Bunu artık klişe olmaya yüz tutmuş bir konu gibi görebilirsiniz; fakat yaşadığımız gezegende yarattığı gerginliği göz ardı edemeyiz. Her yıl giderek artan işsizlik oranları, eğitim sistemindeki kocaman boşluklar, her gün işe veya okula gitmek için evinden mutsuz çıkan binlerce insanın yarattığı yorucu bir kaos ortamı… Bunları yaşamayı hiçbirimiz istemeyiz; ama alışkanlıklarımız bir yerden sonra başka bir çare yokmuşçasına bizi yanıltabiliyor. Yanılmayın!
Özellikle yeni mezunsanız ya da olmak üzereyseniz, üniversite veya lise öğrencisiyseniz hiç tereddüt etmeyin. Yeteneklerinizin el verdiği bir işi yapmalı, hayatınızı bu şekilde idame ettirmelisiniz. Aksi durumda üretici konumuna geçemez, hayat boyu size verilen her işi yapmış olmak için yaparsınız. Çok iyi şirketlerde de çalışıyor olsanız, inanın mutsuz olursunuz ve mutsuzluk bulaşıcıdır. Evet, eğitim sistemimiz buna pek izin vermiyor olabilir. Sanki her birimiz doktor, avukat, mühendis olmak için doğmuşuz gibi eğitim alıyor olabiliriz; fakat bu duruma hemen şimdi el atarsak 20 yıl içerisinde halledebiliriz. Herkesin hayallerinin peşinden koştuğu bir dünyanın tutkulu enerjisinde yaşamayı kim istemez ki? İlham almak ve ilham vermek; kendini keşfettikten hemen sonra gelir ve sürekli şikayet ettiğimiz “insanlığı” kurtaracak olan tek şeydir. O zaman adım adım kurtaralım hadi kendimizi:
- Düşünün ve duygularınızı ölçün
Descartes düşünme üzerine vurgu yaparken çok haklıydı. Size sunulan her fikre saygı duyabilirsiniz; ama hayata geçirmek konusunda daha seçici olun. Hatta hayatınızla ilgili size sunulan fikirlerin hiçbirini seçmeyin, direk unutun gitsin. Bu sizin sorumluluğunuzda olan bir alan; sizin hayatınız! Duygularınız ve kişisel becerileriniz üzerine şekillenir. Üzerinde düşünmek ve karar vermek tamamen sizin probleminiz. Sizi neyin mutlu edeceğini en iyi siz bilirsiniz. Bunu ele alamıyorsanız maalesef her konuda çuvallarsınız. Atom karınca gibi hissettiğiniz, yorulmak nedir bilmediğiniz işlerin peşinden koşun.
- Karakteristik özelliklerinizi belirleyin
Bu konuda yakın çevrenizin sizinle ilgili fikirlerini alabilirsiniz, bu istisnai bir durum. Kişilik özelliklerimiz nasıl bir hayat yaşamak isteyeceğimiz konusunda sandığımızdan daha fazla bilgi içerir. Burada kolaylık olması açısından Holland’ın kişilik teorisinden faydalanabiliriz. Tabii siz buna bağlı kalmayıp, özeleştirinin en ağırını yaparak size sizi anlatan bir yol haritası da çıkarabilirsiniz. Dediğim gibi buradaki tek karar organı sizsiniz. Holland’a göre 6 tip kişilik bulunmaktadır. Bunlardan bir veya birkaçında kendinizi bulursanız ne mutlu size. Hemen çalışmalara ve araştırmalara başlayın.
1- GERÇEKÇİ KİŞİLİK
- Makinelerle, aletlerle, objelerle ve hayvanlarla uğraşmaktan hoşlanır.
- Açık havada somut problemlerle uğraşıp, elle tutulur sonuçlar görmek ister.
- Kendisini pratik, muhafazakâr, mekanik ve elle yapılan işlerde başarılı bir birey olarak görürken, sosyal becerilerinin eksik olduğunu düşünür.
- Başkaları tarafından normal ve açık sözlü bir kişi olarak tanınır.
- Genellikle insanlarla etkileşim içine girmekten kaçınır.
