A VİTAMİNİ HANGİ BESİNLERDE BULUNUR VE EKSİKLİĞİNDE GÖRÜLEN HASTALIKLAR02/08/2018 - Sağlık Beslenme
A Vitaminin Faydaları Nelerdir?
Vücut fonksiyonlarımızın sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için gerekli olan vitaminlerden birisi de A vitaminidir. Hem hayvansal hem de bitkisel gıdalardan alınabilen bir madde olan A vitamini güçlü bir antioksidandır. Ayrıca sahip olduğu faydalı bileşiklerle gıdaların besleyicilik değerini arttıran bu vitamin kemik gelişimi, bağışıklık sistemi, sindirim sistemi, kalp ve damar sağlığını koruma gibi daha birçok faydalı özelliğe sahiptir.
A Vitamininin Faydaları
- A vitamini bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun bakteri ve virüs gibi zararlı mikroorganizmalara karşı direncini arttırır.
- Üreme hücrelerinin sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlar ve kısırlığı önler.
- Kemik ve kas gelişimi için oldukça önemli bir vitamindir.
- Hücre yenilenmesini hızlandırır, yıpranan dokuları onarır ve hücrelerinin işlevlerini düzenleyici özelliği bulunur.
- Ağız ve diş sağlığını koruyarak çeşitli diş ve diş eti problemlerinin yaşanma ihtimalini en aza indirir.
- Saçların güçlenmesi için ihtiyacı olan bir vitamin olduğu için onları besleyerek bakımlı ve gür olmasını sağlar.
- Egzama, alerji, sedef hastalığı ve sivilce gibi çeşitli deri hastalıklarının oluşmasını engeller.
- A vitamini vücutta yeterli miktarda bulunduğunda D vitaminin etkinliğini arttırmaya yardımcı olmaktadır.
- Akciğer ve mide kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne karşı mücadelede önerilen bir vitamindir.
- Gözleri dış etkenlerden korur, göz damarlarını besler ve görme kabiliyetini arttırarak gece körlüğü rahatsızlığının oluşmasını engeller.
- Mideyi güçlendirir, ülser, gastrit, mide kanaması, mide yanması ve hazımsızlık gibi sağlık problemlerinin iyileşme sürecini hızlandırır.
- Bakteri ve virüslerden kaynaklı oluşan enfeksiyonları önlemeye yardımcı bir vitamindir.
- Böbreklerin daha verimli çalışmasını sağlar ve böbrek yetmezliği hastalığına yakalanma riskini azaltır.
- Bağırsakların çalışmasını düzenler ve sindirim sistemi problemlerini engeller.
- Konsantrasyonu arttırır, hafızayı güçlendirir ve beynin çalışma fonksiyonlarını düzenler.
- A vitamini cilt hücrelerini yenileyerek cilde daha taze ve parlak bir görünüm verir. Ayrıca kırışıklık, sarkma ve göz altı morlukları gibi birçok cilt problemine karşı önerilen bir vitamindir.
A Vitamininin Yan Etkileri Nelerdir?
A vitamini vücudumuz için önemli bir vitamin olduğu gibi çok aşırı miktarda alındığında ya da bazı hassas bünyelerde aşağıdaki bir takım yan etkilere neden olabilmektedir. Eğer böyle bir durumla karşılaşırsanız ileride daha büyük bir sağlık sorunuyla karşılaşmamak adına kesinlikle bir uzmandan yardım almalısınız.
- Bayanların adet dönemlerinde düzensizlik görülebilir.
- Baş ağrıları artar ve baş dönmesi oluşabilir.
- Çok fazla miktarda alımında karaciğer zehirlenmesi ortaya çıkabilir.
- Kas, kemik ve eklemlerde ağrılar hissedilebilir.
- Yorgun ve uykusuz hissetme
- Cildin solgunlaşması ve kuruması
- İshal olma
- Mide bulantısı ve kusma
- Vücudun çeşitli bölümlerinde kaşıntılar ve bazı alerjik reaksiyonlar
A Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?
Hem fiziksel hem de zihinsel olarak düzgün bir şekilde gelişebilmek için bebeklik döneminden itibaren bazı vitamin ve minerallerin düzenli olarak alınması gerekir. Bu vitaminler içerisinde önemli bir yere sahip olanlardan birisi de A vitaminidir. Özellikle göz sağlığı için olmazsa olmaz bir vitamin olan A vitaminin eksikliğinde çeşitli görme problemleri ortaya çıkabilmektedir. Peki sağlıklı bir vücut için önemi büyük olan A vitamini hangi besinlerde bulunur? A vitamini hem bitkisel hem de hayvansal gıdalarda bulunduğu için bu besinleri iki gruba ayırabiliriz.
Bitkisel Besinler
A vitamini bitkisel gıdalar içerisinde en çok havuçta bulunmaktadır. Bunun yanında patates, kara lahana, ıspanak, marul, kuzu kulağı, nane, bezelye, yeşil biber, yeşil soğan, kırmızı biber, pırasa, domates, karpuz, kavun, mango, kabak, portakal, mandalina, greyfurt, kayısı, döngel, brokoli, enginar, kereviz ve pırasada da bol miktarda A vitamini bulunmaktadır. Saymış olduğumuz bu besinler A vitamini yönünden zengin gıdalardır ve vitamin ihtiyacının karşılanabilmesi için bunların bir ya da birkaç tanesinin günlük olarak tüketilmesi gerekir.
