Müzik diyince aklınıza ne geliyor?
Sadece ağızdan çıkan birkaç kelimenin bir araya gelmesi mi yoksa başka bir şey mi? Peki ya müzik aleti dediğimiz zaman? Sadece bir cisimden çıkan ses mi yoksa başka bir şey mi? Bu yazımda bu konu hakkındaki naçizane düşüncelerimi sizlerle paylaşacağım.
Müzik kelimesi Fransızca kökenli olup, Latince musicadan, o da eski Yunanca'da ki ilham perileri anlamına gelen Mousai'dan gelir. Köküne baktığımız zaman bile ilham manası taşıyan bu sanat dalı her türlü manada kullanılır. Kiminde özlem işler içine nakış nakış her dinlemede seni başka diyarlara götürür, kiminde aşk işler içine dinledikçe bir başka bakarsın aşık olduğun insana. Kiminde sevda işler dinledikçe seni senden alır. Kiminde ise gurbeti işler dinledikçe mesafeler mana bulur yüreğinde. Çoğu şeyi işler içinde; aşk, sevda, hüzün, özlem, memleket, gurbet aklınıza gelen her şeyi arayıp bulabilirsiniz müzik dediğimiz şeyin altında. Öyle bir güzel yanı var ki, her çalmasında bir başka bakıyorsun insanlara, bir başka görünüyor sana o an dünya.
Müziği belli bir yöreye belli bir bölgeye bağlamak olmaz. Çünkü müzik dediğimiz şey evrensel bir özellik taşır. Dil farklı olur ama yine de evrensel olma özelliğini yitirmez. Çünkü müzik seslerin mimarisidir. Müzik demiş iken müziğe eşlik eden müzik aletlerini yani enstrümanları unutmamak gerekir. Müziği müzik yapan asıl aletler. Her yörenin her bölgenin kendine has olan enstrümanları bulunur. Her enstrümanın da insanda uyandırdığı duygu başkadır. Mesela bağlama, yaygın olarak Türk halk müziğinde kullanılır. Çaldığı zaman içimde böyle bir hüzün bir özlem canlanır.
Tabi bağlama dediğimiz zaman aklıma gelen ustalarından biri ise Neşet Ertaş'tır. Sizlere biraz da geçmişten bahsetmek isterim. Eskiden bağlamasını alan köy kahvelerine gelir karşılıklı söz dalaşı yapar veyahutta kahveden birinin birkaç tıngırtad demesi ile başlardı. Yöresel müziklerle kimisi ise sevdiğine türküler yazardı ama has türküler. Ha öyle her sözü bir mana taşıyan her sözü bir şeyi çağrıştıran türküler hani şimdiki gibi öyle sürekli aynı şeyleri söyleyenler gibi değil. Bunlara örnekler ise: Karaca Oğlan, aşık Veysel, Pir Sultan abdal ve daha niceleri. O kadar bağlamadan bahsettik tanımını da yapmamak olmaz. Bağlama ya da saz, Türk halk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli tezeneli bir çalgı türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre kopuz, cura, saz, çöğür, dombra, ikitelli, tambura, tar gibi değişik isimlerle tanınır. Tezene denilen kiraz ağacı kabuğundan yapılmış bir mızrapla tellere vurularak çalınır.
Sözlerimi toparlayacak olursam derimki müzik ruhun gıdasıdır. Sözlerimi ise Aşık Veysel'in anlamlı dizeleriyle bitirmek istiyorum.
Ne var ise sende bende
Aynı varlık her bedende
Yarın mezara girende
Sen toksun da ben aç mıyım?