Ağa ile marabanın hikayesi pek bir bilindiktir. Maraba ile ağa, ağanın arabasında kasabaya doğru gidiyorlar. Yolun yarısında, arabayı çeken hayvan patır kütür yola pisliyor. Ağa marabasının arabada gözü olduğunu biliyor. Hem marabayı küçük düşürmek hem de eğlenmek için, Şu b.ku yersen, arabayı sana verecem' diyor.
Bizimki bir an düşünüp kararını veriyor, arabadan iniyor ve taze at pisliğini yiyor. Tamam', diyor ağa araba senin' Bizimkinin midesi dönmüş, gururu çiğnenmiş, kendinden iğreniyor. Ağa ise bir dakikalık bir eğlence uğruna arabasından olduğuna pişman.
Dönüş yolunda ikisinin de ağzını bıçak açmıyor, ikisi de kurdukça kuruyorlar. Tam marabanın pislik yediği noktaya geldiklerinde ağa dayanamıyor; "Bir halt ettim, şaka uğruna araba elden gitti, b.k yemenin ederini vereyim, arabayı geri alayım.' Marabanın ağzında hâlâ pislik tadı var ve öfkesi dinmemiş. Olur ağam ama bir şartla: sen de aha şu kalan kurumuş b.kları yiyeceksin ki ödeşelim.' Ağanın gözü kararmış, iniyor bir miktar pislik de o yiyor. Çiftliğe yaklaşırlarken, maraba düşünceli, kederli soruyor: Ağam, araba giderken de senindi dönerken de senin, peki biz bu kadar b.ku neden yedik?'
***
Dünkü dokunulmazlık oylaması ve CHPnin bu oylamadaki tutumu insana ister istemez ağa-maraba hikayesini hatırlattı. Dokunulmazlıklar hususunda sürekli yalpalayan ve en sonunda evet oyu vermesi beklenirken parti olarak neredeyse blok halinde hayır oyu veren bir siyasi yapılanmadan bahsediyoruz aslında.
Basiretsizliğin Kitabını Yazdılar
Dokunulmazlık meselesi ilk açıldığında son günlerdeki daimi müttefiki olan MHPden yeşil ışığı alan AKP yönetimi daha doğru bir ifadeyle Erdoğan yönetimi gözünü CHPye çevirmişti, zira bu dokunulmazlıkların 367 üzeri oyla kabulü için CHPden de evet oylarına ihtiyacı vardı. CHPnin lideri Kemal Kılıçdaroğlu ise baştan bu yana dokunulmazlıkların tamamen kaldırılmasını ilkesel olarak destekleyen bir tutum sergilemişti.
Haliyle insanı ümitlendiren bir durum vardı, zira AKP içerisinde fire ihtimali de düşünüldüğünde CHPnin ve lideri Kılıçdaroğlunun AKPlilerle pazarlığa oturması düşünülüyordu. En başta dokunulmazlıkların tamamen kalkması şart koşulabilirdi, 17-25 Aralık soruşturmasında isimleri olan 4 Eski Bakanın veya diğer isimlerin yargılanması 'kırmızı çizgimizdir denilebilirdi veyahutta AKPlilerin dokunulmazlık dosyalarını açmasına sebep olan 'terör ve PKKya yardım suçlamasına çözüm süreci sayesinde dahil olmuş bütün AKPlilerin yargılanması için dokunulmazlıklarının kaldırılması istenebilirdi. Bütün bunlar esasında AKPnin gerçek yüzünü ortaya çıkarmakta yardımcı olacak pazarlıklardı, zira bunlara yanaşması pek muhtemel görünmeyen AKPnin gerçek yüzünü meydanlarda rahatlıkla gösterebilecekti CHP lideri Kılıçdaroğlu.
Ama bahsettiğim pazarlık aşamalarının neredeyse hiçbiri gerçekleşmedi. Tam tersine Kılıçdaroğlu ve ekibi hiçbir direnç göstermeden, toplumun artan terör olaylarından doğan tepkisini göz önüne alıp iktidarın yarattığı bu korku ortamından etkilenme güdüsüyle 'Evet oyu vereceklerini söyledi. İşte dananın kuyruğu da burada koptu, partisindeki vekillerle istişare dahi etmeden bu kararı alıp bir de bunu kamuoyu nezdinde açıklayan Kılıçdaroğlu, parti içinde ciddi tepki alınca ne yapacağını şaşırdı. Bu süreç zarfında sürekli yalpalayan ve bir türlü parti içinde yönetimi elinde tutamayan Kılıçdaroğlunun bu basiretsizliği ve başta herhangi bir pazarlık yapmadan boyun eğişi, Hayır etrafında bir toplumsal baskı unsuru oluşturularak zaten parti içinde sürekli kaynamaların olduğu AKPden firelerin artmasını da engellemiş oldu.
