|Paylaş|


|Tweet|
Zor lekeleri çıkarmak başlı başına bir sorundur. Ancak birkaç ana kurala dikkat ettiğiniz takdirde lekenin daha çabuk çıkarılacağını göreceksiniz. Leke çıkarmada en önemli bilgi lekenin hangi cins ve zorlukta olduğunu bilmektir. Bir de lekeye mümkün olduğunca hızlı şekilde müdahale etmeniz gerektiğini unutmamalısınız.
Eğer kumaşınızın üzerine boya yeni dökülmüş ve leke iz yapmamış ise, hemen terebentine ihtiyaç duyuyoruz demektir.
Kumaşınızın üzerine dökülen boya artık katılaşmış bir leke haline gelmiş ise, o zaman yapılması gereken şey en çabuk şekilde leke olan kumaş bölümünü sabun ile güzelce yıkamak ve daha sonrasında kumaşın lekeli yerini sabunlu suyun içinde bırakmaktır. Yumuşayan boya lekesini birkaç saat sonra sabunlu sudan alıp, bir bıçak yardımı ile boyayı iyice kazıyın. Son dokunuş olarak ise, kumaşı terebentin ile birlikte iyice silin.
Elbisenize bulaşan fondöten leke bıraktıysa, bunu etere batırılmış bir bez ile silin. Oluşan leke, sabunlu suyla yıkanınca yok olacaktır.
Gümüş çatal kaşık takımınızın lekesiz ve kusursuz olması için kullandıktan hemen sonra yıkayın.
Ispanak lekesini çıkartmak için, lekeli kısmı taze patates ile yavaşça ovun. Sonra hafif sabunlu su ile yıkayın.
Kahve lekesi kumaştan yoğun bir tuz eriyiğiyle iyice yıkanıp bol suyla ovalanarak çıkarıldığı gibi, dökülür dökülmez sıcak sabun suyuyla yıkanınca da çıkar.
Ayrıca kumaş üzerine gliserin damlatıldıktan sonra içine az asit borik katılmış ılık suyla yıkayarak da leke çıkarılabilir.
Kahve lekesi için genellikle mutfağınızda bulunan karbonatı da kullanabilirsiniz.
Leke yeni ise benzin, gaz ya ya terebentin esansı ile silinerek çıkarılır. Bu maddelerin bıraktığı leke petrol eteri ile de uçurulabilir.
Katranı mümkün olduğunca kazıyarak temizleyin. Lekeleri temiz bir bezle ve okaliptüs yağlı bezle, hafifçe ovun. Sonra da yumuşak süngeri deterjanlı suya batırıp tekrar temizlik yapın. En son da temiz bir suyla yıkayın.
Kan lekesini mümkün olduğu kadar yeniyken çıkarmaya çalışmalısınız. Hiç yapmamanız gereken şey kan lekesini çıkartmak için sıcak su kullanmaktır. Sıcak su, lekeyi pişirerek daha fazla yerleşmesine yol açar. Oysa bazı değişik yollarla kan lekelerini kolaylıkla çıkartabilirsiniz:
Lekenin bulunduğu yeri sulandırılmış Hint yağı ile yumuşatın. Sonra bir sünger ile ılık suyla silin. Lekenin yerinde iz kaldıysa Hint yağı karışımının içine üç damla amonyak katın. Lekenin yerinde daha koyu bir iz kalırsa onu açmak için ya ıslatıp güneşte bırakın ya da lekenin yerini hidrojen peroksit (eczanelerde bulabilirsiniz) ile silin.
Bu çözümün yanında leke çıkarma yollarını kumaşlara göre şöyle sıralayabiliriz:
Pamuklu kumaşlarda, amonyaklı su ile ıslattıktan sonra sabunlu suyla yıkayın.
Yünlü ve ipeklilerde ise amonyaklanmış oksijenli su ya da oksalit asitli su kullanılmalıdır.
