GENEL SAĞLIK SİGORTASI GELİR TESTİ UYGULAMASI
02 Kasım 2011 tarihli 622 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 28 Aralık 2011 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Genel Sağlık Sigortası (GSS) Kapsamında Gelir Tespiti , Tescil ve İzlime Sürecine ilişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik doğrultusunda GSS gelir Testi işlemleri 2012 yılından itibaren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından yürütülecektir.
Genel Sağlık Sigortası, sosyal güvencesi olmayan veya Yeşil Kart uygulamasından yararlanmayan 18 yaşını doldurmuş reşit bireylerin sağlık hizmetlerinden faydalanacağı bir uygulamadır.
Genel Sağlık Sigortası’ndan yararlanmak isteyen vatandaşların yararlanıcı konumuna geçebilmeleri için Gelir Tespiti’ni yaptırmaları gerekmektedir.
Gelir Tespiti’nin yapılabilmesi için, vatandaşların Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ya da ikametgâh adreslerinin bulunduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
Yeşil Kart Vizesi devam eden vatandaşlarımızın Vizelerinin bittiği tarihe kadar müracaat etmelerine gerek yoktur. Yeşil Kartları geçerlidir.
18 Yaşını doldurmuş reşit bireylerin Gelir Tespitinin yapılması için başvuru formunun bizzat imzalamaları veya yasal vasilerinin imzalaması gerekmektedir.
SGK’nın kişinin başvurusu olmaksızın resen tescil yaptırması durumunda vatandaş Vakfa bizzat gelmeden Vakıf işlem başlatmaz
BAŞVURU ALINIRKEN NELERE DİKKAT EDİLİR?
1- Gelir testine esas teşkil edecek göstergeleri içeren başvuru formu ile müracaat edilir.
2- Genel sağlık sigortalısı ve/veya bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde olduğu tespit edilenler değerlendirmeye alınmaz. Bu kişilere haklarında gelir tespiti yapılamayacağı, gerekçesi ile birlikte başvuru esnasında yazılı olarak bildirilir.
3- Kişinin gelir tespiti başvurusundan itibaren en geç bir ay içinde gelir tespiti iş ve işlemleri tamamlanır.
4- Başvuru aşamasından SGK’ya kararın gönderilmesi aşamasına kadar süreç Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi üzerinden yürütülür
GELİR TESPİTİNDE ESAS ALINACAK AİLE BİREYLERİ
1- Gelir tespitinde, aynı hane içinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük babadan oluşan aile esas alınır.
2- Aile bireylerinden birinin veya birkaçının genel sağlık sigortalısı ya da bakmakla yükümlü olunan kişi olması, diğer aile bireylerinin genel sağlık sigortalılığı için yapılacak gelir tespitinde esas alınmalarına engel teşkil etmez.
3- Yaşları ne olursa olsun aynı hanede yaşayan evli olmayan çocuklar gelir tespitinde aile içinde değerlendirilir.
4- Öğrenim nedeniyle geçici olarak aynı hanede yaşamayan yirmibeş yaşını doldurmamış evli olmayan çocuklar, öğrenimleri süresince aile içinde değerlendirilir.
5- Aynı hanede birden fazla aile yaşaması durumunda her bir aile için ayrı gelir tespiti yapılır.
6- Gelir testine tâbi tutulacak kişi ile aynı hanede yaşamayan ana ve baba için bakmakla yükümlü olunsa dahi ayrı gelir tespiti yapılır.
7- Kendisine kanunî temsilci atanan kişilerin aynı hanede birlikte yaşadıkları eşi, evli olmayan çocuğu, ana ve babası gelir tespitinde esas alınır. Bu fıkrada belirtilen eş, evli olmayan çocuk, ana ve baba dışında, aynı hanede birlikte yaşasalar dahi kanunî temsilcileri gelir tespitinde değerlendirilmez.
GELİR TESPİTİNE ESAS VERİLER
1- Gelir tespitinde, aile bireylerinin harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak aile içinde kişi başına düşen gelirin aylık tutarı tespit edilir.
2- Gelir tespit yönteminde, BSYHP üzerinden puanlama formülü esasına göre belirlenecek hane geliri ve kişi başına düşen gelir kullanılır. Puanlama formülünde kullanılacak haneye ilişkin veriler, BSYHP’den ve hane ziyaretinden elde edilen bilgilerden oluşur.
3- Aile içinde kişi başına düşen gelirin aylık tutarının tespitinde, puanlama formülünün gelir, harcama ve servet verileri dikkate alınarak geliştirilen gelir tespit ölçütleri kullanılır. Puanlama formülünde ekonomik ve sosyal şartların değişmesi nedeniyle Bakanlık ve SGK’nın önerisi ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fon Kurulu’nun kararı ile güncellemeler yapılabilir.
