce iyice değerlendirilmesi gereken bir karardır. Meslek seçiminiz, hayat tarzını belirler.
Öğrencilerin bilinçlendirilmesi, meslekler ve iş kollarıyla tanışması gereken bu aşamada eğitim kurumlarına büyük rol düşüyor.
“GARANTİ MESLEK”KAVRAMI
“Ömür boyu garantili meslek” kavramı, tartışmaya açık bir kavramdır. Mesleklerin sağladığı iş olanakları, o alanda iş gücüne duyulan talep tarafından belirlenir. Bir mesleğe ait işgücü talebi, uzun vadede azalabilir ya da artabilir. Bu anlamda garantili meslek kavramı çok da genel geçer bir durumu ifade etmemektedir.
Bir meslek, bugün sağladığı olanakları yarın sağlayamayabilir ya da bugün cazip değilken yarın daha geniş olanaklar sağlayabilir. Burada üzerinde durulması gereken ana konu, bireyin seçtiği mesleği ne şekilde ele aldığı ve mesleğinin gerekliliklerini ne şekilde yerine getirdiğidir.
Bireyin yüksek öğretim hayatı boyunca kendisini ne kadar geliştirdiği, yaptığı işin niteliği gibi faktörler, bireyin mesleki hayatında karşısına çıkacak olanakları büyük oranda etkileyecektir. Size uygun olmayan bir işe, kendinizden bir şeyler katmak çok için çok daha çaba göstermeniz gerekir. Ancak ilgi duyduğunuz ve yatkın olduğunuz mesleklerde başarı göstermek çok daha kolaydır.
Bu anlamda maddi getirisi yüksek olduğu için tercih edilen bir meslek, manevi doyum getirmeyebilir.
GELECEĞİN EN PARLAK MESLEKLERİ
Dünya üzerindeki istihdama yön veren profesyoneller, geleceği parlak olan meslekler hakkında ipuçları verdiler. Listedeki mesleklerin büyük kısmını yine bilişim sektöründe yer alan meslekler oluşturuyor. Ardından, sağlık sektörü dikkat çekiyor. Hızla gelişen ve iletişimin öneminin arttığı günümüzde önümüzdeki yıllarda da teknoloji, bilişim ve sağlık sektörleri listenin üst sıralardaki yerlerini koruyacak gibi görünüyor.
–PSİKOLOJİ
Psikoloji bölümü lisans mezunları, sağlık, eğitim, sanayi, sosyal hizmet ve endüstri kuruluşları, araştırma merkezleri gibi farklı alanlarda çalışan özel ve kamu kuruluşlarında çalışabilirler. Ayrıca programın mezunları, KPSS’ye girdikten sonra bakanlıklara bağlı olarak çalışabildiği gibi, bazı özel koşullar sağlandıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak da çalışabilirler.
–FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümlerinden mezun olan öğrenciler fizyoterapist unvanına sahip olurlar. Doktorların kendilerine yönlendirdiği hastaların durumlarını değerlendiren fizyoterapistler, hastanın iyileşmesi için gerekli tedavi planını düzenler ve uygular. Öğrenciler, mezun olduktan sonra, kamuya ya da özel sektöre ait sağlık kurumlarında; fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinde, spor kuruluşlarında, hastanelerde, özel eğitim merkezlerinde çalışabilirler.
–YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ
Yazılım mühendisleri, bilgisayar sistemlerinin kullanıldığı iletişim, bankacılık vb. sektörlerin yazılım tasarımlarını hazırlar. Hazırladığı tasarımları test eder, sisteme uygun hale getirir ve uygular. Gerekli durumlarda, sistemi kullanacak kişilerin eğitilmesini sağlarlar. Özel sektörde ya da kamuda görev alabilirler, dilerlerse kendi işlerini kurabilirler.
–YÖNETİM BİLİŞİMLERİ SİSTEMİ
Yönetim bilişimleri sistemi, YBS ya da MIS olarak da karşımıza çıkar. Yönetim bilişimleri sistemi temelli iş olanakları oldukça geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu bölümün mezunları yönetim bilişim sistemleri uzmanı, proje yöneticisi, veri analisti, sistem analisti, SEO uzmanı gibi çeşitli unvanlarla çalışabilirler.
–HEMŞİRELİK
Bu bölümden mezun olan öğrenciler, özel sektörde ya da kamuda çalışabilirler. Servis hemşiresi, klinik hemşiresi, servis başhemşiresi, hastane başhemşiresi gibi görevlerde bulunabilirler. Ayrıca formasyon eğitimi alan mezunlar KPSS’ye girerek Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak çalışabilirler. Sağlık meslek liselerinde, yüksek okullarda görev alabilirler.
–ENFORMATİK
Bu bölümün görev tanımları arasında verilerin toplanması, bilgi akışının sağlanması, verilerin bilgiye dönüştürülmesi, dönüştürülen bilgilerden faydalanılması gibi başlıklar yer alır. Enformatik bölümü mezunları, kamuda ve özel sektörde çalışabilirler. İşletme içindeki bilgi işlem departmanlarında görev alabilirler.
–GÖRSEL SANATLAR VE GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI
Görsel sanatlar ve görsel iletişim tasarımından mezun olan öğrenciler, film ve video şirketlerinde; çoklu ortam, grafik tasarım ve animasyon şirketlerinde; reklam ve pazarlama sektöründe çalışabilirler. Yaratıcı yönetmen ya da sanat yönetmeni olabilirler. Kamera, kurgu, yayın grafikleri, görsel efektler, etkileşimli VCD – CD, web siteleri, ses tasarımı, profesyonel fotoğrafçılık gibi işlerle ilgilenirler.
–ÖZEL EĞİTİM BÖLÜMLERİ
Özel eğitim bölümleri mezunları, yaşıtlarına göre beklenilen düzeyden farklılık gösteren bireylerin yetiştirilmesini üstlenebilecekleri görevlerde yer alırlar. Devlete ait kurumlarda ve özel sektörde çalışabilirler. Özel eğitim hizmetleri kapsamında; üstün yetenekli olarak tanımlanan, özgün öğrenme güçlüğü çeken, zihinsel yetersizliğe sahip olan, görme ya da işitme yetersizliği olan, ortopedik ya da diğer sağlık yetersizliği olan, yaygın gelişimsel bozukluk yaşayan, duygu ve davranış bozukluğu yaşayan, dil ve konuşma bozukluğu çeken bireylerin eğitim gereksinimlerini karşılarlar.
–DİYETİSYENLİK
Beslenme ve diyetetik bölümünü tamamlayan öğrenciler, mezun olduklarında diyetisyen unvanı alırlar. Diyetisyenlerin, başta hastaneler olmak üzere özel sektör ve kamudaki iş olanakları yelpazesi oldukça geniştir. Diyetisyenler; kliniklerde, toplu yemek verilen kurum ve kuruluşlarda, güzellik merkezlerinde, sağlık merkezlerinde, otellerde, spor salonlarında, bakanlıklarda görev alabilirler. Gıda sektöründe eğitimci ve danışman olarak da çalışabilirler.