Beyaz kumaşlarda: Lekeyi oksijenli suyla ıslatın. Sonra ise sabunlu ılık suda yıkayın.
Renkli kumaşlarda: Nişastayı suyla karıştırıp bir hamur yapın. Bunu lekeli kısma sürerek kurumasını bekleyin. Sonra fırçalayarak temizleyin. Bir başka yol da aspirin tabletini biraz suyla eritip lekeli yeri bununla kaplamaktır. İyice kuruyunca fırçalayıp temizlersiniz.
Halıda kan lekesi: Lekeli yerleri beyaz sirkeyle temizleyin.
Çaydanlık, tencere gibi mutfak eşyalarında biriken kirecin neden olduğu lekeleri gidermek için bu kaplara birkaç dilim temizlenmiş patates kabuğu katın, içine su ekleyip bir süre kaynatın ya da içinde sirkeli su ile kaynatın, sonra iyice durulayın.
Beyaz kumaştan çıkartmak için sıcak suya biraz amonyak ekleyin ve bu su ile silin. Sonra da yıkayın. Renkli kumaştan ise bu leke benzin ile çıkarılabilecektir.
Kumaşları herhangi bir leke çıkarıcı ile temizlemeden önce oldukça tuzlu bir su ile silerseniz leke çıkarıcı iz yapmaz.
Önce şekeri gidermek için soğuk ya da ılık suyla yıkayın. Leke yine çıkmazsa, sodyum bisüfit eriyiği ya da çok az bir oksalik asit eriyiği denenebilir.
Bütün meyve lekeleri daha tazeyken üzerine az miktarda limon suyunu damlatıldığı ve sıcak su ile birlikte durulandığı zaman çıkacaktır. Çok kaynar su kullanılmalıdır. Leke çıkmazsa çamaşır suyu katılmış ya da oksijenli suyla yıkanmalıdır.
Eğer örtünüze meyve suyu dökülürse hemen üzerine tuz serpin. İlk yıkamada leke çıkacaktır.
Eğer mobilyalarınız lekeliyse bunları çıkarmak için sakın su ve sabun kullanmayın. Un ve badem yağından bir karışım yapıp mobilyanın üstüne sürün. Sonra yünlü bir bezle silerek temizleyin.
Özellikle çocuklu kadınlar için dert olan mobilya üzerindeki su ya da benzeri lekeleri temizlemek için, çok kolay bir yol öneriyoruz. İçki vs. şişelerinin mantarları bu işlemde yardımcı olacaktır. Bu mantarlar işinize yarayacak bu nedenle saklayın. Mobilyanıza damlayan su taneciklerini yumuşak bezle hafifçe silin. Sonra bu kısmı mantar tıpa ile yavaşça ovun. İz kalmadığını göreceksiniz.
Metal eşyalarındaki mum lekelerini kazımayın. Mum üzerine ilk önce kaynar su dökün. Sonra yumuşak bir bez ile parlatın.
Kumaş eşyalardaki mum lekelerini çıkartmak için ise mum lekesini kazıyın. Sonra lekeyi iki kâğıt arasına koyup ütüleyin. Son olarak da ispirto ile silebilirsiniz.
Koltuk ve benzeri mobilyalara damlayan mumun kabuğu önce bıçakla hafifçe kaldırılır. Altı ise dikkatle fırçalanır. Leke yeni ise bu işlem yeterlidir. Fakat kabuk kalkınca altta belirli bir iz kalmışsa bu kısım benzinle veya asetonla silinerek çıkarılır.
Mürekkep lekesi değişik yollarla çıkarılabilir:
Mürekkep dökülür dökülmez, yani henüz tazeyken sıcak sabunlu suyla yıkanır ya da silinir.
Üzerine mürekkebi emebilmesi için bol miktarda tuz serpilir.
Kumaş, süt içerisine birkaç kere sokulup çıkarılarak sıkılır.
Yarım kase su içine iki çorba kaşığı limon suyu eklenir. Kumaşın lekeli kısmı bunun içine batırılıp bir süre bekletilir.