4- Gelir tespiti yöntemi olarak kullanılacak olan puanlama sisteminde ayrıca aşağıdaki unsurlar dikkate alınır:
a) Kişilere ait taşınır ve taşınmazlar ile bunlardan doğan haklar.
b) Bankaların muvafakati alınmak suretiyle SGK tarafından Bakanlığa sağlanacak olan aile bireylerinin bankalardaki tüm hesaplarına ilişkin bilgiler.
c) Sürekli olarak alınan nakdî sosyal yardımlar.
5- Bakanlık veya SGK tarafından aile bireylerine ilişkin, aile içinde kişi başına düşen geliri etkileyecek diğer unsurların belirlenmesi hâlinde, bu unsurlara göre vakıf personeli tarafından yapılacak tespitler sonucu elde edilen bilgiler de kişilerin gelir tespitinde dikkate alınır.
VAKIFLARIN GELİR TESTİNDEKİ SORUMLULUKLARI
1- Kapsamdaki kişilerin başvurularını almak
2- Başvuru sahiplerinin işlemlerini Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi ile yazılacak modül üzerinden yürütmek
3- Kişilerin SOYBİS sorgulamalarını modül üzerinden yapmak
4- Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde kişilerin hane ziyaretleri ile sosyal incelemelerini yaparak merkezi veri tabanlarına kayıtlı olmayan gelirlerini, harcama ve servet durumlarını göz önüne alarak raporlamak
5- Başvuran ailelerin kişi başına aylık gelir durumlarının tespitine ilişkin Vakıfların Mütevelli Heyetinde karar almak
6- Gelir durumu kararını modül üzerinden SGK’ya iletmek
7- Modül üzerinden 90 günde bir merkezi veritabanı sorgulamalarını yapmak (sistem kendiliğinden yapacaktır.)
8- Her yıl hane ziyaretleri yaparak değişiklikleri takip etmek.
İNCELEMELERDE NELERE DİKKAT EDİLİR?
1- İncelemeler başvuranın aynı hane içinde yaşayan eşinden, yaşları ne olursa olsun evli olmayan çocuklarından, annesi ve babasından oluşan ailesini kapsar.
2- Aileden biri GSS’li de olsa diğerlerinin gelir testinde dikkate alınır.
3- Hane ziyaretleri Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde gerekli görülen hallerde yapılır.
4- Öğrenim nedeniyle geçici olarak aynı hanede yaşamayan 25 yaşını doldurmamış evli olmayan çocuklar, öğrenimleri süresince aile içinde değerlendirilir
GELİR TESTİ TAKİP AŞAMASI
1- Genel sağlık sigortası tescili yapılanlar, gelir durumlarının değişmesi halinde bir ay içinde vakfa başvurmak zorundadır.
2- Karardan itibaren 90 günde bir aile içindeki bireylere ait veriler BSYHP’de otomatik olarak güncellenir. Vakıf da BSYHP üzerinden tespit ettiği değişiklikler üzerine, kişilerin bildirimini beklemeksizin gelir tespitini yeniler.
3- Kişi başı geliri asgari ücretin 1/3’ünün altında tespit edilenlerin hane ziyareti her yıl yenilenir.
GELİR TESTİNİN YENİLENMESİ TALEBİ
1-Gelir durumunu etkileyecek değişiklikler hariç olmak üzere kişiler karardan itibaren altı ay içinde gelir tespitinin yenilenmesini talep edemez.
2-SGK tarafından tebliğ edilen gelir tespiti kararlarına karşı, kişiler tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde gelir tespitini yapan vakfa yazılı olarak itiraz edilebilir. İtirazlar 15 gün içinde karara bağlanır.
3-SGK ve SYGM’nin istemesi, ihbar, tespit, itiraz, bildirim ve gelir tespitinin yenilenmesi talebi gibi nedenlerle gelir tespitinin yenilenmesine Mütevelli heyeti karar verebilir
GENEL SAĞLIK SİGORTASININ TESCİL AŞAMASI
SGK Vakıflardan gelen gelir durumu bilgilerine göre kişileri 60c(1) veya 60g maddeleri kapsamında tescil eder ve primlerini tahakkuk ettirir.
Vatandaşa yapılan bildirimler kanunen SGK tarafından yapılır. Vakıflar resmi bildirimde bulunamaz. Sadece vakfa gelen vatandaşa yardımcı olup gelir testi bilgisi verilir.
Vakıfların Soybis ve sosyal incelemeler yolu ile ailelerin toplam gelirlerinin aylık ortalaması tespit edilip ailedeki kişi sayısına bölünür. Vakıfların gelir testi sonucunda belirleyeceği kişi başına düşen ortalama aylık gelire göre prim durumları;
2013 yılı için:
Aylık geliri, asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar (326,20-978,60 lira) olduğu tespit edilenler 39,14 lira ödeyecek.
Aylık geliri, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar (978,60-1957,2) olduğu tespit edilenler 117,43 lira ödeyecek.
Aylık geliri, asgari ücretin iki katından (1957,2) fazla olduğu tespit edilenler 234,86 lira ödeyecek.