Saha iş süreçlerinizin yönetimini daha verimli hale getirmek için Esri çözümlerinden faydalanabilirsiniz.
ArcGIS, masaüstü, web ve mobil ortamların tamamında birbirine entegre bir şekilde anlık olarak çalışabilecek bütünleşik bir platform sağlayabilmektedir. Böylece kullanıcılar her zaman, her yerde ve her cihazda anında bilgiye erişebilmektedir. Böylece, sahadaki mevcut durum bilgilerini anlık olarak takip ederek durum farkındalığını arttırabilecek ve karar mekanizmanızı güçlendirebileceksiniz. Günümüzde pek çok kuruluş dağıtık Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) faaliyetlerini entegre etmek için bu ortak altyapı yaklaşımından faydalanmaktadır.
Bu yazımızda ağırlıklı olarak saha faaliyetlerinin entegre bir biçimde yönetilmesi konusuna yoğunlaşacağız.
Saha Operasyon Yönetimi içerisinde yer alan aşağıdaki süreçlerinin tamamını verimli bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz:
- Görsel olarak konumları ve bunlar ile ilişkisi olan tüm bilgileri yorumlama
- Saha ve ofis ekiplerinin koordineli çalışmasını sağlama,
- Görev yerlerine gelişmiş navigasyon yeteneklerinden faydalanarak rotalama sağlama
- Sahadan harita bazlı veri toplama ve düzenleme,
- Sahada haritalama ve taslak çizim ile notlar alma
- Yöneticilerin saha ekiplerini anlık olarak takip etme
Aşağıdaki diyagramda saha iş süreçlerini ve temel olarak hangi ürünlerden faydalanarak çözüldüğünü görüyoruz (Şekil1).
Şekil1. ArcGIS Saha Çözümleri İş Süreci
PLANLAMA
Planlama tarafında, masaüstü veya web haritalama çözümleri ile veri tabanınızı tasarlayabilir, verilerinizi oluşturabilir, düzenleyebilir, veriler arası ilişkiler kurulabilir ve paylaşabilirsiniz. Bu kısım iş akışlarımız için oldukça önemli çünkü saha çözümleri olarak kullandığımız tüm uygulamalar, olarak oluşturmuş olduğumuz web haritalarının üzerine yapılandırılır. Bu nedenle, haritalar oluşturulurken doğru şekilde planlama ve tasarım yapılması oldukça önemlidir.
KOORDİNASYON
Ekiplerin koordinasyonun sağlanması için Workforce for ArcGIS ile çalışanlarınızın iş durumlarını takip edebilir, iş ataması oluşturabilirsiniz. Sahada bulunan personeliniz Workforce for ArcGIS mobil uygulaması ile atanmış olan işi anlık olarak görebilir ve çalışmaya başlayabilir.
Workforce for ArcGIS
Hem web hem mobil platformlarda çözüm sunan, saha çalışmalarını planladığınız, gerçek zamanlı iş takibi gerçekleştirebileceğiniz, çevrimdışı çalışma desteği bulunan bir uygulamadır (Şekil2). Diğer saha çözümleri ile entegre çalışabilmektedir. Web ortamında atanmış olan işler saha personelleri tarafından mobil cihazlardan veya tabletlerden açılabilir ve iş başlatılabilir. İşi alan personel uygulama içerisinden Navigator for ArcGIS, Survey123 for ArcGIS, Explorer for ArcGIS veya Collector for ArcGIS uygulamasına geçiş yapabilir.
(Şekil2) Workforce for ArcGIS Uygulama Entegrasyonu Yapılandırma Ekranı
(Şekil2) Workforce for ArcGIS
NAVİGASYON
Rotalama sürecinde iş atamasını almış olan personel, kendi operasyonel katmanlarını da kullanarak işin gerçekleşeceği konuma rota bilgisini alabilir ve adım adım yönlendirme yeteneğinden faydalanabilir.
Navigator for ArcGIS
Navigator for ArcGIS Esri’nin rotalama çözümüdür. Sektörde birçok rotalama çözümü olmasına karşılık Navigator for ArcGIS çevrimdışı çalışabiliyor olması ve kendi katman detaylarınıza göre rotalama işlemini gerçekleştirebiliyor olmanız sebebiyle oldukça avantajlı bir uygulamadır(Şekil3). Ayrıca, maksimum verimlilik için önceden planlanmış rotaları kullanabilirsiniz. Önceden planlanmış rota katmanlarını kullanarak çevrimdışı çalışmalar gerçekleştirebilirsiniz.
Ayrıca bir detayınıza rotalama yapmak istedeğinizde adres girmeden, doğruca detay kimlik numarası gibi özel bir ifade girerek de rotalama işlemini gerçekleştirebilirsiniz.
(Şekil3) Navigator for ArcGIS
VERİ TOPLAMA ve DÜZENLEME
Veri toplama ve düzenleme sürecinde, atanmış olan işe ve veriye bağlı olarak Drone2Map for ArcGIS ile drone’dan alınan görütünleri analiz edebilir, Survey123 for ArcGIS ile konum bazlı form ve anketler ile veri toplayabilir veya Collector for ArcGIS ile sahada bulunan detaylarınıza ait bilgileri güncelleyebilir veya yeni detaylar toplayabilirsiniz. Bunlara ek olarak, herhangi bir veri düzenleme gerçekleştirmeden anlık olarak sahada CBS verilerine ulaşılması ve taslak çizimler ile harita üzerine not alınması gereken durumlarda Explorer for ArcGIS çözümünden faydalanılabilir.
Explorer for ArcGIS
Harita ve CBS verileri üzerinde düzenleme yapmadan kullanmak isteyen kullanıcılar içindir(Şekil4). Çevrimiçi ve çevrimdışı çalışabilmesi sayesinde her zaman her yerde verilerinize erişim imkanına sahip olursunuz. Kullanıcılar kendileriyle paylaşılmış olan haritalar ve veriler üzerinden ölçü alabilir,detay bilgisine ulaşabilir. Harita üzerinde doğrudan taslak çizim gerçekleştirebilir, notlar alabilir ve bunların paylaşımını sağlayabilir (harita, e-posta, kısa mesaj, airdrop(IOS), fotoğraf olarak).