Kumaş gergin şekilde tutulur. Üstten amonyak dökülüp yavaş yavaş ovalayarak lekenin akıp gitmes, sağlanır. Sonra bol suyla iyice yıkanır.
Kumaşa şeker serpilir, üzerine limon sıkılır ve bir süre bırakılır.
Beyaz kumaşlarda mürekkep lekesi eskimişse üzerine çamaşır suyu damlatılır. Bir süre sonra klor atıklarının giderilmesi için kumaş bolca suyla iyice yıkanır.
Pamuklu kumaştaki mürekkep lekesini çıkarmak için, bir miktar çamaşır suyuna biraz su ekleyip bu karışımı batırılmış bir bezle lekeyi silebilirsiniz. Mürekkep lekesindeki mavi ya da siyah leke yok olur ama geriye sarı, pas lekesine benzeyen bir leke kalır. Bu lekenin üzerine oksilit asit tozu dökülüp kaynar suda bir iki defa ovuşturulup yıkanırsa bu iz de yok edilmiş olur.
Ot ve çimen lekesini çıkarabilmek için alkollü bir pamukla silmelisiniz. Eğer leke tamamen yok olmamışsa o zaman ılık oksijenli suyla silin.
Çimen lekesi için ıspanak lekelerinde yaptığımız yöntemi de kullanabilirsiniz: Taze patates ile hafifçe ovun, sabunlu suyla yıkayın.
Aseton ile ya da eşit ölçülerdeki alkol ve eter karışımı ile çıkartabilirsiniz. Her iki yöntemde de lekenin altına 4-5 kat katlanmış beyaz bir bez serin. Lekeyi silerken bu bez kirleneceğinden, kirin giysiye geçmemesi için kontrol edin ve lekenin altındaki bezin temiz kısımlarına kaydırın. Leke hemen çıkmazsa bu işlemi bir kez daha tekrarlayın. Sonra asetonu uçurup leke bırakmasını önleyin.
Madeni mutfak eşyaları eskimekten ya da başka sebeplerden dolayı paslanır. Pas tabakasını yok etmek için bildiğimiz zımpara kâğıdını kullanabilirsiniz. Bu tür eşyaların yeniden paslanmasını engellemek için birkaç damla zeytinyağı ile ovmak yeterlidir. Bir kenara kaldırıp uzun süre kullanmayacağınız madeni eşyaların yağ ile silinmesi de pası önleyecektir.
Mutfak bezlerindeki pas lekelerini acil çıkartmak istiyorsanız bir miktar limon suyunu ısıtın ve lekeli bölümleri bu sıcak limonlu su ile ovun.
Lekeli kısım kaynar su buharına tutulur. Bir parça oksilit asit lekenin üzerine dökülür. Leke çıktıktan sonra bu kısım ılık su ile yıkanır.
Çamaşırlardaki pas lekelerini çıkarmak için lekenin üzerine bolca tuz serpin. Daha sonra bir kapta ısıtacağınız biraz limon suyunu sıcakken bu tuzun üzerine ekleyin. Biraz bekleyip bir bezle üzerini silin. Daha sonra soğuk su ile yıkayıp kurutun. Leke çıkmış olacaktır; eğer çıkmamışsa da leke eski demektir. Bu durumda bu işlemi bir kez daha tekrarlayabilirsiniz.
Mümkün olduğunca sıcak, %2-4’lük sodyum sülfat eriyiği ile temizlenebilir.
Pamuklu kumaşlarda sabunlu su ile yıkamak yeterlidir. Yünlü ve ipeklilerde ise alkollü su ile yıkanmalıdır.
Lekeli kısmı oksijenli su ile silin. Sonra ılık su ile yıkayın. Bu arada renkli kumaşlarda, oksijenin kumaşın rengini soldurmamasına dikkat etmelisiniz.
