İki Nobel ödülü aldı, iki kimyasal element keşfetti, radyoaktivite kavramını icat etti, radyoloji bilimini kurdu... Kendini bilime adayan Marie Curie’nin hikayesini anlatan “Radioactive” (Radyoaktif), seyirciyle buluştu. Filmin başrol oyuncusu Rosamund Pike ile görüntülü olarak konuştum. Pike, pandemi sebebiyle bilimin hayatımızın merkezine yerleştiği günlerde “bir şeyleri keşfetmenin dünya için büyük fayda sağlama potansiyeli” olduğunu vurguladı ve “Artık bilime karşı ekstra bir özen ve anlayış var” dedi.
◊ Neredesiniz, Londra’da mı?
- Prag’dayım. Karantina başladığında burada çalışıyordum. Sonrasında kaldım.
◊ Aileniz?
- Ailem de burada. Çocuklarım burada. Çek Cumhuriyeti pandeminin başından beri çok sıkı ve rahatlatıcı bir politika izledi. Kendimizi burada güvende hissettik.
◊ Alıştınız mı Çek Cumhuriyeti’nde yaşamaya?
- Çek Cumhuriyeti harika parklar, sürprizler ve gizemlerle dolu bir ülke. Çekler açık hava macerasından hoşlanan bir millet. Buradayken özlediğim tek şey ailem. Annemle babamı görmek istiyorum. Seyahat yasakları kalktı. Artık gelebilirler. Sadece işe başlamadan güvenli bir şekilde gelmelerini istiyorum.
◊ “The Wheel of Time”ın çekimleri için Prag’daydınız değil mi? Başladınız mı çekimlere yeniden?
- Hayır... Çekimi yapılan filmler var. Henüz büyük ölçekte başlayan bir prodüksiyon yok. Bizim dizimizin çekimleri başladığında tüm gözler üzerimizde olacak. Çünkü karantinadan sonra tekrar çalışmaya başlayacak en büyük yapım bizimki olacak.
RADYUMU AYRIŞTIRDIKLARI GECE LABORATUVARIN ZEMİNİNDE UYUMUŞLAR
- Evet. İlginç olan, herkesin gözleri tekrar bilimin üzerindeyken filmin çıkması. Eğer film mart ayında her şey henüz normalken çıksaydı, tepkiler daha farklı olabilirdi. Pandemiyle bilim herkesin takip ettiği bir konu oldu. Bilime karşı artık ekstra bir anlayış ve özen var.
Bir şeyi keşfetmenin dünyamız için büyük fayda sağlama potansiyelini hepimiz daha iyi anladık. Ya da tam tersi... Bazı durumlarda...
◊ Madam Curie’ye “bilim uğruna ölen kadın” lakabı takıldı. Sizin bilim ve fene ilginiz ne boyutta?
- Bilinmeyeni araştırmak bana gerçekten ilham veriyor. Pierre (Curie’nin kocası) ve Madam’ın radyumu ayrıştırdıkları geceyi düşünüyorum. Sonra laboratuvarın zemininde uykuya dalmışlar. O gece keşfettikleri şeyin dünyayı değiştireceğini bilmek nasıl hissettiriyordu acaba? O anda ikisi dışında kimse bilmiyordu. Bir kadının çocuğunu doğurduğu an gibi. Çocuğunu doğurup arkadaşlarına ve dünyaya duyurmadan önceki büyülü an... Bir sır.
◊ Peki Marie Curie’nin kocasını kaybettikten sonraki ilişkisi nedeniyle yaşadıkları, özel hayatının iş hayatına negatif etkileri...
- Unutma, Marie aynı zamanda bir göçmen. Hikaye, göçmen hikayesi. Marie, Fransa’yı evi yaptı. Fransa da Marie’nin başarılarını kutlamaktan mutluydu. Sonra evli bir adama âşık oldu. İlişki ülkede mesele haline geldi. Bana göre Fransa için neredeyse yasak ilişkiyi icat eden memleket diyebiliriz! (Gülüyor) Fransız edebiyatında yasak gönül ilişkilerine dayanmayan fazla eser olduğunu sanmıyorum. Tarihsel figürlerinin ve pek çok eserin bel kemiği bu ilişkiler. Paul Langevin sıradan bir kadınla ilişki yaşasaydı, kimsenin umurunda olmazdı. Olay oldu, çünkü Curie tanınan bir figürdü...
◊ İlişki açığa çıktıktan sonra İsveç Bilimler Akademisi’nin onu Stockholm’e gelip Nobel ödülünü almaktan vazgeçirmeye çalışması hakkında yorumunuz nedir?
- Marie övgüyü önemsemeyen bir kadındı. Kendine duyulan düşmanlığa rağmen iki çocuğuna anne olmaya ve ayakta durup yerine sahip çıkmaya çalışıyordu. Zaten onlara cevabı da bu yönde oldu. Bilimsel hayatı özel hayatından daha önemliydi ve özel hayatı ile bilimsel çalışmaları arasında bir bağlantı yoktu. Bunun için çalışmalarının takdir edilmesi gerektiğini söylemişti.
