Hastayken diyabetimizi nasıl yönetmeli ve ne sıklıkla kan şekerimize bakmalıyız ? Bununla ilgili önemli konuları sizler için bir araya getirdik. Bu yazıyı okumadan önce devamı olan Diyabet Bir Hastalık Sırasında Nasıl Yönetilir ? yazımızı okumanızı öneririz.
ÖNCEDEN PLANLAMA:
Diyabetli kişiler, onların yakınları ve çocukları diyabetli ebeveynler hastalık durumları için sağlık ekibi ile birlikte bir plan hazırlamalıdırlar.
Bu planlamada şu konular mutlaka görüşülmelidir:
– Bir hastalıkta ideal kan şekeri değeri
– İlaçlarını nasıl ayarlayacakları ( örneğin insülin dozunun yüksek kan şekerini düşürmek için nasıl hesaplanıp , ne zaman yapılacağı )
– Yardım için sağlık bakım ekipleriyle ne zaman iletişime geçecekleri
– Kan şekeri ve keton seviyelerini ne sıklıkla kontrol edecekleri
Hastayken normal şekilde yemek yiyemeseniz de kan şekeriniz yükselebilir ve yapacağınız ek insülin ile kan şekerinizi düşürmeniz gerekebilir.
Bir Doktora Ne Zaman Başvurulur?
Diyabetli kişiler aşağıda yer alan durumlarda bir sağlık ekibine başvurmalıdır:
– Ne yapacakları konusunda emin değillerse
– Sürekli kusuyorlarsa , ( herhangi bir yiyecek ya da içeceği altı saatten fazla tutamıyorlarsa) Çünkü bu durumda vücut susuz kalabilir
– Kan glukozları 24 saatten fazla bir süre yüksekse
– Diyabetik ketoasidozun belirtisi olabilecek belirtiler ve bulgular gelişirse
Hastalıkta Diyabeti Yönetmek için Genel Kurallar:
Diyabetli bir kişi hastalanırsa , kan şekeri seviyeleri hedef aralığında olsa dahi , aşağıdaki adımları takip etmelidir:
– Diyabet ilaçlarını normalde olduğu şekilde almalı. İnsulin tedavisini asla bırakmamalıdır.
– Dört saatte bir kan glukoz seviyelerini kontrol etmeli ve çıkan sonuçları takip etmelidir.
– Ekstra sıvı ( kalorisiz ) tüketmeli * ve normal şekilde beslenmeye çalışmalıdır.
– Hergün kilosunu ölçmelidir. Normal beslenirken kilo kaybı yaşamak bir yüksek kan şekeri belirtisidir.
– Her sabah ve akşam ateşini ölçmelidir. Ateş bir enfeksiyon belirtisi olabilir.
*Dehidrasyonu ( Susuzluğu ) önlemek için her yarım saatte bir bol miktarda – 120 – 180 ml sıvı tüketin. Yiyecekten 50 gram karbonhidrat almanız mümkün değilse , şekerli içecekler içmekte gerekli olabilir. Ancak , şekerli içeceklerin miktarı kan şekeri seviyesinin aşırı yükselmesini önlemek için dikkatlice kontrol edilmelidir.
Tip 1 Diyabetliler için Öneriler :
Hastalık Döneminde:
- İnsülin tedavisi asla bırakılmamalıdır.
- İnsülin dozunun arttırılması gerekebilir ve kan şekeri seviyelerinin düşürülmesi için ek dozlarda hızlı etkili insülin almaya gerek görülebilir.
- Kan şekeri seviyeleri en az her dört saatte bir kontrol edilmelidir.
- Dehidratasyonu (Susuzluğu ) önlemek için bol miktarda şekersiz sıvı tüketilmelidir.
- İdeal kan şekeri seviyeleri 110 – 180 mg/dI ( 6-10 mmol/I ) arası olmalıdır.
Eğer kan şekeri seviyeleri herhangi bir zamanda aşağıdaki tabloda belirtilen aralıklarda olursa:
|Kan Şekeri Seviyeleri
|İnsülin Alımı
|Takibi
|>180-270 mg/dI
Yandaki tabloya göre ,insülin dozunuzu arttırın.
Her 2-4 saatte 1 kan şekerinizi takip edin.
>270 mg/dl
İdrarda/kanda keton kontrolü
Yandaki tabloya göre ,insülin dozunuzu arttırın.
|Her 2 saatte 1 takip edin.
T1D’li herkesin kan şekerini evinde gözlemlemek için ölçüm stripleri olmalıdır ve eğer mümkünse hastayken ve kan şekeri seviyelerinin yüksek olduğu diğer zamanlarda keton ölçümü için kan keton stripleri ve/veya idrar striplerinden de olmalıdır. Keton testi pozitif çıkarsa , hastaneden yardım istenmelidir.
Hazırlayanlar ve Çeviri Editörleri :
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli ,
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları
Hakan Çelen ,
Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi , diyabetgelismeleri.com (Site Yöneticisi ve Editör)
Referanslar:
İnternational Diabetes Federation. How To Manage Diabetes During an ilness. IDF. Europe, 2020.