ARSIV Nisan, 2012
Saffet Paşa Yalısı, Kanlıca’da, Barış Manço Caddesi üzerinde, Kanlıca iskelesinin batısında yer alır. Yalı, Ethem Efendi isimli bir şahıs tarafından XVIII.yüzyıl ortasında; Kadri Cenani’ye göre 1760 yılında yaptırılmıştır. Mimarının ismi bilinmese de ortaya koyduğu gelenekler, onun Venedik’de eğitim görmüş, İtalyan ustalarla çalışmış bir Türk olduğuna işaret etmektedir.
230 yıllık geçmişiyle Boğaziçi’nin en eski yalılarından biri olan yapı, altı kez Hariciye Nazırlığı, kısa bir süre de Sadrazamlık yapmış olan Mehmet Esat Saffet(Safvet) Paşa’nın mülkiyetine Sultan II. Abdülhamit döneminde(1876–1909) geçmiştir. Saffet Paşa harap haldeki yalıyı 1865 yılında aslına sadık kalarak tamir ettirmiş, bu tarihten sonra da yalı onun adıyla anılmaya başlamıştır.
Paşa, Osmanlı İmparatorluğu çöküş döneminde bu yalıda yaşamıştır. Osmanlıya ağır yaptırımlar getiren Ayastefanos Antlaşması (1878) sonrasında, bu yalıda tarihi bir toplantı yapılmış; Saffet Paşa, Kont Şuvalov, İgnatiyef Salisbury’nin de bulunduğu bir heyeti burada ağırlamıştır. Ayrıca Prusya Prensi Waldemar, Gloucester Düşesi, Somerset Maugham ve Agatha Christie gibi birçok ünlü kişi yalıya misafir olmuştur. Saffet Paşa yaşadığı büyük üzüntüler sonunda bu yalıda ölmüş ve II.Mahmut Türbesi haziresine gömülmüştür.(http://www.degisti.com/index.php/archives/6164 )Paşa’nın ölümünden sonra ailesine intikal eden yalının, son sahiplerinden birisi de Kadri Cenani’dir.
Gazi İskender Paşa Külliyesi Camii, Kanlıca’da(http://www.degisti.com/index.php/archives/6873) Barış Manço Caddesi üzerinde, Kanlıca İskelesi’nin hemen önündeki küçük meydanda yer alır. Yapı, Kanuni Sultan Süleyman ve II.Selim dönemlerinin ileri gelenlerinden, “Magosa Fatihi” olarak da tanınan Gazi İskender Paşa (ö. 1570) tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.
“Kanlıca Camii” olarak da bilinen camii, küçük bir külliyenin merkezi olarak 1559-1560 yılları arasında inşaa edilmiştir. Hamam ve medrese yapıları günümüze ulaşamamış olan külliyeden, bugün sadece camii ve türbe ayaktadır. Zaman içinde çeşitli onarımlar geçiren bu yapı topluluğuna, 19. y.y’ da birtakım binalar ilave edilmiştir. Tanzimat dönemi ileri gelenlerinden M. Sadık Rıfat Paşa türbeye bitişik bir muvakkithane inşaa ettirmiş, aşağı yukarı aynı yıllarda caminin doğu yönüne, zemin katı kahvehane olarak kullanılan fevkani bir mektep yaptırılmıştır.
Ortaköy, Boğaziçi’nin Rumeli yakasında, kuzey sınırı Defterdarburnu olan; idari olarak Ortaköy ve Mecidiye mahallelerinden oluşan semttir. Sahile açılan vadi boyunca yamaçlara kurulan yerleşme Beşiktaş İlçesi’ne(http://www.degisti.com/index.php/archives/2589) bağlıdır.
Antik çağda adının Arkheion olduğu söylenir. Bizans döneminde, Boğaziçi’nin iki yakasında seyrek balıkçı köyleri kurulmuş; tabii güzelliklere sahip ve boş olan Boğaziçi kıyılarının bazı yerlerinde köşkler, manastırlar yapılmıştır. İmparator VI. Leon’un sevgilisi Zoe ile buluştuğu Damianu Sarayı’nın Ortaköy’de olduğu; Damianu mevkiine adını veren manastırın ise İmparator Teofilos ve III. Mihail zamanlarında devletin ileri gelenlerinden olan Damianos tarafından 9. yy.’da yaptırıldığı ileri sürülür.