Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz müfredattan Atatürkçülüğün çıkarıldığı iddialarını şöyle yanıtlıyor:
“Bir başkası diyor ki 'bu müfredatta Atatürkçülük kaldırıldı' diyor. Bizim İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi var, hem ortaokul hem lise sonda. Onda hem Atatürkçülük öğretilir hem İstiklal Savaşımız, milli mücadele öğretilir. Yeni müfredatta Beden Eğitimi ve Spor dersi zorunludur, 9, 10, 11 ve 12. sınıflarda.”
Bakan konuyu çarpıtıyor. Oysaki “T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi kaldırıldı” demiyoruz, Atatürkçülük yani “Atatürk’ün ilkeleri çıkarıldı” diyoruz.
Dikkat edilirse dersin kaldırılmasını ocak ayında Eğitim Bir Sen talep etmişti. Aşağıda göstereceğimiz üzere kamuoyunu rahatlatmak adına 8. ve 11. sınıflarda bu dersin kaldırılması pek de bir şey ifade etmiyor.
Çünkü MEB “adı var kendi yok” bir duruma bürümeye çalışıyor. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin içeriğine gireceğiz ama önce bakanın çarpıttığı konuyu açıklığa kavuşturalım. Önce bakanın sözlerini verelim. Bakan diyor ki:
“Programda beden eğitiminde öğrencilere Atatürk ile ilgili ne verilmesi gerekir onu söylüyor. Burada Atatürk´ün sözlerinden hareketle Atatürk´ün spor ve sporcuya verdiği değeri açıklar. Bir başka kazanım, Atatürk´ün sporla ilgili sözlerinden oluşan poster hazırlar, Atatürk´ün ilgilendiği spor dalların tanıtan sunu hazırlar, Atatürk´ün güreş, yüzme, futbol ve diğer spor dallarına olan ilgisi üzerinde durulur. Ben bunu söyledikten sonra beden eğitimi ve spor dersinde dahi Atatürk vardır desem doğruyu söylemiş olur muyum? Coğrafya´da ülkeler arasında Atatürk´ün ´barış, ulusları refah saadete eriştiren en iyi yoldur´ sözünden hareketle barışın önemini vurgular. Coğrafya´da Atatürkçülük var mı? Var. Çağdaş Türk ve dünya tarihi 12. sınıfta seçmeli, bir kazanım, Türk milli mücadelesi bağımsızlık mücadelesi veren milletler üzerindeki etkisine vurgu yapılıyor, kazanım var mı Atatürk ile ilgili? Var. Fen Lisesi fizikte Gazi Mustafa Kemal Atatürk´ün ´Hayatta en hakiki mürşit ilimdir´ sözüne vurgulayaraktan geçmişten bugüne fizik biliminin gelişimine katkı sağlamış Türk-İslam bilim insanlarının tanıtımı sağlanır diyoruz. Fen Lisesi kimya kazanımı, kimyanın bilim olma sürecini açıklarken, Atatürk´ün bilime verdiği önemle ilgili okuma parçası verilir. Kimyada Atatürk var mı? Var. Fen Lisesi matematik 9, 10, 11, 12. sınıflarda zorunlu, yine bir kazanım da Mustafa Kemal Atatürk´ün geometri üzerinde yaptığı çalışmalardan söz edilir. Geometri´de Atatürk var mı? Var.
Görsel sanatlar kazanımı, Atatürk´ün sanata ve sanat eğitimine verdiği önemi açıklar, resimlerle Atatürk, Türk resminde Kurtuluş Savaşı´nı konu alan ressamları ve eserlerini tanır. Atatürk ve Kurtuluş Savaşı resim sergisi sergilenir ya da slaytlarla sunulur, tekstil tasarımda kazanım, Atatürk´ün Türk tekstiline katkıları açıklanır diyoruz. Görsel sanatlar da Atatürk var mı? Var. Müzikte Atatürk´ün güzel sanatlar içinde müziğe verdiği yeri ve önemi kavrar, Atatürk´ün müzik ve sanat hakkında söylediği sözlere yer verir, Atatürk´ün sevdiği şarkı ve türkülerden örnek eserler seslendirilir.”[1]
O halde rahatlamalıyız bakana göre. Kendisi sorun kalmadığını düşünse de yine konuyu çarpıtıyor. Bakan Atatürk´ün çeşitli konulara dair görüşüne, sevdiği şarkılara yer verilmesini “Atatürkçülük” diye sunuyor. Oysaki Atatürkçülük bu değil. Atatürkçülük kısaca Atatürk ilkeleri olarak söylenebilir. Bu kadar laf arasında Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devletçilik, Devrimcilik ilkeleri veya bu ilkeleri çağrıştıran ifadeleri var mı?