(Şekil4) Explorer for ArcGIS
Collector for ArcGIS
Organizasyonunuzun ArcGIS platformuyla entegre çalışan ve saha çalışma verimliliğini arttıran, harita tabanlı sahadan veri toplama deneyimi sağlayan bir uygulamadır. Saha personeli, kendisi ile paylaşılan harita üzerinden konumsal olarak veriyi düzenleyebilir, ek bilgi, fotoğraf veya ses kaydı ekleyebilir.
Collector for ArcGIS mobil uygulamasını kullanan saha ekipleri, bağlantısı kesilmiş olsa bile sahadaki yeni CBS detaylarını toplayabilir ve mevcut CBS detaylarını güncelleyebilir. Collector for ArcGIS’de kullanılan altlık haritalara ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise üzerinden erişilir.
Collector for ArGIS artık Collector Classic adını almıştır ve yeni sürümü Collector Aurora IOS platformunda kullanıma sunulmuştur (Şekil5). Collector Aurora, kullanıcı dostu bir arayüze sahiptir (Şekil6). Sahadan veri toplamayı kolaylaştıracak düzenlemeler getirilmiştir. Bu sürüm, GPS’i etkin kullanarak mevcut konumunuzu yüksek doğrulukla alma; bir web haritasından birden fazla çevrimdışı harita alanı indirme gibi yetenekler eklenmiştir. Detaylarınıza ait fotoğrafları eklemeye ek olarak ses ve video ekleme seçeneği de bulunmaktadır. Barkod okutarak detay bilgilerini doldurmayı desteklemektedir. Collector Aurora artık 3 boyutta da veri toplamayı da desteklemektedir. Android platformuna ise ilerleyen zamanda Aurora sürümü gelecek ve Classic ile yanyana şekilde indirilebilir olacak.
(Şekil5) Collector for ArcGIS
Collector for ArcGIS Aurora ile kazandığımız bazı yeni yetenekler aşağıdaki şekildedir,
- Görselliği daha güçlü haritalar
- Geliştirilmiş kullanıcı deneyimi
- Geliştirilmiş akıllı formlar
- Kolaylaştırılmış çevrimdışı iş akışları
- Yüksek doğrulukta 3B veri toplama
(Şekil6) Collector for ArcGIS Aurora
Survey123 for ArcGIS
İster web ortamında ister masaüstünde çeşitli akıllı form ve anketler oluşturup bunları çalışanlarınız, paydaşlarınız veya halkla paylaşabilirsiniz. Formları, tarayıcınızda Survey123 Web Designer (Şekil7) ile sürükle bırak yöntemiyle hızlıca oluşturabileceğiniz gibi masaüstü çözümü olan Survey123 Connect for ArcGIS uygulamasında daha detaylı yeteneklerden faydalanarak akıllı formlar ve anketler oluşturabilirsiniz. Formlarınıza çeşitli sorular ekleyebilir, bu soruları birbirleri ile ilişkilendirebilirsiniz, sahadan detay toplama konusunda ciddi anlamda destek sağlayan barkod okuma yeteneğinden faydalanabilirsiniz. Bunların tamamını herhangi bir kod yazmanızı gerektirmeyen arayüzlerle gerçekleştirebilirsiniz. Gelen cevaplar doğrultusunda saniyeler içinde analizler gerçekleştirirek sonuçları görüntüleyebilirsiniz.
(Şekil7) Survey123 for ArcGIS Web Designer
Drone2Map for ArcGIS
Drone2Map for ArcGIS, drone görüntülerini işlemek için basitleştirilmiş bir iş akışı arayan CBS kullanıcıları için oldukça kullanışlı bir uygulamadır (Şekil8). Çıktılar ortomozaikler, dijital yüzey modelleri, nokta bulutları gibi 3 boyutlu ürünleri içerir.
Profesyonel kalitede görüntü ürünleri; çevresel değişimi izlemek, hacimsel ölçümler gerçekleştirmek, arazi analizi yapmak, yeni inşaatları izlemek ve kritik altyapı çalışmalarını incelemek için kullanılabilir. Ayrıca, kullanıcılar erişimi zor tesislerin veya alanların 2 boyut ve 3 boyut haritalarını oluşturabilir.
(Şekil8) Drone2Map for ArcGIS
İZLEME
İzleme sürecinde ise, ArcGIS Enterprise 10.7 ile yayınlanmış olan Tracker for ArcGIS ile çalışanlarınızın anlık olarak konumlarını izleyebilir, iş modellerinizde geliştirmeler gerçekleştirebilirsiniz. İzleyici rollerine göre (ekip lideri, yönetici vb.) farklı izleme ekranları oluşturabilir ve saha personelinize ait izler üzerinden çeşitli analizler gerçekleştirebilirsiniz. Örneğin, saha iş planlamasının hangi aşamada (% kaçında) olduğu belirlenebilir, sahada bulunan ekipler ve iş durumuyla alakalı anlık bilgi sağladığı için durum farkındalığı arttırılabilir. Operations Dashboard for ArcGIS ile ise izlemek istediğiniz tüm bilgileri anlık olarak özet grafikler, listeler ve sayaçlar ile görselleştirerek takip edebilirsiniz.
Tracker for ArcGIS
Sahada çalışanlarınızı anlık olarak veya çeşitli zaman dilimlerine ayarlanmış şekilde konumlarını takip edebileceğiniz bir konum izleme uygulamasıdır (Şekil9). Çalışanların kullandığı güzergahlar, hız bilgileri, cihaz batarya bilgisi, konum doğruluk bilgisi ve gerçekleştirdikleri işlere ait detaylar hakkında anlık olarak bilgi sahibi olabilirsiniz. Çevrimdışı çalışma desteği vardır, arka planda sürekli olarak konum bilgisini depolayacağı için düşük pil tüketimi için optimize edilmiştir. Bu izleme uygulaması ile anlık olarak saha iş süreçleri ile alakalı bilgi sahibi olabilir, durum farkındalığını arttırabilirsiniz.
(Şekil9) Tracker for ArcGIS
Farklı İzleme ekranları oluşturulabilir, çalışanların izlerinden oluşmuş olan verilerle çeşitli analiz ve sorgulamalar yapabilirsiniz.
Operations Dashboard for ArcGIS
Verilerinizi konum bazlı olarak grafiksel veya istatiksel formatlarda görüntüleyebileceğiniz, anlık olarak saha takibi gerçekleştirebileceğiniz, web tabanlı bir uygulamadır (Şekil10). Yöneticilerin görmek istedikleri her türlü veriyi buradan anlık olarak takip etmeleri oldukça kolaydır. Tek bir yönetici ekranına birden fazla harita konumlandırılabilir ve her harita özelinde farklı grafik ve listeler hazırlanabilir. Grafik, liste ve sayaçlar harita ile etkileşimli olmanın yanı sıra kendi aralarında da etkileşime girme yeteneğine sahiptir. Sahada güncellenen bir veri anlık olarak ekrana yansır ve tüm grafiksel – istatiksel gösterimler otomatik olarak güncellenir.
