Sigara, pasif içiciler dâhil her yıl 7 milyon insanın ölümüne neden oluyor.
İnsan ömrünü 10 yıl kısaltırken, her 7 saniyede bir kişi de sigaranın neden olduğu hastalıklar nedeniyle hayata gözlerini yumuyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünyadaki 1 milyar 100 milyon sigara kullanıcısından yaklaşık yüzde 80’i düşük ve orta gelirli ülkelerden. Dünyada en fazla sigara içilen ülkeler arasında 15 yaş üstü sigara içenlerin oranlarının hesaplandığı WHO verilerine göre, 103 bin nüfuslu Kiribati yüzde 47,4’le zirvede bulunuyor. Bu ülkeyi yüzde 46 ve yüzde 43 ile Karadağ ve Yunanistan takip ediyor. Türkiye ise yüzde 27,6’lık bir oranla listenin 40’ıncı sırasında bulunuyor. Sigara tüketimi bakımından en az orana sahip ülkelerin başında Gana, Etiyopya, Nijerya, Eritre ve Panama geliyor. WHO verilerine göre, Afrikalıların yaklaşık yüzde 14’ü tütün ürünü kullanıyor. Bu oran küresel ortalamanın yaklaşık yüzde 22’sinin altında.
Verilere dâhil edilmeyen KKTC’nin ise bu oranların neresinde olduğu tam net olarak bilinmezken, her yıl milyon dolarları bulan sigara ithalatındaki artış tehlikenin boyutunu da gözler önüne seriyor.
PAHALI SİGARADA KKTC 17 TL İLE 63. SIRADA
Dünyanın en pahalı sigarası Avustralya’da satılırken, son zamlarla birlikte Türkiye 97 ülke arasında yapılan sıralamada 13 basamak yükselerek 18 TL’lik fiyat ile 59’uncu sıraya çıktı.
KKTC de Türkiye sıralamasından geri kalmayarak resmi olmasa da listenin 63. sırasında yer alan yüksek fiyat aralığında 17 TL’lik karşılığa denk gelen sigara satışı ile listenin 63. sırasına Bulgaristan ile birlikte yerleşti.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, çeşitli ülkelerde sigara kullanımını kısıtlama politikaları sonuç veriyorken, ülkemizde sigara kullanımı noktasında farkındalık ve kamu spotlarının eksikliği uzmanlarca sürekli, yüksek sesle dillendiriliyor.
YASAKLARA RAĞMEN, TOPLAM SAYI ARTTI
Yine WHO’ya göre Fransa’da bir yılda bir milyon kişinin sigarayı bıraktığı ortaya kondu. Ancak sigara yasaklarına rağmen dünyada sigara içenlerin toplam sayısı arttı. 15 yaş üstü sigara içenlerin oranlarının hesaplandığı 2016 Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 103 bin nüfuslu Kiribati yüzde 47,4’le zirvede bulunuyor.
Bu ülkeyi yüzde 46 ve yüzde 43 ile Karadağ ve Yunanistan takip ediyor. Türkiye ise yüzde 27,6’lık bir oranla listenin 40’ıncı sırasında bulunuyor. Rusya’da 15 yaş üstü erkek nüfusunun yüzde 60’ı sigara içerken, kadınların oranı yüzde 23.
KKTC 2,5 YILDA 54 MİLYON DOLARLIK SİGARA İTHAL ETTİ
KKTC’nin ithalatında önemli paya sahip ürünler yakıtlar, taşıt araçları, arpa, hayvan yemleri başta olmak üzere sigara ve alkol de önemli bir yer tutuyor. KKTC ithalatının yaklaşık %65-70’ini Türkiye’den gerçekleştirirken, sigara ithalatında ise yıldan yıla gözlemlenen artış da dikkat çekiyor.
KKTC’nin 2017-2018-2019 (Nisan) sigara ithalatı toplam 54 milyon 437 bin 972 dolar civarında gerçekleşti.
2017’de 22 milyon 025 bin 553 dolar, 2018’de 24 milyon 907 bin 573 dolar, 2019 Nisan ayına kadar olan sürede ise 7 milyon 504 bin 846 milyon dolar sigara ithal edilen KKTC’de rakamlar da her geçen yıl arttı.
