Boynu kırılasıcadan sonra, boyu devrilesice sözde imam kılıklı bir kişi, yine Aya Sofia kilisesinden camiye çevrilmiş mabette, Atatürk’e hakaret ediyor.
Adamda bilgi yok, sonra tarihi bilgi de yok. Dahası, Allah bilir ama belki de yüreğindeki kin ve nefret duyguları ile iman da yok, Atatürk’e Aya Sofiya kilisesinin, Fatih’in cami yapmasından sonra, tekrar müze haline getirmesine sözü getirerek lanetler okuyor, kâfir diyor.
Önce şuraya bir açıklık getireyim…
Ben neden “Ayasofya” dıye anmıyorum da “Aya Sofiya” diye anıyorum…
Bu mabed, Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından, 532-537 yılları arasında İstanbul'un tarihî yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından camiye dönüştürülmüştür.
Daha sonra…
1934 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile müzeye çevrildi. İnşasındaki adı “Aya Sofiya”dır.
Prof. Dr. Zafer Toprak, burasının müze haline getirilmesi ile ilgili şunları söylüyor…
“1930’lu yıllarda Cumhuriyet projesinin önemli bir boyutu Türkiye’nin yeni insanını inşa ederken onun geçmişle bağını güçlendirecek açılımlardan geçiyordu. Atatürk de Türkiye’nin tarihini, geçmişini bu topraklardaki bütün uygarlıkları da kapsayan bir derinlik içinde görüyordu. Bu bakış, Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşundan önce de Anadolu’da var olmuş bütün uygarlıkları, bu çerçevede Doğu Roma İmparatorluğu’nu da kapsayan bir bütünlük içeriyordu. O yıllarda arkeolojinin ve müzelerin önem kazanması çabaları hep bu bakış içinde değerlendirilmelidir. Müzeler bu bakışın önemli bir aracıydı. Ayasofya’nın müze yapılması kararı bu çerçevede görülmelidir.”
Elbette tarihi yarımadadaki Ayasofya’dan daha büyük camilerin varlığını gündeme taşıyıp da oradan bir tartışma yaratmak da istemiyorum.
XXX
Gelelim ayet konusuna…
Din cahili imam kılıklı adam, Bakara Suresi 114. Ayetini okuyarak, Aya Sofiya’nın camiden müzeye çevrilmesini “Kâfirlik” olarak yorumluyor.
Önce ayeti okuyalım…
“Allah’ın mescitlerinde O’nun adının anılmasına engel olan ve onların harap olması için çalışandan daha zalim kim olabilir? Aslında bunların oralara ancak korka korka girmeleri gerekir. Böyleleri için dünyada rezillik var, âhirette de onlar için büyük azap vardır.”
Ayetin ifadesi aynen bu…
Buradan yola çıkarak iftira atmak, düpedüz Allah’ın en kötü saydığı eylemlerden biri olan “İftira” atmanın tam da görüntüsüdür.
Neden?
XXX
Aşağıdaki ifadeler benim ifadelerim değil, “Tefsi”den alıntıdır. Lütfen atlamadan, eksiksiz okuyalım. Okumadan atlarsak, anlatmak istediğimizi anlatamamış oluruz.
XXX
“Sözlükte ‘Secde edilen yer’ anlamına gelen mescid (çoğulu mesâcid) terim olarak, müslümanların namaz kılmalarına ayrılmış mekânı ifade eder. Secde, bir hadise göre müminin Allah’a en yakın bulunduğu an olduğu (Müslim, “Salât”, 215; Nesâî,“Mevâk”, 35), bu sebeple namazın en önemli rüknünü oluşturduğu ve âdeta namaz ibadetini sembolize ettiği için hem Kur’an-ı Kerîm’de hem hadislerde hem de diğer İslâmî kaynaklarda özel olarak namaz ibadetine tahsis edilmiş yerler secde fiiline nisbetle mescid diye anılmıştır. Sözlükte “Toplayan, bir araya getiren” anlamına gelen cami ismi ise başlangıçta sadece cuma namazlarının kılındığı büyük mescidleri ifade ederken daha sonra bilhassa Türkler’de mescid kelimesi sadece çoğu mahalle aralarında inşa edilen küçük mâbedler için kullanılmış, vakit namazlarının da kılındığı bütün büyük mescidlere de cami denilmiştir. Ayrıca bayram ve cenaze namazlarının kılındığı açık alanlara musallâ, yol boylarında üstü açık olarak inşa edilen mescidlere de namazgâh denilir.
