Montessori eğitiminin temelini, 1870 – 1952 yılları arasında yaşamış, İtalya’nın ilk kadın doktoru ve pedagogu Maria Montessori atmıştır. Maria Montessori, kadınların köle, evde oturması gereken, yanında erkek olmadan dışarıya çıkması kabul görmeyen, üniversite okumaması gereken özellikle tıp gibi bir bölümde erkeklerle birlikte aynı eğitimi almasının kesinlikle karşı olduğu dönemlerde, kimseye aldırış etmeden, tam tersine yapılan eleştirilerden daha fazla nem alarak, tıp eğitimini tamamlamıştır. İlk olarak Roma Üniversitesi Psikiyatri bölümünde çalışmaya başlayan Maria Montessori, akıl hastalarının bulunduğu hastaneleri gezmeye başladı.
1899 yılında Roma’da, zeka geriliği yaşayan çocuklara hizmet veren Orthophrenic adlı okulda yöneticilik yaptığı sırada, zihinsel eksikliğin pedagojik bir problem olduğunu keşfeder ve böylelikle “bu konuda ne yapabilirim” düşüncesi aklını kurcalamaya başlar. Maria Montessori, zihinsel engelli çocuklar için yaptığı eğitimsel çalışmalar sonucu, toplum dışına itilmiş, “bu çocuk bir şey öğrenemez” düşüncesiyle bir merkeze kapatılan çocukların, yapılan sınavlar sonucu normal çocuklar oranında başarı gösterdiklerini keşfeder. Bu başarı ona ilham verir ve “neden normal çocuklar da daha başarılı olmasın” düşüncesiyle çalışmalarına hız vererek, adını altın harflerle eğitim hayatına yazdıracak çalışmalarına başlar. İlk olarak 1907 yılında Casa Dei Bambini’yi kurar. Okulda yapmış olduğu gözlemler sonucunda, çocukların nelere ilgi duyduğunu keşfederek, marangozlara gidip çocukların duyu organlarını harekete geçirecek araç ve gereçler yaptırıyordu. Yaptığı gözlemler sonucu Maria Montessori çocukların hoşlandıkları davranışları şu şekilde maddeler;
Hoşlanmadıkları davranışları ise,
Tüm bu maddeler Montessori eğitiminin amaç ve programını açıklamış oluyor. Yaptığı gözlem ve araştırmalar sonucunda ise Maria Montessori, “Eğitimde metot değil, insan kişiliği göz önüne alınmalıdır.” İnancıyla eğitim sistemine yön verir. Montessori’ye göre, fırsat verilirse çocuklar tembelliğe değil, çalışmaya yönlendirilebilirdi.
Montessori eğitimi bilinen tüm gelenekçi eğitim metodlarından ayrılan bir felsefe benimsemiştir. Durum böyle olunca başarıyı beraberinde getirmiştir. Çünkü eğitim, her çocuğu birey olarak kabul eder ve her çocuğun öğrenme düzeyine uygun eğitim ortamı oluşturur. Bilinen eğitim sistemlerinden farklılık gösteren ve çocuklarda meydana getirdiği olumlu gelişimsel özellikler eğitimin tüm dünyada bilinmesi aynı zamanda yayılmasını sağladı. Eğitim bir ilki gerçekleştirerek çocuklara özgürlük tanıdı.
Montessori eğitim metodu deyince akla gelecek aynı zamanda kaynağını özümsemeyi sağlayacak en önemli maddeler aşağıdaki gibidir;
Tüm yaklaşım ve maddelerden yola çıkarak eğitim dünyada yayıldığı çevreler de göz ardı edilemeyecek bir düzeyde. Başta İtalya olmak üzere Rusya, ABD, İngiltere, Kanada, Meksika, Şili, Hindistan, Güney Afrika Cumhuriyeti, Etiyopya, Tanzanya, Pakistan, Hollanda, Almanya, Yeni Zelenda gibi birçok ülkede faaliyet göstermektedir. Ülkemizde de pek çok okulda Montessori eğitim sistemi uygulanmaktadır. Türkiye’deki varlığı diğer ülkelere nazaran daha gelişim aşamasında olsa da, her geçen gün eğitime duyulan ilgi artmakta bu da ülkedeki varlığını ciddi şekilde arttırmaktadır. Ankara, Bursa, İstanbul, Denizli, İzmir, Samsun başta olmak üzere birçok şehirde Montessori eğitimi benimsenmiştir.
Montessori eğitimini almış dünyaca ünlü kişiler ise;