Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
1980 sonrası yeni-liberalizm ve küreselleşmenin etkisinde yeni bir kentsel gelişme biçimi olarak güvenlikli siteler: Konya örneği
Gated communities as a new urban development form under the effect of neo-liberaliizm and globalization after 1980?s: The case of Konya
Esra Banu Sipahi - 2011Teze Git (tez.yok.gov.tr)
Özet:
Yeni liberal politikaların etkilerinin, küreselleşmeyle birlikte dünyada giderek daha yaygın hale gelmesi, başta ekonomik olmak üzere, toplumsal, siyasal ve mekânsal vb. pek çok değişimi de beraberinde getirmiştir. Yeni-liberal politikaların ve küreselleşmenin mekândaki izdüşümü kuşkusuz en belirgin biçimde kentsel alanda görülmektedir. Bu süreçte kent, bir yandan pek çok yeni mekânsal örgütlenmeye ve yaşam biçimine sahne olurken, diğer yandan daha önce hiç olmadığı kadar ciddi bir eşitsizliğin mekânı haline gelmektedir. Kentin bu dönüşüm sürecinde, güvenlikli siteler, yeni bir kentsel gelişme biçimi olarak gündeme gelmektedirler. Kent merkezinde ya da yörekentte konumlanan bu yeni yaşam alanları, güvenlik ve seçkinlik vurgusuyla, yaşayanlarına yeni bir yaşam biçimi sunmaktadırlar. Aynı zamanda bu siteler, alınan güvenlik önlemleri ve inşa edilen sınırlarla, yaşayanlarını kentin diğer kesimlerinden mekânsal olarak ayrıştırmaktadırlar. Bu mekânsal ayrışma süreci, günümüz kentlerinde giderek bir toplumsal ayrışma sürecine doğru evrilmektedir. Kentler, yaşayanların ortak bir yaşamı paylaştığı ve farklılıkların birlikteliğiyle zenginleşen mekânlar olmak yerine, giderek insanların birbirlerinden uzaklaştığı, ayrıştığı, yabancılaştığı mekânlar haline gelmektedirler. Dünyada 1990'lı yıllardan itibaren ivme kazanan bu eğilim, Türkiye'de de 2000'li yılların başından itibaren yaygınlaşmaya başlamıştır. Önceleri yalnızca İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük kentlerde görülen güvenlikli siteler, giderek diğer kentlere de sirayet etmiştir.Bu yeni yaşam alanlarının mekânsal, bireysel ve toplumsal bağlamda nasıl bir durum ortaya koyduğunun araştırılması, tezin temel amacıdır. Bu amaçla, çalışmada gerek dünyada, gerekse Türkiye'de zenginleşme, seçkinleşme, güvenlik ve sınıfsal ayrışma ekseninde ortaya çıkan güvenlikli sitelerin temelini oluşturan etkenler, oluşum nedenleri, gelişim süreci, dünyada ve Türkiye'deki görünümleri kuramsal olarak tartışılmakta; Konya örneğinde gerçekleştirilen bir alan araştırması ile pratikteki durumu çözümlenmeye çalışılmaktadır.
Summary:
With the globalization process, the effects of neo-liberal policies have become widespread around the world. However, this process has caused lots of changes, in economy, society, politics, spaces etc. The most significant reflections of globalization and neo-liberal policies can be seen in urban area. In this process, on the one hand, the city has become a scene of different spatial organizations and lifestyles. On the other hand, the city has appeared as a space of unprecedented inequalities. In this transformation process, gates communities have described as a new urban development form. These residential areas, which are settled down in the center of the cities or suburban areas, have presented their residents a new lifestyle with emphasizing safety and excellence.At the same time, these residents are segregated from the other city dwellers because of the barriers and security measures. This spatial segregation process is also transforming to social segregation process. Cities are getting away from being the places of a shared common life, and from being enriching with differences of the people and turning into places in which, the people are segregating, alienating and getting away from each other. This trend has accelerated since 1990s in the world, and has becoming widespread from the 2000?s in Turkey, too. Previously, gated communities were built in metropoles like İstanbul, Ankara, İzmir, but they are spreaded into the other cities of the country.Analyzing and examining the spatial, individual and social effects of these new residential areas, is the main aim of this study. With this cause, this study investigates the reasons, conditions and processes which have a significant impact on emergence of gating communities as sites of elitisizm and safety both in Turkey and in the World. For this cause, the practical situation will be showed regarding gating communities, with a case study focusing in Turkey.