Piyasaların içinde bulunduğu karamsar ortam özellikle döviz fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Şimdiye kadar alınan bütün önlemlere karşın döviz talebinin kesilmemesi tedirginliği arttı.
Merkez Bankası, bugün program dışı bir döviz satış ihalesi açarak talebin önünü kesmeyi denedi. Güne 1 milyon 390 bin liradan başlayan ve 1.500.000'ü geçen dolar, ihale haberi ile hafif bir gevşeme gösterdi. Ama bu düşüş çok kısa sürdü.Maksimum 1.600.000 lirayı gören dolara bu seviyelerden kar satışı geldi.
Bankalarararası döviz piyasasında da, özellikle yabancı bankaların satış kotasyonları bir ara 1 milyon 600 bin liraya kadar çıktı. Fakat bu fiyattan işlem gerçekleşmedi. Merkez Bankası dolar kapanış kurunu alış 1.482.571 lira, satış 1.489.722 lira olarak açıkladı.
Dövizin yanında altın fiyatları da yükseldi. İngiliz sterlini 2 milyon lirayı aşarken, 24 ayar külçe altının gramı da 13 milyon liraya ulaştı.
Kapalıçarşı'da kuyumcularda Cumhuriyet altını alış fiyatından 3 binlira farkla 87 bin 500 liradan alıcı buluyor. 24 ayar külçe altının gram fiyatı da 13 milyon liraya ulaştı.
Dövizdeki hızlı yükseliş, döviz büfeleri önlerinde meraklı kalabalık oluşturdu. Vatandaşlar, şaşkın şekilde gelişmeleri izliyorlar.
MERKEZ 84 MİLYON DOLAR SATTI
Merkez Bankası döviz satış ihalesi ile 84 milyon dolar sattı. Ortalama fiyatın 1 milyon 415 bin 752 lira olarak belirlendiği ihalede en yüksek fiyat 1 milyon 420 bin lira, en düşük fiyat da 1 milyon 413 bin lira oldu.
Uzmanlar, Merkez Bankası'nı hem az satış yaptığı hem de çok yüksek fiyat verdiği için eleştirdiler. Ata Yatırım Baş Ekonomisti Altuğ Karamenderes, "Merkez Bankası artık piyasaları belirlemiyor, piyasalar Merkez'i yönlendiriyor" dedi.
Uzmanlar, bankaların dövize talebinin yüksek olduğunu belirtirken, bankalararası piyasada 1 milyon 580 bin liradan satış kotasyonları girildi. 1.600.000 liraya dayanan dolara bu seviyelerden satış geldi ve fiyatlar gevşedi.
FAİZ TIRMANIYOR
Bono faizlerindeki hızlı çıkış dolardaki talebin artması ile destek buluyor. Piyasanın en aktif kağıdı olan 6 Mart 2002 vadeli bononun bileşik faizi yarın valörlü işlemlerle yüzde 115'i geçti.
6 Mart 2002 vadeli bononun basit faizi yüzde 93.61, bileşik faiz yüzde 108.45 seviyesinden günü tamamladı.
Hazine yedi aylık bono ihalesinde 45.8 trilyon liralık satış yaparken bileşik faiz yüzde 104.89 oldu. Uzmanlar, gelen teklifi çok az bulurken Merkez Bankası'nı eleştirdiler. Uzmanlar, Merkez Bankası'nın etkili olmadığından yakınıyorlar.
Bono ihalesini değerlendiren uzmanlar, Merkez'in faizleri artırması ve dövizdeki hareketin sonuçları olumsuz etkilediğini vurguladılar.
İhalenin ardından faizler çıkış eğilimini kordu.
BORSA DÜŞÜYOR
Açılıştan itibaren satışların baskısı altında kalan borsa özellikle mali sektör hisseleriyle kan kaybediyor.
Döviz talebinin hızını koruması ve ihale sonuçlarından memnun kalmayan borsa yüzde 5'i geçen değer kaybı ile minimum 8 bin 510 puanı test etti. İMKB Ulusal-100 endeksi 391 puanlık düşüşle günü 8 bin 689 puandan tamamladı. Hisse senetleri yüzde 4.31 oranında değer yitirdi.
Mustafa Erdoğan-Dışbank Hazine Yöneticisi
Satış kotasyonları 1.600.000'a çıktı ama bu fiyatlardan işlem olmadı. 1.510.00-1.515 civarında işlem gerçekleşti. Geçtiğimiz haftadan itibaren yukarı hareket var. Piyasaların kırılgan olması ve güvenin piyasalara verilmemisi dövize hucumu artırıyor. Fiyatlar dün 1.330.000 liradan bugün 1.530.000 lira kadar çıktı. Yanı yüzde 15 civarında TL değer kaybetti. Beklentiler kötüydü ve doların 1.500.000 liraya çıkacağı beklintisi piyasaya hakimdi. Doların 1.500.000 lirayı görmesinden sonra beklentinin realizsoyun olacaktır. Bu beklentinin gerçekleşmesinin ardından satışlar gelmeye devam edecektir.
Hazine ihalesine gelince genel havanın bu kadar kötü olduğu bir ortamda bence iyi algılanmalı. Hazine açısından ihale bir sorun yaratmadı. Borçlanma ile ilgili bir problem görmüyorum.
Saruhan Doğan-Alternatifbank Ekonomisti
Döviz piyasasındaki yükseliş Hazine'nin iç borcu çevirme kapasitesine yönelik endişelerden kaynaklanıyor. Hazine borçlanamayınca Merkez Bankası'nın kaynaklarına başvuruyor. Uzun vadede çok ciddi belirsizlikler var. Yatırımcılarda alınan bonunun vadesi gelene kadar elde kalma olasılığı bulunuyor. Çünkü piyasada likidite yok. Merkez Bankası'nın faizleri yükseltmesi şaşırtıcıydı. Hazine ile Merkez Bankası arasında sorun var. Önce her iki kurum anlaşmalı daha sonra da kamuyouna çıkıp programın tekrar anlatmaları gerekiyor.
Piyasaların içinde bulunduğu karamsar ortam özellikle döviz fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Şimdiye kadar alınan bütün önlemlere karşın döviz talebinin kesilmemesi tedirginliği arttı.