HAYATI 10 YIL KISALTIYOR, 7 SANİYEDE BİR KİŞİ ÖLÜYOR
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Başkanı Özlem Gürkut da akciğer kanserinin artışındaki en önemli faktörün sigara kullanımı olduğuna işaret ederek, KKTC’de tütün kullanımının çok yaygın olduğunun altını çizdi.
Başkan Gürkut, her yıl milyonlarca kişinin hayatını tütün ve tütün ürünlerinin kullanımına bağlı olarak yitirdiğini -tüm kanser ölümlerinin %22’sinden, kalp ve damar hastalıklarından ölenlerin %12’sinden sorumlu- bunların da yaklaşık yedide birinin pasif içiciliğe bağlı olduğunu, hayatı 10 yıl kadar kısalttığını ve her 6-7 saniyede bir kişinin sigaranın neden olduğu hastalıklardan öldüğünün Dünya Sağlık Örgütü verilerinden de görülebildiğine işaret etti.
“KANSERDE 4 MAJOR FAKTÖR VAR”
Dünya genelinde birçok başka hastalık gibi kanser için de risk faktörü olan dört majör faktörün olduğuna dikkat çeken Gürkut, bunların tütün kullanımı, alkol kullanımı, sağlıksız diyet ve hareketsiz yaşam (fiziksel inaktivite) olduğunu söyledi. Gürkut, bazı kronik hastalıkların, özellikle az gelişmiş ülkelerde daha sık olmak üzere, nedenler arasında olduğuna da dikkat çekti.
Gürkut, “Örneğin 2012 yılında tanı konulan tüm kanserlerin %15’inin Helicobacter pylori, Human papilloma virüs (HPV), Hepatit B, Hepatit C ve Epstein-Barr virüs gibi karsinojenik enfeksiyonlara bağlı olduğu hesaplanmıştır” şeklinde konuştu.
“KANSERE BAĞLI ÖLÜMLERİN %22’Sİ SİGARADAN”
Kanserlerin %30 ile %50’sinin risk faktörlerinin azaltılması ile engellenebileceğini ifade eden Gürkut şöyle konuştu:
“Ayrıca kanser yükünün azaltılması, kanser hastalarına erken tanı konulması ve kanser tanısı almış hastaların yeterli ve başarılı tedavisi ile de mümkündür. Azaltılması veya engellenmesi mümkün olan risk faktörleri: Tütün kullanımı (sigara ve dumansız sigara da dahil), Obezite veya fazla kilolu olmak, Düşük meyve ve sebze içerikli sağlıksız diyet, Fiziksel aktivite eksikliği, Alkol kullanımı, Cinsel yolla bulaşan HPV enfeksiyonu, Hepatit ve diğer karsinojen virüslerle enfekte olmak, İyonizan veya ultraviyole radyasyon, Hava kirliliği.”
Özlem Gürkut, bunların içinde tütün kullanımının tek başına en önemli risk faktörü olup, tüm dünyada kansere bağlı ölümlerin yaklaşık olarak %22’sinden sorumlu olduğuna dikkat çekti.
4 BİNDEN FAZLA KİMYASAL, 70 KARSİNOJEN ETKİ…
Tabipler Birliği olarak, tütün ve tütün ürünleri kullanımının bir halk sağlığı sorunu olduğunu sürekli vurguladıklarından da bahseden Gürkut, “Tütün ve tütün ürünlerinin dumanında bulunan nitrozaminler, benzen, formaldehid, kadran, karbon monoksit, siyanür, naftalin ve cadmium gibi 4 binden fazla kimyasal maddenin yaklaşık 70 tanesi karsinojen özelliğindedir. Akciğer, ağız içi, solunum yolları ve idrar torbası kanserlerinin en önemli sebepleri arasındadır. Bunun gibi kronik akciğer hastalıklarına, kalp ve damar hastalıklarına ve gebelerde erken doğum, düşük ve ani bebek ölümlerine neden olduğu, son zamanlarda ise multiple skleroz (MS) hastalığına sebep olduğu ve hastalığın ilerlemesine neden olabileceği söylenmektedir” açıklamasında bulundu.
“ÜLKEDE AKCİĞER KANSERİ ARTIYOR”
“Ülkemizde kardiyoloji ve göğüs hastalıkları servisleri dolup taşmaktadır” diyen Gürkut, akciğer kanserinde de ciddi bir artışın söz konusu olduğunu ve kanser türleri arasında ilk sıralara yerleşmeye başladığını dile getirdi.