(Şekil10) Operations Dashboard for ArcGIS
Saha operasyonları her iş özelinde farklılaşsa da burada genel olarak kullanılan temel uygulamalardan bahsedilmiştir.
Çözümlerimiz ile birlikte, daima güncel bilgiyle çalışarak, yüksek durum farkındalığı ile saha ve ofis koordinasyonunun en üst seviyeye çıkarılması amaçlanmış ve iş süreçleriniz kolaylaştırılırken, karar destek mekanizmaların güçlenmesine katkı sağlanmıştır.
Yürüttüğünüz çalışmaları ve bu çalışmaları besleyen verileri nasıl depoladığınız CBS içerisinde en önemli konulardan biridir. Verilerin nerede depolandığı ve buna dair yapılan seçim ArcGIS yöneticileri, analistleri ve servis yayınlama görevini yürüten kişiler için tüm süreci etkilemesi sebebiyle kritiktir. Bu blog yazımızda da ArcGIS platformu içerisinde kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli veri olmak üzere veri yönetiminin iki yolundan bahsedeceğiz.
Kullanıcı yönetimli veya ArcGIS yönetimli verinin hangisini tercih edeceğiniz sizin cbs yapılandırmanıza, iş sürecindeki ihtiyaçlarınıza ve önceliklerinize göre verebileceğiniz bir karardır. Bu iki veri yönetim biçimini senaryolarınıza göre ayrı ayrı veya aynı anda da kullanıyor olabilirsiniz.
ArcGIS ile birlikte veriyi kullanmanın yollarından birincisi yönetimin kullanıcı tarafında olduğu sistemdir. Bu sistemde veri sahiplerinin ve yöneticilerinin sağlamaktan sorumlu olduğu yaklaşım dosya ve veri tabanı sunucuları gibi temel depolama altyapısının yönetilmesi olarak aktarılabilir. İkinci yol olarak ArcGIS yönetimli yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşım barındırılan veri kavramını yansıtmaktadır çünkü veriler ArcGIS içerisinde depolanmaktadır. Burada veriler için ev sahibi ArcGIS sistemidir ve REST tabanlı web servisleri üzerinden son kullanıcılar tarafından katman ögeleri olarak kullanılmaktadır. Kullanıcıların verilere veya çalışmada kullanılan dosyalara doğrudan erişimi bulunmamaktadır. Web servisleri üzerinden görüntüleyerek herhangi bir veri tabanı yöneticisine gerek kalmadan veriler yazılım içerisinde barındırılmaktadır.
ArcGIS platformu içerisinde, verinizi kullanabileceğiniz/görüntüleyebileceğiniz Esri uygulamalarından tabletinizde ya da tarayıcınız üzerinden tüketebileceğiniz birçok mobil uygulamaya kadar çok çeşitli uygulamalar bulunmaktadır. Çoğu CBS analisti ArcMap ve ArcGIS Pro gibi ArcGIS Desktop yazılımlarını kullanmayı tercih etmektedir. Çünkü bu masaüstü yazılımlar Windows ortamında çalışmasının yanı sıra dosya tabanlı coğrafi veri tabanlarını ve “shapefile” tipindeki verileri doğrudan okuyabilmektedir. Ayrıca bu iki masaüstü yazılım da doğrudan veri tabanı veya kurumsal veri tabanı sunucularına bağlantı kurabilmektedir. Oracle, SQL Server ve PostgreSQL bu sunuculara örnek olarak verilebilir. Detaylı bilgi için yazının sonunda sizlerle paylaşacağımız faydalı kaynakları inceleyebilirsiniz.
Kurumlar büyüdükçe ve yürüttükleri operasyonlar genişledikçe merkezi veri yönetimine daha fazla odaklanmaktadır. Kurumların veri bakımı, veri şemaları ve tanımlamalar gibi yönetici görevleri konusunda işbirliğine ihtiyaçları artmıştır. Bu durum farklı makinelerde/konumlarda bulunan verilerin merkezi bir noktada toplanma ve ağ üzerinden dağıtılma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Oracle, Microsoft SQL Server ve PostgreSQL gibi ilişkisel veri tabanı sistemleriyle mekansal veriler ortak bir noktada toplanabilir. ArcGIS içerisinde ise bu veri tabanları, versiyonlar ve topolojiler gibi yetenekleri kullanabilmek için Esri’nin kurumsal coğrafi veri tabanı teknolojisi ile zenginleştirilmiştir.
Kullanıcı Yönetimli ve Referanslanmış Veri
Dosya tabanlı coğrafi veri tabanı veya kurumsal coğrafi veri tabanlarında ortaya çıkan veri kümeleri, ArcGIS Enterprise aracılığıyla web servisine dönüştürülüp web ve tarayıcı tabanlı uygulamalar tarafından kullanılabilir. Veriler ArcGIS Enterprise’da yayınlandığında, yayıncı verileri kaynak konumda bırakabilir ve web servisi aracılığıyla veriye istemde bulunabilir. Bu seçeneği kullanarak ArcGIS Server tarafından çalıştırılan web servisi, kaynağa bağlanır ve kopya alınmaz. Verileri referans alan servis silinirse, verilerin kendisi kaynaktan silinmez ve veri tabanında korunur.
ArcGIS Yönetimli ve Barındırılan Veri
ArcGIS Online’ın tasarlanması ile birlikte ArcGIS tarafından yönetilen ve barındırılan veri kavramı ortaya çıkmıştır. ArcGIS Online Esri tarafından servis olarak sunulan bir yazılımdır. Son kullanıcı tarafından değil Esri tarafından sağlanan, yönetilen ve bakımı gerçekleştirilen bir bulut platformudur. Bu platformda cbs analistinin doğrudan bağlanarak veri kümesi ve web servisi oluşturduğu bir veri tabanı bulunmamaktadır. Bunun yerine veri web servisi olarak yayınlanmış haldedir. Servis silindiğinde verinin de silindiği anlamına gelmektedir. Verinin ArcGIS tarafından yönetiliyor olmasıyla, ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise gibi Web GIS platformlarında cbs uzmanı olan veya başlangıç seviyesinde bilgiye sahip olan bir kişinin verinin arka planıyla (bakımı, yönetilmesi vb.) konularla ilgilenmesine gerek kalmamaktadır.
