All Articles
iPad Mini 23 Ekim’de piyasaya çıkıyor. Peki Apple, Steve Jobs’ın tüm engellemelerine rağmen neden daha küçük boyutlara sahip bir iPad’i piyasaya sürüyor olabilir ?
Apple’ın iPad’le tablet piyasasının %70’ini elinde tuttuğunu biliyoruz. Apple’ın bu derece yüksek ve önemli bir yüzdeye sahip olmasının ardında elbette ilk olma özelliğinin ve kendine özgü bir ekosisteme sahip olmasının getirdiği avantajların yattığını biliyoruz. Sektörün diğer oyuncularına baktığımızda Apple’ın tek ürününe karşın özellikle Samsung ve Asus’un birçok boyutta ve özellikte tablet seçeneğine sahip olması, her türlü talebi karşılayacak şekilde ürünlerini kullanıcılarıyla buluşturması ve daha fazla pazar payı anlamına geliyor.
Apple’ın tek boyutta ürettiği tabletle oluşturduğu strateji tüm kullanıcıların talebini karşılayacak nitelikte değil ve insanların özellikle günlük hayatta ihtiyaç duyduğu hafif ve küçük boyutlardaki tablet ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalıyor. Google’ın Nexus 7’la bu açığı kapatmaya yönelik hamlesi ve uygun fiyat avantajına sahip olmasından dolayı yoğun talep görmesi, Apple’ı bu boyutlarda bir tablet üretmeye iten en önemli sebeplerden biri.
Bu kararın Apple’a ne getirip ne götüreceğini uzun vadede göreceğiz. Apple’ın iPad mini gibi rekabetçi avantaj sağlaması planlanan bir ürünü piyasaya sürmesi, Steve Jobs’ın Apple’ın fikir temellerine kazıdığı felsefeye ters bir durum ortaya çıkarıyor ve tabiri caizse kendi bileğine kurşun sıkıyor. Tim Cook’un iOS 6’yla gelen harita uygulamasına yönelik yoğun eleştirilere özür dileyerek kullanıcıları başka uygulamaları kullanmaya yönlendirmesi, yoğun eleştri almasına yol açtı. Son olaylarla suyu iyice ısınan Cook’un, Steve Jobs’ın katı bir tavırla karşı çıktığı böyle bir ürüne onay vermesiyle başarısız olması durumunda koltuğunu kaybetmesi muhtemel.
Büyümek şüphesiz her markanın en büyük amaçlarından biri. Büyümenin temelini atan unsurların başında da ürün gamını genişletmek geliyor. Ürün gamının genişlemesi konusu ise başlı başına stratejik bir karar. Peki markalar bu kararı alırken yeterince dikkat ediyorlar mı?
Şöyle düşünelim; Yahoo’nun yahoo olmasını sağlayan şey onun Arama Motoru olarak tanınmasıydı. Bu özelliğiyle piyasa değerini 100 milyar doların üzerine çıkartan Yahoo sonra agresif bir büyüme kararı aldı. Sonra ne mi oldu? Arama motoru olarak tanıdığımız Yahoo, birçok yeni alanla karşımıza çıktı. E-posta, radyo, alışveriş, sohbet açık arttırmalar… Birkaç yıl içinde bu tür adımların atılması tabii ki insanların gözündeki ”Yahoo bir arama motorudur” imajını silip attı. Aslında Yahoo’nun amacı da buydu. Büyümek istiyordu. Şirket bu kadar değerliyken neden sadece bir arama motoru olmalıydı ki?
Artık Yahoo bir arama motoru değildi insanların gözünde. Youtube ile aynı kategoride olan Broadcast.com tam 5 milyar dolara alındı. Bunun yanı sıra irili ufaklı birçok şirket de Yahoo’nun kontrolündeydi artık. Algıda arama motoru olmayan bir şirketin bu alandaki liderliğini Google‘a kaptırması da fazla gecikmedi.
Marka algısı bir markanın marka olabilmesindeki en büyük etmendir. Yahoo’nun agresif genişlemesinde unuttuğu en büyük şey de budur. Bugün Google da ürün gamını genişletiyor ama insanlara ‘Arama motoru nedir?’ diye sorduğumuzda gelen ilk yanıt Google oluyor. ‘Soruyu Google nedir?’ sorusuna çevirdiğimizde de ‘Arama Motorudur’ yanıtı alıyoruz. Agresif genişleme ile istikrarlı genişleme arasındaki en büyük fark da bu. 100 milyar dolarlık bir şirketin agresif genişlemeyi seçmesi ne kadar doğru olabilir?