Taberî, âyette mescidlerin harap olması için çalıştıkları bildirilen zümrenin hıristiyanlar olduğunu, zira onların Kudüs’teki Beytülmakdis’i (Süleyman Mâbedi) tahrip ettiklerini, bu hususta Buhtunnasr’a yardımcı olduklarını, Buhtunnasr Kudüs’ten ayrıldıktan sonra da Benî İsrâil’in bu mâbedde ibadet etmelerini engellediklerini ileri süren görüşü tercih etmişse de (I, 499), diğer tarihî veriler yanında, Fahreddin er-Râzî’nin, Ebû Bekir er-Râzî’nin Ahkâmü’l-Kur’ân’ında yer alan açıklamalarını dikkate alarak belirttiği gibi (IV, 9, 10), Buhtunnasr’ın Kudüs’ü işgal ederek Beytülmakdis’i yıktırması Hz. Îsâ’dan ve dolayısıyla hıristiyanlardan çok önce (m. ö. 586) vuku bulduğu, ayrıca Yahudiler gibi hıristiyanlar da bu mâbede saygı duydukları için bu açıklamayı kabul etmek mümkün değildir. Ancak Romalılar’ın, Yahudi ayaklanmasını bastırmak üzere 70 yılında Kudüs’ü kuşatmaları sırasında Beytülmakdis de yanmıştı.
Ayette, müşriklerin Hudeybiye Gazvesi sırasında Hz. Peygamber’in ve yanındaki Müslümanların Mescid-i Harâm’a girmelerini engellemelerinin kastedildiği yolunda bir görüş daha varsa da (bk. Taberî, I, 499; Râzî, IV, 9, 10) bu yorum isabetli görülmemiştir. Zira bu âyette, bahsedilen kimselerin mescidleri harap etmeye çalışmalarından da söz edilmektedir. Halbuki Araplar Mescid-i Harâm’a daima saygı göstermişlerdir. Bununla birlikte, bu bölümdeki âyetlerin temel konusu dikkate alınarak “mescidlerin harap olması için çalışan” ifadesiyle, Süleyman Mâbedi’ni yakan Romalı putperestlerin, “Allah’ın mescidlerinde O’nun adının anılmasına engel olan” ifadesiyle de Müslümanların Mescid-i Harâm’a girip ibadet etmelerini engelleyen Mekkeli putperestlerin kastedildiği düşünülebilir (Reşîd Rızâ, I, 431). Fahreddin er-Râzî, bu hususta dört yorum zikrettikten sonra beşinci bir yoruma yer vermekte ve bunu daha güçlü bulmaktadır. Buna göre Yahudiler, Kâbe’ye yönelerek namaz kılınmasını hazmedemiyorlar, müşrikleri Kâbe’yi tahribe teşvik ettikleri gibi kendileri de Medine’deki Mescid-i Nebevî’yi tahrip için çalışıyorlardı (IV, 9-10).