Sigaranın henüz bilinmeyen ve saptanmamış etkilerinin de olabileceği ihtimalinin olduğunu da hatırlatan Özlem Gürkut, etkileri kanıtlanmış birçok hastalık olmasına rağmen insanların bile bile sigara içmeye devam etmesinin, kendilerine maddi ve manevi zarar vermelerinin yanı sıra etraflarındakilere de zarar vermesi konusunda duyarsız olmalarının da oldukça düşündürücü olduğunu kaydetti.
Gürkut ayrıca, tütün ve tütün ürünlerinin bazı nedeni bilinmeyen hastalıklarda henüz tespit edilmemiş olası sebeplerinden biri olabileceğinin de akıldan çıkarılmaması gerektiğini vurguladı.
“ZARARI AZALTILMIŞ ÜRÜN” ENDÜSTRİ ALDATMACASIDIR…
Son zamanlarda sigaranın zararlarının iyice anlaşılması ve yapılan ciddi uyarılarla sigarayı bırakanların artması üzerine endüstrilerin paniğe kapılarak, alternatif ürünlerini pazara sunduğunun bilindiğinin altını çizen Gürkut, tütün endüstrisi tarafından elektronik sigara, ısıtılmış yeni nesil tütün ve nikotin ürünlerinin sigaraya göre daha az zararlı ürünler oldukları iddiasıyla tanıtıldığından bahsetti.
ELEKTRONİK SİGARANIN ZARARLARINDA KANITLAR ARTIYOR…
“Amerikan Toraks Derneği’nin geçtiğimiz mayıs ayında yapılan kongresinde sunulan en güncel araştırmalar, elektronik sigara ve nikotin içeriğinin önemli sağlık tehditleri oluşturduğunu ortaya koymuştur” bilgisini veren Özlem Gürkut, bu çalışmalarda, gençlerin elektronik sigaraya tatlandırıcı aromalar nedeniyle başladıkları, kronik obstriktif akciğer hastalığında (KOAH) sigaraya bağlı uzun sürede ortaya çıkan tomografi değişikliklerinin elektronik sigara kullanıcılarında erken dönemde başladığı, sigara dumanı, nikotin, elektronik sigara sıvısı, elektronik sigara sıvısı ve nikotin karışımının ayrı ayrı solunum epitel hücrelerinin erken ölümüne yol açtığının da kanıtladığını vurguladı.
Ayrıca Gürkut, elektronik sigara içeriklerinin akciğerde iltihaplanma ve hasara yol açabileceğine karar verildiğini de aktardı.
“ELEKTRONİK SİGARA DAMARDA İŞLEV BOZUKLUĞU YAPIYOR”
Elektronik sigaraya maruz bırakılan farelerin çevresel damarlarında bir saat içinde % 31 daralma oluştuğunun görüldüğüne dikkat çeken Gürkut, elektronik sigaranın damarlarda işlev bozukluğu yaptığının saptanmasının yanı sıra son bilimsel çalışmaların da elektronik sigara ve nikotin içerikli ürünlerin sigaraya güvenli bir alternatif olmadığını da ortaya koyduğuna işaret etti.
Gürkut, “Sağlıklı kalmak için sigarayı alternatifsiz olarak bırakmak gereklidir” dedi.
DÜNYADA SİGARANIN EN PAHALI VE EN UCUZ OLDUĞU ÜLKELER*
Avustralya 113.63 TL
Yeni Zelanda 100.36 TL
Norveç 74.75 TL
İrlanda 74.72 TL
İngiltere 67.31 TL
İzlanda 62.77 TL
Kanada 58.76 TL
Singapur 56.31 TL
İsrail 55.51 TL
Fransa 49.82 TL
58 – Karadağ 18.86 TL
59 – Türkiye 18 TL
60 – Bulgaristan 17 TL / Kuzey Kıbrıs 17 TL
61 – Rusya 11.87 TL
62 – Endonezya 9.77 TL
63 – Vietnam 6.00 TL
64 – Kazakistan 5.77 TL
65 – Pakistan 5.56 TL
Not: * Phillip Morris markasına ait en pahalı ikinci sigaranın 20’lik paketi baz alınmıştır.