Örnek Meslekler: Elektrik-Elektronik Mühendisliği, İnşaat, Çevre, Maden Mühendisliği, Tasarımcı, Teknik Ressam
2- ARAŞTIRMACI KİŞİLİK
- Entelektüeldir. Fikirlere, bilime, matematiğe, olayların nedenlerine bulmaya ve nedensel açıklamalara ilgi duyar.
- Araştırma yapmaktan, veri toplamaktan, bu verileri analiz etmekten, sorgulamaktan ve bunları yaparken çeşitli araçlar kullanmaktan hoşlanır.
- Olaylar karşısında metodlu, orijinal ve mantıklı yaklaşımlar sergiler. Kendisini analitik, zeki, şüpheci ve akademik açıdan yetenekli görmekle birlikte; insanlararası ilişkilerde yetersiz olduğunu düşünür.
- Başkaları tarafından asosyal; fakat entelektüel bir kişi olarak tanınır. İkna gücü gerektiren ya da satış yapmak gibi işlerden uzak durur.
Örnek Meslekler: Biyolog, Fizikçi, Doktor, Bilgisayar Programcısı, Kimyager, Jeolog,Gıda Mühendisi, Dişçi, Nörolog, Elektrik Mühendisi, Doğa Bilimcisi
3- SANATÇI KİŞİLİK
- Orijinal, bağımsız, kendisini, deneyimlerini gözden geçiren ve bunlar üzerinde düşünen, kendi kendini iyi ifade edebilen, yenilikçi, duyarlı, yaratıcı, hayal gücü kuvvetli bir kişidir.
- Sanata ve güzelliğe ilgi duyar. Müzik, sanat, tiyatro, dil ve yazma konusunda yeteneklidir.
- Kendisini deneyimlere açık ve entelektüel bulmakla birlikte, ofis işleriyle ilgili yeteneklerinin yetersiz olduğunu düşünür.
- Başkaları tarafından geleneklere uymayan, düzensiz; fakat yaratıcı bir kişi olarak tanınır. Rutin işlerden, yerleşmiş kurallara uymaktan kaçınır.
Örnek Meslekler: Ressam, editör, sanat direktörü, yazar, müzisyen, mimar, şair, reklam tasarımcısı, grafiker, endüstri, görsel tasarımcı
4- SOSYAL KİŞİLİK
- İnsanlarla çalışarak onları bilgilendirmekten, eğitmekten, çeşitli konularda aydınlatmaktan ya da tedavi etmekten hoşlanır.
- Grup üyelerinin gereksinimlerinin karşılanmasına çalışır. Kendisini; anlama kabiliyeti yüksek, sorumluluk sahibi, empati kurabilen, sabırlı; fakat mekanik yetenekleri zayıf bir kişi olarak görür.
- Başkaları tarafından anlaşması kolay ve dışa dönük biri olarak tanınır.
- Genellikle kesin kurallara ve prosedürlere bağlı kalmadan çalışmak ister.
- Mekanik ve teknik işlerden uzak durmaya çalışır.
Örnek Meslekler: Öğretmen, Danışman, Psikolog, Sosyolog, İnsan Kaynakları Danışmanı, Diyetisyen, Fizyoterapist
5- GİRİŞİMCİ KİŞİLİK
- İnsanları motive etmeye, ikna etmeye, satış yapmaya veya fikir geliştirmeye çalışırken aklını, sözcükleri ve duyguları iyi kullanır.
- Kişisel veya finansal riskler almaktan hoşlanabilir. Baskın ve öncü olmayı seven, genellikle iyi organizasyon yapan, iddialı, sosyal, hırslı, hevesle çalışan, insanları etkilemeyi seven ve hedef odaklı bir kişidir.
- Maddi başarılara ve sosyal statüye önem verir. Kendisini ikna ve satış yeteneği kuvvetli; fakat bilimsel alanlarda yetersiz olarak görür.
- Başkaları tarafından enerjik ve sosyal bir kişi olarak tanınır.
- Bilimsel, entelektüel ve anlaşılması güç konularla ilgilenmekten kaçınır.