Bu tür yorumlar, âyette mutlak mânada ibadet ve mâbed düşmanlığının hedef alındığını düşünmemize de engel değildir. Buna göre, geçmişte veya gelecekte mâbedlerde Allah’a ibadet edilmesini engelleyen, oraların maddî veya mânevî anlamda yıkılıp harap olması veya her ne suretle olursa olsun işlevsiz bir duruma düşmesi için çabalayan her türlü olumsuz hareketler Kur’an-ı Kerîm tarafından kesin bir surette kınanmıştır. Zira ibadet, insanın yaratıcısıyla ilişkisini sağlamada ve bu suretle onda kulluk bilincini canlı ve sürekli kılmada en önemli işleve sahip düzenli davranış biçimleri; mâbedler de sadece bu işlevin yerine getirilmesi için tesis edilmiş kutsal mekânlardır. Şu halde âyette verilen asıl mesaj, mâbedlerin dokunulmazlığı ve ibadet özgürlüğüdür. Nitekim bu temel yaklaşım dolayısıyla Kur’an, “içinde Allah’ın isminin anıldığı” (ibadetlerin yapıldığı) mescidlerle birlikte kiliselere ve havralara da saygı gösterilmesi gerektiğine işaret etmiştir (Hac 22/40). Bazı yanlışları da bulunsa, Allah inancını ana eksen olarak alan Ehl-i kitabın ibadet özgürlükleri ve tapınaklarının saygınlığı Hz. Peygamber’den itibaren Müslüman yöneticilerin titizlikle uydukları bir ilke olarak yaşatılmıştır. Hatta Hz. Peygamber, Necranlı bir hıristiyan heyetinin Medine Mescidi’ne girerek burada kendi dinlerine göre âyin yapmalarına bile izin vermiştir (İbn Sa’d, Tabakāt, Beyrut, ts. [Dârü Sâdır], I, 357). İşte diğer kitâbî dinlerin ibadet ve mâbedleri için bile böylesine saygılı bir bakış getiren İslâm dini, kendi mâbedleri olan mescidlerde ibadet edilmesine engel olan ve bu mukaddes mekânların tahribine çalışanları zalimlerin en zalimi saymış (zulüm teriminin Kur’anî anlamı için bk. Bakara 2/54); bu sebeple konumuz olan âyette onların mescidlere, ancak müminlerin gücünden korkarak, onlar tarafından yakalanmaktan korkup çekinerek girebileceklerine (Râzî, IV, 11), bunun için de müminlerin güçlü olmaları gerektiğine; ayrıca mâbedlerin, kötü niyetlilerin oraları tahribe ve ibadet edilmesini engellemeye cesaret edemeyecekleri şekilde güvence altında tutulması gerektiğine işaret edilmiştir. (“dünyada rezillik” ifadesinin açıklaması için bk. Bakara 2/85).
(Kaynak : Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 1 Sayfa: 192-194)”
XXX
Anılan tefside “Zira ibadet, insanın yaratıcısıyla ilişkisini sağlamada ve bu suretle onda kulluk bilincini canlı ve sürekli kılmada en önemli işleve sahip düzenli davranış biçimleri; mâbedler de sadece bu işlevin yerine getirilmesi için tesis edilmiş kutsal mekânlardır. Şu halde âyette verilen asıl mesaj, mâbedlerin dokunulmazlığı ve ibadet özgürlüğüdür. Nitekim bu temel yaklaşım dolayısıyla Kur’an, “içinde Allah’ın isminin anıldığı” (ibadetlerin yapıldığı) mescidlerle birlikte kiliselere ve havralara da saygı gösterilmesi gerektiğine işaret etmiştir” ifadesinden yola çıkarsak, Aya Sofiya’nın kiliseden camiye çevrilmesine gerekçe olarak “Hükümranlığın gereği” olarak bakabilir miyiz?
XXX
Diğer bir konu, Bakara Suresi, hicretin 1 ve 2’nci yıllarında Medine’de Peygamber Efendimize vahiy yolu ile indirilmiştir.
Bu gerçekten de yola çıkarak, Bakara Suresi 114. Ayetin, o tarihlerde ve öncesinde, özellikle Romalıların İslam’ın kutsal mekanlarına saldırıyor olmalarından dolayı inmiş olamaz mı?
XXX
Sonuç olarak…
Aya Sofiya mabedeninin müze halinden tekrar “Cami”ye dönüştürülmesi, “Din” üzerinden topluma bir mesaj vermeyi, diğer yandan da yobaz, bilgisiz, din tacirlerinin geçmişten bu yana gelen Atatürk düşmanlığını, Bakara Suresi 114. Ayetini ileri sürerek Atatürk’e karşı iftiralarını ve haksız yere lanet okumalarını açıkça ortaya koymaktadır.
Bu da Kuran ve ayet üzerinden inanları aldatmaya yönelik girişimlerdir.
Kaldı ki, 1930 ile 1934 yılları arasında restore edilen Aya Sofiya’nın müze haline getirilmesinden bu yana, dört minaresinden aralıksız olarak ezan okunmuş ve müze dışında kalan bir bölümü de daima ibadete açık tutulmuştur.
XXX
Bu da benim görüşüm ve aksi sabit olana kadar da arkasındayım.