ArcGIS Online içinde veri, Esri’nin sağladığı bulut platformunda tutuluyorken ArcGIS Enterprise içerisinde ArcGIS Data Store bileşeninde yani kurumun içerisindeki ArcGIS Enterprise yapılandırmasında tutulmaktadır. ArcGIS Data Store ile ilgili detaylı bilgi için Esri Türkiye Teknik Destek Uzmanı Belkiya Ercan tarafından yazılmış olan ArcGIS Data Store Nedir? yazısını okuyabilirsiniz.
ArcGIS Enteprise barındırılan katmanlar varolan verinizi hızlıca görselleştirebilmenizi ve üzerinde analiz gerçekleştirmenizi sağlamaktadır. Her seviyedeki coğrafi bilgi sistemleri analisti bu işlemi gerçekleştirebilir bu yüzden veri tabanı tarafında herhangi bir uzmanlığa gerek kalmayacaktır. Mevcut verinizi barındırılan katman olarak yayınlayıp düzenleme, senkronizasyon, dışa aktarma, silme ve paylaşım yeteneklerini aktif hale getirebilirsiniz.
Mevcut cbs iş akışınıza ve ihtiyaçlarınıza göre barındırılan yöntemi veya kullanıcı yönetimli yöntemi seçmek sizin elinizdedir. Versiyonlu çalışma, topoloji kuralları oluşturma, arşivleme ve doğrudan veri tabanındaki veriye manuel müdahalelere ihtiyacınız varsa kurumsal coğrafi veri tabanını tercih etmeniz olasıdır. Eğer kurumunuzda veri tabanı yönetim sistemi için bir uzmanınız bulunmuyorsa yalnızca coğrafi bilgi sistemleri analistleriyle çalışıyorsanız ArcGIS yönetimli veriyi tercih etmeniz veriminizi arttıracaktır. ArcGIS Data Store donanımsal anlamda kapasite-kaynağın arttırarak kullanımı genişletebileceğiniz bir bileşendir. Herhangi bir çökme veya sistem problemi sırasında kayıp yaşamamak için ArcGIS Data Store’u yedekleme şansınız da bulunmaktadır.
Aşağıdaki tablo kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli verinin bazı farklarını göstermektedir:


||Kullanıcı Yönetimli


(Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı)
|ArcGIS Yönetimli


(ArcGIS Data Store içerisinde barındırılan veri)
|Veri Tabanı Teknolojisi
||İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemi (Oracle, SQL Server, PostgreSQL, Informix, Db2, SAP HANA vb.)
||ArcGIS Platformu tarafından belirlenmiş olan veri tabanı


|Kullanıcı Erişimi
||Çoklu kullanıcı ortamı masaüstü uygulamasından doğrudan veri tabanına bağlanabilir ve REST tabanlı haritalar ve detay servisleri aracılığıyla da veriyi tüketebilir.
||Çoklu kullanıcı REST tabanlı haritayla ve detay servisleriyle veriye erişebilir.


|Görselleştirme(Oluşturma?)
||Harita servisleri, harita görüntü katmanları olarak çıktı halinde görüntülenebilir. Harita ve detay servisleri istemci tarafında detay katmanları olarak görüntülenebilir.


Harita görüntü katmanları gelişmiş görselleştirmeyi destekler fakat kartografik gösterim seçenekleri detay katmanlarında aktif değildir.
|Barındırılan detay katmanları yalnızca kullanıma hazır sembollerle ve kartografik seçeneklerle istemci tarafında görselleştirilebilir. (Oluşturulabilir)


|Versiyonlama ve Arşivleme
||Traditional (geleneksel) versiyonlama ve branch (dallanmış) versiyonlamayı desteklemektedir. Tarihsel olarak yedek noktaları oluşturulması da desteklenmektedir.
||Versiyonlu şekilde düzenleme desteklenmemektedir. Detay katmanı yalnızca son düzenleme işlemini yansıtmaktadır. Arşivleme desteklenmemektedir.


|Ölçeklendirme
||Kullanmış olduğunuz İVTYS kullanıcıyu, düzenleyiciyi ve veriyi arttırarak genişletilebilir. Kullanıcı tarafından yönetilen veriyi referans alan bağımsız harita ve detay servisleri, sunucu üzerinde belirli bir bellek alanına sahiptir.
||ArcGIS Data Store’un ilişkisel veri deposu türünü, tek makine için makine kapasitesi/kaynağı arttırarak genişletebilirsiniz. İkinci bir makineyi sisteminize dahil ederek herhangi bir kötü senaryoda devreye girecek şekilde yedek olarak atayabilirsiniz. Barındılaran ve bağımsız detay servisleri sunucu belleğinde düşük bir kaplamaktadır.


|Ana Sunucu için Yönetilen Veri Tabanı Olarak Ekleme
||Desteklenmemektedir. Ancak ArcGIS Server’a kurumsal coğrafi veri tabanınızı tanıtarak ek bir veri deposu olarak kullanabilirsiniz.
||ArcGIS Data Store yönetilen veri tabanı olarak ArcGIS Server’da kullanılabilir.


Coğrafi Bilgi Ssitemlerine yönelik kurumsal ihtiyaçlarınız, hedefleriniz doğrultusunda veya talep ettiğiniz teknik seviyede ve içerikte CBS iş süreci ve teknik strateji belirleme danışmanlığına ihtiyaç duyuyorsanız Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler biriminin vermiş olduğu hizmetleri inceleyebilirsiniz.
Esri Türkiye, 2019
Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
ArcGIS Enterprise 10.7 ve sonraki versiyonları etkileyecek olan önemli bir ürün desteği gelişmesi duyuruldu. ArcGIS Enterprise Ürün Ömrü artık Kısa Dönem Destek (STS) ve Uzun Dönem Destek (LTS) içerecek. Ürün Ömrü, Teknik Destek ve yamalar ya da diğer güvenlik gelişmelerini içeren yazılım desteği süresini belirleyecek.