Gelelim bugünün istatistiklerine; Yahoo’nun piyasa değeri 19 milyar dolar seviyesindeyken Google’ın değeri 200 milyar dolara yaklaştı. Yahoo ne arama motorunda lider ne de diğer alanlarda. Uzun lafın kısası, genişleyim derken marka algısını yok etmek sonun başlangıcı oluyor. Markaların genişleme kararı alırken Yahoo örneğini göz önünde bulundurmaları ve aynı hatalara düşmemeleri şart.
httpv://www.youtube.com/watch?v=avP5d16wEp0
( Google Veri Merkezi, Lynhaven Drive, Lenoir, Kuzey Karolina )
Google’ın dünyanın farklı yerlerine inşaa ettiği bir çok veri merkezi ( data center ) bulunmakta. Google aramalarından Youtube videolarına, Gmail altyapısından bulut bilişime ( cloud computing ) kadar Google’ın bütün işlemleri bu merkezlerden sağlanmakta ve veriler bu merkezlerde saklanmakta.
Google Maps kapsamında sıradışı işler yapmaya devam eden Google, okyanus zeminini gösteren Google Maps Ocean’dan sonra Kuzey Karolina’da yer alan veri merkezini de Google Street View’e dahil etti. Bu veri merkezi için ayrıca bir fotoğraf galerisi de hazırlayan Google, veri merkezine ait bir çok ilginç detaya açıklamalarıyla birlikte burada yer veriyor :
httpv://www.youtube.com/watch?v=6qu9U-0v3ns
Geçtiğimiz hafta Senin Annen Bir Melekti Yavrum: Reklamda Klişeler başlığıyla bir yazı yayınlamıştık. Reklamlarda kullanılan ve dünyaca kabul görmüş bazı klişeler var. Eğer bir çikolata reklamı yapılacaksa kakao ile süt önce havada çarpışır. Sonra hemen katılaşıp şekle girerler. Bir de fındık, karamel vs. varsa hepsi havada çarpışarak görsel bir şölen oluşturur demiştik. Birde bu ürün bir ped ise mutluluk ve rahatlık verdiğini anlatmak için reklamda oynayan karakter dans eder, elinde eşarp tarzı bir eşya ile sahil kenarında kıvrak hareketlerle koşar, o kadar rahat ki yerimde duramıyorum mesajını tüm samimiyetsizliğiyle izleyiciye ulaştırır.
Şimdi size bir çocuğun bu klişelere isyanını gösteceğim. Aslına bakarsanız tüm bu süreç marka açısından birden gelişiyor. Richard Neill isminde bir çocuk, reklamlarla oluşturduğu dünyasının, büyüdükçe aslında öyle olmadığını anlayınca, isyanını tüm masumiyetiyle bir ped markasının Facebook sayfasında yapıyor. Kullanıcıların bu postu keşfetmesiylede olaylar başlıyor. 20 saatte 40,000’den fazla beğeni alan post, an itibariyle 85,000’den fazla beğeni alarak viral değeri taşımaya başladı.
Bu fırsatı kaçırmayan marka, aynı mizahi yaklaşımla bir cevap videosu hazırladı :
httpv://www.youtube.com/watch?v=Bpy75q2DDow
DeFacto, Arda Turan ve Paris Hilton‘un oynadığı yeni reklam filmini yayımladı. 6 milyon liraya mal olan film son günlerin en çok konuşulan reklam filmlerinden biri oldu. En çok konuşulanlardan biri oldu olmasına ama en basitinden 6 milyon TL’yi 1 liralık bozukluklara ayırıp 10 büyük ilde dağıtsanız daha çok konuşulmaz mıydı?