Sıcak fosfat trisodik solüsyonu kullanılabilir. Yünlü ve ipeklilerde ise biraz tereyağı sürmeli, sonra ya sıcak sabunlu su ile ya da klorlu eriyiğiyle yıkamalı, kalan izleri ise oksijenli suyla çıkarmalıdır.
Çatal ve bıçaklardaki sirke lekesini gidermek için, bir mantarın üzerine az miktarda ispirto ekleyin ve lekeli kısmı bu mantar ile ovun. Sonra sabunlu su ile yıkayın.
Bilirsiniz ki su da leke yapar. İpekli ya da pamuklu kumaşlardaki su lekesini çıkarabilmek için lekeli yerleri bir bardak ya da şişenin altıyla ovun. Fanilalar ve yünlüleri ise ütülemek yeterlidir.
Yıkanabilen kumaşta ise sabunlu bezle silin.
Yıkanmaz kumaşta ise benzine batırılmış bir bezle bastırmadan silin. Elinizin hafif temasıyla benzini uçurun. Sonra ılık suda yıkayın ve nemli bezle tersinden ütüleyin.
Kurumun bileşimi birkaç maddeden oluşmuştur. Bu nedenle leke bir tek madde ile çıkmaz. Önce sabunlu bez ile lekeli kısmın kaba kiri alınır. Sonra terebentin esansı ile silinip isli kısım eritilir. Geride kalan son lekeyi ise pas lekesinde uyguladığımız yöntemle, asit oksalikli su ile tamponlanarak çıkarılır. Bol su ile iyice yıkanır.
Beyaz kumaştaki şarap lekesi:
Kumaşı bir süre kaynamakta olan süte batırıp, sonra da yıkayın.
Örtülerde ise şarap lekesinin üzerine dökülür dökülmez tuz serpiştirin. İlk yıkamada çıkacaktır. İnatçılık ettiyse, yıkama suyuna biraz çamaşır suyu katın.
Renkli kumaştaki şarap lekesi: Lekeli kısmı amonyaklı soğuk suya daldırın.
Çocukların kıyafetleri sık sık şeker ya da reçelle lekelenir. Bunu çıkarmak için ilk önce kumaşın lekeli kısmını ıslatın, sonra ise temiz bir fırçayı ılık suya batırıp bu bölümü hafifçe fırçalayın. Daha sonra aynı yeri sabunlu su ile silin. Burada önemli olan ilk önce ılık suyla silerek şekerin ya da reçelin rengini almaktır.
Çıkarılması çok zor bir lekedir. Basınç altında kaynayan su ile yıkanmalıdır. Bu da yeterli olmazsa, bir litre kaynar suya 3 gram kireç klorür ekleyerek yıkanmalı sonra hiposülfitli su ile çitilenmelidir.
Teflon tavalardaki lekeleri temizleyebilmek için bir kabın içine bir bardak su, iki çorba kaşığı karbonat ve yarım su bardağı sirke koyup karıştırın. Bu karışımı tavanın içine aktarıp on dakika kaynatın. Sonucunda ise lekesiz bir teflon tavanız olacaktır.
İpekli ya da yünlü kumaşlardaki ter lekelerini biraz amonyak eklenmiş suda ıslatıp, sonra ise temiz suya batırılmış bir süngerle silip kurumadan ütüleyin.
İpekli elbise ve bluzlardan ter lekesini çıkarmak için, bu kıyafetleri içinde bir çay kaşığı asit oksalik erittiğiniz ılık suya daldırın, birkaç dakika bekletin sonra ise bol suyla durulayın.
Sentetik kumaşta: Sabunlu su ile temizlemek yeterli olur.
Pamuklu ve beyaz kumaşta: Yıkamadan önce kuru sabun sürün.
Yünlü ya da ipeklide: Talk pudrası ve tebeşir tozundan yararlanabilirsiniz.
Her cins kumaştan alkol ya da sodyum iposulfit ile çıkarılır. Normal sıcaklıktaki suyun içerisine birkaç iposulfit taneciği atılır. Lekeli kısım bu suya daldırılır. Leke hemen çıkar. Sonra bol su ile yıkanır.
