kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü urlara denir. Giderek yaygın hale gelen kanser erken teşhis edilemezse hayati tehlike oluşturuyor. Her ne kadar tedavi yöntemleri gelişse de kanserde erken teşhis hayat kurtarıyor. Peki kanser belirtileri nelerdir? İşte kanserini 3 kesin belirtisi...
kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü urlara denir. Giderek yaygın hale gelen kanser erken teşhis edilemezse hayati tehlike oluşturuyor. Her ne kadar tedavi yöntemleri gelişse de kanserde erken teşhis hayat kurtarıyor. Peki kanser belirtileri nelerdir? İşte kanserini 3 kesin belirtisi...
Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser vücudumuzun çeşitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalması ile oluşan 100'den fazla hastalık grubudur. Çok çeşitli kanser tipleri olmasına rağmen, hepsi anormal hücrelerin kontrol dışı çoğalması ile başlar. Tedavi edilmez ise ciddi rahatsızlıklara, hatta ölüme dahi neden olabilir.
Kanser (cancer) terimi, tıbbın babası olarak bilinen Yunan fizikçi Hippocrates (MÖ 460-370) tarafından oluşturulmuştur. Hippocrates carcinos ve carcinoma terimlerini ülser oluşturan ve ülser oluşturmayan tümörler için kullanmıştır.
Normal Bir Hücre Nasıl Kansere Dönüşür?
Bütün kanser tipleri vücudun temel yaşam ünitesi olan hücrelerimizden gelişirler. Kanseri anlamak için normal hücrelerin nasıl kansere dönüştüğünü bilmek faydalı olacaktır.
Vücudumuzdaki sağlıklı hücreler bölünebilme yeteneğine sahiptirler. Ancak, kas ve sinir hücrelerinde bu özellik bulunmaz. Ölen hücrelerin yenilenmesi ve yaralanan dokuların onarılması amacıyla bu yeteneklerini kullanırlar. Yaşamın ilk yıllarında hücreler daha hızlı bölünürken, erişkin yaşlarda bu hız yavaşlar. Fakat hücrelerin bu yetenekleri sınırlıdır, sonsuz bölünemezler. Her hücrenin hayatı boyunca belli bir bölünebilme sayısı vardır. Sağlıklı bir ne kadar bölüneceğini bilir ve gerektiğinde ölmesini de bilir. Buna apoptosis yani hücrenin programlı ölümü denir. Normalde vücudun sağlıklı ve düzgün çalışması için hücrelerin büyümesi, bölünmesi ve daha çok hücre üretmesine gereksinim vardır. Bazen buna rağmen süreç doğru yoldan sapar, yeni hücrelere gerek olmadan hücreler bölünmeye devam eder. Bilincini kaybetmiş kanser hücreleri, kontrolsüz bölünmeye başlar ve çoğalırlar. Fazla hücrelerin kütleleri bir büyüklük veya tümör oluştururlar.
Hücrelerin merkezinde çekirdek içinde hücrenin ve organizmanın genetik bilgisinin saklandığı elektron mikroskopu ile de görüntülenebilen DNA olarak adlandırılan mikroskopik iplikçikler mevcuttur. DNA hücrenin normal fonksiyonlarını görmesi için gereklidir. Kanserli hücreler bu DNA iplikçiğindeki hasardan dolayı oluşur. Hücrenin normal yaşam siklusunda DNA hasarı olsa da hücre ya bunu onarır ya da ölür. Kanserli hücrelerde hasarlanmış DNA onarılamaz ve kontrolsüz çoğalma başlar. DNA çevresel etkenler (kimyasallar, virüsler, tütün ürünleri veya aşırı güneş ışını vs gibi) nedeniyle hasar görebilir.
Kanser hücreleri birikerek tümörleri oluştururlar. Tümörler iyi huylu veya kötü huylu olabilirler. İyi huylu tümörler kanser değildir. Bunlar sıklıkla alınırlar ve çoğu zaman tekrarlamazlar. İyi huylu tümörlerdeki hücreler vücudun diğer taraflarına yayılmazlar. En önemlisi iyi huylu tümörler nadiren hayatı tehdit ederler. Kötü huylu tümörler kanserdir. Kötü huylu tümörlerdeki hücreler anormaldirler ve kontrolsüz ve düzensiz bölünürler. Bu tümörler normal dokuları sıkıştırabilirler, içine sızabilirler ya da tahrip edebilirler. Eğer kanser hücreleri oluştukları tümörden ayrılırsa, kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine gidebilirler. Gittikleri yerlerde tümör kolonileri oluşturur ve büyümeye devam ederler. Kanserin bu şekilde vücudun diğer bölgelerine yayılması olayına metastaz adı verilir.