Pazara ‘Akdeniz Modası‘ sloganı ile giren ve orta-düşük gelirli insanları hedef kitle olarak seçen DeFacto’nun bu reklam filmi satışlarını elbette arttıracak, marka imajı elbette artacak ancak 6 Milyon TL gibi bir rakam ile daha efektif reklam çözümleri üretilemez miydi?
httpv://www.youtube.com/watch?v=mytQORbntYA
DeFacto‘ya sorulan bu sorulardan sonra bir de A101’e dönelim. Her ne kadar aynı sektörde olmasalar da hedef kitlesi yine orta-düşük gelirli insanlar olan A101‘in reklamında da iki ünlü isim; Ankaralı Turgut ve Altan Erkekli oynamıştı. İkisi de bu gelir grubunda takip edilen isimlerdi; halkın içinden gelen, halka yakın duran, samimi isimler… Aşağıdaki reklamın cingılı hala o kesimin ağzında, yani A101 hedef kitleyi tam 12’den vurdu. Harcadıkları para ne kadar mı? Tahminen Bi’kaç yüzbin lira.
httpv://www.youtube.com/watch?v=LCfxHO6kYb0
Sonuç olarak, konuşulmak istiyorsanız illa 6 milyon lira harcamanıza gerek yok. Yapılan işin samimiyeti, hedef kitlenin iyi belirlenmesi ve hedef kitleyi iyi anlayarak reklamı servis etmek zaten konuşulmanızı sağlayacaktır.
Bu arada sosyal medyada, DeFacto’nun Hilton’dan reklam filminin duyurusunu Twitter’dan yapmasını istediği ancak Hilton’un her tweet için 100 bin dolar talep ettiği, aynı zamanda giydiği elbiseleri beğenmediği ve yenilerini tasarlattığı konuşuluyor.
‘Şu an tüm Dünya bizi izliyor’
Felix Baumgartner, atlayıştan hemen önce
Tam 7.1 milyon insan Youtube üzerinden Felix Baumgartner’ın atlayışını canlı izledi. Birçok televizyon kanalı kendi yayın akışlarını keserek bu atlayışı ekranlara taşıdı ve The Verge’ten Gizmodo’ya kadar birçok büyük internet portalı güncellemelerle bu atlayışı manşetlerine taşıdı. Baumgartner’la ilgili bir çok kelime Twitter’da Trend Topic oldu. Tabiri caizse bu atlayışı dünya üzerinde duymayan kalmadı. Milyara ulaşan izleyici rakamıyla bir atlayış nasıl ticari bir başarıya dönüştürülür bunun dersini verdi geçtiğimiz günlerde Red Bull !
[tweet http://twitter.com/NASA/status/257550728552407042 align=’center’]
Redbull şüphesiz, bir anlamda kendiyle özdeşleşen reklam stratejisiyle, son döneme damgasını vurmuş en önemli markalardan biri. Hedef kitlesi olan 18-24 yaş aralığına hitap eden hemen hemen her organizasyona sponsor, gençlerin bulunduğu her yerde göz önünde. Üniversitede ne zaman bir organizasyon olsa Red Bull mutlaka orada. Bu bir konferans olmuş, bu bir konser olmuş hiç fark etmiyor.
Göz önünde olmak, markayı gençlere yalnızca bir adım uzaklıkta konumlandırmak, gençliğin sahip olduğu enerjiye, kendinin de en az gençler kadar enerjik olduğunu göstererek katılmak Red Bull’un bir yılda 4 milyar kutu enerji içeçeği satmasında, satabilmesinde en önemli etken.
Böyle büyük organizasyonlara sponsor olmak Red Bull’un yıllardır yaptığı bir iş. Red Bull’u bir uçak yarışına sponsor olurken de, Formula 1 takımı kurarken de yada Karadeniz’de her yıl geleneksel olarak düzenlenen ve el yapımı tahta arabaların yarıştığı bir organizasyon olan Formulaz‘a sponsor olurken de görebilirsiniz.
Gelelim bu son atlayışın Red Bull markasına katkısına. Google Arama Trend’lerine baktığımızda, Red Bull’un aranma oranlarının inanılmaz bir oranda arttığını görüyoruz. 2004’ten bu yana aşağı yukarı aynı seviyede devam eden arama oranları, Felix Baumgartner’ın atlayışından sonra neredeyse 10 kat artarak tavan yapmış durumda.
Ayrıca 50 ülkede canlı yayınlanan atlayış, Twitter’da atlayıştan önce ve atlayış sırasında atılan 3 milyon tweetle Twitter’da trend topic oldu. Böylece hem Baumgartner’ı hemde Red Bull’u duymayan kalmadı.