2009′u izleyen bir-bir buçuk yıl toparlanmanın iyi seyrettiği bir dönem oldu. Ya sonrası?
MF’nin yaz dönemi Dünya Ekonomik Görünümü güncellemesi cuma günü yayımlandı. Toparlanmadaki yavaşlama sinyallerine dikkat çekiliyor. IMF’nin her daim, gördüğünü bir ton daha ‘pembe’ sunduğunu hesaba katmak gerekiyor. IMF’nin işaret ettiği yavaşlama sinyallerini, yine risk olarak gördüğü Avrupa krizi ile birlikte bakılırsa yavaşlamanın daha fazla ciddi olduğu biçiminde okumak yerinde olur. 2009’u izleyen bir-bir buçuk yıl toparlanmanın iyi seyrettiği bir dönem oldu. Ya sonrası? IMF Başekonomisti Olivier Blanchard’ın tanımlamasıyla “Sağlığa giden yol çok uzun olacak”.
Küresel ekonomik büyüme tahminleri, ABD ekonomisine ilişkin tahminin yüzde 2.8’den yüzde 2.5’e çekilmesi, Japon ekonomisinde de deprem ve nükleer felaket etkisi nedeniyle tahminin yüzde 1.7 büyümeden yüzde 0.7’lik küçülmeye çekilmesi yüzünden düştü. 2011 küresel ekonomik büyüme tahmini yüzde 4.3’e geriledi. Bu görünümü sağlayan güncellemeye, euro bölgesindeki ekonomik büyüme tahmininin yukarı doğru güncellemesi de eşlik ediyor.
2012 iyi olabilir mi?
IMF bir taraftan 2011 büyüme tahminini aşağı çekerken diğer taraftan da Avrupa’daki krizin oluşturduğu yavaşlama riskine işaret ediyor. Yani 2011’de ABD’deki yavaşlamaya ilave olarak euro bölgesindeki görece tahminlerin üzerindeki bir büyümeye karşın toplam küresel büyümede bir düşüş öngörülürken 2012 büyüme tahminleri neredeyse pek değişmemiş.
2011 için euro bölgesindeki büyüme tahmininin yüzde 1.6’dan yüzde 2’ye çekilmesi, ikili amiral gemisi Almanya ve Fransa’nın büyüme oranlarına ilişkin tahminlerdeki güncellemeye dayanıyor. Alman ekonomisine ilişkin büyüme tahmini yüzde 2.5’ten 3.2’ye, Fransa’nınki ise 1.6’dan yüzde 2.1’e güncellenmiş. Euro bölgesindeki krizin giderek derinleştiğine IMF de işaret edip “Riskler artıyor” derken 2012 büyüme tahminlerine pek de dokunmaması kayda değer.
IMF’nin ‘pembe filtresini’ aradan çeksek, olasılıkla daha olumsuz bir küresel büyüme fotoğrafı ortaya çıkacak. Nitekim eşzamanlı yayımlanan Küresel Finansal İstikrar Raporu güncellemesinin odağı da bu risklere atıf yapıyor.
Cephane bitti
IMF, aşağı yönlü risklerin yükseldiğine, küresel ekonomik toparlanmanın düşünüldüğünden daha fazla kırılgan olduğuna, mevcut sorunların çözülmesi için gereken zamanın da tükenmekte olduğuna atıf yaparak, karşı manevra yapmak için geleneksel maliye ve para politikası araçlarının gücünün de azaldığına işaret ediyor. Çünkü artık başta ABD’de olmak üzere herhangi yeni bir parasal miktar gevşetmesinin işe yaramayacağı tartışmalarına çoktan başlandı. Maliye politikası ise hem ABD’de hem de AB’de borç krizi çerçevesinde tartışılıyor. Herhangi bir manevra alanı kalmış değil.
IMF tükenen ve giderek açmaza sürüklenen bu duruma çözüm için de finansal sistemin güçlendirilmesinin şoklara karşı güç kazanımı sağlayacağı, süren toparlanmaya da destek anlamına geleceği uyarısını yapıyor.
Gelişen ülkelere de aşırı sermaye akımlarıyla ortaya çıkan ekonomik ısınmaya, hızlı kredi genişlemesine ve enflasyona karşı önlem almaları gerektiği uyarısı yer alıyor.
Uğur GÜRSES
Radikal Gazetesi