DOĞUMLA BİRLİKTE OLMASI GEREKEN SÜNNETLER VE ÇOCUĞUN TERBİYESİNDEKİ YANSIMALARI
İslam eğitimcileri eğitimin doğumla birlikte hatta daha önceden başlaması gerektiğini belirtirken çocuğun sağlıklı ahlaklı ve dindar yetişitrmenin çok erken yaşlardan başlayacağını Peygamberimizin (s.a.s) tavsiyelerinden çıkarmışlardır. Şimdi bu tavsiyeler üzerinde durarak Peygamberimiz (s.a.s) neler tavsiye ettiğine ve bunun çocuk terbiyesindeki yansımalarına göz atalım.
TAHNİK: Yeni doğan çocuğa hurmayı yumuşatıp tattırmak anlamına gelen tahnik’i Peygamberimiz (s.a.s) torunlarına bizzat uygulayarak bizlere rehber olmuştur.
AKİKA: Çocuğun yedi günlükken yapılması tavsiye edilen sünnetler arasında zikredilip çocuk buluğ çağına kadar kesilme imkanı olan bir kurbandır. Akika kurbanı bir şükür kurbanı olup ailesine akrablarına komşularına vs ikramda bulunup ziyafet vermesidir. Kendisinin bu kurbanın etinden yemesi caizdir.
AKİKA SADAKASI: Bebeğin doğumunun yedinci gününde yapılması gereken diğer bir sünnet çocuğun saçları kesilip tartılır ve ağırlığınca altın yada gümüş olarak sadaka verilir.
DUA: Doğum öncesinden başlayan ve bir ömür devam eden diğer bir sünnet duadır. Çünkü dua insanı eğitenlerin aczini ifade etmektedir. Eğitimci peygamber dahi olsa hidayetin Allah(cc)’ın elinde olduğunu hep hatırlatır.
SAĞ KULAĞINA EZAN OKUMAK, SOL KULAĞINA KAMET GETİRMEK: Yeni doğan bebeğin sağ kulağına ezan sol kulağına kamet okumak Hz Peygamber(s.a.s) ‘ın sünnetidir. Bu uygulama bize elest bezmindeki ‘Rabbin kim hitabına verdiğimiz cevabı hatırlatmak olup kulluğumuzun hep farkında olmamızın ilk adımlarıdır.
GÜZEL İSİM VERMEK: Peygamberimiz doğan bebeğe en geç yedinci günüde isminin konulmasını buyurmuştur . İsminin manası olumsuz veya çirkin olan çocuk ve ya yetişkinlerin isimlerini değiştirmiştir . Çocuklarımıza efendimizin gösterdiği hassasiyetler doğrultusunda isimler koymanın, çocuklarımızın karakter algısı yüksek fertler olması açısından ehemmiyetli bir faktör olduğu görülmektedir. Çocuklara verilen isimler karakter ve şahsiyetin en temel öğesidir.
SÜNNET ETTİRMEK: Peygamberimiz (s.a.s) sünnet olmanın fıtrat gereği olduğunu belirtmiştir. . Doğumunun yedinci gününden başlayarak buluğ çağına kadar zamanı olan bu sünnetin yedinci günde olması en efdal zamandır.Müslümanlığın alametlerinden sayılan sünnet sayesinde çocuğun ilerde dini kimliğinin pekişmesi sağlanacaktır.
HELAL LOKMA İLE BESLEMEK: Çocuğun yetişitirlmesinde ilk dikkat edilecek unsur onun gıdası ve beslenmesidir. Çünkü gerek nicelik gerekse nitelik olarak çocuğun aldığı gıdaların çocuğunu karakterine iyi yada kötü yönde etki edeceği şeklinde görüşler (gazali ve kınalızade) mevcuttur. “Zira helal lokma salih amele vesiledir .”
NİNNİLER SÖYLEMEK: Anne babanın konuşmalarında ‘ bismillah, elhamdülillah,maşallah inşaallah ‘gibi sözleri söylemeleri bebklerde kulak ve gönül aşinalığı oluşturacak, çocuklar bilahere anlamlarınıda öğreneceklerdir. Ana baba , bebeğe, içinde Allah lafza-i celalinin geçtiği zikirler ve ilahiler ninniler söylemelidir.
ANNEYLE BİRLİKTELİK VE ONDAN SÜT EMME: Hayata gözünü açan insan yavrusu, etrafında rahat ve güveli bir dünyanın mevcut olduğu hissini yaşadığı ölçüde ruhen gelişip olgunlaşmaya doğru ilerler. Anne ile çocuk arasındaki hissi ilişkilerin canlılığı fıtri bir duygu olan anne sevgisi ve şefkati, çocuğun ruhi melekelerinin sağlıklı gelişmesinde temel etkendir. Emzirme ile anne sıcaklığı ve şefkatinin devamı, çocuğun kişilik kazanmasında çok önemlidir. Bu, çocuğun erişkin olduğu yıllarda diğer kişilerle kurduğu ilişkiler yansıyacaktır.Anne sütüyle beslenen çocuklar ruh ve beden bakımından daha sağlıklı, daha dengeli ve başarılı olurlar. Anneden uzun süre ayrı kalan çocuklarda ise motor, mental ve duygusal bozukluklar ortaya çıkmaktadır. Peygamberimiz “ Anne ile çocuğun arasını ayıranın Allah’da kıyamet gününde sevdiklerinden ayırır .” Yüce Allah Çocuğun iki yıl emzirilmesini tavsiye etmektedir . Anneden süt emme imanın alt yapısı olan sevgi güven ve bağlılık duygularını kazanmayı sağlar. Ayrıca Peygamberimizin ‘Çocuklarınızı ahmak kadınlara emzirtmeyin, çünkü süt iz bırakır. Alınan sütle benzeme hasıl olur. Emzirilen süt çocukların tabiat ve karakterini değiştirir . Annenin sütütnün çocuk eğitimindeki etkisini düşündüğümüzde annelerin tahir bünyeli temiz asıllı akıllı dinda ve güzel ahkalı olma ve helalden beslenme gibi özelliklere dikkat etmesi gerektiğini söyleyebiliriz.
Peygamberimizin tavsiyeleri ışığında değerlendirdiğimiz doğum öncesi ve sonrası ile ilgili uygulamalara ek olarak yapılan yanlışlara değinmek gerekecektir.
Yeni doğan çocuğun odasında ayna olmaması, yastığının altına makas ve bıçak konulması, erkek çocuğunun kaynar su ile yıkanması, annenin bebeğe arkasını dönmemesi, dışarı çıkarken ekmek ve kömür alması, doğduktan yedi gün sonra eşikte sallayarak Kur’an okunması yıkanma suyuna altın konulması, altın konulmuş suyla kırk tas su dökülmesi, çocuğun kirlettiği bezinin kapı eşiğine konulması, adetli kadının çocuğun yüzüne bakamaması, nazar boncuğunun takılması, çocuğun yıkanan çamaşırlarının dışarıya asılmaması gibi yanlışlardan bahsederek konumuzu noktalayalım.
Muhlise A. PEÇENEK
1. Ahmed b.hanbel Müsned
2. Buhari akika 1 edep 108
3. Buhari edeb 108
4. Buhari libas 63
5. Müminun 51
6. Tirmizi buyu’ 52
7. Bakara 233
8. Kütübüssitte