Ahmet Duran YENİGÜN
Gazetemizin ‘Kemer borç batağında’ başlık haberi sonrası açıklamada bulunan Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Davut Çetin, Kemer Turizmci ve İşadamları Derneği (KEMİAD) Başkanı Rıza Sönmez ve Kemer Esnafları ve Turizmciler Derneği (KESDER) Başkanı Abdullah Çilengir, ilçede esnafın zor durumda olduğunu belirterek destek taleplerini yeniledi.
ÇETİN: KÜÇÜK ESNAF CAN ÇEKİŞİYOR
ATSO Başkanı Davut Çetin, ekonomisi büyük ölçüde turizme bağlı Antalya’da, pandemiden dolayı başta Kemer olmak üzere ilçelerdeki küçük esnafın can çekiştiğini, ticaretin batma noktasına geldiğini söyledi. Pandemide turizme bağlı; seyahat acentaları, restoranlar, kafeler, hediyelik eşya, giyim, kişisel bakım, eğlence yerleri, turizm ulaştırma hizmetleri gibi birçok işletmenin zor durumda kaldığını belirten Davut Çetin, ticaretin büyük ölçüde turizme bağlı olduğu Kemer’de, pandemi kısıtlamalarından dolayı 2020 mart ayından beri dükkanlarını açamayan ya da açsa bile turist olmadığı için siftahsız kepenk kapatan binlerce esnafın, acilen desteklenmesi gerektiğini bildirdi.
‘KEMER’DE TİCARET BİTME NOKTASINDA’
Kemer’in Türkiye’de planlı turizmin başladığı en önemli bölgelerden biri olduğunu belirten Davut Çetin, “Kemer, turizmi ve ticaretiyle Antalya ekonomisini de besleyen önemli bir ilçemiz. Diğer turizm bölgelerinde farklı olarak bu ilçemizde ağırlıklı olarak, cadde mağazacılığı yapılıyor, küçük ve orta ölçekli firmalarımız, restoranlar, kafeler, hediyelik eşya mağazaları faaliyet gösteriyor. Ekonomisi büyük oranda turizme ve turist gelişine bağlı. Turizmdeki büyük düşüş, Kemer’de ticareti de bitirme noktasına getirdi” dedi.
İCRALIK HABERLERİ ÜZÜCÜ
Kemer ticaretinin bu süreçte çok büyük bir hasar yaşadığını ve yaşamaya devam ettiğini, Kemer’de esnafın icralık olduğu yönünde haberleri üzülerek takip ettiğini vurgulayan Davut Çetin şöyle konuştu:
“Kemer’deki üyelerimizin bir bölümü genelgeyle kapalı durumda. Açık olanlar da zaten iş yapamıyor. Bu sadece Kemer’e özel bir durum değil, Antalya’nın bir çok ilçesinde, Muğla, Aydın gibi bir çok kent ve ilçelerinin de sorunu. Yüksek dükkan kiraları bir gerçek. Üyelerimizin kiraları, vergileri ve ödemeleri, pandemiye rağmen işlemeye devam ediyor. Ancak üyelerimizin kasasına giren bir gelir yok. Pandeminin başından beri dile getiriyorum, şu an en büyük ihtiyacımız bu üyelerimizi ayakta tutacak destekler. Maalesef destekler seçici değil ve gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmıyor.”
DESTEK TALEPLERİ ARALIKSIZ SÜRÜYOR
Hükümetten sektörler bazında destek taleplerini sürekli dile getirdiklerini ifade eden Davut Çetin, "Kapanan işletmelere başta kira desteği olmak üzere daha fazla destek verilmesi gerekiyordu. Seçici destek önerimize kulak verilseydi ülke genelinde harcanan pandemi ile mücadele bütçesini daha verimli kullanmış olurduk. Üyelerimizin bu süreçte ayakta kalabilmesi ve bu krizi atlatabilmesi acilen rakibimiz İtalya ve İspanya’nın yaptığı gibi geri ödemesiz hibe desteklerine ihtiyacı var. Pandemiden yüksek derecede zarar gören işletmelere kira, elektrik ve diğer genel giderleri için Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, belirli düzeyde nakdi hibe destek sağlanmasını talep ediyoruz. Bir puanlama sistemi ile gerçekten pandemiden en fazla etkilenen işletmelere desteklerin 2021 yılında da devam etmesini istiyoruz” diye konuştu.
SÖNMEZ: TURİZM ESNAFI VE ÇALIŞANLARI ZORDA
KEMİAD Başkanı Rıza Sönmez ise, “Turizm ülkemizin bacasız sanayisidir. Turizmciler de bacasız sanayinin emek verenleridir. Turizm Bakanlığımızca geliştirilen ve takdirle karşıladığımız, çok başarılı bir model olan sertifikasyon modeli ile 2020 yılında kısmen de olsa tesisler açılmış ve turizme can suyu vermişlerdir. Maalesef 2021 sezonunun başlayacağı şu günlerde turizmci esnafı ve çalışanı zor durumda. Halihazırda çalışanlara kısa çalışma ödeneği ile ücretsiz izin destekleri verilmektedir. Ancak bu destekler önemli olsa da yetersizdir. Çalışanların destekten faydalanma koşulları nedeniyle turizme son yılda başlayanlar destekten mahrum bırakılmışlardır. Destek tutarlarının yetersizliği yanında bir kısım çalışanında faydalanamaması sosyal adaleti yaralamıştır” dedi.