Elbette yok. Bakanın söyledikleri ancak Cumhuriyet’in kurucusuna “değinmek” kapsamında belirtilebilir.
CUMHURİYET TARİHİNİ YOK EDİYORLAR
Şimdi, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin içeriğine bakalım. Atatürk’ün çocukluğu, öğrenimi gibi hayatı ile ilgili bir çok konu azaltılabilir ama Cumhuriyetimizin kuruluş felsefesini, kazanımlarını, Atatürk ilkelerini çıkardığımızda ortada milli ve laik Cumhuriyet kalmaz. Atatürk ile ilgili azaltılan konuları tek tek sıralayabiliriz. Daha önce de yazdık.[2] Aşağıda yazdıklarımızı müfredattan çıkardığımızda dersin adının kalmasının yeterli olmadığını görmüş olacağız.
MEB, ATATÜRK İLKE VE İNKILAPLARINA SAHİP ÇIKMIYOR
2016-2017 eğitim ve öğretim yılında okutulan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının “Çağdaşlaşan Türkiye” ve “Yeni Türk Devletinin Temelleri” başlıklarında 11 sayfada işlenen Atatürk’ün ilkelerine, Cumhuriyet Devrimi’nin kazanımlarına ve Atatürk’ün milli egemenlik, devrim, kadın-erkek eşitliği, padişahlık, Medeni Kanun, eğitim gibi konulara bakışına yeni ders kitabında yer verilmedi. Bu konuları kapsayan “Çağdaşlaşan Türkiye” ve “Yeni Türk Devletinin Temelleri” başlıkları çıkarıldı.[3]
Örneğin Atatürk’ün ilkeleri önceki ders kitabında 7 sayfada anlatılmıştı. Yeni ders kitabında ise ilkelere isim olarak bile yer verilmedi. MEB buna “5. Sınıfların düzeyine uygun değil, soyut, kavramları zor olur” diyecekse 8. sınıftan örnekler sunalım. 8. sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Atatürk ile ilgili müfredattan çıkarılan önemli hususlar şöyledir:
a) “Atatürkçü Düşünce Sistemi” ifadesi çıkarılmıştır.
b) Taslaktan “Atatürkçülüğün amaç ve nitelikleri konusunda çıkarımlarda bulunur” kazanımı ve bu kazanımla ilgili şu cümle çıkarılmıştır:
“Türk milletinin bugün ve gelecekte tam bağımsız olarak şerefli, haysiyetli, huzur ve refah içinde aşaması, devlet yönetiminde millet egemenliği, aklın ve bilimin rehberliğinde millî kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkarmak esas ve amaçları doğrultusunda gerçekçi fikirlere dayanması, inkılapçılık ilkesi doğrultusunda sürekli daha ileriye ve iyiye yönelmeyi amaçladığı vurgulanır.”
c) “Atatürk ilke ve inkılaplarına sahip çıkma ve sürekliliğini sağlama konusunda sorumluluk alır” ifadesi de çıkarılarak yeni müfredatta Atatürk ilke ve inkılaplarına sahip çıkma sorumluluğundan kurtulmak istiyorlar.
LİSEDE “ATATÜRKÇÜLÜK VE ATATÜRK İLKELERİ” ÜNİTESİ KALDIRILDI
8. sınıftan verdiğimiz örnekler de soyut ve kavranması zorsa lise 3’ten örnekler verelim. Lise İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Atatürk ile ilgili müfredattan çıkarılan önemli hususlar şöyledir:
a) Ocak’taki taslakta yer alan “Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri” ünitesi kaldırılarak ilkelere müfredatta sadece başlık düzeyinde yer verileceği belirtilmiştir. Bu ünitede ilkelerin her biri 3-4 sayfa olarak şekilde ayrıntılı açıklanıyordu.
b) “Atatürkçülük ve Türk İnkılabı” ünitesinde “Atatürkçü düşünce sistemi” ifadesi geçmekle beraber tanımı, özellikleri verilmemiştir. Aynı durum “Atatürkçülük” için de geçerlidir. Anlaşılıyor ki MEB sadece Atatürk’ü anlatmak istiyor ama Atatürkçülük’ün tanımını yapmıyor. Böylece ilkelerin birbiriyle bağlantısı ve Cumhuriyet devriminin temeli olduğu gözlerden kaçırılmış oluyor.
DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİNDE ATATÜRK’E VE LAİKLİĞE YER YOK
4. sınıftan 12. sınıfa kadar okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretim programında laikliğe sadece 12. sınıfta değiniliyor. Din ve dünya işleri ayrılığı anlamına gelen laiklik, din ile bağlantılı bir kavram olmasına rağmen ancak 12. sınıfta sınırlı bir şekilde yer buluyor. Ortaöğretim Temel Dini Bilgiler (İslam 1-2) Dersi Öğretim Programı “İslam ve Sosyal Hayat” ünitesinde “ahlaki yozlaşmanın sebepleri” arasında “dünyevileşme” de sayıldı.[4] Laiklik kavramının eş anlamlısı olarak kullanılan kavram, laiklik dememek için bu adlandırmayla müfredata girmiştir. Sekülerizm’den 11. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretim programında “Din ve Hayat” ünitesinde bahsediliyor. Ünitenin “İnançla İlgili Felsefi Yaklaşımlar” konusunda Sekülerizm, Deizm, Politeizm, Pozitivizm, Agnostisizm, Ateizm, Nihilizm kavramları sıralanmıştır.[5]
Atatürk’e 4. sınıftan 12. sınıfa kadar okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 86 sayfalık öğretim programında bir kelimeyle de olsa değinilmemiştir dahi yer verilmemiş. 9. sınıfta işlenen Laiklik ve Din ünitesi ile 10, 11, 12. sınıflarda işlenen Atatürk ve Din, Cumhuriyet döneminde din hizmetlerine ilişkin 4 ünite müfredattan çıkarıldı.
ATATÜRK İLKELERİ CUMHURİYET DEVRİMİNİN TEMELİDİR
Atatürk ilkeleri tarihin içinden süzüle süzüle gelmiştir, tarihseldir. İlkeler arasında bütünlük ve tutarlılık vardır. 19. yüzyıldaki emperyalizmin yarı sömürgesi olunduğu için Devletçilik, Osmanlı Devleti tam sömürge olmaya gittiği için Milliyetçilik (bağımsızlık), hurafelerle yetişen, tekkeler miskinlik ve çıkar sağlama yerleri olarak görüldüğü, akıl, eleştiri günah sayıldığı için laiklik, egemenliğin tek kişiye ait olmasının halkın özgürlüğünü boğduğu için Cumhuriyetçilik, bağımsızlığını yeni sağlamış ezilen dünyaya ait bir ülke olduğumuz ve toplumu oluşturan sınıflar ve meslek grupları arasında dayanışma emekçinin kollanması gerektiği için Halkçılık ilkesi zorunlu olarak gündeme gelmiştir. Elbette halifelik, saltanat, medreseler gibi üretimin ve kültürel ilişkilerin önünde engel köhnemiş kurumların ani ve halk desteğiyle yıkılması ve yerine akılcı, eşitlikçi, milli egemenlik anlısı, sanayileşmeye odaklanmış yeni ülke kurmak Devrimcilik ilkesiyle olanaklı olmuştur.
Bu ilkeleri müfredattan çıkaran sadece adlarını koyan veya birkaç cümleyle anlatan bir anlayışla karşı karşıyayız. Bu aslında milletin, milli devletin dağılmasını beraberinde getirir. Atatürk’ü ve ilkelerini çıkaranlar yeni milletin tepkisinden de kurtulamayacaktır. Nitekim eğitim sendikalar ve kitle örgütlerinin 2 hafta içindeki tepkisi halkın mücadelesini örgütlemek bakımından öncü tavırlardır.
Mustafa Solak
Odatv.com
DİPNOT
[1] “Atatürk’ün vatan mücadelesi yerine şarkılar öğretilecek”, Yeniçağ, 09.09.2017.
[2] Bu konuda şu yazılarımıza bakılabilir; http://odatv4.com/tarih-kitaplarinda-ataturkle-ilgili-artik-bu-bilgileri-okumayacaksiniz-2807171200.html; http://odatv4.com/yeni-ders-kitaplarinda-ataturk-boyle-degersizlestiriliyor-0709171200.html; http://odatv4.com/12.-sinif-ders-kitabinda-skandal-basliklar-1708171200.html.
[3] Ahmet Utku Özensoy, Celal Aynacı, İlköğretim Sosyal Bilgiler 5 Ders Kitabı, Berkay Yayıncılık, Ankara, 2016, s.42.
[4] Ortaöğretim Temel Dini Bilgiler (İslam 1-2) Dersi Öğretim Programı, s.20.
[5] Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Taslak Öğretim Programı (4-8; 9-12), s.73.