Esri bu değişiklik ile, Esri tarafından sağlanan destek kalitesini arttırmayı ve fazla sayıda müşteriye hizmet vermeye devam etmeyi amaçlamıştır. Ayrıca bu değişikliğin bir avantajı da müşterileri alacakları destek seviyesi hakkında bilgilendirerek kendi iş süreçleri için daha bilgili bir şekilde kararlar vermelerini sağlamaktır.
Uzun Dönem Destek, ArcGIS 10.2’den beri kullanılan 6 yıllık destek süresinin aynısıdır. Kısa Dönem Destek ise yeni gelmiştir ve 3 yıllık destek süresini kapsamaktadır. Bu yeni Ürün Ömrü, ArcGIS Enterprise 10.7 ve sonrasını etkileyecektir. Mevcut 10.2.x ve 10.6.x arası versiyonlar eski Ürün Ömrü özellikleri ile devam edecektir. Yani aslında 10.7’den önceki tüm versiyonlar Uzun Dönem Desteğe sahipmiş gibi söylenebilir. Bundan sonraki versiyonlarda Kısa Dönem Desteğe ya da Uzun Dönem Desteğe sahip olacakları piyasaya çıktıklarında duyurulacaktır.
Örneğin;
ArcGIS Enterprise 10.7’ye 3 yıl sürecek Kısa Dönem Destek (STS) sağlanacaktır. ArcGIS Enterprise 10.7’nin 2022 Mart ayında Teknik Destek hizmeti ve yama ya da diğer güvenlik gelişmelerini içeren yazılım desteği sona erecektir.
Fakat ArcGIS Enterprise 10.7.1’e 6 yıl sürecek Uzun Dönem Destek sağlanacaktır. ArcGIS Enterprise 10.7.1’in 2023 Mayıs ayında yama ya da güvenlik gelişmelerini içeren yazılım desteği, 2025 Mayıs ayında ise Teknik Destek hizmeti sonlanacaktır.
Hangi Esri ürünleri bu güncellemeden etkilenecek?
- Bu güncelleme ArcGIS Enterprise 10.7 ve üstü versiyonları etkileyecektir.
- Bu güncelleme ArcGIS Desktop gibi diğer ürünleri etkilemeyecektir. Bu ürünler kendi belirlenen Ürün Ömrü tanımları ile devam edeceklerdir.
Kısa Dönem Destek (STS) nedir?
- Kısa Dönem Destek toplam 3 yıllık destek süresi içerecektir.
- Kısa Dönem Destek alan versiyonlar ile ilgili en büyük değişiklik alacakları yama ve güncellemelerin 4 yıldan 1,5 yıla indirilmesidir.
Uzun Dönem Destek (LTS) Nedir?
- Uzun Dönem Destek, 4 yıllık yama ve güncellemeleri de içeren 6 yıllık bir destek süresini kapsamaktadır.
- Aslında eski Ürün Ömrü tanımının aynısıdır.
Bu güncelleme ne anlama gelmektedir?
- Eski modelde 6 yıllık destek süresi ana versiyon çıktığında başlar, ikincil versiyon çıktığında değil. Yani ArcGIS Enterprise 10.6.1’in destek süresi aslında ArcGIS Enterprise 10.6 çıktığında başlamış gibi sayılmaktaydı.
- Yeni modelde ise her yeni üründe destek saati sıfırlanacaktır. ArcGIS 10.7.1, 5,5 yıl destek süresine değil, 6 yıllık bir süreye sahip olacaktır. Eski Ürün Ömrü tanımına sahip versiyonlar bu durumdan etkilenmeyecektir.
- Yeni bir sistem kurmak ya da mevcut sistemini güncellemek isteyen kişilerin ihtiyaçları doğrultusunda, yeni Ürün Ömrü tanımını da göz önünde bulundurarak versiyon seçimlerini yapması önerilmektedir.
- Yılda en az 1 kere güncelleme yapmayı planlayan müşteriler istediği versiyonu seçebilir. En fazla 2 yılda 1 kere güncelleme yapmayı planlayan müşterilerin ise en son piyasaya çıkmış Uzun Dönem Destek versiyonunu kullanması önerilmektedir.
- Genel olarak Esri, yaklaşık olarak 6 ayda bir Enterprise versiyonu piyasaya çıkarmaktadır. Bu da müşterilere her yıl bir Kısa Dönem Destek, bir de Uzun Dönem Destek alabilecekleri versiyon sunması demektir.
Esri müşterilerine, onların ihtiyaçları ve iş akışları doğrultusunda destek sunmaktadır. Bu Ürün Ömrü değişikliğinin gerçekleşmesinin de nedenidir. Bazı müşterilerin sıkça güncelleme yapmasını, bazılarının yapmamasını anlayışla karşılıyoruz. Daha fazla bilgi almak için Destek Web Sitemizde Ürün Desteği (Product Support) kısmından bu bilgilere erişebilirsiniz. Mevcut ArcGIS Enterprise versiyonunuzdan 10.7.1’e geçiş yapmak için Profesyonel Hizmetler birimimizden destek alabilir ya da ArcGIS Enterprise hakkında bilgi sahibi olmak için ArcGIS Enterprise web sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
ArcGIS Server yöneticisi iseniz zaman zaman servislerinizin performans için en iyi şekilde nasıl optimize edileceğine, bekleme sürelerinin kısaltılmasına ve servis aksaklık sürelerinin ortadan kaldırılmasına dair karar vermeniz gerekebilir.
Örneğin, kullanıcılarınızdan servislerin görüntülenirken uzun bekleme sürelerine sahip olduğu konusunda veya çok kullanılan bir web uygulamanızın ağır çalıştığına dair şikayetler alıyorsanız, bu blog yazımızda sizlere süreçlerinizi iyileştirmek için kullanabileceğiniz yöntemlerden bahsedeceğiz.
Servis Performansınızı İzlemek için ArcGIS Server Manager İşlem Kayıtlarını Kullanın
Sisteminiz içerisinde problemin nerede olduğunu tespit edebilmek için en etkili yöntemlerden birisi ArcGIS Server işlem kayıtlarının izlenmesidir. ArcGIS Server tarafından tutulan işlem kayıtlarıyla birlikte servislerinize ait aşağıdaki parametreleri takip edebilirsiniz:
- Katmanların çizim süreleri
- Servislerin kullanım istatistikleri
- Çalışmayan servisler
ArcGIS Server işlem kayıtlarının servisler üzerindeki problemlerde nasıl yardımcı olabileceğini anlamak için aşağıdaki örnek senaryoları inceleyebilirsiniz.
