Istanbul Sanayi Odası ve IHS Markit’ten elde edilen son PMI® anket datalarına nazaran Şubat’ta 51,7 olarak ölçülen manşet PMI Mart’ta 52,6’ya yükselerek bölümün performansında güçlü bir güzelleşmeye işaret etti. Böylelikle, faaliyet şartları üst üste onuncu ay güçlenmiş oldu.
Yeni siparişlerde gözlenen düzgünleşme sinyallerine bağlı olarak imalat dalında üretim ve istihdamın büyümeyi sürdürdüğüne işaret etti. Ham unsur teminindeki kahırların devam etmesi müspet genel görünümü sınırlarken hem girdi maliyetleri hem de en son eser fiyatları enflasyonu tekrar hızlandı.
PMI bilgilerinin ayrıntıları, ihracat talebinin artarken, iç talebin de güçlü seyrini koruduğunu gösteriyor. Enflasyonu düşürme maksadını benimseyerek Mart ayında 200 baz puan daha faiz artıran eski merkez bankası lideri Ağbal’ın da iç talebin PMI datalarına de yansıyan gücüne bakarak ne kadar haklı olduğunu anlatıyor. İç talep ve dış talep büyümesindeki eğilimler, tedarik ezaları birleştiğinde fiyatların yükselmesine neden olmakta. Hasebiyle Mart ayı enflasyonu beklentilerin üzerinde gelebilecek nitelikte. Öbür yandan, son iki haftadır TL’nin bedelinde yaşanan kayıp ve oynaklık beklentileri bozması açısından önümüzdeki aylarda iç talep büyümesini yavaşlatarak PMI verisine de yansıyabilecek nitelikte.
Aşağıda PMI verisiyle birlikte gelen açıklamaları okuyabilirsiniz:
– Toplam yeni siparişler, bir evvelki ay kaydettiği yavaşlamanın akabinde Mart’ta yükselerek yine büyüme bölgesine geri döndü. Anket iştirakçileri, talepte güzelleşme sinyalleri olduğunu bildirdi. Yeni ihracat siparişleri ise üst üste üçüncü ay artış gösterdi ve toplam yeni siparişlere nazaran daha süratli büyüdü.
– Yeni siparişlerdeki yükseliş ve yeni üretim çizgilerinin eklenmesi, üretimin üst üste üçüncü ay büyüme kaydetmesinde rol oynadı. Büyüme suratı hafif artış gösterdi; fakat kimi anket iştirakçileri, ham unsur arzındaki zahmetlerin üretimde daha yüksek oranlı bir artışa pürüz olduğunu belirtti.
– Tedarikçilerin teslimat müddetlerinde devam eden keskin artış, arz tarafında yaşanan zorluklara işaret etti. Global yük taşımacılığındaki düşünceler ham unsur arzındaki yetersizlikleri daha besbelli hale getirdi ve böylelikle teslimat müddetleri Şubat’a nazaran daha yüksek oranda arttı.
– Arz dertleri Mart’ta enflasyonist baskıları da artırırken Türk lirasındaki paha kaybı, girdi maliyetlerinde yılbaşından beri en süratli artışın yaşanmasında rol oynadı. Misal halde, enflasyon oranının Şubat’ta son 10 ayın en düşük seviyesine gerilemesinin akabinde son eser fiyatları Aralık ayından beri en süratli artışı kaydetti.
– Türk imalatçıları Mart ayında işçi sayılarını güçlü bir biçimde artırmaya devam etti. Böylelikle istihdam son 10 ay boyunca tertipli olarak artış gösterdi. Yatırımlar, kurulan yeni üretim çizgileri ve üretim ihtiyaçlarındaki yükseliş, istihdam artışını destekleyen faktörler ortasında yer aldı.
– Satın alma faaliyetleri de Şubat’ta kaydedilen hafif yavaşlamanın akabinde toparlanma kaydetti. Lakin ham husus temininde yaşanan zorluklar girdi stoklarını artırmaya yönelik uğraşları zayıflattı ve stoklar son 3 ayın en süratli düşüşünü kaydetti.
PMI dataları hakkında değerlendirmede bulunan IHS Markit İktisat Yöneticisi Andrew Harker, şunları söyledi:
“Türk imalat kesimi, karşılaştığı kimi kıymetli zorluklara karşın Mart ayında yeni siparişlerinin büyüme bölgesine dönmesini sağlayabildi ve hem üretimi hem de istihdamı artırmaya devam etti. Son vakitlerde giderek daha bilinir hale gelen ham unsur temin zorlukları, tedarikçilerin teslimat müddetlerini, stokları ve girdi maliyetlerini etkilerken üretimdeki büyümeyi de sınırladı. Türk lirasındaki paha kaybı ise enflasyonist baskıları şiddetlendirdi. Firmalar, bölümdeki büyümenin sürat kazanmaya başlayabilmesi için karşı karşıya oldukları bu zorluklardan kimilerinin önümüzdeki aylarda hafiflemesini umuyor olacak.”