Tutkal lekesini çıkarmak için lekeli bölüm sirkeyle ıslatılır sonra da bol su ile yıkanır.
Kumaşlardaki tükenmez kalem lekelerini ispirtoyla silip ya da kumaşın o kısmını ispirtoya batırıp çıkarabilirsiniz.
Taze lekelerde her iki yönünden talk pudrası serpilir. Leke pudra ile örtülür. Temiz bir kumaş arasına konduktan sonra üzerinden orta sıcaklıkta ütü geçirilir. Gerekirse tekrar pudra serpilerek aynı işlem tekrarlanır.
Bitkisel ve hayvansal yağlar, benzinle temizlenebilir. Madeni yağları temizlemek için ise lekenin üzerine gliserin sürdükten sonra bol sabunla yıkanmalıdır. Yıkanmayan kumaşlara ise gliserin sürüldükten sonra, gliserin kurutma kâğıdında emdirilmelidir. Sürülen gliserin tamamen emilene kadar kurutma kâğıtlarını değiştirin.
Sıçrayan yağlar: Kızartma yaparken ne kadar özen göstersek de tamamen engelleyemeyiz. Bunları temizlemek için en iyi temizleyici ispirtodur.
Zeytinyağı lekesini elbiseden çıkartmak için kesinlikle su ya da kolonya kullanmayın. Hemen bir miktar ekmek içini yuvarlayıp lekenin üstünde gezdirin, çıkacaktır.
Taze lekelerde terebentin yağı sürülüp, sonra sabunlu suyla yıkanmalıdır.
Taze lekelerde uygulayacağınız bir başka yöntem de yağ sürdükten sonra terebentin ya da klorlu bir eriyikle silmektir. Kalan izleri eterle ya da talk pudrası ile temizleyebilirsiniz.
Yünlü ve ipeklilerde ise hafifçe yağ sürmeli, sonra talk pudrası koymalı, eterli ya da asetonlu alkolle tamponlanmalıdır.
Kurumuş haldeki boyaları sabunla yumuşatın, yağ sürdükten sonra terebentin ruhu ya da klorlu bir eriyikle silin. Kalan izleri eterle çıkarabilirsiniz. Talk pudrası ile temizleyin.
Yumurta lekesini çıkarmanın en basit yolu önce soğuk suda bekletmek, sonra da ılık sabunlu su ile yıkamaktır.
Eskimiş yumurta lekelerini ise gliserin ile yumuşatın ve sonrasında sabunlu su ile yıkayın.
Hassas kumaşlardaki yumurta lekelerini çıkartmak için, lekeli bölümü önce tuz ile ovun ve sonra ise sirkeli su ile durulayın. Bu kadife ve benzeri kumaşlar için de geçerlidir.
Soğuk suyla temizleyin. Leke çıkmamışsa, amonyaklı az sabunlu su ile tampon yapıp sonra da talk pudrası serpiştirin.
Lekeyi önce kurutun. Sonra ise fırçalayın. Lekeli kısmı daha sonra ılık su ile temizleyin. Hafif bir leke kalırsa benzin ile de fırçalayabilirsiniz.
Elbisenizin üstüne zamk dökülmüşse, bu oldukça zor çıkar. Ilık suyla çıkmıyorsa, ipek eşyalarınızı temizlediğiniz sabunu bir şişe alkolün içinde eritin. Bunu da yumuşak bir bezle lekenin üzerine tampon yapar gibi batırın ve sonra kurumaya bırakın. Lekenin çıkacağını göreceksiniz.
Çıkartmak istediğiniz lekenin alt kısmına su emici bir kumaş parçası koyun ve lekeli kısmı beyaz sirkeyle yıkanmış bir bezle silin sonra durulayın.
Üstüne vazelin sürüp bir saat bekletmenizden sonra da lekeyi her eczanede rahatlıkla bulabileceğiniz eterle temizlemeniz yeterlidir.