Senaryo #1
Kuruluşunuz içerisinde bulunan bir harita servisinin çok uzun süren görüntüleme sürelerine sahip olmasından şikayet eden bir kişinin sizinle iletişime geçtiğini varsayalım. Bu konuya dair araştırma ve test yapmaya başladığınızda servisinizin içerisinde bulunan bir katmanın çizim süresinde yavaşlığa sebep olduğunu gözlemleyebilirsiniz. Sorunun kaynağını tam olarak tespit edilebilmesi için bu harita servisi ile ilgili ArcGIS Server’ın tutmuş olduğu işlem kayıtlarını incelemeniz faydalı olacaktır.
Muhtemel Sebep #1
ArcGIS Server işlem kayıtlarını incelediğinizde servis içerisindeki uzun süren çizim sürelerine sahip katman veya katmanları bulabilirsiniz.
Çözüm #1
Harita performansınızı optimize etmek için aşağıdaki yöntemleri kullanabilirsiniz:
- Ölçeğe bağlı olarak gösterim yapmayı (renderlamayı) deneyin,
- Kullanılmayan katmanları veya data frameleri (veri çerçevelerini) servisinizden kaldırın,
- Servisinizde eğer bir tanım sorgusu varsa, kontrol (validation) işleminden geçirin,
- Katman sembolojinizi basitleştirin,
- Veriniz düzensiz periyotlarla güncelleniyorsa önbelleklenmiş harita kullanmayı düşününebilirsiniz. Önbelleklenmeyen haritalardaki performans ipuçlarına dair detaylı bilgiyi http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/map/publish-map-services/map-authoring-considerations.htm bağlantısından alabilirsiniz.
Servisinizi bu parametreler doğrultusunda gözden geçiererek, tavsiye edilen yöntemleri performans artışı için değerlendirebilirsiniz. Servisinizi yeniden yayınladığınızda performanstaki ciddi değişikliği yalnızca değil çalışma arkadaşlarınız da farkedecektir.
Muhtemel Sebep #2
ArcGIS Server Manager işlem kayıtlarını incelediğinizde, servis içerisindeki bir katmana ağ erişimindeki gecikmenin servisin performansını düşürdüğünü tespit ediyorsunuz.
Çözüm #2
Ağdaki gecikmeleri minimuma indirmek ve servis performansınızı optimize etmek için veri erişim ve yönetimi konusunda aşağıdaki başlıkları inceleyebilirsiniz:
- Sorgu içeren katmanlarınızı optimize edebilirsiniz. Detaylı bilgi için aşağıdaki bağlantıları da inceleyebilirsiniz:
- Bu servis için en iyi performansı kurumsal coğrafi veri tabanı ile mi yoksa dosya tabanlı coğrafi veri tabanı ile mi almaktasınız? Önceliğinize göre coğrafi veri tabanı seçimini gerçekleştirebilirsiniz.
- Görüntü servisleri için veri depolama yöntemleriyle alakalı olarak http://enterprise.arcgis.com/en/server/latest/get-started/windows/image-service-sharing-imagery-tips.htm adresini inceleyiniz.
- Verinizi versiyonlu olarak tanıtma veya tanıtılan versiyonu kaldırma işlemleri için aşağıdaki bağlantıları inceleyiniz:
Servis Performansınızı İzlemek için ArcGIS Server İstatistiklerinizi İzleyin
ArcGIS Server istatistikleriniz ArcGIS Server Manager sayfanızın Logs (İşlem Kayıtları) sayfasında yer alır. Sunucu istatistikleri servisleriniz ile ilgili sizlere aşağıdaki sorulara cevap bulmanızda yardımcı olacaktır:
- Sistemim geçen hafta toplam kaç istek almıştır?
- Servislerimin saatlik performansı ne şekildedir?
- Belirli bir servis için belirli bir zamanda kullanımı en fazla olan servis örneği nedir?
ArcGIS Server istatistiklerinin, servis kaynaklarını etkin bir şekilde sağlamanıza nasıl yardımcı olabileceğini göstermek için aşağıdaki senaryoyu, muhtemel sebebini ve çözümlerini de inceleyiniz.
Senaryo #2
Çok aranan bir web uygulaması oluşturdunuz ve açıklanacak bir tarihte yani haftanın ilerleyen saatlerinde bu uygulamayı daha geniş bir kitleye sunmak istiyorsunuz. Bu uygulamadaki servisler için yüksek miktarda talep beklemektesiniz, bu sebeple bu kullanımı desteklemek için yeterli makine kaynağına sahip olduğunuzdan emin olmanız gerekmektedir.
Bu web uygulamasının yüksek kullanımını desteklemek ve yeterli miktarda sunucu makinesi sağlayabilmek için az kullanılan servisleri tanımlamak ve bu uygulamanın kullanıcılarına göre servis özelliklerini ayarlamak için ArcGIS Server istatistiklerini gözden geçirebilirsiniz. Buna karşılık web uygulamalarında tüketilecek servisler için servis özelliklerini uygun bir şekilde ayarlayabilirsiniz.
Muhtemel Çözüm #2
ArcGIS Server sisteminiz içerisinde servis yönetimi ve servis özelliklerinin iyi bir şekilde ayarlanmasıyla aslında kaynaklarınızda da gereksiz kullanımını ortadan kaldırmış olursunuz.
Servisiniz maksimum kullanım sürelerinin üstünde kullanılıyorsa ya da son kullanıcılarınız bir servisteki aşırı istek nedeniyle zaman aşımına uğruyorsa; servis özelliklerinizi kullanıcıların isteklerine yönelik ayarlayabilmek için aşağıdaki önerileri takip edebilirsiniz:
- En sık kullanılan servislerin neler olduğunu belirleyin ve bu servisler için çalışan minimum instance sayısını arttırın. Böylelikle kullanıcılarınızın bekleme süreleri azalacaktır.
- En az kullanılan servislerin neler olduğunu belirleyin ve bu servisler için çalışan minimum instance sayısını “0” a çekin. Bu diğer servisler için uygun kaynak yaratmanız anlamına gelecektir.
- Servisleriniz için maksimum/minimum instance sayılarını, bekleme sürelerini, idle süresini ve kullanım sürelerini arttırın. Böylelikle kullanıcıların servisi bekleme süreleri azalacaktır.
- Instance, bekleme süresi ve idle sürelerini azalttığınızda sistemde boşa çıkacak kaynaklar oluşacaktır.
