Zulüm erbabları bunların varlığından korkuyordu. Maddi yapı itibariyle şehri bir baştan diğer bir başa kesen Asi nehrinin yer yer üzerinde kurulmuş olan su dolapları, nehrin iki tarafındaki Evlâd-ı Resul’den gelen Geylânîlerin tekke ve zaviyelerine, Esma-yı İlâhiye’yi terennüm edercesine inileyerek su çekerdi. Sık sık sırf bunları seyretmek ve dinlemek için yanlarına gittiğim bu dolaplar Yunus’un:
Dolap niçin inilersin
Derdim vardır inilerim
Ben Mevla’ya aşık oldum
Onun için inilerim
mısralarını terennüm etmekteydiler sanki! Bu terennüm yalnız dolaplarda, bu su dolaplarında değil, onlarla birlikte Hama’nın dağlarında taşlarında mevcuttu.
Bu şehir Hilafetin nurlu devirlerinden başlayıp günümüze kadar o aşk ve vecd içerisinde, sakalları bembeyaz yüzleri nurlu ihtiyarları, kocasından başkasına tırnağının ucunu göstermemiş yüzü nikaplı kadınları, yüce İslâm dinini Ebu Ubeyde bin Cerrah tarafından fethedildiği gündeki manasına sadık olarak bugüne kadar yaşadılar ve evlatlarına da aşıladılar.
Asi nehrinin bir tarafında “Mescidi Nur” ve çevresindeki medreseler, diğer tarafında ise sofiyeye ait tekke ve zaviyelerin İslâm âlemine yetiştirdiği Hüseyin Hamevî, Müftiam ve Seyyid Murtaza gibi nicelerini İslâm’ın nurlu cemaatinin sayılı simalarının arasına katmıştır. İmam Şafii hazretlerinin divanında:
“Fakih ve sofi ol, sakın bunlardan birisi olma. Allah için ben sana doğru nasihat ediyorum, sadece fakih olanın kalbi kara, takvadan bir şey tutmadığı gibi, sadece sofi olanın ise kendisi cahil olduğu halde başkasını ıslah etmesi nasıl mümkün” sözünü toparlayan, hem fakih hem de sofi olan bu belde ehlinde İslâmî bir hayatın mevcudiyetini sadece caddelerinde, bahçeleri içersine açılan pencerelerinde ve bütün halkının yüzünde okumak mümkün.
Yani ne tarafa baksanız İslâmî havanın hayata hâkim olduğu görülürdü ve kadınlar tıpkı Asrı saadetteki kadınlar gibi örtülerine bürünmüştü. Bunlar ve camilerin mermerleri üzerinde görülen zarafet ve sadelikle bin üçyüz küsur yıldır İslâm’ın muazzam manzarasının günümüze kadar geldiğini tasdik ederdi.