İran, nükleer programını sınırlamayı kabul etti
İran, yıllardır maruz kaldığı yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer faaliyetlerini sınırlamayı kabul etti.
ABD Başkanı Barack Obama, anlaşmanın "İran'ın nükleer silah yapmasını önlemeye yardımcı olacak önemli sınırlamalar içerdiğini" söyledi. İsviçre'nin Cenevre kentinde günler süren yoğun müzakerelerin ardından varılan anlaşma uyarınca, İran nükleer tesislerinin daha sık denetlenmesine izin verecek, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin bir bölümünü durduracak.
Bunun karşılığında yaptırımların hafifletilmesiyle Tahran'a yaklaşık 7 milyar dolarlık ekonomik rahatlama sağlanacak.
Bu çerçevede İran'ın petrol satışından elde ettiği paranın 4,2 milyarlık bölümüne erişimine izin verilecek. Ayrıca petrokimya ve diğer alanlardaki yaptırımların askıya alınmasıyla İran 1,5 dolarlık daha gelir elde edecek.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani anlaşmanın İran'ın nükleer "haklarını" teyit ettiğini söyledi. Televizyondan halka hitap eden Ruhani bununla birlikte asla nükleer silah üretme peşinde olmayacaklarını vurguladı.
İsrail: Tarihi hata
Bazı ülkeler İran'ın nükleer programının nükleer silah üretmeye dönük olduğunu savunuyor. İddiayı reddeden İran, amacının elektrik enerjisi üretmek olduğunu söylüyor ve nükleer santrallerde kullanılmak üzere uranyum zenginleştirmesine izin verilmesini gerektiğinde ısrar ediyor.
Anlaşma, görece ılımlı bir lider olarak tanımlanan Hasan Ruhani'nin, özellikle ABD ve İsrail'e karşı daha katı bir çizgisi olan Mahmud Ahmedinejad'ın yerine cumhurbaşkanlığına seçilmesinden birkaç ay sonra geldi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi Üyesi ABD, Çin, Rusya, İngiltere ve Fransa ile Almanya'nın temsilcileri dört gün süren görüşmelerin ardından Pazar günü sabahın ilk saatlerinde İran'la anlaşmaya vardı.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry anlaşmanın İsrail dahil müttefikleri için bölgeyi güvenli hale getireceğini söyledi.
Anlaşmayla 'tarihi bir hata' yapıldığını söyleyen İsrail ise bu şartların kendisini bağlamadığını duyurdu.
İsrail Başbakanı Benyamin Netantyahu, "Bu, İran'a istediğini veren kötü bir anlaşma. Yaptırımlar hafifletilecek ve İran nükleer programının ana unsurlarını koruyacak" dedi.