Hayvansal Besinler
A vitamini yönünden zengin olan hayvansal gıdaları ise inek sütü, keçi sütü, yumurta, tavuk eti, somun balığı, karides, ton balığı, koyun eti, hamsi, istavrit, keçi eti, dana eti, ciğer, yoğurt, peynir, tereyağı ve pisi balığın şeklinde sıralayabiliriz.
A Vitamini Eksikliğinde Görülen Hastalıklar
A Vitamnini Eksikliği: Göz Hastalıkları
Vücutta A vitamini eksikliği görüldüğünde korneada kalınlaşma meydana gelir ve bunun sonucunda da görüş yeteneği azalır. Bazı durumlarda tek gözde görülen bu durum bazen de rahatsızlığın daha da ilerleyerek her iki göze de yayılmasına ve tamamen körlük oluşturmasına bile neden olabilir. Keratomalazi olarak adlandırılan bu durumun temel nedeni yetersiz beslenme olsa da ince bağırsakla ilgili yaşanan bazı sağlık problemleri de bu hastalığa yol açabilir. Bu rahatsızlığın başlangıcında belirti olarak gece körlüğü ve gözlerin sürekli olarak kaşınması sayılabilir. Ayrıca gözün alt kısmındaki kaşıntılara ilerleyen evrelerde bulanık görme ve kornea yumuşaması gibi belirtiler eşlik eder. Eğer bu aşamada erken müdahale edilerek tedavi sürecine bir an önce geçilmezse ve kornea sürekli olarak yumuşamaya devam ederse rüptüre ya da dejeneratif doku değişimleri bazı göz enfeksiyonları oluşabilir.
A Vitamnini Eksikliği: Erken Yaşlanma
Günlük alınması gereken A vitamini karşılanamazsa ilerleyen dönemlerde cilt kuruluğu, folliküler kalınlaşması ve bazı hücre deformasyonları oluşabilir. Cilt hücrelerinin nem dengesinin bozulmasına bağlı olarak esneklik kaybolur ve erken yaşta kırışıklık, deri sarkmaları ve cilt lekeleri oluşmaya başlar.
A Vitamnini Eksikliği: Solunum Yolu Enfeksiyonları
A vitamini güçlü bir bağışıklık sistemi için gerekli olan bir vitamindir ve eksikliğinde çeşitli solunum yolu enfeksiyonları ortaya çıkabilir. Ayrıca akciğerlerin sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için özellikle çocukluk dönemlerinde A vitamininin eksiksiz bir şekilde alındığından emin olunmalıdır. Çünkü bu dönemlerde yaşanan A vitamini eksikliğine bağlı solunum yolu enfeksiyonlarının ölümle sonuçlandığı vakalar azımsanamayacak kadar çoktur.
A Vitamnini Eksikliği: Kısırlık
A vitamini üreme hücrelerinin ve üreme organlarının sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için gerekli olan vitaminlerin başında gelir. Eğer vücutta olması gerekenden daha az miktarda A vitamini varsa üreme hücreleri yeterli olgunluğa ulaşamayabilir ve bunun sonucunda da gebelik süreci başlayamaz. Bu nedenle A vitamini düzeyi düzenli olarak kontrol ettirilmeli ve eksikliğinde de gerekli tedavilere hiç vakit kaybetmeden başlanmalıdır.
A Vitamnini Eksikliği: Kanser Türleri
A vitaminini yeterli miktarda almayan kişilerde rahim ağzı kanseri, meme kanseri, prostat kanseri, mide kanseri, gırtlak kanseri ve lenf kanseri gibi bazı kanser türlerinin görülme ihtimali artar. Ayrıca kanser hastalarının tedavi sürecine katkı sağlaması amacıyla A vitamini yönünden zengin besinleri tüketmesi önerilmektedir.
Bunların dışında A vitamini eksikliğinde görülen bazı hastalıklar aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
- A vitamini eksikliği göz yorgunluğu, kızarıklık ve kuruluk gibi belirtiler oluşturabileceği gibi kornea kanserine bile neden olabilmektedir.
- Vücutta önemli bir işleve sahip olan lenfositlerin miktarı azalır, dalak ve timüs bezinde atrofi gerilemesi meydana gelir.
- Kafa derisinin kurumasına bağlı olarak kepeklenme, saç kırılması ve saç dökülmeleri görülebilir.
- Kas, kemik ve eklem hastalıkları ortaya çıkar.
- Yorgunluk, konsantrasyon eksikliği, tat alma ve işitme duyusunda zayıflama görülür.
- Özellikle çocukluk dönemlerinde yeterli miktarda A vitamini alınmazsa hem bedensel hem de zihinsel gelişimin yavaşlamasına neden olmaktadır.
- Karaciğer işlevini düzgün bir şekilde gerçekleştiremez ve karaciğer yetmezliği başta olmak üzere çeşitli karaciğer hastalıkları ortaya çıkar.