Servis kaynaklarınızın ve sitenizin yönetimi için ek bilgiler:
Coğrafi Bilgi Sistemlerine yönelik kurumsal ihtiyaçlarınız, hedefleriniz doğrultusunda ihtiyacınız olan teknoloji/teknik bilgi desteğine ulaşmak için Esri Türkiye web sitemizi inceleyebilirsiniz.
Esri Türkiye, 2019
Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
Başarılı CBS operasyonları için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi müşterilerine sistem tasarım süreçlerinde yardımcı olmaktadır. Sistem tasarım süreci, CBS teknoloji bileşenleri (yazılım, donanım ve ağ iletişimi) ve bunların verimli kurumsal operasyonları mümkün kılmak için bileşenlerin nasıl uygun şekilde konumlandırılması ve ayarlanmasıdır. Çünkü her bir bileşen diğer bileşenler ile direkt olarak ilişkili ve her bileşen birbirini etkilemektedir.
Profesyonel Hizmetler birimi, öncelikle var ise kurulu sistem mimarisini inceler, ya da inşa edilecek mimari içi CBS iş süreçlerine göre kurulum kalıbını (deployment pattern) belirler. İş süreçleri gereksinimlerine göre ArcGIS yazılım performans parametrelerini belirlenir ve optimum performans için ArcGIS for Server servis konfigürasyonunu ayarları planlanır. CBS operasyonları için gerekli olacak ağ bant genişliği gereksinimlerini belirler. CBS mimarisinde kapasite planlama araçlarından faydalanarak CBS operasyonlarınız için optimum çözüm mimarisini oluşturur.
Sistem Mimari Tasarımı
Sistem mimari tasarımı, başarılı bir CBS teknolojisini konuşlandırmayı desteklemek için geliştirilen bir planlama sürecidir. Bu tasarım metodolojisi iş gereksinimlerini tanımlamak, uygun CBS yazılım teknoloji seçimini yapmak, veri servislerini uygun şekilde ayarlamak ve kullanıcı verimliliği ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli donanım özelliklerini sağlama gibi yol göstermeler içermektedir. Sistem mimari tasarım süreci, sistem performansı ve ölçeklenebilirlik (en yoğun kullanımda bile çalışabilecek bir Coğrafi Bilgi Sisteminin kurulumu) konularına yoğunlaşmıştır.
Sistem mimari tasarım süreci müşterilerimizin var olan BT alt yapıları baz alınarak oluşturulur. Donanım ve ağ çözümlerinde var olan ve tasarlanmış mimaride kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayacak belirli tavsiyeleri sağlar. Sistem tasarımı iş ihtiyaçlarının tanımlanmasıyla başlar.
- Sistemi kullanacak kullanıcının konumlarını ve gerekli bilgi ürünlerini tanımlar.
- Gerekli veri kaynaklarını tanımlar.
- İş için yapılması gereken uygun yazılım uygulamalarını geliştirir.
Sistem mimari tasarım, iş gereksinimlerini tanımlanmış BT gereksinimlerine dönüştürür.
- Donanım gereksinimleri en yoğun yazılım kullanımına göre çıkartılmıştır.
- Ağ bağlantı gereksinimleri en yoğun veri akışına göre üretilmiştir.
Sistem performansı, sistem tasarımındaki en zayıf bağlantıyla sınırlıdır. Sistem mimari tasarım planlama işlemi sırasında zayıf bağlantıları tanımlar ve dengeli bir sistem tasarımındaki yatırımı destekler.
Donanım ve ağ bileşenlerine yatırım dengeli bir sistem yük modeli temel alındığında, düşük maliyette en yüksek mümkün olan sistem performansını sağlar.
Uygun bir sistem mimari tasarım olmadan CBS’nin uygulanması, sistem kurulumunun başarısız olmasına yol açabilir.
Yazılım Performansı
Doğru yazılım iş akışının seçimi, sistem tasarım sürecinin kritik parçalarındandır. Esri yazılımlarından optimum performans alınması, ilgili yazılımın doğru ayarlanması ve doğru şekilde kullanımı ile mümkün olur. Örneğin ArcGIS for Server ürününü iş akışı çıktısı olan servislerin kurulum parametreleri aşağıda belirtilmiştir:
- Masaüstü iş akışı yükleme kalıbı
- Grafik (2D/3D) görüntüleme ortamı
- Harita yoğunluğu/Portal
- Gösterim karmaşıklığı
- Veri önbellekleme
- Harita boyutu
- Servis çıktı formatı
Bu parametreler iş akışınıza göre doğru belirlenmediği zaman ilgili servis çıktısı iş yapış performansınızı yani verimliliği etkileyecektir.
Ağ İletişimleri
Ağ iletişimleri, dağıtık CBS operasyonları için gerekli bağlantıyı sağlar. Sistem mimari tasarım, ağ iletişim kısıtlamalarını tanımlamalı ve belirtmelidir.Gerçek-zamanlı gösterim ve analiz için dağıtık veri kaynaklarına erişim, ağ iletişimlerinde geniş talepler yer edecektir. Veri, bilginin gösterimi için programın çalıştığı yere ağ üzerinden transfer edilmek zorundadır. Bu sebeple, istekte bulunan kullanıcı/istemci ile isteğe cevap verecek olan platform arasında ağ trafiğinin sistem mimari tasarım çalışmalarında ve kapasite planlama değerlendirmelerine göre belirlenen değerlerde olması gerekmektedir.
Yukarıdaki başlıklarda anlatılan parametreler dışında CBS mimarinizde performansa katkısı olacak başka sistem mimari parametreleri de bulunmaktadır. Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi olarak siz değerli kullanıcılarımıza başarılı CBS mimari kurulumlarından en iyi performans ve sonuç almanız için her zaman destek olmaya hazırız. Bizimle iletişime geçmek için lütfen linke tıklayın.
Bu yazımızda, Esri’nin kendi kendinize eğitim alabileceğiniz ve CBS üzerine olan yeteneklerinizi geliştirebileceğiniz eğitim sitesi olan Learn ArcGIS’i sizlere tanıtacağız.