HARİKA BİR DÜNYA
◊ Prag’da çektiğiniz “The Wheel of Time” dizisi, “Yüzüklerin Efendisi” ile karşılaştırılıyor. Muazzam büyüklükte bir yapım...
- Robert Jordan’ın kitap serisi olağanüstü. İnşa ettiği dünya olağanüstü. Büyük bir hayran kitlesine sahip olduğunu biliyorum. Diziyi de keşfedecek çok sayıda insan var. Büyük başarı umuyorum. Harika bir dünya. Parçalanmış bir dünyada nasıl denge yarattığımızla ilgili...
◊ Filmde bilimin iki ucu keskin yönünü de bir parça görüyoruz. Sizce bilim nasıl kullanılmalı?
- Bilim insanları bilmediğimiz gizemli konuları açığa çıkarıyor.
Bence bulduğun şeyin sahibi sen değilsin. Marie Curie radyoaktiviteyi keşfetti. X-ray’i buldu. Canlı, yaşayan bir insanın kemiklerini ilk kez görmek ve bunu bulan kişi olmak... Bunlar insanlık adına yapılan şeyler...
BİZİM HAKKIMIZDA DA FİLMLER, DİZİLER YAPILMALI
◊ Marie Curie hayatı başarılarla dolu bir bilim insanı olmasının yanı sıra kadınların neler yapabileceğini kanıtlayan bir güç merkeziydi. Kadınların başarısı, kadınların her alanda yer alması, kadın hareketleri sizin için ne ifade ediyor?
- Marie Curie ile ortak özelliklerimden biri de bu galiba. Eşitlik benim hakkım diye düşündüm her zaman. Belki eğitimli beyaz bir kadın olmamım verdiği bir durum bu. Fikrimi paylaşırsam duyulması gerektiğini düşündüm. Hikayelerimiz anlatılmalı, bizim hakkımızda da filmler, diziler yapılmalı. Biz de temsil edilmeliyiz. Sadece beyaz kadınlar değil, tüm kadınlar temsil edilmeli. Ben oyunculuğa başladığımda kendimden büyük oyuncularla konuşurken rahat hissetmiyordum. O yüzden genç oyuncular için yüzde 100 müsait olduğumu, paylaşmaya açık olduğumu anlamalarını sağlıyorum. Gençler için mümkün olduğunca örnek teşkil etmeye çalışıyorum.
ÇOCUK DOĞURMAK, GURUR DUYDUĞUM BAŞARILARIMDAN
◊ Üç dil konuşuyorsunuz ve bir matematikçiyle birliktesiniz. Madam Curie ile aranızda benzerlikler olduğunu düşünüyor musunuz?
- Keşke... Onun deha seviyesinde değilim. Hayata yaklaşım açısından benzerliklerimiz var. Ben de bir şeye çok yoğun odaklanmaktan zevk alıyorum. Curie gibi bir şeylerin peşinden tutku ve şevkle koşuyorum.
◊ “İki çocuğuna anne olmaya çalışıyordu” dediniz. Anne olmak sizi nasıl etkiledi?
- Hayatta birçok önemli geçiş noktası var. Anne olmak da onlardan biri. İnsanı değiştiriyor. Kendi annenin gözünde de sadece evlat değil, bir anne oluyorsun.Bu da büyük bir değişim. Çocuklarımı doğurmak, gurur duyduğum başarılarımdan. Muazzam bir deneyimdi.Salgın sırasında çocuk yetiştirmek ise oldukça ilginç.Kesin olarak bildiğimiz bir şey olmadığını anlatmak, dünyanın değiştiğini ve yetişkinlerin her şeyi bilmediğini öğretmek ilginçti. Biz yetişkinler, nasıl başa çıkacağımızı bilmediğimiz bir şeyle karşılaştık.Bir de çocuğun zihninde bu durumu açıklamak... Bir gecede oyunculuktan tam zamanlı ilkokul öğretmenliğine geçtim. (Gülüyor) Dizinin prodüksiyonu cuma durdu, pazartesi evde öğretmenliğe başladım.
Azmin hikayesi
“Radioactive”, Polonya doğumlu Marie Curie’nin yaşamını konu alıyor. Curie, Varşova Üniversitesi kadın öğrenci kabul etmeyince Fransa’ya gitti. Radyum ve polonyumu keşfetti. Kocası Pierre Curie bir kazada feci şekilde ölünce hayata küstü. Kendini laboratuvarında araştırmalarına verdi. Eşinin ölümünden 4 yıl sonra başka bir fizikçiyle gönül ilişkisi yaşadı. Evli bir adam olan Paul Langevin’le ilişkisi yüzünden, kazandığı Nobel ödülü engellenmek istendi. Tüm engellerine rağmen gelmiş geçmiş en büyük bilim insanları arasına adını yazdırdı.