KANSERİN EN ÖNEMLİ 3 BELİRTİSİ
Kanserlerin bir takım belirtileri vardır. Bu belirtiler dikkate alındığında erken teşhis şansı artıyor. Ancak bu belirtiler sadece kansere özgü olmayıp farklı hastalıkların işareti de olabiliyor. Bu nedenle kendinizde bir farklılık gördüğünüzde hemen kanser teşhisi koymayın. Ancak durumu ihmal de etmeyin.
KANAMA YAŞANABİLİYOR
Tükürüldüğünde veya balgamda kan gelmesi durumu bir akciğer kanserinden dolayı olabileceği gibi bu durum üst hava yollarının kanserinden de kaynaklanabiliyor. Ancak unutmayın bu kanamalara yol açabilecek kanser dışında çok sayıda neden de bulunuyor.
Örneğin boğazda tahriş, diş eti hastalıkları, akciğer enfeksiyonları ya da mide kanamalarında da kanama yaşanabiliyor. Ağzından kan gelenlerin mutlaka göğüs hastalıkları ve kulak burun boğaz uzmanı tarafından muayene edilmeleri gerekiyor.
Makattan kan kaybı kolon kanserinin işaretlerinden biri olabiliyor. Bu tip bir sorununuz olduğunda mutlaka gastroenteroloji uzmanına görünmelisiniz.
İdrarda kan gelmesi böbrek, mesane ve diğer idrar yolları kanserlerinin belirtileri arasında yer alıyor. Ancak doğru teşhisin üroloji uzmanı tarafından konulması gerekiyor.
Vajinal kanama rahim veya rahim ağzı kanseri vajinal kanamaya neden olabiliyor. Vajinal kanaması olanların mutlaka kadın doğum uzmanına muayene olmaları gerekiyor.
AĞRI BELİRTİSİ
Vücudun en sık verdiği uyarılardan biri olan ağrı, birçok nedenden oluşabiliyor. Bu nedenlerden biri de kanser. Örneğin omuz veya göğüs ağrısı akciğer kanserinin belirtisi olabiliyor. Bu şikayeti olanların göğüs hastalıkları uzmanına muayene olmaları gerekiyor.
Karın ağrısına son zamanlarda oluşmuş ve eşlik eden iştahsızlık, kilo kaybı varsa pankreas, safra yolları, mide, bağırsak gibi gastrointestinal sistem kanserlerinin ön belirtileri arasında yer alıyor. Bu durumda da mutlaka gastroenteroloji uzmanına başvurulması şart.
ŞİŞLİK GÖSTERGESİ
Vücutta oluşan bazı şişlikler de kanserin önemli belirtilerinin arasında yer alıyor. Kemiklerde veya yumuşak dokuda gelişen tümörler kendilerini şişlikle gösteriyor. Bu tür şikayetlerde ortopedi uzmanına gidilmesi gerekiyor.
Boyun, koltuk altı ve kasıklarda lenf bezlerinin şişmesi lenfoma nedenli olabiliyor. Kanser veya lenfoma nedenli lenf bezi büyümeleri genellikle ağrısız oluyor, şişlik bir tarafa tutunuyor ve hareket ettirmekte zorlanılıyor. Bu durumda Onkoloji veya Hematoloji Bölümüne başvurulması gerekiyor.
PANİK OLMAYIN AMA İHMAL DE ETMEYİN
Bu şikayetleri yaşadığınız zaman yapacağınız ilk şey sakin olmak ve ilgili uzmana başvurmak. Hemen paniğe kapılmanıza gerek yok. Çünkü bu belirtiler kanser dışı nedenlerle de gelişebiliyor. Ancak şikayetler kanser nedenli olsa da ne kadar erken teşhis konulur ve tedaviye başlanırsa tedavi başarısı da o düzeyde artıyor.
KANSER DE ARTIYOR İYİLEŞME ORANLARI DA
Son yıllarda kanserin görülme oranlarında artış yaşandı. Taramaların daha fazla yapılması ve teknolojinin ilerlemesi bu artışın önemli sebepleri arasında. Ancak hiç kuşkusuz hareketsiz yaşam, çevre kirliliği, stresli hayat, işlenmiş gıdaların daha fazla tüketilmesi ve obezite gibi nedenler de kanserin görünme oranını artıran etkenler arasında yer alıyor. Her ne kadar kanser rakamlarında artış yaşansa da tedavideki ilerlemeler ve erken teşhis sayesinde iyileşme oranlarında artış yaşanıyor.