Learn ArcGIS sitesi gerçek dünyadan, gerçek verilerle, gerçek mekânsal problemleri çözdürerek ArcGIS platformunun bileşenlerini öğreten bir platformdur. CBS’nin neler yapabileceğini hangi sektörlere nasıl dokunabildiğini anlayabileceğiniz örnek senaryolarla dolu ve sürekli yeni eğitimler eklenen bir sitedir. Diğer eğitim platformlarından farkı içinse kısaca: Size Esri’nin “Coğrafi Yaklaşım” dediği ve problemlere mekânsal düşünerek çözümler bulmamızı sağlayan düşünce yapısını öğretmesidir diyebiliriz. Biz Esri Türkiye Eğitim Birimi olarak bu yaklaşımı eğitimlerimizde detaylıca öğretiyoruz, isteriz ki bunu kendi kendinize deneyimleyebileceğiniz bu siteyi de sıklıkla kullanırsınız.
Burada CBS’ye yeni başlıyor olsanız da CBS yazılımlarımızı yıllardır kullanan bir CBS uzmanı olsanız da işinize yarayacak eğitimler bulunmaktadır. Bu sitedeki üzerine iyi düşünülmüş eğitimler, problemleri kavramsallaştırma ve analiz etme, sonuçları değerlendirerek harita oluşturma ve paylaşma konularında daha iyi olmanıza yardımcı olacaktır.
Kendi kendinize istediğiniz zaman istediğiniz hızda alacağınız bu eğitimler Esri teknolojisiyle çözmeniz için size gerçek coğrafi problemler vererek, haritaların işlevselliğini de size öğretecektir. Yazılım işlevlerinden ziyade problem çözmeye odaklanarak ve CBS’nin her alanından karşınıza çıkması muhtemel senaryolarla çalışarak gündelik CBS görevlerinden çok daha derin bilgiler öğrenebilirsiniz.
Tamamen ücretsiz bir eğitim sitesidir. CBS teknolojisini ve kavramlarını hikayeler ve problemler üzerinden öğreten bir metotla çalışabileceğiniz sistemiyle kontrolü size bırakır. Kendi kendinize öğrenme üzerine tasarlanmıştır. ArcGIS Online, ArcGIS Pro, ArcMap üzerinden farklı işlevleri öğrenebileceğiniz gibi son güncellemeyle artık ArcGIS Enterprise yapısıyla da çalışabileceğiniz senaryolar eklenmiştir.
Senaryolar üzerine iyi düşünülmüş diyerek anlatmak istediğim, sadece ara yüzde bulunan butonlar, seçim araçları ya da topoloji kurallarını tek tek açıklamak yerine bizlere günümüz dünyasından gerçekte var olan bir problem vererek, nasıl çözülebileceği üzerinden ilerleyen eğitimlerle başarma hissini yaşatıyor. Örneğin küresel ısınma sonucu yükselen sular ya da hava kirliliğinin tahminlerini belirleyebileceğiniz senaryolar ya da işletmenizi sizin için en kârlı ve masrafsız nereye kurabileceğiniz gibi ya da seçim sonuçlarını anketlerden tahmin ederek seçim çalışmalarınızı nerelerde yoğunlaştırmanız gerektiğini bulabileceğiniz senaryolar bunlardan sadece birkaçı.
Buradaki çoğu ders bir hikâyeye dayanır, her bir eğitim senaryosu, arkada yatan olayla ilgili giriş bilgilendirmesinden sonra uygulamaya başlatır.
Ama gene de Learn ArcGIS’i Esri Türkiye’de bir eğitmen tarafından verilen tam teşekküllü eğitimlerimiz ya da esri.com/training sayfasındaki web kursları gibi değil de eğitimlerimize ek olarak katılımcıların öğrenme ve araştırma iştahlarını kabartacak leziz öğrenme tarifleri gibi düşünebilirsiniz. ?
LearnArcGIS’i kullanmak için herhangi bir Esri yazılımına sahip olmanıza gerek yoktur.
Örnek verilerle çalışabilmek için bir Learn ArcGIS deneme hesabı açmanız yeterlidir. Tabi isterseniz kendi kurumsal ArcGIS Online hesabınızla da çalışabilirsiniz. Eğer Learn ArcGIS deneme hesabı açarsanız 60 gün boyunca eğitimlerde ve kendi işlerinizde de kullanabileceğiniz ArcGIS Online’daki bulut tabanlı araçlara erişiminiz olacaktır. Learn ArcGIS hesabı oluşturduğunuzda ArcGIS Desktop veya Collector for ArcGIS ya da Explorer for ArcGIS ürünlerini gerektiren eğitimler için, bu yazılımların deneme sürümlerine de ulaşabilirsiniz.
Learn ArcGIS sitesi size CBS hakkında bilginizi geliştirebileceğiniz ücretsiz kitaplar da sunmaktadır.
Başta da bahsettiğimiz gibi bu eğitimlerde CBS hakkında bilgi sahibi olmanıza gerek bile yoktur, siteye kaydolduğunuzda en temelden başlayarak çok değişik alanlarda CBS’nin nasıl kullanılabileceğine dair birçok eğitime ulaşacaksınız. Emniyet güçlerinden, politikaya, tarihten, sağlığa ve bunlar dışında daha birçok sektörde örnek senaryolarla sorunları çözeceksiniz.
Dersler arasında arama ve sınıflara göre sıralama yaparak gezinebileceğiniz bir galeriden seçerek istediğiniz konudan çalışmaya başlayabilirsiniz. Bazı eğitimlerde haritalar ve diğer mecralarla hikayeler anlatmak isteyenlere de yardımcı olacaktır, Story Map’ler aracılığıyla yapılabilecekleri deneyimleyeceğiniz bu eğitimler sayesinde etkileyici hikayeler anlatabilirsiniz.
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu site CBS’de haritalarla sorunları nasıl çözebileceklerini daha iyi anlamak isteyenlere çok faydalı olacaktır ama daha da önemlisi bu eğitimlerle “mekânsal düşünmek” dediğimiz yapıyı öğrenerek “Cevaplamak istediğiniz soruyu dikkatlice çerçevelendirdikten sonra, veri toplamak, analiz yapmak ve çıkan sonuçları değerlendirdikten sonra da sonuçları paylaşmak.” bir konu hakkında mekânsal düşünmeyi özetleyen yapıdır.
Buradaki eğitimler analizinizin cevaplamasını istediğiniz soruyu dikkatlice düşünmeyi, sonuçların dikkatlice yorumlanmasını ve haritalarınızı nasıl paylaşacağınızı sizlere gösterecektir.
Bu ve bunun gibi kaynaklar hakkında daha fazla bilgi almak için eğitimlerimize katılabilirsiniz.
Esri Türkiye 2019