İlçe protokolünün ve yüzlerce vatandaşın katıldığı yürüyüş, Belediye önünden başlayarak Heykel meydanında sona erdi. Ellerinde 50 metre uzunluğunda Türk Bayrağı ve meşale taşıyan Ahıskalılar, yaşadıkları acılara sessizce dikkat çektiler. Yürüyüş sonunda düzenlenen programda DATÜB tarafından yapılan Sürgün belgeseli izletildi.
İNSANLIK DIŞI BİR ŞEKİLDE YURTLARINDAN SÖKÜLÜP ATILDILAR
Sürgünde hayatının kaybeden Ahıskalılar için Kuran´ı Kerim tilaveti ve dua edilmesinin ardından bir konuşma yapan Dünya Ahıska Türkleri Birliği İcra Komitesi Başkanı, İnegöl Ahıska Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Mehmet Taş, “14 Kasım 1944 ayrılığın, hasretin, özlemin parçalanmışlığın başladığı tarihtir bizim için. Sürgün esnasında şehit olan atalarımızı saygıyla, rahmetle anıyorum. Bugün Ahıska Türklerine uygulanan sürgünün 74. yıldönümü, zulmün ve acının yıldönümü. Tarihte keşke hiç yaşanmasaydı diyeceğimiz günlerden bir gündür bu gün. Her Ahıskalı aile mutlaka bu yolculukta akrabasını, hısımını kaybetmiştir. Hiçbir suçları olmayan masum ve günahsız yaşlılar, kadınlar, sebiler insanlık dışı bir şekilde yurtlarından sökülüp atıldı. Hayvanlar ahırlarda, ekmekler sacın üzerinde kalmış. Ahıskalılar 74 yıl önce 1944 yılının 14 Kasımında bir gece vakti, ne olduğunu bile anlamadan, nereye gittiklerini dahi bilemeden bir meçhule doğru yola çıkarılmışlardır. 3 gün içerisinde Ahıska ve çevresinden toplanan 92 bin 307 kişi Orta Asya´ya, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan´a sürgün edilmişlerdir. Sürgün edilenlerden 45 bin 985´i çocuk, 18 bin 923´ü yaşlı, 27 bin 399´u ise kadındı. Yaklaşık 40 gün süren yolculuk sırasında açlık, soğuk ve hastalıktan 12 bin 859 kişi hayatını kaybetmiştir. 14 Kasım günü biz Ahıskalılar için zulmün, acının ve vatansız kalmanın, açlıkla, ölümle imtihanın 74. yıldönümüdür. Sürüldükleri ülkelerde yerel halklarla uyumlu ve barış içerisinde yaşayan Ahıska Türkleri, 4 Haziran 1989 yılında Fergana´da Özbeklerin saldırıları sonucunda yeni bir sürgüne, yeni bir göçe maruz kalmışlardır. Yine hayatlarına sıfırdan başlamışlar. Ahıska Türkleri; Rusya, Ukrayna ve Azerbaycan´a yeniden göç etmek zorunda bırakılmışlardır. Oradan da ABD´ye göç ederek, üç defa sürgüne uğrayan bir halk olmuşlardır. Bu koşullar; 1944 Ahıska Sürgününü yaşayanlar için önemli bir travma olmuştur. Ahıska Türkleri yıllar içinde bu travmayı atlatmayı ve yeni hayatlar kurmayı başarmışlardır. Sürgünle yok edilmeye çalışılan bir millet toparlanarak, zorlukları yenerek, birlik ve beraberliğini sağlamıştır. 74 yıldır örf ve adetlerini, kültürünü, dilini ve dinini unutmadan bu değerleriyle yaşayan bir halk olmuştur. Yaşadıkları ülkelerin halkıyla kardeşçe yaşayan, ülkelerine ekonomik katkı sağlayan ve aynı zamanda çalışkan bir millet olarak anılmıştır. Bu bağlamda Dünyanın dokuz ayrı ülkesinde yaşayan Ahıskalılar olarak çatı kuruluşumuz DATÜB, Ahıskalıların yaşadığı tüm ülkelerde açılan temsilcilikleri ve halkımız yararına çalışan derneklerimizle birlikte genel başkanımız ZiyatdinKassanov başkanlığında halkımızın tüm sorunlarıyla ilgili çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Rabbim birlik ve beraberliğimizi daim etsin. Bizler şunu çok iyi biliyoruz ki, mazlumun ve mağdurun tem hamisi Türkiye´dir. Allah ülkemize birlik, beraberlik, güç kuvvet versin. Başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere, tüm devlet büyüklerimize milleti ve ülkesi için hayırlı çalışmalar nasip etsin. Bu duygularla 74.yıl önce sürgününde ve sonrasında hayatlarını kaybeden aziz şehitlerimizi saygıyla anıyorum. Allah rahmet eylesin, mekânları cennet olsun. Rabbim ülkemizi ve milletimizi bu gibi acılardan saklasın. Çok değerli halkımıza bundan sonraki hayatlarında sağlıklı huzurlu ve mutlu olmalarını diliyorum. Bizleri bu hüzünlü günümüzde yalnız bırakmadığınız için teşekkür ediyorum” dedi.
SÜRGÜN İNSANLIK SUÇUDUR
Daha sonra konuşan DATÜB Genel Sekreteri Fuat Uçar, "Türkiye´de ve temsilciliğimizin olduğu 9 ülkede anma programları başlattık. İstanbul´da, Ankara´da, Kayseri´de bütün şehirlerde ve ülkelerde yapıyoruz. Sürgün acı bir olay olduğu için bunu hafızalarda canlı tutmak için daha çok organizasyon yapmak istiyoruz. Çünkü zulüm en büyük zulümdür. Vatandan, arkadaştan ayrılığın adıdır ve insanlık suçudur. 1944´de bir karanlık sayfa açılmış. Biliyorsunuz Ahıska çok uzak bir yer değil. Osmanlı toprakları içerisinde şuanda Gürcistan toprağı içerisinde olan ve Posof´un hemen yanında olan bir yer. Edirne anlaşması ile o topraklar Sovyetler Birliğine terk ediliyor ve halkımızın çilesi o zaman başlıyor. Savaş döneminde hiç askere almayan o rejim, savaş başlar başlamaz bizim 40 binden fazla insanımızı askere alıyor ve 26 bini bir daha dönmüyor. 1944´de karar alınıyor ve 1 gecede bizleri sürgün ediyorlar" ifadelerini kullandı.
İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban ise, "Ahıska Türklerimizin yaşadıklarını konuşmacılar ifade ettiler. Benim temennim, tarihi bilgiyi arttırmak lazım, gelecek nesillere aktarmak lazım. Bugün yapmış olduğunuz faaliyet, bu acıyı ve eziyeti tüm şehrimizde duyulmasını arzu ediyoruz. Böylesi acılar hiç yaşanmasın diliyorum. Bu uğurda hayatını kaybeden ve şehit olanlara Allah´tan rahmet diliyorum" dedi.
Haber ve Fotoğraf: Osman GÜRBAŞ