Neye Seviniyorsunuz?
Dün ilk gelen rakamlar AKP içerisinde ciddi bir firenin olabileceğine dair yorumlara yol açmıştı. Açıkçası ben de öyle düşünmüştüm lakin CHPli 'Hayırcı vekillerin ve bilimum liberal solcu/cemaatçi cenahın zafer çığlıkları AKPnin, üstelik kendi içinde böylesine karışık bir iç çatışma yaşadığı dönemde bile neredeyse firesiz bir şekilde bu oylamaya iştirak ettiğini gösteriyor. Bu zafer çığlıklarının ne kadar anlamsız olduğunu aslında tartışmak bile abes. Zira Erdoğanın bu öneri ile birlikte Başkanlık meselesini de paket referandum olarak birleştirme çabasını görmemek için ahmak olmak gerekiyor. Zaten MHPnin desteği ile 330 bandını geçen AKP için CHPnin sayısal desteğini almanın çok ciddi bir önemi olmadığı kanaatindeyim. Lakin Başkanlık sistemi için meydanlara inecek Erdoğanın 'önce Evet dediler, ama hayır oyu verdiler, bunlar terörist destekçisi diyerek aslında yıllardır başarı ile tatbik ettiği seçmen konsolidasyonunu Başkanlık için de sağlaması zor olmasa gerek. Yani aslında burada hem Başkanlık için kendi partisi ve diğer partiler üzerinden nabız yoklaması yaptı Erdoğan, hem de CHPyi kurumsal olarak zor duruma düşürüp bunu meydanlarda bir argüman olarak sunmayı başardı.
Zafer çığlıkları atanların unuttuğu nokta şu, siyaset duygularla yapılan bir şey değil. Elbette dokunulmazlıkların AKP tarafından bu şekilde kaldırılmasının ne Anayasaya ne de hukuka uygunluğundan bahsedemeyiz. Lakin sorun bunu toplumsal tabana nasıl anlatacağınızın meselesi. Eğer Kılıçdaroğlu en başta dokunulmazlıklar konusunda kırmızı çizgilerini çekmiş olsa ve bu çizgileri AKP kabul etmemiş olsa (ki yüksek ihtimal), işte o zaman meydanlarda toplumsal bir destek arayışı ile 'Hayır yönünde bir kampanya oluşturabilir ve bunda da beklemediği ölçüde başarılı olabilirdi. Bunu yapmayan Kılıçdaroğlu daha da vahim olarak başta 'Evet diyeceğini söyledi lakin partisine söz geçiremeyince verdiği sözden de cayamayarak tam anlamıyla basiretsiz bir davranış sergiledi. CHPnin bu tutumunu fırsat gören havuz gazetelerinin manşetlerine bakabilirsiniz. En azından tavşan oylama denilen bu 1.turda taktik icabı vekillerin bir kısmı ile 'Evet oyu verilse ve AKPnin fire sayısı tespit edilmeye çalışılsa ve akabinde 2.turda nihai karar verilse, bu bile daha mantıklı olacaktı.
***
Şimdi referandum sürecinde tabanına ne anlatacak Kılıçdaroğlu? 'Evet oyu verelim dediği paket için 'Hayır oyunu nasıl isteyecek? O havuz medyası bu yalpalamayı her gün manşetlerine taşımayacak mı? CHPnin hem 'sözüne güvenilmez bir parti olduğunu hem de PKKya yardım ettiğini yazıp durmayacak mı? Çözüm sürecinden dolayı haklı olarak bütün oklar AKPnin üzerinde dolaşırken, bu süreçle PKKya destek veren AKPliler bütün suçu CHPye bu şekilde attığında, daha doğrusu buna bu şekilde fırsat verildiğinde Kılıçdaroğlu ne diyecek? En basitinden sade bir vatandaş sormayacak mı, "peki Müdür Bey, madem Hayır diyecektik neden en başta parti lideri olarak partinin Evet diyeceğini söylediniz, biz bu haltı neden yedik acaba?.."
Çağlar Ezikoğlu
Aberystwyth Üniversitesi
Uluslararası Siyaset Departmanı
Araştırma Görevlisi ve Doktora Adayı