Örnek Meslekler: Yöneticilik, Satış Görevlisi, Endüstri Mühendisi, Bilgisayar Programcılığı, Tekstil Mühendisliği, İletişim, Gazetecilik, Radyo, Tv, Halkla İlişkiler, Ekonomi, İşletme, Uluslararası İlişkiler, Sigorta, Emlak Yönetimi, Avukat
6- GELENEKSEL KİŞİLİK
- Bilgileri açık ve düzenli bir şekilde organize etmeye izin veren aktiviteleri tercih eder.
- Düzenden, işlerin düzgün yapılmasından ve sayısal verilerden hoşlanır.
- Maddi başarılara, sosyal-politik arenada ve iş hayatında güçlü olmaya önem verir.
- Lider olmaya ve başkalarını etkilemeye çalışmaz. Yapılandırılmış ortamları sever.
- Detaylara önem veren, sorumluluk sahibi ve uyumlu bir kişidir. Kendisini iş ve üretim alanında teknik yeteneklere sahip; ancak artistik yetenekleri noksan biri olarak görür.
- Başkaları tarafından dikkatli ve uyumlu bir kişi olarak tanınır. Belirsiz ve yapılandırılmamış girişimlerden kaçınır.
Örnek Meslekler: İşletme, İktisat, Muhasebe, Büro Yönetimi, Bankacılık,Bilgisayar Operatörü
Kendinizi Daha İyi Keşfetmeniz Açısından Sizlere Önerebileceğim Naçizane Tavsiyelerim:
- Yazın!
Aklınızda hiçbir şey olmasa bile kalemi elinize alın ve kendinizi yazmaya çalışın. Yazarken seçtiğimiz kelimelere fazladan özen gösteririz, aklımızdan anlık geçirdiğimiz bir düşünceyi yazarak somutlaştırdığımızda gerçekleştirme ihtimalimiz de artar. Kendinize sorular sorarak başlayabilirsiniz. Nelerle uğraşırken asla yorulduğumu hissetmiyorum? Bana kendimi tamamlanmış hissettiren, özgüvenimi tavan yapan bir yeteneğim var mı? İnsanlar benim nasıl biri olduğumu düşünüyor? Kaleminizle dertleşin, heyecanınızı paylaşın. Gerçek duygularla yazarsanız çok yüksek verim alacağınızı garanti edebilirim.
- Korkmayın!
Az gelişmiş bir ülkenin, bu duruma uygun politikaları ve sistemiyle büyüdüğümüz için belli başlı korkularımız olması gayet normal. "Şimdilik tasarruflarımı düzenli olarak keyfime göre harcayabilirim; ama dedem yaşına geldiğimde bir evim ve birikmiş param olmasa ne yaparım acaba?" gibi endişelerimiz mantık olarak bizi daha çok kazandıran mesleklere yöneltiyor. Oysa ki içinizden ilahi bir şekilde gelen ve hangi yaşta olursanız olun en iyisini sadece sizin yapabileceğiniz bir yeteneğiniz var. Maddi kaygılardan önce buna yoğunlaşmaya çalışın, sonrasında her türlü destek sizi bulacak. Birileri bir yoldan gitti ve başarılı oldu diye siz de aynı yolu kullanmayın. Kendi yolunuzu çizin, çeşitlilik dünyanın ufkunu açar…
- Amacınızdan hiçbir koşul altında sapmayın!
Nasıl bir insan olmak istiyorsunuz? Hayatınızda ve başkalarının hayatında nereye dokunmak neyi değiştirmek istiyorsunuz? Bu soruların cevabını bulun ve amacınız her neyse ondan vazgeçmeyin. Bir problem varsa ve siz de bunun farkındaysanız; sizin gibi düşünerek o problemi ele alan başka birisi daha yoktur. Yani burada değişim sizden sorulur.
Bu maddeleri çoğaltabilirsiniz tabii ki... Tek kaynaktan aldığınız bilgi her zaman yetersizdir. Araştırıp daha fazlasını öğrenebilirsiniz. Yazıyı yazma amacım da sizi kendinizle ilgili her şeyi araştırmaya yönlendirmekti zaten. Umarım başarılı olmuşumdur.
Bir yolunuz varsa vazgeçmeyin, yoksa da yenisini çizin. Her koşulda başarılar dilerim...
Özel İçerik: Seda Aydın