Cesim İlhan
Türkiye’de 31 Mart’ta gerçekleşecek yerel seçimlerden önce bazı Kürt kentleri yeniden sandıkların taşınmasıyla gündemde.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 14 ildeki sandıkların birleştirilmesini ve taşınmasını kararlaştırdı. 24 Haziran’da gerçekleşen milletvekili ve Cumhurbaşkanı seçiminde olduğu gibi 31 Mart yerel seçimleri için de Kürt kentlerinde çok sayıda sandık “güvenlik” gerekçesiyle taşınacak.
YSK geçen hafta aldığı bir kararla bölgedeki valiler ile il seçim kurullarından gelen sandık birleştirme ve taşıma isteklerini karara bağladı. “Terör nedeniyle seçim güvenliğinin sağlanamayacağı” gerekçesine dayanan başvurular üzerine YSK, Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Urfa, Şırnak, Van ve Dersim’deki çok sayıdaki sandığın taşınmasına karar verdi.
YSK’nın kararına göre, Dersim’de sadece bir mahalle hariç şehrin tamamında sandıklar taşınıyor.
YSK, 25 Haziran Genel Seçimlerde de bölgede ve Kürt kentlerinde 19 kent ve onlarca ilçede, 144 bin seçmenin bağlı bulunduğu sandıkların güvenlik gerekçesiyle taşınmasına karar vermişti.
K24’e konuşan HDP’nin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Temsilcisi ve Batman Milletvekili Mehmet Rüştü Tiryaki, YSK’nın bu kararının hedefinde HDP’nin oylarının olduğunu ifade ederek tepki gösterdi.
Güvenlik gerekçesiyle insanların özgürce oy kullanmasına izin vermediklerini belirten Tiryaki, “Bu aynı zamanda devletin ‘biz burada güvenliği sağlayamıyoruz’ itirafının da kanıtıdır” dedi.
Tiryaki, kurulun bu kararlarla seçim güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü, sandık taşıma kararının hedefinin HDP’nin oyları olduğunu söyledi.
Tiryaki, “En demokratik, en özgür, en serbest ortam insanların kendi yaşadıkları yer ve kendilerine en yakın mahalledeki sandıkta oy kullanmasıdır, biz de bunu savunuyoruz” ifadelerini kullandı.
KARARIN UYGULANIŞ BİÇİMİ
YSK’nın almış olduğu bu karar daha önceki seçimlerde hane sayısının az olduğu, birbirine yakın ve dağınık olan bazı Kürt kent, ilçe ve köylerinde seçim zamanında oy kullanılmasına kolaylık sağlanması gerekçesiyle alınmıştı.
1 Kasım 2015 seçimlerden önce bölgedeki kaymakamlıklar, valilikler, emniyet ve jandarma komutanlıkları ilçe ve Yüksek Seçim Kurumlarına başvurarak güvenlik gerekçesiyle bazı yerlerin sandıklarının başka yerlere taşımasını istedi. Fakat YSK bu başvuruları ret etti. 15 Temmuz darbe girişimden sonra ise KHK ile sandıkların taşınması yasal olarak kabul edildi ve 25 Haziran seçimlerinde önce YSK güvenlik gerekçesiyle sandıkların taşınmasıyla ilgili karar verdi.
AĞRI
Buna göre Ağrı merkez ve ilçelerinde 23 sandığın “seçim güvenliği” gerekçesiyle başka bir seçim bölgesine taşınmasına karar verildi. Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) aldığı karara göre Ağrı merkezde 12, Doğubayazıt’ta 5, Patnos’ta 3, Taşlıçay’da 1, Diyadin ve Eleşkirt’te 1’er seçim bölgesinde sandıkların yeri değiştirildi.
MUŞ
YSK tarafından Muş merkez ve ilçelerinde ise 92 sandığın “seçim güvenliği” gerekçesiyle başka bir seçim bölgesine taşınmasına karar verildi. Buna göre, Karlıdere Köyü İlkokulu seçim bölgesinin Ağaçlık Köyü İlkokulu (Polis Bölgesi) seçim bölgesine, Yörecik Köyü ve Sağlık Köyü İlkokulu seçim bölgelerinin Kızılağaç Belediyesi Yeşilyurt Mahallesi Kızılağaç İlkokulu seçim bölgesine taşınma kararı alındı.
VAN
YSK, “güvenlik” gerekçesiyle Van’ın 7 ilçesinde toplam 95 seçim sandığının başka bölgelere taşınmasına karar verdi. Karar nedeniyle kimi seçmenlerin oy kullanmak için gitmesi gereken mesafe 40 ila 55 kilometreyi bulacak.
YSK’nın aldığı karara göre Başkale’de 32, Erciş’te 26, Gürpınar’da 19, Özalp’ta 10, Muradiye’de 4, Gevaş’ta 2 ve Çatak’ta 2 sandık başka bölgelere taşınacak veya sandıklar birleştirilecek. Ayrıca taşınmasına karar verilen sandıklardan Gürpınar ilçesine bağlı Kırkgeçit mahallesine taşınan kimi sandıklar 40 ile 55 kilometre arasında değişen uzak bölgelerden mahalleye getirilecek.
SİİRT
YSK Siirt merkez ve beş ilçesindeki sandıkların başka bölgeye taşınmasına karar verdi. Karara göre Siirt merkezde 11, Eruh ilçesinde 36, Kurtalan ilçesinde 7, Pervari ilçesinde 11 ve Şirvan ilçesinde ise 13 sandık başka merkezlere taşınırken, bazı köy sandıkları da mezralara taşındı.
BATMAN
YSK, aynı gerekçeyle Batman’ın Hasankeyf, Sason ve Gercüş ilçelerine bağlı 22 köyde bulunan 22 sandığın başka bölgeye taşınmasına karar verdi.
Buna göre, Hasankeyf’te 4 sandıktan 219 oy, Gercüş’te 11 sandıktan 528 oy, Sason’da 7 sandıktan 793 oy başka bölgeye kaydırıldı.
DİYARBAKIR
Aynı karar Diyarbakır için de alındı. Diyarbakır Valiliği 'güvenlik' gerekçesiyle başvurdu, Yüksek Seçim Kurulu (YSK), 7 ilçedeki 15 bin 885 seçmenin sandığını taşıdı, 14 sandığı da birleştirdi.
Diyarbakır Valiliği’nin ‘güvenlik’ gerekçesiyle yaptığı başvuru üzerine alınan karara göre Kulp ilçesinde 7 bin 578 seçmenin bağlı olduğu 35 sandık, Dicle’de bin 48 seçmenin bağlı olduğu 7 sandık, Hani’de 231 seçmenin bağlı olduğu 1 sandık, Hazro’da bin 953 seçmenin bağlı olduğu 10 sandık, Lice’de bin 145 seçmenin bağlı olduğu 5 sandık, Silvan’da bin 308 seçmenin bağlı olduğu 7 sandık ve Bismil’de 224 seçmenin bağlı olduğu 5 sandığın taşınmasına karar verildi.
YSK ayrıca Lice ilçesinde 2 bin 398 seçmenin bağlı olduğu 14 sandığın da birleştirilmesine karar verdi.