‘EN BÜYÜK HAKSIZLIKTIR’
Turizmci esnafın 22 Aralık 2020’ye kadar unutulduğunu dile getiren Sönmez, “Ancak bu tarihte esnafa gelir kaybı ve kira desteği sunulmuştur. Destekler verilirken sadece faaliyet kodu olan NACE Kodu uyanlara destek verilmesi hatalıdır. Tüm turizmci esnafı zor durumdadır. Bu uygulama ayrımcılık olarak değerlendirecek bir sonuca götürmüştür. Turizm bölgelerindeki kısa bir dönem hariç hiçbir işyeri açılmamıştır. Turizm bölgesindeki işletmelerinin tamamının destekten yararlanması gerekirdi. Bir an önce bu haksızlığın giderilmesini talep ediyoruz. Kaldı ki bir kısım esnaf yararlansa bile destek tutarları çok düşük kalmıştır. Sanki Anadolu’nun tenha bir ilçesi ile dünya turizm merkezlerinden biri olan Kemer aynı tutarla desteklenmesi turizmcilere en büyük haksızlıktır. Milli gelire ülkeye giren dövize en büyük desteği veren turizmciler destek alırken adaletsizliğe uğramışlardır” diye konuştu.
‘HALEN GEÇ KALINMIŞ DEĞİLDİR’
Ülkemizde Türk parasının kıymetinin korunması için dövizle sözleşmelerin yasaklanabildiğini hatırlatan Sönmez, sözlerine şöyle devam etti:
“Bu pandemi dönemince yapılmış sözleşmelerdeki her türlü kira bedellerinin yüzde 50 oranında ödenmesi halinde kalan kısmın tahsil edilemeyeceğine dair Türk Ticaret Kanunu’na eklenecek geçici bir madde ile Birçok esnafın mal sahibi ile yaşadığı kira konusundaki ihtilaf sona erecekti. Halen geç kalınmış değildir. TBMM gündemine ivedilikle gelecek bir düzenleme veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bu sorun halledilebilir, talep ediyoruz.”
‘KÖTÜ TABLOYU GÖZLER ÖNÜNE SERMEKTEDİR’
“Turizmci esnaf ve çalışanının yeterince destek alamadığını maalesef icra dairelerine yansıyan icra takiplerindeki patlamayla görüyoruz” diyen Sönmez, “Basına yansıyan haberlerde de aynı durum gözlemlenmiştir. Geçen yıllardaki borç yapılandırmalarına ve dükkanların açık olmamalarına rağmen takip sayısının çok sınırlı kalması gerekirken 2019 yılındaki 1709 İcra takip sayısına göre, 2020 yılında 1315 icra takip dosyasının açılması gelinen kötü tabloyu gözler önüne sermektedir. Acilen müdahale edilmelidir. Ülkemize döviz kazandıran bacasız sanayinin emek verenleri olan turizmciler zor durumdadırlar ve bu konu ihmal edilmemelidir” şeklinde konuştu.
ÇİLENGİR: KEMER ESNAFI ‘SON VİRAJDA’
KESDER Başkanı Abdullah Çilengir de Kemer’de esnafların son virajda olduğunu dile getirerek, devletin verdiği kredi destekleri ve ötelemelerin çözüm olmadığını bildirdi. Orta ve küçük ölçekli esnafların bölgedeki haksız rekabetin hat safhaya ulaşmasından dolayı ve son yıllarda üst üste yaşanan krizlerden dolayı zor durumda olduğunu aktaran Çilengir, “Bırakın ödeme yapmayı evine ekmek götüremez durumda. KESDER olarak 2016 ve 2020 yılında verdiğimiz dilekçelerde esnafa bir yıl ödemesiz 4 yıl vadeli kredi kullandırılmasını talep etmiştik. Devletimizin verdiği krediler ve ötelemeler ancak bölge olarak bizlere hitap etmemektedir. Devletimizin acilen bölgemize yönelik kesin çözümler getirmesi şarttır” diye konuştu.
KESDER olarak kriz döneminde üyelerinden aidat dahi almadıklarını belirten Çilengir, “Kemer Belediyesi kiracılarına en az yüzde 70 oranında kira indirimi yapmalı ve 2019 yılında alınan kararları kararlı bir şekilde sezonda uygulamalıdır. ATSO ve esnaf odası esnafımızdan 2020 ve 2021 yılı aidatlarını, Kemer Belediyesi de ilan reklam, çevre temizlik gibi vergiler, 2021 yılı için almayarak küçük ve orta ölçekli esnafa bir nebze de olsa destek olmalı” dedi.